Tag: featured

අපි නැතිනම් සහෝදරයාට සිද්ධ වෙන්නේ මාතලේට ගිහින් රුපියල් 40ට එළවළු ගන්න. කොහොමද එහෙම වුණොත් ආතල් එක‘ ඔහු මහ හඩින් සිනාසී සරදම් ස්වරයෙන් අසයි.

‘නිෂ්පාදකයාගේ සහ පාරිභෝගිකයාගේ පොදු හතුරා ‘ව්‍යාපාරිකයා‘ ද ?‘ මේ කතාව ඇහුවේත් ව්‍යාපාරිකයෙක්. කරන්නේ එළවළු ව්‍යාපාරය. කොළඹ මැනිං මාර්කට් එකෙන් තමයි ඔහු එළවළු මිලදී ගන්නේ. ඒවා අවට ප්‍රදේශයේ පොළවල්වල තමයි අලෙවි කරන්නේ.

මේකේ වැදගත් කතාව තමයි ඔහු සැලකිය යුතු ධනවතෙක්. එළවළු ප්‍රවාහන කරන ලොරිය වගේම තවත් වාහන කිහිපයකුත් සැලකිය යුතු සිල්ලර බඩු කඩයකුත් ඔහු සතුයි.

ඔහු මේ සියල්ල උපයා ගත්තේ අවුරුදු 20ක් විතර අපමණ වෙහෙසී කළ එළවළු වෙළෙදාමෙන්. ඔහු හැමදාම උදේ පන්දර 03ට පමණ අවධි වෙනවා. මහ වැස්සේ වුණත් කොළඹ මැනිං මාර්කට් එකට යනවා. නිදා ගන්න කොටත් රෑ 11-12 වෙනවා.

‘මේක නීරස ජීවිතයක්. පුද්ගලික ජීවිතයක් කියලා එකක් නැහැ‘ ඔහු මැසිවිලි ස්වරයෙන් කියනවා.

‘ඒත් ඉතිං සල්ලි වහිනවානේ‘ මම කියනවා.

ඔහු මා දෙස බලන්නේ කෝපය මුසු බැල්මකින්.

‘හැමෝම හිතන්නෙ එහෙම. ඒත් ඇත්ත කතාව ඒක නෙමෙයි. මම උදේ තුනට ඇහැරෙන්නේ. මගේ වයිෆ් ඒ වෙලාවට ඇහැරෙනවා. ඊට පස්සේ මහ පාන්දර ලොරිය අරං ගෝලයොත් එක්ක කොළඹ යනවා. මැනිං මාර්කට් එකේ කට්ට කනවා. ඊට පස්සේ කෙලින්ම පොළට. ගිහිගහන අවුවේ, නාකපන වැස්සේ දූවිලි කකා බඩු විකුණනවා. ඒක මාර යුද්ධයක් වාගේ. කන්න බොන්න තියා ඔළුව උස්සන්නවත් වේලාවක් නැහැ. මම, මගේ ගෝලයෝ සේරම යක්කු වාගේ වැඩ‘

ඔහු තමන් විදින දුක සහ කන කට්ට ගැන කියනවා.

‘ඒත් ඉතිං ගාන කපනවානේ‘ මම යළිත් උපහසයෙන් කියනවා.

ඔහු මෙවර මා දිහා බලන්න කන්න වාගේ.

‘උඹලා හිතන්නේ එහෙම තමා. උඹලා විතරක් නෙමෙයි නිලධාරීන් කියන නිකම්මු හිතන්නෙත් එහෙමයි. ඊටත් එහා දේශපාලකයෝ උන් හිතාගෙන ඉන්නේ අපි තමයි ගොවියගේ ඊරිමාංසේ උරාගෙන බොන්නේ කියලා‘

ඔහු ඒ සමග මුහුණු පොත හරහා හුවමාරු වන පෝස්ට් එකක් පෙන්වනවා.

දඹුල්ල එළවළු තොග ගොඩ ගැසීම – ආණ්ඩුවේ ව්‍යාපාරික ගජ මිතුරන්ගේ ‘ව්‍යාපාරික උගුලක්‘  රු. 40ට දඹුල්ල, කැප්පෙටිපොල, බණ්ඩාරවෙල, නුවරඑළිය එළවළු කොළඹ රු. 260 ට විකුණනවා – මාතලේ දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීණි රෝහිණී කවිරත්න

නුවරඑළිය, වැලිමඩ, බණ්ඩාරවෙල වගාබිම්වල කුණුවෙන එළවළු ‘බිස්නස් මාෆියාවෙන්‘ මුදවා බස්නාහිර දිළිදු මිනිසුන්ගේ අතට ලැබෙන ක්‍රමයක් සැකසිය යුතුයි    – හිටපු ආණ්ඩුකාර රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්

‘මේ අද (10) උදේ මට මගේ යාළුවෙක් එවපු පෝස්ට් දෙකක්. මුන් දෙන්නම සජිත්ට කඩේ යන වුන්. මාතලේ ගෑනි හිතන්නේ ඡන්ද ගැන, අනිකා ගැන මම ඒ තරම් දන්නේ නැහැ. ඒත් මුං මේ කියන බයිලා ගැන නම් මම දන්නවා‘

ඔහු කෝපය මුසු සරදම් හඩකින් කියනවා.

‘ඉතිං ඒ කතා බොරු නෙයෙිනේ. දඹුල්ලෙන් රුපියල් 40ට ගන්න එළවළු කිලෝ එකක් කොළඹදී රුපියල් 260ට විකුණන එක මාෆියාවක් නේද ?‘

සටන අතහැරීමට අකමැති මම ද යළි ප්‍රශ්න කරනවා

‘සහෝදරයා ඕකට තමයි ‘දේශපාලන මාෆියාව‘ කියලා කියන්න වෙන්නේ. එකක් තමයි ඔය කියන ගණන්වලට විකුණනන් පුළුවන් වෙන්නේ එළවළු වර්ග කිහිපයක් විතරයි. කැරට්, බෝංචි, ලීක්ස් වාගේ කිහිපයක් විතරයි. ඒත් ඇත්තම කතාව නම් ඔය දේශපාලනඥයින්ට කඩේ යන වුන් කියන්නේ බොරු බලයිලා. එළවළු වාගේ දේවල්වල මිල හැමදාම ස්ථාවර එකක ගාණක නැහැ. සමහරදාට හිතන්න බැරි තරම් මිල අඩු වෙනවා. අස්වැන්න වැඩි දවස්වලට, මැනිං මාර්කට් එකට වැඩියෙන් බඩු ආපු දාට ගාණ අඩු වෙනවා. එදාට අපිත් දෙන්නේ අඩුවෙන්‘

ඔහු කතාව නතර කර මා දෙස බලනවා.

‘ඒකත් අමතක කරමුකෝ. ඔය 40ට ගන්න එක 260ට වෙන්නේ කොහොමද කියලා ඔයා හිතලා තියෙනවාද ? දන්නවාද ? නැහැනේ. එකක් තමයි අපි කරන්නේ බිස්නස් එකක්. හන්දියේ ප්‍රයිවට් ප්‍රැක්ටික්ස් කරන දොස්තර, කොත්තු කඩේ මුදලාලි, කොන්ඩේ කපන එකා, ත්‍රීවිල්කාරයා, ටියුෂන් සර් ඒ හැම දෙනාම කරන්නේ බිස්නස්. ඒත් කවුරුත් දොස්තරගේ චැනල් ගාස්තුව, ටියුෂන් ගුරුවරයාගේ ගාස්තුව, කොත්තුවේ ගාණ ගැන බයිලා ගහනවාද ? ඒක හැදෙන තාලේ අහනවාද ? නැහැනේ‘

ඔහු දැඩි ස්වරයෙන් විමසනවා.

‘ආප්පේ රුපියල් 10යි -12යි. බිත්තරේ රුපියල් 15යි. එකතුව 27යි. ඒත් බිත්තර ආප්පේ කීය ද ? 40යි. කොත්තුව, ප්‍රයිඩ් රයිස් එක ඒ හැම එකක් එකයි. ඒත් අපිට කෙළින්න හදනවා ගණන් පෙන්න පෙන්න‘ ඔහුගේ හඩ ආවේගශීලී වෙයි.

‘මම ඔයාට ගණන් හදලා පෙන්නනම්. එක අපේ කාලය හා ශ්‍රමය. මම උදේ 3 ඉදන් රෑ 11 විතර වෙනකම් එකදිගට වැඩ කරනවා. මගේ වයිෆ් ඒකට සහාය දෙනවා. එතකොට අපි දෙන්නටම වැටුප් ගන්න අයිතිය තියෙනවා. මගේ ගෝලයෝ… උන්ටත් පඩි ගෙවන්න ඕනෑ. ඊට පස්සේ මම කොළඹ මැනිං මාර්කට් එකට යන්න ඕනෑ. මගේ ලොරියට ඩීසල් ගහන්න ඕනෑ. ඩ්‍රයිවර්ට පඩි ගෙවන්න ඕනෑ, වාහනේ ආණ්ඩුවේ එකක් නෙමේනේ. ඒකට ලීසිං, රක්ෂණ, වෙන්න ඕනෑ. ටයර්, බැටරි, දාන්න ඕනෑ. අලුත්වැඩියා කරන්න ඕනෑ“

ඔහු තමන්ගේ එළවළු ව්‍යාපාරයේ වියදම් ලැයිස්තුව කියාගෙන යයි.

‘තවත් ඉවර නැහැ. අපිට ගෙදරින් බත් කටක්, තේ උගුරක් බොන්න වාසනාව නැහැ. මැනිං මාර්කට් එකට යන ගමන් මමයි, ගෝලයෝ දෙන්නයි ඩ්‍රයිවරුයි තේ බීලා මොනවා හරි කන්න ඕනෑ. ඊට පස්සේ මැනිං මාර්කට් එකේදී නාටාමිලාට ගෙවන්න ඕනෑ “ ඔහු දිගටම කියයි.

‘ඊට පස්සේ පොළට ආවා කියමුකෝ. ඔන්න උදේ කෑම, තේ, අපි හතර දෙනෙක්ට. ඊට පස්සේ පොළේ බිම් කුලිය ගෙවන්න ඕනෑ. කඩේ නම් ඒකත් එහෙමයි. ලයිට්, වතුඑ බිල ගෙවන්න ඕනෑ. බිල්ඩින් එක ගහන්න ගත්ත ලෝන් එකට ණයයි පොලියයි ගෙවන්න ඕනෑ. සභාවට ගෙවන්න ඕනෑ. ආදායම් බදු ගෙවන්න ඕනෑ‘

ඔහු එළවළු කිලෝ එක 40-260 වුණ ආකාරයට හේතු පහදා දෙයි.

‘සහෝදරයා මේ සේරම කළා කියමුකෝ. හැමදාම නත්තල් නැහැ. වැස්සොත් බිස්නස් අන්තිම සවුත්තු වෙන දවස් තියෙනවා. ඒක එකක් අනික අපි අතින් කාලා හරක් බලන්න වුවමනා නැහැනේ. අපි මේ සේරම කරන්නේ ලාභයක් ඕනෑ හින්දයි. හැම බිස්නස්කාරයෙක්ම තමන්ගේ කියලා ලාභාංශ ප්‍රතිශතයක් තියා ගන්නවා‘

ඔහු දැන් දැන් ආර්ථික විද්‍යාව සහ වාණිජ්‍ය වෙත පැමිණෙයි.

‘මේ සේරම විදයම් ගියාම අපි අඩුම ගානේ 20%ක් වත් ලාභයක් තියා ගන්න එක වැරදිද ? කවුද එහෙම ලාභයක් නැතිව බිස්නස් කරන්නේ ? ගොවියත් ලාභයක් තියාගෙන තමයි අපිට විකුණනන්නේ. හැම බිස්නස් එකකම ලාභයක් තියෙනවා. ඉතිං ඔය විදයම් සේරම දාලා අපි අපේ ලාබෙත් තියා ගන්න ඕනෑ‘ ඔහු දිග සුසුමක් හෙළමින් කියයි.

‘ඒත් ඉතිං‘ මම මදක් තැති ගත් ස්වරයෙන් අසමි.

‘ඇයි ඒත් කියන්නේ. ඔයාට පේනවා අතන මගේ ගෝලයෝ කරන දේ. ගෙනාපු එළවළු සුද්ද කරනවා. තැලුණු පොඩිවුණු කුණුවුණ ඒවා අයින් කරනවා. ඒ ගාණත් අපිම තමයි දරා ගන්න ඕනෑ. එළවළු පැය ගාණක් යද්දී වේලෙනවා. බර අඩු වෙනවා. කුණු වෙනවා. ඒ සේරමත් අපිම තමයි දරා ගන්න ඕනෑ‘ ඔහු පෙන්වා දෙයි.

ඔහුගේ කතාව තවත් අසා සිටීමට ධෛර්යයක් මටත් නැත. දවසට පැය 18ක් අසීමිතව වෙහෙසෙන මිනිසා දෙස මම බලාසිටිමි. ඔහු දියුණු වුණ බව, මුදල් හම්බ කරන බව සැබෑය. එහෙත් ඔහුට වඩා ‘බිස්නස් කරන‘ තවත් බොහෝ දෙනෙක් අසීමිත ලාභයක් උපයති. එහෙත් කිසිවෙක් ඒ මිනිසුන් ගැන කතා කරන්නේ නැත.

‘සහෝදරයා එළවළු බිස්නස් එක හැමෝටම කරන්න බැහැ. පි පුංචි කාලේ මුදලාලිලා ගාව ගෝවා සුද්ද කරලා තමයි අත්දැකීම් අරගෙන මේ බිස්නස් එකට ආවේ. මේක මහත්තරුන්ගේ බිස්නස් එකක් නෙමෙයි. අටපාස් වුන්ගේ බිස්නස් එකක්. ඉස්කෝලේ යන්නේ නැතිව කට්ටි පැන්න, ඇටෙන් පොත්තෙන් එන්න ඉස්සර ගෙදරට කන්න දෙන්න වුණ ආතක් පාතක් නැති වුණ කොල්ලන්ගේ බිස්නස් එකක්. ගොවියා පැයක් දෙයක් කොටුවේ වැඩ කරලා නිදා ගන්න කොට, ආණ්ඩුවේ පෝරයි හැමදේම නිකං ගන්න කොට අපි උදේ තුනේ ඉදන් එක දිගට දවස් හතම වැඩ කරනවා. අපි නැතිනම් සහෝදරයාට සිද්ධ වෙන්නේ මාතලේට ගිහින් රුපියල් 40ට එළවළු ගන්න. කොහොමද එහෙම වුණොත් ආතල් එක‘ ඔහු මහ හඩින් සිනාසී සරදම් ස්වරයෙන් අසයි.

තවත් කතා කිරීමට දෙයක් නැත. පැයක් වැඩකර අතිකාල ලබා ගන්නා නිලධාරීන්ට, ලියුම ගෙනියන්න පමණක් නොව වතුර වීදුරුව පවා අතට ගෙනත් දෙන්න සේවකයින් සිටින නිලධාරීන්ට හෝ අවස්ථාවාදී දේශපාලනඥයින්ට ‘අතරමැදියා‘ හෙවත් ‘ව්‍යාපාරිකයා‘ විදින වෙහෙස හෝ ගන්නා අවධානම ගැන දුකක් හෝ තැවුලක් නැත.

එහෙත් ප්‍රශ්නය වන්නේ මේ රට දුවන්නේ, රුකියා ලබා දෙන්නේ, ආණ්ඩුවට විවිධාකාර බදු ගෙවන්නේ මේ අතරමැදියන් විසින් බව මේ කිසිවෙකු පිළිනොගැනීමය.

‘සහෝදරයා අනේපිඩු සිටුතුමාලා, විසාකා මහෝපාසිකාව වගේ වෙළෙන්දෝ හිටියේ නැත්නම් බුද්ධාගම කියලා එකකුත් නැහැ. අපි ලොකුවට කතා කරන තපස්සු භල්ලුක කියන්නෙත් වෙළෙන්දෝ. එයාලා නිසා තමයි බුද්ධාගම රැකුණේ. මුස්ලිම් මිනිස්සු වෙළෙන්දාට සාප කරන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ඒ මිනිස්සු දියුුණු වෙනවා. ඒත් පුළුවන් තරම් බිස්නස් කරන ලංකාවේ උන් එළවළු ටික විකුණන, හාල් ටික විකුණන වෙළෙන්දාට ශාප කරනවා. අපි දුක් වින්දේ නැතිනම් ඉතිං …‘ ඔහු කතාව නතර කර තමා වෙත ආ සේවකයෙකු වෙත ගියේය.

තවත් කතා කිරීමට දෙයක් නැත. දේශපාලන සහ වෙනත් න්‍යාය පත්‍ර මත නිර්මාණය කරන ‘අවස්ථාවාදී ප්‍රවෘත්ති‘ වලට තව දුරටත් අවස්ථාව දීමට මාධ්‍ය ආයතන ක්‍රියාකරන්නේ ඇයි කියා සිතා ගැනීම අපහසු නැත.

