සැප්තැම්බර් මස 20 දින බස්නාහිර පළාත් වාහන ආදායම් බලපත්ර කවුළු වසා තැබෙන බව, බස්නාහිර පළාත් නියෝජ්ය ප්රධාන ලේකම්(පාලන) එල්.ඒ. කළුකපුආරච්චි මහතා නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කරයි.
ඒ අනුව යම් වාහනයකට දඩ අය කිරීමකින් තොරව වාහන ආදායම් බලපත්ර ලබා ගත හැකි අවසාන දිනය 2024.09.20 වන අවස්ථාවලදී ජනාධිපතිවරෙණයෙන් පසු බලපත්ර රාජකාරී ආරම්භකරන ප්රථම දිනයේදී එම වාහනයට දඩ මුදල් අය කිරීමෙන් තොරව බලපත්ර ගාස්තුගෙවා වාහන ආදායම් බලපත්ර ලබා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා ඇතැයි එම නිවේදනයේ සඳහන් වේ.
304 HS කේතය යටතේ වර්ගීකරණය කර තිබෙන මෝටර් රථ සහ යාන්ත්රික නොවන මෝටර් රථ අමතර කොටස් ආනයනය සඳහා පනවා තිබූ තාවකාලික තහනම ඉවත් කිරීමට අමාත්ය මණ්ඩලයේ අනුමැතිය හිමිව තිබේ.
ඒ අනුව, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ පවතින විස්තීර්ණ අරමුදල් පහසුකම් වැඩසටහන යටතේ ගෙන ඇති ආර්ථික ප්රකෘතිමත් වීමේ ක්රියාවලියට අනුකුලව සහ මුදල් අමාත්යාංශයේ නිර්දේශවලට යටත්ව, 2024 ඔක්තෝම්බර් 1වැනිදා සිට අදියර තුනක් යටතේ මෙම තහනම ඉවත් කිරීම සිදු වේ.
මෙරට විදේශ විනිමය සංචිතයේ ඇතිව තිබූ පීඩනය කළමනාකරණය කිරීම සඳහා පළමුවෙන්ම 2020 වසරේ මාර්තු මාසයේදී පනවන ලද මෙම තහනම මගින්, ඖෂධ, ඉන්ධන සහ ආහාර ද්රව්ය වැනි අත්යාවශ්ය භාණ්ඩ ආනයනය සඳහා අවශ්ය විදේශ විනිමය කළමනාකරණය කරගැනීම වෙනුවෙන් මෙම අත්යවශ්ය නොවන භාණ්ඩ ආනයනය සීමා කරන ලදී.
කෙසේ වෙතත්, මෙරට ආර්ථිකය ප්රකෘතිමත් කිරීමේ ක්රියාමාර්ග සහ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ වන වැඩසටහන යටතේ වර්තමානයේ රට තුළ පවතින ආර්ථික හා පාරිසරික සාධක සලකා බැලීමෙන් අනතුරුව රජය විසින් මෙම තහනම ඉවත් කිරීමට තීරණය කර තිබේ.
ඒ අනුව, 304 HS කේතය යටතේ වර්ගීකරණය කර තිබෙන මෝටර් රථ සහ යාන්ත්රික නොවන මෝටර් රථ අමතර කොටස් ආනයනය කිරීම සඳහා අවසර ලබාදීම අදියර තුනකින් සිදු කෙරේ.
පනවා ඇති තහනම ක්රමානුකූලව ඉවත් කිරීම මඟින් මෙරට මෝටර් රථ කර්මාන්තය පුනර්ජීවනය කිරීමට මෙන්ම ආර්ථිකය නංවාලීම ද අපේක්ෂා කරන අතර මෙමඟින් පැරණි වාහන භාවිතය නිසා ඇතිවී තිබෙන ඉන්ධන අකාර්යක්ෂමතාව අවම කිරීම සහ නඩත්තු වියදම් ඉහළ යාම පාලනය කිරීම වැනි ගැටළු විසඳීමට උපකාරී වන බව අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශයේ සඳහන් වේ.
ආනයන සීමා කිරීම් දීර්ඝ කිරීම හේතුවෙන්මේ වන විට ශ්රී ලංකාව තුළ පැරණි වාහන සමූහයක් ඉතිරි වී පවතින අතර, ඉන්ධන අකාර්යක්ෂමතාව හේතුවෙන් මාර්ග ආරක්ෂාව සහ ඉන් ඇතිවන පාරිසරික බලපෑම් පිළිබඳ ගැටළු මතුවී තිබේ.
වාහන ආනයනය සම්ප්රදායිකව ප්රධාන ආදායම් මාර්ගයක් වී ඇති බැවින් නව වාහන ආනයනයට ඉඩ දීමෙන් ආර්ථික ක්රියාකාරකම් ඉහළ නැංවීමට සහ රජයේ ආදායම වැඩි කිරීමට ද අපේක්ෂා කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, වාහන ආනයනය මෙරට විදේශ විනිමය සංචිත කෙරෙහි බලපෑමක් ඇති කරන බැවින් එම තත්ත්වය කළමනාකරණය කිරීම සඳහා වාහන ආනයනය සඳහා අමතර තීරු බදු පැනවීම වැනි පියවර ද හඳුන්වා දී තිබේ.
ශ්රී ලංකාව ද අත්සන් තබා ඇති පැරිස් සම්මුතියෙහි ඇතුළත් “ජාතික වශයෙන් නිර්ණය කළ දායකත්වය (NDCs)” සපුරාලීම සඳහා පවතින කැපවීම මෙන්ම 2050 වන විට “ශුන්ය විමෝචන තත්ත්වය” කරා ළඟා වීම සඳහා පවතින ඉලක්කය, මෙම තීරණය වෙත එළැඹීමේදී ද සැලකිල්ලට භාජනය කර තිබේ. නව වාහන ආනයන ප්රතිපත්තිය මඟින් පරිසර හිතකාමී වාහන කෙරෙහි අවධානය යොමු කර තිබේ. ඊට අනුව Euro 4 සිට Euro 6 දක්වා ප්රමිතීන්ට පරිවර්තනය වෙමින් වායු විමෝචන ප්රමිතීන්ට අනුකූල වීමද අවශ්ය වේ.
එමෙන්ම රජය විද්යුත් වාහන භාවිතය ප්රවර්ධනය කිරීම ද මෙමඟින් අරමුණු කර තිබේ. 2029 වසර වන විට පෙට්රල් හෝ ඩීසල් බලයෙන් ක්රියාත්මක වන ත්රිරෝද රථ ආනයනය තහනම් කරමින් දැනට භාවිත කරන වාහන විද්යුත් වාහන බවට පරිවර්තනය කිරීම ද දිරිමත් කරනු ලැබේ.
මෙරට තුළ වසරකට සාමාන්යයෙන් 30,087ක් පමණ (මූලික වශයෙන් යතුරුපැදි සහ ත්රිරෝද රථ) මාර්ග අනතුරු සිදුවන අතර ඒවා තවදුරටත් අවම කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස රජය සිය වාහන ආනයන ප්රතිපත්තිවලට ආරක්ෂිත පියවර ද ඇතුළත් කර තිබේ.
මෙම නව රාමුව යටතේ, මෝටර් රථ ආනයනය නව මාදිලිවලට සීමා වේ. එනම් නිෂ්පාදනය කර වසර තුනකට අඩු මෝටර් රථ සහ ක්රීඩා මාදිලියේ වාහන (SUV) මෙන්ම නිෂ්පාදනය කර වසර පහට අඩු පොදු ප්රවාහන සහ වාණිජ කටයුතු සඳහා භාවිතා කරන වාහන සඳහා මෙම තහනම ඉවත් කෙරේ. තවද විශේෂ කාර්යයන් සඳහා සහ ආරක්ෂක කටයුතු සඳහා ආනයනය කරනු ලබන වාහන අවුරුදු දහයක් දක්වා පැරණි විය හැකිය. එසේම ආනයනකරුවන් විසින් මෙම වාහන ආනයනය කර දින 90ක් ඇතුළත ලියාපදිංචි කර විකිණීමට අවශ්ය වන අතර සිදුවන ප්රමාදය සඳහා දඩ මුදල් අය කෙරේ.
