Tag: featured

ගෝලීය වශයෙන් ආහාර නිෂ්පාදනය මුහුණ දී ඇති අභියෝග හමුවේ වඩාත් ඵලදායී හා තිරසර කෘෂිකාර්මික භාවිතයන් වෙත ලෝකය වේගයෙන් ගමන් කරන ආකාරයක් දැකිය හැකිය. විශේෂයෙන් ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම කෘෂිකාර්මික රටක් වන අප අසල්වැසි ඉන්දියාව ඒ අතර ප්‍රමුඛස්ථානයක් දිනාගෙන ඇත.

නිමක් නැති කෘෂිකාර්මික ගැටලු, ගොවි උද්ඝෝෂණ, සහනාධාර ලබාදීම් මැද දිනෙන් දින අර්බුදයට යන සම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මාන්තය වෙනුවට වඩාත් නවීන, තාක්ෂණික කෘෂිකර්මාන්තය අනාගත ලෝකයේ ආහාර අර්බුදයට තිරසර විසදුමක් බව වත්මන් කෘෂි ආර්ථික හා පරිසර විද්‍යාඥයින් විසින් පිළිගෙන ඇත.

මේ ලිපිය ගෝලීය කෘෂිකර්මාන්තයේ නව ප්‍රවණතාවක් වන Urban hydroponic farming නැතහොත් නාගරික කෘෂිකර්මාන්තය ගැනය.

මුම්බායි හි අන්දරේ Andheri  ප්‍රදේශයේ නැගෙනහිර අසල්වැසි කාර්මික ගොඩනැගිල්ලක් මධ්‍යයේ පිහිටි ගොවිපළකි. එය වර්ග අඩි 1,000 ක් පුරා පැතිරී ඇති අතර පැළ 2,500 ක් වගා කර ඇත. 

එය සාමාන්‍ය ගොවිපළක් නොවේ. වායුසමීකරණ යන්ත‍්‍රයක් කාමරයට පැමිණෙන අමුත්තන්ට සුබ පතයි, නල විදුලි පහන් හිරු එළිය වෙනුවට ආදේශ කරයි. එහි වගාව සදහා පස් ඇත්තේම නැත.

Herbivore Farms ( මෙහි සරල සිංහල අදහස ශාකභක්ෂක ගොවිපල යනුයි. නිවැරදි සහ වඩාත් සුදුසු වචනයක් සොයා ගන්නා තෙක් ඉංග්‍රීසි වචනය වන Herbivore Farms යොදන බව කාරුණිකව සලකන්න) යනු අලුතින් ජනප්‍රිය හා සාර්ථක නාගරික ගොවිතැනකට (urban farming) උදාහරණයකි. –

හයිඩ්‍රොපොනික් hydroponics වගා ක්‍රමය යනු සරලව කිවහොත් ජලයේ පැලෑටි වැඩීමයි. පස් වෙනුවට නයිට්‍රජන්, පොටෑසියම්, පොස්පරස්, කැල්සියම් නයිට්රේට් සහ මැන්ගනීස්, සින්ක් වැනි ක්ෂුද්‍ර පෝෂක වලින් පොහොසත් වන ජල ද්‍රාවණයකින් එය ප්‍රතිස්ථාපනය වේ. ‘වර්ධන ක්‍රමයක් -grow system’ මගින් පෝෂණය, ආර්ද්‍රතාවය සහ උෂ්ණත්වයේ සමතුලිතතාවය පාලනය කරයි. පස පදනම් කරගත් ගොවිතැන මෙන් නොව ජල භාවිතය ඉතා අල්ප අතර රසායනික ද්‍රව්‍ය හෝ පළිබෝධනාශක නොමැතිව ඉහළ අස්වැන්නක් ලබා දෙයි.

නාගරික ගොවිතැනේ වාසි

පස මත පදනම් වූ සාමාන්‍ය ගොවිතැනට සාපේක්ෂව නාගරික ගොවිතැනට බොහෝ වාසි ඇත. ඒවා අතර,

1. ඉඩම් අවශ්‍යතාවය තරමක් අඩුය,
2. ජල පරිභෝජනය සියයට 80 කින් අඩුය,
3. ජලය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කර ඉතිරි කර ඇත,
4. එය පළිබෝධ නාශක රහිතය.
5. අධි තාක්‍ෂණික ගොවිපලවල කාලගුණය මත සැබෑ යැපීමක් නොමැත, යනුවෙන් ගෝවාහි සත්තාරි දිස්ත්‍රික්කයේ ලෙට්සෙට්‍රා ඇග්‍රිටෙක් හි හයිඩ්‍රොපොනික් ගොවියෙකු වන අජේ නායික් පවසයි.

හයිඩ්‍රොපොනික් ගොවිතැන ඉන්දියාව පුරා මුල් බැස ගෙන ඇත. 

Herbivore Farms හි සකිනා රාජ්කොට්වාලා සහ ජෝෂුවා ලුවිස් පසුගිය වසරේදී අවධානයට ලක්ව තිබේ. මනෝරි හි දී ලිනේෂ් පිල්ලෙයි Terra Farms නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙස ආරම්භ කළේ මෙම අදහස රටපුරා ගෙන යාමට පෙර ය. 

චෙන්නායි හි ශ්‍රීරාම් ගෝපාල්ගේ Future Farms  සහ රාහුල් ධෝකාගේ  Acqua Farms ගුරුග්‍රම් පදනම් කරගත් බාර්ටන් බ්‍රීස් හි හර්යානා, රාජස්ථාන්, උත්තර් ප්‍රදේශ් සහ උත්තර්කන්ඩ් යන ප්‍රදේශවල Hydroponic ගොවිපල හයක් ඇත. සකීනා රාජ්කොට්වාලා රැකියාවෙන් ඉවත් වී Herbivore Farms ආරම්භ කළාය‍

“හයිඩ්‍රොපොනික් සහ වෙනත් පාංශු-අඩු ගොවිතැන් ක්‍රම (soil-less farming techniques) මගින් අපගේ කෘෂිකාර්මික හා ගොවි කර්මාන්තය ඊළඟ මට්ටමට ගෙනයාමට උපකාරී වේ” යැයි නායික් තවදුරටත් පවසයි.

නව ගොවියා

හයිඩ්‍රොපොනික් ගොවිතැන සඳහා මාවත සකස් කර ඇත්තේ හොඳ චේතනාවෙනි. තිරසාර ගොවිතැන සහ නැවුම්, කාබනික, ශුන්‍ය කාබන් ආහාර අනුභව කිරීමට ඇති ආශාව ඒ අතර ප්‍රමුඛ වේ.

රාජ්කොට්වල සහ ලුවිස්ගේ ගමන ආරම්භ වූයේ රැකියාවෙන් ඉවත් වී ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ අරමුණ සෙවීමට තීරණය කිරීමෙන් පසුවය. 

‘අපි කවුරුන්ද’ යන ප්‍රශ්නය ඔවුන් අනුභව කරන්නේ කුමක්ද ? සහ එය වගා කරන්නේ කෙසේද ?යන්න පරීක්ෂා කිරීමට මඟ පෑදූ අතර, අරොවිල් ගොවිපලක වැඩ කිරීම සහ නැවුම් නිෂ්පාදන අනුභව කිරීම ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූ වෙනස බවට පත්විය. 

ලුවිස් මෙසේ පවසයි. “එය හෙළි කිරීමේ අත්දැකීමක් විය. එය ආහාරයේ වැදගත්කම පිළිබඳව අපගේ මනස විවර කළේය. නාගරික අවකාශයේ එළවළු උදුරා ගෙන ඒවා නැවුම් ලෙස අනුභව කිරීමට අපට අවශ්‍ය විය‘‘

හයිඩ්‍රොපොනික්ස් වඩාත් අර්ථවත් වූ අතර, ඔවුන් 2017 දී ජුහු හි රාජ්කොට්වාලාගේ ටෙරස් මත කුඩා ගොවිපලකින් ආරම්භ කර 2018 දී අන්දරේ වෙත සංක්‍රමණය විය.

Herbivore Farms පිහිටුවීම හයිඩ්‍රොපොනික් ගොවිපලක ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ හොඳ උදාහරණයකි. එය පැළෑටි පැළ කිරීම සඳහා ජෛව දිරාපත් කළ හැකි ස්පොන්ජියක් භාවිතා කරන ආවරණය කරන ලද ප්‍රරෝහණ කුටියක්, දැල් කෝප්ප (කුඩා වැවිලිකරුවන්) ආධාරක හා ව්‍යුහය සඳහා මැටි ගල් කැටවලින් පුරවා ඇති තවානක් සහ ශාක සම්පූර්ණයෙන්ම වැඩෙන වැඩෙන පද්ධති වලින් සමන්විත වේ. 

එයට ලෝහ නැවතුම්, පීවීසී පයිප්ප ආවරණය කර ඇති පෝෂක ටැංකියකට සවි කර ඇති අතර ශාකවලට ජලය පොම්ප කරයි. ශාකයේ මුල් වැඩුණු පසු එය ජලයේ වැඩි පෝෂ්‍ය පදාර්ථ සහිත පද්ධතියකට මාරු කරනු ලැබේ.

ආර්ද්‍රතාවය සහ උෂ්ණත්ව මට්ටම්වල සිට ආලෝකය, පෝෂ්‍ය පදාර්ථ හා ජලය ප්‍රමාණය දක්වා සියල්ල පාලනය වේ. බොහෝ හයිඩ්‍රොපොනික් පද්ධති ක්‍රියාත්මක වන්නේ සමාන ආකාරයකින් වුවද, සෑම ගොවියෙකුටම ඔහුගේ / ඇයගේ අභිමතකරණය කළ වර්ධන පද්ධති, විදුලි පහන්, බීජ සහ වැඩෙන ක්‍රම තිබේ. 

ගොවිපලවල් ගෘහස්ථ හෝ එළිමහනේ (හරිතාගාරයක්) විය හැකිය. සිරස් පද්ධතිය මඟින් නිෂ්පාදන බහුල බව සහතික කරන අතර ( සිරස්ව ඇති පැලෑටි වලින් අදහස් වන්නේ ඒවායින් වැඩි ප්‍රමාණයක් එකම ප්‍රදේශයක පවතින බවයි) වර්ධනය ඉක්මන් වේ.

සමහර විට දින හතක් ඇතුළත, ( ආලෝකය ලැබෙන විට) හර්බිවෝර් හි නිෂ්පාදිත වන සෝරල්, බැසිල්, මයික්‍රොග්‍රීන්, ආහාරයට ගතහැකි මල්, සලාද කොළ ප්‍රභේද, ස්විස් චාර්ඩ් සහ මිරිස් ඵලදැරීම ආරම්භ වේ.