ඒත් ලංකාවේ මිනිස්සු හිතන්නේ අමුතුම ආකාරයකටය. හැමදේම විකුණන (දැනුම, ශ්‍රමය) ඔවුන් එවැනිම ව්‍යාපාරයක නිරත වන ‘වෙළෙන්දාට‘ ශාප කරන්නේ ඇයි ද යන්න ගැන මට හිතා ගැනීමටවත් නොහැකිය.

රටට රැකියා බිහිකරන්නේ, ආණ්ඩුව පවත්වා ගෙන යාමට බදු ගෙවන්නේ, බැංකු ඇතුළු සේවා පද්ධතිය පමණක් නොව ගමේ පොදු කටයුතු වලදී සක්‍රීය භූමිකාවක් නිරූපණය කරන්නේ (වැඩිම ගාන ලියන්නේ) ව්‍යාපාරිකයා විසිනි. ඔහු නැතිනම් රටට යළි ‘ගල් යුගයට‘ යාමට සිදුවිය නොහැකිද ?

හෘද සාක්ෂිය ඇති අයට කල්පනා කිරීමට පුළවුන්. සංවාදයට විවෘතයි

සටහන – අරවින්ද සේනානායක

ලර්න්ඒෂියා ආයතනය මගින් කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව වයස අවුරුදු 18ට අඩු පාසල් දරුවන් සිටින පවුල්වලින් අන්තර්ජාල පහසුකම් ඇත්තේ 34%කට පමණි. එයිනුත් වැඩි ප්‍රතිශතයක් අන්තර්ජාල භාවිත කරනුයේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතන හරහා බව එම ආයතනය පවසයි.

කොවිඩ් දෙවන රැල්ල දරුණු වීමත් සමග නැවත Online අධ්‍යාපනය ගැන සංවාදය ආරම්භ වී තිබේ. පළමු කොවිඩ් රැල්ලේ දී නිලධාරීන් සහ දේශපාලනඥයින් දුන් පොරොන්දු සහ හැදූ සැලසුම් ‘පොතට‘ පමණක් සීමා වීම නිසා මෙවර යළිත් ‘සියල්ල මුලසිට‘ ආරම්භ කිරීමට සිදුව තිබෙන බවක් දැකිය හැකිය.

ඒත් මේ සියලු කතාබහ, සැලසුම් සිදුවන අතරතුර online හරහා අධ්‍යාපනය ලබාදීමට තරම් ලංකාව තුළ සමාජ-ආර්ථික හා මානසික පරිසරයක් තිබේද ? යන්න ගැන කිසිම විධිමක් අධ්‍යයනයක් සිදුව තිබේද යන්න ගැන දැඩි සැකයක් ඇතිව තිබේ. ඊට හේතුව වන්නේ නිලධාරීන් සහ දේශපාලනඥයින් කියන තරම් ලංකාව onlineවලින්, නැතහොත් අන්තර්ජාල පහසුකම් සහ ඊට අදාළ යටිතල පහසුකම්වලින් ‘අවම‘ හෝ අවශ්‍යතා සපුරා තිබේද ? යන ගැටලුවයි.

උදාහරණයක් ලෙස ආණ්ඩුවම කියන ආකාරයට ලංකාවේ පවුල් 18,000,000ක් සමෘද්ධි සහනාධාරය ලබන්නේ නම් (මේ කියන සමෘද්ධි සහනාධාරයේ මාසික වටිනාකම රුපියල් 5000ට වඩා අඩුය) එකී පවුල් ලක්ෂ 18ට අයත් දරුවන්ට ඔන්ලයින් මගින් අධ්‍යාපනය ලබාදිය හැකිද ? දිනකට රුපියල් 1000කට අඩුවෙන් වැටුප් ලබන වතුකම්කරුවන්ගේ පවුල්වල දරුවන්ට ඔන්ලයින් හරහා අධ්‍යාපනය ලබාගත හැකිද ? පවුලක පාසල් යන දරුවන් දෙනෙකුට වැඩි පිරිසක් සිටින පවුල්වලට මේ ආකාරයෙන් ඔන්ලයින් හෝ විද්‍යුත් අධ්‍යාපනය ලබාගත හැකිද ?

මෙහිදී මේ තත්ත්වය ගැන අවධානය යොමු කරන සමාජ සමීක්ෂකයින් බහුතරයකගේ අදහස වන්නේ මෙකී ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ට ‘ලංකාවේ සමාජ – ආර්ථිකය ගැන යථාවබෝධයක් නැති බවයි. සරලව කිවහොත් ඔවුන්ගේ ‘සීත කාමර සැලසුම් භූමියේ යථාර්ථය සමග ගැළපීමක් නොවන බවයි.

ලර්න්ඒෂියා ආයතනය මගින් කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව වයස අවුරුදු 18ට අඩු පාසල් දරුවන් සිටින පවුල්වලින් අන්තර්ජාල පහසුකම් ඇත්තේ 34%කට පමණි. එයිනුත් වැඩි ප්‍රතිශතයක් අන්තර්ජාල භාවිත කරනුයේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතන හරහා බව එම ආයතනය පවසයි.

අන්තර්ජාල පහසුකම් ගැන ඇත්ත කතාව

ලංකාවේ ඕනෑම අස්සක් මුල්ලක ජංගම දුරකථනය එබී ගෙනම සිටින ඕනෑම වයස් කාණ්ඩයකට අයත් පිරිස් දැකගත හැකිය. මේ තත්ත්වය දකින ඕනෑම කෙනෙක් සිතන්නේ ‘ලංකාවේ ජනතාව අතර අන්තර්ජාල භාවිතය ‘පුදුමාකාර ලෙස දියුණු‘ බවය. එහෙත් ඇත්ත තත්ත්වය ඒකද ? මේ ආකාරයෙන් ජංගම දුරකථනයට එබී ගෙන අන්තර්ජාලය තුළ සැරිසරන පිරිස් අතර ‘ඩේටා‘ භාවිතය කෙසේද ?

මේ ලියුම්කරු සමග මේ සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යනය කළ විශ්වවිද්‍යාල මහාචාර්යවරයෙක් කියා සිටියේ මෙසේ ජංගම දුරකථනයට එබී සිටින අතිබහුතරය රුපියල් 49ක ඩේටා දමා ගන්නා ‘සිල්ලර‘ අන්තර්ජාල පරිශීලකයින් බවයි.

‘මේ අති බහුතරයකගේ ජංගම දුරකථනවල පෙර ගෙවුම් පැකේජ නැහැ. තියෙන්නේ රුපියල් 49-99 ඩේටා පැකේජ‘ ඔහු සදහන් කළේය.

‘මගේ නිරීක්ෂණය අනුව මධ්‍යම පාන්තික පවුල්වලට අන්තර්ජාල පහසුකම් සම්බන්ධයෙන් ගැටගලුවක් නැහැ. මොකද ඔවුන්ගේ ආදායම් මට්ටම අනුව ඉහළ පෙර ගෙවුම් පැකේජයකට යා හැකියි. ඒ වගේම රජයේ විධායක / කළමනාකාර මට්ටමේ නිලධාරීන්ට රජය විසින් දුරකථන සහ අන්තර්ජාල දීමනා ගෙවනවා. ලක්ෂ කිහිපයක් වන ඔවුන්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වලටත් එය ගැටලුවක් නොවෙයි. පුද්ගලික අංශයේ ඇතැම් විධායක නිලධාරීන්ටත් ඒක ප්‍රශ්නයක් නොවෙයි. ඇත්තටම ගැටලුව තියෙන්නේ පහළ සහ දෛනික ආදායම් ලබන පවුල් කාණ්ඩවලට. ඔවුන්ට ප්‍රමාණවත් අන්තර්ජාල පහසුකම් සදහා වාසිකව රුපියල් 2000-3000 බිලක් දරාගත නොහැකියි. පවුලේ සාමාජික සංඛ්‍යාව සහ ඔවුන් අන්තර්ජාලයට යොමුවීම මත තත්ත්වය තවත් සංකීර්ණ වෙනවා. කොටින්ම මේ රටේ සමෘද්ධි සහනාධාරය ලබන බව කියන පවුල් 18 ලක්ෂය ගැන පමණක් හිතන්න ඔයාට ඇත්ත තත්ත්වය වටහාගත හැකියි.

මේ අතර මේ ගැන උනන්දු මගේ මාධ්‍ය මිතුරෙක් යම් පමණකට විශ්වාසය තැබිය හැකි සමීක්ෂණ වාර්තාවක සරල දත්ත කිහිපයක් මා අතට පත් කළේය. ඒ මෙරට ප්‍රමුඛ සමාජ සමීක්ෂණ ආයතනයක් වන ‘ලර්න්ඒෂියා‘ ආයතනය විසින් කරන ලද සමීක්ෂණයක දත්තයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ දූරස්ථ අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් පර්යේෂණ පවත්වන ලර්න්ඒෂියා ආයතනය මගින් කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව වයස අවුරුදු 18ට අඩු පාසල් දරුවන් සිටින පවුල්වලින් අන්තර්ජාල පහසුකම් ඇත්තේ 34%කට පමණි. එයිනුත් වැඩි ප්‍රතිශතයක් අන්තර්ජාල භාවිත කරනුයේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතන හරහා බව එම ආයතනය පවසයි.

ඔවුන් ඉදිරිපත් කරන දත්ත සහ ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන්ගේ ඊනියා ඔන්ලයින් අධ්‍යාපන සැලසුම් අතර පරතරය 64%කි. එහි අදහස වයස අවුරුදු 18ට අඩු පවුල්වලින් 66%ක ප්‍රතිශතයකට අන්තර්ජාල පහසුකම් නොමැති බවයි.

ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන්ට දෝෂාභියෝගයක්

‘ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන් කටයුතු කරන්නේ වදුරෝ වැස්සට ගෙවල් හදනවා වාගේ පටන් ගන්නවා විතරයි. කොටින්ම අපේ නිලධාරීන්ගෙන් අති බහුතරයක් කරන්නේ කටින් බතල කොළ හිටවන එක විතරයි. ඒ නිසා තමයි අද ලංකාව මේ වගේ අසීරු සහ විනාශකාරී තත්ත්වයකට පත්වෙලා තිබෙන්නේ‘

මේ කතාව කිව්වේ පාසල් යන තම දරුවන් සිවු දෙනාට අන්තර්ජාලය මගින් අධ්‍යාපනය ලබාදීමට ගොස් මානසික ආතතියට පත්ව සිටින පහළ මධ්‍යම පංතියේ පියෙක්. ව්‍යාපාරිකයෙක් වන ඔහුගේ ව්‍යාපාර කටයුතු පසුගිය කාලය පුරාම දැඩි පසුබෑමකට ලක්වෙලා. වාහන කිහිපයක ලීසිං, රක්ෂණ පමණක් නොවෙයි දුරකථන බිල්, විදුලි බිල් පමණක් නොවෙයි සේවකයින් කිහිප දෙනාගේ වැටුප් පවා ගෙවීමට ඔහුට සිදුවෙලා.

‘මෙච්චර කාලයක් දිව්වේ රෝල් එකෙන්. ඒත් දැන් රෝල බ්ලොක් වෙලා. කරකියා ගන්න දෙයක් නැතිවයි ඉන්නේ. ඒත් ළමයින්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු අතපහු කරන්න බැහැනේ‘ ඔහු කියනවා.

‘කොවිඩ් පළමුවෙනි රැල්ල ආපු වෙලාවේ ඔය දුරස්ථ අධ්‍යාපනය, ඔන් ලයින් අධ්‍යාපනය, රූපවාහිනී අධ්‍යාපන නාලිකා ගැන කතා කළානේ. කෝ එක අඩියක් ඉදිරිියට ගියාද ? නැහැ. පම්පෝරි ගැහුවා විතරයි. කිසිම දෙයක් කළේ නැහැ. දැන් අයිත් මාධ්‍ය ඉස්සරට ඇවිත් පම්පෝරි ගහනවා. සැලසුම් ගැන කියනවා. ඒත් අපි දන්නවා කිසිම දෙයක් වෙන්නේ නැහැ. මේ නිලධාරීන් කියන දේවල් වුණා නම් අද ලංකාව සුරපුරයක්‘ ඔහු දැඩි අවේගයෙන් කියාගෙන ගියා.

‘මේකට හේතුව තමයි මේ ඉහළ නිලධාරීන්ගේ, දේශපාලනඥයින්ගේ කිසිම දරුවෙක් ලංකාවේ, ආණ්ඩුවේ ඉස්කෝලවලට, විශ්වවිද්‍යාලවලට යන්නේ නැහැ. ලංකාවේ හිටියත් ඉගෙන ගන්නේ ඉහළම පන්තියේ ජාත්‍යන්තර පාසල්වල, ලියන්නේ ලන්ඩන් ඕලෙවල් – ඒ ලෙවල්. ඉතිං උන්ට මේ ගැන ගාණක් නැහැ. අර ඉස්සර ගම්වල හිටිය ආරච්චිලා, රාළහාමිලා හිතුව විදිහටම තමයි මේ උසස් නිලධාරීන් හිතන්නේ. උන්ගේ පුත්තු රාජ්‍ය හා පෞද්ගිල අංශයේ විධායක නිලධාරීන් වෙන කොට අපේ ළමයි ක්ලාක්ලා කර ගන්න තමයි උන් සැලසුම් කරන්නේ. ඒ නිසා තමයි මේ විදිහට අධ්‍යාපන පද්ධතියම විනාශ කරලා අවුල් කරලා තියෙන්නේ‘ ඔහු ආවේගශීලීව දිගටම කියා ගෙන ගියා.

මෙහිදී ඔහු යළිත් මගේ ප්‍රශ්නය වෙත ආවා.

‘ඔයා ඇහුවේ ඔන්ලයින් හරහා ළමයින්ට උගන්වන එක ගැනනේ. මං කරනවා. මොකද මං බිස්නස් කරන නිසා පහුගිය කාලේ ළමයින්ට අවශ්‍ය උපකරණ අරං දුන්නා. ඒත් ඔයා හිතන්න ළමයි හතර දෙනාම මේක කරන කොට. ලොකු පුතා 09 වසරේ, අනික් පුතා 07, තුන්වැනියා 04 වසරේ. පොඩි පුතා පෙර පාසලේ. මෙයාලට මේක කරන්න පුළුවන් ද කියලා මටත් හිතෙනවා. එක පැත්තකින් ඩේටා බිල්. අනික් පැත්තෙන් …‘ ඔහු කතාව නතර කළා.

‘මෙහෙමයි සල්ලි තියෙන මිනිස්සුන්ට මේක කරන්න පුළුවන් කියලා කියමු. ඒත් හැමෝටම බැහැ. මං දන්න පවුල්වලින් පවුල් කිහිපයකට හැර අනික් කිසිම කෙනෙකුට මේක කරන්න බැහැ‘ ඔහු කිව්වා.

පාසල් වසා තිබෙන සමයේ ඔන්ලයින් හරහා, විද්‍යුත් මාධ්‍ය හරහා අධ්‍යාපනය ලබාදීම ගැන ‘පොදුජන මතය‘ ගැන කළ විමසීම් වලින් අති බහුතරකරගෙන් එල්ල වුණේ දෝෂාරෝපණ සහ මැසිවිලි පමණයි. ඇතැම් මධ්‍යම හා පහළ මධ්‍යම පාන්ති දෙමාපියන් මේ ක්‍රමයට කැමැති වුණේ තමන්ගේ ‘වාසිය‘ ගැන හිතලා බව පැහැදිලිවම පෙනුණා.

‘මේක හොදයි. මොකද ළමයි ක්ලාස් අරගෙන යනවාට වඩා ටියුෂන් පන්ති ඔන්ලයින් හරහා කරන එක හොදයි. එතකොට අපේ කාලයත් ඉතුරුයි, ළමයත් පහසුයි‘

මෙහෙම කිව්වේ මෙවර සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයට සූදානම් වන ‘එකම දරුවෙක්‘ සිටින මධ්‍යම පාන්තික මවක්. ඇය කියන්නේ ටියුෂන් පන්තිවලට තම දියණිය රැගෙන යාමට දැරිය යුතු කාලය හා ශ්‍රමය ගැන හිතන විට මේ තත්ත්ව පහසුවක් බවයි.

ළමුන්ගේ සහ මවුවරුන්ගේ කතා කිහිපයක්

දෙමාපියන්ගේ විවිධ කතා මැද ළමුන් කියන කතා කිහිපයකුත් දැන ගැනීම වැදගත්.

‘මගේ යාළුවාගේ ගෙදරට සිග්නල් නැහැ. ඒ නිසා ඔන්ලයින් ක්ලාස් තියෙන කොට එයා ආච්චිලාගේ ගෙදර යන්න ඕනෑ. ඒක ඇත්තටම ආමාරු වැඩක්. මොකද සමහර දවස්වලට ඔන්ලයින් ක්ලාස් පටන් ගන්නේ උදේ 5.30ට. සමහර දවස්වල රෑ 12.00 ට. මට මේ දෙකම පහසු වුණත් මගේ පන්තියේ කිහිප දෙනකුට සිග්ලන් ගැටලු තියෙනවා. මගේ හොදම යාළුවාට වාගේ හැමෝටම ගේ ළග ආච්චිලා නැහැනේ‘

මෙසේ කියන්නේ හොරණ ජනප්‍රියම පාසලක ඉගෙනුම ලබන, මෙවර අපොස සාමාන්‍ය පෙළ විභාගයට සූදානම් වන සිසුවියක්.

