අදත් ඇමෙරිකාව භීතියෙන් සිහිපත් කරන 4/13 ඇපලෝ 13 මෙහෙයුම

අදත් ඇමෙරිකාව භීතියෙන් සිහිපත් කරන 4/13 ඇපලෝ 13 මෙහෙයුම

අපි කවුරුත් දන්නා පරිදි සද තරණය කිරීමේ ගෞරවය හිමි වන්නේ ඇමෙරිකාවට. ඇපලෝ 11 යානයෙන් සද තරණය කළ නිල් ආම්ස්ට්‍රෝන් සහ එඩ්වින් සද මත පා තැබුවා. ඊට පස්සේ ඇපලෝ 12ත් සාර්ථක ගමනක නිරත වුණා.

ඒත් අවාසනාවේ ලකුණ වන 13 නම් සද තරණයට යහපතක් උදා කළේ නැහැ. මේ ඒ කතාව සහ ඊට සම්බන්ධ දුර්ලභ ඡායාරූප…

Loading...

ගගනගාමීන් වන ජිම් ලුවෙල්, ෆ්‍රෙඩ් හයිස් සහ ජැක් ස්විගර්ට්  Jim Lovell, Fred Haise and Jack Swigert 1970 අප්‍රියෙල් 11 වන දින Saturn Vරොකට්ටුවට ගොඩ වූහ. ඔවුන් සඳ මතට යාමට නියමිත ඇපලෝ 13 මෙහෙයුමේ කාර්ය මණ්ඩලය විය.

ලුවෙල් ඇපලෝ 13 හි අණදෙන නිලධාරියා ලෙසත්, හසිස් lunar lander (සද මතට ගොඩබසින යානයේ) නියමුවා ලෙසත් සේවය කළේය. ආරම්භයේදී සද ගමනට නම්කර සිටි ගගනගාමි තෝමස් කේ මැටිංලි ජර්මානු සරම්ප රෝගයට ගොදුරු වූ නිසා අන්තිම මොහොතේ ජෝන් ස්විගර්ට් ආදේශක නියමුවා ලෙස නම් විය. (ලුවෙල් සහ හයිස් සඳ මත ඇවිදින පස්වන සහ හයවන මිනිසුන් දෙදෙනා වනු ඇත)

නමුත් අප්‍රේල් 13 වන දින ව්‍යසනය සිදුවිය.

ගගනගාමීන් හඳට ළං වෙමින් සිටින විට කිසියම් හඩක් සමග යානයේ වෙව්ලීමක් සිදුවිය. සේවා මොඩියුලයේ ඇති ඔක්සිජන් ටැංකි දෙකෙන් එකක් කැඩී ගොස් ඇත. තත්පර කිහිපයකින්, හූස්ටන්හි පාලක මධ්‍යස්ථානයේ පරිගණකවල ඔක්සිජන් ටැංකිය සඳහා පීඩන කියවීම් ශුන්‍යයට ඇද වැටුණි. යානය සද පෙනි පෙනී මහත් ව්‍යවසනයට ලක්ව ඇත. ගගන ගාමීන්ගේ ජීවිත අනතුරේය. එය මානව ඉතිහාසයේ පළමු මහත් ව්‍යසනකාරී සිදුවීම වීමට නියමිතය.

එතැන් සිට මෙහෙයුම තවදුරටත් සඳ මතට ගොඩ බැසීමට නොව යානය නැවත පෘථිවියට ගෙන්වා ගැනීමයි. පිපිරීම සිදුවන විට යානය පෘථිවියේ සිට කිලෝමීටර් 322,000 ක් (සැතපුම් 200,000) දුරින් වූ නිසා මෙහෙමයුම අති දුෂ්කර හා අවදානම් සහගත විය.

හුස්ටන් පාලක මධ්‍යස්ථානයේ මෙහෙයුම් නිලධාරීහූ නොසිතූ අර්බුදයකට මුහුණ දුන්හ. ඔවුහු ගගනවාමීන්ග නිරුපද්‍රිතව ගළවා ගැනීමේ සැලැස්මක් ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා තරඟ කළහ. 

ඔඩිසි module Odyssey නම් විධාන මොඩියුලය වසා දැමීමට ඔවුහු වහාම නියෝග කළහ. ගගනගාමීන් චන්ද්‍ර මොඩියුලය වන ඇක්වාරියස් Aquarius වෙත දැන් ජීව බෝට්ටුවක් lifeboat තබා ඇත.