බොහෝ ගොවීන් තම නිෂ්පාදන වෙළඳපල, සුපිරි වෙළඳසැල්, අවන්හල්, කැෆේ සහ සලාද බාර් සහ ව්‍යාපාර සඳහා විකුණති.

මනෝරි හි යූජීඑෆ් ෆාම්ස් (කලින් ටෙරා ෆාම්ස්) හි පිල්ලෙයි, තම නිෂ්පාදන මුම්බායි හි වෙළඳපලවල විකුණන්නේ නැත, ඔහු අවන්හල්, හෝටල් සහ ප්‍රජා අවකාශයන්හි අලෙවි සැල් පිහිටුවා ඇති අතර නගර පහක ස්ථාන 30 කට අධික සංඛ්‍යාවක ඒවා අලෙවි කරයි.  ඔහු මෙය කරන්නේ ගොවිපලෙන් පාරිභෝගිකයා වෙත ආහාර ගමන් කිරීම අඩු කිරීම සඳහා ය. 

වර්ග අඩි 500 ක මූලාකෘතියක් බවට පරිවර්තනය කරමින් පිල්ලෙයි 2014 දී තමාගේම ගොවි ගමනක් ආරම්භ කළ අතර එය දැන් බොහෝ දෙනෙක් ඔහු අනුකරණය කරයි. ඔහු පිහිටුවා ඇති ගොවිපලවල් මයික්‍රොග්‍රීන්, මයික්‍රොහර්බ් සහ කොළ වර්ග නිෂ්පාදනය කරයි. 

“අපේ ගොවිපොළ නිෂ්පාදන පාරිභෝගිකයින් අසලම වගා කරන නිසා ඒවා අලෙවිය මෝටර් රථ, ශීතාගාර, අලෙවි නියෝජිතයින් සහ වෙළෙදුන් අවශ්‍ය නැත. සාමාන්‍ය ක්‍රමවේදය අනුව වගා කරන එළවළු වර්ග වෙළෙදසැල් වෙත ළඟා වීමට බොහෝ කාලයක් ගත වන අතර එම ක්‍රියාවලිය තුළ ඒවා බොහෝ වටිනා පෝෂ්‍ය පදාර්ථ නැති වී යයි. අපගේ ගොවිපොළ ක්‍රමවේදය අනුව, අස්වැන්න නෙළූ වහාම ආහාර පරිභෝජනය කරයි… එයට නැවුම් බවක් ලබා ගත හැකිය‘‘ රාහුල් ඨෝකා කියයි.රාහුල් ධෝකා චෙන්නායි හි වර්ග අඩි 80 ක ටෙරස් terrace farm ගොවිපලක දී

චෙන්නායි හි රාහුල් ධෝකා වර්ග අඩි 80 ක ටෙරස් ගොවිපලක් ඇති අතර ඔහුගේ හයදෙනාගේ පවුල සඳහා කැලේ, බොක් චෝයි, ඉතාලි බැසිල්, සහ මින්ට් නිෂ්පාදනය කරයි. 

කාර්මික ජෛව තාක්‍ෂණ උපාධිධාරියෙකු වන ඔහු පසුගිය වසරේ හයිඩ්‍රොපොනික් ගොවිතැනට යොමු වීමට පෙර කාබනික ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේය. ඔහුට දැන් මිතුරන් හා පවුලේ අය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන ගොවිපලවල් තුනක් ඇති නමුත් ඔහුගේ අවධානය යොමු වී ඇත්තේ ඔහුගේ hydroponic farming  ගොවි උපදේශනය වන ඇක්වා ෆාම්ස් වෙත ය.

ආහාර සමඟ අත්හදා බැලීම්

සමහර පාංශු රහිත ගොවීන්  soil-free farmers තමන්ගේම එළවළු වගා කර විකිණීමෙන් සෑහීමකට පත් නොවේ. වැඩමුළු, කට්ටල සහ පද්ධති විකිණීම සහ උපදෙස් මගින් හොඳ වචනය පතුරුවා හැරීමට ඔවුන්ට අවශ්‍යය. ගොවීන් වීමට වැඩි පිරිසක් ධෛර්යමත් කිරීම ධෝකා විශ්වාස කරයි. 

“අපි 2016 දී ආරම්භ කිරීමෙන් පසුව, බැල්කනි සහ ටෙරස් වැනි සීමිත අවකාශයක වැඩ කළ හැකි පද්ධති තැනීමට මිනිසුන්ට උදව් කිරීම සඳහා අපට බොහෝ ඉල්ලීම් ලැබුණා,” ඔහු පවසයි. 

ඇක්වා ෆාම්ස් විසින් රුපියල් 750 ත් 7,500 ත් අතර දැරිය හැකි මිලකට සූදානම් කළ හැකි කට්ටල අලෙවි කරන අතර ඒවාට පයිප්ප, කෝප්ප, වැඩෙන මාධ්‍ය, බීජ වර්ග හතරක්, මාස තුනක් සඳහා පෝෂ්‍ය පදාර්ථ සහ උපදෙස් අත්පොතක් ඇතුළත් වේ. 

“අපි අස්වැන්න දෙකක් සඳහා උපදේශන ලබා දෙනවා. ගනුදෙනුකරුවන් සෑම සතියකම අපට යාවත්කාලීනයන් යවන අතර අපි උපදෙස් ලබා දී දේවල් වෙනස් කරනවා‘‘ 

ධෝකා සහ අනෙකුත් උපදේශකයින් ද විකුණන්නේ ‘ඕනෑම කෙනෙකුට මෙය කළ හැකිය – anyone can do this’ යන අදහසයි. එම මතයට අවාසියක් විය හැකිය. 

“අද, මිනිසුන් උපකරණ විකිණීම හා ගොවිපලවල් පිහිටුවීම කෙරෙහි වැඩි නැඹුරුවක් දක්වන නමුත් ඒවා වර්ධනය කිරීමට ඔබට උදව් කරන්නේ නෑ. එය නවීන හා පහසුවෙන් කළ හැකි බවට පොදු වැරදි වැටහීමක් ඇති අතර ඔබ පද්ධතියක් සැකසූ පසු සෑම දෙයක්ම තමන් ගැනම බලා ගැනීමට සිදුවෙනවා. එය යහපත් නෑ. ”රාජ්කොට් පවසයි. 

හර්බිවෝර් ෆාම්ස් ආරම්භ කරන විට, දෙදෙනාට බාහිර උපකාරයක් හෝ පළපුරුද්දක් නොතිබූ අතර, අත්හදා බැලීම් සහ වැරදි, මාර්ගගත නිබන්ධන, වීඩියෝ සහ ලිපි මගින් නොපසුබට උත්සාහයක් දැරීය. 

හයිඩ්‍රොපොනික්ස් යනු අඛණ්ඩ ඉගෙනුම් ක්‍රියාවලියක් බව ඇය විශ්වාස කරයි. එය එක් ප්‍රමාණයකට ගැළපෙන සංකල්පයක් නොවේ.

විජය යෙල්මලේ 2016 දී නවී මුම්බායි හි විකල්ප ගොවිතැන් තාක්ෂණ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය Center for Research in Alternative Farming Technologies (Craft) ආරම්භ කළ අතර, නාගරික ගොවීන් දෙදහසකට අධික පිරිසකට හයිඩ්‍රොපොනික් හා ජලජ විද්‍යාව පිළිබඳ පුහුණුව ලබා දුන්නේය.

දෙවැන්න මාළු ටැංකියකින් ජලය මුල්වලට පොම්ප කරන පද්ධතියකි. ඊට ඉහළින් වැඩෙන ශාක පෝෂණය වේ. යෙල්මලේ රයිගාඩ් හි අක්කර 15 ක ඉඩමක් ඇති අතර එහිදී ඔහු ජලධර හා හයිඩ්‍රොපොනික් සඳහා මූලාකෘතිකරණ ක්‍රමවේදයන් සකස් කරයි. 

ඔහුගේ සමාගම ඉන්දියානු කෘෂිකාර්මික පර්යේෂණ කවුන්සිලය Indian Council of Agricultural Research  (ICAR) විසින් පුර්ව ලියාපදිංචි තක්සේරු කරනු ලැබේ. පුහුණුව සති අන්තයේ සිදුවන අතර කෘෂිකර්මාන්තය, කාබනික ගොවිතැන, නිෂ්පාදන වෙළඳපොල සහ සැපයුම්කරුවන්, ජල හා ඇක්වා-පොනික්ස් සහ සරල පද්ධති ගොඩනඟන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ සාකච්ඡා ඇතුළත් වේ. 

ක්ෂේත්‍ර ප්‍රවීණයන් ඇතුළත් වන WhatsApp කණ්ඩායම් වලට පුහුණුවන්නන් පසුව එකතු කරනු ලැබේ. 

“මෙහි පැමිණෙන නාගරිකයන් හයිඩ්‍රොපොනික් ගැන කියවා තිබේ. ඔවුන්ට හිස් ඉඩමක් හෝ නිවාස ඇති අතර ඔවුන්ගේම ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට අවශ්‍යයි. ඔවුන් සිතන්නේ කෘෂිකර්මාන්තය ඉතා පහසු බවයි. මගේ අභිප්‍රාය වන්නේ හොඳ සහ නරක යන සියලු අංශ පිළිබඳව ඔවුන් දැනුවත් කිරීම සහ ඔවුන්ට තීරණය කිරීමට ඉඩ දීමයි. ඔවුන් ඉදිරියට ගියොත් සියයට 40 ක් පමණ මම සහයෝගය ලබා දෙනවා. මෙය අර්ධකාලීන රැකියාවක් නොවන අතර ඔබට එය වෙනත් කෙනෙකුට පැවරිය නොහැක.”

බැරෑරුම් ගොවියා සඳහා, ඉගෙන ගැනීමට ස්ථාවර සැකිලි නොමැති අතර, බොහෝ දෙනා තමන්ගේම පර්යේෂණ හා අත්හදා බැලීම් කිරීමට කැමැත්තක් දක්වයි. 

නෛතික ගැටළු සහ අවසරයන් ගවේෂණය නොකළ ප්‍රදේශයකි. මෙම ක්‍රමය භාවිතා කරමින් ඉන්දියානු එළවළු වගා කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් තොරතුරු නොමැත, මේ නිසා බොහෝ ගොවීන් ආනයනික බීජ සමඟ ‘විදේශීය එළවළු’ වගා කිරීම මගින් අවසන් කරයි. මෙම කාබන් පද්ධති ගොඩනැගීමට අවශ්‍ය බොහෝ සංරචක ආනයනය කළ යුතු අතර, අඩු කාබන් වගා ක්‍රමයක් low-carbon cultivation method වන කාබන් අඩිපාර වැඩි කරයි increasing the carbon footprint. 