‘ඇත්තටම කිව්වොත් හොරණ නගරයට ආසන්නව තියෙන අපේ ගෙදරටත් ටෙලිකොම් සිග්නල් හරියට නැහැ. ඒ නිසා මම වෙනත ලයින් එකකින් තමයි ඔන්ලයින් කරන්නේ‘ ඇය වැඩි දුරටත් පැවසුවා.

අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා වලදී අත්‍යවශ්‍ය සිග්නල් පහසුකම් බොහෝ පළාත්වල අතිෂය දුර්වල බව පැහැදිලි සත්‍යයක්. ඊට අන්තර්ජාල බිල් එක් වූ විට ඇතිවන විකෘතිය ගැන කතා කර පළක් නැති බවයි කිහිප දෙනකුම කිව්වේ.

‘ළමයි දෙන්නම ඔන්ලයින් ගියාම ඩේටා බිල ගැන හිතාගන්න බැරිවෙයි. ඒ සේවා සපයන සමාගම් කියන කතාවලයි බිල් අතරයි දැවැන්ත වෙනසක් තිබෙනවා. මං කියන්නේ මේ වෙලාවේ මේ සමාගම් ඔන්ලයින් අධ්‍යාපනය හරහා සූරා කෑමක් කරනවා කියලය‘

නුගේගොඩ මවක් ලියුම්කරු සමග කිව්වා.

‘පාසලේ ඔන් ලයින් ගැන නෙමෙයි ඇත්තටම කතා කළ යුත්තේ ටියුෂන් ගුරුවරු කරන ඔන්ලයින් අධ්‍යාපනය ගැනයි. ඔවුන් දැන් රැල්ලට වාගේ ඔන්ලයින් ටියුෂන් පටන් අරං. වැඩේ වාසියිනේ. ඒත් ගිනුමට සල්ලි දාන්න ඕනෑ. නැතිනම් ළමයට ඔන්ලයින් ටියුෂන් නැහැ‘ වැලිවේරියේ මවක් කිව්වා.

‘අපේ දුව මේ පාර සාමාන්‍ය පෙළ ලියන්නේ. එයාගේ ගණිත ගුරුවරිය දැන් ඔන්ලයින් හරහා තමයි ටියුෂන් දෙන්නේ. ඒත් අපිට ඇදිරිනීතිය තියෙන කොටත් ඇය බැංකු ගිනුමට සල්ලි දාන්න කියලා බල කිව්වා‘ ඇය වැඩි දුරටත් කිව්වා.

“අපිට දරුවන් තුන් දෙනෙක් ඉන්නවා. ගෙදර තියෙන්නේ හස්බන්ඩ්ට ඔෆිස් වැඩ කරන්න ලැබුණු කම්පියුටර් එක විතරයි. එක්කෙනෙකුට ඒක දුන්න ම දෙන්නෙකුට ස්මාර්ට් ෆෝන් දෙකක් ඕන වෙනවා. අනික් පැත්තෙන් හස්බන්ඩ්ගෙ කම්පියුටර් එකේ ඔෆිස් වැඩ කරන්න තියෙනවා. ඒ නිසා හරි ම අමාරුවෙන් මේක කරගෙන යන්න වෙලා තියෙන්නේ,” තිදරු මවක වන කළුතර පදිංචි සකුන්තලා පැවසුවා. (උපුටා ගැනීම – 2020 මැයි 20 වැනි දින බී.බී.සී සන්දේශය)

මේක ප්‍රායෝගික නෑ

මේ අතර බී.බී.සී සන්දේශය සමග අදහස් දක්වමින් කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයට අයත් මාවතගම අධ්‍යාපන කොට්ඨාසයේ ප්‍රධාන පාසලක 9 වන ශ්‍රේණියේ ඉගෙනුම ලබන සිසුවියක් කී කාතාවත් පිටපත් කිරීමට සිතුණා. ඇය නමින් ඕෂදී අකල්කි පුංචිහේවා.

බොහෝ පාසල් විසින් ළමුන්ට දුරස්ථව අන්තර්ජාලය හරහා ඉගැන්වීමට පටන්ගෙන තිබුණ ද ඕෂදී පවසන්නේ අන්තර්ජාලය හරහා නැතහොත් ඕන් ලයින් (online) අධ්‍යාපනය ඉතා දුරස්ථ බවත් ගුරුවරයා ඉදිරිපිට අධ්‍යාපනය ලැබීම මෙන් ප්‍රායෝගික නොවන බවයි.

”ඉස්කෝලේ 10 වසර පංති හතරක් තිබුණා, අවම වශයෙන් පංති හතරේ ළමයි 140 කට වැඩිය හිටියා. කෝවිඩ් ආපු පළමු අවස්ථාවේ පාසලේ ඇතැම් ගුරුවරු සමාජ මාධ්‍ය ගෘප් (groups) හදල පැවරුම් දැම්මා. නමුත් ඕන් ලයින් හිටියේ ළමයි 60 ක් විතර. නැවත පාසල් ආරම්භ කරද්දී ළමයි බහුතරයක් පැවරුම් කරලා තිබුණේ නැහැ. මම කළෙත් නැහැ. ඇත්තටම අපි දන්නේ නැහැ ඒවා කරන්නේ කොහොමද කියල. ඔක්කොම තියරි. ඒවා අපි ඉගෙන ගෙන තිබුණේ නැහැ,” ඇය පැවසුවා.

ඇය වැඩිදුරටත් පැවසුවේ පෞද්ගලික ගුරුවරුන් කිහිප දෙනෙකු හරහා ඇය දුරස්ථව “ඔන්ලයින්” ක්‍රමයට ඉගෙන ගන්නා බවයි. එම අන්තර්ජාල පංතියේ ළමයින් හැටක් පමණ සිටින බවත් අවශ්‍ය අවස්ථාවන්හිදී පමණක් වීඩියෝව ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් ගුරුවරයා දකින නමුත් බොහෝවිට සිදුවන්නේ ශබ්දය පමණක් ක්‍රියාත්මක කර ගුරුවරයා පවසන දෙය පමණක් අසාගෙන සිටීම බවත් ඇය කියා සිටියා.

“ඇත්තම කියනවනම් ප්‍රශ්නයක් අහන්නවත් ළමයෙක් ඉදිරිපත් නොවෙන තරම් මේ ක්‍රමයට. එකක් අපිට විෂය බද්ධ කරුණු අවබෝධයක් නැහැ. මං හිතන්නේ හුඟක් ළමයි ගෘප් එකේ හිටියට පාඩමේ ඉන්නවම කියල හිතන්න අමාරුයි. එතැනින් නැගිටලා ගියත් කව්රුවත් දන්නේ නැහැ. හැබැයි පංති කාමරයේ අධ්‍යාපනය එහෙම නෙමෙයි. අපි ගුරුවරයා දකිනවා ඔහු උගන්වන රටාව මනසට කා වැදෙනවා. අපි ඔහු හෝ ඇය සමග සෘජුව ප්‍රශ්න අසනවා. වෙනත් ළමයි අසන ප්‍රශ්න සමග අපි අපේ දැනුම පරික්ෂා කරනවා. මාස ගණනාවක් පාසල් අධ්‍යාපනය නොලබා සිටීම තුළ මේ අධ්‍යාපන ක්‍රම දෙකේ වෙනස තදින්ම දැනෙනවා. එක්කෝ මේ ඔන් ලයින් අධ්‍යාපන ක්‍රමය මීට වඩා හොඳ ක්‍රමයකට ක්‍රියාත්මක වෙන්න ඕනේ,” ඕෂදී සිසුවිය වැඩි දුරටත් පැවසුවා.

නිල කතා කිහිපයක්

ඉහත සදහන් කළ පොදුජන අදහස් සමග මේ බලපෑමක් කළ හැකි මට්ටමේ කිහිප දෙනකුගේ අදහස් ද ගොනු කරමින් ලිපිය ‘සමබර‘ කළ යුතු යැයි සිතුණා

මේක ඇත්තට ම ළමයින්ට ලොකු අසාධාරණයක් -ලංකා ගුරු සංගමයේ ප්‍රධාන ලේකම් ජෝසෆ් ස්ටාලින්

ඔන්ලයින් ක්‍රමය මූලික කරගෙන අධ්‍යාපන කටයුතු පවත්වාගෙන යාම පාසල් දරුවන්ට “ලොකු අසාධාරණයක්” බව ලංකා ගුරු සංගමයේ ප්‍රධාන ලේකම් ජෝසෆ් ස්ටාලින් පවසනවා.

ඔහු ප්‍රකාශ කළේ, ඊට අවශ්‍ය උපකරණ හිඟකම නිසා බොහෝ දරුවන්ට අධ්‍යාපන කටයුතුවලට සහභාගි වීම මග හැරෙන බවයි.

“දුරකතන තිබ්බට වැඩක් නෑ ස්මාර්ට් ෆෝන් එකක් නෙවේ නම්. ඊළගට සිග්නල් තිබ්බට වැඩක් නෑ 3ජී නැත්නම්. ඒ ඔක්කොම තිබ්බත් වැඩක් නෑ ඩේටාවලට සල්ලි නැත්නම්. මේක තමයි ඇත්ත ප්‍රශ්නෙ. මේක තමයි එක ම ක්‍රමය බවට දැන් පත් කරල තියෙන්නෙ. ඒක ඇත්තට ම ළමයින්ට ලොකු අසාධාරණයක්. මේ ක්‍රමය තුළින් ළමයින් තුළ ඇති වෙනවා වැරදි ආකල්පයක්. ළමයින් තුන් දෙනෙක් හෝ හතර දෙනෙක් එක ගෙදර ඉන්නවා නම් ගෙදර එක ෆෝන් එකක් තියෙනවා නම් ඒක ලොකු ප්‍රශ්නයක්. ඒ නිසා මේකට බර තැබීමට අපි සම්පූර්ණයෙන් විරුද්ධයි. ඒත් තමන්ගේ උනන්දුවෙන් ඔන්ලයින් මාර්ගයෙන් යමක් උගන්වන්න උත්සහ කරන ගුරුවරුන්ගේ කැපකිරීම අපි අගය කළ යුතුයි,” – 2020 මැයි 20 බී.බී.සී සන්දේශයේ උපුටා ගැනීමකි.

‘අඩුපාඩු තියෙනවා – ඒත් හොඳ ආරම්භයක්’

ශ්‍රී ලංකාවේ දූරස්ථ අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් පර්යේෂණ පවත්වන ලර්න්ඒෂියා ආයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පර්යේෂිකා සහ ශ්‍රී ලංකා අධ්‍යාපන සංසදයේ සම සම්බන්ධීකාරක ආචාර්ය සුජාතා ගමගේ මේ පිළිබඳව දක්වන්නේ ශුභවාදී ආකල්පයක් බවයි බී.බී.සී සන්දේශය වාර්තාවක සදහන් වුණේ.

“ඇත්තට ම ඉන්ටර්නෙට් පහසුකම් නොමැති වීමේ තත්ත්වය තුළ මේ ප්‍රශ්නය විශාල පිරිසකට බලපානවා. ඒත් මේක හොඳ උත්සහයක්. හැබැයි මේ ඔන්ලයින් ක්‍රමය පාවිච්චි කරන විදිහ නම් වෙනස් විය යුතුයි,”

“සෑම ළමයෙක් ළඟම පෙළපොත් තියෙනවා. අපේ ළමයි පෙළපොත් කියවීම ඉතා අඩුවෙන් කරන්නේ. ඔවුන්ට ඒ පෙළපොත් ගෙදරදි කියවගෙන තනියම ඉගෙන ගන්න පුළුවන්. ඒත් මේ ඔන්ලයින් ක්‍රමයෙදී වෙන්නේ ගුරුවරුන් පෙළපොතේ තියෙන දේවල් ආයෙත් ඔන්ලයින් හරහා එවන එක බොහෝ වෙලාවට. ඒ ක්‍රමය නතර කරලා පැවරුම් කිරීම ඔන්ලයින් හරහා සිදුවෙනවා නම් මීට වඩා කාර්යක්ෂම ලෙස ඩේටා පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. දැනට පවතින දුෂ්කරතා තව කාලයක් යද්දි අඩුවෙයි. ඒ වෙනකොට මේ ක්‍රමයෙන් මීට වඩා ඵල නෙළාගන්න හැකි වෙයි කියල මම හිතනවා,” ආචාර්ය සුජාතා ගමගේ පෙන්වා දුන්නාය.

දැන් ඇතැම් ටියුෂන් ගුරුවරුන්ගේ මාෆියාවක් බවට පත්වේගෙන යනවා. දෙමව්පියන්ට මේ පිළිබඳව ලොකු අවබෝධයක් නැහැ. මව්පියන් දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් ඕනෑම කැපකිරීමක් කරනවා. සද්භාවයෙන් කරන එම කැප කිරීම ඇතැම් පුද්ගලයින් භාවිත කරන්නේ තමන්ගේ මඩිය තර කර ගන්න

බොරදියේ මාළු බානවාද ?

ලංකාවේ ඕනෑම ව්‍යවසනයක් තමන්ගේ ‘මඩිය තරකර ගැනීමට යොදා ගන්නා‘ ව්‍යාපාරික මාෆියාවක් සිටිනවා. ඔන්ලයින් අධ්‍යාපනය, විශේෂයෙන් ‘ටියුෂන්‘ ගැන කතාකරන විට මේ අවස්ථාවේ බොරදියේ මාළුබාන අවස්ථාවාදී කල්ලියක් ‘ගජරාමෙට‘ බිස්නස් කරන බවටත් ප්‍රබල චෝදනාවක් තිබෙනවා. මේ වන විට මුහුණුපොත හරහා සංසරණය වන ‘ඔන්ලයින් ටියුෂන්‘ ගැන දැන්වීම්වලින් ඒ බව මනාව වටහා ගත හැකියි.

මුල් ළමාවිය පිලිබඳ අධ්‍යාපන විද්වතකු වන මුල් ළමාවිය පිළිබඳ ආසියා පැසිෆික් ජාලයේ ශ්‍රී ලංකාවේ නිත්‍ය නියෝජිත එච් එම් වසන්ත හේරත් මහතා මේ මාෆියාව ගැන අනතුරු ඇගයීමක් කරනවා.

“online education නරක දෙයක් නෙමෙයි. නරක ඊට අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සකස් කරන්නේ නැතුව එය ළමුන් පිට පැටවීමයි. අනෙක් පැත්තෙන් මේක දැන් ඇතැම් ටියුෂන් ගුරුවරුන්ගේ මාෆියාවක් බවට පත්වේගෙන යනවා. දෙමව්පියන්ට මේ පිළිබඳව ලොකු අවබෝධයක් නැහැ. මව්පියන් දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් ඕනෑම කැපකිරීමක් කරනවා. සද්භාවයෙන් කරන එම කැප කිරීම ඇතැම් පුද්ගලයින් භාවිත කරන්නේ තමන්ගේ මඩිය තර කර ගන්න.”

වසන්ත හේරත් තවදුරටත් පැවසුවේ කුඩා දරුවන්ට online education ක්‍රමය සාර්ථක අත්දැකීමක් ලෙස හැදින්විය නොහැකි අතර තවත් අතකට පාසල් ළමුන් මෙම ක්‍රමය තුළ අසීරුතාවට මුහුණ දෙන බවයි.

කුඩා ළමයෙක් වයසින් වැඩෙන එක අපිට නතර කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෙමෙයි. ඔහු වැඩෙනවා මෙන්ම ඔහු තුළ ගොඩ නැගිය යුතු ආකල්ප, කුසලතා, හැකියාවන් තියෙනෙවා. විශේෂයෙන් පාසල් යන්නට පෙර ළමයින්ට ලබා දෙන පුර්ව ළමා අධ්‍යාපනය කියන්නේ අධ්‍යාපනයක් නොවේ. අධ්‍යාපනයට ප්‍රවේශ වීමට අවශ්‍ය අවස්ථා නිර්මාණය කිරීමක්. ඒ තුළින් තමයි දරුවා පාසල් අධ්‍යාපනයට අවශ්‍ය මුලික හුරුව ලබා ගන්නේ. මේ කාල වකවානුවේදී දරුවෙකුගේ සියුම් මාංශ පේශි වර්ධනයට අවශ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් ගොඩක් තිබෙනවා. අපි ළමයිට මැටි අනන්න දෙන්නේ, කඩදාසි බෝල පොඩි කරන්න දෙන්නේ අත්වල තියෙන, ඇඟිලිවල තියෙන සියුම් මාංශ පේශි වර්ධනය කරවන්න. මේවා නිසි පරිදි වර්ධනය නොවුණොත් අඩුම තරමින් අකුරක් ලියන්න පැන්සල අල්ල ගන්නවත් දරුවෙකුට හැකියාව ලැබෙන්නේ නැහැ.” වසන්ත හේරත් මහතා වැඩි දුරටත් සදහන් කළා.