මීට අමතරව, මෝටර් රථ සහ අමතර කොටස් ආනයනය කරන්නන්, වාහන එකලස් කරන්නන් සහ වෙළඳුන් නියාමනය කිරීම සඳහා වාර්ෂික බලපත්ර ක්රමයක් ද හඳුන්වා දීමට නියමිත වේ.
ශ්රී ලංකාව, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ පවතින වැඩසටහනේ අංගයක් ලෙස ශ්රී ලංකාව ළඟා විය යුතු මූල්ය ඉලක්කවලට සහාය වෙමින්, ආනයන කටයුතු ක්රමානුකූලව නැවත ආරම්භ කිරීම මෙන්ම තීරුබදු හරහා අමතර ආදායමක් උපයා ගැනීමට ද මෙමඟින් අපේක්ෂා කෙරේ.
බදුගෙවන්නන් සඳහා සහන සැලසීම වෙනුවෙන් ක්රියාත්මක රජයේ වැඩසටහන යටතේ, 2025 අප්රේල් මාසයේ සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි පුද්ගල ආදායම් බදු (PIT) ව්යුහය සඳහා සංශෝධන සිදු කිරීමට අමාත්ය මණ්ඩල අනුමැතිය හිමිව තිබේ.
2023 වසරේ මුල් භාගයේදී හඳුන්වා දුන් බදු ප්රතිසංස්කරණවලින් වඩාත් පීඩාවට පත් වූවන්ට සහන සලසන අතරම මූල්ය වගකීම් පවත්වා ගැනීම මෙම බදු ගැලපීම් සිදු කිරීමේ අරමුණයි.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (Personal Income Tax – IMF) සමඟ කළ සාකච්ඡාවලින් අනතුරුව, පුද්ගල ආදායම් බදු ව්යුහය සඳහා යෝජිත සංශෝධන, අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශයක් මගින් ඉදිරිපත් කර තිබේ. 2022 වසරේ මැද භාගයේදී හඳුන්වා දුන් බදු ප්රතිසංස්කරණ, රටේ ආර්ථික අර්බුදයට ප්රතිචාර වශයෙන් රාජ්ය ආදායම ඉහළ නැංවීමේ පුළුල් උපාය මාර්ගයේ අංගයකි.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ ඇතිකර ගෙන ඇති විස්තීරණ අරමුදල් පහසුකම් (EFF) වැඩසටහන යටතේ, 2025 වසර අවසන් වන විට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 2.3%ක ප්රාථමික අයවැය අතිරික්තයක් ළඟා කර ගැනීමට ශ්රී ලංකාව කැපවී සිටියි. මෙම ඉලක්කයට ළඟාවීම සඳහා 2025 වසර වන විට රාජ්ය ආදායම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 14%ක් දක්වා ඉහළ නංවා ගැනීමට සැලකිය යුතු බදු ආදායමක් අවශ්ය වේ.
මූලික ප්රතිසංස්කරණ සඳහා වසරකට රුපියල් මිලියන 1.2 බැගින් වූ බදු රහිත සීමාවක්, රුපියල් 500,000 බැගින් වූ බදු පරාසයන් සහ බදු අනුපාතය 6% ක අවමයක් සහ 36%ක උපරිමයක් ඇතුළත් විය. කෙසේ වෙතත්, විශේෂයෙන් මධ්යම ආදායම් ලබන්නන් සඳහා සහන ලබාදෙන ලෙස ඉදිරිපත් කල ඉල්ලීම් අනුව, ශ්රී ලංකාව සිය මූල්ය ඉලක්ක සපුරාලීමට පටන් ගත් 2024 මැද භාගයේදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ මේ පිළිබඳ නැවත සාකච්ඡා වල නිරත වීමට රජය කටයුතු කළේය.
ඒ අනුව බදු මට්ටම රුපියල් 500,000 සිට රුපියල් 720,000 දක්වා ඉහළ නංවන අතර, බදු රහිත සීමාව රුපියල් මිලියන 1.2 ක් ලෙස තබා ගැනීම සහ ඉහළම බදු අනුපාතය වන 36% ඇතුළුව සෑම මට්ටමකම ආන්තික බදු අනුපාත පවත්වා ගැනීමට රජය යෝජනා කර තිබේ. 2017 අංක 24 දරන දේශීය ආදායම් පනත සඳහා සිදු කරන සංශෝධනවලින් අනතුරුව මෙම ගැලපීම 2025 අප්රේල් මාසයේ සිට ක්රියාත්මක කිරීමට අපේක්ෂා කෙරේ.
බදු බර වැඩි වශයෙන් ප්රකාශිත බදු තීරුවල මධ්යයේ සිටින පිරිසට සහන සැලසීම මෙම බදු ගැලපීම මගින් අවධානය යොමු කර තිබේ. නිදසුනක් වශයෙන්, මසකට රුපියල් 150,000 ක ආදායමක් ලබන පුද්ගලයෙකුගෙන් අය කළ බදු මුදල 14% කින් අඩුවන අතර ඉහළ ආදායම් ලබන්නන්ට වඩාත් සීමිත සහනයක් හිමිවේ.
මෙම ගැලපුම මගින් මෙරට සමස්ත ආදායමට ඇතිවන බලපෑම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 0.07%ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, 2025 දී වාහන ආනයනය සීමා ලිහිල් කිරීමෙන් ලැබෙන ආදායම යන කරුණු සැලකිල්ලට ගනිමින් මෙම සහනය සැලසීම පිළිබඳ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ සාකච්ඡා කර තිබේ.
යෝජිත සංශෝධන මගින් රාජ්ය මූල්ය විනය පවත්වාගැනීමේ අවශ්යතාවය මෙන්ම විශේෂයෙන්ම මධ්ය ආදායම් ලබන්නන් සඳහා සහන සලසන ලෙස ජනතාව සිදු කළ ඉල්ලීම ඉටුවන බව මුදල් අමාත්යවරයා ලෙස ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතා අවධාරණය කළේය.
ජනාධිපතිවරණය පවත්වා ජනතාවගේ කැමැත්ත මත නව රජයක් පිහිටුවීමෙන් පසු වැඩසටහන් සාකච්ඡා ඉදිරියට ගෙන යාමට සූදානම් බව ජාත්යන්තර මුල්ය අරමුදලේ සන්නිවේදන දෙපාර්තමේන්තු අධ්යක්ෂ ජුලී කොසැක් (Julie Kozack) පවසයි.
ජුලී කොසැක් මෙම අදහස් පළ කළේ විරුද්ධ පාර්ශ්ව විසින් ප්රකාශ කරන පරිදි EFF වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් ණය තිරසාර තක්සේරුව නැවත සාකච්ඡා කිරීමට හෝ නැවත බැලීමට හැකිද යන ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමිනි.