ඇක්වාරියස් ගගනගාමීන් දෙදෙනෙකුට දින දෙකක් භාවිත කළ හැකි පරිදි නිර්මාණය කර ඇත. එහෙත් දැන් කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් තිදෙනාම මොඩියුලය තුළ දින හතරක් ගත කළ යුතුය. එය කළ නොහැකි දෙයකි. නමුත් කළ හැකි අන් යමක් නැත. කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ඔවුන් තිදෙනාම මරා දමන බව නිසැකය.

මේ අතර අක්‍රිය වූ විධාන මොඩියුලයේ ඇති වාතය පිරිසිදු කරන කැනිස්ටර් චන්ද්‍ර මොඩියුලයට ගැලපෙන සේ පරිවර්තනය කරන්නේ කෙසේදැයි සොයා ගැනීමට ඉංජිනේරුවන් පොර බැදූහ.

නමුත් චන්ද්‍ර මොඩියුලයේ සීතල නිසා ගගනගාමීන්ට නිදා ගැනීමට නොහැකි විය. ඝනීභවනය බිත්ති සහ ජනෙල් ආවරණය කළ අතර උෂ්ණත්වය කැටි කිරීමට ආසන්න විය.මේ අතර විජලනය හා උණ වැළදීම නිසා හයිස්ට දින හයක දුෂ්කර කාලය තුළ මුත්‍රා ආසාදනයක් වැළඳී ඇත.

අප්‍රේල් 17 වන දින ගගනගාමීන් ඔවුන්ගේ විධාන මොඩියුලය බල ගැන්වීමට සමත් වූ අතර අභ්‍යවකාශ යානය වායුගෝලයට පැමිණියේය. ගගනගාමීන් නැවත එඩිතර ලෙස පිවිසීම නිසා සන්නිවේදනය දුර්වල වූ නමුත් අවසානයේදී පැසිෆික් සාගරයට ඉහළින් පැරෂුට් තුනක් දර්ශනය විය.

මේ අති බිහිසුණු සිදුවීම දෙස මුළු ලෝකයම බලා සිටියදී ගගනගාමීන් තිදෙනාම ආරක්ෂිතව නැවත පෘථිවියට පැමිණියහ.