ගුරුවරුන් online education සදහා සූදානම්ද ?

මේ දිනවල මුහුණුපොත හරහා හුවමාරු වන online education දැන්වීම් දෙස බලන විට නම් පැහැදිලි වන්නේ ලංකාවේ ගුරුවරුන් මේ සම්බන්ධයෙන් ‘විශේෂඥයින්‘ බවට පත්ව ඇති බවය. ඔවුන්ට මේ වැඩේ කිරීමට කොරෝනා වසංගතයට පෙර ඉඩ ලබා නොදීම ‘ජාතික අපරාධයක්‘ බවයි.

එච් එම් වසන්ත හේරත් තවදුරටත් පවසන්නේ “අපි on line education මේ වෙලාවේ සාර්ථක ක්‍රම වේදය කියල හඳුනාගෙන තියෙනවා නම් මං කියන්නේ එය පටන්ගත යුත්තේ පාසැල් ගුරුවරුන්ගෙන්. ඒකට අවශ්‍ය පහසුකම් ලබා දීම තමයි අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීම වෙන්නේ‘

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපන විද්‍යා අධ්‍යයන අංශයේ අංශාධිපති ආචාර්ය ප්‍රභාත් ඒකනායක පසුගිය දා බී.බී.සී සන්දේශය සමග දැක්වූ අදහස් අතිෂයින් කාලීන නිසා එය ඉදිරිපත් කිරීම ද මෙහිදී වැදගත්ය.

කොවිඩ් වසංගතය හමුවේ මෙරට අධ්‍යාපනය නව ස්වරූපයකින් හැඩ ගැසිය යුතු බවත් ගුරු භූමිකාව මෙන්ම රජයේ අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති නව තත්ත්වය හමුවේ වෙනස් විය යුතු බවත් ආචාර්ය ප්‍රභාත් ඒකනායක දැඩිව අවධාරණය කරයි.

‘ අපි කතාවට කියනවා තාක්ෂණය නැතුව ඉස්සරහට යන්න බෑ කියලා. දැන් කොවිඩ් ඇවිල්ලා අපිට කියනවා උඹලා ඉගෙනගන්න තාක්ෂණය පාවිච්චි කර පල්ලා කියලා. දැන් අපි ඒ අභියෝගයට මුහුණ දිය යුතුයි‘

එහෙත් මෙහිදී ආචාර්ය ප්‍රභාත් ඒකනායක කියන්නේ ‘තාක්ෂණය ගැන පුරසාරම් කතා කියමින් අපි කර ඇත්තේ කාලය කා දැමීමක් පමණක් බවයි.

‘අපි අතර මනෝභාවයක් තියෙනවා ඇතුළත මැවුන දේ පිළිගන්නා පිටත දේ පිළිනොගන්නා මනෝ සංස්කෘතියකට. ගුරුවරයාගේ භූමිකාව මේකයි, ළමයාගේ භූමිකාව මේකයි කියලා අපි ඇඳගත්ත චිත්‍රයක් තියෙනවා. ඒක වරදක් නෙමෙයි කාලාන්තරයක් තිස්සේ අපි හුරුවට ගෙනා දෙයක්. ඒ හුරුව පුරුදු කර ගත්ත අපි online education දාපු ගමන් පීඩාවට පත්වුණා‘

ගුරුවරුන් නිර්මාණශීලී විය යුතුයි. අපි දන්නවා පන්තිකාමරයේ ඉගැන්නුවත් නිර්මාණශීලීත්වය නැති ගුරුවරු ඉන්නවා. නමුත් සමහර ගුරුවරු එහෙම නෑ නිර්මාණශීලියි. දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනයය වෙනුවෙන් කැපවෙනවා. තමන්ගෙ නිර්මාණශීලීත්වය අධ්‍යාපන ක්‍රමයට ඇතුළත් කරනවා.”

ආචාර්ය ප්‍රභාත් ඒකනායක තවදුරටත් පවසන්නේ අන්තර්ජාල අධ්‍යාපනය ලබාදීමේදී ගැටලු රැසක් තිබෙන අතර පාසල් මට්ටමෙන් නව තාක්ෂණයට යාමට අවශ්‍ය අවම පහසුකම් වත් තිබේද යන්න ගැටලුවක් බවයි. නව මාධ්‍ය භාවිතයේදී අත්‍යාවශ්‍ය උපකරණ තිබෙන බවත් ඒවා රටේ පාසල් පද්ධතිය තුළ නොමැති බවත් ඔහු කියනවා.

“රජය මැදිහත් විය යුත්තේ මෙන්න මේ කාරණයේදී. අඩුම තරමින් ටැබ් එකක් වත් දරුවෙකු සතුව තිබිය යුතුයි. ඒ වගේම පහසු ගාස්තුවකට ලබාගත හැකි අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවක් තිබිය යුතුයි. සේවා සපයන ආයතනවලට ගහන බදු අඩු කරල මේ පහසුකම් සෑම දරුවකුටම ලබාදෙනවා නම් අධ්‍යාපන ක්‍රමයට ප්‍රවේශ වෙන්න බාධාවක් නැහැ. ඇත්ත වශයෙන්ම අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය කළ යුත්තේ මේ වෙලාවේ එම කටයුත්තයි. මගේ අදහස නම් සෑම දරුවකු සතුව අඩුම තරමින් ටැබ් එකක් තිබිය යුතුයි. බහුතරයක් මව්පියන්ට ඒ වෙනුවෙන් මුදලක් වෙන්කිරීමට හැකියාවක් නෑ.”

“ඇයි ටැබ් එකකට ස්මාර්ට් ෆෝන් එකකට මේ පෙළපොත්වල තියෙන පාඩම් නව ස්වරූපයකින් දාන්න බැරි. මෙම පහසුකම් රජය විසින් සකස් කර දීම අනාගත ආයෝජනයක්. අපි දන්නවා අධ්‍යාපනයේ සිද්ධාන්තයක් තියෙනවා කනට ඇහෙන දෙයින් සියයට 10 යි මතකයට නැගෙන්නේ කියලා. ඒ වගේම ඇහැට දකින දෙයින් සියයට හතළිහයි මතකේ තියෙන්නේ. සියයට 80 ක් මතක තියෙන්නේ කණින් අහල, ඇහෙන් දැකල, අතෙන් මනසෙන් කරපු දේට කියල. ඒ කියන්නේ ඉන්ද්‍රයන් වැඩි ප්‍රමාණයකට ගෝචර වූ දෙයක් වැඩියෙන් මතක තියෙනවා.” ආචාර්ය ප්‍රභාත් ඒකනායක වැඩිදුරටත් පැවසුවා.

online education බැරි නම් විකල්පයක් ඇත්තේම නැද්ද ?

රට වසා දැමීම ගැන වැඩියෙන්ම උනන්දුවන්නේ සහ උපදෙස් දෙන්නේ මාසික වැටුප් ලබන රාජ්‍ය සේවකයින් බව පුද්ගලික අංශයේ සහ ස්වයං රැකියා කරන අය අතර ඇති පොදු චෝදනාවක්. ඔවුන්ට අනුව රාජ්‍ය සේවකයින්ගේ වැටපු සහ රැකියාව සුරක්ෂිත නිසා මෙවැනි මතයක් දැරීම පුදුමයට කරුණකුත් නොවෙයි. ජනපතිවරයා ද පසුගිය දා මේ චෝදනාව කර තිබුණා.

මේ අතර රට වසා දැමීම ගැන රාජ්‍ය සේවකයින් වන ගුරුවරුන් අකමැති විය හැකිද ? නිවසට වී දරුවන් සමග සැමියා සමග ගතකරන මේ නිදහස් ජීවිතය ඔවුන්ට ආශිර්වාදයක් විය නොහැකිද ? මේ තත්ත්වය තුළ තවත් වටයකින් ඔන්ලයින් ටියුෂන් දෙමින් තම මඩිය තර කර ගැනීම හැර ගුරුවරුන්ට විකල්පයක් නැතිද ? රාජකාරී වගකීම ඉක්මවා ගිය ‘වගවීමක්‘ ඔවුන්ට නැතිද ?

“කොවිඩ් කියන්නේ ආපදා තත්වයක්. අපි දන්නවා අපේ රටේ හදිසි ආපදා තත්ත්වයකදී ඉස්සරලාම කරන්නේ පාසල් වහන එක. ගං වතුරක් ගැලුවත්, නාය යාමක් සිදුවුණත් පාසල් වසා තබනවා. සමහරවිට විපතට පත් අයට නවාතැන් දෙන්නෙත් පාසලේ. මේ වෙලාවේ පාසලත් විපතට පත්වෙලා තියෙන්නේ. අපි කොච්චර කාලයක් මෙහෙම වහල තියන්නද? මම කියන්නේ මේ රටේ ගුරුවරුන් ඉන්නවා දෙලක්ෂ තිස්පන්දහසක්. මේ අය එක්කෝ දරුවන් එක්කෙනා දෙන්නා හෝ පාසලට කැඳවල නිරෝධායන නීති රැකලා අධ්‍යාපනය ලබා දිය යුතුයි. එහෙම නැතිනම් ගුරුවරු නිවෙස් කරා ගොස් අධ්‍යාපනය ලබා දිය යුතුයි. මොකද මේ ගුරුවරුන් වැටුපක් ලබනවා. එම වැටුප් ගෙවන්නේ මහජනතාව. කොවිඩ් හෝ වෙනත් උපද්‍රවයක් හේතුවෙන් ගුරුවරයෙකු නිහඬ වීම අනුමත කරන්න බැහැ. මොකද ඔහුගේ කාර්යභාරය විශාලයි. ගුරුවරුන් නිදා ගත්තොත් අනාගතයේ ජාතියක් නිදා ගනීවි‘ වසන්ත හේරත් මහතා දැඩි ස්වරයෙන් පැවසුවා.

ඉහළ ඡායාරූපය – පළමු කොවිඩ් රැල්ල පැවති සමයේ ‘අද‘ පුවත්පතට කාටූන් ශිල්ප අවන්ත ආටිගල විසින් නිර්මාණය කළ කාටූනයකි.

සැකසුම – තුෂාර වල්ගම

දූරියන් වගාකරුවන් දැනගත යුතු තවත් විශේෂ දෙයක් තියෙනවා. ගෙවත්තේ එක දූරියන් ගසක් සිටවූවාට ගෙඩි හැදෙන්නේ නෑ. දෙකක්වත් හිටවන්න ඕනෑ. ඒකත් වර්ග දෙකකින් ගස් දෙකක්. එක වර්ගයකින් ගස් දෙකක් සිටුවා ගෙඩි ගන්නත් බෑ. අනිත් එක කිරිවවුලෝ ඉන්නත් ඕනෑ. වවුලෝ නැත්නම් දූරියන් ගෙඩිත් නෑ

මෙරට දූරියන් ගස් බහුතරය රෝගී පැරණි ගස්

අපි තවමත් මදුළු කනවා පමණයි

අසල්වැසි රටවල දූරියන් චොක්ලට් සහ අයිස්ක්‍රීම්

දකුණු ආසියාතික රටවල ඇතැම් ලැගුම්හල් හෝ හෝටල් තුළට මෙම පලතුර රැගෙනයාම තහනම්ය. අවට පරිසරයට දින කීපයක් පවතින සුවඳක් නිකුත් කරන නිසාත්, සමහරුන්ට මෙය ඉතා අප්‍රසන්න සුවඳක් නිසාත්, පොදු යහපත උදෙසා මෙවන් වාරණයක් පනවා තිබේ.

සිංගප්පූරුවේ ප්‍රධාන පොදු ප්‍රවාහන පද්ධතියක් වන උමං දුම්රියට ඇතුල්වෙත්දීද දූරියන් රැගෙන නොඑන ලෙසට දැන්වෙන ස්ටිකරයක් දුම්රිය මැදිරි තුළ අලවා තිබෙනු පෙනෙන්නේය. ඒ සුවඳ නිසා පමණක් නොව, ගෙඩියේ තිබෙන තියුණු කටු මගින් ජනාකීර්ණ දුම්රිය මැදිරි තුළ ගමන් කරන්නවුන්ට හානියක් විය හැකිය යන සැකය හේතුවෙනි.

කෙසේ වෙතත් දකුණු ආසියාතික රටවලදී අඹ ගෙඩියට ‘පලතුරු ලොවේ රජු’ සේ සලකා අචාර කරද්දී කාම්බෝජය, ලාඕස්, මියන්මාරය, මැලේසියාව, තායිලන්තය, වියට්නාමය, පිලිපීනය, සිංගප්පූරුව වැනි රටවල් වලින් සැදුම්ලත් ගිනිකොණ දිග ආසියාවේ රටවල් වල නම් ‘පලතුරු රජු‘ වන්නේ දූරියන්ය.

19වැනි සියවසේ විසූ පරිණාමයේ සංසිද්ධිය ‘ස්වභාවික වරණය’ නමැති තේරීමේ යාන්ත්‍රණය ඔස්සේ පැහැදිලි කල මහා විද්‍යාඥ ඇල්ෆ්‍රඩ් රසල් වොලස්, දූරියන් මදය අගය කර ඇත්තේ ආමන්ඩ් වලින් රසවත් කළ කස්ටඩ් පුඩිමකට නොදෙවෙනි බව පවසමිනි.

මෙරටට 16 වෙනි සියවසේදී මුලින්ම දූරියන් රැගෙනවිත් ඇත්තේ පෘතුගීසීන් විසිනි. ඊට පසුවද නොයෙක් අවස්ථාවලදී විවිධ ප්‍රභේද හඳුන්වාදීමක් සිදුවී ඇති අතර අද තිබෙනා බොහොමයක් දූරියන් ගස්, ඇට පැළවීමෙන් හටගත් දශක ගණනක් පැරණි වයස්ගත ශාක වේ. ජනතාව පුරුදුවී සිටින්නේ ගෙඩි හටගන්නා කාලයට දූරියන් ගස දෙස බලන්නටය.

ඵල දරන්නේ යම්කිසි නිශ්චිත වාරයකට පමණක් බැවින්, තමාගේ අස්වැන්න ලැබෙන සමයේදී ගසට සාත්තු සප්පායම් කිරීමට කවුරු කවුරුත් ඉදිරිපත් වුවත්, ගෙඩි ඵලගන්නේ නැති කාලයේදී ඔවුහු නිහඬව ඉවත බලා ගනිති. මේ නිසා වැඩි සාත්තුවක් නැතිව පවත්නා වර්තමාන දේශීය දුරියන් වගාවට ඇත්තේ ඉතා අඩු පලදායීතාවයකි.

මීට අමතරව දූරියන් ගස් වලට ඇති විවිධාකාර ආබාධ සම්බන්ධයෙන් ඒවාහි හිමිකරුවෝ පැමිණිලි කරති. මේ පැමිණිලි සුලභව පැමිණෙන තැනකි හොරණ පලතුරු පර්යේෂණ හා සංවර්ධන ආයතනය. එහි පලතුරු අභිජනනය පිළිබඳ ප්‍රධාන කෘෂි විද්‍යාඥ ඩබ්ලිව්. ඩී. ලෙස්ලි මහතා මේ ගැන අදහස් දක්වන්නේ මෙසේය.

“අවුරුදු පනහ හැට පැරණි දූරියන් ගස් තමයි අද රටේ වැඩි හරියක් තියෙන්නේ. ඒවත් නිසි නඩත්තුවක් නැති ශාක. කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව නිර්දේශ කළ වර්ග වල ගස් වලින් හැදෙන ගෙඩි ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් තමයි තවමත් වෙළඳපොළට එන්නේ. සාමාන්‍යයෙන් ගහක් මෝරලා ඵල දරන්න අවුරුදු පහක් හයක් යනවනේ. අනිත් කරුණ තමයි මේ පරණ ගස් බොහොමයකට කල් ගතවුණු රෝග තත්වයන් තියෙනවා. ඒවා අධීක්ෂණයක් හා මූලික ප්‍රතිකාර නොලැබුණු නිසා දැන් නිදන්ගත රෝග වගේ. ‘ෆයිටොප්තෙරා දිලීරය‘ නිසා ඇතිවෙන රෝගී තත්වය හා ‘ඇන්ත්‍රැක්නෝස්‘ රෝගය තමයි වැඩිපුර තියෙන්නේ. ෆයිටොප්තෙරා දිලීර ආසාදනය වුණහම එකපාරට රෝග ලක්ෂණ පෙනෙන්නෙත් නෑ. රෝගය අවුරුදු ගණනක් ශාකය තුළ තිබෙමින් ක්‍රමයෙන් පිළිකාවක් වගේ ගස පුරා පැතිරෙනවා. ගෙඩි නැති කාලෙට ගස ගැන අවධානයකුත් නැති නිසා තත්වය පහසුවෙන් දරුණු වෙනවා. ඵල දරන කාලෙට නම් ගෙඩි කළුවෙනවා, ලපටි ගෙඩි හැලෙනවා ආදී විවිධාකාර පැමිණිලි. රෝගය පාලනය කරන්න වියදමත් වැඩියි ආසාදනය දරුණු නිසා. පාලනය කෙරුවත් නිරෝගී ගසක් නැවත ලැබෙයි කියන සහතිකය දෙන්නත් බෑ. ගසේ වයසත් වැඩියි, ගස තුළ රෝග කාරකයේ පැතිරුණු ප්‍රමාණයත් වැඩියි.”

