අනුරාධපුර නිවන්තකෙච්තිය හිටපු විදුහල්පතිට ගෙවන ලෙස ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය නියම කළ රුපියල් ලක්ෂ දෙකහමාරක වන්දි මුදල රුපියල් 5000 බැගින් ගෙවා දැමීමට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් අවසර ඉල්ලා සිටින බව උතුරු මැද පළාත් හිටපු ප්රධාන ඇමැති පේෂල ජයරත්න මහතා ‘දිවයින’ට 29 දා පැවසීය.
අධිකරණ තීන්දුවට තමා ගරුකර වන්දි මුදල ගෙවා දමන බවත් කී ජයරත්න මහතා මිලියන 500 ක පමණ සංවර්ධන කටයුතු තමා බලයේ සිටි සමයේ එම විදුහල වෙනුවෙන් සිදුකළ බවද පැවසීය.
රගර් ක්රීඩක වසිම් තාජුඩීන් ඝාතනය සිදුවූ සමයේ හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ හා ඔහුගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා අනුයුක්ත කර සිටි නාවික හමුදා නිලධාරීන්ගේ හා සෙබළුන්ගේ දෛනික රාජකාරි සටහන් ලේඛන නාවික හමුදා භාරයේ නොමැති බව නාවික හමුදාපතිවරයා ලිඛිතව දැනුම් දී ඇතැයි නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජනරාල් ඩිලාන් රත්නායක මහතා ඊයේ (29 ) කොළඹ අතිරේක මහෙස්ත්රාත් ඉසුරු නෙත්ති කුමාරගේ මහතාට දැනුම් දුන්නේය.
වසිම් තාජුඩීන් ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් සිදුකරන විමර්ශන සඳහා ඉතා වැදගත් ලේඛනයක් වන එම දෛනික රාජකාරි සටහන් ලබාදෙන ලෙසට අධිකරණය විසින් කරන ලද නියෝගයට පිළිතුරු ලෙස නාවික හමුදාපතිවරයා පසුගිය 8 වැනිදා ඒ බව දන්වා ඇතැයි ද නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරයා එහිදී ප්රකාශ කළේය.
එහිදී ශ්රී ලංකා වෛද්ය මණ්ඩලය විසින් ඉදිරිපත් කළ යම්කිසි සුවිශේෂී තැනැත්තියකගේ වෛද්ය වාර්තා දෙකක් නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරයා අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළේය.
එම සුවිශේෂී තැනැත්තිය එම නඩුවේ සාක්ෂිකාරියක විය හැකි බැවින් ඇගේ අනන්යතාවය කිසිවකුට අනාවරණය නොවන පරිදි එම වෛද්ය වාර්තා ආරක්ෂිතව තබනා ලෙසට ද නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරයා අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටි අතර එම ඉල්ලීම සලකා බැලූ අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල්වරයා එම වෛද්ය වාර්තා සුරක්ෂිතව අධිකරණ නඩු ලේඛන සේප්පුවේ තැන්පත් කර තබනා ලෙසට නියෝග කළේය.
එම නඩුව ලබන සැප්තැම්බර් 20 වැනිදා යළි කැඳවීමට නියමිතය.
මරියා අබි-අබීබ් –
ශ්රී ලංකාවේ ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ ලංකාවේ මහ පරිමාණ වරාය ව්යාපෘතියක් සඳහා චීනයෙන් ණය සහ ආධාර ඉල්ලා සිටි හැම විටකම චීනය ‘හා’ කීවේය. ඔව්, අදාළ ව්යපෘතිය පිළිබඳ සාධ්යතා වාර්තාව මොකක් කීවත්, චීනය ‘හා’ කීවේය. ඔව්, ලංකාව නිතර ණය ලබා ගන්නා ඉන්දියාව වැනි රටවල් බැහැ කීවත්, චීනය ‘හා’ කීවේය. ඔව්, රාජපක්ෂ යටතේ ලංකාවේ ණය කන්දරාව එක දිගට ගොඩ ගැසෙමින් තිබුණත්, චීනය ‘හා’ කීවේය.
චීනයේ විශාලතම රාජ්ය ව්යාපාරයක් වන ‘චයිනා හාබර් එන්ජිනියරිං සමාගම’ සමග කෙරුණු සාකචඡා සහ වසර ගණනාවක ඉදි කිරීම්වලින්ද පසුව, කල්තියා පෙරදැක තිබූ පරිදිම, ලංකාවේ හම්බන්තොට වරාය සංවර්ධන ව්යාපෘතිය බෙහෙවින් අසාර්ථක විය. ලෝකයේ දැනට තිබෙන ඉතාම කාර්ය බහුල සහ දස දහස් ගණන් නැව් යන එන සාගර මාර්ගයක පිහිටි මේ වරායට 2012 දී ආවේ නැව් 34 ක් පමණි.
ඊළඟට මේ වරාය චීනයේ අයිතියට පැවරුණේය.
රාජපක්ෂ මහතාව 2015 දී ගෙදර යැවුණි. ශ්රී ලංකාවේ අලූත් ආණ්ඩුව, ඔහු අරගෙන තිබූ ණය ගෙවීමට දඟලයි. ගොඩ ඒමට බැරි දැඩි පීඩාවට යටත්ව, මාස ගණන් චීනය සමග සාකචඡා කිරීමෙන් අනතුරුව, 99 අවුරුදු බද්දක් යටතේ එම වරායත්, ඒ අවට අක්කර 15,000 කුත් චීනයට පැවරීමට අලූත් ආණ්ඩුවට සිදු විය.
චීනය අත්කර ගත් මේ අලූත් දේපළ සමග, ඔවුන්ගේ ප්රතිවාදියා වන ඉන්දියාවේ වෙරළෙන් සැතපුම් දෙතුන් සීයක් ආසන්නයේ තම බලය පිහිටුවා ගැනීමට චීනයට හැකියාව ලැබුණු අතර, ඉතා වැදගත් වාණිජ සහ හමුදාමය සාගර තීරුවක් මත උපාය මාර්ගිකව පය ගසා ගැනීමටත් චීනයට අවස්ථාව ලැබුණි. මේ සිද්ධිය, චීනයේ ණය සහ වෙනත් ආධාර මාර්ගයෙන් සහ ඒවා නැවත අය කර ගැනීම මාර්ගයෙන් ලෝකය පුරා සිය බලය පතුරුවාලීමේ චීන සැලැස්මේ ස්වභාවය පෙන්නුම් කරන අගනා නිදර්ශනයකි.
චීන ජනාධිපති ක්සී ජින්පින්ගේ පි්රයතම ලෝක ව්යාපෘතියක් තිබේ. එය හැඳින්වෙන්නේ, ‘කලාප තීරය සහ මාර්ග ප්රාරම්භය’ වශයෙනි. (ආසියා-ශාන්තිකර කලාපය සහ මධ්යම-නැගෙනහිර යුරෝපය පමණක් නොව, අප්රිකාව පවා ඈඳා ගැනෙන යෝධ යටිතල සංවර්ධන ව්යාපෘතියක් දියත් කිරීම මෙහි අරමුණ විය. එය මුළුමණින් කෙරෙන්නේ චීන ණය ආයෝජන යොදා ගැනෙන ජගත් ව්යාපෘතියක් වශයෙනි-පරිවර්තක). ඊට එරෙහිව එල්ල වෙමින් තිබූ දැඩි විවේචන, මේ ණය වළල්ල හරහා තවත් තීව්ර වුණේය. ලෝකය පුරා තිබෙන දුර්වල රටවල් මේ ණය උගුලට ඈඳා ගැනීමේ ගතිකත්වය එකී ආයෝජක සහ ණය ව්යාපෘති අස්සේ සැඟව ඇති බව ඒ මගින් ලෝකයාට අනාවරණය විය. එයම, අමාරුවෙන් ගොඩනැගෙමින් පවතින ප්රජාතන්ත්රවාදී රටවල මහ පරිමාණ දූෂණයට සහ ඒකාධිපති චර්යාවන්ට උඩගෙඩි දෙන බවත් පෙනී ගියේය.
ශ්රී ලාංකිය, ඉන්දීය, චීන සහ බටහිර රටවල නිලධාරීන් සමග මාස ගණන් තිස්සේ පැවති සාකචඡා අනුසාරයෙන් සහ හම්බන්තොට වරාය ව්යාපෘතියට අදාළ ගිවිසුම් සහ වෙනත් ලියකියවිලි පරීක්ෂාවට ලක්කිරීමෙන් අනතුරුව, චීනය සහ ඒ යටතේ වන සමාගම්, මුදල් නැති පුංචි රටවල් තුළ තම අණසක පතුරුවාලීම සඳහා වන වාතාවරණය ගොඩනගා ගන්නේ කෙසේද යන අඳුරු චිත්රය මේ මගින් පැහැදිළිව විද්යමාන විය.
වරාය ගොඩනැගීමේ චීන ආධාරවලින් විශාල කොටසක්, 2015 පැවති මැතිවරණවලදී රාජපක්ෂ මහතාගේ දේශපාලන ව්යාපාර සහ ක්රියාකාරකම් වෙනුවෙන් කෙලින්ම යෙදවී ඇත. ඒ සෑම අවස්ථාවකදීම චීන කොන්දේසිවලට ඒ මහතා එකඟතාව පළ කොට ඇත. මෙසේ ගෙවීම් කරන ලද බව සනාථ කිරීම සඳහා අවශ්ය ලියවිලි සහ ඒ සඳහා නිකුත් කරන ලද චෙක්පත් ආදිය පිළිබඳ ආණ්ඩුවේ විමර්ශනයක තොරතුරු ‘නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්’ පුවත්පතට දැක ගැනීමට ලැබුණි.
ශ්රී ලංකාවේ හම්බන්තොට වරාය සම්බන්ධයෙන් චීනයට ඇත්තේ හුදෙක් වාණිජ අවශ්යතා පමණකැ යි චීන බලධාරීන් සහ වෙනත් විශ්ලේෂකයන් මොන තරම් කියා සිටියත්, මේ වරායේ පිහිටීම අනුව, බුද්ධි තොරතුරු සම්බන්ධයෙන් චීනයට ඇති අවශ්යතාව සහ උපාය මාර්ගික අවශ්යතා පිළිබඳව, මුල පටන්ම සාකචඡා පැවැත්වුණු බව ශ්රී ලංකාවේ නිලධාරීහූ පෙන්වා දෙති.
වරාය සඳහා සැපයෙන ණය සම්බන්ධයෙන් ලිහිල් කොන්දේසි ඇති කර ගැනීමත්, ආපසු ණය ගෙවා දැමීමේ කාලය ගැන යළි සලකා බැලීමත්, තවත් මූල්යාධාර අවශ්ය වීමත් සම්බන්ධයෙන් පැවති දීර්ඝ සාකචඡා ගෙන යාම මුල පටන්ම දුෂ්කර කාර්යයක් විය. මෑතකදී මේ ණය කෙසේ හෝ ඉවරයක් කර ගැනීමට ශ්රී ලංකාවේ බලධාරීන් උත්සාහ කරන විට, ආපසු ගෙවීමේ කොන්දේසි ලිහිල් කර දෙනවා වෙනුවට චීනය බැලූවේ වරායේ අයිතියේ පංගුකාරීත්වය තමන්ට ලබා ගැනීමට ය.
වර්තමාන ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසුව පැවැත්වූ සාකචඡා මාර්ගයෙන්, දළ වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 1 ක ප්රමාණයක් කපා හැරීමට ලංකා ආණ්ඩුව සමත්ව තිබේ. එහෙත්, කලින් තිබුණාටත් වඩා, චීනය කෙරෙහි වන ලංකාවේ ණයගැති භාවය මේ වන විට උග්ර වී ඇත. මන්ද යත්, මේ වරාය ව්යාපෘතියට අමතරව වෙනත් ලබාගෙන ඇති චීන ණය ගෙවීමට ඇති නිසාත්, ඒවායේ පොලී අනුපාතික, වෙනත් ජාත්යන්තර ආයතනවලින් ලබාගෙන ඇති ණය අනුපාතිකයන්ට වඩා බෙහෙවින් ඉහළ අගයක් ගන්නා නිසාත් ය.
මේ ලිපිය සකස් කිරීම සඳහා මාස ගණනක් තිස්සේ අප විසින් කරන ලද නොයෙක් ඉල්ලීම්වලට රාජපක්ෂ මහතා ප්රතිචාර දැක්වූයේ නැත. ‘චයිනා හාබර් සමාගමේ’ නිලධාරීන් ප්රතිචාර දැක්වූයේ ද නැත.
කෙසේ වෙතත්, ශ්රී ලංකාවේ මුදල් අමාත්යාංශයේ ගණන්හිලව් ඔස්සේ ඇඳෙන චිත්රය ඉතා බරපතල ය: මේ වසරේ ආණ්ඩුවට ලැබීමට නියමිත ආදායම ඩොලර් බිලියන 14.8 කි. එහෙත් ලෝකය පුරා විවිධ තැන්වලින් ලබාගෙන ඇති ණය වාරික පියවීම සඳහා ඒ වසර තුළ ලංකාවේ රජයට අවශ්ය කරන මුදල ඩොලර් බිලියන 12.3 කි.
‘රටක් යටත් කර ගත හැක්කේ, එක්කෝ කඩුවෙනි. නැත්නම් ණය දීමෙනි’ යැයි ජෝන් ඇඩම්ස් කියා ඇති බව, බොහෝ විට ඉන්දියානු ආණ්ඩුවට ආර්ථික උපදෙස් සපයන විශ්ලේෂකයෙකු ද, නව දිල්ලියේ පිහිටි ‘ප්රතිපත්ති පර්යේෂණ මධ්යසථානයේ’ බුද්ධි සාමාජිකයෙකු ද වන බ්රහ්මා චෙලනෙයි කියයි. ශ්රී ලංකාවේ ඇරියුමකින් තොරව, මේ වරාය හමුදාමය අරමුණු සඳහා පාවිච්චි කිරීමට නොහැකි බව චීන-ශී්ර ලංකා ගිවිසුමේ සඳහන් වුව ද, ණය ආපසු ගෙවා ගැනීමට නොහැකිව ශ්රී ලංකාව හිර වෙන තරමට, හම්බන්තොට වරාය වැනි සම්පතක් චීනය විසින් තමන්ගේ හමුදාමය අවශ්යතා සඳහා ප්රයෝජනයට ගැනීමේ හැකියාවක් ගැන ඉන්දියානු බලධාරීහූ බිය වෙති. ‘හම්බන්තොට වරාය සඳහා ආයෝජනයක් කිරීමට චීනයට තිබිය හැකි යැයි සිතිය හැකි එකම හේතුව වන්නේ, ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ කාරණයකි: ඔවුන් තමන්ගේ ‘මහජන විමුක්ති හමුදාව’ එහි ගෙන ඒමට ඇති අවකාශය එහි ඇති බව’, වරක් ඉන්දියාවේ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ ලේකම්වරයා වූ ද, හම්බන්තොට වරාය ගොඩනගන අවස්ථාවේ ඉන්දියාවේ ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ උපදේශකයා වූ ද, ෂිවසංකර් මෙනන් කියයි.
බඩ බැඳගත් සගයෙක්
ශ්රී ලංකාව සහ චීනයට, දීර්ඝ කාලීන මිත්ර සබඳතාවක් ඇත. චීන විප්ලවයෙන් පසු බලයට පත් විප්ලවකාරී ආණ්ඩුව, ජාත්යන්තර වශයෙන් පිළිගත් ප්රථම රටක් වුණේ ලංකාවයි. ඊටත් වඩා, ශ්රී ලංකාවේ පැවති මෑත කාලීන යුද්ධයේදී චීනය ලංකාවට නැතිවම බැරි රටක් බවට පත්විය.
2005 දී බලයට පත් රාජපක්ෂ මහතා, යුද්ධයේ අවසාන කාලය වන විට මානව හිමිකම් උල්ලංඝණයන් සම්බන්ධයෙන් ලෝකයෙන් කොන් වන්නට විය. එම තත්වය තුළ ශ්රී ලංකාව, තමන්ට අවශ්ය කරන ආර්ථික ආධාර, හමුදා ආම්පන්න සඳහා පමණක් නොව, තමන්ගේ රටට එල්ල විය හැකි එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්බාධක අවදානම ඉදිරියේ උදව් පතා ද තව තවත් චීනය පැත්තට හැරුණි.
2009 දී යුද්ධය අවසන් විය. එහෙත් යුද්ධයෙන් ඇතිව තිබූ මහා ව්යාකූලත්වය සහ අවුල තුළ, රාජපක්ෂ මහතා සහ ඔහුගේ පවුල සිය බලය තහවුරු කර ගත්තේය. රාජපක්ෂ කාලයේ රටේ අමාත්යාංශවලින් සෑහෙන ප්රමාණයකුත්, ආණ්ඩුවේ මුළු වියදමින් සියයට 80 ක් පමණ ප්රමාණයකුත් හසුරුවන ලද්දේ ජනාධිපතිවරයා සහ ඔහුගේ සහෝදරයන් තුන් දෙනා විසිනි. චීනය වැනි රටවල් කෙලින්ම ගනුදෙනු කෙළේ ඔවුන් සමග ය.