ගොවිපල සඳහා ආරම්භක ආයෝජනය තරමක් ඉහළ විය හැකිය; අක්කරයක ඉඩමක් සැකසීමේ පිරිවැය ඩොලර් ලක්ෂ 30-35 සිට ආරම්භ කළ හැකිය.

දිල්ලිහි Triton Foodworks හි ධරව් ඛන්නා පවසන්නේ “මෙම ක්‍රමයේ ඇති එකම අවාසිය නම් එය ප්‍රාග්ධන අවශ්‍යතා ඇති බවයි. එහෙත්, ව්‍යාපාරික දෘෂ්ටි කෝණයකින්, ගතානුගතික සංඛ්‍යාලේඛන අනුව ඔබට වසර තුනක් හෝ ඊට අඩු කාලයකදී පවා බිඳ දැමිය හැකියි.” 

ඔහු සහ ඔහුගේ මිතුරන් තම නවතම ව්‍යාපාරය ආරම්භ කළේ 2014 දී දිල්ලිය අසල සයිනික් ෆාම්ස් හි වර්ග මීටර් 750 ක භූමි භාගයක ස්ට්රෝබෙරි වගා කිරීමෙනි. එතැන් සිට එය රෝලර්කෝස්ටර් සවාරියක් විය: ආයෝජකයෙකු පැමිණ ඉක්මනින් පිටත්ව ගියේය. මුල් ආරම්භකයින් සිව් දෙනාගෙන් එක් අයෙකු අතහැර දැමූ අතර, ඔවුන්ගේ පළමු හරිතාගාරය නාගරික බලධාරීන් විසින් පහතට ඇද දමනු ලැබුවේ ඔවුන් නිවසක් ඉදිකරන බව විශ්වාස කරමිනි. 

ට්‍රයිටන් පසුව ගොවිපල නිෂ්පාදන විකිණීමෙන් ලැබෙන ආදායමට අතිරේකව පිරිවැටුම් ව්‍යාපෘති ආරම්භ කළේය. 2018 දී ඔවුන් ගුරුග්‍රම් හි එළිමහන් හයිඩ්‍රොපොනික් ගොවිපලක් ආරම්භ කළ අතර ට්‍රයිටන්ස් විසින් Chop Chop ලේබලය යටතේ එළවළු අලෙවි කළහ. 

ඔවුන් දේශීය ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරමින්, ඒවායේ විදුලි පහන්, නැවතුම් සහ පද්ධති අභිරුචිකරණය කිරීමෙන් පිරිවැය අඩු කරයි; ඔවුන් ආනයනය කරන්නේ හරිතාගාර සඳහා සිසිලන පද්ධති පමණි. 

“වසර හතරක් තුළ අපගේ තාක්ෂණය උපයෝගී කරගනිමින් ජලය ලීටර් බිලියන 2.5 කට වඩා ඉතිරි කර තිබෙනවා” යැයි ඛන්නා පවසයි. සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රදේශයෙන් අටෙන් එකක් පමණ අපගේ සිරස් ක්‍රම මගින් ආහාර වගා කෙරේ. ” 

ටෙරා ෆාම්ස්, ලිනේෂ් පිල්ලෙයි විසින් මුම්බායි හි මනෝරි හි පසුගිය වසරේ ආරම්භ කරන ලදී

විශාල පින්තූරය

හයිඩ්‍රොපොනික්ස් ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ පළිබෝධ නාශක රහිත, නැවුම් නිෂ්පාදන අනුභව කරන පාරිභෝගිකයාට පමණක් නොව, කාලගුණය, ස්වාභාවික ජල මට්ටම සහ පාංශු දූෂණය මත යැපෙන්නේ නැති ගොවීන්ට ය. 

“දේශගුණික විපර්යාස ආහාර නිෂ්පාදනයට විශාල අභියෝගයක්” යැයි නායික් පවසයි. පාලිත පරිසරවල සහ හරිතාගාරවල ආරක්ෂාව තුළ හයිඩ්‍රොපොනික් පැවැත්විය හැකිය. 

රාජ්කොට්වල සහ ලුවිස් විශ්වාස කරන්නේ මෙම තිරසාර ගොවිතැනට රටේ කෘෂිකාර්මික අංශය වෙනසක් කළ හැකි බවයි. 

හර්බිවෝර් ෆාම්ස් හයිඩ්‍රොපොනික් මගින් දේශීය ඉන්දියානු නිෂ්පාදන වගා කරන්නේ කෙසේද සහ ඔවුන්ගේ වර්තමාන නිෂ්පාදන ජනතාවට අදාළ කර ගන්නේ කෙසේද යන්න සොයා බැලීමට හෝ “පලක් පනීර් සෑදීමට ස්විස් චාර්ඩ් භාවිතා කරන ආකාරය ජනතාවට උගන්වයි”. 

මේ අතර, වෙනස සිදු කිරීම සඳහා පිල්ලෙයි නගරය, ප්‍රජාව සහ පුද්ගලයා මත වගකීම පැවරේ. වසරකට වර්ග අඩි 1,000 ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයක් තුළ මසකට කිලෝග්‍රෑම් 100ක් තරම් ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කළ හැකිය. නිවසක සාමාන්‍ය කවුළුවකට සෑම සතියකම කිලෝග්‍රෑම් 1ක් පමණ නිපදවිය හැකිය. 

‘සෑම නිවසකටම එතරම් වර්ධනය විය හැකි නම් අපට අත් කරගත හැකි දේ ගැන සිතා බලන්න. ”

2021 මාර්තු මස 06 වැනි දින Indian Forbes ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තුෂාර වල්ගම

මුහුදේ යාත්‍රා කරන නැව් විනා මුහුදු ජලයට ඉහළින් පාවෙන නැවක් දකින්නට ලැබීම සැබවින් ම අමුත්තක්.

නමුත් දුර්ලභ දෘශ්‍ය මායාවක ප්‍රතිඵලයක් හැටියට එවැන්නක් දකින්නට ලැබුණේ එංගලන්තයේ වෙරළාසන්න ප්‍රදේශයක දී ගන්නා ලද ඡායාරූපයකයි.

කෝර්න්වෝල් හි ෆැල්මත් ප්‍රදේශයට ආසන්නයේදී ඩේවිඩ් මොරිස් නම් තැනැත්තා ගත් එම ඡායාරූපයේ පෙනුනේ මුහුදේ ඇති නැවක් ජලයට ඉහළින් පාවෙමින් තිබෙන ආකාරයක්.

බීබීසී හි කාලගුණ විද්‍යාඥ ඩේවිඩ් බ්‍රේන් පවසන ආකාරයට මේ “අති සුවිශේෂී මිරිඟුව” හටගන්නේ “ආලෝකයේ නැම්මක් ඇති කරන විශේෂ වූ වායුගෝලීය තත්ත්ව” හේතුවෙන් බවටයි.

ආර්ක්ටික් කලාපයේ සුලබව දැකිය හැකි මෙම මායාව බ්‍රිතාන්‍යයේද ශීත සෘතුව තුළදී “ඉතා දුර්ලභ” ලෙස දැකිය හැකි බවයි.

‘ගිලන්’ නම් කුඩා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයේදී මුහුද දෙසට දෑස් යොමා සිටින අතරේ මෙම ඡායාරූපය ගැනීමෙන් පසු තමන් මහත් විමතියකට පත් වූ බව ඩේවිඩ් මොරිස් සඳහන් කළා.

මේ අතර ඩේවිඩ් බ්‍රේන් කියා සිටින්නේ, “සිසිල් වාතය මුහුදට ආසන්නව පවතිද්දී ඊට ඉහළින් උණුසුම් වාතය රැඳෙමින් හටගන්නා උෂ්ණත්ව අපවර්තනය නමින් හැඳින්වෙන කාලගුණ තත්ත්වයක් නිසා මේ අති සුවිශේෂ මිරිඟු ඇතිවනවා” යනුවෙනුයි.

“උණුසුම් වාතයට වඩා සිසිල් වාතය ඝනවීම හේතුවෙන් එයින්, භූමියේ හෝ වෙරළේ සිටගෙන ඉන්න කෙනෙකුගේ දෑස වෙත ආලෝකයේ නැම්මක් ඇති කරන්නේ වස්තුවක් පෙනෙන දුරස්ථභාවයේ වෙනසක් කරමින්” යැයි මේ අතර ඩේවිඩ් බ්‍රේන් පැහැදිලි කළා.

ඔහු තවදුරටත් මේ තත්ත්වය පැහැදිලි කළේ, “අති සුවිශේෂ මිරිඟු, ආකාර කිහිපයක සේයා මවනවා. මෙහිදී දකින්නට ලැබුනේ ඈතින් ඇති නැවක් එහි සැබෑ ස්ථානයට වඩා ඉහළින් පාවෙන ස්වභාවයක්. නමුත් සමහර විටෙක ක්ෂිතිජයට පහළින් ඇති වස්තුවක් පෙනෙන්නටත් ලැබේවි.” යනුවෙන්.

Text by – bbc

ශ්‍රී ලංකාවේ තේ වගා කටයුතු සදහා ඩ්‍රෝන යානා යොදා ගෙන කළ අත්හදා බැලීමක් ගැන පසුගිය දා මාධ්‍ය වාර්තා කළා. ඒ අතර දකුණු පළාතෙන් ද ඩ්‍රෝන යානා යොදා ගෙන දියර පොහොර ඉසීමක් ගැන ද වාර්තා වුණා.

ලංකාව කෘෂිකර්මාන්තයට ඩ්‍රෝන යානා තාක්ෂණය භාවිතා කිරීම ගැන අත්හදා බැලීම් කරන විට ඝානාව වැනි අප්‍රිකානු රාජ්‍ය කජු වැනි දැවැන්ත වගාවන් සදහා ඩ්‍රෝන තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් සිටිනවා. ඒ අතර කෘෂිකාර්මික කටයුතු සදහා ගවයින් අවශ්‍ය බවට කරුණු දක්වමින් ගව ඝාතනය නතර කිරීමට තැත් කරන විට ලෝකය පුරා කෘෂිකර්මාන්තයට නවීන තාක්ෂණය යොදා ගැනීම 13%ක් වැනි වේගයකින් වර්ධනය වෙනවා.

මේ ලිපිය මගින් කෘෂිකර්මාන්තය සදහා නවීන තාක්ෂණය යොදා ගැනීම ගැන සරල සහ පැහැදිලි තොරතුරු ඉදිරිපත් කරනවා. ඒ ගැන ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ සහ ඔවුන්ට උපදෙස් දෙන පර්යේෂකයින්ගේ ද අවධානය යොමු විය යුතුයි.