“ඉදිරි ජනාධිපතිවරණය සම්බන්ධයෙන් මෙය තීරණය කළ යුත්තේ ශ්රී ලංකාවේ ජනතාවයි. ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ ස්ථාවරය අනුව අපට පෙනෙන්නේ සැලකිය යුතු ජයග්රහණ ලබා ඇති වැඩපිළිවෙළක්. නමුත් රට එහි දරුණුතම අර්බුදයකින් සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩ ඒමට හැකිවීම සඳහා මෙම ජයග්රහණ ආරක්ෂා කර ගැනීම වැදගත්. තුන්වන සමාලෝචනය පැවැත්වෙන කාලය තුළ මාධ්ය නිවේදනයක සඳහන් කර ඇති පරිදි, තුන්වන සමාලෝචනයේ කාලය මැතිවරණයෙන් පසුව රජය සමඟ සාකච්ඡා කරනවා. ඒ නිසා අපි ජනාධිපතිවරණයක් පවත්වා අලුත් ආණ්ඩුවක් පත් වූ පසු වැඩසටහන් සාකච්ඡා සමඟින් ඉදිරියට යනවා. නැතිනම් ජනතාවගේ තේරීම අනුව ප්රතිඵලය අනුව ඒ සමඟ යාමට අපි සූදානම්‘
“2024 ජුනි 12 වන දින, අපගේ විධායක මණ්ඩලය 2024 වගන්තිය IV උපදේශනය සහ EFF වැඩසටහනේ දෙවන සමාලෝචනය සම්පූර්ණ කළා. එමගින් රටට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 336ක පමණ ප්රවේශයක් ලැබුණා. වැඩසටහන් කාර්ය සාධනය ශක්තිමත්ව පවතිනවා. ප්රතිසංස්කරණ උත්සාහයන් ඵල දරමින් තිබෙනවා. ආර්ථික වර්ධනය නැවත පණ ගැන්වීම ආරම්භ වී තිබෙනවා. උද්ධමනය අඩු වෙනවා. සංචිත, ජාත්යන්තර සංචිත වැඩි වෙමින් පවතින අතර ආදායම් බලමුළු ගැන්වීම වැඩිදියුණු වෙමින් තිබෙනවා. එසේ වුවද, වැදගත් අවදානම් පවතින අතර, ප්රතිසංස්කරණ ගම්යතාවය පවත්වා ගැනීම අත්යවශ්යයි“
“අගෝස්තු මස මුලදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ කණ්ඩායමක් කොළඹට පැමිණ එම අවස්ථාවේදී මාධ්ය නිවේදනයක් නිකුත් කළා. මාධ්ය නිවේදනයේ සඳහන් කර ඇති පරිදි, දේශීය ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම ක්රියාත්මක කිරීම සහ නිල ණය හිමියන්ගේ කමිටුව සහ චයිනා EXIM බැංකුව සමඟ ගිවිසුම අවසන් කිරීම ප්රධාන සන්ධිස්ථානයි. කාර්ය මණ්ඩලය ඒකාබද්ධ වැඩ රාමුව කුමක්දැයි තක්සේරු කළ අතර කාර්ය මණ්ඩලය මෙම රාමුව පිළිබඳ තක්සේරුවක් ශ්රී ලංකා බලධාරීන්ට ද ලබා දී තිබෙනවා. තවද, ශ්රී ලංකා බලධාරීන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි, IMF කාර්ය මණ්ඩලය මෙම තක්සේරුව රටේ බැඳුම්කර හිමියන්ගේ මූල්ය උපදේශකයින් සමඟ බෙදාගෙන තිබෙනවා. ඉතින් එතන තමයි අපේ කාර්යභාරය ණය වෙලා තියෙන්නේ. තවද, ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම සම්බන්ධයෙන්, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සාකච්ඡාවලට සහභාගී නොවන බව යළි අවධාරණය කිරීමට මට අවශ්යයි. ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ සාකච්ඡා සහ සාකච්ඡා වලදී, එම සාකච්ඡා සාමාජික රට සහ එහි ණය හිමියන් අතර වන අතර, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල ණය තිරසාරභාවය පිළිබඳ සමස්ත තක්සේරුවක් සිදු කරනවා, ”ජූලී කොසැක් තවදුරටත් පැවසුවාය.
සලකුණු කරන ලද තැපැල් ඡන්ද පත්රිකාවක ඡායාරුපය සමාජ මාධ්ය වෙත මුදා හැරීමත් සමඟ සැප්තැම්බර් 21 වැනිදා පැවැත්වෙන ජනාධිපතිවරණ ඡන්ද විමසීමේදී ඡන්ද මධ්යස්ථාන තුළට ජංගම දුරකථන රැගෙන යාම තහනම් කිරීමට මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව තීරණය කර තිබෙන බව මැතිවරණ කොමිෂමේ සභාපති ආර්.එම්.ඒ.එල්. රත්නායක මහතා පැවසීය.
‘නිදහස් හා සාධාරණ ජනාධිපතිවරණයක් සහතික කිරීමේ මාධ්ය භූමිකාව’ තේමා කර ගනිමින් ශ්රී ලංකා පුවත්පත් සංගමය විසින් සංවිධානය කරන ලද සම්මන්ත්රණයක් අමතමින් රත්නායක මහතා කියා සිටියේ සලකුණු කළ තැපැල් ඡන්ද පත්රිකාව නිකුත් කළ පුද්ගලයා මේ වනවිට අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති බවයි.
එවැනි ප්රවණතාවක් නැවැත්වීම සඳහා කොමිසම සැප්තැම්බර් 21 වන දින ඡන්ද මධ්යස්ථාන තුළට ජංගම දුරකථන තහනම් කරන බව ඔහු වැඩි දුරටත් පැවසීය.
මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩි දුරටත් කරුණු පැහැදිලි කළ මැතිවරණ කොමිෂමේ සභාපතිවරයා, “තැපැල් ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමේදී එවැනි සලකුණු සහිත ඡන්ද පත්රිකා අන්තර්ජාලයට මුදා හැරීමේ ප්රවණතාවක් අප නිරීක්ෂණය කර තිබෙනවා. අපිට ඕන ඡන්දෙ දවසෙ ඒක වළක්වන්න.”
‘ඡන්ද විමසීම පැවැත්වීමට අවශ්ය සියලු මූලික කටයුතු මේ වනවිට සූදානම් කර තිබෙනවා. එසේම තරග වදින සියලුම අපේක්ෂකයින් සඳහා මාධ්ය විසින් සම මට්ටමේ ක්රීඩා පිටියක් සහතික කළ යුතු බව අප අදාළ ජනමාධ්ය වෙත දන්වා තිබෙනවා. එසේම තවත් වැදගත් කරුණක් අවධාරණය කළ යුතුයි. නිල නොවන ප්රතිඵල ප්රකාශයට පත් කිරීමෙන් මාධ්ය වැළකිය යුතුයි“
“මෙවර ජනාධිපතිවරණයට අපේක්ෂකයින් 38ක් ඉදිරිපත් වෙලා ඉන්නවා. එක් එක් ගණන් කිරීමේ කාමරවල නියෝජිතයින් පස් දෙනෙකු සිටීම සහතික කළ හැකියි. එවිට එය තරඟකාරී ස්ථානයක් බවට පත් වෙනවා. ඔවුන් ගණන් කිරීමේ නිලධාරීන්ට බාධා කරමින් ආධාරකරුවන් සමඟ බෙදා ගැනීමට නිල නොවන ප්රතිඵල සටහන් කරනවා. ඔවුන්ට සමහර වෙලාවට ඒක හරියට පේන්නෙ නෑ. ඔවුන්ගේ සංඛ්යාව සමහර විට නිල සංඛ්යා සමඟ ගැළපෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා නිල නොවන ප්රතිඵලවලින් ජනතාව නොමඟ යැවිය යුතු නැහැ,” මැතිවරණ කොමිෂමේ සභාපතිවරයා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
2022 වසරේ සිට අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්යවල මිල තුන් ගුණයකින් ඉහළ ගොස් ඇති බව කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ සමාජ-ආර්ථික හා සැලසුම් අධ්යක්ෂ ආචාර්ය චමිල චන්ද්රසිරි මහත්මිය පැවසුවාය.
යන්ත්රෝපකරණ සහ ශ්රම පිරිවැය ඉහළ යාම හේතුවෙන් නිෂ්පාදන මිල ඉහළ යාමට හේතු වී ඇති බව ආචාර්ය චන්ද්රසිරි පැවසුවාය. “කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව සහල් සහ බඩඉරිඟු නිෂ්පාදනය දෙගුණ කිරීම සඳහා දිගුකාලීන වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කර ඇති අතර සමස්ත අස්වැන්න වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා වී වගාව සඳහා තාක්ෂණික පැකේජ හඳුන්වා දී තිබෙනවා. ඒ වගේම සහල් ආනයනය අඩු කර ස්වයංපෝෂිත භාවයට මාවත සකස් කිරීම ගැන අපි විශ්වාස කරනවා“ ඇය වැඩි දුරටත් සඳහන් කළාය.
“කැරට් මිල රුපියල් 2000 දක්වා වර්ධනය වූයේ මීට මාස කිහිපයකට පෙරයි, වෙළඳපොලේ මිල ස්ථායීකරණය වඩාත් සැලකිලිමත් විය යුතුයි,” ඇය පැවසුවාය.
උද්ධමන පීඩනයට ප්රතිචාර වශයෙන් ආහාර මිලෙහි තියුණු වැඩිවීමක් සිදුවන බව ඇය පැහැදිලි කළ අතර සහල් වැනි අත්යවශ්ය භාණ්ඩවල මිල ඉහළ දැමීම් නියාමනය කිරීමට පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරිය පියවර ගෙන ඇති බව ද ඇය පැවසුවාය.
පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරියේ වාර්තාවන්ට අනුව 2021 වසරේ සිට සුදු සීනි කිලෝවක මිල දෙගුණයකින් පමණ වැඩි වී ඇති අතර, එය රුපියල් 115 සිට රුපියල් 230-269 දක්වා වැඩි වී ඇත. තවද, සුදු සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 175 සිට රුපියල් 184-210 දක්වා ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත.
ජනලේඛන හා සංඛ්යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව, ශ්රී ලංකාවේ ආහාර පිරිවැය පෙර වසරේ එම මාසයට වඩා 2024 අගෝස්තු මාසයේදී සියයට 0.80 කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර ආහාර උද්ධමනය 2009 සිට 2024 දක්වා සාමාන්යයෙන් සියයට 10.58 කි.
මූලාශ්රය – ඩේලිමිරර්
කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් ගනු ලැබූ මෑත කාලීන තීරණ සම්බන්ධයෙන් මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව දැඩි කනස්සල්ල පළ කරන බව මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපති ආර්.එම්.ඒ.එල් රත්නායක පවසයි. ඔහු පැවසුවේ අමාත්ය මණ්ඩල තීරණ හරහා ඇතැම් අපේක්ෂකයින් පැහැදිලිව ප්රවර්ධනය කරනු ලබන බවයි.
මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපතිවරයා පවසා ඇත්තේ කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් ගනු ලබන කිසිදු තීරණයක් නතර කිරීමට කොමිසමට බලයක් නොමැති බවයි.
“කෙසේ වෙතත් කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් මෑතකදී ලබා දුන් ඇතැම් අනුමැති සම්බන්ධයෙන් මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව සිය විරෝධය පළ කර ඇත. නිදසුනක් වශයෙන් සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට ක්රියාත්මක වන පරිදි විශ්රාමිකයින්ට රුපියල් 3000ක විශේෂ මාසික දීමනාවක් අනුමත කිරීම දැක්විය හැකිය. එම තීන්දුව ඔක්තෝබර් මාසයෙන් පසු එය ක්රියාත්මක කරන ලෙස කොමිසම රජයට බලකර ඇත.
පසුගිය දා ඕවල් ක්රීඩාංගණයේදී එංගලන්තයට එරෙහි ටෙස්ට් ජයග්රහණයෙන් පසු ශ්රී ලංකා ක්රීඩකයින් හය දෙනෙක් නවතම ICC පිරිමි ටෙස්ට් ශ්රේණිගත කිරීම්වල නව වෘත්තීය මට්ටමේ ඉහළ ශ්රේණිගත කිරීම් ලබාගෙන ඇත.
නායක ධනංජය ද සිල්වා, මැදපෙළ දස්කම් දක්වන කමිඳු මෙන්ඩිස් සහ ආරම්භක පිතිකරු පැතුම් නිශ්ශංක වැනි ක්රීඩකයින් සමඟින් ශ්රී ලංකාව, එංගලන්තයට එරෙහිව තම ප්රථම ටෙස්ට් ජයග්රහණය ලබා ගත්තේ පසුගියදා නිමාවට පත් වූ තුන්වන ටෙස්ට් තරගයේදීය.
ශ්රී ලංකාව වෙනුවෙන් පළමු ඉනිමේදී ලකුණු 69ක් රැස්කරමින් ශ්රී ලංකාව වෙනුවෙන් වැඩිම ලකුණු රැස්කළේ ද සිල්වා වන අතර එය නවක ක්රීඩකයකුට නව ක්රීඩාවේ හොඳම ශ්රේණිගත කිරීමක් ලබා ගැනීමටත්, ටෙස්ට් ශ්රේණිගත කිරීම්හි 13 වැනි ස්ථානයට පැමිණීමට ස්ථාන තුනක් ලබා ගැනීමටත් උපකාරී විය. දැන් ඔහු කණ්ඩායමේ පිතිකරුවන් ලැයිස්තුවේ ඉදිරියෙන්ම සිටින ක්රීඩකයා වීමට අවස්ථාව ලබා ගෙන ඇත.
මෙන්ඩිස් සහ නිශ්ශංක ද ටෙස්ට් පිතිකරුවන් සඳහා වන නව වෘත්තීයමය හොඳම ශ්රේණිගත කිරීම් සොයා ගන්නා අතර, මෙන්ඩිස් එංගලන්තයට එරෙහිව අර්ධ ශතකයකින් පසුව ස්ථාන 6ක් ලබා ගනිමින් 19 වැනි ස්ථානය දක්වා උසස් වූ අතර නිශ්ශංක ලකුණු 42 කින් පසු 39 වැනි ස්ථානයට පැමිණ ඇත.
එංගලන්තයේ ජෝ රූට් ඕවල් ක්රීඩාංගණයේ දී ලකුණු 13ක් සහ 12ක් පමණක් ලබා තිබියදී ටෙස්ට් පිතිකරු ශ්රේණිගත කිරීම්වල අංක 1 ස්ථානයේ රැඳී සිටියි. නමුත් දකුණත් පිතිකරු ඔහුගේ ශ්රේණිගත කිරීම් ලකුණු 922 සිට 899 දක්වා පහත වැටී නවසීලන්තය වැනි ක්රීඩකයින්ට ඉඩ සලසයි.
ශ්රී ලංකාවට එරෙහිව ලකුණු 19ක් සහ 3ක් ලබා ගත් දකුණත් පිතිකරුවා ස්ථාන 7ක් පහළ ගොස් 12 වැනි ස්ථානයට පැමිණීමත් සමඟ එංගලන්තයේ හැරී බෘක්ටද එය සමාන කතාවකි.
ශ්රී ලංකාවට එරෙහිව පළමු ඉනිමේදී ශතකයක් රැස්කරමින් නායක ඔලී පෝප් ස්ථාන 7ක් ලබා 27 වැනි ස්ථානය දක්වා වර්ධනය වීමත්, පන්දු රකින ක්රීඩක ජේමි ස්මිත් වේගවත් අර්ධ ශතකයකින් පසුව ස්ථාන 6ක් ඉදිරියට පැමිණ 30 වැනි ස්ථානයට පැමිණීමත් සමඟ එංගලන්තයට එය නරක ආරංචියක් නොවේ.
නවතම ටෙස්ට් පන්දු යවන්නන් ශ්රේණිගත කිරීම්වල ශ්රී ලංකා ක්රීඩකයින් තිදෙනෙකුට තවත් ජයග්රහණ සහ තව දුරටත් වෘත්තීය-හොඳම ශ්රේණිගත කිරීම් ඇත. එංගලන්තයට එරෙහි ටෙස්ට් තරගයේදී කඩුලු 5ක් දවාගනිමින් 31 වැනි ස්ථානය දක්වා ස්ථාන 13ක් ලබා ගනිමින් විශ්ව ප්රනාන්දු පෙරමුණ ගෙන සිටී.
කණ්ඩායමේ ක්රීඩකයන් වන ලහිරු කුමාර (ලකුණු 10 සිට 32 දක්වා) සහ මිලාන් රත්නායක (ලකුණු 26කින් ඉහළ ගොස් 84 වැනි ස්ථානය දක්වා) ද යම් ප්රගතියක් ලබා ගත් අතර, එංගලන්ත ත්රීඩක ඔලි ස්ටෝන් (ස්ථාන 13කින් ඉහළ ගොස් 74 වැනි ස්ථානය දක්වා) පළමු ඉනිමේදී සිය කඩුලු ත්රිත්වයේ පසුබෑමකට ලක් විය.
ඕස්ට්රේලියාව ස්කොට්ලන්තයට එරෙහිව තරඟාවලිය ජය ගැනීමෙන් පසු නවතම T20I ශ්රේණිගත කිරීම්වල යම් වෙනසක් ද ඇති අතර, නායක මිච් මාෂ් (ලකුණු දෙකක් ඉහළ ගොස් 17 වැනි ස්ථානය දක්වා) සහ රකින ක්රීඩක ජොෂ් ඉන්ග්ලිස් (ස්ථාන 28කින් ඉහළ ගොස් 23 වැනි ස්ථානය දක්වා) ඔවුන් වැඩි දියුණු කරන විට විශාලතම අවධානයට ලක්වූවන් වේ.