ඉතිං, ජනාධිපතිවරයා වැඩි හාහෝවක් නැති තමන්ගේ ගම් ප්රදේශය වන හම්බන්තොට පැත්තේ අලූත් වරාය සංවර්ධන ව්යාපෘතියක් පිළිබඳ කල්පනාවක් ඇති කර ගත් විට, එය වැළැක්විය හැකි බාධක අල්ප විය. බි්රතාන්යයේ භූමි ප්රදේශයෙන් කාලක් වන, මිලියන 22 ක ජනතාවක් වෙසෙන ශ්රී ලංකාව වැනි රටක කොළඹ වරාය සමෘද්ධිමත්ව පවතිද්දී සහ එම වරායම තවත් වැඩි දියුණු කර ගැනීමේ විභවයන් පවතිද්දී, දෙවැනි වරායකුත් ඇති කර ගැනීමේ ඥානාන්විත භාවය මුල පටන්ම නිලධාරීහූ ප්රශ්න කළහ. ඊටත් අමතරව, ආණ්ඩුව විසින්ම ගෙන්වා ගන්නා ලද විශේෂඥ සාධ්යතා වාර්තාවලින් පෙන්වා දී තිබුණේත්, හම්බන්තොට ගොඩනැගෙන වරායක ආර්ථික වාසියක් තිබිය නොහැකි බවයි.
‘ඔවුන් මුලින් ආවේ අපි ළඟට. අපේ සමාගම් කිව්වා බැහැ කියලා’ යි ඉන්දියාවේ ශිවෂංකර් මෙනන් කියයි. ‘එදා ඒක ආර්ථික වශයෙන් නිෂ්ඵල දෙයක්. අදත් ඒක නිෂ්ඵල දෙයක්.’ එහෙත් රාජපක්ෂ මහතාට කෙසේ හෝ එය අවශ්ය විය. එපමණක් නොව, ප්රවෘත්ති නිවේදනයක් ද නිකුත් කරමින් එදා ඔහු කියා සිටියේ, සියල්ලන් එපා කියද්දී තමන් ඒ වැඬේට අත ගැසූ බවයි. දැන් ඊට උර දීමට චීනය සිටින බවටත් ඔහු කයිවාරු ගැසුවේය.
මේ ව්යාපෘතියට සම්බන්ධ බලධාරියෙකු කියන පරිදි, ‘ශ්රී ලංකා වරාය අධිකාරිය’ ඉතා සුපරීක්ෂාකාරීව, ආර්ථික වශයෙන් බුද්ධිමත් සැලසුමක් සකස් කිරීමට 2007 දී පටන්ගෙන තිබේ. ඒ සැලසුමට අනුව, 2010 වන විට වරාය ආශ්රීතව සීමිත ව්යාපාරික අවස්ථා ඇති කිරීමටත්, විශාල පරිමාණයෙන් වරාය ව්යාපෘතිය තවත් ව්යාප්ත කිරීමට කලින්, ලාබ ගලා එන බවට සහතිකයක් ඇති කර ගැනීමටත් අදහස් කෙරී ඇත.
හම්බන්තොට වරාය සංවර්ධන ව්යාපෘතිය සඳහා චීනයේ ‘එක්සිම්’ බැංකුවෙන් ඩොලර් මිලියන 307 ක ණයක් ලබා ගන්නා ලදි. එහෙත් ඒ ණය ප්රමාණය ලබා දීම සඳහා චීනයේ ‘චයිනා හාබර් සමාගමට’ හම්බන්තොට වරාය ගොඩනැගීමේ කොන්ත්රාත්තුව භාර දිය යුතු බව චීනය කියා ඇති බව, ඒ දිනවල ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලයෙන් නිකුත් වුණු කේබල් පණිවිඩයක් හරහා, විකිලීක්ස් අනාවරණය කරගෙන තිබේ.
එය, ලෝකය පුරාම ඇති තමන්ගේ ව්යාපෘති සඳහා චීනය ඉදිරිපත් කරන පොදු කොන්දේසියකි. විවෘත ටෙන්ඩර් කැඳවීමකට ඒ කිසි රටකට චීනය ඉඩ දෙන්නේ නැත. මේ කලාපයේ නිලධාරීන් පෙන්වා දෙන පරිදි, චීනය ඩොලර් බිලියන ගණන් ණය සපයයි. එහෙත් ඒ, අදාළ ව්යාපෘතිය සඳහා චීන සමාගම් සහ දහස් ගණන් චීන සේවකයන් යොදා ගන්නා බවට වන සහතිකයක් මත ය.
චීන ණයවලට ඈඳෙන තවත් කොන්දේසි තිබේ. ඒවා අතර, මුල පටන්ම, හම්බන්තොට වරාය සම්බන්ධයෙන්, චීනයේ උපාය මාර්ගික අවශ්යතා පිළිබඳ ඇස යොමු වී තිබුණු බව පෙනේ. ශ්රී ලංකාවේ හිටපු විදේශ ලේකම්වරයෙකු සහ චීනයේ ශ්රී ලංකා තානාපතිවරයෙකුව සිටි නිහාල් රොඩි්රගෝ කියන පරිදි, බුද්ධි තොරතුරු බෙදා ගැනීමේ අවශ්යතාව, මේ සාකචඡාවල මුල් වටයේදීම චීනය පෙන්වා දී ඇත. ‘ද නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්’ පුවත්පතට දෙන ලද සම්මුඛ සාකචඡාවකදී ඔහු කියන පරිදි, ‘ඔය පැත්තට කවුද එන්නේ, කවුද යන්නේ කියන එක ගැන අපිට දැනගන්න පුළුවන් කමක් තියෙන්න ඕනේ’ යන්න චීනය ලංකාවට මුල පටන්ම පෙන්වා දී ඇති කාරණයකි.
ඊට පසු කාලයේ චීන නිලධාරීන් සහ ‘චයිනා හාබර් සමාගම’ ජනාධිපති රාජපක්ෂ සමග ඇති සම්බන්ධතා තවත් තර කර ගත්තේය. ඒ කාලය මුළුල්ලේම ඔවුන්ගේ කොන්දේසිවලට රාජපක්ෂ මහතා ඉතා සුවචව නතු වුණේය.
2015 මැතිවරණය ආසන්න වෙද්දී, සියලූ තානාපති සම්ප්රදායන් උල්ලංඝනය කරමින් ලංකාවේ සිටි චීන තානාපතිවරයා එදා විපක්ෂයට එරෙහිව රාජපක්ෂට ඡන්දය දෙන්නැයි කියා ඉල්ලා සිටින තරමට, කොළඹ ගොල්ෆ් ක්රීඩාංගනයේ සේවය කළ ආවතේවකාරයන්ගෙන් පවා ඒ සඳහා උදව් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින තරමට දුර දිග ගොස් තිබුණි. චීන ආණ්ඩුව සමග රාජපක්ෂ මහතාගේ ආණ්ඩුව ඇති කරගෙන තිබූ ගිවිසුම් ආණ්ඩු වෙනසක් යටතේ තමන් වෙනස් කරන බවට එදා විපක්ෂය ගෙන ගිය ප්රචාරය ඔහු තුළ බියක් ඇති කරන්ට ඇත. ඒ අනුව, ජනවාරියේ ජනාධිපතිවරණය ළඟා වෙද්දී රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයාගේ ඡන්ද මෙහෙයුම කරා විශාල වශයෙන් චීන මුදල් ඇදී එන්නට විය.
ආණ්ඩුවේ අභ්යන්තර පරීක්ෂණ වාර්තාවක අඩංගු, මේ පුවත්පතට දැක ගැනීමට ලැබුණු එක්තරා වාර්තාවකට අනුව, ස්ටැන්ඩර්ඞ් චාර්ටඞ් බැංකුවේ තිබෙන ‘චයිනා හාබර් සමාගමේ’ ගිණුමකින්, අඩු වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 7.6 ක් රාජපක්ෂ මහතාගේ ඡන්ද ව්යපාරයේ සිටි සගයන් වෙත බෙදා හැර තිබේ. ‘චයිනා හාබර් සමාගමේ’ බැංකු ගිණුම් අංකය සහ එම ගිණුමෙන් නිකුත් කරන ලද චෙක්පත් ලාභීන්ගෙන් ලබා ගත් තොරතුරු ආදිය ඒ වාර්තාවේ සඳහන් වෙයි.
ජනාධිපතිවරණය පැවැත්වීමට දින 10 ක් තිබියදී ඩොලර් මිලියන 3.7 කට ආසන්න මුදලක් චෙක්පත් මාර්ගයෙන් බෙදා දී තිබේ. එයින් ඩොලර් 678,000 ක් ඡන්ද ව්යාපාරයේ ටී-ෂර්ට් සහ වෙනත් ප්රවර්ධන කටයුතු සඳහා ය. ඩොලර් 297,000 ක් ලබා දී ඇත්තේ, ආධාරකරුවන්ට තෑගි බෙදා දීම සඳහා ය. ගැහැනුන් සඳහා සාරි ද ඊට ඇතුළත් විය. රාජපක්ෂ මහතාගේ ජයග්රහණය සඳහා වැඩ කරමින් සිටි එක් ප්රසිද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකටත් ඩොලර් 38,000 ක් ගෙවා තිබේ. තවත් ඩොලර් මිලියන 1.7 ක් වටිනා චෙක්පත් දෙකක්, අරලියගහ මන්දිරයට කෙලින්ම භාර දී ඇත.
මේ ගෙවීම්වලින් වැඩි හරියක් සිදුකොට ඇත්තේ, ‘චයිනා හාබර්’ මගින් හසුරුවන ලද අතුරු ගිණුමක් හරහා ය. එම ගිණුමේ නම, ‘‘එච්.පී.ඞී.පී. දෙවැනි අදියර’’ යන්නයි. එච්.පී.ඞී.පී. යනු ‘හම්බන්තොට වරාය සංවර්ධන ව්යාපෘතිය’ යන්නයි.
චීන ජාලය
ලෝකය පුරා දඩිබිඩියේ ව්යාප්ත කරගෙන යන චීනයේ ‘කලාප තීරය සහ මාර්ග ප්රාරම්භය’ වැඩ සටහනට අවුරුදු පහකට ආසන්න කාලයක් ගතව තිබියදී, කොපමණ ගනුදෙනු ප්රමාණයක් තමන් විසින් කර තිබේද, රටේ මූල්යමය තත්වය කවරේද යන දේවල් පිළිබඳ ගණනයක් කිරීමට චීන නිලධාරීහු දැන් කටයුතු කරමින් සිටිති. ඒ ගැන තවම නිවැරදි චිත්රයක් ලැබී නැතැයි, චීනයේ එක් ආර්ථික ප්රතිපත්ති සම්පාදකයෙක් කීය. මේ කිසිවෙකු, චීනයේ ප්රතිපත්ති ගැන, ප්රසිද්ධියේ කතා කරන්නේ නැත.
වෙනත් රටවල ව්යාපෘති සඳහා චීනය සපයන ණය සමග ඈඳී ඇති අල්ලස චීනයටම යම් බරක් වීමට ඉඩ ඇති බවට ඇතැම් චීන නිලධාරීහූ දැන් කණස්සල්ල පළ කරති. විශේෂයෙන්, ඒ හේතුවෙන් චීනයට ලැබිය හැකි ලාභ තීරුව අඩු වන බව ඔවුන්ගේ මතයයි. චීන ජනාධිපතිවරයා ද මේ වසරේ කරන ලද එක් දේශනයකදී ඒ කාරණය ගැන සඳහන් කොට තිබේ. ‘ඒ එක්කම අපි අපේ ‘කලාප තීරය සහ මාර්ග ප්රාරම්භය’ ගොඩනැගීමේ වැඩපිළිවෙල තුළ, දූෂණ-විරෝධී ක්රමවේදයක් මත ජාත්යන්තර සහයෝගීතාව ශක්තිමත් කර ගන්න ඕනේ.’ යැයි ඔහු එහිදී කියා තිබේ.
බංග්ලා දේශය උදාහරණයට ගත්තොත්, ‘චයිනා හාබර් සමාගම’ අනාගත කොන්ත්රාත් සඳහා ජනවාරියේ සිට තම රටේ තහනම් කෙරෙන බව එරට නිලධාරීහූ කියති. හේතුව, මාර්ග සංවර්ධන අමාත්යාංශයේ නිලධාරියෙකුට මෙම සමාගම අල්ලස් දීමට තැත් කිරීමයි. තේ පෙට්ටියක ඩොලර් 100,000 ක මුදලක් දමා එක් නිලධාරියෙකුට දීමට ගොස් මේ සමාගම හසු වී තිබේ. එසේම, ‘චයිනා හාබර් සමාගමේ’ මව් සමාගම වන ‘චයිනා කොමියුනිකේෂන් කොන්ස්ට්රක්ෂන් සමාගමට’, 2009 සිට අවුරුදු හතක කාලයක් සඳහා ලෝක බැංකු ව්යාපෘතිවලට ලංසු තැබීම තහනම් කොට තිබේ. හේතුව, එම සමාගම පිලිපීනයේ කරන ලද දූෂණ ක්රියා හෙළිදරව් වීමක් නිසා ය.
ශ්රී ලංකාවේ වරාය අල්ලා ගැනීමේ නීරස අත්දැකීමෙන් පසු එරට නිලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ, ‘කලාප තීරය සහ මාර්ග ප්රාරම්භය’ නැමැති චීනයේ ලෝක ව්යාප්ත ව්යාපෘතිය, හුදෙක් මහද්වීප තුනක සංවර්ධනය ඉලක්ක කොට ඇති කරගෙන යන්නක් නොවන බවයි.
කොහේටවත් නැති වරායක්
ශ්රී ලංකාවේ ගිනිකොන වෙරළබඩ හම්බන්තොට යනු ජනශූන්ය, තවමත් කැලෑබද ප්රදේශයකි. එම ප්රදේශයේ චීන ණයවලින් ගොඩනැගුවේ මේ කියන වරාය පමණක් නොවේ. ක්රිකට් ක්රීඩාංගනයක් ද එහි ගොඩනැගුණි. එම ක්රීඩාංගනයේ ආසන සංඛ්යාව, ඒ නගරයේ ජනගහනයටත් වැඩි ය. එසේම එහි විශාල ගුවන් තොටුපොළක් ද ගොඩනැගුණි. එම ගුවන් තොටුපොළට පැමිණි ඩුබායි ගුවන් සමාගමේ අවසාන ගුවන් සේවයත් මේ මාසයේ සිට නතර කෙරුණි. එසේම මේ මාර්ගයේ ඉදි කෙරුණු දැවැන්ත මහා මාර්ගවල දැන් අලි ගැවසෙති. ගොවියෝ තමන්ගේ වී වේලා ගැනීමට ඒ මාර්ගය පාවිච්චි කරති.
රාජපක්ෂ මහතාගේ උපදේශකයන් සැලසුම් කොට තිබුණේ, හම්බන්තොට වරාය තවත් පුළුල් කිරීමට කලින්, ඒ සඳහා තවත් ණය ගැනීමට කලින්, ලාභ ලැබෙන ව්යාපෘතියක් බවට එය පත් කිරීමට ය. එහෙත් 2009 දී ජනාධිපතිවරායට ඉවසිල්ලක් නැති විය. ඊළඟ වසරට ඔහුගේ 65 වැනි උපන් දිනය යෙදී තිබුණි. එය සැමරීම සඳහා විශාල මගුලක් ඔහුට අවශ්ය කෙළේය. වරාය විවෘත කිරීම ඔහු යොදාගත්තේ ඒ වෙනුවෙනි. ඒ සමගම, වරාය අධිකාරියේ සැලසුමට එහා යමින් තවත් අවුරුදු දහයක කාලයක් සඳහා එය ව්යාප්ත කිරීමේ වැඩ පිළිවෙලක් ද ඔහු පටන් ගත්තේය.
නියමිත කාලයට වැඩ අවසන් කිරීම සඳහා චීන කම්කරුවෝ දවල් ? දෙකේ වැඩ කළහ. එහෙත් පොළොව හාරන විට, විශාල ගලක් මතු වුණි. එයින් ප්රවේශය ඇවිරුණි. තෙල් නෞකා වැනි විශාල නැව්වලට ඒ නිසා වරායට ඇතුලූ විය නොහැකි විය. මේ වරාය ව්යාපෘතියේ ව්යාපාරික අංශය රැුඳී තිබුණේම එවැනි නෞකාවලින් උපයා ගැනීමට අපේක්ෂා කළ ආදායම් මත ය.