මොකද ලංකාව තවමත් පරාක්‍රමබාහු – සේනානායක යුගයේ සිටියත් ගෝලීය කෘෂිකර්මාන්තය දැන් අපට වඩා සියවස් ගණනාවක් ඉදිරියට ගිහින් අවසන්.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්තයේ ගොවිබිම් වල සශ්‍රීක තෘණ භූමියක නිදැල්ලේ තණ කමින් සිටින එළදෙනුන් රංජුවකි. බැලූ බැල්මට ඔවුන්ගේ වෙනසක් දැකිය නොහැකිය. එහෙත් වඩාත් ළංව බැලූ විට වෙනසක් දැකිය හැකිය. ඒ ඔවුන්ගේ කන්වල කිසියම් ඉලෙක්ට්‍රොනික් පෙත්තක් බදු දෙයක් එල්ලා ඇති බවය.

කතාවේ රහස එයයි !

මේ විද්‍යුත් උපකරණය නැතහොත්  smart “tag”එක දළ වශයෙන් ගිනිපෙට්ටියකට සමානය. එය සූර්ය බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර චන්ද්‍රිකා සමග සම්බන්ධ වෙමින් නිරන්තරයෙන් ගොවියා වෙත තත්‍ය කාලීන දත්ත සම්ප්‍රේෂණය කරයි.

“මේ ජීපීඑස් උපකරණය සත්වයා සිටින්නේ කොහේද යන්නත්, සත්වයා සිටින්නේ කුමන තත්වයකද යන්නත් එය අපට කියනවා” යැයි මෙම තාක්ෂණය හදුන්වා දුන් බ්‍රිස්බේන්හි පිහිටි සෙරෙස් ටැග් Ceres Tag හි ප්‍රධාන විධායක ඩේවිඩ් ස්මිත් පැහැදිලි කරයි.

“ගවයින් තණබිම් මත ආහාර අනුභව කිරීම ඇතුළු ඔවුන්ගේ සියලු ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා අපට ඉතා නවීන විද්‍යුත් උපකරණ තිබෙනවා. . එබැවින් සත්වයාගේ ආහාර කාර්යක්ෂමතාව කෙබදුදැයි අපි දන්නවා. එතැන් සිට අපට ජානමය තේරීම් කිහිපයක් ආරම්භ කළ හැකියි”

ගවයින් ආහාර ගැනීමේ සිට ඔවුන්ගේ සියලු දෛනික ක්‍රියාකාරකම්, සෞඛ්‍ය හා යෝග්‍යතා සාධක අධීක්ෂණය කරන මෙම ටැග් – නවීන තාක්‍ෂණයන් කෘෂිකර්මාන්තයට පිවිසෙන එක් ක්‍රමයක් පමණි.

මිනිස් මැදිහත්වීමකින් තොරව ස්වාධීනව අස්වනු නෙළන රොබෝවරු, බීජ, පොහොර සහ කෘෂි රසායන ඉසීමට හැකි ඩ්‍රෝන යානා, කෘත්‍රීම බුද්ධිය විසින් ලබා දෙන විකල්ප දත්ත වර්තමානය වන විට ලොව පුරා ගොවිබිම් වෙත පිවිස ඇති අතර එය කෘෂිකාර්මික ශ්‍රම හිගයට, කාර්යක්ෂමතාවට සහ තවත් බොහෝ ගැටලු සදහා සාර්ථක පිළිතුරකි.

සාමූහිකව ගත් කල, කෘෂිකර්මාන්තයේ තාක්‍ෂණය වැඩි කිරීම “නිරවද්‍ය ගොවිතැන – “precision farming” ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය වේගයෙන් වර්ධනය වන කර්මාන්තයකි (booming industry).

එක් වාර්තාවක් යෝජනා කරන්නේ 2027 වන විට එහි ගෝලීය වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 12.9ක් දක්වා ළගා වනු ඇති බව සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ධනය 13%ක් වනු ඇති බවයි. (One report suggests that its global value will reach $12.9bn (£9.1bn) by 2027, with average annual growth of 13% between now and then)

“තාක්‍ෂණය කෘෂිකාර්මික ලෝකය වඩා හොඳ තත්වයකට පරිවර්තනය කරයි” යැයි අයර්ලන්ත සමාගමක් වන මූකාල් හි මෙහෙයුම් ප්‍රධානී ස්ටීවන් ෆැගන් පවසයි. ඔවුන් ගැබිනි එළදෙනෙකුගේ වලිගයට සම්බන්ධ කරන ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනයක් සම්බන්ධ සංවේදකයක් නිපදවන අතර සත්ව පැටවා බිහි කිරීමට පෙර එමගින් ගොවියාට කෙටි පණිවිඩයක් යවයි.

මෙමඟින් ගොවියාට වෙනත් කටයුතු වල ද නිරත වෙමින් තම දෙනුන් ගැන විමසිලිමත් වීමට අවස්ථාව උදාවන අතර එය කාලය ඉතිරි කිරීම පමණක් නොව ගොවියාගේ ඵලදායීතාවය ද වර්ධනය කරයි.

“ගොවිපලවල කාර්යක්ෂමතාව වැඩි දියුණු කළ හැකි ක්‍රම ගැන අපි වෙන කවරදාටත් වඩා ඉගෙන ගන්නවා. අනෙක් අතට සමස්ත ලාභදායිතාවය වැඩි දියුණු කරනවා” යනුවෙන් ෆැගන් මහතා පවසයි.

ගොවීන් තම පශු සම්පත් සමඟ ගොඩනඟා ගන්නා මානව සාධකය හෝ සබඳතා ඉවත් කිරීමට කිසිවෙකුට අවශ්‍ය නැත. එහෙත් අනෙක් අතට, තාක්‍ෂණික විසඳුමකින් ශ්‍රම කාලය, මානව දෝෂ සහ සාමාන්‍ය දුෂ්කරතා අවම කිරීමෙන් ජීවිතය පහසු කර ගත හැකි නම් ගොවීන් වාසි ලබා ගනී. එම විසඳුම කිසිදු සැකයකින් තොරව වාසිදායක වේ.

ගොවිතැනේ අනාගතයට වර්ධනය වන තාක්ෂණයෙන්  increased technology ඇති වන බලපෑම අධ්‍යයනය කිරීමට පෙරමුණ ගෙන සිටින අය අතර ඉලිනොයිස් විශ්ව විද්‍යාලයේ ස්වයං පාලන පද්ධති රසායනාගාරයේ (Distributed Autonomous Systems Laboratory (Daslab) අධ්‍යක්ෂ මහාචාර්ය ගිරිෂ් චෞද්රි ද වේ.

ඔහු පවසන්නේ බොහෝ දුරට ස්වයංක්‍රීය ගොවිපලවල් යථාර්ථයක් වෙමින් ඇති බවයි. දැනටමත්, බෝග වල සෞඛ්‍යය නිරීක්ෂණය කළ හැකි රොබෝවරු වැනි බොහෝ නැගී එන තාක්ෂණයන් ඩස්ලැබ්ගේ පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රවල භාවිතයට ගෙන තිබේ.

“ගොවිපලකට විවිධ වර්ගයේ රොබෝවරු අවශ්‍ය වේවි ” මහාචාර්ය චෞද්රි පවසයි. 

“ඔවුන්ගෙන් සමහරක් ඉතා කුඩා වනු ඇති අතර අනෙක් ඒවා විශාල වනු ඇති. සමහර විට අස්වනු නෙලීමේ යන්ත්‍රය තරම් විශාල වනු ඇති. මෙම රොබෝ කණ්ඩායම සම්බන්ධීකරණය කරන ස්වයං පාලන පද්ධතියක් තිබේ. ඔවුන්ට අවශ්‍ය දේ පවසමින් විවිධ කාර්යයන් ඉටු කිරීම සඳහා එමගින් හැකියාව ලැබේ ”

රොබෝවරුන්ට අමතරව මහාචාර්ය චෞද්රි පවසන්නේ ඩ්‍රෝන යානා වැඩි වැඩියෙන් භාවිතා කරන බවයි.

“ඩ්‍රෝන යානා විශාල ඉඩ ප්‍රමාණයක් ආවරණය කිරීමට ඇත්තෙන්ම හොඳයි” ඔහු පවසයි. “ඒවාට කොහේ හරි ගොස් යමක් ඉසීමට හෝ පින්තූරයක් ගැනීමට හැකියි”

කෘෂිකර්මාන්තයේ තාක්ෂණයේ යෝජකයින් ද සඳහන් කරන්නේ මෙම නවෝත්පාදනයන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ප්‍රයෝජනය සඳහා යොදා ගත හැකි බවයි.

ටෙක්නෝසර්ව් TechnoServe යනු බටහිර අප්‍රිකානු රටක් වන බෙනින් හි කජු නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීම සඳහා දුරස්ථ සංවේදනය, ඩ්‍රෝන් සිතියම්කරණය, යන්ත්‍ර ඉගෙනීම සහ චන්ද්‍රිකා දත්ත භාවිතා කිරීමට කජු ගොවීන්ට සහාය ලාබ දෙන එක්සත් ජනපද ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනයක් වන ලාභ නොලබන සංවිධානයකි.

බෙනින් හි අපනයන ඉපැයීම්වලින් 8% ක් කජු වලින් සමන්විත වන අතර, ටෙක්නෝසර්ව් ගොවීන්ට ඔවුන්ගේ ගස් සිටුවිය හැකි හොඳම ස්ථානය දැන ගැනීමටත්, ඔවුන්ගේ අස්වැන්නෙහි ප්‍රමාණය හා ගුණාත්මකභාවය වැඩි කිරීමටත් උපකාර කරයි. මෙම ව්‍යාපෘතිය බටහිර අප්‍රිකාව පුරා සහ මොසැම්බික්හි ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට දැනටමත් සැලසුම් කර ඇත.

ටෙක්නෝසර්ව් අධ්‍යක්ෂ ඩේව් හේල් පවසන්නේ “ඉහළ මට්ටමේ නිරවද්‍යතාවයකින් යුත් කජු ගොවිපලවල් සඳහා භූමිය එමගින් හඳුනාගත හැකි” බවයි.

වැඩිදියුණු කළ කෘෂිකාර්මික භාවිතයන් සමඟ ගොවීන් ඔවුන්ගේ ඵලදායිතාව සහ ආදායම වැඩි කරයි.

ගෝලීය වශයෙන්, කොරෝනා වයිරස් වසංගතය සහ විවිධ අගුලු දැමීමේ ස්ථානවල ඇති හිස් සුපිරි වෙළඳසැල් රාක්ක, ආහාර හිඟය පිළිබඳ අවදානම වැඩි කර ඇත. සමහර තාක්ෂණික සමාගම් මෙම භීතීන් සමනය කිරීම සඳහා තාක්ෂණය වෙත යොමුවෙයි.