පන්දු යවන්නන් සඳහා වන T20I ශ්රේණිගත කිරීම්වල හත්වන ස්ථානයට පැමිණීමට දඟ පන්දු යවන ක්රීඩක ඇඩම් සම්පා එක් ස්ථානයක් ලබාගෙන ඇති අතර, එම ලැයිස්තුවේම 49 වන ස්ථානය දක්වා ස්ථාන 20ක් ලබා ගැනීමෙන් පසු බ්රැඩ්ලි කියුරිගේ විශාල දියුණුව නිසා ස්කොට්ලන්තය දිරිමත් වනු ඇත. (අයිසීසී)
ඉඟුරු තේ ඉතා හොඳ රසයක් සහ සෞඛ්ය ප්රතිලාභ රාශියක් ඇති බැවින් එය පානය කිරීම හොඳය. නමුත් දිනකට කිහිප වතාවක් ඉඟුරු තේ පානය කිරීම ඔබේ සෞඛ්යයට හානි කළ හැකිය. ඉතිං ඉඟුරු තේ වැඩිපුර පානය කිරීමේ අවාසි මොනවාදැයි දැනගන්න ඔබ කැමතිද ?
සීතල දිනවල ඉඟුරු තේ පානය සෞඛ්ය හිතකර ලෙස සැලකේ. උදෑසන තේ වල ඉඟුරු නොමැති නම්, එය රසවත් නොවේ. ඉඟුරු සෞඛ්යයට ඉතා ප්රයෝජනවත් යැයි සැලකේ, නමුත් ඉඟුරු තේ සෞඛ්යයට ප්රයෝජනවත් වෙනුවට හානිකර බව ඔප්පු කළ හැකිය. ඉඟුරු තේ අධික ලෙස පානය කිරීම ආමාශය ආශ්රිත ගැටළු ඇති කරයි. මීට අමතරව, අධික ඉඟුරු සහිත තේ ඔබේ රුධිර පීඩනය අඩු කළ හැකිය. දිනකට කෝප්පයක් පානය කිරීම හොඳයි. නමුත් ඊට වඩා වැඩි නොවේ.
ඔබත් ඉඟුරු තේ පානයට කැමති නම් එහි ඇති අවාසි මොනවාදැයි දැනගන්න.
ආමාශයේ ආම්ලිකතාවය වැඩි විය හැකිය – දිනකට මෘදු ඉඟුරු තේ කෝප්ප 1-2ක් පානය කිරීමෙන් විශාල හානියක් සිදු නොවේ, නමුත් ඔබ දිනකට කිහිප වතාවක් තේ පානය කර තේ වලට ඉඟුරු වැඩිපුර භාවිතා කරන්නේ නම්, එය ගෑස්, ආම්ලිකතාවය සහ බඩේ කැක්කුම ඇති කරයි. බඩේ අමාරු ඇති අය ඉඟුරු තේ පානය නොකළ යුතුය.
රුධිරය තුනී කරයි – ඉඟුරු ස්වභාවික රුධිර තුනීකාරකයක් ලෙස ක්රියා කරයි. එවැනි තත්වයක් තුළ, දැනටමත් සිහින් රුධිරය ඇති පුද්ගලයින්ට ඉඟුරු තේ පානය කිරීමෙන් හානියක් විය හැකිය. එවැනි අය ඉඟුරු තේ පානය කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය.
රුධිර පීඩනය අඩු කරයි – ඉඟුරු තේ අධි රුධිර පීඩන රෝගීන් සඳහා ප්රයෝජනවත් වේ, නමුත් ඔබේ රුධිර පීඩනය අඩු නම්, ඉඟුරු තේ පානය නොකරන්න. ඉඟුරු රුධිර පීඩනය අඩු කරන මූලද්රව්ය අඩංගු වේ. අඩු BP රෝගීන්ට මෙය තවත් ගැටළු ඇති කළ හැකිය.
ගර්භණී සමයේදී බොන්න එපා – ගර්භණී සමයේදී ඉඟුරු තේ විශාල වශයෙන් පරිභෝජනය නොකළ යුතුය. එය ආමාශයේ තාපය ඇති විය හැකිය. ඉඟුරු උණුසුම් වන අතර එය පානය කිරීම ගෑස් සහ ආම්ලිකතාවය පිළිබඳ ගැටළුව වැඩි කරයි. ඉඟුරු වැඩිපුර ආහාරයට ගැනීමෙන් කුස තුළ සිටින දරුවාටද හානි සිදු විය හැකිය.
අසාත්මිකතා ඇති විය හැකිය – බොහෝ විට මිනිසුන් සමහර ආහාර ද්රව්ය වලට අසාත්මික වේ. එවැනි තත්ත්වයක් තුළ අසාත්මිකතාවයෙන් පෙළෙන අයට ඉඟුරු තේ පානය කිරීමෙන් සමේ කැසීම, කුෂ්ඨ, ඉදිමීම වැනි ගැටලු ඇති විය හැකියි.
Apple හි iPhone 16 එළිදැක්වීමෙන් පසු සමාජ මාධ්ය තුළ හාස්යජනක memes සහ විහිළු ගලා ගියේය. පරිශීලකයින් උපාංගයේ සමාන සැලසුම සහ ඉහළ මිල ගැන විනෝද වූ අතර අනෙක් අය එහි නව විශේෂාංග අගය කළහ.
Apple විසින් නව iPhone එකක් නිකුත් කරන සෑම විටම හාස්යජනක පළ කිරීම් සහ memes වලින් සමාජ මාධ්ය ආලෝකමත් වීම ආසන්න සම්ප්රදායක් බවට පත්ව ඇත. උත්සවය ආරම්භ වූ වහාම විහිළු සහ මායාකාරී අදහස් ගලා ඒමට පටන් ගත් බැවින් iPhone 16 දියත් කිරීම ද එය අනුගමනය කළේය.
අපේක්ෂා කළ පරිදි, සම්භාව්ය “kidney” memes පෙනී සිටි අතර, නව උපාංගය ලබා ගැනීම සඳහා ශරීර කොටසක් විකිණීමට අවශ්ය වීම ගැන පරිශීලකයින් විහිළු කළහ. iPhone 16 එහි පූර්වගාමියා වූ iPhone 15 ට වඩා “කිසිදු වෙනසක් නැති” ලෙස පෙනෙන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව විනෝදයට පත් කරන පෝස්ට් ඕනෑ තරම් තිබේ.
Apple Glowtime Event 2024, ඊයේ (10) කැලිෆෝනියාවේ Cupertino Park හි Apple හි මූලස්ථානයේදී පැවැත්විණි. මෙම අවස්ථාවට සමගාමීව, Apple CEO Tim Cook සමාජ මාධ්ය වෙත නව iPhone පැමිණීම නිවේදනය කළේය. විහිළු සහ මේමස් වල තමන්ගේම කොටස අවුලුවා තිබියදීත්, iPhone 16 එහි විශේෂාංග සඳහා පමණක් නොව එහි රසිකයින්ගේ උද්යෝගය සඳහා ද ඉක්මනින් වෛරස් විය. ප්රතිචාර බෙදී ගිය අතර, ඇතැමුන් වැඩිපුර වියදම් කර නවතම මාදිලිය තම එකතුවට එක් කිරීමට උනන්දු වූ අතර තවත් සමහර මීමස් සහ හාස්යජනක විවරණවලින් අන්තර්ජාලය ගලා ගියහ.
ටිම් කුක්ගේ X සටහන:
iPhone 16 දියත් කිරීම නිවේදනය කරමින්, Apple CEO Tim Cook විසින් X හි වීඩියෝවක් පළ කර, නව පෙළගැස්මේ දියුණුව ඉස්මතු කළේය. ඔහු ප්රකාශ කළේ, “iPhone හි නව යුගයට සාදරයෙන් පිළිගනිමු! Apple Intelligence සඳහා ගොඩනගා ඇති, iPhone 16 පෙළගැස්ම ඔබගේ ඇඟිලි තුඩෙන් බලවත්, පුද්ගලික සහ පුද්ගලික අත්දැකීමක් ලබා දෙයි. නව කැමරා පාලනය සමඟ, ඔබට කිසිදා මොහොතක් මග හැරෙන්නේ නැත“ යනුවෙනි.