ජනාධිපතිවරයා සමග කෝන්තර ඇති කර ගැනීමට නොකැමැති වූ වරාය අධිකාරියේ නිලධාරීහූ දිගටම වැඬේ කරගෙන ගියහ. ඒ අනුව, 2010 නොවැම්බර් 18 වැනි දා, එනම් රාජපක්ෂ මහතාගේ උපන් දිනය දා මහා මංගල්යයකින් වරාය විවෘත කෙරුණි. එහෙත් මහා ගලේ බාධාව හේතු කොටගෙන කිසි ව්යාපාරයක් නැතිව සිටීමට වරායට සිදු විය.
ඊට වසරකට පසු ‘චයිනා හාබර් සමාගම’ මේ ගල කැඩුවේය. එහි වියදම ඩොලර් මිලියන 40 ක් විය. එය ඉතා අධිකතර මිලකි. තානාපති නිලධාරීහූ සහ රජයේ නිලධාරීහූ ඒ ගැන පුදුමයට පත්වූහ. මේ සමාගම බොරු ගණන් හිලව් දමන්නේ ද, එසේත් නැත්නම් රාජපක්ෂ මහතාටත් එයින් කුට්ටියක් ලැබෙන්නේ ද යන්න ගැන ඇතැම්හු සැක කළහ.
2012 වන විට, තමන් වෙත නැව් අද්දා ගැනීමට වරාය බැලූවේය. එහෙත් නැව් වැඩි කැමැත්තක් දැක්වූයේ ළඟ පිහිටි කොළඹ වරායේ නැංගුරම් ලෑමටයි. මේ අතර වරාය තවත් ව්යාප්ත වෙමින් පැවති නිසා ඒ සඳහා වන ඉදිකිරීම් සඳහා තවත් වියදම් දැරීමට සිදු විය. එවිට ආණ්ඩුව කෙළේ, ලංකාවට වාහන ප්රවාහණය කෙරෙන නැව්, කොළඹ වෙනුවට හම්බන්තොට ගොඩබෑමට නියෝග කිරීමයි. එසේ තිබියදීත් 2012 දී එම වරායට ආවේ නැව් 34 ක් පමණි. එය කොළඹ වරාය සමග සැසඳුවොත්, ඒ වසරේ එම වරායට පැමිණ ඇති නැව් ප්රමාණය 3667 කි.
‘අපි ආණ්ඩුව පිහිටෙව්වට පස්සේ ජාතික සැලසුම් භාර ඇමතිවරියට කතා කරලා මං ඇහැව්වා, හම්බන්තොට වරාය හදන්න තිබිච්ච සාධාරණ හේතුව මොකක්ද කියලා,’ ජාතික ප්රතිපත්ති සහ ආර්ථික කටයුතු පිළිබඳ රාජ්ය අමාත්ය හර්ෂ ද සිල්වා කීය. ‘අපිට කිව්වා කරන්න කියලා. ඉතිං අපි කළා’ යන්න ඇගේ උත්තරය වීලූ.
වරාය තවත් විශාල කිරීමට තදින් වුවමනා කළ රාජපක්ෂ මහතා නැවත 2012 දී චීන ආණ්ඩුවෙන් තවත් ඩොලර් මිලියන 757 ක් ඉල්ලා සිටියේය. එවරත් චීනය ‘හා’ කීවේය. එහෙත් මෙවර කොන්දේසි වඩාත් බරපතල විය. මුලින් ගත් ඩොලර් මිලියන 307 ක ණය ප්රමාණය ලැබුණේ, විචල්ය පොලී අනුපාතිකයක් මත ය. ඒ අනුව, 2008 මූල්ය කඩා වැටීමෙන් පසු ඇතිව තිබූ තත්වය තුළ, සාමාන්යයෙන් එය සියයට 1-2 අතර ප්රමාණයක් විය. (සන්සන්දනයක් වශයෙන් ගත්තොත් මේ කාලයේ ජපානය යටිතල ව්යාපෘති සඳහා දෙන මේ ආකාරයේ ණයවල පොලී අනුපාතිකය වුණේ, සියයට 0.5 කටත් අඩු ප්රමාණයකි).
එහෙත් දැන් අලූතෙන් ණයක් ද අවශ්ය කරන තිබෙන බැවින්, කලින් ගත් ණය සඳහා වන පොලිය සියයට 6.3 ක නිත්ය අනුපාතිකයකට ඉහළ දැමීමට සිදුවන බව චීනය කීවේය. නැවතත් රාජපක්ෂ මහතා ‘හා’ කීවේය.
ගොඩගැහෙමින් පැවති ණය ප්රමාණය සහ වැඩි වෙමින් පැවති ව්යාපෘති වියදම් ගැන එදා විපක්ෂය විශාල වශයෙන් උද්ඝෝෂණ කෙළේය. චීනය පිළිබඳ බරපතල සැක සාංකා මතු කෙළේය. රාජපක්ෂ මහතා ජනාධිපතිවරණනේ පරාජය විය. ජනාධිපති සිරිසේන මහතා යටතේ අලූතෙන් බලයට පත්වූ ආණ්ඩුවට, ශ්රී ලංකාවේ මූල්ය ගනුදෙනු ගැන සොයා බැලීමේ ජනවරමක් හිමි විය. ඒ සමගම, මහා ණය කන්දරාවක් ද ඒ ආණ්ඩුවට හිමි විය. රාජපක්ෂ මහතා යටතේ රටේ ණය ප්රමාණය තුන් ගුණයකින් හෙවත්, ඩොලර් බිලියන 44.8 ක් දක්වා වර්ධනය වී තිබුණි. 2015 වසරේදී පමණක් අලූත් ආණ්ඩුවට ගෙවීමට තිබූ ණය වාරික ප්රමාණය ඩොලර් බිලියන 4.68 කි.
පවරා දීම
අලූත බලයට පත් ආණ්ඩුව, ඉන්දියාව, ජපානය සහ යුරෝපය දෙසට ශ්රී ලංකාවේ දිසානතිය යොමු කරවන්ට කැමැත්තක් දැක්වීය. එහෙත් ශ්රී ලංකාව තුළ චීනය දැරූ ස්ථානය, මූල්යමය වශයෙන් හෝ ආර්ථික වශයෙන් සැපිරීමට වෙන කිසි රටක් කැමති නැති බව ශ්රී ලංකාව වටහා ගත්තේය.
‘අපිට ලැබුණේ, ඕනේ කමින්ම හොම්බ බිම ඇනපු ආර්ථිකයක්. රටට ලැබෙන ආදායම මදි, ණය නෙවෙයි, ණයවල පොලිය ගෙවන්නත්.’ අලූත් ආණ්ඩුවේ පළමු මුදල් ඇමති රවි කරුණානායක මහතා කීය. ‘අපිට තව ණය ගන්න වුණා. අලූත් ආණ්ඩුවකට පුලූවන් කමක් නැහැ, තියන ණය නිකංම ඉවරයක් කරන්න. ඒක රිලේ එකක් වගේ. රටේ ආර්ථික විනය කියන එක ඇති කරන කල් ණය ගන්න වෙනවා.’ ඔහු කීය.
ශ්රී ලංකාව ගිය වසර වන විට ඩොලර් බිලියන 3 ක් චීනයට ණය බව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව කියයි. එහෙත් ‘වෙරිතේ රිසර්ච්’ ආයතනයේ ආර්ථික විද්යාඥයෙකු වන නිශාන් ද මෙල් කියන්නේ, ආණ්ඩුවේ ගිණුම් තුළ සටහන්ව නැති, වෙනම ව්යාපෘති වශයෙන් ලබා ගත් තවත් ණය ප්රමාණයක් පවතින බවයි. ඔහුගේ ගණන් බැලීම්වලට අනුව, ශ්රී ලංකාව ඩොලර් බිලියන 5 ක පමණ මුදලක් චීනයට ණය වී සිටින අතර, එම ප්රමාණය වසරක් පාසා වැඩි වෙයි. මේ වසරේ මැයි මාසයේදී තවත් ඩොලර් බිලියන 1 ක් ‘චීන සංවර්ධන බැංකුවෙන්’ ලංකාව ණයට ගත්තේය. ඒ, කලින් ණය ගෙවා දැමීම සඳහා ය.
2016 දී අලූත් ආණ්ඩුවේ නිලධාරීහූ චීන නියෝජිතයන් සමග සාකචඡා ආරම්භ කළහ. ඒ, යම් අතරමැදි විසඳුමකට පැමිණීම සඳහා ය. එනම් ශ්රී ලංකාවේ ගිණුම් ශේෂයේ ඇති වරාය පිළිබඳව ඇති බරෙන් නිදහස් වීමටත්, ගෙවීමට ඇති ණය පැහැර හැරීමට විය හැකි අවදානම වළක්වා ගැනීමටත් ය. එහෙත් එසේ කිරීමට නම්, වරායේ අයිතියෙන් ප්රධාන කොටසක් චීන සමාගමකට පැවරිය යුතු බව චීනය කියා සිටියේය. එසේ නොමැතිව, ලබා ගත් ණය කටුගා දැමීමට චීනය කෙසේවත් එකඟ නොවන බව ශ්රී ලංකාවේ නිලධාරීහූ කියති.
චීනය මෙහිදී ශ්රී ලංකාවට තේරීමක් දුන්නේය. එනම්, වරායේ අයිතිය පවරන්ට කැමති වන්නේ, චීනයේ මොන සමාගමකට ද යන්නයි. ‘චයිනා හාබර් සමාගම’ ද, නැත්නම් ‘චයිනා මර්චන්ට් පෝර්ට්ස්’ සමාගම ද යන්න තීරණය කිරීමට පමණක් ශ්රී ලංකාවට අවස්ථාව ලැබුණු බව, ඒ පිළිබඳ අවසාන ගිවිසුමේ සඳහන් වෙයි. එහි පිටපතක් අප සතුව ඇත. එහෙත් මෙය කිසි විටෙක ප්රසිද්ධියට පත්කොට නැත. කෙසේ වෙතත් ‘චයිනා මර්චන්ට්ස්’ සමාගමට කොන්ත්රාත්තුව ලැබුණේය. අනතුරුව ඔවුන් තවත් දේවල් ඉල්ලා සිටියේය. වරාය අවට කාර්මික කලාපයක් පිහිටුවීම සඳහා අක්කර 15,000 ක් ඒ අතර වෙයි. වරායේ අයිතිය වෙනුවෙන් තමන් ශ්රී ලංකාවට ගෙවන ඩොලර් බිලියන 1.1 ක මුදලට සරිලන වටිනාකමක් වරායේ නැති බවට තර්ක කළ චීන නිලධාරීන්, එකී වටිනාකම ඇති කර ගැනීම සඳහා අමතර කාර්මික කලාපයක් අවශ්ය කරන බව පෙන්වා දී තිබේ.
ආණ්ඩුවේ ඇතැම් අය මේ ගිවිසුමට තරයේ විරෝධය පෑහ. එහෙත්, සාකචඡාවලට සහභාගී වූ නිලධාරීන් කියන පරිදි, පාඩුව පිරිමසා ගැනීමේ වෙනත් මාර්ගයක් නොවුණි. අලූත් ගිවිසුම 2017 ජුලි මාසයේ අත්සන් තැබුණි. ඒ වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේ සිට එය ක්රියාවට නැංවුණි. අදාළ ගිවිසුමේ වෙනත් කරුණුවලට අමතරව, වරායේ ක්රියාකාරීත්වය සහ ආදායම් සම්බන්ධයෙන් ඒකාබද්ධ සමාගමක් පිහිටුවන ලදි. ඒ අනුව, වටිනාකමින් සියයට 85 ක් ‘චයිනා මර්චන්ට්ස් පෝට්’ සමාගමට හිමි වන අතර, ඉතිරි සියයට 15 ශ්රී ලංකාවේ ආණ්ඩුවට හිමි වෙයි.
එහෙත් වරායවල් අත්පත් කර ගැනීම පිළිබඳ විශේෂඥ නීතිඥවරුන් පෙන්වා දෙන්නේ, ශ්රී ලංකාව සතු මේ කුඩා අයිතියෙන් කිසි වැඩක් නැති බවයි. මන්ද යත්, සේවකයන් සහ වරායේ ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳ බලය පැවරෙන්නේ ‘චයිනා මර්චන්ට් පෝට්ස්’ සමාගමට වන බැවිනි. එසේම, වරාය පිහිටි බිමේ ස්වෛරීත්වයද ශ්රී ලංකාවට හිමි නොවේ.
ගිවිසුම ගැන මුලින් සාකචඡා පැවැත්වෙන අවස්ථාවේ, වරාය සහ ඒ අවට ප්රදේශය චීනයේ හමුදා අවශ්යතා සඳහා පාවිච්චි කළ හැකි ද යන කාරණය නිශ්චිත නොවුණි. එහෙත් එය නිශ්චිතවම තහනම් කළ යුතු බව ඉන්දියානු බලධාරීන් ලංකාවේ ආණ්ඩුවට දන්වා තිබේ. ඒ අනුව, අවසාන ගිවිසුම තුළ, ලංකාවේ ආණ්ඩුවේ පූර්ව-අවසරයකින් තොරව කිසි විදේශ රටක හමුදාමය අවශ්යතාවක් සඳහා ඒ බිම යොදා ගැනීම තහනම් කොට තිබේ. චීනයට අයත් නාවුක සබ්මැරීන් යාත්රා ඒ වන විටමත් ලංකාවට පැමිණ තිබුණු නිසා එවැනි වගන්තියක් ඇතුලූ කිරීම කොහොමත් අත්යාවශ්ය විය.
උපාය මාර්ගික වැදගත්කමක් ඇති කරුණු
කොළඹ වරාය ගැනත් චීනයට කැක්කුමක් තිබුණි. ‘චයිනා හාබර් සමාගම’ ඒ වන විට අලූත් පර්යන්තයක් එතැන ඉදි කරමින් සිටියේය. එකල එය හැඳින්වුණේ ‘කොළඹ වරාය නගරය’ වශයෙනි. ඒ ගනුදෙනුවෙනුත් චීනයට අක්කර 50 ක් ලැබී තිබුණි. ඒ අනුව, එම ඉඩම් කෑල්ලේ ස්වෛරීත්වයත් ලංකාව අහිමි කරගෙන තිබුණි.
මෙහි බරපතල කම අගේට ප්රදර්ශනය කෙරුණේ, රාජපක්ෂ මහතාගේ පාලන කාලය අවසානයේ 2014 දී ය. ජපාන අගමැති ෂින්සෝ අබේ ලංකාවේ සංචාරයක් සඳහා එන දවසේම චීන සබ්බැරීන් යානා කොළඹ වරායේ නැංගුරම් ලා සිටියේය. කලාපය පුරාම එය දුටුවේ, චීනයේ තර්ජනාංගුලියේ සංඥාවක් වශයෙනි.
අලූත් ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසුව, නැවත වරක් කොළඹ වරාය චීන සබ්මැරීන් යානා සඳහා පාවිච්චි නොකරන බවට සහතිකයක් ඇති කර ගැනීමට බැලූවේය. වැඩියත්ම, එවැනි නෞකා මගින් බුද්ධිමය තොරතුරු එක්රැුස් කිරීම පිළිබඳ නිරීක්ෂණය කිරීමේ හැකියාවක් ශ්රී ලංකාවට නැති නිසා ය. එහෙත් ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිවක් කිරීමට ශ්රී ලංකාවේ බලධාරීන්ට විශාල හයියක් තිබුණේ නැත.
දැන් හම්බන්තොට වරායත් චීනයට පවරා ඇති තත්වය තුළ එකී ප්රශ්නය අලූතෙන් පැනනැගී තිබේ. මන්ද යත්, දකුණු චීන මුහුදු තීරයේ එවැනි හමුදා ක්රියාකාරකම් නොකරන බවට චීනය ප්රතිඥා දී තිබියදීත්, එම ප්රදේශයේ චීනය හමුදා ක්රියාකාරකම්වල නියැලෙන බැවිනි. එහෙත්, හමුදා ක්රියාකාරීත්වයන් පැහැදිළිවම ගිවිසුම තුළ තහනම් කොට ඇති බව ශ්රී ලංකා බලධාරීහූ පෙන්වා දෙති. කෙසේ වෙතත්, ශ්රී ලංකාව තවමත් චීනයට බරපතල සේ ණයගැතිව සිටින තත්වයක් තුළ, එවැනි අවශ්යතාවක් පිරිමසා ගැනීම සඳහා ශ්රී ලංකාවේ ආණ්ඩුව නම්මවා ගැනීමේ ඉඩක් චීනයට ඇති බව තවත් අය පෙන්වා දෙති.
ජාතික ප්රතිපත්ති සහ ආර්ථික කටයුතු පිළිබඳ රාජ්ය අමාත්ය හර්ෂ ද සිල්වා කියන පරිදි, ‘ආණ්ඩු වෙනස් වීමට පුළුවන.’
දැන්, ශ්රී ලංකාවේ චීන මිත්රයා වන රාජපක්ෂ මහතා නැවත බලයට පැමිණීම සඳහා උත්සාහයක් ගනිමින් සිටීම ගැන ඔහු සහ වෙනත් අය සිටින්නේ බලවත් සැලකිල්ලෙනි. හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ අලූත් පක්ෂය පසුගිය පෙබරවාරියේ පැවති පළාත් පාලන ඡන්දයෙන් විශාල ජයක් අත්කර ගත්තේය. ඊළඟ වසරේ ජනාධිපතිවරණය ඒමට නියමිතයි. 2020 දී පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයක් තිබේ.