“අපගේ ආහාර සැපයුම කෙතරම් අවදානමට ලක්විය හැකිද යන්න කොවිඩ් වසංගතය විසින් හෙළි කළා. අපගේ සැපයුම් පද්ධතිය කෙතරම් බිඳෙනසුලුද යන්න එයින් හෙළි වුණා” යනුවෙන් Plenty නම් එක්සත් ජනපද සමාගමක සම-නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන විද්‍යා නිලධාරි ආචාර්ය නේට් ස්ටෝරි පවසයි.

ඔහුගේ සමාගම AI සහ මෘදුකාංග උපයෝගී කරගනිමින් උස බිත්ති මත එළවළු භෝග බහුලව වගා කළ හැකි ගෘහස්ථ “සිරස් ගොවිපලවල් – indoor “vertical farms” නිර්මාණය කරයි.

පවතින කෘෂිකාර්මික ඉඩම් ප්‍රමාණය අඩු වන විට සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනට ඇති පීඩනය සමනය කිරීමට ප්ලෙන්ටි අරමුණු කර ඇත.

ලෝක ජනගහනය වේගයෙන් ඉහළ යාම සමග ආහාර සඳහා ඇති ඉල්ලුම වේගයෙන් ඉහළ යමින් පවතී. එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවට අනුව ලෝක ජනගහනය දැනට බිලියන 7.7 සිට 2050 දී බිලියන 9.7 දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ .

“අවසානයේදී, කෘෂිකර්මාන්තය අසීමිත ලෙස තිරසාර වීමට අවශ්‍ය වනු ඇත,” මූකාල්ගේ ෆැගන් මහතා පවසයි. 

“මම හිතන්නේ මිනිසුන් පෘථිවියේ ජීවත් වන තාක් කල් මානව පැවැත්මේ මූලික ආහාර වීම බැහැර නොවනු ඇති බවයි. එහිදී ආහාර සැපයුමේ මූලික වගකීම ගොවිතැන විසින් දරනු ඇති නමුත් අනාගත අභියෝගයන්ට සහ අවශ්‍යතාවන්ට ගැළපෙන ආකාරයට ගොවිපලවල් ශක්‍ය විය යුතුයි.”

දිගු කාලීනව, වැඩිදියුණු කළ ගොවිතැන් ක්‍රමවල හදිසිභාවය සහ කෘෂිකාර්මික ශ්‍රම හිගය සම්බන්ධ ගැටළු විසඳීම සඳහා නවීන තාක්‍ෂණය වෙත හැරීම තවත් වැදගත් ආර්ථික ප්‍රතිලාභයක් විය හැකිය.

“මම හිතන්නේ අනාගත කෘෂිකර්මාන්තයට නව ජනකායක් පැමිණෙනු ඇති බවයි” ආචාර්ය ස්ටෝරි පවසයි. 

“කෘෂිකර්මාන්තය යල්පැන ගිය බවක් පෙනුන ද එය එසේ වී නැත. යාන්ත්‍රීකරණය, නවීන තාක්ෂණය සහ රොබෝකරණය සමග එයට තරුණයින් වැඩි වැඩියෙන් ආකර්ෂණය විය හැකියි. ගොවිබිම කර්මාන්ත ශාලාවක් හෝ කාර්යාලයක් ලෙස දැනීම ඔවුන්ට ආස්වාදයක් මෙන්ම ආකර්ෂණයක් ද වනු ඇති ‘‘

“ආහාර නිෂ්පාදනය කිරීම ඔබට මේ ලෝකයට කළ හැකි වඩාත්ම අවංක දෙයයි. සංකීර්ණ ලෝකයක එය සංකීර්ණ නොවන ක්‍රියාවකි‘ ආචාර්ය ස්ටෝරි පවසයි. 

“තාක්‍ෂණය සමඟ එය කිරීමට මිනිසුන් බල ගැන්වීම මගින් පාරිභෝගිකයින්ගේ ජීවන තත්ත්වය සහ නිෂ්පාදකයින්ගේ ජීවන තත්ත්වය යන දෙකටම සැබවින්ම අර්ථවත් කිරීමට උපකාරී වනු ඇති”

පරිවර්තක සටහන – ලංකාව තවමත් කෘෂිකර්මාන්තය ‘ගොවිතැන්බත්‘ කිරීමක් ලෙස දකින අතර මීහරක් සමග වගා කටයුතු කළ හැකි කුඹුරු ගැන කතා කරති. ඒ අතර සියවස් ගණනක පැරණි යල්පැන ගිය වගාක්‍රම සහ අස්වනු කල්තබා ගැනීම ගැන කාලය නාස්තිකරමින් සිටිති. මේ ලිපිය එවැනි ප්‍රාථමික ආකල්ප සහ ඌණ දැනුමින් යුතු පාර්ශ්වයන්ගේ ඇස් ඇරීමට උපකාරයක් වේවා.

බී.බී.සී. වාර්තාවකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

කොවිඩ් වසංගතයෙන් මියගිය පුද්ගලයින්ගෙන් 90%කට ආසන්න පිරිසක් අධික තරබාරු පුද්ගලයින් බව ලෝක ස්ඨුලතා සම්මේලනය විසින් නිකුත් කළ වාර්තාව සදහන් වෙනවා. ඔවුන් දක්වන ආකාරයට කොවිඩ් මරණ වැඩි වශයෙන් වාර්තා වූ ඇමෙරිකාව, බ්‍රසීලය, එංගලන්තය, ඉතාලිය ආදි රටවල් මෙවැනි අවදානම් තත්ත්වයකට පත් වුණේ එම රටවල අධික ස්ඨුලභාවයෙන් පෙළෙන ජනගහන ප්‍රතිශතය ඉහළ මට්ටමක පවතින නිසයි.

මේ සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කරන විශේෂඥයින් ලෝක ස්ඨුලතා සම්මේලනයේ අදහස ගැන දක්වන්නේ ධනාත්මක ආකල්පයක්. විශේෂයෙන් මිලියන 10කට අධික කොවිඩ් ආසාදිතයින් වාර්තා වූ ඉන්දියාවේ මරණ අනුපාතය අසාමාන්‍ය ලෙස පහළ අගයක පවතින්නේ ඉන්දීය ජනතාව අතර අධික ස්ඨුලතාවය ප්‍රශ්නයක් නොවන නිසා බවයි ඔවුන් පවසන්නේ.

අපට විද්‍යාත්මක සාක්ෂි තිබේ නම් ලංකාවේ තත්ත්වය සමග ද මේ සොයා ගැනීම සසදා බැලිය හැකියි.

ඒ කෙසේ වෙතත් ලංකාවේ වියපත් වැඩිහිටියන් අතර අධික ස්ඨුලභාවය ප්‍රශ්නයක් නොවුණත් අපේ තරුණ හා මැදි වයස් ජනගහණය තුළ සැලකිය යුතු පිරිසක් අධි ස්ඨුලභාවයෙන් පීඩාවට පත්ව සිටිනවා.

මෙනිසා අපි මේ පුවත ගැන වැඩි දුරටත් කරුණු සොයා බැලීමට තැත් කළා.

අධි ස්ඨුලභාවය – Over fat යනු කුමක්ද?

පාඨකයෙකු ලෙස, ඔබ වැඩිපුර බර Overweight හා තරබාරු Obese යන යෙදුම ගැන වැඩි අවබෝධයක් ලබා නැතිවා විය හැකිය. මේවා බොහෝ විද්‍යාඥයින් සහ වෘත්තිකයන් විසින් භාවිතා කරන ප්‍රධාන ධාරාවේ යෙදුම් වේ. 

ස්කන්ධ දර්ශකයෙන් – Body Mass Index (BMI) පැන නගින මෙම නියමයන් මඟින් පුද්ගලයෙකුට තමන්ගේ තත්ත්වය ගැන පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබාගත හැකියි.

පහත දැක්වෙන කාණ්ඩවලට අනුව (වර්ග මීටරයකට කිලෝග්‍රෑම් වලින්) පුද්ගලයෙකුගේ බර කිලෝග්‍රෑම් වලින් උසින් වර්ගීකරණය කරන ලද, සම්මත කැපුම් ලකුණු මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ අඩු බර, සාමාන්‍ය බර, අධික බර හෝ තරබාරු බව පිළිබඳ සායනික රෝග විනිශ්චයයි:

• <18.5 = අඩු බර
• 18.5–24.9 = සාමාන්‍ය බර
• 25–29.9 = අධික බර (පෙර තරබාරු)
• > 30 = තරබාරු.

කෙසේ වෙතත්, ඇත්ත වශයෙන්ම අපගේ මාංශ පේශි හා සෞඛ්‍ය සම්පන්න ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සමඟ මිනුම් හා ගණිතය කරන අය, මෙම සූත්‍රයට අනුව ඔවුන් අධික බර (සහ සමහර විට තරබාරු) කාණ්ඩවලට වැටෙන බව ඉක්මනින් සොයා ගනී. මෙය පැහැදිලිවම වැරදිය. 

මෙය ක්‍රමයේ සාවද්‍යතාවය සහ නව තක්සේරු කිරීම් සහ නියමයන්හි අවශ්‍යතාවය ඉස්මතු කරයි (රූපය 1 බලන්න).

රූපය 1. වත්මන් නියමයන් සහ යෝජිත නියමයන් අතර සංසන්දනය

HIIT විද්‍යාවේ අප සැමවිටම පවසන පරිදි, වැදගත් දේ මැනිය යුතුය.

ඉතින්, සෞඛ්‍යය පිළිබඳ සන්දර්භය තුළ මෙහි වැදගත් වන්නේ කුමක්ද? එය පුද්ගලයෙකු රැගෙන යන දෘශ්‍ය මේදය visceral fat හෝ බඩ මේදය tummy fat මට්ටමයි. මෙම මට්ටම නුසුදුසු වූ විට, එය අධික ලෙස ආහාර ගැනීමේ සංඥාවකි – නැතහොත් සෞඛ්‍යයට හානියක් වන අතිරික්ත ශරීර මේදය තිබීමයි. 

යමෙකුට එය මැනිය හැක්කේ කෙසේද? අපි HIIT විද්‍යාවේ සදහන් කරන පරිදි, අපි ඉණ සිට උස අනුපාතය මැන බලමු – ඔබේ ඉණ ඔබේ උසින් අඩකට වඩා අඩු විය යුතුය.

රූපය 2. අධික බර තක්සේරු කිරීම සඳහා ඉණ සිට උස අනුපාතය මැනීම

ලොව පුරා සිටින බිලියන සංඛ්‍යාත ජනයා අධික ලෙස වෙහෙසට පත්ව සිටිති. කම්පන සහගත මෑත ඇස්තමේන්තු වලට අනුව ලෝකයේ වැඩිහිටියන්ගෙන් සියයට 80 කට අධික ප්‍රමාණයක් අධික ලෙස ආහාර ගනිති. 