බොහෝ පරිශීලකයින් ඔහුගේ පෝස්ටයට පිළිතුරු දුන් අතර සෑම නව iPhone එකකට ම වඩා අලුත් කුමක්ද සහ සෑම වසරක ම අලුත් එකක් ලබා ගැනීමට හේතුව කුමක්දැයි ඔහුගෙන් විමසා ඇත.
Apple විසින් නව iPhone 16 හඳුන්වා දී ඇති අතර, A18 Bionic චිපයකින් සමන්විත වන අතර එය උසස් AI හැකියාවන් රාශියක් බලගන්වයි. එය අඟල් 6.1ක සංදර්ශකයක් ඉදිරිපත් කරයි. (විකල්ප 6.7-අඟල් ප්රභේදයක් සමඟ) දෙකම Super Retina XDR OLED තාක්ෂණයෙන් සමන්විත වේ. iPhone 16 හි 48 MP ‘Fusion’ කැමරාවක් සහ කැමරා බොත්තම වටා කේන්ද්රගත වූ නව “කැමරා පාලන” විශේෂාංගයක් ද ඇත. මෙම ආකෘතිය කළු, අල්ට්රාමැරීන් / ultramarine, නිල්, රෝස සහ ටීල් (ටීල් යනු කොළ-නිල් වර්ණයකි) යන වර්ණ පහකින් පැමිණේ.
විපක්ෂ නායක සජිත් ප්රේමදාස මහතාගේ බිරිඳ වන ජලනි ප්රේමදාස ඊයේ (10) පලාලි ගුවන් හමුදා කඳවුරට ඇතුළු වෙමින් සිටියදී ගුවන් හමුදා නිලධාරීන් විසින් ආයුධ ආචාරය පිරිනැමූ අයුරු දැක්වෙන වීඩියෝවක් සමාජ මාධ්ය තුළ සංසරණය වීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි ආන්දෝලනයක් හටගෙන තිබේ.
රයිෆලය සිරුරට සමාන්තරව සිරස් අතට ඔසවා සාමාන්යයෙන් රාජ්ය නායකයින්ට සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන්ට ලබා දෙන ආචාර ඉරියව්වකින් පසුවන ගුවන් හමුදා සොල්දාදුවෙකු මෙහිදී දැකගත හැකිය.
මේ සම්බන්ධයෙන් ඩේලිමිරර් ගුවන් හමුදා මාධ්ය ප්රකාශක ගෲප් කපිතාන් එරන්ද ගීගනගේ මහතාගෙන් කළ විමසීමකදී ඔහු ප්රකාශ කර ඇත්තේ අවි ආචාරය සිදු කළේ ජලනි ප්රේමදාස සමඟ පැමිණි පිරිස අතර සිටි පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ජී. එල්. පීරිස් මහතාට මිස වෙනත් කිසිවකුට නොවන බවයි.
කෙසේ වෙතත්, ජලනි ප්රේමදාස කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන් බවත්, ආචාරය පුද කර ජලනිව පලාලි කඳවුරේ ප්රධාන ආරාධිතයා ලෙස පිළිගැනීමට ගොස් සාලුවක් ඔතා පිළිගැනීමට යන විටත් ඉදිරියෙන් ගමන් කරනු දැකගත හැකි වූයේ ප.ම. ජී.එල්. පීරිස් නොව ජලනි ප්රේමදාස බව පැහැදිලිය.
මෙම වීඩියෝව මුලින්ම ෆේස්බුක් වෙත උඩුගත කර ඇත්තේ උතුරු පළාත් SJB සංවිධායක උමාචන්ද්ර ප්රගාෂ් විසිනි. නමුත් ඊයේ සවස් වන විට උමාචන්ද්රා කඳවුරට ඇතුළු වන පිරිසට ආචාරය පුද කළ කොටස කපා ෆේස්බුක් හි ඇයගේ වීඩියෝව සංස්කරණය කර ඇත.
මූලාශ්රය සහ ඡායාරූපය ඩේලි මිරර්
වර්තමාන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්රීවරුන් 215 දෙනෙකු ඔවුන්ගේ පුද්ගලික ආරක්ෂාව සඳහා ආරක්ෂක අමාත්යාංශයෙන් රිපීටර් ෂොට්ගන් දෙක බැගින් දැනටමත් ලබාගෙන ඇති බව ‘ඩේලි මිරර්‘ වෙබ් අඩවිය අද (11) වාර්තා කළේය.
සෑම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරයෙකුටම රිපීටර් ෂොට්ගන් දෙකක් ලබා දෙන ලෙස පාර්ලිමේන්තු බලධාරීන් විසින් මීට මාස දහයකට පමණ පෙර ආරක්ෂක අමාත්යාංශයෙන් ඉල්ලීමක් කර තිබූ අතර එම ඉල්ලීම අනුව මෙම ගිනි අවි ලබා දීම සිදුව ඇති බව වාර්තා වේ.
චීනයේ නිෂ්පාදිත පිස්තෝල මීට පෙර පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන්ට නිකුත් කළ නමුත් ඒවායින් බොහොමයක් මේ වන විට අක්රියව පවතින බැවින් රිපීටර් තුවක්කු නිකුත් කිරීමට තීරණය කර ඇති බව ද අදාළ වාර්තාව පවසයි.
මෙම ගිනි අවි වෙනත් කිසිඳු තෙවන පාර්ශ්වයකට පැවරිය නොහැකි බවට ආරක්ෂක අමාත්යාංශය නියම කර ඇත. ඉදිරියේ දී තනතුරුවලින් බැහැරව සිටියත් මන්ත්රීවරුන්ට ඒවා තබා ගැනීමට ද අයිතියක් ඇති බව ද වාර්තා වේ.
YouTube කෘත්රිම බුද්ධියේ (AI)බලයෙන් ක්රියාත්මක වන විශේෂාංග අඛණ්ඩව එළිදක්වන අතර, විභව අනිසි භාවිතයෙන් නිර්මාණකරුවන් ආරක්ෂා කිරීම කෙරෙහි ද අවධානය යොමු කරයි.
YouTube සිය වේදිකාවේ කෘත්රිම බුද්ධිය / AI-ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතය අනිසි ලෙස භාවිත කිරීමෙන් නිර්මාපකයින් ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කරයි. ජනප්රිය වීඩියෝ ප්රවාහ වේදිකාව අන්තර්ගත නිර්මාපකයින්ට AI හඬ ක්ලෝන සහ ඔවුන්ගේ සමානකම් අනුකරණය කරන ගැඹුරු ව්යාජ / deepfakes මත වැඩි පාලනයක් ලබා දීම සඳහා නව මෙවලම් සංවර්ධනය කරමින් සිටින බව වාර්තා වේ
නිර්මාණකරුවන් සඳහා YouTube හි නව AI හඳුනාගැනීමේ මෙවලම්
මෑත බ්ලොග් සටහනක YouTube විසින් නිවේදනය කළේ නිර්මාණකරුවන්ට ඔවුන්ගේ කටහඬ අනුකරණය කරන AI-ජනනය කරන ලද කටහඬ හඳුනා ගැනීමට සහ කළමනාකරණය කිරීමට උපකාර වන තාක්ෂණයක් මත වැඩ කරන බවයි. මෙම ඉදිරියට එන විශේෂාංගය සින්තටික් ගායන හැඳුනුම් මෙවලම / synthetic singing ID tool ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, එය 2007 සිට නිර්මාපකයින්ගේ වැඩ ආරක්ෂා කරන YouTube හි අන්තර්ගත ID පද්ධතියේ කොටසක් වනු ඇත.
නියමු වැඩසටහන 2024 දී පැමිණේ
YouTube දැනට එහි හවුල්කරුවන් සමඟ සහයෝගයෙන් මෙම මෙවලම පිරිපහදු කරමින් සිටින අතර 2024 මුල් භාගයේදී නියමු වැඩසටහනක් දියත් කිරීමට සැලසුම් කරයි. නව හඳුනාගැනීමේ මෙවලම නිර්මාණකරුවන්ට ඔවුන්ගේ හඬ අනුකරණය කරන AI-ජනනය කරන ලද අන්තර්ගතය ස්වයංක්රීයව සලකුණු කිරීමට සහ පාලනය කිරීමට සහ වැළැක්වීමට පරිශීලකයින්ට උපකාර කරයි.