කෙනෙකුට දැරිය හැකි ජනාධිපති වාර ගණන පිළිබඳ සීමාව නිසා රාජපක්ෂ මහතාට ජනාධිපතිවරණයක් සඳහා තරග කිරීමේ ඉඩක් නැති තත්වය තුළ, ඔහුගේ බාල සොහොයුරු, හිටපු ආරක්ෂක අමාත්යාංශ ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ දැන් පන්දම අතට ගනිමින් සිටින බවක් පෙනේ.
‘ඒක තීරණය කරන්නේ මහින්ද රාජපක්ෂ. එයා කියනවා නං, සහෝදරයන්ගෙන් කෙනෙක් කියලා, ඒ සහෝදරයට ලොකු ඉඩක් ලැබෙනවා.’ රාජපක්ෂ මහතාගේ ආණ්ඩුවේ, මහ බැංකු අධිපතිවරයා වූ ද, තවමත් එම පවුලට උපදෙස් සපයන්නෙකු වූ ද අජිත් නිවාඞ් කබ්රාල් කියයි. ‘ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව අනුව ඔහු රටේ නායකයා නොවුණට, රටේ ප්රධාන බල පදනම වෙන්නේ ඔහු.’
මෙම වසරේ ගත වූ මාස පහක කාලය තුළ පොලීසියට එරෙහිව ජාතික පොලිස් කොමිෂන් සභාව වෙත පැමිණිලි 625ක් ලැබි ඇති බව ජාතික පොලිස් කොමිෂන් සභාව පවසයි.
2018 ජනවාරි 1දා සිට මැයි මස 31 දින දක්වා ලැබි ඇති මෙම පැමිණිලිවලින් 264කට විසඳුම් ලබාදී ඇති තර පැමිණිලි 361කට විසඳුම් ලබාදීමට නියමිත බවද එම කොමිසම පවසයි.
මෙහිදී වැඩිම පැමිණිලි ප්රමාණයක් ලැබි ඇත්තේ පොලීසිය නිසි අයුරින් ක්රියා නොකිරීම සම්බන්ධයෙනි. ඒ පැමිණිලි 237ක් වශයෙනි. බලය අයුතු ලෙස යෙදවීම සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි 173ක්, පක්ෂග්රාහීව කටයුතු කිරීම සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි 91ක්, ව්යාජ චෝදනා ඉදිරිපත් කර නඩු පැවැරීම් 42ක්, පහරදීම් 15ක්, වධහිංසා කිරීම සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි 3ක්, නීතිවිරෝධි අත්අඩංගුවට ගැනීම් 5ක්, පොලිස් අත්අඩංගුවේදී මියයාම් සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි 2ක්, අල්ලස් හෝ දූෂණ සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි 3ක්, වෙනත් පැමිණිලි 45ක් ලෙස මෙම පැමිණිලි ලැබි තිබේ.
ව්යාජ සහතික මගින් පමුණුගම ප්රදේශයේ දක්ෂ වෛදවරයකු ලෙස පෙනී සිට ධනවත් තරුණියක සමඟ වංචනිකව විවාහ වී පසුව කැසිනෝ සූදුවට යැම සඳහා විවිධ අවශ්යතා පෙන්වා පමුණුගම, කොළඹ, මීගමුව ඇතුළු ගම්පහ දිස්ත්රික්කයේ ධනවතුන්ගෙන් රුපියල් කෝටියකට අධික මුදලක් වංචාකර සැඟවී සිටි ව්යාජ වෛද්යවරයකු කොළඹ කැසිනෝ සමාජ ශාලාවකදී කොටුකර ගැනීමට මීගමුව දිස්ත්රික් අපරාධ කොට්ඨාසයේ ස්ථානාධිපති පොලිස් පරීක්ෂක සම්පත් දිසානායක මහතා ඇතුළු එම ඒකකය පෙරේදා (27 ) සමත් විය.
මූලික පොලිස් විමර්ශනවලදී අනාවරණය වී ඇත්තේ පමුණුගම වැලිකැටිය ප්රදේශයේ පදිංචි ජෝසප් ක්රියේෂන් සරණ ප්රදීප් (31) නමැති සැකකරු පමුණුගම ප්රදේශයේ දක්ෂ වෛද්යවරයකු පෙනී සිට එම ප්රදේශයේ ප්රධාන බෙහෙත් ශාලාවක් පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. ඔහු එහිදී ව්යාජ සහතික ඉදිරිපත් කර වෛද්යවරයකු ලෙස පෙනී සිට ඇත.
පසුව සැකකරු වෛද්යවරයකු ලෙස රඟදක්වමින් එම ප්රදේශයේ 23 හැවිරිදි ධනවත් තරුණියක සහ විවාහ වී ඇත. එම විවාහයෙන් සතියකට පසු සැකකරු තම බිරිඳගේ රන් අභරණ සහ වටිනා දැ සොරකම් කරගෙන පළාගොස් ඇත. සැකකරු හදිසියේ පළායැමට හේතුව පරීක්ෂා කිරීමේදී සැකකරු “කැසිනෝ” සූදුවට තදින් ඇබ්බැහි වූවකු බවත් ඔහු තම බිරිඳගේ රන් අභරණ විකුණා ලත් මුදල් සූදුවට වැයකිරීමට අමතරව විවිධ අවශ්යතා දක්වමින් පමුණුගම, කොළඹ, මීගමුව ඇතුළු ගම්පහ දිස්ත්රික්කයේ ධනවතුන්ගෙන් රුපියල් කෝටියකට අධික මුදලක් ලබාගෙන වංචාකර ඇති බවත් අනාවරණය වී ඇත.
වෙබ් මාධ්යවේදීන්ගේ ජාතික ව්යාපාරය යාපනයේ කළ දෙදින සංචාරය තුළදි නීතිවිරෝධී කේබල් නාලිකා ගැන කළ ගවේෂණය හා සම්බන්ධ ලිපියකි.
උතුරේ සිට ක්රියාත්මක වන නීතිවිරෝධී කේබල් රූපවාහිනි සේවාවන් හරහා විදුලි සන්දේශන නියාමන කොමිෂන් සභාව හෙවත් TRCයට විශාල බදු මුදලක් අහිමි වන අතර ඊටත් වඩා ඒ හරහා රටේ ජාතික ආරක්ෂාවට දැඩි ලෙස තර්ජනයක් එල්ල කරමින් තිබේන බව අප අවස්ථා කිහිපයකදිම පෙන්වා දුන්හ.
මෙරට කේබල් රූපවාහිනි විකාශන මධ්යස්ථානයක් ඇරඹීමේදී අනුගමනය කළ යුතු නිති රීති පද්ධතියක් තිබේ. ඒ අනුව කේබල් රූපවාහිනි සේවාවක් ආරම්භ කිරීම පිණිස එම ව්යාපාරය පළමුව සමාගම් මැඳුරේ ව්යාපාරයක් ලෙස ලියාපදිංචි කළ යුතුව ඇත. ඉන් අනතුරුව 1982 අංක 06 දරන ශ්රී ලංකා රූපවාහිනි සංස්ථා පනතේ 31 වන වගන්තිය යටතේ ජනමාධ්ය හා ප්රවෘත්ති අමාත්යවරයා විසින් 2010/09/03 වන දින නිකුත් කරන ලද අංක 1669/15 දරන අති විශේෂ ගැසට් පත්රයට අනුව බලපත්රයක් ලබා ගත යුතුය.
එම ක්රියා පටිපාටිය එතෙකින් නතර වන්නේ නැත. අදාළ බලපත්රය ලබා ගැනිමට පෙර ආපසු නොගෙවන පදනම මත රුපියල් 100,000/ ක මුදලක් අයදුම්කරු විසින් ජනමාධ්ය අමාත්යාංශය වෙත ගෙවීම් කළ යුතු අතර ඉන් අනතුරුව අදාළ අවසර පත්රය ලබා දීම පිණිස ජනමාධ්ය අමාත්යවරයාගේ අත්සන ඊට ඇතුළත් කළ යුතුය.
ඉන් අනතුරුව අදාළ බලපත්රය ශ්රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව වෙත ඉදිරිපත් කර 1991 අංක 25 දරන එම කොමිෂන් සභා පනතේ 17 වන වගන්තිය අනුව 2006 මාර්තු මස 10 වන දිනැති අංක 1435/20 දරන ගැසට් නිවේදනයට අනුව බලපත්රය ලබාගත යුතු අතර අදාළ විෂය භාර අමාත්යවරයා වශයෙන් ජනාධිපතිවරයා විසින් ඊට අත්සන් තැබිය යුතුය. මෙම බලපත්රය ලබා ගන්නා තැනැත්තා විසින් රුපියල් 5,000,000/- ක මුදලක්ද ශ්රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමක කොමිෂන් සභාව වෙත ගෙවිය යුතුව ඇත.
උතුරේ නීතිවිරෝධී කේබල් රූපවාහිනි නාලිකා ආරම්භ විමේ ඉතිහාසය
ප්රථමයෙන් ශ්රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා ආරම්භවූයේ ඇන්ටෙනා මාර්ගයෙන් UHF සහ VHF සංඛ්යාත ඔස්සේ විසුරුවා හැරීමේ ක්රමවේදයයි. ඉන්පසු කේබල් මාර්ගයෙන් නාලිකා ආරම්භ කිරීමට බොහෝ පිරිස් කටයුතු කලහ. ඉන්දියාවෙන් ආරම්භ වූ මෙම ක්රමය එලෙසින්ම මෙරටදී විවිධ ස්ථානවල සිට විසුරුවා හැරීමට විවිධ පාර්ශව පියවර ගත්හ. ඒ වෙනකොට රජයෙන් එවැනි දේට කිසිදු නීති රීතියක් පනවා තිබුණේ නැත.
ඉන්දියාවේ විකාශය වන රූපවාහිනී නාලිකාවන් චන්ද්රිකා මාර්ගයෙන් ලබාගෙන, නාලිකා 50 – 60 කේබල් මාර්ගයෙන් ජනතාවට ලබාදී ඔවුන්ගෙන් මුදලක් අයකර ගැනීමට බොහෝ පිරිසක් එදත් අදත් කටයුතු කරමින් සිටිති . දමිළ ජනයා වැඩි වශයෙන් වාසය කරන උතුරු නැගෙනහිර පළාතේ ස්ථාන 100 කට වඩා මෙය ව්යාපාරයක් ලෙස සිදුකරගෙන යනු ලබයි. කොළඹ දමිළ ජනයා ජීවත්වන ප්රදේශයන් හී ආයතන 3 – 4 ක් පමණ ඇතැයි වාර්තා වේ.
2006 දී විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම මෙවැනි කේබල් රූපවාහිනී නාලිකා ආයතන නියාමනය කිරීම ආරම්භ කල අතර කොළඹ පිහිටි ආයතන 2 කට අනුමැතිය හිමිවිය. රටේ අනෙකුත් ප්රදේශවල යුද්ධය හමුවේ මෙම වැඩපිළිවෙල රට අභ්යන්තරයට ගෙන යාමට අපහසු විය. 2009 න් පසු එම ප්රදේශවලද මෙම වැඩපිළිවෙල ක්රියාත්මක වූ අතර විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම විසින් නීති විරෝධී කේබල් ආයතනවලට එරෙහිව නීති මගින් ක්රියාකිරීමටද කටයුතු කලේය. ඉන්පසු තවත් ආයතනයකට අනුමැතිය හිමිවූ අතර, සමහර පාර්ශව නීතටි විරෝධී ලෙස එම කාර්යය දිගින් දිගටම සිදුකරගෙන යති.
කේබල් ටීවී වලට පාදක වන්නේද යූ එච් එෆ් සහ වී එච් එෆ් ක්රමයයි. මෙවැනි නාලිකා 50 ක් පමණ කේබලයක් මාර්ගයෙන් විසුරුවා හැරීමේදී එක් ස්ථානයක සිට මීටර් 250 ක් පමණ දුරට කේබල් මාර්ගයෙන් ගමන් කරයි. ඉන්පසු එතැන් සිට වැඩසටහන් විකාශයට ඇම්පිලිෆයර් සවිකල යුතුය. ඊට විදුලිය ලබාගැනීම කලයුතුය. මෙය පැය 24 පුරා වැඩ කිරීමට මාසයකට රුපියල් 1000 කට අඩු නොවන විදුලි බිලක් ගෙවිය යුතුවේ. එනම් සෑම මීටර් 250 කටම ඇම්පියර් එකක් සවි කල යුතුය. මේ නිසා කේබල් ටී වී දිය හැකි වන්නේ නිවාස වැඩිමනක් ඇති ප්රදේශවලටය. උතුරු පළාතේ ඇති එකිනෙකට දුරින් ඇති නිවාස මග හරීමෙන් කේබල් ටීවී පහසුකම දිය හැකි බව පැවසේ.
ලංකාව තුළ කේබල් ටීවී පවත්වාගෙන යාමට විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසමෙන් අනුමැතිය දී ඇත්තේ ආයතන 4 කට පමණි. එම ආයතන තමන්ට ලැඛෙන ආදායමෙන් සියයට 44 ක් බදු ලෙස රජයට ගෙවිය යුතු වේ.
යාපනයේ මේ වනවිට නීතිවිරෝධී ලේස කේබල් හරහා රූපවාහිනි නාලිකා විකාශනය කරන ව්යාජ MCR හෙවත් ප්රධාන පාලක මැදිරි 18ක් පිහිටුවා ඇති බවට අප විසින් අනාවරණය කරගෙන තිබේන අතර ඊට අමතරව අම්පාර දිස්ත්රික්කයේ 4ක් සහ ත්රිකුණාමලයේ 2ක් පමණ තිබේන බවට තොරතුරු මේ වනවිට අප සතුවේ.එම තොරතුරු අප විසින් රටේ වගකිවයුත්තන්ගේ අවධානයට යොමුකර,ජන මාධ්ය මගින්ද ප්රසිද්ධ කර තිබේ.
නීතිවිරෝධී කේබල්කරුවන්ගේ තවත් ජාවාරමක්
අප යාපනයේ සංචාරය කරන අතරතුර පේදුරු තුඩුව දක්වා ඇති නීතිවිරෝධී නාලිකා විකාශකයන්ට අයත් කේබල්, ලංකා විදුලි බල මණ්ඩලයට අයත් විදුලි කණුවල ඇද ඇති අයුරු නිරික්ෂණය කල අතර, විකාශයට භාවිතා කරන ඇම්පිලිෆයර් සදහා නීතිවිරෝධී ලෙස එම කණුවෙන්ම විදුලිය ලබාගෙන ඇති බව හොදින්ම නිරීක්ෂණය කිරිමට අපට හැකි විය. එම මාර්ගය ඔස්සේ කිලෝමීටර කිහිපයක් ගමන් කිරිමේදි ඒ ආකාරයේ ඇම්පිලිෆයර් කිහිපයක්ම දකින්නට හැකි වු අතර සමාන්යයෙන් මිටර් 250කට වරක් එක් ඇම්පිලිෆයර් එකක් බැගින් සවිකිරිම අනිවාර්ය වේ.
ඒ අනුව කිලෝමීටර් 5ක පමණ වපසරියක කේබල් ටිවි හරහා නාලිකා බෙදාහැරීම සදහා අවම වශයෙන් ඇම්පිලිෆයර් 20ක් වත් සවි කලයුතු අතර සමාන්යියෙන් එක් ඇම්පිලිෆයර් එකක් සදහා මාසික විදුලි වියදම රුපියල් 1400-1500ක් අතර වන බව ඒ අනුව ගත් කල විදුලි බල මණ්ඩලයට මාසිකව අහිමිවන මුදල ඉත විශල බව සිතා ගැනිමට අපහසු නැත.
මෙය බරපතල තත්වයකි.මන්ද එක අතකින් යාපනයේ එක් ආයතනයක් හැර අනෙකුත් සියලුම ආයතන නීතිවිරෝධී ආයතන විමයි.ඔහුන් විසින් තමන්ගේ කේබල් විදුලි කණුවේ ඇදිමට අමතරව ඒ සදහා රජයට පාඩු කරමින් හොර රහසේම විදුලිය ලබා ගැනිම ඊටත් වඩා භයානකය. අවස්ථා ගණනාවකදිම එම ව්යාජ කේබල් සමාගම් වල කේබල් ඇදිමට ගිය කිහිප දෙනෙකුම අනතුරු වලට ලක්වු අතර එයින් දෙදෙනෙකු මිය ගොස් ඇති බවට නිල වශයෙන් වාර්තා වි තිබේ.