වර්තමාන COVID-19 වසංගතය මැද මෙම සංඛ්‍යා ගැන වෛද්‍යවරු දැඩි කනස්සල්ලට පත්ව ඇති අතර, අධික ලෙස ආහාර ගැනීම සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වන සහසම්බන්ධතාවන් COVID-19 රෝගීන් තුළ දුර්වල සායනික ප්‍රතිඵල පෙන්නුම් කර ඇත. 

කොමෝර්බිටීස් වලට දියවැඩියාව, අධි රුධිර පීඩනය සහ හෘද රෝග ඇතුළත් වේ. මේ සියල්ලම අධික ලෙස ආහාර ගැනීමේ තත්වයට සම්බන්ධ වේ. එක්සත් රාජධානිය , ප්‍රංශය සහ එක්සත් ජනපදය වෙතින් දැනටමත් අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් වී තිබේ.

COVID-19 සඳහා අවදානම් සාධකයක් ලෙස අධික ලෙස ආහාර ගැනීම සඳහා ඇති සාක්ෂි මොනවාද?

2009 සූකර උණ (H1N1) වසංගතයෙන් පසුව, තරබාරුකම ආසාදන හා මරණ සඳහා ස්වාධීන අවදානම් සාධකයක් බව සොයා ගන්නා ලදී. මෙම COVID-19 වසංගතය අතරතුර, ඒ හා සමාන රටාවක් දැනටමත් මතු වී තිබේ. නිව් යෝර්ක් සහ නිව් ඕර්ලියන්ස් හි මෑත කාලීන සිදුවීම් එක් උදාහරණයක් ලෙස සසඳා බලන්න. ඒක පුද්ගල පදනමක් මත, නිව් ඕර්ලියන්ස් හි නිව්යෝර්ක් වලට වඩා අවම වශයෙන් 7x වැඩි සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වී ඇති අතර මරණ අනුපාතය 2x ගුණයකින් වැඩි ය . 

සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙන පරිදි බොහෝ නිව් ඕර්ලියන්ස් වැසියන් අධික ලෙස ආහාර ගැනීමේ අවදානමක් ඇති අතර දියවැඩියාව හා අධි රුධිර පීඩනය ඇතුළු රෝගාබාධ ජාතික සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළ අගයක් ගනී. 

COVID-19 වලට රෝගීන් වඩාත් අවදානමට ලක්විය හැකි කොන්දේසි. මෙම වඩාත් ම මෑත CDC දත්ත COVID-19 සහිත රෝහල්ගත රෝගීන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 90% ක් පමණ අධික ලෙස ආහාර ගැනීම හා සම්බන්ධ මූලික තත්වයන් එකක් හෝ කිහිපයක් ඇති බව පෙන්නුම් කරයි.

රූපය 3. අධික බර හා තරබාරුකම පිළිබඳ වාර්තා වී ඇති ව්‍යාප්තිය මත පදනම්ව, අධික ලෙස වැඩෙන වැඩිහිටියන්ගේ (2013–14) රාජ්‍ය අනුව ඇස්තමේන්තුගත ව්‍යාප්තිය. 

මෙම අවස්ථා වැඩිවීමට හේතුව කුමක්ද?

සූකර උණ වසංගතයෙන් වසර 10 කට වඩා වැඩි කාලයක් ගතවී ඇත. විශේෂයෙන් උදර ප්‍රදේශයේ අතිරික්ත මේදය තිබීම ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ සමස්ත සෞඛ්‍යය අඩපණ කළ හැකි බව අපි දැන් දනිමු. මන්ද? ශරීරයේ අතිරික්ත මේදය විවිධ ප්‍රතිශක්තිකරණ සෛල අඩංගු වන අතර එය සෞඛ්‍ය සම්පන්න මේදය මෙන් නොව ශරීරය ආසාදනයෙන් ආරක්ෂා කිරීමට නිසි ලෙස ක්‍රියා නොකරයි. 

පහත දැක්වෙන රූප සටහන 4, අපගේ ලිපියේ දැක්වෙන පරිදි, ගැටලුවේ සාරාංශයක් සහ ශරීරයේ මේද සාමාන්‍ය (සෞඛ්‍ය සම්පන්න) මට්ටම්වල වැදගත්කම අපට ලබා දෙයි.

රූපය 4. ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ පරිවෘත්තීය (අක්‍රීය) නියාමනය සහ සහාය සඳහා මේද සෛල ක්‍රියා කරන කාර්යභාරය. 

සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවන රටා හැසිරීම් අනාගතයේ ආසාදන අවදානම අවම කිරීමට උපකාරී වේ

පැරණි කියමනට අනුව, “පසු විපරම සැමවිටම 20/20 වේ”. මෙම අර්බුදයේ දී ඩේවිඩ් ලුඩ්විග් සහ රිචඩ් මලීගේ හඩ ප්‍රතිරාවය කරමින්, දැන් පැහැදිලි විය යුතු කාරණය නම්, COVID-19 වැනි දරුණු වෛරස් ආසාදන වලට ප්‍රතිකාර කිරීමට වඩා ඒවා වළක්වා ගැනීම පහසු වනු ඇති බවයි. 

කෙටිකාලීනව, පුද්ගලයන් සහ රජයන් අත් සේදීම, ශ්වසන ආචාර විධි සහ ආරක්ෂිත සමාජ දුරස්ථභාවය වැනි වර්තමාන අවම කිරීමේ උපාය මාර්ග අනුගමනය කළ යුතුය. 

කෙසේවෙතත්, අනාගතයේ දී, අධික ලෙස ආහාර ගැනීම අවම කිරීම ඇතුළුව සමස්ත සෞඛ්‍යය වැඩි දියුණු කිරීම කෙරෙහි අප වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. COVID-19 සඳහා වන පරීක්‍ෂණය නොපැහැදිලි වන අතර, ඉණ වට ප්‍රමාණය මැනීමෙන් පුද්ගලයන්ට අධික ලෙස ආහාර ගැනීම පරීක්ෂා කළ හැකිය (රූපය 2). කෙසේ වෙතත්, පුද්ගලයෙකු කෙසග නොසිටීම ද වැදගත් ය, මෙය ද වෛරස් ආසාදන අවදානම වැඩි කරයි (රූපය 5).

රූපය 5. මේද තත්ත්වය සහ ආසාදන අනුපාතය අතර සම්බන්ධතාවය.

ඔබ අධික ලෙස හෝ අඩු බරින් යුක්ත බව ඔබ සොයා ගන්නේ නම්, ගත යුතු හොඳම පියවර ගැන ඔබේ වෛද්‍යවරයා සමඟ කතා කරන්න. සෑම කෙනෙකුටම, ඔබේ මේද තත්ත්වය කුමක් වුවත්, ඔබේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ඔබට නිවසේදී භාවිතා කළ හැකි උපාය මාර්ග තිබේ. 

සීනි ඉවත් කිරීම සහ ක්‍රියාකාරකම් මට්ටම ඉහළ නැංවීම, උදාහරණයක් ලෙස වැඩිපුර ඇවිදීම එක් ප්‍රවේශයක් පමණි.

ශරීරයේ අතිරික්ත මේදය, නිදන්ගත රෝග සහ ප්‍රතිශක්තිය අඩපණ කිරීමට දායක වන ප්‍රධාන හැසිරීම් කිහිපයක සාරාංශයක් රූප සටහන 6 මඟින් සපයයි.

රූපය 6. අධික ලෙස ආහාර ගැනීම, නිදන්ගත රෝග සහ ප්‍රතිශක්තිය දුර්වල වීම.

hiitscience.com ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට ලබා දෙන දායකත්වය 7% (2020දී) පමණ වන නමුත් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු වාර්ෂික වාර්තාව අනුව ‘කෘෂිකර්මාන්තය‘ යනු පුළුල් අංශයක්. ඒ තුළ ධීවර කර්මාන්තය, වැවිලි කර්මාන්තය, අපනයන බෝග වගාව, පශු සම්පත්, වනජ පමණක් නොව පතල් හා කැනීම් පවා තිබෙනවා.

ඒ අනුව ලංකාවේ ප්‍රමුඛ වගාව වන (ලංකාව කෘෂිකාර්මික රටක් බවට සහතික කරන) වී වගාව දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට දක්වන දායකත්වය 0.7%ක් වන අතර එළවළු වගාව දක්වන දායකත්වය 0.6%ක්. ඒ අනුව අප පොදුවේ කෘෂිකර්මාන්තය ලෙසත්, ප්‍රමුඛ රාජ්‍ය අවධානය යොමු කරන අංශය ලෙසත් දැක්විය හැකි වී සහ එළවළු වගාව දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට දක්වන දායකත්වය 1.1%ක් වැනි අල්පයක්.

ඒ සමග ලංකාවේ සමස්ත දේශපාලන යාන්ත්‍රණය ද කෘෂිකර්මාන්තය ලෙස දක්වමින් වී වගාවට දක්වන දායකත්වය කොතරම් වුවත් ලංකාව ලෝකයේ අඩුම වී නිෂ්පාදනයකට හිමිකම් කියන රටක්. ඒ වගේම වී – සහල් වලට ඉහළම මිලක් තිබෙන රටක්. පොදුවේ ගත්විට ලංකාවේ සියලුම කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනවල මිල ඉතා අධිකයි. ඊට හේතුව පැහැදිලිව පෙනී ගියත් ඒ ගැන කිසිවෙක් අවංක උනන්දුවක් දක්වන බවක් දැකිය නොහැකියි.

මේ සියලු තත්ත්වයන් තුළ අපේ පාලකයින් හා නිලධාරීන් තවමත් දැඩි අවධානයක් යොමු කරන්නේ පුරන් වූ කුඹුරු අස්වැද්දීම වැනි සරල සහ පහසු කාරණා ගැන පමණයි. වී වගාවේ ඵලදායිතාවය, එළවළු වගාවේ ඵලදායීතාවය වැඩිකර ගැනීම ගැන කිසිම අවධානයක් නැහැ.

මේ ගැන අවධානය යොමු කරන කෘෂිකාර්මික නොවන විද්වතුන් කියන්නේ ලංකාව තවමත් පරාක්‍රමබාහු යුගයේ, සේනානායක යුගයේ සේ ‘ගොවිතැන් බත් කරන‘ පසුගාමී කෘෂිකර්මාන්තයක් ඇති ඌණ උපයෝගී රටක් බවයි.