රටේ පවතින දූරියන් ශාක බහුතරයක තත්වය මෙසේ නම්, ගෙඩි හැදෙන කාලයටවත් දූරියන් ගස සොයා යන්නට නොහැකි තත්වයක් උදාවේ යයි සිතෙන තරම්ය. එසේ නමුත් ලෝකයේ දුරියන් ප්‍රගතිය නම් ඉහළ ඉලක්කයන් කරා වේගයෙන් ගමන් කරයි. වයස්ගත දූරියන් ශාක, නිසි පෝෂණයක් හෝ සත්කාරයක් නැතිව හා ලෙඩරෝග පවා උසුලාගනිමින් අප වෙත ලබාදෙන ඵලදාව, ගෙඩිය බිඳගෙන මදුළු අනුභව කරනවා මිස ඊට වැඩි යමක් තවමත් මෙරට සිදුවන්නේද නැත.

මහා මාර්ගය අයිනේ හෝ සිල්ලර පලතුරු කඩයක විකුනනවා හැරෙන්නට අගය වැඩි ඇසුරුමක් තුළ ඇසිරූ දූරියන් මදුළු සුපිරි වෙළඳසැල් තුල අලෙවි කරන්නේද නැත. නමුත් අප අවට ඇති ආසියාතික රටවල තත්වය නම් මීට හාත්පසින්ම වෙනස් වේ. මදුළු වෙන්කොට හුරුබුහුටි රිජීෆෝම් දීසි තුළ බහා, පොලිතීන් වලින් වැසූ නිෂ්පාදනයන් එවන් රටවලදී මග දෙපස ඇති පෙට්ටි කඩවලින් පවා මිලදී ගත හැකිය. මීට අමතරව චොක්ලට්, අයිස්ක්‍රීම්, ජෑම්, චිප්ස් ආදී නානාප්‍රකාර අගය වැඩිකළ නිපැයුම් රාශියකි.

ඔවුන්ගේ රටවල නිෂ්පාදනයන් ප්‍රමාණවත් නොවන නිසා විශාල වශයෙන් ඔවුහු දූරියන් ආනයනය කරති. විදේශ විනිමය සෙවීමේ නව මංපෙත්වලට ඉව අල්ලමින් සිටිනා අප මෙම පසුබිම නිවැරදිව කියවිය යුතුය. සාම්ප්‍රාදායික වැවිලි අපනයනයන් වන පොල් සහ රබර් දේශීය අවශ්‍යතාවයටවත් නොමැති තත්වයක් යටතේ අලුත් අපනයන බෝග ප්‍රවර්ධනයට අත තැබිය යුතුය.

“කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව මගින් දැනට දූරියන් ප්‍රභේද පහක් නිදහස් කරලා තියෙනවා. කසුන්, අඹතැන්න, හොරණ ජම්බෝ, හොරණ ගෝල්ඩ් සහ ගන්නොරුව ස්වීට් කියන්නේ මේ වර්ග පහ. මේවායේ බද්ධ පැල දැනට ඇති තරම් නිෂ්පාදනය කෙරෙනවා. ඒ වගේම විශාල වගා වශයෙන් දූරියන් වවන්නත් ව්‍යාපාරික මට්ටමේ වැවිලිකරුවන් ඉදිරිපත් වෙලා ඉන්නවා. ඒ අය අපනයන ගමනාන්තයන් පවා දැනට හඳුනාගෙන අවසන්. ඉතින් සාර්ථකත්වය සඳහා දූරියන් වගාකරුවන් නිසි තැන හඳුනාගෙන ගස් සිටුවන්නට ඕනෑ, ඒ වගේම නඩත්තුව හා සාත්තුව හොඳට කරන්න ඕනෑ.”

ලෙස්ලි මහතා සඳහන් කරන පරිදි දූරියන් වගාවට සුදුසු වන්නේ හොඳින් ජලය බැසයන, ප්‍රමාණවත් හිරු එළියක් වැටෙන, මීට ඉහතදී රබර්, මඤ්ඤොක්කා වැනි වගාවක් නොකළ ඉඩමකි. රබර් හා මඤ්ඤොක්කා වලට වැළඳෙන ‘සුදු මුල් රෝගය’ දූරියන් ශාකයටද හානිකරය. දිලීරය දිගු කලක් පසෙහි නොනැසී තිබෙන අතර අලුත පැල කරන ලද දූරියන්, පළමු වසර හය තුළදී මෙම රෝගයට බෙහෙවින් පාත්‍ර වේ.

“දූරියන් වගාකරුවන් දැනගත යුතු තවත් විශේෂ දෙයක් තියෙනවා. ගෙවත්තේ එක දූරියන් ගසක් සිටවූවාට ගෙඩි හැදෙන්නේ නෑ. දෙකක්වත් හිටවන්න ඕනෑ. ඒකත් වර්ග දෙකකින් ගස් දෙකක්. එක වර්ගයකින් ගස් දෙකක් සිටුවා ගෙඩි ගන්නත් බෑ. අනිත් එක කිරිවවුලෝ ඉන්නත් ඕනෑ. වවුලෝ නැත්නම් දූරියන් ගෙඩිත් නෑ.”

වගාකරුවන් නම් මැවිසිලි නගන්නේ රාත්‍රියට පැමිණෙන කිරිවවුලන් දූරියන් ගසේ මල් ටික තලා බිම දමා විනාශ කර යන බව පවසමිනි. එහෙත් පලතුරු අභිජනන විද්වත් ප්‍රකාශයට අනුව වවුලන් නැත්නම් දූරියන් ඵලදාවක්ද නැත. එසේම මේ කතාවට අනුව, ඉඩ ඇති තැනක දූරියන් පැලයක් සිටුවා ගන්නටද අවසර නැත. ගෙදර වත්තේ වවාගෙන දූරියන් කන්නට නම් ගස් දෙකක් වවාගත යුතුවේ. එයද වර්ග දෙකකිනි. කන්නට අකමැති වුවත් වවන්නට කැමැති අයට, එය රසවත් කතාන්තරයක් වනු ඇත.

ලබන සතියට

සනත් එම්. බණ්ඩාර – සහකාර කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්‍ෂ, ජාතික කෘෂිකර්ම තොරතුරු හා සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථානය, ගන්නොරුව, පේරාදෙණිය.

මෙවන් වසංගත තත්වයන් හමුවේ මානසික සෞඛ්‍ය අර්බුදවලට පහසුවෙන් ලක් විය හැකි පිරිස් අතුරින් හීන වූ පෞරුෂයන් ගෙන් යුතු පුද්ගලයන් සහ මානසික අර්බුද සහ රෝග හට ගැනීමේ වැඩි පෞරුෂමය සහ ජෛවමය නැඹුරුවක් සහිත පිරිස් ප්‍රධාන වෙති.

විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍ය රනිල් අබේසිංහ – ශ්‍රී ලංකා මනෝ වෛද්‍ය සංගමයේ හිටපු සභාපති

කොවිඞ් 19 වසංගතයත් සමඟ පැතිර යමින් පවතින බිහිසුණු සෞඛ්‍යය තර්ජනය පිළිබඳව ජාතික අවධානයක් යොමුව තිබේ. එහෙත්, එහි ඇති තවත් සුවිසල් පැතිකඩක් පිළිබඳව මෙතෙක් කිසිවකුගේත් අවධානය යොමු වී නැත. එනම්, මෙම වසංගත තත්වය යටතේ ජනතාවගේ මානසික සෞඛ්‍යය බිඳ වැටීමේ අවධානම පිළිබඳව ය.

ගියවර කොවිඞ් 19 වසංගතය පැතිර ගිය සමයේ කොවිඞ් 19 ආසාදනය වූ තම අසල්වැසියකු විශේෂිත ආරක්ෂිත ඇඳුම් කට්ටල හැඳගත් දෙදෙනකු විසින් ගිලන් රියකට නංවාගෙන යනු දුටු කාන්තාවක් ඉන් හටගත් මානසික කම්පනයෙන් යුතුව තම නිවස තුළට පිවිසි අතර ඉන් පිටතට ඒම සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කළා ය. එපමණක් නොවේ. ජනමාධ්‍ය වලින් කොවිඞ් 19 පිළිබඳ තොරතුරු ඇසීම, දැකීම ප්‍රතික්ෂේප කළ ඇය කොරෝනා යන නම ඇසීමට පවා බියක් පළ කරනු දක්නා ලදී.

පසුගිය මාස කිහිපය තුළ කොවිඞ් 19 පැතිරුණු සමයේ රථවාහන පරීක්ෂාවේ යෙදී සිටි පොලිස් නිලධාරිනියක් මාර්ගයේ ගමන් කරමින් තිබූ මෝටර් රථයක් පරීක්ෂා කොට එහි රියැදුරුගෙන් කරුණු විමසීමට සැරසුණා ය. ඒ මොහොතේ එම රියැදුරු ආරක්ෂිත මුව වැස්මක් පැළඳ නොසිටි අතර පොලිස් නිලධාරිනිය හා කතා බස් කිරීමට ඔහු රථයේ රියැදුරු අසුන පැත්තේ වූ වීදුරුව පහත් කළේ ය. එවිට එම රථයේ වූ වායු සමීකරණය මුල් කොට ගත් ශීත හුමාලය පොලිස් නිලධාරිනියගේ මුහුණට වැදිණ. ඉන් පසු සේවය නිම කොට නිවසට ගිය ඇයට තදබල උණක් වැළඳුණි. ඒ සමඟම ඇය තම පවුලේ ඥාතීන්ට පවසා සිටියේ එම මෝටර් රථයේ රියැදුරු ගෙන් තමන්ට කොරෝනා ආසාදනය වූ අතර ඒ බව ඒ මොහොතේම තමන්ට ඉතා හොඳින් දැනුණු බවකි. කෙසේ හෝ මෙම රෝගී තත්වය යටතේ රෝහල් ගත කරන ලද මෙම පොලිස් නිලධාරිනිය ඡක්‍ඍ පරීක්ෂණයට ලක් කරනු ලදුව එමඟින් ඇයට කොවිඞ් 19 ආසාදනය වී නොමැති බව තහවුරු විය. එහෙත්, ඒ බව පිළි නොගත් ඇය ඉන්පසුව දිගින් දිගටම කියා සිටියේ කොරෝනා කෙසේ වෙතත් මේ වන විටත් තම ශරීරය තුළ කිනම් හෝ මාරාන්තික වයිරසයක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින බව ය.

මා ඉහත සඳහන් කරන ලද්දේ හුදකලා සිද්ධීන් දෙකක් නොවේ. වත්මන් කොවිඞ් 19 වසංගතය මුල් කොට මෙබඳු සිද්ධීන් ජාලයක් අප සමාජය පුරා නිරන්තරවම සිදුවෙමින් පවතී. නමුදු මේවා මානසික අර්බුද හෝ මානසික රෝග ලක්ෂණ වශයෙන් හඳුනා ගෙන මනෝ වෛද්‍යවරුන් සහ මනෝ වෛද්‍ය සායන වෙත යොමු වනුයේ ඔවුන් අතුරින් ඉතා සීමිත පිරිසකි. සෙසු බහුතරය ගෙන් කොටසක් තුළ පවතින මෙවන් තත්ත්වයන් කෙටි කලකින් පහව යා හැකි නමුදු තවත් කොටසක් තුළ මේවා නිරන්තරව නැතහොත් මුළු ජීවිත කාලය පුරාම පැවතිය හැක. එය පොදු සමාජයීය මානසික යහපැවැත්ම සම්බන්ධයෙන් වුව අයහපත් තත්ත්වයකි.

මෙවන් වසංගත තත්වයන් හමුවේ මානසික සෞඛ්‍ය අර්බුදවලට පහසුවෙන් ලක් විය හැකි පිරිස් අතුරින් හීන වූ පෞරුෂයන් ගෙන් යුතු පුද්ගලයන් සහ මානසික අර්බුද සහ රෝග හට ගැනීමේ වැඩි පෞරුෂමය සහ ජෛවමය නැඹුරුවක් සහිත පිරිස් ප්‍රධාන වෙති.

මෙහිදී කෝවිඞ් 19 ආසාදිතයන් ඇසුරු කරන සහ ඔවුන් හා නිතර ගැටෙන සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩල අතරින් සේම ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහිනී මඟින් නිවසේ සිට මෙම පුවත් වලට සවන් දෙන්නවුන් අතරින් ද මෙවැන්නවුන් මතු විය හැක.

කුමන හේතුවක් මත හෝ ඇතිවන මානසික පීඩනයන් මත ආතතිය (Stress) මුල්කොට ගත් විෂාද (Depression) සහ කාංසාත්මක තත්ත්වයන් (Anxiety) හට ගත හැකි අතර මේවා මානසික අර්බුද සහ රෝග කාරක ලෙස ද පැන නැඟිය හැක.

එමෙන්ම විවිධ පුද්ගලයන් තුළ පැන නැඟිය හැකි කරදරකාරී ඇබ්බැහි වීම් හෙවත් ග්‍රස්තිමය ආබාධ (Obsessive Compulsive Disorder) සහ තමන් තුළ යම් රෝගයක් හෝ රෝග කිහිපයක් ඇතැයි යන මෝහමය සිතුවිල්ල (Hypochondria) සහ යම් යම් කරුණු මුල් කොට ඇතිවන අහේතුක බිය (Phobia) වැනි මානසික රෝග තත්වයන් මෙවන් කරුණු මුල්කොට ඉස්මතු විය හැකි අතර දැනටමත් පවත්නා එවන් තත්ත්වයන් වඩාත් තීව්‍ර ලෙසින් වර්ධනය විය හැක.

තමන් ජීවත් වන පරිසරය මුල් කොට ගත් සංවේදීතාවයන් ප්‍රධානතම හෙවත් සයිකෝසීය මානසික රෝග (Psychotic disorder) කෙරෙහි ද සෘජුවම බලපැවැත්වෙන බැවින් මෙම වසංගත රෝග තත්වය ඔවුන් ගේ මානසික සෞඛ්‍ය තත්වය තව දුරටත් බිඳ දැමීමට සමත් වෙයි.

මෙවන් වසංගත රෝග තත්වයන් සම්බන්ධයෙන් ආධ්‍යාත්මික ආරෝපණයන් සිදුකිරීම අප ජන සමාජයේ අතීතයේ සිට සිදු වූවකි. පැපොල, සරම්ප, කම්මුල්ගාය ආදී වසංගත රෝග දෙවියන් ගේ ලෙඩ යනුවෙන් හැඳින්වීම ඒ සඳහා වන කදිම නිදසුනකි. එහි දී එම රෝග සම්න්ධයෙන් සිදු කරනු ලබන ගුප්ත විශ්වාස මත පදනම් වූ අභිචාර විධි සහ ශාන්ති කර්ම මඟින් එම රෝග වලට ලක්වන පුද්ගලයන් සහ ඔවුන් ගේ පවුල්වල ඥාතීන් මානසික බිඳ වැටීම් වලින් අත්මිදී යහපත් මනෝ කායික ප්‍රතිශක්තියක් ස්ථාපිත කරගත් බව පැහැදිලි ය. දිගු කාලීනව කෙසේ වෙතත් ඒවා යම් තාවකාලික සහනයක් ලද හැකි නොවිධිමත් මනෝ චිකිත්සාවන් ලෙස සැලකිය හැකි ය.

ඒ කෙසේ වෙතත් මෙබඳු වසංගත රෝග තත්ත්වයන් නිසා හටගන්නා දැඩි මානසික පසුබෑම් හා බිඳවැටීම් තත්ත්වයන් මත යමකු තුළ පවත්නා ජීවිතාශාව පවා අවප්‍රමාණ වීමේ පැහැදිලි හැකියාවක් පවතී. විශේෂයෙන් එය මුල් කොට පැන නඟින තීව්‍ර විශාද තත්වයක් යටතේ තමන් ගේ සුපුරුදු දෛනික කටයුතුවලින් ඉවත් වීම, වෙනත් රෝගාබාධ සඳහා ගනු ලබන ඖෂධ භාවිතයෙන් වැලකී සිටීම ආදී හේතු මත ඔවුන් තුළ නොයෙකුත් කායික රෝගාබාධ උත්සන්න වීමේ වැඩි නැඹුරුවක් තිබේ. එමෙන්ම මෙවන් දැඩි කායික මානසික බිඳ වැටීම් වල දී යමකුගේ ශරීරයේ පවත්නා ප්‍රතිශක්තිය බිඳ වැටීම, අලුතින් රෝග හට ගැනීමට, දැනට හටගෙන ඇති රෝග උත්සන්න වීමට සහ එසේ වීමෙන් ඒ තැනැත්තා අකල් මරණයකට ලක්වීමට වුව පුළුවන.