උතුරේ කේබල් ටිවි විකාශය කිරිමට විදුලි සන්දේශන නියාමන කොමිෂන් සභාවේ නිළ අවසරය ඇත්තේ එක් ආයතනයකට පමණය. නමුත් අප ගේ සංචාරයේ දී අපට දැකගන්නට හැකි වූයේ, හොර රහසේ කේබල් ටිවි ලබාදෙන කණ්ඩායම් අප පේදුරු තුඩුවේ ගමන් කරන විටත් ත්රී රෝද රථයකින් පැමිණ නීතිවිරෝධී ලෙස විදුලි කණු වල කේබල් සවිකරමින් සිටින අයුරුය. ඒ පිළිබඳව අප ඔහුන්ගෙන් කල විමසිමකදි, එම කේබල් වල අයිතිය ඇත්තේ කාට ද යන්න පැවැසිමටවත් ඔහුන් නොදැන සිටියහ.
අප උතුරු පළාත් ජ්යෙෂ්ඨ නියෝජ්ය පොලිස්පති රෝෂාන් ප්රනාන්දු මහතා හමුවු අවස්ථාවේ මෙම නීතිවිරෝධී කේබල් නාලිකා සම්බන්ධයෙන් කල විමසිමකදි ඔහු අවධාරණය කරමින් කියා සිටියේ, ඒ සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව හෙවත් TRCය මේම නීතිවිරෝධී නාලිකා නතර කිරිමට ක්රියාමාර්ග ගන්නේ නම්, පොලිසිය ඒ සදහා සහය දිමට සුදානම් බවය. නමුත් TRCය ඒ සම්බන්ධයෙන් අලස ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන බව ඔහුගේ අදහස විය.
කෙසේවෙතත් පොලිසියේ නීතිය ක්රියාත්මක විමේ යාන්ත්රනයද සාර්ථක එකක් නොවන බව හා පොලිසිය කප්පම් ලබා ගන්නා බවත්, උතුරු පළාත් අමාත්යවරියක වන ආනන්දී සශීදරන් සමග අප කළ සාකච්ඡාවේදි ඇය අනාවරණය කර සිටියාය. අතර එය තවත් තහවුරු වන සිද්ධියක් අපට අච්චුවේලි පොලිසියට ගිය අවස්ථාවේ අත් දකින්නට ලැබුනි.
එනම් පසුගිය 6 වැනිදා එම ප්රදේශයේ නීතිවිරෝධී කේබල් නාලිකා පවත්වාගෙන යන කණ්ඩායම් දෙකක් අතර කේබල් කැපිම සම්බන්ධයෙන්
ඇතිවු ආරවුල පිළිබඳව දැමු පැමිණිල්ල පසුගිය 13 වැනිදා ආපසු ඉවත් කරගෙන ඇති බවට වූ වාර්තාවයි. පැමිනිල්ල පිළිබඳ ව කිසිදු පරික්ෂණයක් කර නොතිබු අතර අදාළ පැමිණිල්ලේ චූදිත පාර්ශ්වයන් විසින් පවත්වාගෙන යන කේබල් නාලිකා ලියාපදිංචි කර නොමැති බව අප පොලිසියට පෙන්වා දුන් විට ඔහුන් සම්බන්ධයෙන් කිසිවක් නොදන්නා බවද සදහන් කර සිටියේය.
පේදුරු තුඩුවට යන අතරමගදි අප කේබල් ටිවි හරහා නිවසේ රූපවාහිනි නරඹන අයෙකු සමග සාකච්ඡා කල අතර එහිදි තමන් ගෙදර නරඹන කේබල් නාලිකාව කාට අයිතිද යන්න ඔහු නොදැන සිටි අතර මාසිකව ඒ සඳහා ඔහු විසින් රුපියල් 400ක මුදලක් ගෙවන බවත්, ඊට අදාළව මාසිකව සටහන් කල හැකි කාඩ් පතක් පමණක් ලබාදි තිබෙන බව පැවසීය.
කුඩා කණ්ඩායම් වශයෙන් නීතිවිරෝධී කේබල් නාලිකා බෙදාහැරීමට මෙන්ම මුදල් එකතු කිරිමට ද කණ්ඩායම් යොදවා ඇති වා ඇති අතර ඔහුන්ට ඒ වෙනුවෙන් එක් ග්රාහකයෙකු විසින් ගෙවන මුදලින් සියයට 40ක පමණ මුදලක් ලබා දිමට කටයුතු කරන බවද මේ වනවිට අනාවරණය වි තිබේ. ඒ අනුව වාර්ෂිකව රටට අහිමිවන බදු මුදල් ප්රමාණය අවම වශයෙන් රුපියල් මිලියන 2000ද ඉක්මවන බව තහවුරු වි තිබේ.
ජාතික ආරක්ෂාව අනතුරේ..
මේ අතර පසුගිය කාලය පුරාම උතුරු නැගෙනහිර ඇතුලූ රට පුරා ඉතා සංවිධානාත්මකව ක්රියාත්මක වන ලියාපදිංච් නොකල නීතිවිරෝධී කේබල් රූපවාහිනී සේවාවන් පසුපස ව්යාපාරිකයන්, දේශපාලඥයින් ඇතුලූ කිහිපදෙනෙක් සිටින බවට මේ වනවිට අනාවරණය වේ. එම නාලිකා හරහා පෙන්වන ලබන වැඩසටහන් නියාමනය කිරිමට ශ්රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව හෙවත් TRCයට හැකියාවක් නොලැබිම නිසා ජාතික ආරක්ෂාවටත් ජාතීන් අතර සහජීවනයට හා ආගමික සංහිදියාවට මෙම නීති විරෝධි කේබල් සේවාවන් හරහා දැඩි බලපෑම් ඇතිවන බව පැවසිය හැක.
මෙවැනි බලපෑම් ඇති වීමට ප්රධාන හේතුව වන්නේ මෙවැනි නීති විරෝධී නාලිකා විසින් විකාශනය කරන ලබන වැඩසටහන්වල අන්තර්ගතය නියාමනය කිරීමට මාර්ගයක් ඔබගේ කොමිෂන් සභාවට නොහැකි වීම නිසා එම රූපවාහිනී නාලිකා ඔවුනට අවශ්ය වැඩසටහන් රිසි සේ විකාශය කිරීමයි.
ඒ අනුව වහාම ශ්රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව හෙවත් TRCය අදාළ අනවසර නාලිකා පවත්වාගෙන යන්නන්ට එරෙහිව නීතිය ක්රියාත්මක කලයුතුව ඇත. ඊට සමගාමීව විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් නීතිවිරෝධී කේබල් නාලිකා හිමියන්ට අයත් කේබල් ඇදිමට තම ආයතනය අයත් විදුලි කණු යෝදා ගැනිමට ඉඩ ලබ නොදිය යුතු බවද අප තරයේ අවධාරණය කර සිටිමු.
විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාවේ බලපත්ර ලාභින්ට විදුලි හෝ දුරකතන කණු භාවිතයට අවසර ලැබි තිබුනද ඒ සදහා විධිමත් වැඩ පිළිවෙලක් මේ දක්වා සකස් වි නැත.විධිමත් ක්රමවේදයක් සකස් කිරිම හරහා මාසිකව විදුලි බල මණ්ඩලයටද ආදායමක් ලබා ගැනිමට හැකි වනු ඇතැයි ද විද්වත්හූ පෙන්වා දෙති.
ශ්රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව,විදුලි බල මණ්ඩලය මෙන්ම පොලිසිය ද නීතිය ක්රියාත්මක කිරී මේදී වන කල්මැරිම පසුපස තමන්ට ලැබෙන සන්තෝෂම් තිබේන බවට ද ජනතාවගෙන් එල්ල වන චොදන තවදුරටත් ව්යප්තවීමට ඉඩ දෙනවාද? නැද්ද? යන්න බලධාරීන් දැන්වත් තින්දු කලයුතුය.
මීට අමතරව චන්ද්රිකා මාර්ගයෙන් රූපවාහිනී නාලිකා ප්රදර්ශනය කිරිම ඩී ටී එච් (DTH) යනුවෙන් හදුන්වනු ලබන අතර ලංකාවේ මේ වනවිට එම ක්රමයට අනුමැතිය ලබාගෙන ඇත්තේ ඩයලොග් ටීවී සහ ඩිෂ් ටීවී ලංකා කියන ආයතන දෙක පමණි. නමුදු ඉන්දියාවේ ඇති ඩී ටී එච් සේවාවන් නීතිවිරෝධී විධියට අද වනවිට ලබාදෙන ආයතනද ඇත.
ඉන්දියාවේ ක්රියාත්මක සන් ඩිරෙක්ට් / එයාර්ටෙල් / වීඩියෝකොන් / බිග් ටීවි යන ආයතනවල සේවාවන් අලෙවි කරන්නේ නීති විරෝධීවයි. මේවාට වෙළද දැන්වීම් පවා අපේ රටේ මාධ්යවල ප්රචාරය කරයි. මේ දක්වා ලද තොරතුරු අනුව ලක්ෂ 5 කට අධික පිරිසක් මේ නීතිවිරෝධී සේවාව ලබාගෙන ඇත.
මේ සේවාව ලබාගන්න නිවසේ ඉහළට ඩිෂ් ඇන්ටෙනාවක් සහ රිසීවරයක් (ග්රාහකයක්) අවශ්යවේ. ඉන්දීය ආයතන අතර ඇති තරගකාරීත්වය සදහා ඉතා අඩුමිළට නීති විරෝධී ලෙසට අපේ රටේ ජනතාවට ලබාදෙන ආකරයක් දක්නට ඇත. මේ විධිහට සේවා ලබාදෙන අය අපේ රටේ සෑම ප්රදේශයකම සිටිති. මෙම සේවා ලබාගන්න ලක්ෂ 5 කට අධික පිරිසක් නීති විරෝධී ලෙස මාසිකව යම් මුදල් ප්රමානයක් ඉන්දියාවට ලබා දේ. කෝටි ගණනක් වන අපේ රටේ සල්ලි නීති විරෝධි ලෙස ඉන්දියාවට යන එක ගැන කිසිදු මාධ්යයක් වචනයක් කතා නොකිරීම අරුමයකි.
DTH ජාවාරම ගැන අනාවරණය බලාපොරොත්තු වන්න..
-වෙබ් මාධ්යවේදීන්ගේ ජාතික ව්යාපාරය-
උතුරු මැද පළාත් මහ ඇමති පේෂල ජයරත්න මහතා විසින් අනුරාධපුර නිවන්තකචේතිය මහා විද්යාලයේ පැවති උත්සවයකදී තමන්ව බුලත් අතක් දී නොපිළිගැනීම නිසා එම විදුහල්පතිවරයාට බැන වැදී , තර්ජනය කර ස්ථාන මාරු කිරීමෙන් එම විදුහල්පතිවරයා ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවී ඇති බවට තීරණය කළ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ඊට වන්දි ලෙස රුපියල් ලක්ෂ දෙකහමාරක් එම විදුහල්පතිවරයාට ගෙවන ලෙසද අධිකරණය උතුරුමැද පළාත් මහ ඇමතිවරයාට අද (28) නියෝග කළේය.
රජයේ මුදලින් තවත් රුපියල් 50000 ක මුදලක් එම විදුහල්පතිවරයාට ගෙවන ලෙසද ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ නියෝග කළේය.
උතුරුමැද පළාත් මහ ඇමතිවරයා ගේ එම කක්රියාකලාපයට එරෙහිව නිවන්තකචේතිය විදුහලේ විදුහල්පතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ කරැණාරත්න බණ්ඩාර මහතා විසින් ගොනු කළ පෙත්සම් විභාගය අවසන් කරමින් අධිකරණය මෙම තීන්දුව ලබා දෙන ලදී.
එසේම මාරු කර යැවු නිවන්තකචේතිය විදුහලේ විදුහල්පතිවරයා මාස දෙකක් ඇතුළත යළි එම තනතුරේම පිහිටුවන ලෙසටද ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය අදාල බලධාරීන්ට නියෝග කරන ලදී.
ඊවා වනසුන්දර , සිසිර ද ආබෘ සහ නලින් පෙරේරා යන ත්රී පුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල විසින් මෙම තීන්දුව ලබා දෙන ලදී.
රාජපක්ෂ වරුන්ගේ උවමනාව ඉටු කිරීම සඳහා තමන්ට මරණීය තර්ජන කරන බවට චෝදනා කරන ජගත් සම්මානලාභී මානව හිමිකම් ක්රියාධාරිනී සන්ධ්යා එක්නැලිගොඩ මහත්මිය, තමන්ගේත් තම දරුවන්ගේත් ජීවිත ආරක්ෂා කරන ලෙස ජනපති අගමැති දෙපළගෙන් ඉල්ලා සිටී.
යුද්ධයේදී සමූහඝාතන සඳහා රසායනික අවි යොදාගත් බව හෙළිදරව් කිරීම පසුගිය පාලන සමයේ ප්රගීත් එක්නැලිගොඩ මහතා පැහැරගෙන ගොස් අතුරුදහන් කිරීමට හේතුවූ වග පවසන ඇය, තම සැමියා සොයා ගැනීම වැළක්වීමේ දේශපාලන අවශ්යතාව ඇත්තේ රාජපක්ෂවාදී බලවේග වලට බව අවධාරණය කරන්නීය.
ඔහු අතුරුදහන් කිරීම යුක්ති සහගත කිරීමේ අවශ්යතාවයෙන් පෙලෙන එකී බලවේග ප්රගීත් ට එරෙහිව එල්ටීටීඊ චෝදනා මතු කළත්, එහි ඇති අසත්යතාව ආරක්ෂක බලධාරීන් විසින් අධිකරණය හමුවේ තහවුරු කොට ඇති බව සන්ධ්යා මහත්මිය පෙන්වා දෙයි.
මහින්ද රාජපක්ෂ දෙවැනි වතාවට ජනාධිපති ධුරයට පත් මැතිවරණය පැවති 2010 ජනවාරියේ පැහැරගෙන යන ලද මාධ්යවේදී ප්රදීප් එක්නැලිගොඩ මහතාට අත්වූ ඉරණම හෙළිකර ගැනීමට නීතියේ පිළිසරණ සොයා යාමේදී ඔහුගේ බිරිඳට බැන වැදී අඩන්තේට්ටම් කිරීමේ වරදට සිරගත කරන ලද බොදු බල සේනානායක ගලගොඩඅත්තේ ඥාණසාර හිමි දැනට ඇප ලබා නිදහස්ව සිටී.
උන්වහන්සේ සිරගත කිරීම සම්බන්ධයෙන් කෝපයට පත් පිරිස් මෙහෙයවමින් ජනාධිපති උපදේශක උලපනේ සුමංගල හිමි සමාජ මාධ්ය ජාල ඔස්සේ තමන්ට සහ දරු දෙදෙනාට මරණීය තර්ජන එල්ල කරන බව සන්ධ්යා එක්නැලිගොඩ මහත්මිය කොළඹදී මාධ්යවේදීන් හමුවේ ප්රකාශ කර සිටියාය.
තර්ජනයේ සැබෑ අරමුණ :
එම තර්ජනයේ සැබෑ අරමුණ යුද හමුදා සාමාජිකයන් විසින් පැහැරගෙන ගිරිතලේ හමුදා කඳවුරට ගෙනයන ලද බව දැනට අනාවරණය වී ඇති ප්රගීත් එක්නැලිගොඩට අත්වූ ඉරණම හෙලිදරව් වීම වැලැක්වීම බව සන්ධ්යා මහත්මිය පැවසුවාය.
ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය නායකයකු විදේශ සංචාරයකදී ස්වකීය දූත මණ්ඩලයට එක් කරගත් පළමු භික්ෂුව නාරාහේන්පිට ධර්මායතනයේ විහාරාධිපති උලපනේ සුමංගල හිමි ය. ඒ ජනාධිපති මෛත්රිපාල සිරිසේනගේ 2018 මාර්තු ජපන් සංචාරයටය.
ටෝකියෝ නුවරදී ජනාධිපතිවරයා සහභාගිවූ නිල හමුවකට ගලගොඩඅත්තේ ඥාණසාර හිමි ද සහභාගිවී සිටියේය.
බොදු බල සේනානායකයා විසින් 2016 දී හෝමාගම අධිකරණයේදී තමන්ට අඩන්තේට්ටම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔහු අයත් සියම් නිකායේ කෝට්ටේ පාර්ශවයේ ඉත්තෑපානේ ධම්මාලංකාර මහනාහිමියන්ට කළ පැමිනිල්ලද සංඝ සභාව විසින් නොතකා හැරීම සන්ධ්යා එක්නලිගොඩ මහත්මියගේ මහත් කම්පාවට හේතුවී තිබුනි.
“පටාචාරාවක් වන මගේ ඉල්ලීම පයේ පෑගෙන දුවිල්ලක් තරම් වත් ගණන් අරගන්නේ නැතිව ඒක විසික් කරලා දැම්මා,” යි කී ඇය අධිකරණයේ සරණ පතා යාමට සිදුවූයේ ඉන් අනතුරුව බව පැවසුවාය.