ඇපලෝ 13 කමාන්ඩර් ලුවෙල් ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී අභ්‍යවකාශ යානය හඳට යන අවාසනාවන්ත ගමනේදී පුපුරා යාමට පෙර.  [AP ඡායාරූපය]
ඇපලෝ 13 කමාන්ඩර් ලුවෙල් ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී – අභ්‍යවකාශ යානය හඳට යන අවාසනාවන්ත ගමනට පෙර
ඇපලෝ 13 අභ්‍යවකාශ යානය රැගත් සැටර්න් රොකට්ටුව 1970 අප්‍රියෙල් 11 වන දින කේප් කෙනඩි හි දියත් කිරීමේ යානයෙන් ඉවතට විසිවිය. [AP ඡායාරූපය]
ඇපලෝ 13 අභ්‍යවකාශ යානය රැගත් සැටර්න් රොකට්ටුව 1970 අප්‍රියෙල් 11 වන දින කේප් කෙනඩි හි දියත් කිරීමේ යානයෙන් ඉවතට විසිවිය. AP ඡායාරූපය
වමේ ගගනගාමී තෝමස් ස්ටැෆර්ඩ් සහ පියාසැරි කාර්ය මණ්ඩල මෙහෙයුම් අධ්‍යක්ෂ ඩොනල්ඩ් ස්ලේටන්, විශාල සුරුට්ටු හා අත්පොළසන් දීම 1970 අප්‍රියෙල් 17 වන දින හූස්ටන්හිදී ඇපලෝ 13 සාර්ථක ලෙස බිඳ වැටුණි.  [AP ඡායාරූපය]
(වමේ) ගගනගාමී තෝමස් ස්ටැෆර්ඩ් සහ පියාසැරි කාර්ය මණ්ඩල මෙහෙයුම් අධ්‍යක්ෂ ඩොනල්ඩ් ස්ලේටන්, (විශාල සුරුට්ටු පානය කරමින් අත්පොළසන් දෙන්නේ) ගගනගාමීන් නිරිපද්‍රිතව පෘථිවියට පැමිණෙන අයුරු නරඹමින් – 1970 අප්‍රියෙල් 17 වන දින හූස්ටන්හිදී
වේලාව ප.ව. 1.00 ඊඑස්ටී වන අතර, 1970 අප්‍රියෙල් 17 වන දින නිව් යෝර්ක් නගරයේ ග්‍රෑන්ඩ් සෙන්ට්‍රල් ස්ටේෂන් හි රූපවාහිනී තිරය දෙස සියලු දෙනාම අවධානය යොමු කර ඇති අතර පැසිෆික් සාගරයේ ඇපලෝ 13 ගගනගාමීන් ආරක්ෂිතව ගොඩබසිනු ඇතැයි බලා සිටිති.  [ජේ ස්පෙන්සර් ජෝන්ස් / ඒපී ඡායාරූපය]
අප්‍රේල් 17 වන දින  පස්වරු 01.00යි – නිව්යෝර්ක් නුවර Grand Central Station හි විශාල රූපවාහිනී තිරයක් ඉදිපිට රැස්ව සිටින ජනතාව ගගනගාමීන් පැසිපික් සාගරයට පතිත වන අයුරු නරඹමින්
ජේම්ස් ලුවෙල් III ඔහුගේ පියා ඇපලෝ 13 විධාන කැප්සියුලයෙන් පිටතට නගින ආකාරය දෙස බලා සිනාසෙයි.  [පෝල් ෂේන් / ඒපී ඡායාරූපය]
ජේම්ස් ලුවෙල් IIIJames Lovell III  ඔහුගේ පියා ඇපලෝ 13 විධාන කැප්සියුලයෙන් පිටතට නගින ආකාරය දෙස බලා සිනාසෙයි. 
ප්‍රමුඛ ප්‍රතිසාධන නෞකාව වන යූඑස්එස් අයිවෝ ජීමා, ගගනගාමීන් වන ජේම්ස් ලුවෙල්, ස්කොටිං සහ ජෝන් ස්විගර්ට්, දකුණු පැසිෆික් සාගරයේ ආරක්ෂිත කඩාවැටීමකට ගෙන ගිය ඇපලෝ 13 විධාන මොඩියුලය පරීක්ෂා කරයි.  [AP ඡායාරූපය]
ගගනගාමීන් වන ජේම්ස් ලුවෙල්, ස්කොටිං සහ ජෝන් ස්විගර්ට් ඇපලෝ 13 විධාන මොඩියුලය පරීක්ෂා කරයි. AP ඡායාරූපය
ඇපලෝ 13 කමාන්ඩර් ජේම්ස් ඒ ලුවෙල් ජේ. ආර්. 1970 අප්‍රියෙල් 21 වන දින හූස්ටන් හි මෑන්ඩ් අභ්‍යවකාශ යානා මධ්‍යස්ථානයේ දී ගගනගාමීන්ගේ රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාව විවෘත කරයි: “මම මිථ්‍යා විශ්වාසයක් නොවේ” යනුවෙන් අංක 13 සහ කරදරය සඳහන් කරමින් එය ගුවන් ගමනට මුහුණ දුන්නා.  ලුවෙල් සමඟ අනෙක් කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් වන අතර, අණ මොඩියුල නියමුවා ජෝන් එල් ස්විගර්ට් සහ කේන්ද්‍රයේ ෆ්‍රෙඩ් ඩබ් හේස්, චන්ද්‍ර මොඩියුල නියමු.  [AP ඡායාරූපය]
ඇපලෝ 13 කමාන්ඩර් ජේම්ස් ඒ ලුවෙල් ජූනියර් James A Lovell Jr, (ව‍මේ) 1970 අප්‍රියෙල් 21 වන දින හූස්ටන් හි මෑන්ඩ් අභ්‍යවකාශ යානා මධ්‍යස්ථානයේ දී ගගනගාමීන්ගේ රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී. ලුවෙල් සමඟ අනෙක් කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් වන ජෝන් එල් ස්විගර්ට් සහ ෆ්‍රෙඩ් ඩබ් හයිස්. ‘මම මිත්‍යාව විශ්වාස කරන්නෙක් නොවේ. ඒ නිසා ඒ අනපේක්ෂිත සිදුවීමට විශ්වාසයෙන් මුහුණ දුන්නා“ යැයි ලුවෙල් මෙහිදී පැවසුවේය.

ඉහළම ඡායාරූපය – 1970 මාර්තු 26 වන දින ෆ්ලොරිඩාවේ කේප් කෙනඩි හිදී ඇපලෝ 13 අභ්‍යවකාශ යානයේ ගණන් කිරීමේ නිරූපණයක් අවසන් කිරීමෙන් පසු ඇපලෝ 13 කාර්ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයින් දියත් කිරීමේ ස්ථානයෙන් පිටව යන අයුරු. ගගනගාමීන්ගේ නායකත්වය දරන්නේ ෆ්‍රෙඩ් ඩබ්ලිව්. හයිස් (ඉදිරියෙන්) වන අතර අණදෙන නියමුවා ජේම්ස් ඒ ලවෙල් (මැද) සහ (පිටුපසින්) තෝමස් කේ මැටිංලි ය. 

අල් ජසීරා වාර්තාවක් ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තුෂාධවි

Loading...