‘ලෝකයේ කෘෂිකර්මාන්තය මේ වන විට දැවැන්ත නවීකරණයකට ලක්වෙලා තිබෙනවා. එය දැන් තාක්ෂණික බවත් ඉක්මවා ගිය ‘සුහුරු – ඩිජිටල් කෘෂිකර්මාන්තයක් බවට පත්වෙලා තිබෙනවා. ඒත් ලංකාවේ අපි තාමත් පුරන් කුඹුරු ගැනයි, වී ටික ගැනයි වෙහෙසෙනවා. කෘෂිකාර්මික නවීකරණය තියෙන්නේ පොතේ පමණයි. අපි තාම හරකයි – නගුලයි ගැන සිහින දකින ජාතියක් ‘ දේශපාලන ආර්ථික විශ්ලේෂකයෙකු වන ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් හේවාවිතාරණ කියනවා.

මේ සියලු කරුණු මැද අප ඔබට විශේෂ ලිපියක් ඉදිරිපත් කරනවා. බලන්න ලංකාව ගොවිතැන් බත් කරද්දී ලෝකයේ කෘෂිකර්මාන්තය ගමන්කර ඇති දුර ! ඇතැම් විට ඔබ මෙම ලිපියේ සදහන් වන කෘෂිකර්මාන්තයට සම්බන්ධ නව ප්‍රවණතා ගැන අසාවත් නැතිව ඇති.

වර්ෂ කිහිපයකට පමණ පෙර නගර මධ්‍යයේ සමෘධිමත් ගොවිපලවල් තැනීම මනෝරාජික මනංකල්පිතයක් විය. නමුත් දැන් එය වර්ධනය වන ලෝක ජනගහනය පෝෂණය කළ හැකි ස්මාර්ට්, විවිධාංගීකෘත ආහාර පද්ධතියක් සංවර්ධනය කිරීමේ වැදගත් පියවරකි.

ගුයිලූම් ෆෝර්ඩිනියර් Guillaume Fourdinier පැරීසියේ වසර හයක් ජීවත් වූ නමුත් වර්ටන්හි පිහිටි ඔහුගේ පවුලේ ගොවිපොළේ වැඩෙන නැවුම් ධාන්‍ය වර්ග, බීට්, කැරට් සහ තවත් දේවල රසය ඔහුට තවමත් මග හැරී නැත. 

“ඔබ ගම්බද ප්‍රදේශවල සිටින විට සෑම තැනකම දේශීය ආහාර තිබේ. ඔබට පලතුරු හා එළවළු ලැබෙන්නේ වඩා හොඳ රසයකින් හා පෝෂණ ගුණයකින් ”යැයි ඔහු පවසයි. 

“ඔබ පැරීසියේ සිටින විට දේශීය ගොවිපලකින් එන කිසිවක් එහි නැත. විශාල නගරවල වෙසෙන ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය සඳහා මෙය විශාල ගැටලුවක් යැයි මම සිතමි. ”

2015 දී ෆෝර්ඩිනියර් (Fourdinier) විසින් සම හවුල්කාරීත්වය යටතේ ආරම්භ කරන ලද ‘ඇග්‍රිකූල් – Agricool නාගරික ගොවිපලක් (Urban farm) වන අතර එය දැන් ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරන ලද නැව් බහාලුම් 11 කින් සමන්විතය. 

ගොවීන් අට දෙනෙකු පළිබෝධ නාශක රහිත සලාද කොළ, ඖෂධ පැළෑටි සහ ස්ට්‍රෝබෙරි වගාකරන අතර ඒවා සුපිරි වෙළඳසැල් 60 කට අලෙවි කෙරේ. 2021 අවසන් වන විට එම සංඛ්‍යාව අවම වශයෙන් සිල්ලර වෙළෙන්දන් 200 ක් දක්වා වර්ධනය වනු ඇතැයි ෆෝර්ඩිනියර් අපේක්ෂා කරයි.

ඇග්‍රිකූල් වැනි නාගරික ගොවිපළවල් (Metropolitan agricultural) යනු සිරස් ගොවිපලවල සිට හරිතාගාර දක්වා ජලධරවල සිට ප්‍රජා උද්‍යාන දක්වා වූ (Vertical farms to greenhouses to quadraphonic to community gardens) අගනගර කෘෂිකාර්මික ප්‍රයත්නයන් හි එකතුවකි. 

නගරවල හෝ ඒ අවට ආහාර වගා කිරීමේ අදහස අලුත් දෙයක් නොවේ ( උදාහරණයක් ලෙස ලෝක යුද්ධ දෙකෙහිම Victory Garden ජයග්‍රාහී උද්‍යාන බලන්න), නමුත් දේශීය ආහාර ව්‍යාපාරය ශක්තිමත් වන විට මෑත වසරවලදී මෙම ව්‍යාපාර වැඩි වැඩියෙන් ජනප්‍රිය වී තිබේ. සුපිරි වෙළඳසැල්වල නැගීමෙන් පසු බොහෝ දෙනෙකුට ආහාර නිෂ්පාදනයෙන් විසන්ධි වී ඇති බවක් හැඟී ගිය අතර, පාරිභෝගිකයින් නැවතත් ඔවුන්ගේ ආහාර වගා කරන්නේ කෙසේද සහ කොතැනද යන්න පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි. 

බ්‍රසල්ස් සිට නයිජීරියාව දක්වා ව්‍යවසායකයින් සහ ගොවීන් ගොවිපලවල් යනු කුමක්දැයි යළිත් සිතා බලා කුඩා අවකාශයන්හි සහ වඩා තිරසාර ආකාරයකින් ආහාර වගා කිරීමට උපකාරී වන නව්‍ය තාක්‍ෂණය උපයෝගී කර ගනී. ඔවුන් උත්සාහ කරන්නේ පවත්නා ආහාර සැපයුම් දාම ගැටළු නිරාකරණය කිරීමට ය.

‘‘අප සියල්ලන්ම පසුගිය වසර තුළ ඊට ඉතා හොඳින් හුරු පුරුදු වී සිටිමු. හිස් වූ සිල්ලර බඩු රාක්කවල පින්තූර සහ ගොවීන් කොවිඩ් -19 වසංගතයේ මුල් අවධියේදී නිෂ්පාදන ඉවතට විසි කිරීම අපගේ වර්තමාන පද්ධතිවල අසාර්ථකත්වයන් හා අස්ථාවරත්වය මනාව ප්‍රදර්ශනය කරයි‘ ෆෝර්ඩිනියර් පවසයි.

2050 වන විට ලෝක ජනගහනය බිලියන 10ක් වනු ඇති අතර ඔවුන්ගෙන් 68%ක නගරවල ජීවත් වනු ඇත. එයින් අදහස් කරන්නේ බොහෝ භෝග හා සතුන් වගා කරන ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලින් ඈත්ව ජීවත් වන ජනතාව පෝෂණය කිරීම සඳහා වෙන කවරදාටත් වඩා වැඩි ආහාර ප්‍රමාණයක් අපට නිෂ්පාදනය කිරීමට සිදුවනු ඇති බවයි. 

නිෂ්පාදනය පරිභෝජනය සිදුවන ස්ථානයට සමීප කරවීම ආහාර සුරක්‍ෂිතතාව ඉහළ නැංවීමටත්, අපගේ සෞඛ්‍යය වැඩි දියුණු කිරීමටත්, කර්මාන්තය පෘථිවිය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කිරීමටත් හේතු වේ.

එක්සත් ජනපදයේ, නාගරික හා පෙර-නාගරික ගොවිපලවල් රටේ ගොවිපලවලින් 15% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. ඒවා අතර අක්කර 80 ගොවිපලවල් ද තිබේ.

ඔහියෝහි සිරස් ගොවිතැන (Vertical farming) ජනප්‍රිය වෙමින් හා ව්‍යාප්ත වෙමින් තිබෙන අතර තවත් නගර රැසක ඒවා අලුතින් ස්ථාපිත වෙමින් තිබේ. ඒ සියල්ලම පළිබෝධනාශක ශුන්‍ය  Zero pesticides ඒවා වන අතර සාම්ප්‍රදායික ගොවිපලවලට සාපේක්ෂව 97% අඩු ජල පරිභෝජනයක් සිදුවේ.

(සිරස් ගොවිතැන යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පාලිත පරිසරයක සිරස් ඇති ස්ථර වල බෝග වගා කිරීමයි. Vertical farming refers to growing crops in vertically stacked layers in a controlled environment, often incorporating soilless techniques)

ඩොලර් බිලියන ගණනක මෙම කර්මාන්තයේ විභවය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යාමට Agricool සම-නිර්මාතෘවරුන් වන මයික් සෙල්කින්ඩ් සහ ටිෂා ලිවිංස්ටන් උත්සාහ කරයි. අද වන විට, ඔවුන් වැනි ව්‍යවසායන් මූලික වශයෙන් අවධානය යොමු කර ඇත්තේ පහසුවෙන් වගා කළ හැකි සලාද කොළ වර්ග වගා කිරීම වෙතය. නමුත් තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ මිරිස්, තක්කාලි වැනි සැලකිය යුතු භෝග එකතු කිරීමට සෙල්කින්ඩ් සහ ලිවිංස්ටන්ට හැකි වී තිබෙන අතර ඔවුන් පිපිඤාඤා ද සාර්ථකව වගා කර තිබේ.

Agricool නිර්මාතෘ පැස්කල් හාඩි පවසන්නේ “එය නව මාදිලියක් වශයෙන් සැලකිය හැකියි. ගුණවත් සහ නැවුම් දේශීය එළවළු වගාවට එය අවස්ථාවක වී තිබෙනවා. අපේ නාගරික කෘෂිකර්මාන්තයේ අරමුණ මුළු නගරයම පෝෂණය කිරීමයි. එය දායකත්වයක් පමණයි. සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයට සාපේක්ෂව එය අතිරේක දීමනාවක්. ” 

මෙය තනි අත්දැකීමක් නොවේ. ලොව පුරා මෙවැනි සාර්ථක කතා රැසක් තිබේ. පැරිසියේ හෙක්ටයාර් 600 කට ආසන්න රථ ගාල් තුළ Cycloponics  වගා කටයුතු සිදුවේ. එම අවකාශයෙන් සමහරක් ප්‍රෝටීන් බහුල හතු නිෂ්පාදනය කිරීමට සහ වෙනත් නව්‍ය ආහාර ආරම්භකයින් සඳහා ඉඩ ලබා දේ.

“මිනිස්සු හොඳ කෑම හොයනවා. එය පැමිණෙන්නේ කොහෙන්දැයි දැන ගැනීමට ඔවුන්ට අවශ්‍යයි‘‘ තාප ඉංජිනේරුවෙකු වන ප්‍රධාන විධායක ජීන් නොයෙල් ගර්ට්ස් පවසයි. 