අතුරුදහන් කරන ලද සැමියා වෙනුවෙන් යුක්තිය ඉල්ලා සටන් වැදීම නිසා තමන් පීඩාවට පත් කරන බලවේග වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නා බවට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මන්ත්රීවරුන් කණ්ඩායමක් ද සන්ධ්යා එක්නැළිගොඩ මහත්මියගේ දෝෂ දර්ශනයට ලක්විය.
(radiogagana)
2015 ජනාධිපතිවරණයේ මැතිවරණ ප්රචාරක කටයුතු සඳහා හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ වෙත චීනය විසින් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 7.6ක් ලබා දී ඇති බව New York Times පුවත්පත පසුගිය 25 වෙනිදා අනාවරණය කළා.
හම්බන්තොට වරායේ ඉදිකිරීම සිදු කළ China Harbour සමාගමට අයත් ස්ටෑන්ඩර්ඩ් චාර්ටඩ් (Standard Chartered) බැංකු ගිණුමකින් මැතිවරණයට දින 10 ක පෙර ඩොලර් මිලියන 3.7 චෙක් පත් මහින්ද රාජපක්ෂගේ සමීපතමයන්ට බෙදා ඇති බවත් එම වාර්තාව දක්වනවා.
එම පුවත් පතේ දකුණු ආසියානු වාර්තාකාරියක වන Maria Abi-Habib විසින් කළ ගවේෂණාත්මක වාර්තාවක් ලෙස ඉදිරිපත් වන මෙහි සඳහන් වන්නේ දියුණු වෙමින් පවතින ලංකාව වැනි රටවල් ණය උගුල් වලට හිර කරමින් ලෝකය පුරා සිය ආධිපත්ය පැතිරවීමට සමත්ව ඇති චීනය දකුණු චීන මුහුදම පාලනය කළ හැකි හම්බන්තොට වරාය 99 අවුරුදු බද්දට ගැනීමේ උපායක් ලෙස මහින්ද රාජපක්ෂව උපයෝගී කර ගත් බවයි.
හම්බන්තොට වරාය ව්යාපෘතිය සදහා ලබාදුන් පලමු ණය මුදල වු ඩොලර් මිලියන 307ක මුදල චීනයේ එක්සීම් බැංකුව (Exim Bank of China)හරහා වන අතර එම ණය මුදල ලබා ගැනිම සදහා චීන රජය ඉදිරිපත් කල ප්රබලම කොන්දේසියටද රාජපක්ෂල අවනත වි තිබේන බව එම වාර්තාව පෙන්ව දෙන අතර ඒ අනුව අදාළ ණය මුදල නිදහස් කිරිම සදහා චයිනා හාබර් සමාගමට (China Harbour Engineering Compan) කොන්ත්රාත්තුව ලබාදිමට රාජපක්ෂ රජය කටයුතු කර තිබේන බවයි එම වාර්තාව සඳහන් කරන්නේ.
මැතිවරණ කාලය තුළ එම කාලය තුල ඩොලර් 678,000 ක් ප්රචාරණ ටී-ෂර්ට් සහ වෙනත් ප්රවර්ධන ද්රවය මුද්රණය කිරීම සඳහා සහ ඩොලර් 297,000 ක මුදලක් ආධාර වෙනුවෙන් බෙදා දිමටත්, කාන්තා සාරි ඇතුළු විවිධ දෑ ජනතාවට බෙදාදිමටත් ලබා දී ඇති අතර බෞද්ධ භික්ෂුවකට ඩොලර් 38,000 ක මුදලක් ගෙවා ඇති බවත් සඳහන් වේ. මිලියන 1.7 ක මුදලක් ස්වේච්ඡා සේවකයන් හට බෙදා දිම සදහා අරලියගහ මන්දිරයට භාර දිමටද චීන රජය කටයුතු කළ බවයි එම වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ.
පසුගියදා මාතර ස්වර්ණාභරන ආයතය කොල්ලකෑමට පැමිණි අවස්ථාවේදී මියගිය පොලිස් නිළධාරියා සහ තුවාල ලැබූ පොලිස් නිළධාරීන් රෝහල් ගත කිරීමට කටයුතු කල පුද්ගලයින් පිළිබඳව සමාජයේ පුළුල් කතා බහක් ඇති වුනා. කෙසේ වෙතත් එම අවස්ථාවේදී මාතර කඹුරුපිටය ප්රධාන මාර්ගයේ ගමන්ගත් බස් රථයක රිය සහයකයෙකුගේද හිස ප්රදේශයටද වෙඩි වැදී වෙඩි වැදී මාතර රෝහලට ඇතුලත් කර තිබුණා.
මෙලෙස වෙඩි වැදුනු මාතර, දම්පැල්ල, බොකුටුගහහේන ජන උදාගම්මානයේ පදිංචි ඉන්දික ලසන්ත මානගේ නම් 40 හැවිරිදි පුද්ගලයාගේ බිරිඳත් එදින දරු ප්රසූතියක් සඳහා මාතර මහ රෝහලට ඇතුලත් කර තිබූ අතර ඔහුට වෙඩි වැදීම සිදුවූ වේලාවට ඉතා ආසන්න මොහොතකදී ඔහුගේ බිරිඳ මාතර රෝහලේදී නිවුන් දරු ප්රසූතියක් සිදුකර තිබෙනවා.
කෙසේ වෙතත් සිය සැමියා මේ වන විට රෝහල්ගතව ප්රතිකාර ලබා ගන්නා බැවින් ඔහුගේ බිරිඳ,මව සහ දරුවන් සිව්දෙනා වන විට දැඩි දුෂ්කරතාවට මුහුණ පා තිබෙනවා. මේ නිසා නොසිතූ මොහොතක වෙඩි ප්රහාරයට ලක්වුනු ඔහු වෙනුවෙන්ද යුතුකම සහ වගකීම ඉටුවන්නේ නම් එය යහපත් ක්රියාවකි.
හම්බන්තොට වරායට මුවාවී මහින්ද ගහපු හොර සල්ලි ගැහිල්ල නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් හෙළි කරපු හැටි
ස්ටැන්ඩඩ් චාටඩ් බැංකුව සමග චයිනා හාබර් සමාගම පවත්වාගෙන ගිය ගිණුම තුළින් ඩොලර් මිලියන 7.6 ක මුදලක් හිටපු ජනාධිපති රාජපක්ෂගේ මැතිවරණ ව්යාපාරය සඳහා වියදම් කිරීමට ඔහුගේ හිතවතුන්ට ගෙවා ඇත.
මැතිවරණ දිනයට දින 10 කට පෙර චෙක්පත් තුළින් ඩොලර් මිලියන 3. 7 ක මුදලක් ගෙවා ඇති අතර ඉන් ප්රචාරක තොරතුරු ඇතුළත් බැනියම් මිලදී ගැනීම සඳහා ඩොලර් හයලක්ෂ හැත්තෑ අටදහසක්ද සාරි සහ වෙනත් ත්යාග සඳහා තව ත් ඩොලර් දෙලක්ෂ අනුහත්දහසක් ද ගෙවා තිබේ.
එමෙන්ම හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ මැතිවරණ ව්යාපාරයට සහාය දැක් වූ ප්රසිද්ධ බෞද්ධ භික්ෂුන් වහන්සේ නමකට තව ත් ඩොලර් 38000 ක ගෙවීමක් කර ඇති බව ද එම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
එමෙන්ම ඩොලර් මිලියන 1. 7 ක් වටිනා චෙක්පත් දෙකක් අරලියගහ මන්දිරයට යවා ඇති බව ද එම වාර්තාවේ දැක්වෙනු ඇත.
සම්පුර්ණ වාර්තාව: https://www.nytimes.com/2018/06/25/world/asia/china-sri-lanka-port.html
නිරිතදිග මෝසමෙන් ‘රැගෙන එනෙහිරිකඩ වැස්ස නගර කලාපය සැරෙන් සැරේ දියබත් කරයි. අහස් වියනට යටින්, කඩ පේළි අතර හරස්වට ඉහළ නැඟුණු ෂඩ් වර්ණ පාලම් කොඩි හිටිගමන් එන පොසොන් සුළඟින් සලිත වෙයි.
මේ සියල්ල අතරේ ප්රකටම පුද්ගලයා අන් කිසිවෙක් නොව,’බෙග් මාස්ටර්’ය.’වෙසක් පොසොන් සමයේ වැඩියෙන්ම කාර්යබහුල වන්නේ ඔහුගේ පිරුණු, බරසාර ස්වරය ය.අනුරාධපුරයේ දැන් ඉඳලාම ඒ ස්වරය උස්ව නැගෙමින් තිබේ.
ඔබෙ රාගී මන කැලඹේ හා
පිවිතුරු හදවත පෑරේදෝ….
එම විට පවසනු මුවින් ඔබේ
බුද්ධං සරණං ගච්ඡාමී
ධම්මං සරණං ගච්ඡාමී….!!!
මාස්ටර්ගේ ‘බර හඬ’ අතීත චමත්කාරයත්, වර්තමාන කම්පනයත් කැටුව නින්නාද දෙයි. අනුරාධපුරය පොසොන් පෝයට සූදානම්ය. තැන තැන නැගෙමින් ඇති තොරණ, පහන් කූඩු, දන්සල් පොසොන් උළෙල සඳහා සැරසෙමින්ය. සැදැහැවත් බැතිමත්හූ සැලකිය යුතු පිරිසක් දැන්ම තියාම නගරාශ්රිතව සැරිසරති.
පොසොන් සමයට ‘ඇහැරුණු නගරයක් වන්නේ’ අනුරාධපුරයය. ඒ නිසාම අනුරාධපුර කාර්යබහුල වෙලාය. දශ ලක්ෂාධික සැදැහැවතුන් වන්දනාවට ද, වින්දනයට ද පැමිණෙන්නට සූදානම් බව දන්නා උදවිය ‘රැල්ල බලා රුවල’දමමින් සිටී.
පිටතින් බොදු බැති සිරියෙන් ආතුරව මේ මහාර්ඝ දින කිහිපය සමරන සේම, එකී තිරපටට මුවාවී බොහෝ ‘කළුපාට’ දේවල්ද සිදුවන අයුරු විමසුම් ඇසකට සොයා ගන්නට මේ වකවානුවේදී අපහසු නැත.
මේ වෑයම් කරන්නේ හෙට අනිද්දා සිට එළිදැකීමට සැලසුම් වී ඇති ඒ කළුපාට කතා කිහිපයක් කියන්නටය.
උත්සව සමය එත්ම වඩාත්ම කාර්යබහුල වන්නේ අනුරාධපුර නගර සභාවය.බැතිමතුන්ට අවැසි පහසුකම් සැපිරීම සේම පූජා නගරය අලංකාර කිරීමද ඔවුන්ගේ රාජකාරිය වෙයි.
වන්දනාවේ යන එන්නන්ට මල් විකිණීම හරහා ජීවත් වෙන මිනිස්සු අනුරාධපුරයේ බොහෝය. ඔවුන්ගේ කතා සියල්ලම පාහේ ‘අලුත් අත්දැකීම්’ එකතු කරන ඒවාය.
‘මම කරන්නේ මල් විකුණන එක. අවුරුදු 30ක් තිස්සේ මම මේක කරනවා. මගේ අම්මාත් කළේ මේක. මගේ මහත්තයාට දියවැඩියාව හින්දා කකුල කපලා තියෙන්නේ. හැබැයි එයත් පාන්දර පහට ඔරුවෙන් බසවක්කුලම වැවට ගිහින් මල් කඩාගෙන එනවා. අපිම ගිහින් කඩාගෙන ඇවිත් වික්කොත් තමා පොඩි ලාභයක් තියෙන්නේ.’
එහෙම කියන්නේ අනුලාවතීය. ඒක ප්රසිද්ධ කතාවක්ය. ‘මල්’ පිට තබා ‘මල්’ විකුණන එක කලක සිට සමහරු කරන වැඩක්ය.
“මලක් විකුණලා ජීවත් වෙන්න බෑ. අනික දැන් ගොඩක් අය මල් අරන් යනවට වඩා, නිකන් ගිහින් වැඳලා එනවා. ගොඩක් තියෙන්නේ ෂෝ එකනේ. ඉතින් මෙහෙම දෙයක් කරලා තමයි ජීවත් වෙන්නේ.
‘මල්’ පිට තබා ‘මල්’ විකුණන කෙනකුගේ කතාව ඕකය.
“පැන් ඕනද?” කියලා මල් විකුණන තැනක ගැවසෙන කෙනෙක් ඇසුවොත් ඒ අසන්නේ “මල්වලට පැන් ඉසින්නද කියා” අසනවා යැයි වරද්දා ගතයුතු නැත. ඔහු විමසන්නේ ‘මත් වෙන්න දෙන්න පුළුවන් පැන්’ ගැනය. ඔබ එකඟ නම් යාබදින් ඒවා ලබා ගත හැකිය. ගංජා, අබිං, කේජී, විතරක් නොව ඕන නම් ඊට එහා ගිය ‘කුඩු’ වුණත් ඔය අතරේ ලබාගත හැකිය.
‘පොසොන් සීසන් එකට මෙහෙ මත් ද්රව්ය තහනම්.හැබැයි මම කැට තියලා කියනවා, වැඩියෙන්ම අරක්කු විකිණෙන්නේ ඒ දවස් ටිකේ’
ඔහු අනුරාධපුර කඩ පණහ ‘ලයිසන් බාර්’එකක් කරගෙන යන්නේ දශකයකට එහා සිටය.
‘සතියක ඉඳලා බාර් වහනවා. ඒත් ඒ වෙනකොට බඩු ඕන තැන් වලට ගිහින් ඉවරයි. බඩු ගන්න පෝලිමේ ඉන්නේ මේ දවස්වල ඉඳලා.’
ඔහු කියන්නේ ඇත්ත ය. මේ දිනවල, දන්සල් පරදන පෝලිම් දුටුවොත් නොරැවටෙන්න. ඒ ‘බාර් පෝලිමක්’විනා දන්සැල් පෝලිමක් නොවේ.
‘බඩු අරගෙන ගිහින් ස්ටොක් කරගෙන, උත්සව කාලෙට පොඩි බිස්නස් එකක් කරන අය තමයි ගොඩක් ඉන්නේ. විශ්වාස කරනවද සමහරු දාහේ බෝතලේ පන්දහට විකුණනවා.’
ඔහු කියයි.එහෙම ගෙවා ‘බඩු’ගන්නට පැකිලීමක් නැතිව සමහරු කැමැතිය.
මේ සියල්ල කෙරෙන්නේ වැටලීම් අස්සේය.
පූජා සථාන ආශ්රිතව ‘පාර්කින්’හෙවත් වාහන නැවතුම්පලවල් ඉදිවන්නේ උත්සව සමයට සතියකට පෙර සිටමය.තමා සතු කුඩා ඉඩක් වෙත්නම් ඒ කුඩා ඉඩ පවා කිසියම් ‘සම්තින්’එකක් සොයා ගැනීමේ තැනක් බවට පත් කරගන්නට නගර සහ ආසන්න වාසීන් නොපැකිලෙති.
‘එන අයගේ රටාව බලලා තව දේවල් සෙට් වෙන අවස්ථා තියෙනවා. ඒ කියන්නේ වාහන පාක් කරන ගමන් වෙන අඩුමකුඩුම සප්ලයි කරගන්නත් සමහර තැන්වල ඉඩ තියෙනවා’
පැමිණ සිටින්නේ වන්දනාවටද, වින්දනයටද කියා එන කල්ලියේ මුහුණ බලා කීමට බොහෝ දෙනාට ‘ඉවක්’තිබේ. ඒ අනුව අදාළ කල්ලිය වෙත කිට්ටු වී, අවැසි දෑ විමසයි. මධු විතක්,හෝ කතක් වුව ‘සප්ලයි’කරන්න සමහරුන්ට ‘කන්ටෑක්’ තිබේ.
උත්සව සමයේ අනුරාධපුර පූජා නගරය ආශ්රිතව පවත්වාගෙන යන ගණිකා ව්යාපාරයේ තිප්පොළවල් වැහිවැහැලාය. ජීවිතය ආපසු හරවාගත නොහැකි තැනක සිරවූ මිනිස්සු ජීවිතය අල්ලාගත යුත්තේ ද ‘පුරුදු තැනිනි.’
ගැනුම්කරුවකුට අපහසුවකින් තොරව ‘කොක්ක ගසා ගත හැකි’ කෙනෙක් සොයා ගැනීම හරිම ‘සිම්පල්’ වැඩක්ය. වුවමනා වන්නේ ‘ඕනෑකම’ විතරය. රෑ කඩයක් අසලදීද, තැඹිලි කරත්තයක් ගාවදීද, බස් නැවතුමක් අද්දරදීද, කවුරුත් සැක නොකරන මල් කඩයක් ගාවදීද ‘ඉඟිමරන දෑසක්’ සොයා ගැනීම අපහසු නැත.