AI-උත්පාදිත අන්තර්ගතය සඳහා මුහුණු හඳුනාගැනීම දක්වා පුළුල් කිරීම
හඬ ආරක්ෂාවට අමතරව, YouTube විසින් නළුවන්, ක්රීඩක ක්රීඩිකාවන්, සංගීතඥයන් සහ අනෙකුත් ප්රසිද්ධ පුද්ගලයින්ට ඔවුන්ගේ මුහුණු පෙන්වන AI-ජනනය කරන ලද වීඩියෝ කළමනාකරණය කිරීමට උපකාර වන දෙවන මෙවලමක් මත වැඩ කරමින් සිටී. මෙම මෙවලම වේදිකාවේ ගැඹුරු ව්යාජ සහ වෙනත් හසුරුවන ලද අන්තර්ගතයන් පැතිරීම වැළැක්වීමට උපකාරී වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
වැඩෙන උත්සුකයන් මධ්යයේ AI අන්තර්ගත අනිසි භාවිතය ආමන්ත්රණය කිරීම
වේදිකාවේ AI මත පදනම් වූ අන්තර්ගතයේ නැගීම තවදුරටත් Deepfakes සහ AI හඬ ක්ලෝන ඇතුළත් වන අතර, එය YouTube වැනි සමාජ මාධ්ය වේදිකා දැඩි ප්රතිපත්ති හඳුන්වා දීමට හේතු විය.
මෑත මාසවලදී, AI ආකෘති පුහුණු කිරීම සඳහා ප්රකාශන හිමිකම් සහිත අන්තර්ගතයන් භාවිතා කිරීම සම්බන්ධයෙන් තාක්ෂණ සමාගම් සහ බුද්ධිමය දේපළ (intellectual property – IP) දරන්නන් අතර වැඩි වන ආතතියක් YouTube විසින් දුටුවේය.
මෙම උත්සුකයන් තිබියදීත්, වීඩියෝ ප්රවාහ වේදිකාව YouTube කෙටි සඳහා Dream Screen වැනි AI-ධාවන මෙවලම් වැලඳගෙන ඇත. වේදිකාව තවදුරටත් පවසන්නේ එහි නිර්දේශ පද්ධති වැඩිදියුණු කිරීමට සහ ස්වයංක්රීය ශබ්ද විකාශනය වැනි නව විශේෂාංග සංවර්ධනය කිරීමට නිර්මාණකරුගේ අන්තර්ගතය භාවිතා කරන බවයි.
ආරක්ෂණ සහ නිර්මාපක ආරක්ෂාව
අනිසි භාවිතය වැළැක්වීම සඳහා එහි AI මෙවලම් තුළ ආරක්ෂාව ගොඩනගා ඇති බව ප්රකාශ කරමින් YouTube නිර්මාපකයින්ට සහතික විය. වේදිකාව එහි ප්රතිපත්ති උල්ලංඝනය කරන හෝ සංවේදී මාතෘකා ඇතුළත් ප්රේරක අවහිර කිරීමට සැලසුම් කරයි. තවද, YouTube විසින් තෙවන පාර්ශ්ව විසින් නිර්මාපක අන්තර්ගතය අනවසරයෙන් ඉවත් කිරීම වැළැක්වීමට පියවර ගනිමින් සිටින අතර, එවැනි ක්රියා එහි සේවා කොන්දේසි උල්ලංඝනය කරන බව සහතික කරයි.
“අවසරයකින් තොරව අන්තර්ගතය සීරීමට ලක් කරන අය ඇතුළු අනවසර ප්රවේශයන් හඳුනාගෙන අවහිර කරන පද්ධති සඳහා අපි දිගටම ආයෝජනය කරන්නෙමු” යනුවෙන් ප්රකාශ කරමින්, නිර්මාණකරුවන් ආරක්ෂා කිරීමට ඇති කැපවීම සමාගම අවධාරණය කළේය.
සනත් ජයසූරිය ඕවල් ක්රීඩාංගණයේදී එංගලන්තයට එරෙහිව ශ්රී ලංකාව ලැබූ ටෙස්ට් ජයග්රහණ දෙකේම කොටස්කරුවෙකි. ඔහු 1998 දී තම කණ්ඩායමේ ජයග්රහණයේදී ද්විත්ව ශතකයක් ලබා ගත් අතර 2024 දී ශ්රී ලංකා කණ්ඩායමේ තාවකාලික පුහුණුකරු විය.
හිටපු සුපිරි පිතිකරු සනත් ජයසූරිය 1998 දී සහ 2024 දී ඕවල් පිටියේදී ශ්රී ලංකාව ලැබූ ඓතිහාසික ජයග්රහණවල කොටස්කරුවෙකි. 1998 එම තරගයේදී ඔහු පළමු ඉනිමේදී ද්විත්ව ශතකයක් සහ දෙවැනි ඉනිමේදී නොදැවී ලකුණු 24ක් රැස්කරමින් තම කණ්ඩායම ජයග්රහණය කරා රැගෙන ගියේය. ඇලෙක් ස්ටුවර්ට්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් එංගලන්ත කණ්ඩායමට එරෙහිව කඩුලු දහයක සංවේදී ජයග්රහණයක් ලබා ගැනීමට එදා ජයසූරිය ලබා දුන් දායකත්වය ප්රධාන සාධකයක් විය. වර්තමානයේ ඔහු එංගලන්ත කණ්ඩායමට එරෙහිව කඩුලු 8ක ජයග්රහණයක් ලැබූ කණ්ඩායමේ තාවකාලික පුහුණුකරු විය.
එම ජයග්රහණ දෙකම ගැන සිය මතකය අවධි කළ හිටපු ආරම්භක පිතිකරු ජයසූරිය මෙසේ පැවසුවේය, “අවුරුදු 27කට විතර කලින් අපි අර්ජුන රණතුංගගේ නායකත්වය යටතේ ඕවල් පිටියේදී පළමු ජයග්රහණය වාර්තා කළා. මුරලි (මුත්තයියා මුරලිදරන්) කඩුලු 16ක් විතර ගත්තා. මට ද්විත්ව ශතකයක්, අරවින්ද [ද සිල්වා] 150ක් ගත්තා. ඕවල් පිටිය අපිට කවදාවත් අමතක නොවන තැනක්. නමුත් අද අපේ අය ක්රීඩා කළේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් තත්ත්වයෙන්. එය දැඩි තත්ත්වයක්, තණකොළ, කාලගුණය සහ හැම දෙයක්ම වළාකුළු පිරි සීතලයි. සියලුම ගෞරවය මේ කොල්ලන්ටයි. පන්දු රකින්නන් හොඳින් පන්දු රැකීමත්, පිතිකරුවන් දෙවැනි ඉනිමේ වගකීමත් ගත්තා.” ජයසූරිය විස්තර කළේය.
අසිත ප්රනාන්දු, මිලාන් රත්නායක, විශ්ව ප්රනාන්දු සහ ළහිරු කුමාර වැනි ක්රීඩකයන්ගෙන් සමන්විත වූ සිවුකොන් වේග ප්රහාරයක් සමඟින් ශ්රී ලංකා කණ්ඩායම ක්රීඩා කළේය. ඔවුන් එංගලන්ත දෙවැනි ඉනිමේ දැවැන්ත කඩා වැටීමකට ලක් කරමින් කණ්ඩායමේ ජයග්රහණයට විශාල දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. ජයසූරිය වේගපන්දු යවන්නන්ට ප්රශංසා කළේය.