දැනට කොවිඞ් 19 වසංගතය පවත්නා ලොව සෑම රටක පාහේ එම වසංගතය මුල් කොට බිඳ වැටෙන ජනතාවගේ මානසික සෞඛ්‍යය පිළිබඳව විවිධ මට්ටම් වලින් අවධානය යොමු වන අතරේ දේශපාලන, නිලධාරී හෝ පුරවැසි මට්ටමින් අපේ රටේ සියල්ලන්ම පාහේ ඒ පිළිබඳව වගේ වගක් නොමැතිව නිසොල්මන්ව සිටීම අප රටේ සමාජ, ආර්ථික, දේශපාලන ක්‍රමයේ දියුණුව මැනවින් කියා පාන්නකි.

සහල් හිගය‘ යළිත් ප්‍රධාන මාතෘකාවක් වී තිබෙන අතර ආණ්ඩුව ද ගැසට් පිට ගැසට් ගසමින්, නිලධාරීන් සමග නිමක් සාකච්ඡා කරමින් තත්ත්වය පාලනය කිරීමට උත්සාහා කරමින් සිටී. ඊට හේතුව වන්නේ වසංගත තත්ත්වය සමග ඇති ආහාර සුරක්ෂිතභාවය පිළිබද උනන්දුව නිසා ජනතාව වෙනදාට වඩා වැඩියෙන් සහල් රැස්කර තබා ගැනීමට වැඩි උනන්දුවක් දක්වන නිසා මේ අවස්ථාවේ සහල් හිගය ‘වඩාත් සංවේදී‘ වීමයි.

‘ගණන් බල බලා ඉන්න බැහැ. ලුණු බතුයි හරි කන්න හාල් ගෙදර තියෙන්නේ ඕනෑනේ. ඒ නිසා කියන ගාණකට අරං යනවා‘ මෙම ලියුම්කරු සමග අදහස් දැක්වූ කඩවත නාගරිකයෙක් කීවේය. හෙට (09) සිට කඩවත පොලිස් බල ප්‍රදේශය ඇතුළු ප්‍රදේශ කිහිපයක් ‘හුදකලා‘ කරන නිසා ඔහුගේ උත්සාහය තම ගෘහයේ ආහාර සුරක්ෂිතතාවය තහවුරු කර ගැනීමය.

‘සම්බා හාල් ඇත්තෙම නැහැ. අරලිය හාලුත් නැහැ. එක එක නම් වලින් හාල් වර්ග තියෙනවා. ඒත් ගාණ වැඩියි. ඒත් මොකද කරන්නේ. ? මේ වෙලාවේ මේ ටිකවත් ගෙදර අරං නොගියොත් හෙට ඉදන් හදේ හාල් තමයි කන්න වෙන්නේ‘ ඔහු සමග පැමිණ සිටි බිරිද කීවාය.

සහල් මිල පාලන ගැසට්, පාලන මිල සහ සහල් හිගය ගැන දුරකථනය මගින් විස්තර විමසූ විට බොහෝ දෙනකුගේ පොදු මැසිවිල්ල කඩවත නාගරිකයාගේ මැසිවිල්ලම විය.

‘ගැසට් ගැහුවට වැඩක් නැහැ. අපිවත් ගැසට් එකේ ගාණ දන්නේ නැහැ‘ රජයේ විධායක නිලයක් දරන හොරණ මිතුරියක් කීවාය.

‘මෙයාලා බලයට පත් වුණාට පස්සේ හාල් මිල පාලනේට ගැසට් නම් කීයක් ගැහුවද ? කෝ එකකින් වත් වැඩක් වුණා ද ? බොරු බයිලා‘ වත්තල නගරයේ දුරකථන උපාංග අලෙවිසැලක් පවත්වා යන අයෙක් කීවේය.

‘ගැසට් ගහලා, පාලන මිල දාලා වැඩ කරන්න පුළුවන් නම් ඉතිං හොදා. ඒත් ඒවා තියරි විතරයි. ප්‍රායෝගික නෑ. මට පේන්නේ මේ ආණ්ඩුවත් රජ්ජුරුවන්ට සුදු හකුරු හැදුව මිනිහා වාගේ. කියන කොට එහෙමයි – කරන කොට මෙහෙමයි‘ නීතිඥයෙකු වන හොරණ මිතුරෙක් කීවේය.

මේ කතා ගොන්න අතරට අලුත්ම තාලේ කතාවක් එක් කළේ වසර කිහිපයක් විදේශගතව සිටි පැමිණ සිටින ගණකාධිකාරිවරයෙකි.

‘සහෝදරයා ඔයාවත් ඇත්ත ලියන්න. හාල් කියන්නේ පුම්බන බැලුමක් වාගේ කතාවක්. ඇත්තටම ගෙදරක හාල්වලට යන මාසික වියදම ඩේටා බිලටත් වඩා අඩුයි. මගේ නිරීක්ෂණේ හැටියට පවුලක අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ වියදම්වලින් 10%ක්ටත් වඩා අඩුයි. අනික හාල් හැම පවුලකට ඉෂු එකක් නෙමෙයි. නාගරිකයින්ට, (ඔහු අදහස් කළේ මහල් නිවාස, වතු නිවාස ආදිය ගැන විය හැකිය) ඉහළ මධ්‍යම පන්තියට මේක අදාළම නැහැ. රොටි කන වතුකම්කරුවන්ට, මුස්ලිම් ජනතාවට, පාන් කන කතෝලික ජනතාවට, උතුරු නැගෙනහිර ජනතාවට මේක අදාළම නැහැ. එතකොට ඔය නිලධාරීන් කියන්නේ වී වගා කරන ගොවි පවුල් ලක්ෂ ගාණක් ඉන්නවා කියලනේ. එතකොට ඒ අයට මේක කොහොමටවත් අදාළ නැහැ. ඇත්තටම මට තේරෙන්නේ නැහැ හාල් ගැන මහ අවුලක් තියෙන හාල්පාරුවෝ කවුද කියලා‘

ඔහු කාලක සිට මා හමුවේ දිග හැරීමට පුලපුලා බලා සිටි කතාවක් ජංගම දුරකථනය ඔස්සේ රළු එහෙත් කිසියම් හාස්‍යජනක ස්වරයෙන් කීවේය.

තවත් සිය දෙනෙකුට කතා කළත් ලැබෙන පිළිතුරු ගණන ද සිය ගණනක් නිසා මිතුරන් අමතා අදහස් ලබා ගැනීම නතර කිරීමට සිදුවිය. එහෙත් මෙහි අවසානයට කරුණු දැක්වූ මාගේ ගණකාධිකාරී මිතුරා කී කතාව ගැඹුරින් අධ්‍යනය කළ යුතු කරුණක් බව මට දැඩිව දැනුණේය.

ගැසට් පිට ගැසට් ගැහුවත් නෑ රිසාල්ට්

රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය මැදිහත්වී වෙළදපොළ පාලනය වත්මන් ලෝකයට ‘අදාළම‘ නැති කරුණක් බව දශක කිහිපයක් තිස්සේ ප්‍රත්‍යක්ෂ වූ කරුණක් වුවත් කිසිදා පාඩම් ඉගෙන නොගන්නා ලංකාවේ පාලකයින් සහ ‘කේවට්ට උපදේශකයින්‘ දිගින් දිගටම පෞද්ගලික අංශයේ මිල පාලනයට රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් (ගැසට් මගින් උපරිම හා අවම මිල නියම කිරීම) පුරුද්දක් ලෙස කරන්නේය.

එය සිදුවන්නේ මේ ඊනියා නිලධාරීන්ගේ සහ කේවට්ට උපදේශකයින්ගේ ‘නිල‘ බලය හෝ රැකියාව මත පටවා ගත් අධිකාරී බලය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට මිස යථාවබෝධයෙන් නොවන බව සාමාන්‍ය විචාර බුද්ධියක් ඇති ඕනෑම අයෙකුට පෙනේ. එහෙත් දේශපාලනඥයින්ට මේ ගැන නොවැටහීම හෝ දිගින් දිගටම කේවට්ට නිලධාරීන් ‘ලණුකෑම‘ සිදුවන්නේ ජනතාවගේම ‘අභාග්‍යයට‘ බව පෙනේ.

උදාහරණයක් ලෙස පසුගිය කොවිඩ් පළමු රැල්ල ආ විට පරිප්පු සහ සැමන් සදහා ජනපතිවරයාම ජාතිය අමතා කළ ‘පාලන මිල‘ සැලකිය හැකිය. ‘අද රෑ සිට මිල අඩු කළ යුතුයි‘ කියා වෙළෙදුන්ට නියෝග නිකුත් කිරීමට තරම් ‘ප්‍රායෝගික අධිකාරී බලයක්‘ වත්මන් රාජ්‍යයට නැති බව ජනපතිවරයාට නොවැටහීම පුදුමක් වුවත් එකී මිල පාලනයට උපදෙස් දුන් කේවට්ට නිලධාරීන්ට නොවැටහීම ද පුදුම සහතය.

අද සහල් සම්බන්ධයෙන් ද සිදුව ඇත්තේ ඊනියා නිලධාරීන්ගේ කේවට්ට උපදෙස් දීමක් මිස ඉන් එහාට ගිය යමක් නොවන බව පැහැදිලි වන්නේ මීට ඉහතින් උපුටා දක්වන ලද ගණකාධිකාරී මිතුරාගේ කතාව නිසාය.

මාස 11කට සහල් මිල පාලන ගැසට් 04ක් !

දැන් මුල් කතාවට පැමිණිය හැකිය. වත්මන් ආණ්ඩුවට බලයට පත් වූ කෙටි කාලය තුළ සහල් මිල පාලනය සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කර ඇති ගැසට් සංඛ්‍යාව 04කි !

1. 2019 දෙසැම්බර් 19 වනදා සිට බලපැවැත්වෙන අංක 2154/19 යටතේ නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදනයේ සදහන් පරිදි සුදු/රතු සම්බා (කීරි සම්බා සූදුරු සම්බා හැර ) සහල් සදහා පාලන මිල කිලෝ එක රුපියල් 98 ක්ද සුදු/රතු නාඩු සහල් කිලෝ එක රුපියල් 98 ක්ද විය.
2.  2020 අප්‍රියල් 10 වනදා අංක 2170/7 ගැසට් පත්‍රය – කීරි සම්බා කිලෝ එකක මිල රුපියල් 125ක් ලෙසද සුදු/රතු සම්බා කිලෝ එක රුපියල් 90ක මුදලකටත් සුදු/රතු නාඩු කිලෝ එක රුපියල් 90කටද සුදු/රතු කැකුළු සම්බා කිලෝ එක රුපියල් 90කටද සුදු/රතු කැකුළු සහල් කිලෝව රුපියල් 85ක්ද විය.
3. 2020 මැයි 28 වන දින අංක 2177/9 ගැසට් පත්‍රය – කීරි සම්බා කිලෝ එක රුපියල් 120කටද සුදු/රතු සම්බා කිලෝ එක රුපියල් 98කටද සුදු/රතු කැකුළු සම්බා කිලෝ එක රුපියල් 98ක මිලකටත් සුදු/රතු නාඩු සහල් කිලෝ එක රුපියල් 96කටත් සුදු/රතු කැකුළු සහල් කිලෝව රුපියල් 93ක්ද විය. 
4. 2020 නොවැම්බර් 04 වන දින අංක 2200/3 ගැසට් පත්‍රය – සුදු/රතු සම්බා සහල් කිලෝ එක රුපියල් 94ක්ද සුදු/රතු කැකුළු සම්බා කිලෝ එක රුපියල් 94ක්ද සුදු/රතු නාඩු සහල් කිලෝ එක රුපියල් 92ක්ද සුදු/රතු කැකුළු සහල් කිලෝ එක රුපියල් 89ක්ද විය.

ඉහත දැක්වෙන්නේ වත්මන් ජනපතිවරයා බලයට පත් වූ වසරකට ආසන්න කාලය තුළ සහල් මිල පාලනය සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදන 04යි. එහි අන්තර්ගතය ගැන සැසදීමක් කිරීම සහ අදාළ කාලය තුළ අදාළ සහල් වර්ග මිලට ගත් සැබෑ මිල පිළිබද මතකය අවධි කර ගැනීම පාඨක ඔබට භාර දෙමින් කතාව තව දුරටත් ඉදිරියට කරගෙන යා යුතුය.

බත් කෑම අඩු වෙලා

මේ සංවාදය ආරම්භ කිරීමට පෙර මාගේ ගණකාධිකාරී මිතුරා මතු කළ ප්‍රශ්නය වෙත යළි යා යුතුය. ඔහු කියන්නේ තමා මාසිකව උපයන ආදායම සහ මාසිකව සහල්වලට වැය කරන මිල අතර දැවැන්ත පරතරයක් ඇති ලංකාවේ 20%ක් වන මධ්‍යම පන්තියට සහ ඉහළ පන්තියට සහල් මිල ඉහළ යාම නොව සහල් / බත් කෑම පවා ගැටලුවක් නොවන බවයි.

‘ඉහළ පන්තියේ මිනිස්සු කොහොමටත් බත් කන්නේ නැහැ. මධ්‍යම පංතියේ මිනිස්සු උපයන ඉහළ අදායම නිසා හාල් පිරිප්පු සැමන් මිල ඔවුන්ට අදාළම නැහැ. මං දන්න විදිහට මුස්ලිම් මිනිස්සු බත් කන්නේ අඩුවෙන්. මීගමුව – වත්තල වාගේ පැතිවල කතෝලික ජනතාව වැඩියෙන් කන්නේ පාන් සහ ඒ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන. වතුකරයේ ජනතාව බත් වෙනුවට කන්නේ රොටි. උතුරු නැගෙනහිර දෙමළ ජනතාව තෝසේ වගේ දේවල්. කොළඹ නාගරිකයෝ වගේම මුඩක්කු ජනතාව කන්නේම කඩෙන්. ඒ කොත්තු වාගේ දේවල්. ගාමන්ට් යන කෙල්ලෝ ගැන කතා කරලා වැඩක් නැහැ. එතකොට ඔය කියන විදිහට කඩෙන් හාල් ගෙනත් බත් කන්නේ කවුද ? අනික ලංකාවේ වී වගා කරන පවුල් ලක්ෂ ගාණක් ඉන්නවා කියලා තමයි නිලධාරීන්ගේ සංඛ්‍යා ලේඛනවල තිබෙන්නේ. එතකොට ඔවුන්ටත් මේ සහල් මිල අර්බුදයක් වෙන්න බැහැ. ඇත්තටම මේක ‘ජාතික අර්බුදයක්ද ? එහෙම නැතිනම් එක සමාජ ස්ථරයක අර්බුදයක් ද ? මං කියන්නේ මේ ගැන ගැඹුරින් සොයා බැලිය යුතුයි කියලා‘

මේ සහල් මිල, සහල් හිගය ගැන වඩාත් විද්‍යාත්මක අදහස් ලබා ගැනීමට කළ උත්සාහයකදී දකුණු හා අග්නිදිග ආසියාවේ සංවර්ධන සන්නිවේදන සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධන නියෝජිතායතනයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ (හැනෝයි) ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් හේවාවිතාරණ මහතා පළ කළ අදහස්. එහිදී ඔහු නොකියා කියන්නේ ‘සහල් අර්බුදය යනු වෙන අර්බුදයක ප්‍රකාශනයක් බවයි‘

‘මම මෙහෙම අහන්නම් කෝ. ජන ලේඛන හා සංඛ්‍යා ලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ 2018 වාර්තාවට අනුව ලංකාවේ නිවසක සාමාන්‍ය සහල් අවශ්‍යතාව වෙන්නේ (2016) කිලෝ 33.1යි. වැදගත්ම දේ තමයි මේ අගය 2009/10 තිබුණේ කිලෝ 36.3ක් විදිහටයි. ඒ කියන්නේ අවුරුදු 06ක් යන කොට ලංකාවේ ගෘහයක සාමාන්‍ය සහල් පාරිභෝජනය කිලෝ 36.3 සිට 33.1 දක්වා අඩුවෙලා තිබෙනවා. මේ සහල් පාරිභෝජනය පහළ යාමට සාපේක්ෂව ප්‍රෝටීන් ආහාර වන මස් පාරිභෝජනය 2009/10දී කිලෝ 1.4 සිට 2016 වන විට කිලෝ 1.8 දක්වාත්, මාළු පාරිභෝජනය කිලෝ 3.8 සිට 2016 දී 4.1 දක්වාත් බිත්තර පාරිභෝජනය 2009/10 බිත්තර 10 සිට 2016 වන විට බිත්තර 12 දක්වාත් වැඩි වෙලා තිබෙනවා.