කිව යුතුම දෙයක් තිබේ. ඒ යටකී වෙළෙඳාම් කරන හැමෝම එහෙම නොවන බවය. අනුරාධපුර නගරයේ විනය ක්රමවත් කිරීමට අදාළ අංශ වෙත උපරිම සහාය දෙන බොහෝ දෙනා සිටින බව ඇත්තය. අනුරාධපුරයේ විනය මෙතරම්වත් රැකී තිබෙන්නේ එහෙම මිනිස්සු හින්දාය. ඒ ඇත්ත මැද අහම්බෙන් තිත්ත කතාද තිබෙන බව දැක ගත හැකිය.
“සමහරු දිහා බැලුවම තේරෙනවා, ඕන මොනවද කියලා. එහෙම කෙනෙක් ගාවට කිට්ටු වෙලා ‘අල්ල ගන්න’ අපිට තේරෙනවා.
එහෙම කියන්නේ පෙනෙන්න ජංගම වෙළෙඳාමත් නොපෙනෙන්න ‘ඩීල්’ වැඩෙත් කරන මිනිසෙක්ය. සීරුවට ගනුදෙනුකරු වෙත කිට්ටු වී වුවමනාව විමසා එය සැපිරීමට ඔහු සමත්ය.
“සීසන් එකට මෙහේ ඔය බිස්නස් එක නැගලා යනවා. හැබැයි වටලන එකේ කෙළවරක් නෑ. වැටලුවා කියලා නවතින්නෙත් නෑ. මදුරුවෝ වගේ ආයේ ආයේ එනවා.”
අනුරාධපුරේ හතර කොනම දන්නා මිතුරෙක් එහෙම කීවේය. ඕනම තැනක ඉන්න වෛශ්යාවක් හඳුනා ගන්න එක ඔහුට ‘සිම්පල්’ වැඩක්ය.
“වන්දනාවේ එන අයගෙන් මේ අයට වැඩක් නෑ. වඳින්න එන මිනිස්සු අතරේ මේවා පස්සේ දුවන අය නෑ. හැබැයි නිවාඩුවේ ආතල් එකක් ගන්න එන අය මෙයාලට වටිනවා. පොසොන් සීසන් එක මෙයාලට වටින්නේ මේක ට්රිප් එකක් කරගෙන එන අය නිසා.”
“ටීම් එකක් විදිහට ට්රිප් එකක් වගේ මෙහෙට එන ඉහළ පැලැන්තියේ ගණිකාවොත් මෙහේ ඉන්නවා. එයාලා එන්නේ පිටින් කොල්ලො අරගෙන. මෙහේ ඇවිත් ෆන් එකක් අරන් යනවා.”
නිරන්තරයෙන් කෙරෙන වැටලීම්වලින් අත්අඩංගුවට පත්වන කතුන් බොහෝය. ළමා ගණිකා වෘත්තිය හා සමලිංගික ගණිකා වෘත්තිය මෑත ඉතිහාසයේ සමාජ ඛේදාන්තයක් වී ඇති අතර අනුරාධපුර ආශ්රිතව ළාබාල යුවතියන් පවා මීට යොමු වී තිබෙන අවස්ථා දැකිය හැකිය. ළාබාල විවාහ වීම් සහ ගැබ් ගැනීම් මේ ප්රදේශයේ බහුල තත්ත්වයක් වී තිබේ.
ආර්ථික අහේනියේ සංවේගදායක, ඛේදවාචකය කුටුම්භවලට කඩා වැදී කරන පීඩනය ඔරොත්තු නොදෙන තැන මිනිස්සු ජීවත්වීමට විවිධ මංමාවත් තෝරා ගනී. එය හිතා මතා කරන තෝරා ගැනීමකට වඩා අහම්බයන්ය.
‘පන්සීයකට වවුලෙක් ගන්න පුළුවන්.’
වවුලෙක් යනු නිරන්තර වීදි සරණ කාන්තාවකට කියන නමකි. එහෙම අය පවා ලබාදීමට තැරැව්කරුවන් අරගලයකය. මේ දිනවල අනුරාධපුර ලැගුම්හල් සියල්ලම පාහේ ‘හවුස් ෆුල්’ය. ඒ විතරක් නොව මිල ගණන්ද අධිකය. හෝරා දෙකකින් කාමරය නිදහස් කරන්නේ නම් ලැගුම්හල් හිමියෝ කැමැතිය.
ස්පා හෙවත් සම්බාහන මධ්යස්ථානවලටද මේ දිනවල ‘හුස්මක් ගන්න බැරි තරම්’ වැඩය. අනුරාධපුර පූජා භූමියේ හතු පිපෙන්නා මෙන් විවෘත වන පංච කර්ම මධ්යස්ථාන (සම්බාහන මධ්යස්ථාන) වල පංචකර්ම ක්රියාවලියට අමතරව එහි සේවය කරන කාන්තාවන් ගණිකා වෘත්තියේ යෙදෙන බව අත්දැකිය හැකි ඇත්තය. දැන් දැන් අනුරාධපුර සම්බාහන මධ්යස්ථාන වැහිවැහැලා තිබෙන අතර ගනුදෙනුකරුවන් ‘බා ගන්නට’ ඔවුන් ලබාදෙන සේවයද පුළුල් කොට තිබේ. ‘සම්බාහනයෙන් පස්සේ ගොඩක් අය අහනවා, වෙන මොනාද වෙන්න ඕනෑ කියලා. ඒක වෙන්නේ සීමාවෙන් එහා ගිහින්. කොහොමත් අපිට ස්පා එකෙන් දවසට රුපියල් දෙදාහක් ගෙවනවා. ජීවත් වෙන්නයි ගෙවල් ගැන බලන්නයි ඒක මදි. ඉතින් අපි සීමාවෙන් එහාට යනවා. එතකොට කස්ටමර් දෙන ටිප් එක අපිට ස්පා එකෙන් දවසටම ගෙවන ගාණට වඩා වැඩියි.’
ඈ කොළඹ පිහිටි සම්බාහන ආයතනයෙන් අනුරාධපුර ශාඛාවට සීසන් එක සඳහාම එවූ තරුණියකි. කොළඹ ප්රකට පාසලක උගත් ඈ මුලින් මියුසික් වීඩියෝවකට අහම්බෙන් සම්බන්ධ වී අනතුරුව නිරූපණ ශිල්පය තෝරාගෙන එහි මඳ දුරක් ගොස් නැවතී මේ වෘත්තිය තෝරා ගත් තරුණියකි. ඈ කියන්නේ තමන්ගේ වයස තාමත් අවුරුදු 19ක් බවය. පොලිසිය උපාය දූතයන් යොදවා සිදුකරන මෙහෙයුමකදී ඈ දෙවරක් අත්අඩංගුවට පත්ව ඇත. රුපියල් 1200ත් 1500ත් අතර මුදලකට සම්බාහන කාර්යය කර ගැනීමට හැකි අතර ඉන් ඔබ්බට රුපියල් 500 – 1000ක් වැනි මුදලක් සම්බාහනය සිදුකරන කාන්තාවට ලබා දුන් විට ලිංගික ක්රියාවලියට පෙලඹෙන බව ප්රකට කරුණකි.
‘ටෙලි කෑල්ලක හරි මියුසික් වීඩියෝවක හරි පෙනී ඉඳලා “නිළි”ලේබල් එක ගහගත්ත කෙල්ලෝ කොළඹින් පිටවෙලා මෙහේ එන අවස්ථා තියෙනවා. එයාලගේ ෆේස්බුක්වල ස්ටේටස් වැටෙනවා, ඉන්නේ අනුරාධපුරේ කියලා. එහෙම එන්නේ මොකටද කියලා දන්නෝ දන්නවා.’
තරුණ පහේ පොලිස් නිළධාරියකු එහෙම කීවේය.
පල ඇති තැනට අත් යොමුවීම අරුමයක් නොවේ.
‘උතසව කාලේ සීමා පනින අයට තෑගිත් ලැබෙනවා.සමාජ රෝග හැදෙන සහ හදා ගන්න සෑහෙන පිරිසක් මේ කාලෙට බිහිවෙනවා.’
සීමාවන් ඉක්මවා යන කල්හි ඊට අවැසි අවම ආරක්ෂාවවත් නොසිතන අනාරක්ෂිතයන් එහි ගොදුරු බවට පත්වීම අරුමයක් නොවේ. මෙවැනි කාරණා වලදී විය යුතු ආරක්ෂාවීම් සම්බන්ධව වත් එතරම් දැනුම්වත් කිරීමක් සිදු වන්නේ නැත. එක්කෝ, ඒ ගැන තැකීමක් නැත. එවැනි විටෙක වින්දනය සොයා එන සමහරු ‘විඳවීම’ඉතිරිකරගෙන උත්සව සමය නිමා කරති.
ඒ අතර මුදල් පසුම්බිය සුරක්ෂිත කරගැනීමත් තම තමන්ගේ වගකීම ය. ගැට කපන්නන් ‘භික්ෂූන් වේශයෙන්’පවා සිටිය හැකිය. ආහාර පාන මිලදී ගනිද්දී සැලකිලිමත් වීම අනිවාර්ය වන්නේ දින ගාණක පිළිණු වූ හෝ අපිරිසිදු ආහාර ‘සරසා’ලබාදිය හැකි නිසා ය.
මේ සමයේ සිඟමන් යැදීමට පැමිණෙන සංවිධානාත්මක යාචක බළඇණි අනුරාධපුර නගර ආක්රමණය කරන එක චිරාත් කාලයක සිට එන සිරිතක් ය. බෙදාහදාගෙන කරන මේ වැඩෙන් පසු පූජා භූමි වටා යාචකයන් අරක් ගනී. මේ යාචකයන් එම වෘත්තියේ යොදවනු ලබන්නේ යම් බලවත් පුද්ගලයන් හෝ සංවිධානාත්මක පිරිස් විසින් බව සමාජයට රහසක් නොවේ.
ගැට කපන්නන්ගේ අතමිට සරු වෙන්නේත්, කසිප්පුකරුවන් යහමින් ගොඩ යන්නේත්, අච්චාරු, කඩචෝරුකරුවන් ජීවිතේ ගැටගසා ගන්නේත්, අරුමෝසම් සෙල්ලම් බඩුකරුවන් යාන්තමින් හිස උස්සන්නේත්, සාරවිට, බුලත්විට කරුවන් ‘අතුරු බිස්නස්’ එකක් කරගන්නේත් මේ දවස්වලය. කිසිවෙක් කිසිවක් අතහැර නැත. අතහරින්නේත් නැත.
තිස්ස දුණු හී අතැර නැවතුණ බව සැබැවි. එහෙත් මිනිසුන් තවමත් දුණු හී රැගෙන දුවමිනි.
නගර සෝභනියන් අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන්නේ නම් ඔවුන් සමග යහන්ගත වන සැකකරුවනුත් අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන්න යැයි සැකකාරියන් වෙනුවෙන් පෙනි සිටි නීතිඥවරයා අධිකරණයට ප්රකාශ කිරීමත් සමග සැකකාරියන් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ අනුරාධපුර මූලස්ථාන පොලීසියේ නඩු මෙහෙයුම් අංශයේ නිලධාරීන් හා නීතිඥවරයා අතර විවෘත අධිකරණයේද උණුසුම් සංවාදයක් ඇතිවිය.
පොසොන් උත්සවය ආරම්භ වීමට පෙර අනුරාධපුර නගරය ආක්රමණය කරමින් ස්ථානගත වන නගර සෝබනියන් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ මෙහෙයුමකදී අත්අඩංගුවට ගත් සැකකාරියන් දෙදෙනකු අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ අවස්ථාවේ ඔවුන්ට ඇප ලබා නොදෙන ලෙස දූෂණ මර්දන නඩු මෙහෙයුම් අංශය අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටීමත් සමග දෙපාර්ශ්වය අතර උණුසුම් සංවාදය ඇතිවිය.
අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ සැකකාරියන් දෙදෙනා ලබන මස (04) වැනිදා දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කරන ලෙස අනුරාධපුර ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අතිරේක දිසා විනිසුරු කේ.පී. ශානක හර්ෂණ මහතා නියෝග කළ අතර ඔවුන් අනුරාධපුර ශික්ෂණ රෝහලේ සමාජ රෝග සායනය වෙත ඉදිරිපත් කර වාර්තාවක් කැඳවන ලෙස විනිසුරුවරයා අනුරාධපුර බන්ධනාගාර අධිකාරියට තවදුරටත් නියෝග කළේය.
සැකකාරියන් දෙදෙනා අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ දූෂණ මර්දන අංශයේ පොලිස් කොස්තාපල් (47687) සරත් මහතා කියා සිටියේ සැකකාරියන් පොසොන් උත්සවය ඉලක්ක කර අනුරාධපුර නගරයේ ස්ථානාගත වී ප්රසිද්ධ ස්ථානවල ගැවසෙමින් සිටියදී අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදුකළ බවයි.
සැකකාරියන් මැදවච්චියේ පදිංචිව සිටියත් අනුරාධපුර නගරයේ ගැවසෙමින් සිටි බවත් ඔවුන්ට ඇප ලබාදීම සිදුනොකර ඔවුන් දෙදෙනා සමාජ රෝග වාර්ථාවක් කැඳවීම සඳහා අනුරාධපුර ශික්ෂණ රෝහලේ සමාජ රෝග සායනයට ඉදිරිපත් කරන ලෙසත් පොලිස් කොස්තාපල් සරත් අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
සැකකාරියන් වෙනුවෙන් අධිකරණයට කරුණු දැක්වූ නීතිඥ නලින් දිමුතු බණ්ඩාර මහතා කියා සිටියේ ප්රජාතන්ත්රවාදී රටක ඕනෑම අයකුට ඕනෑම තැනක යෑමට ඒමට අවස්ථාව තිබෙන බවයි. හැමදාම අයාලේ යන කාන්තාවන් කියලා සැකකාරියෝ අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරනවා. නමුත් කවදාවත් ඔවුන් එක්ක යහන්ගත වන පිරිමි අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන්නේ නෑ. පොලීසිය ඒ අයවත් අධිකරණය ඉදිරිපත් කරන්න. බොරුවට කාන්තාවන් විතරක් අධිකරණයට ගේන්න එපා.
අපි බොරුවට සැකකාරියන් අධිකරණයට ගේන්නෑ. මැදවච්චිය පැත්තට ගියා නම් මේ අයගේ තත්ත්වය දැන ගන්න පුළුවන්. උගත් නීතිඥතුමා කියන විදියට පිරිමි අධිකරණයට ගේන්න ගියොත් කී දෙනෙක් මතෛන්ට ගේන්නද? හැබැයි අවශ්ය වේලාවට අපි ඒ අයවත් ඉදිරිපත් කරන්නම් යනුවෙන් පොලිස් කොස්තාපල් සරත් අධිකරණයට දැන්වූයේය.
දෙපාර්ශ්වයේ කරුණු පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ විනිසුරුවරයා සැකකාරියන් දෙදෙනා රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කිරීමට නියෝග කළේය.
අනුරාධපුර මූලස්ථාන පොලීසියේ දූෂණ මර්දන ස්ථානාධිපති උප පොලිස් පරීක්ෂක ඩී.බි.අයි. ප්රේමරත්න මහතාගේ උපදෙස් මත නඩු මෙහෙයුම් අංශයේ සැරයන් (48319) අජිත්, හේරත් හා පොලිස් කොස්තාපල් (47687) සරත් යන නිලධාරීන් සැකකාරියන් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරමින් කරුණු කීහ.
කොටහේන, ජම්පටාවිදිය ,137 වත්ත අසලදී “කුඩු සෙල්විගේ සැමියාට “සිදු කළ වෙඩි තැබිම සම්බන්ධයෙන් එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානයේ චාලස් ඇන්තනි බලකායේ සිටි බුම්බා ඇතුළු සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට පුළුල් විමර්ශනයක් ආරම්භ කර ඇති බව වෙරළබඩ පොලීසිය පවසයි.
කොටහේන, ජම්පටාවීදිය, 137 වත්ත අසල වෙළෙඳසලක් පවත්වාගෙන යමින් සිටි ගනේෂ් නමැත්තාට යතුරුපැදියකින් පැමිණි පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු විසින් පෙරේදා (24) රාත්රී 9.45 ට පමණ වෙඩි තබා පළා ගොස් තිබුණි. එහදී බරපතළ තුවාල ලැබූ ඔහු කොළඹ ජාතික රෝහලට ඇතුළත් කරනු ලැබිණි.ගෙල පෙදෙසට මෙම වෙඩි තැබිම සිදුව තිබූ අතර ඔහුට ශල්ය කර්මයක්ද කළ බව පොලීසියේ උසස් නිලධාරියෙකු පැවැසීය.
තුවාලකරුගේ ප්රකාශය අනුව මෙම වෙඩි තැබිම සිදු කර ඇත්තේ පාතාල සාමාජිකයෙකු වන ස්ටැන්ලි කෙනඩි හෙවත් බුම්බා විසිනි.