“අපි වේගපන්දු යවන්නන් හතර දෙනෙකු සමඟ ගිය පළමු අවස්ථාව මෙයයි. ඔවුන් සියල්ලන්ම ඔවුන්ගේ උත්සාහයෙන් 100%ක්ම ප්ර යෝජන ගත්තා. ඔවුන් ගැන කතා කිරීම සතුටක්. අපේ දෙවැනි ඉනිමේ පන්දු යැවීම කැපී පෙනෙන එකක් වුණා. එංගලන්ත කණ්ඩායම සැලැස්මට අනුව ක්රීඩා කළ නමුත් ඕවර 35 ට අඩුවෙන් ඔවුන්ව දැවී ගියා. ඔවුන්ට ලබාගන්න පුළුවන් වුණේ ලකුණු 150ක් පමණයි. ළහිරු කුමාර මැදට ගෙනා ආකල්පය තමයි මම බලාපොරොත්තු වුණේ – මට ඕන වුණේ ඒක පුළුවන් තරම් මැදදී පෙන්වන්නයි. එහෙම තමයි අපි ක්රිකට් ගහන්න ඕන. ඔහු විශිෂ්ට ලයින් ඇන්ඩ් ලෙංග්ට් එකකින් පන්දු යැව්වා“
“අසිත ප්රනාන්දු මෙම තරඟාවලිය පුරාවටම කැපී පෙනුණා. රත්නායක නවක ක්රීඩකයෙකු ලෙස ඇත්තෙන්ම දක්ෂයි. ඔහු ඉතා හොඳින් පන්දු යැව්වා. විශ්ව ප්රනාන්දු, ඔහු දෙවැනි ඉනිමේ පන්දු යවපු ආකාරය තමයි අපට අවශ්ය වුණේ,” ජයසූරිය වැඩි දුරටත් පැවසීය.
පැතුම් නිශ්ශංක පන්දු 124කදී ලකුණු 127ක් රැස්කරමින් ලකුණු 233ක ඉලක්කයක් කරා ශ්රී ලංකාව රැගෙන ගියේය. “ආබාධ හේතුවෙන් පැතුම්ට වසර කිහිපයක් ටෙස්ට් ක්රීඩා කිරීමට නොහැකි වුණා. නමුත් ඔහු විස්සයි 20 සහ එක්දින තරඟවලදී හොඳින් දස්කම් දක්වනවා. ඔහු මෙහි ඔහුගේ ස්වභාවික ක්රීඩාව ක්රීඩා කළා. ඔහු එය කරනවා දැකීමට මම කැමතියි. පැතුම් එසේ ක්රීඩා කරන විට ස්ට්රයිකර් නොවන ක්රීඩකයින්ට පවා ඔවුන්ගේ ස්වාභාවික ක්රීඩාව කළ හැකියි“ ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි ගීතා කුමාරසිංහ ඇතුළු රාජ්ය අමාත්යවරුන් පස් දෙනෙකු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ මහතා විසින් ඉවත් කර ඇති බව ජනාධිපති මාධ්ය අංශය (PMD) පවසයි.
ශෂීන්ද්ර රාජපක්ෂ, තේනුක විදානගමගේ, ප්රසන්න රණවීර සහ ඩී.වී චානක ඉවත් කළ සෙසු පිරිස අතර වෙති.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 47 (3) (අ) වගන්තිය යටතේ මෙම ඉවත් කිරීම් සිදු කර ඇති බව ජනාධිපති මාධ්ය අංශය ප්රකාශ කළේය.
තාක්ෂණ දැවැන්තයින්ට ඔවුන් දිගු කලක් එරෙහිව සටන් කළ බදු සහ දඩ මුදල් ආපසු ගෙවන ලෙස නියෝග කර ඇත. අයිෆෝන් නිෂ්පාදකයාට සහ ගූගල්ට එරෙහි යුරෝ බිලියන ගණනක නඩු දැවැන්ත එක්සත් ජනපද සංගත පාලනය කිරීමේ යුරෝපයේ සටනේ කොටසකි.
Google විශ්වාසභංග නීති උල්ලංඝනය කර ඇති අතර Apple විසින් යුරෝපා සංගමයට ඩොලර් බිලියන 14.3ක් ආපසු බදු ලෙස ගෙවිය යුතු බව යුරෝපීය අධිකරණය (European Court of Justice – ECJ) අද (10) නියෝග කළේය.
මෙම අවස්ථා දෙකම එක්සත් ජනපද තාක්ෂණ දැවැන්තයින් විසින් ගසාකන ලද බදු හිඩැස් වැසීමට යුරෝපා සංගමය දරන උත්සාහයක් ලෙස සැලකේ.
Google ට එරෙහි නඩුව 2017 දක්වා දිව යයි. EU විසින් Google සෙවීම් වලදී තමන්ගේම Google Shopping සබැඳිවලට ප්රමුඛත්වය දෙන බවට යුරෝපා සංගමය චෝදනා කළ අතර මෙය එහි විශ්වාසභංග රෙගුලාසි උල්ලංඝනය කරන බවට මෙම කණ්ඩායම තර්ක කර ඇත.
ගූගල් සමාගමට යුරෝ බිලියන 2.4 ක දඩයක් නියම වූ නමුත් සමාගම ECJ වෙත අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර එය දැන් දඩය තහවුරු කර ඇත.
“වෙළඳපොළේ ලක්ෂණ සහ නඩුවේ විශේෂිත තත්වයන් අනුව, Google හි හැසිරීම වෙනස් කොට සැලකීමක් වූ අතර කුසලතා මත තරඟකාරී විෂය පථයට වැටෙන්නේ නැත,” විනිසුරුවන් පැවසූහ.
ප්රතිචාරයක් වශයෙන්, ගූගල් පැවසුවේ ඔවුන් දැනටමත් යුරෝපා සංගම් රෙගුලාසිවලට අනුකූල වීම සඳහා 2017 හි වෙනස්කම් සිදු කර ඇති බවයි.
EU සමග Apple සමාගමේ දීර්ඝ කාලීන වෛරය
Apple සමාගමට එරෙහිව යුරෝපා සංගමයේ නඩුව 2016 දී ආරම්භ වූ අතර, සමාගමේ යුරෝපීය මූලස්ථානය පිහිටි අයර්ලන්තයේ බලධාරීන් සමඟ බදු ගනුදෙනුවක් ලැබුණු බවට චෝදනා මත එය ආරම්භ විය.
ප්රධාන වශයෙන් එක්සත් ජනපදයේ බදු අය කළ හැකි යැයි සමාගම තර්ක කරන අයර්ලන්ත සහනාධාර දෙකක් සඳහා ඇපල් සමාගම විසින් බිලියන ගණන් බදු ආපසු ගෙවන ලෙස යුරෝපා සංගමය දිගු කලක් තිස්සේ ඉල්ලා සිටියේය. ඔවුන් ද්විත්ව බදුකරණයකට යටත් වන බවත්, තත්ත්වය අයර්ලන්තය වෙතින් රාජ්ය ආධාර වළක්වන්නේ නැති බවත් තර්ක කරමින්, Apple විසින් ගෙවීම් නියෝගය අවලංගු කිරීමට යුරෝපීය කොමිසමට එරෙහිව තීන්දුවක් ලබා ගත්තේය.
කොමිසම එම තීන්දුවට ප්රථමයෙන් අභියාචනා කළේ 2020 දී, ඔවුන්ට පක්ෂව අද ECJ තීන්දුවට පෙර තවත් වසර හතරක නීතිමය ගැටුමක් ඇති කරමිනි.
Google සහ Apple වලට එරෙහි විනිශ්චයන් දෙකම අවසාන තීන්දුවක් වන අතර එය අවලංගු කළ නොහැකිය.
EU සහ Apple ප්රතික්රියා
යුරෝපා සංගම් විරෝධී ප්රධානී Margrethe Vestager විනිශ්චයන් පිළිගත්තේය. “අද යුරෝපීය පුරවැසියන් සහ බදු යුක්තිය සඳහා විශාල ජයග්රහණයක්,” ඇය ඇපල් තීන්දුවේ X හි පළ කර ඇති අතර, ගූගල් විනිශ්චය ඩිජිටල් සාධාරණත්වය සඳහා වූ විශාල ජයග්රහණයක් ලෙසද ප්රශංසා කළාය.
කෙසේ වෙතත්, Apple සමාගම ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, “යුරෝපීය කොමිසම ප්රතික්රියාශීලීව නීති වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කරන අතර ජාත්යන්තර බදු නීතියට අනුව අපගේ ආදායම දැනටමත් එක්සත් ජනපදයේ බදු වලට යටත්ව තිබූ බව නොසලකා හරිමින් සිටී.” යනුවෙනි.