සහල් පාරිභෝජනය අඩුවීම සහ ප්‍රෝටීන් ආහාර සදහා ඉල්ලුම ඉහළ යාම හුදු අහඹු තත්ත්වයක් නොවෙයි. මේකට හේතු වශයෙන් හේතු කිහිපයක් දැක්විය හැකියි. අදායම් මට්ටම ඉහළ යාම, සෞඛ්‍යමය හේතු (දියවැඩියාව) ඊට ප්‍රධාන වෙනවා. මේ තත්ත්වය අඛණ්ඩව සිදුවිය හැකියි. අද සහල් ගැන, වී වගාව ගැන මහත් ඉහළින් කතා කරන අය මේ වෙනස් වීම් ගැන වඩාත් සංවේදී විය යුතුයි.

මේ තත්ත්වය තුළ මගේ මෙහිදී තර්කය වෙන්නේ රුපියල් 100 ගානේ සහල් මිලදී ගත්තත් සාමාන්‍ය ගෘහ ඒකකයට මාසිකව යන්නේ රුපියල් 3500ට අඩු මුදලක්. පවුලේ සාමාජිකයින් සංඛ්‍යාව අඩුවැඩි වීම මත මේක වෙනස් විය හැකියි. ඒත් අපි හොදටම දන්නවා අද ලංකාවේ සාමාන්‍ය ගෘහ ඒකකයකට රුපියල් 3500ක් කියන්නේ තමන්ගේ සාමාන්‍ය මාසික ආදායමෙන් ඉතා සුළු කොටසක් කියලා‘

වී වගාව සම්බන්ධ දත්තවල බරපතළ ගැටලු

මෙහිදී ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් මතුකරන තර්කය වන්නේ ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන් වී වගාව සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කරන සංඛ්‍යා ලේඛනවල පැහැදිලි ගැටලු තිබෙන බවයි.

‘මේක දීර්ඝ කාලයක් පුරා තිබෙන ගැටලුවක්. ලංකාවේ වී වගා බිම්වලින් කොපමණ ප්‍රතිශතයක් තමන්ගේ ගෘහ පාරිභෝජනයට පමණක් වී වගා කරන පුද්ගලයින්ට අයත් ද කියලා දත්ත තිබෙනවාද ? මං හිතන්නේ නැහැ. මං දන්න ගම්පහ කුඹුරු වලින් වැඩි ප්‍රතිශතයක් තමන්ගේ ගෘහ පාරිභෝජනයට වී වගා කරන අයවලුන්ටයි අයත් වෙන්නේ. ඒක සෑම දිස්ත්‍රික්කයකම පොදු තත්ත්වයක්. අනුරාධපුරය, පොළොන්නරුව පළාත්වල වී ගොවියොත් තමන්ට කන්න හාල් තියා ගන්නවා. එතකොට මේ වගේ වී වගාවට ඍජුව සම්බන්ධ තවත් පවුල් ලක්ෂ ගාණක් ඉන්නවා සහල් මිල ගැන අර්බුදයක් නැති. මේක තමයි අපි මුලින්ම නිරාකරණය කරගත යුතු ප්‍රශ්නය‘

අනෙක් කාරණය වී වල සැබෑ නිෂ්පාදිතය. නිලධාරීන් කියන සාමාන්‍යකරණය කළ සංඛ්‍යා ලේඛන නිවැරදි නැහැ. ඒක ඉතාම පැහැදිලියි. ඒත් ප්‍රශ්නේ වෙන්නේ මේ දත්ත මතයි ආණ්ඩුව තීරණ ගන්නේ. මං නැවත ප්‍රශ්න කරන්නේ පසුගිය දශකයේදිවත් සහල් පාරිභෝජනයේ සිදුවුණ වෙනස්කම් ගැන ජාතික වශයෙන් පිළිගත හැකි සමීක්ෂණයක් සිදුවෙලා තිබෙනවාද ? ඒ දත්ත තියෙන්නේ කා සතුවද ? එහෙම ඒවා තිබෙනවා නම් අදාළ ආයතන විසින් ඒවා ජනමාධ්‍ය වෙත මුදා හැරිය යුතුයි. මොකද පසුගිය දශකය තුළ ජනතාවගේ අදායම් මට්ටම් ඉහළ ගියා නම් පැහැදිලිව සහල් පාරිභෝජනය අඩුවිය යුතුයි. මං ඉහතින් ඉදිරිපත් කළ සංඛ්‍යා ලේඛන මගින් එය මනාව තහවුරු වෙනවා. ඒ වගේම දියවැඩියාව වාගේ බෝ නොවන රෝග නිසා සහල් පාරිභෝජනය අඩුවිය යුතුයි. නාගරීකරණය නිසා, මිනිස්සු වැඩි වැඩියෙන් කඩෙන් කන්න යොමුවීම නිසා සහල් පාරිභෝජනය පැහැදිලිවම සැලකිය යුතු ප්‍රතිශතයකින් අඩුවිය යුතුයි. මොකද අපි හොදටම දන්නවා මේ වන විට පාරවල් දෙපැත්තේ, හන්දියක් හන්දියක් ගානේ, ග්‍රාමීය නාගරික භේදයකින් තොරව කොත්තු කඩ බිහිවෙලා තිබෙනවා. පොඩි පොඩි පෙට්ටි කඩවල ඉදිආප්ප, නූල්ඩ්ස් වාගේ කෑම විකුණනවා. මේවා මිලදී ගන්න පවුල් පැහැදිලිව බත් වලින් ඉවත් වෙමින් සිිටිනවා. වැඩිහිටි ජනගහනය අඩුවෙන කොටත් පැහැදිලිව බත් කෑම අඩු වෙනවා. මේ ගැනත් ප්‍රක්ෂේපණය කරමින් තමයි සහල් ගැන තීන්දු ගත යුත්තේ. එහෙම නැතිව දේශපාලනඥයින් සතුටු කරන්න හරි තමන්ගේ රක්ෂාව බේර ගන්න හරි පුහු සංඛ්‍යා ලේඛන ඉදිරිපත් කරමින් ජාමේ බේරා ගැනීම නෙමෙයි‘

කමතෙන් ගත්ත වී ටික කෝ ?

ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් හේවාවිතාරණ බත් කෑම අඩුවීම සහ සහල් පාරිභෝජනය ගැන ඉහත සදහන් පරිදි තර්ක කරද්දී වී සම්බන්ධ තීන්දු – තීරණ ගන්නා සෑම නිලධාරී හමුවකදීම කියනු ලබන්නේ ‘වී ඇති තරම් නිෂ්පාදනය‘ වන බවයි. එනම් ‘රට සහලින් ස්වයංපෝෂිත‘ බවයි.

එසේ නම් අපි දන්නා කියන කාලයේ සිට මාස කිහිපයකට වරක් සහල් හිගයක්, මිල ඉහළ යාමක් සිදුවන්නේ ඇයි ? කුඹුරෙන් කමතට ගත් වී ටික ‘බහිරවයා ගිල්ලද ?‘

මෙහිදී මේ ගැන උනන්දුවක් දක්වන සහ අවධානයෙන් සිටින පුද්ගලයින් පෙන්වා දෙන කරුණු කිහිපයකි.

1. නිලධාරීන් කියන තරම් සහල් නිෂ්පාදනයක් සැබවින්ම රට තුළ සිදු නොවීම
2. ජාතික දත්තවල සදහන් වන පරිදි වී වගා වපසරියක් රට තුළ සැබවින්ම නොපැවතීම
3. වගා හානි සහ ගොවියාගේ නොසැලකිල්ල නිසා අපේක්ෂිත නිෂ්පාදනය සිදු නොවීම
4. අදාළ කන්නයේ වී 100%ක්ම අලෙවියට නොපැමිණීම (පුද්ගලික අංශය සහ වී අලෙවි මණ්ඩය) නොලැබීම
5. ජාතික වී නිෂ්පාදනයෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රතිශතයක් පුද්ගලික / ගෘහ පාරිභෝජනය සදහා පමණක් වීම (මේ ගැන ජාතික වශයෙන් දත්ත ලබාගත හැකි නම් තර්කය වඩාත් ප්‍රබලව ඉදිරිපත් කළ හැකිය)
6. සමපේක්ෂණ/ මිල ඉහළ යන තෙක් ඇතැම් වී ගොවීන් වී ගබඩාකර තබා ගැනීම
7. සත්ව ආහාර හෝ මත්පැන් නිෂ්පාදනය සදහා ‘හොර පාරෙන්‘ වී තොග පිටවීම
8. කාබනික ගොවිතැන, දේශීය වී වගාව ආදි ප්‍රවණතා නිසා ඇතැම් විට නිෂ්පාදනය දුර්වල වීම

ඉහත සදහන් කරුණුවලට අමතරව තවත් කරුණු කමතේ වී සැබවින්ම සහල් වී වෙළෙදපොළට නොපැමිණීම සම්බන්ධයෙන් තිබිය හැකිය. මේ ගැන පර්යේෂණ කිරීම අදාළ වෘත්තිකයින්ට ඉඩ තබා ප්‍රශ්තුතය වෙත පැමිණිය යුතුය.

වී ටික සත්ත්ව ආහාරවලට දුන්නා

ආණ්ඩුව සහ නිලධාරීන් මොන තරම් සුන්දර කතා කීවත් වී ගොවියා යනු ‘ ලාභය අරමුණු කරගත් ආර්ථික කටයුත්තක නිරතව තව තවත් එක් නිෂ්පාදකයෙක් පමණක්‘ බව වටහා ගත යුතුය. ඔහු වී වගාවට වැය කරන ශ්‍රමයට, දරන ආයෝජනයට මෙන්ම නිෂ්පාදන සාධක එක්රැස් කිරීම වෙනුවෙන් (ව්‍යවසායකත්වය) ලාභයක් ද ලැබිය යුතුය. මෙය ආර්ථික විද්‍යාව අනුව ද ගැළපේ. එයින් අදහස් වන්නේ ඉතාම පැහැදිලිව ගොවියා වී අලෙවියෙන් පැහැදිලි ලාභයක් ලැබිය යුතු බවයි.

(එහෙත් මේ ගැන වෙනත් සංවාදයක් ද තිබේ. එනම් ලංකාවේ කිසිම නිෂ්පාදකයෙකු නොලබන සහන සහ වරප්‍රසාද වී ගොවියා ලබන බවයි. උදාහරණයක් ලෙස ඔහුට වී වගාවට අවශ්‍ය සම්පූර්ණ ජල ප්‍රමාණය නොමිලේ ලැබෙන අතර අන් සියලුම නිෂ්පාදකයින් ජලය සදහා මිලක් ගෙවිය යුතුය. වී වගාව සදහා වගා උපදෙස් නොමිලේ ලැබෙන අතර බොහොමයක් නිෂ්පාදකයින් ඒ සදහා ද මිලක් ගෙවිය යුතුය. වී වගාවට වාර්ෂිකව රුපියල් කෝටි 3500ක පමණ පොහොර සහනාධාරයක් ලැබෙන අතර වෙනත් කිසිම නිෂ්පාදකයෙකුට එවැනි වරප්‍රසාදයක් නැත. මේ සමග කැබිනට් ඇමතිවරු ගණනාවක් ද ( කෘෂිකර්ම, වාරිමාර්ග, මහවැලි සංවර්ධන) රාජ්‍ය ඇමැතිවරුන් ද ඍජුව වී වගාව පදනම් කරගෙන සිටින අතර සමස්ත රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය තුළ රාජ්‍ය සේවකයින් 30,000කට ආසන්න පිරිසක් වී වගාව වෙනුවෙන් (එළවළු ද ඇතුළත් කළවිට) කැපවී සිටී. එහෙත් 2019 වර්ෂයේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය තුළ ‘වී වගාවේ‘ දායකත්වය 0.7%කි. ඒ බව ඉහත සදහන් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ 2019 වාර්ෂික වාර්තාවෙන් මනාව පැහැදිලි වේ)

වී ගොවියා යනු ‘ලාභ නොලබන සංවිධානයක් නොවේ. ඔහු රජයෙන් කොපමණ දේ නොමිලේ සහ සනධාර ලෙස ලබා ගත්ත ද වී අලෙවියේදී හැසිරෙන්නේ ‘ඉහළම ලාභය‘ අරමුණු කරගෙනය. ඒ ගැන චෝදනා කිරීමට හෝ විවේචනය කිරීමට කිසිවෙකුට අයිතියක් නැත්තේ සියලු දෙනා හැසිරෙන්නේ ‘උපරිම ලාභය‘ අරමුණු කරගෙන වීම නිසාය.

මෙහිදී වී ගොවියා පහසුවෙන් බලනුයේ තමන්ගේ වී ටික ‘හැකි ඉක්මනින් මුදල් කර ගැනීමට‘ය. මේ ගැන මේ ලියුම්කරු සමග අදහස් දැක්වූ හම්බන්තොට පැත්තේ අක්කර 15ක පමණ වී වගා කරන, කොළඹ රාජ්‍ය ආයතනයක සුළු සේවකයෙකු සිනාමුසුව කියා සිටියේ,

‘කමතේදීම වී ටික විකුණන එක ගොඩක් අයට වාසියි. ගෙදරට ගෙනියන්න යන වියදම, ගෝණිවලට යන වියදම, වේලන්න යන වියදම, ගබඩා කරන්න යන වියදම වාගේ වියදම් ගණන් බැලුවම වී ටික කමතේදීම විකුණන එක ගොවියට වාසියි‘ කියාය.

ඔහු එහිදී කියා සිටියේ මුදල් අහේනියක් නැති තමා කමතේදීම වී විකුණා දැමීමට එතරම් උනන්දුවක් නොදක්වන බවයි.

ඉහත කතාව ගැන සංවාදය පසෙක තබා වත්මන් සහල් හිගය ගැන අවධානය යොමු කිරීමේදී හෙළි වූ වැදගත් කරුණක් වූයේ ‘වී ටික කුකුල් කෑමවලට වික්කා‘ යන කතාවයි.

මේ ආකාරයෙන් කුකුල් කෑමවලට වී විකුණා ඇත්තේ ගොවීන් නොව ගොවීන්ගෙන් වී මිලට ගත් සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ මෝල් හිමියන් විසිනි. (මෙහිදී ලියුම්කරු සමග අදහස් දැක්වූ කුකුල් කෑම ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ ව්‍යාපාරිකයෙකු කියා සිටියේ ඇතැම් මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් ද කුකුල් කෑම සදහා තමන් සතු වී තොග අලෙවි කරන බවයි)

‘මේක අපිට ලාභයි. අපි ගොවියගෙන් වී ගන්න ඕනෑ ආණ්ඩුව කියන සහතික මිලට. සේවක වැටුප්, ගබඩා, ප්‍රවාහන වියදම්, කාර්යාල කුලී, විදුලිබිල් වාගේ වියදම් අපි දැරිය යුතුයි. ඒ සියල්ල එක්ක තමයි අපි සහල් කිලෝවක විකුණුම් මිල තීරණය කරන්නේ. ඒ සේරටම වඩා අපිට ගොවියගෙන් ගත්ත ගමන් කුකුල් කෑමවලට වී දෙන එක ලාභයි‘

මෙහිදී ඔහු කියා සිටියේ මෙරට කුකුල් කෑම සදහා යොදා ගන්නා ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍ය වන බඩඉරිගු මිලට ද ආණ්ඩුව ඉහළ පාලන මිලක් දැමීම සහ ආනයනයට සීමා පැනවීම නිසා කුකුල් කෑම නිෂ්පාදන කර්මාන්තය ද දැඩි දුෂ්කරතාවකට පත්ව සිටින තත්ත්වයක් තුළ වී කුකුල් කෑම බවට පත් කිරීම ඔවුන්ට ලාභදායක බවයි.

එහෙත් රජය ද මේ ව්‍යාපාරය ගැන සංවේදී වී ඇති බව වැටහුණේ 2020 ජූලි 23 වනදා අංක 2185/67 දරන අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රයෙන් දේශීයව නිපදවන සහල් හෝ වී, සත්ව ආහාර නිෂ්පාදනය සඳහා කෙළින්ම භාවිතා කිරීම හෝ අන්‍යාකාරයෙන් සත්ව ආහාර නිපදවීම සඳහා යෙදවුමක් ලෙස භාවිතා කිරීම සඳහා, හෝ විකිණීම, විකිණීම සදහා ඉදිරිපත් කිරීම, තොග රැස්කර තැබීම, ගබඩා කිරීම, ප්‍රවාහනය කිරීම, බෙදා හැරීම හෝ මිලදී ගැනීම නොකළ යුතු බවට සියළු නිෂ්පාදකයින්, වෙළදුන් සහ බෙදාහරින්නන් දැනුවත් කර තිබීම නිසාය.

මේකෙන් දැනෙන බලපෑමක් නෑ

එහෙත් මේ සම්බන්ධයෙන් අප කුකුල් කෑම නිෂ්පාදනයට සම්බන්ධ විශේෂඥයෙකුගෙන් විමසා සිටි විට ඔහු කියා සියියේ ‘ඒක ඒ තරම් සාර්ථක දෙයක් නෙමේ. වී කියන්නේ බඩඉරිගුවලට සාර්ථක ආදේශකයක් නොවන බවයි.