වර්තමානයේ, සයික්ලොපොනික්ස් වලට දිනකට හතු කිලෝග්‍රෑම් 100ක් දක්වා නිෂ්පාදනය කිරීමට හැකි වන්නේ වර්ග අඩි 38,000ක වපසරියක් තුළය. එය ලයිට්ස් නගරයේ ඇති මුළු රථගාල ප්‍රමාණයෙන් 0.1% ට අඩුය. 

මේ සියල්ල යහපත් සහ ආකර්ෂණීය බවක් පෙනෙන්නට තිබුණද, විසඳිය යුතු අභියෝග ඕනෑ තරම් තිබේ. එම බාධාවන්ට ඉඩම් හා පුහුණු ශ්‍රමිකයින්ට ප්‍රවේශය මෙන්ම පරිමාණයන් ද ඇතුළත් ය.

නවෝත්පාදන නාගරික කෘෂිකර්මාන්තය (Topsoil Innovative Urban Agriculture) යනු බ්‍රිතාන්‍ය කොලොම්බියාවේ වික්ටෝරියා නගරයට ආසන්නයේ වර්ග මීටර් 1,850ක භූමි භාගයක පිහිටි එළිමහන් ගොවිපළකි. එහි නිර්මාතෘ ක්‍රිස් හිල්ඩ්‍රෙට් පවසන්නේ “ඔබට මූල්‍යමය වශයෙන් තිරසාර ලෙස ගොවිතැන් කළ හැකි” බවයි. 

රෙදිපිළි සාප්පුවල පිළිවෙළට සලාද කොළ, රාබු, ඖෂධ පැළෑටි සහ පිපිඤ්ඤා වැනි විවිධ භෝග රඳවා තබා ගැනීම එහි ක්‍රමවේදයයි. පාසැල් අවට වහලවල් හෝ බොරළු බිම් වැනි වෙනත් භාවිතයට නොගත් නාගරික අවකාශයන් මෙවැනි වගාබිම් බවට අනුවර්තනය කළ හැකිය. 

“අපට සතියකට අඩු කාලයකදී වර්ග අඩි 20,000 ක භූමියක් සැකසිය හැකි අතර එය රෝපණය කර වර්ධනය කර ගත හැකියි. ඒ කාලය තුළත් අපට එය පහත් කළ හැකියි. ඒ සියල්ල අඩි 20ක කන්ටේනර් බහාලුමකට මනාව ගැළපේ. දැන් අපට පෙට්ටියක ගොවිපලක් ඇති අතර අපට ඕනෑම නගරයකට නැව්ගත කර ඕනෑම නගරයක එය ක්‍රියාත්මක කළ හැකියි” හිල්ඩ්‍රෙත් පවසයි. 

දැරිය හැකි මිල සහ ප්‍රවේශය අනෙකුත් අඛණ්ඩ කරදර වේ. නගරවල හෝ ඒ අවට වගා කරන නිෂ්පාදන වලින් බොහොමයක් කාබනික ආහාර මිල ගණන් යටතේ මිල කර ඇති අතර ඒවා අයවැය හිතකාමී යැයි නොදනී. 

LED විදුලි පහන් සහ AI සංවේදක වැනි තාක්‍ෂණය වඩාත් දැරිය හැකි මට්ටමකට පත්වීමත් සමඟම එම ඉතිරිකිරීම් පාරිභෝගිකයා වෙතට තල්ලු වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. දැනුම හා උපකරණවල දියුණුව නිසා අනාගත ජනගහනය පෝෂණය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ඉහළ ජෛව ස්කන්ධ භෝග කාර්යක්ෂමව වගා කිරීමට මෙමගින් අවකාශය උදාවේ. (මේවා පරිසර හිතකාමී ඒවා ලෙස සඳහන් නොකිරීමට ඉඩ ඇත)

මිදි වැලෙන් කඩා ගත් ගෙඩියක් යම්කිසි අවස්ථාවක ඔබ අනුභව කර ඇත්නම් එහි නැවුම් බව සහ මිහිරි රසය ඔබවට අමතක විය නොහැකිය. එය නැවුම් සහ මිහිරි වන්නේ ඒවා ශීතකරණයේ හෝ ඇසුරුම් පෙට්ටියක දීර්ඝ කාලයක් ගත නොකළ නිසා බව ඔබට දැන් සිහිපත් විය යුතුය.

මෙහිදී වඩාත් වැදගත් වන්නේ එළවළු හෝ පලතුරු ගොවිපොළේ සිට ඔබ අතට පත් වූ කාලය හා දුර කොපමණ ද යන්නයි.

මෙය රසය සහ පෙනුම සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව පෝෂණය සම්බන්ධයෙන් ද අදාළය. නිදසුනක් වශයෙන්, සමහර එළවළු (ශීත කළ විට පවා) අස්වැන්න නෙළා සතියක් ඇතුළත විටමින් සී වලින් 10% ත් 77% ත් අතර ප්‍රමාණයක් අහිමි වේ. 

නාගරික ගොවිපොළ මේ ගැටලුව සදහා ද මනා පිළිතුරක් වන්නේ ඒවායේ නිෂ්පාදන කාබනික වීම නිසා පමණක් නොවන ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ ඒවා ඔබ අතට පත් කිරීමට හැකියාව ලැබෙන නිසාය.

සෞඛ්‍යමය වාසි භෞතික විද්‍යාවෙන් ඔබ්බට විහිදේ. නාගරික ගොවිපලවලට රැකියා සහ අධ්‍යාපන අවස්ථා ලබා දීම සිදුකළ හැකි අතර වාතයේ ගුණාත්මකභාවය ද වැඩි දියුණු කළ හැකිය. ඒවා දේපල වටිනාකම් කෙරෙහි පවා බලපෑම් කරයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔවුන්ට එය තනිවම කළ නොහැකිය. නාගරික කෘෂිකර්මාන්තය සමන්විත වන්නේ තිරසාර හා විශ්වාසදායක ආහාර පරිසර පද්ධතියක එක් කොටසක් ලෙස පමණි. 

“මෙය ගොවිතැනම පමණක් නොවේ” යැයි ඇග්‍රිකූල් සම නිර්මාතෘෘ ෆෝඩිනියර් පවසයි. 

“එය අපට වඩා හොඳින් කළ හැකි දේ පිළිබඳව තවත් අත්හදා බැලීමක් වන අතර එය පරිසරයට ද වාසිදායකය. ඒ සමග පාරිභෝගිකයින්ට ද එය වඩා හොඳ අවස්ථාවක් වනු ඇත.”

තවද පාරිභෝගිකයින්ට ද ඔවුන්ගේම කාර්යභාරයක් ඇත. ඔවුන් නාගරික ගොවිපොළවල නිෂ්පාදනය වන දේශීය ආහාර මිලදී ගැනීමට උනන්දු විය යුතු අතර ඒවා ප්‍රවර්ධනයට ද දායක විය යුතුය.

වර්තමානයේ ගෝලීය කැලරි අවශ්‍යතාවයෙන් 2%ක් සාගරයෙන් උකහා ගන්නා අතර එයින් ද වැඩි ප්‍රමාණය මසුන් වේ. එහෙත් වර්තමානය වන විට ගෝලීය වශයෙන් මත්ස්‍ය නිෂ්පාදනය විශාල වශයෙන් ක්ෂය වීමකට ලක්ව ඇත.

නමුත් ලෝකයේ මෙගා නගරවලින් අටක් පිහිටා ඇත්තේ (සාඕ පාවුලෝ, ෂැංහයි සහ නිව්යෝර්ක් නගරය ඇතුළු) වෙරළ තීරයේ ය. එංගලන්තයේ බ්‍රික්ස්හැම් හි දීර්ඝ කාලීන වාණිජ ධීවරයෙකු වූ ජෝන් හොල්මියාර්ඩ්ට වඩාත් තිරසාර ප්‍රෝටීන් විකල්පයක් සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය වූ නිසා ඔහු විකල්පයක් වෙත යොමු විය. 

ඔහුගේ සමාගම වන ඕෆ්ෂෝර් ෂෙල්ෆිෂ්, වරාය නගරයේ සිට සැතපුම් හයක් දුරින් බෙල්ලන් වගා කරයි. දිය යට ගොවිපලෙන් ඔහුට වාර්ෂිකව බෙල්ලන් ටොන් 11,023ක් නිෂ්පාදනය කළ හැකිය. 

“ දිය යට ගොවිතැන ඔබට ලබා ගත හැකි තරම් පිරිසිදු ගොවිතැන් ක්‍රමයක්” යැයි ඔහු පවසයි. 

“බෙල්ලන් තණකොළ වගෙයි. ඔවුන් මුහුදේ ඇති ස්වාභාවික ආහාර ගනී. අපි කරන්නෙ ඔවුන්ට ජීවත් වෙන්න කොහේ හරි තැනක් තනාදීමයි ”

බෙල්ලන් ආහාරයක් වශයෙන් පෝෂණීය වුව ද (බෙල්ලන් ග්‍රෑම් 100ක ප්‍රෝටීන් ග්‍රෑම් 24ක් අඩංගුවේ) ඔවුන් බැර ලෝහ සහ අනෙකුත් දූෂක ද්‍රව්‍ය ඇතුළු අවට ජලයෙහි ඇති සෑම දෙයක්ම ශරීරගත කරයි. මුහුදු ආහාර විශ්වාසදායක හා සෞඛ්‍ය සම්පන්න විකල්පයක් බවට පත් කිරීම සඳහා අනාගතයේ ජල මාර්ග පිරිසිදු විය යුතුය.

මේ වන විට විවිධාකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක වන නාගරික කෘෂිකර්මාන්තයට වේගයෙන් වර්ධනය වන ආහාර අවශ්‍යතා සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට සිදුවනු ඇත. 

කෘෂි කර්මාන්තය බුද්ධිමත් හා නිර්මාණශීලී විය යුතු අතර, නිසි ආකාරයේ ගොවිතැන් ක්‍රමයක් සමඟ පිරිවැය අඩු, ඵලදායී හොඳම නිෂ්පාදනයක් ලබා දිය යුතුය. සමහරවිට නිවසින් බැහැරව ඇතැම් ආහාර අඛණ්ඩව නිෂ්පාදනය කිරීම පවා එයින් අදහස් විය හැකිය.

 “කාර්මික ආහාර ක්‍රමය එක් දැවැන්ත විසඳුමකින් පමණක් විසඳන්නේ නැත” හිල්ඩ්‍රෙත් පවසයි. 

නාගරික කෘෂිකර්මාන්තය යනු වෙනත් විකල්ප ඇති බව පෙන්වීමට ඇති අවස්ථාවයි ”

බී.බී.සී. වාර්තාවකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