බුම්බා යනු එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානයේ චාල්ස් ඇන්තනි බලකායේ සේවය කළ අයෙකි.පසුව ඔහු දකුණේ පාතාලය හා සම්බන්ධව විවිධ අපරාධ සඳහා යොමුව තිබේ. මොහු විසින් ගනේෂ්ගේ බිරිඳ වූ මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කාරියක් වූ සෙල්වි නමැති කාන්තාව 2015 වර්ෂයේ සැප්තැම්බර් මසදී ඝාතනය කර තිබුණි.පසුව 2016 වර්ෂයේ බුම්බා ඒ සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට ගැනුණු අතර බන්ධනාගාර ගතව සිට ඔහු නිදහස්ව පැමිණ ඇත්තේ මීට මාස දෙකකට පමණ ඉහතදී බව පොලීසිය පවසයි.එසේ නිදහස්ව පැමිණ වත්තල, ඇලකන්ද ප්රදේශයේ සැඟ වී සිට ඇත.පැරණි ආරවුල යළි මතුව ඔහු විසින් මෙම වෙඩි තැබිම සිදු කළ බව තුවාල ලැබූ පුද්ගලයා ප්රකාශ කර තිබේ.
මේ සම්බන්ධයෙන් සිද්ධිය වූ ස්ථානයේ අවට තිබූ සී.සී.ටී.වී දර්ශනද උපයෝගී කරගෙන කොළඹ උතුර භාර ජ්යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරි ලයනල් ගුණතිලක මහතාගේ අධීක්ෂණයෙන් වෙරළබඩ පොලීසිය සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා පරීක්ෂණ පවත්වයි.
ගෝටාබයගේ උපන්දිනයදා පැවැත්වූ ‘හිට්ලර්’ උපමා අනුශාසනාව නොසිතූ විරූ අලකලංචියකින් කෙලවර විය . දේශපාලන කෝන වලින් බලන්නේ යයි සිංහළ ජනයා වෙත යම් චෝදනාවක් එල්ල කල හැකි නමුදු යලි ප්රතිෂ්ඨාපනය කිරීමට අපහසු බරපතල සිත් බිදීමක් සුලු ජනයා කෙරේ සිදුව ඇත . ගෝටාබය රාමාලාන් මාසය පුරා නෝම්බි අරිමින් අමාරුවෙන් හදා ගත් මල් පාත්තිය එක් රැයකින් සුනු විසුනු වී ඇත .‘හිට්ලර්’ කථාවට ප්රතිචාර දැක්වූ මහින්ද කියාසිටියේ, ගෝටාබය ඉදිරි ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වෙතැයි බිය වූ පිරිස් මේ ආකාරයෙන් කටයුතු කරන බවය. නමුත් මහින්දගේ තර්කය ආපිට කැරකවෙන කථාවක් ගම්මන්පිල කීවේය. ඔහු චම්පික රණවක පොල්පොට්ට සමාන කලේය. ගම්මන්පිල වැනි ගෝටාගේ අගසව්වන් චම්පිකව මඩේ දමන්නේ ඉදිරි මැතිවරණයෙදී ඔහුගේ භූමිකාවට ඇති බිය නිසා මිස අන් යමකට නොවේ.
ලක් ඉතිහාසයේ පලවෙනි ගෝටාබය
ලියුම්කරුගේ මෙම වෑයම ඉතිහාසයේ කුනු බක්කියට විසිවූ හිට්ලර්ලා පොල්පොට්ලා ගැන ලිවීම නොවේ. ලක් ඉතිහාසයේ රජකමට කුරුමානම් ඇල්ලූ ගෝටාබයලා ගැන සටහනක් තැබීමය. ලක් ඉතිහාසයේ පලමු ගෝටාබය කරලියට එන්නේ (ක්රි. පූ. 290-250) කාලයේදීය. දේවානම්පියතිස්ස රජු තමාගේ මලණුවෙකු වූ මහානාග යුවරජ තනතුරට පත්කර ගෙන රට පාලනය කලේය. රජුගේ ඇවෑමෙන් ඔටුන්න තම පුත්රයාට නොදී මහානාග විසින් අත්පත් කර ගනීවි යයි සැක සිතූ රජුගේ බිසවක වූ අනුලා මහානාග මැරීමට සැලසුම් කලාය. අනුරපුරයේ ‘වලස්වැව‘ඉදිකිරීම් කටයුතු සිදුවන විටෙක විෂ යෙදූ අඹ පැසක් මහානාග වෙත එවී ය. නමුත් කූඩයේ උඩම තිබූ විෂ අඹ ගෙඩිය අනුභව කලේ අනුලා බිසවගේ පුත් කුමාරයාය . එම සිදුවීමෙන් පසු තමා ඝාතනය කිරීමට රජ වාසල තුල කුමන්ත්රණයක් ඇති බව තේරුම් ගත් මහානාග රුහුනට පලා ගියේය.
පලාගිය මහානාග රුහුනේ රජ විය . ඔහු ගොඩනැගූ රෝහණ උප රාජධානිය යථාලතිස්ස, අභය සහ ගෝටාබය වෙත පිලිවෙලින් මාරු විය. රුහුනේ එකල්හි තවත් උප රාජධානිනි කිහිපයක් විය. දසබෑ රජවරුන්ගේ ශ්රී විභූතිමත් කාජරගාම (කතරගම) උප රාජධානිය මේඅතර ප්රධාන විය. අම්පාර දිස්ත්රික්කයේ මොට්ටයාකල්ලු ශිලා ලිපියේ දසබෑ රජවරුන් අතර “නාවික උපරජ” කෙනකු පිලිබදව දක්වා ඇත. දකුනුලක කේන්ද්රකර ගනිමින් ස්ථාපනය කරතිබූ විශාලතම වෙළද නැව් සමූහය දස බෑ රජවරුන් සතු වූ බව එහි විස්තර කරයි. . (Incriptions of Ceylon Vol.i, senarath paranvithana 1970 Introduction. p.lvi. and p.37 no 487.) වස්තු තන්හාව සහ බලකාමය හේතුවෙන් ගෝටාබය විසින් දසබෑ රජවරුන් කෲර ලෙස ඝාතනය කල ආකාරය 14 වන සියව සට අයත් කකුසඳ හිමිගේ ධාතුවංශයේ සඳහන් කර ඇත. එම පාපී ක්රියාව හිලව් කරගනුවස්, අනතුරුව ගෝටාබය මල්වට්ටි අතින් ගෙන පන්සල් සරණ ගිය ආකාරය (ධාතුවංශය 49-50 පිටු) විස්තර කර සිටියි.
ලක් ඉතිහාසයේ දෙවැනි ගෝටාබය
දෙවන ගෝටාබය කරලියට එන්නේ ක්රි.ව ක්රි.ව.242 දී රජ පැමිණි විජයිදු රජුගේ කාලයේදීය . රුහුනේ වාසය කළ සංඝතිස්ස, සංඝබෝධි (සිරිසඟබෝ) , ගෝඨාභය යන ලම්බකර්ණ වංශිකයන් තිදෙනා රාජ සේවයට යම්න් සිටියදී අඩි ශබ්දය ඇසුණු තිසාවැව පාමුල සිටි අන්ධ අනාවැකි කියන්නෙක් ” “ලක් පොළවට ස්වාමී වූ මේ තිදෙනා ව පොළව දරා සිටින්නේ ය.” (මේ ගිය තිදෙනාම ලංකාවේ රජ වන්නේය) “කී බව මහා වංශයේ දැක්වෙයි. එය අසා බල කාමයෙන් මත් වූ ගෝටාබය අන්ධ අනාවැකි කියන්නා වෙත යලි හැරී ගොස් වැඩි විස්තර ඇසූ බව සදහන්ය. එහිදී, අවසානයේ රජ වන්නා වැඩි කාලයක් පාලනය ගෙන යන බව කියා තිබුනි. අනාවැකිය දැඩිව සිතට ගත් ගෝටාබය මුලින්ම විජයිදු ඝාතනය කරන අයුරුත් පසුව සංගතිස්ස සහ සංගබෝධි කුමාරවරුන්ට රජවීමට දී ඔවුන් ඝාතනය කරන අයුරුත් සැලසුම් කලේය.
අනුරපුර රජවාසලට සැපත් වූ ගෝටාබය විජ්යදු රජුගේ කපටි ආරක්ෂකයා බවට පත් විය. ගෝඨාභය වසරක් යාමටත් මත්තෙන් විජයිදු රජු මරා සංඝතිස්සට රජකම ලබා දුන්නේය. වසර 4 ක් රජ කළ සංඝතිස්ස ජම්බු වලට වස දමා මරණයට පත් කලේය. මීලගට රජකම සංඝබෝධි හෙවත් සිරිසඟබෝ කුමාරයාගේ ඇගේ ගැහුවේය. දැහැමි පාලනය නිසා රටවැසියන් ඔහුට මහත් සේ ඇළුම් කළ අතර ගෝඨාභය කුමන්ත්රනකාරීව සිරිසඟබෝ රජුට එරෙහිව ජනයා කුපිත කරමින් කැරලි ගැසීමට උල්පන්දම් දුන්නේය. කැරලි නිසා සිදුවන ලේ වැගිරීම් පිලිබදව කම්පාවුනු සිරිසඟබෝ රජකම අතහැර තපස් රැකීමට වනේ වන ගත වූයේය.
සිරිසඟබෝ රජකම අතහැරීම හේතුවෙන් ගෝටාබයට රජකම ලැබිනි. සිය සැලසුම පරිදිම අවසානයේ රජ වුවද ඔහු ඉන් සෑහීමකට පත් නොවිනි. සිරිසඟබෝගේ හිස රැගෙන එන්නෙකුට වටිනා ත්යාගයක් පිරිනමන බව දන්වා රට පුරා අණ බෙර කරුවන් යැව්වේය. වස්තුවට කෑදර පිරිස් සිරිසගබෝගේ මුහුනට සමාන වූවන් මරා දමමින් හිස් රැගෙන ආවෝය. මේ අතර මෙම ඛේදවාචකය මගියෙකු හරහා සිරිසඟබෝගේ කන වැටුනේය .තමා නිසා සිදුවන ලේ වැගිරීමෙන් කම්පා වූ සිරිසඟබෝ මගියාට හිස දන් දුන්නේය. ගෝටාබය පිලිබද හොදින් දන්නා සිරිසඟබෝ යම් හෙයකින් මේ හිස පිලිගැනීමට ඔහු අකමැති වුව හොත් හිස අහසට විසි කරන ලෙසත් එවිට හිස අහසේ රැදෙනු ඇති බවත් මගියාට කියා සිටියේය. විසි කල හිස අහසේ රැදුනා හෝ නොරැදුනා වන්නට පිලිවන, නමුත් මහාවංශ කතුවරයා මෙවැන්නක් ලියා තිබෙන්නේ ගෝටාබයගේ කපටි කෲර වෘතාන්තය වර නැගීමට බව නිසැකය.
ලක් ඉතිහාසයේ තෙවැනි ගෝටාබය
මැදමුලන ගම ගෙදර තෙවැනි ගෝටාබය උපන්නේ 1949 ජූනි මස 20 දිනය. උසස් පෙලට පාඩම් කිරීම නිෂ්පල යයි සිතු ගෝටාබය 3 වන කැඩෙට් පාඨමාලවට අයදුම් කලේය. එය සිදුවූයේ 1970 වසරේදීය . නමුත් එම පාඨමාලවට බදවා ගත්තේ නිලධාරීන් දොලොස් දෙනෙකු වැනි සීමිත පිරිසකි , ගෝටා වැනි ලොසෙකුට කිසිම අවස්ථාවක් එහි නොවිනි. ඉගෙනීම හෝ ක්රීඩාව යන දෙකෙන් එකක්වත් හරියට නොකල ගෝටාබය නිකන්ම කැපී ගියේය . 1971 වසරේ ඇතිවූ ජ.වි.පෙ කැරැල්ල හේතුවෙන් හමුදාවේ පිරිස් බලය දෙගුනයකින් වැඩි කිරීමට රජය තීන්දු කලේය. ඒ අනුව 1972 වසරේ සිදුවූ 4 වැනි කැඩෙට් නිලධාරී පාඨමාලාවට නවකයන් 6o දෙනෙකු බදවා ගැනීමට තීන්දු වූයේය . එවක පැවති සිරිමාවෝගේ ආන්ඩුවේ නිලධාරීන්ට කන් කෙදිරිගා ගෝටාබය කෙසේ හෝ 4 වැනි කැඩෙට් පාඨමාලාවට රිංගා ගත්තේය.හමුදා පුහුනුව යාන්තමින් ගැටගහ ගත් ගෝටාබය රජරට රයිපල් බලකායට අනුයුක්ත වූයේය. එල්.ටී.ටී.ඊ සාමාජිකයන් දාහක් දෙදාහක් සිටි කාලයේදී පවා උතුර දකුන මාරු වී සිටි ගෝටාබය 1992 වසරේදී මොලේ අමාරුවක් ඇතැයි කියා විශ්රාම ගත්තේය . ඒ සමගම ඇමෙරිකාවට ගිය ඔහු 2005 වසර වන තෙක් මෙහි පස් පෑගුවේ නැත.
2005 වසරේ මහින්ද ජනපති වීම නිසා ගෝටාබයට ආරක්ෂක ලේඛම් තනතුර ලැබිනි. ගෝටාබය හමුදාවට අවි ආයුධ සපයන අතර තුර මිලියන ගනනින් ගාන කැපුවේ කැබිනට් මන්ඩලයද ගොනාට අන්දවමිනි. තමාගේ හොර මැරකම් පිලිබද කතා කරන උන් අප්රමාදව නිවන් යැව්වේය. මාධ්යවේදින් සිවිල් ක්රියාධරයන් ඇතුලු බර ගනනකට නිවන් සැප ලැබුනි. ආයතන සංග්රහයේ අකුරක්වත් නොදන්නා ගෝටාබය රටේ හොදම අමත්යශ 7ක් පවරාගෙන සිවිල් සේවයටද අත ගැසුවේය. සිවිල් සේවයේ තරම කොතෙක්දයත් විමලේ සහ ඇඹේනියට කල ගමන් බලපත්ර නිකුතුව හොද උදාහරණයකි .ගෝටාබය යටතේ වූ ආගමන විගමන දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ඔවුන්ට ගමන් බලපත්ර දෙක බැගින් දුන්නේ බස් ටිකට් කඩනවා මෙනි. යුද හමුදා මූලස්ථානය චීන හෝටලයකට සින්නක්කරව විකුන්නේය. චීනාගෙන් ලද මුදල නව හමුදා සංකීර්ණය සෑදීමට තියා කුලී ගෙවීමටත් මදි වී ඇත.හමුදාවට අද ගෙදරත් නැත, සල්ලිත් නැත, ඉඩමත් නැත. කෙසේ වුවද හමුදා සංකීරණය කුඩු කර චීනා සැදූ හෝටලෙයේ රැස්වීමක් තියා ඊලග ජනපතිවරණයට ඉදිරිපත් වීමට කැමති බව ගෝටාබය කීවේය.
චෝරනාගගේ අඩි පාරේ යන ගෝටාබය
තමන්ට මොන තනතුරු තාන්න මාන්න හිමි වුවද සසර පුරුද්දට හොරකම් කළ, මිනී මැරූ , මං පැහැරූ දාමරිකයන්ගේ කතා අතීත රාජාවලියේද හමු වෙයි. මහාවංශයට අනුව ක්රි. පූර්ව 77 සිට 63 දක්වා වසර 14ක් ලංකාවේ කිරුල දැරුවේ චෝරනාග නම් රජෙකි . වලගම්බා රජුගේ පුත්රයෙකු වන මොහුගේ සැබෑ නම චෝරනාග නොව මහානාගය. මොහු හොරුන්ගෙත් හොරෙකි .කුමාර කාලයේ සිටම මහානාග මං පහරන අග්රගණ්ය සොරෙකු වූයේය. ඔහුගේ නම ඇසූ පමණකින්ම රටවැසියන් බියපත්ව හිස් ලූලූ අත දිව ගියේය . මහානාග රජ වුවද ඔහුගේ කලකිරියාව වෙනස් නොවින. රජ වූ පසුත් ඔහු හැසුරුනේ මහා චෞරයෙකු ලෙසය. රටවැසියන් මහානාග නමින් මුලින් ආමන්ත්රණය කළද පසුව ඔහුට ‘චෝරනාග’ නම පට බැදීය. මහාවංශයේ ඔහුගේ නම ලියවුනේද චෝරනාග ලෙසිනි. ගෝටාබයටද කොතරම් තනතුරු තාන්න මාන්න හිමි වුවද ඔහු හැසිරෙන්නේ දාමරිකයෙකු ලෙසිනි. චෝර නාග මෙන්ම ගෝටාබයගේ නමද ඉතිහාසයට එක්වනු ඇත්තේ රටවැසියන් පටබදින විශේෂණ පද සහිතවය.
ලියුම්කරු කීර්ති රත්නායක