‘ලංකාවේ කුකුළු පාලනය කියන්නේ අති දැවැන්ත, වේගයෙන් වර්ධනය වෙන කර්මාන්තයක්. ඒකට වාර්ෂිකව බඩඉරිගු මෙට්‍රික් ටොන් ලක්ෂ 3ක් විතර ඕනෑ වුණා. ආණ්ඩුව දේශීය බඩඉරිගු අලෙවි මිල ඉහළ දැමීම සහ ආනයනය පාලනය කිරීම නිසා තමයි අර්බුදය ඇති වුණේ. ඒත් ලංකාව වාර්ෂිකව වී මෙට්‍රික් ටොන් (මෙට්‍රික් ටොන් එකක් යනු කිලෝ 1000කි) ලක්ෂ 44කට වැඩි ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරනවා. ඒ නිසා කුකුල් කෑමවලට එයින් මෙට්‍රිික් ටොන් ලක්ෂ 04-5ක් ගත්තත් සහල් වලට දැඩි බලපෑමක් වෙන්න බැහැ. මොකද ඕනෑම කර්මාන්තයක 10%ක් වාගේ අඩුවීමක් දැවැන්ත හිගයකට හේතු වෙන්නේ නැහැ. අනික සහල් ඉල්ලුම වාර්ෂිකව ඉතාම පැහැදිලිව පහළ යමින් තිබෙනවා. ඒ නිසා සත්ත්ව ආහාරවලට වී වික්ක නිසා සහල් හිගයක් ඇති වුණා කියන එක පදනම් විරහිත කතාවක්. ඒක එහෙම වෙනවා නම් මම පුද්ගලිකව කැමතියි. මොකද බිත්තර සහ කුකුල් මස් කර්මාන්තය කියන්නේ ඉතාම වේගයෙන් වර්ධනය වන, රැකියා සහ ව්‍යාපාරික අවස්ථා ගණනාවක් බිහිවන කර්මාන්තයක්. රජයට ඒ ගැන බරක් නැහැ. සහනාධාර දෙන්න වුවමනා නැහැ. අනික් අතින් මේ රටේ ජනතාව බිත්තරවලට සහ කුකුල් මස්වලට ප්‍රමුඛතාවක් දෙනවා. රුපියල් 100ක් වෙන එළවළු කෑම එකක් එකපාරට රුපියල් 150ක් වෙන්නේ පුංචි කුකුල් මස් කෑල්ලක් නිසා. ඇත්ත ඒකයි. ජනතාව බත් එක්ක කුකුල් මස් කනවාට වඩා කුකුල් මස් එක්ක බත් කන්න කැමතියි. ඒ නිසා තමයි බිත්තර ආප්ප, කොත්තු, පරාටා, ප්‍රයිඩ්රයිස් වාගේ කෑමවලට අධික ඉල්ලුමක් තිබෙන්නේ. හතු පිපෙනවා වාගේ මේ කඩ බිහි වෙන්නේ. මේක ඉදිරියට තවත් වර්ධනය වෙනවා‘

මේ සම්බන්ධයෙන් අප කළ විමසීමකදී කුකුළු මස් කර්මාන්තය සම්බන්ධයෙන් දැඩි අවධානයක් යොමු කරන ව්‍යාපාරික ප්‍රවීනයෙක් කියා සිටියේය.

මේ අනුව ඉතාම පැහැදිලිව පෙනී යන්නේ සත්ත්ව ආහාර සදහා අවශ්‍ය සියලුම ධාන්‍ය සැපයුම වී මගින් කළ ද එමගින් නිලධාරීන් කියන ආකාරයේ ‘සහල් හිගයක්‘ නිර්මාණය නොවන බවයි.

සහල් මාෆියාවක් ක්‍රියාත්මක ද ?

ලංකාවේ සහල් මිල ඉහළ – පහළ යාම තීරණය කිරීමේ දී මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් (අරලිය – නිපුණ ආදි) ඍජුව මැදිහත් වන බවත් ඔවුන් ‘මාෆියාවක‘ ආකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක වන බවටත් මතයක් සමාජගතව ඇත. එය තහවුරු කිරීම සදහා විටින් විට දේශපාලනඥයින් ද ජනමාධ්‍ය ද දායක වන අතර ඒ නිසාම ‘සහල් මිල ඉහළ යන්නේ මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන්ගේ මාෆියාව‘ නිසා බවට පොදු මතයක් බිහි කිරීමට හැකිවී ඇත.

සහල් මාෆියාව ගැන කොතරම් අණබෙර ගැසුවත්, විවේචනය කළත් පසුගිය කාලයේ කිසිම ආකාරයකින් දැවැන්ත රාජ්‍ය බලාධිකාරියට හෝ ජනමාධ්‍යවලට කළ හැකි කිසිවක් නොවීමෙන් ‘හෘද සාක්ෂියක් ඇති “ ජනතාවට පැහැදිලි වන්නේ සහල් මාෆියාව ද තම නොහැකියාව හෝ වෙනත් න්‍යාය පත්‍ර සාධනය කර ගැනීමට දේශපාලනඥයින් සහ ජනමාධ්‍ය නිතර නිතර භාවිතා කරන ‘තවත් බිල්ලෙක්‘ බවයි.

මේ බිල්ලා ආණ්ඩුවේ නොහැකියාව හෝ ‘අනෙකා‘ වනසා දැමීමට අවශ්‍ය වන ඕනෑම අවස්ථාවක ‘බටහිර බිල්ලා… එන්ජීඕ බිල්ලා ආදි වශයෙන් එළියට ඒමත් ඩඩ්ලි සිරිසේන වැනි දැවැන්ත මොල් හිමියන් අභිසය පාරිභෝගික සේවා අධිකාරියේ අලුතින් පත්වීම් ලද මේජර් ජෙනරාල්ලා ‘කුජිත වීමත්‘ අභිසය තත්ත්වයේ සැබෑ ස්වභාවය වටහා ගත හැකිය.

මෙම ලියුම්කරුට මහා පරිමාණ මෝලි හිමියන් ‘සුජාත කිරීමේ කිසිම වුවමනාවක්‘ නැතත් ලංකාවේ සහල් පාරිභෝගිකයින්ගේ රුචිය සහ ඉල්ලුම දෙස බලන විට ඔවුන් ‘අරලිය‘ ‘නිපුණ‘ සහල්වලට දක්වන ‘පුදුමාකාර‘ රුචිය හා කැමැත්ත පහසුවෙන් නොසලකා හැරිය නොහැකිය.

‘දේශපාලනඥයින් සහ ඇතැම් මාධ්‍ය සහල් මාෆියාවක් ගැන කතා කළත් මේ රටේ සහල් කර්මාන්තයට නවීන තාක්ෂණය හදුන්වා දුන්නේ මේ මහා පරිමාණ මොල් හිමියෝ. ඒ වගේම පාරිභෝගික රුචිය හා වත්කම අනුව, අවස්ථා අනුව සකස් කළ හැකි විවිධ සහල් වර්ග හදුන්වා දුන්නේ මහා පරිමාණ මෝලි හිමියෝ. මේක හරියට ආණ්ඩුවේ සමූපකාර කඩේ වෙනුවට සුපර් මාකට් ආවා වාගේ වැඩක්. කවුද අද සමූපකාරෙට යන්නේ ? ගමේ දුප්පත් මිනිහා පවා යන්නේ සුපර්මාකට් එකට. ඒකට හේතුව තමයි ‘රුචිය‘ උපයෝගීතාව‘ කියන කරුණු. ආර්ථික විද්‍යාවේ මළ පොතවත් කියවලා නැති පිරිස් තමයි කෘෂිකර්මාන්තය ගැන තීන්දු ගන්න තැන්වල ඉන්නේ. සාපේක්ෂ වාසිය, තෝරා ගැනීම, උපයෝගීතාවය, ආවස්ථික පිරිවැය, ඉල්ලුම – සැපයුම, නම්‍යතාව කියන මූලික ආර්ථික සංකල්ප පවා මේ පිරිස් දන්නේ නැහැ. ඒ නිසා තමයි ඔවුන් තාමත් වී වගාව ප්‍රමුඛ කරගත් ‘කෘෂිකර්මාන්තය‘ මේ රටේ ප්‍රධාන ආර්ථික අංශය ලෙස සලකන්නේ. ඒත් ඔවුන් දන්නේ නැහැ වී වගාව හරහා වාර්ෂිකව දළ දේශීය නිෂ්පාදනයට එකතු වෙන්නේ 0.7%ක් වාගේ අල්පයක් බව. එළවළු වගාවත් මේකට එක් කළොත් ඒ අගය 0.8%ක් විතර වෙන්නේ. දළ දේශීය නිෂ්පාදනය ගණනය කරන සාමාන්‍ය නිර්වචනය අනුව එය ‘කෘෂිකර්මාන්තය‘ ලෙස පොදුවේ සැලකුවත් එහි විස්තීර්ණ කිරීම තුළ ධීවර, වන වගාව, පශු, තේ, රබර් පොල් ඇතුළත් වැවිලි කර්මාන්තය, සුළුඅපනයන බෝග පමණක් නොවෙයි බිත්තර – මස් කර්මාන්තයත් තිබෙනවා. 01%ට වඩා අඩු අංශ ගණනාවක එකතුවෙන් තමයි 2019 දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය තුළ කෘෂිකර්මික අංශයේ දායකත්වය වන 07%ක් හැදුණේ. කොටින්ම කිරි, බිත්තර සහ වෙනත් සත්ත්ව නිෂ්පාදවලින් පසුගිය 2018දී වී වගාව ලබා දුන් දායකත්වය වන 0.7%ක වටිනාකම ලබාදීලා තිබෙනවා. ඒ කිසිම රාජ්‍ය සහනාධාරයක් පවා නැතිව. ආගමික හා සංස්කෘතිය කෙනහිලිකම් මැද. ඒත් ප්‍රශ්නේ තමයි කුකුළු මස් කර්මාන්තයට අවශ්‍ය ආහාර ටික නිෂ්පාදනය කර ගන්න බඩඉරිගු ටික දෙන්නේ නැහැ‘

මේ දීර්ඝ විස්තර යම්කිසි වේදනාවක් සමග සදහන් කළේ ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් හේවාවිතාරණ මහතායි.

ඔහු එහිදී අවධාරණාත්මකව කියා සිටියේ වී වගාවේ පමණක් නොව එළවළු වගාවේ අතුරු නිෂ්පාදන හෝ ඉවත දැමීම් මෙරට බිත්තර සහ කුකුල් මස් ඇතුළු මස් කර්මාන්තයට ලබා දෙන්නේ නම් වී සහ එළවළු ගොවීන් මීට වඩා සමෘද්ධිමත් වනු ඇති බවයි.

‘මීට දශක කිහිපයකට ඉස්සර පවුලක / රටේ ආහාර සුරක්ෂිතභාවය වී / සහල් මත පදනම් වෙන්න ඇති. ඒත් දැන් ඒක එහෙම නෙමෙයි බතුයි – සම්බෝලයි කාලා ජීවත් වෙන්න සූදානම් ජනතාවක් නැහැ. ඔවුන් බත් කනවාට වඩා වෙනත් ආහාරවලට ඉහළ රුචියක් දක්වනවා. ඔවුන් දිගින් දිගටම සහල් වලින් ඉවත් වෙමින් ප්‍රෝටීන් ආහාර වෙත ගමන් කරමින් ඉන්නවා. ඒකට ආර්ථික, සමාජයීය සහ සෞඛ්‍ය හේතු බලපානවා. තවත් දශකයක් වන විට ලංකාවේ සහල් පාරිභෝජනය තවත් අඩුවිය හැකියි. ඒ නිසා අපි අපේ කෘෂිකර්මාන්තයේ අනාගතය ප්‍රක්ෂේපණය කළ යුත්තේ ‘බත්පත‘ ගැන පමණක් බලාගෙන නෙමෙයි. මොකද ලංකාවේ ඍජුව වී වගාව (ජීවනෝපාය) තම රැකියාව කර ගත් ජනතාව බොහොම අල්පයක් ඉන්නේ. ලංකාවේ වැඩියෙන්ම වී නිෂ්පාදනය කරන, නැගෙනහිර, උතුරු මැද පළාත්වල ඉන්නේ ඇත්තටම ‘වී ගොවියෝ‘ නෙමෙයි. ඔවුන් දැවැන්ත කෘෂි ව්‍යවසායකයෝ‘ අනෙක් අතින් අපේ පොහොර සහනාධාරයෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් යන්නේ තමන්ගේ ගෘහ පාරිභෝජනවට වී ටිකක් වගා කර ගන්න, ඒත් වෙනත් ආදායම් මාර්ග ඇති පුද්ගලයින් අතට. මේකත් බරපතළ තත්ත්වයක්. ඒ වගේම කෘෂිකර්මාන්තයේ සේවා නියුක්තිය ගැන තිබෙන්නේ ‘ව්‍යාජ‘ ආකල්පයක්. පොදුවේ කෘෂිකාර්මික අංශය තුළ ධීවරයින්, වැවිලි කර්මාන්තයේ සේවයේ නියුක්ත වතුකම්කරුවන් වගේම, පශු පාලනයේ යෙදෙන, කුකුළු පාලනය කරන, ගව පාලනය කරන පුද්ගලයින් පවා සිටිනවා. ඒත් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය තුළ ප්‍රමුඛත්වය දෙන්නේ වී වගාවට. වී ගොවියා කියන පුද්ගලයාට. ඒත් ඇත්තටම අම්පාරේ, මඩකළපුවේ, ත්‍රිකුණාමලයේ වී ගොවියට මේ කිසිම වටිනාකමක් නැහැ. ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තයට වැඩිම දායකත්වයක් දෙන්නේ නැගෙනහිර පළාත සහ උතුරු පළාත. ඒත් රාජ්‍ය හා නිලධාරී අවධානය, මාධ්‍ය අවධානය යොමුවෙන්නේ උතුරු මැදට, වයඹට. මේකට හේතුව අපි වටහා ගත යුතුයි‘

ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් මෙහිදී කියා සිටියේ ආරම්භක යුගයේ ‘කුල සාධකය‘ හා දේශපාලනය මේ සදහා පදනම සැපයූ බවයි.

‘ධීවර කර්මාන්තය ජාතික නිෂ්පාදනයට 1.2%ක දායකත්වයක් දෙනවා. ඒත් ඒ ගැන අපි කොතරම් අඩු අවධානයක් ද යොමු කරන්නේ. වාර්ෂික රාජ්‍ය ආයෝජනවලින් ධීවර කර්මාන්තය කොතරම් අල්පයක් ද යොමු වෙන්නේ. ඒත් ලංකාවට වැඩියෙන් දියුණු කළ හැකි කර්මාන්ත අතර ධීවර කර්මාන්තය ඉදිරියෙන්ම සිටිනවා. අපිට වගා කළ හැකි භූමිය මුළු ලංකාවම ගත්තත් වර්ග කිලෝමීටර් 65,610යි. ඒත් අපිට අයිති ජාත්‍යන්තර මුහුදු සීමාව වර්ග කිලෝමීටර් මිලියනයක්. මොරගහකන්ද හදන්න රුපියල් කෝටි 25,000ක් වැය කළාට ධීවර කර්මාන්තයේ දියුණුවට ඒකෙන් 10%ක් වෙන් කළේ නැහැ. ලංකාවේ තත්ත්වය මේකයි. මේ තත්ත්වය නිවැරදි නොකර, ජනතාවගේ, විශේෂයෙන් ග්‍රාමීය ජනතාවගේ ආදායම් මට්ටම ඉහළ නොදමා මේ ගැටලු විසදා ගන්න බැහැ. දවසට රුපියල් 1000-2000 උපයන්න පුළුවන් වන විදිහට ග්‍රාමීය ආර්ථිකය ශක්තිමත් කළොත් හාල් කිලෝඑකේ ගාණ ගැන බැණ බැණ ඉන්න ජනතාවට අවශ්‍ය නැහැ. මෙතැන තියන්නේ ජනතාවගේ ආර්ථිකය ශක්තිමත් නොකිරීම සහ දේශපාලන ගැටලුවක්. ආණ්ඩුව කියන විදිහට රුපියල් 2000-3000 සමෘද්ධියෙන් ජීවත් වෙන පවුල් ලක්ෂ 18ක් ලංකාවේ ඉන්නවා නම් (ඇතත්ටම) හාල් මිල දැවැන්ත ප්‍රශ්නයක් තමයි. ඒත් මේ පවුල් ලක්ෂ 18 සමෘද්ධිලාභීන් බවට පත්කළේ දැක්මක් නැති දේශපාලනේ නිසා කරන්න කිසිවක් නැහැ. ඒ හින්දා හිගන්නගේ තුවාලේ වාගේ සහල් මාෆියාව ගැනයි, මිල පාලන ගැසට් ගැහීමයි ඇරෙන්න වෙන වැඩක් නොකර ආණ්ඩුවට හා නිලධාරීන්ට ඉන්න පුළුවන්‘

ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් හේවාවිතාරණ දීර්ඝ අදහස් දැක්වීම අවසන් කරමින් පැවසුවා.

සැකසුම – තුෂාර වල්ගම