Tag: featured

• අදාළ අනුමැතිය මේ වන විටත් ලැබී අවසන්.
• මුදල්, ආර්ථික ස්ථායීකරණ සහ ජාතික ප්‍රතිපත්ති අමාත්‍යවරයා ලෙස ජනපති 2024-08-12 වන දින අදාළ අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශය යොමු කර තිබෙනවා.
• සංවේදී කරුණු ජනගත කිරීමේදී ජනතාව නොමඟ යවන්න එපා.

2025 වසරේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිත රාජ්‍ය සේවක වැටුප් වැඩිවීම සඳහා අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය ලැබී නොමැති බවට පළවන වාර්තා සාවද්‍ය වන අතර ඒ සඳහා අදාළ අනුමැතිය මේ වන විටත් ලැබී තිබෙන බව ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය අද (10) මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් අවධාරණය කළේය.

එම මාධ්‍ය නිවේදනය සම්පූර්ණයෙන් පහත පළ වේ.

2024 මැයි මස 27 වන දිනැති අංක 24/විවිධ (020) දරණ අමාත්‍ය මණ්ඩල තීරණය ප්‍රකාරව රාජ්‍ය සේවයේ විවිධ සේවක කණ්ඩායම් අතර පැවති වැටුප් විෂමතාවයන් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කර, 2025 වර්ෂය සඳහා වන අයවැය යෝජනාවලට ඇතුලත් කිරීමට අවශ්‍ය පියවර ගැනීමට හැකිවන පරිදි රාජ්‍ය සේවයේ සියළුම අංශයන්හි වැටුප්, වේතන හා අනෙකුත් පාරිශ්‍රමිකයන් සමාලෝචනය කර සිදු කළ යුතු සංශෝධන සම්බන්ධයෙන් වන නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා විශේෂඥ කමිටුවක් පත් කරන ලදී.

එම විශේෂඥ කමිටුව විසින් රාජ්‍ය අංශයේ ප්‍රධාන වෘත්තීය සංගම් 81 ක් සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් සමඟ සාකච්ඡා පවත්වා අදාල තොරතුරු විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් අනතුරුව අතුරු වාර්තාවක් සකස් කොට තිබේ.

මේ සම්බන්ධව උදය ආර්. සෙනෙවිරත්න මහතා කරුණු පැහැදිළි කිරීමක් සිදු කරමින් කියා සිටියේ මෙම වාර්තාව සැකසීමේදී තවත් වෘත්තීය සංගම්, විවිධ සංවිධාන, ආයතන හා පුද්ගලයන් 391කගෙන් කරුණු විමසා තොරතුරු ලබාගත් බවයි.

පවතින රාජ්‍ය මූල්‍ය අවකාශයන් හා රාජ්‍ය අංශයේ සේවකයින් මුහුණ දෙන අභියෝගද සැලකිල්ලට ගෙන රාජ්‍ය පිරිවැය කළමනාකරණය කර ගැනීමට අදාළ යෝජනා ද සමඟ පවතින වැටුප් ව්‍යුහයන් සංශෝධනය සඳහා වූ උපමාණයන් හා ප්‍රමිතීන් ද රාජ්‍ය පිරිවැය අවම කිරීමට සහ ආදායම් උත්පාදන උපාය මාර්ග ඇතුළත් වූ ප්‍රතිපත්තිමය රාමුවක් මෙම අතුරු වාර්තාව මඟින් නිර්දේශ කර ඇත.

ඒ අනුව අමාත්‍ය මණ්ඩල පත්‍රිකා අංක 24/1609/601/097 වූ, ‘‘රාජ්‍ය සේවයේ වැටුප් විෂමතාවන් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීම පිණිස පත් කරන ලද විශේෂඥ කමිටුවේ අතුරු වාර්තාව” යන මැයෙන් ජනාධිපති සහ මුදල්, ආර්ථික ස්ථායීකරණ සහ ජාතික ප්‍රතිපත්ති අමාත්‍යවරයා විසින් 2024 – 08 – 12 වන දින අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශය යොමු කර ඇත.

මෙම අතුරු වාර්තාව අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් සලකා බලා සාකච්ඡා කිරීමෙන් අනතුරුව එම අතුරු වාර්තාවේ 03 ඡේදයේ සඳහන් (3.1) සිට (3.18) දක්වා වන නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කිරීම පිණිස ප්‍රතිපත්තිමය අනුමැතිය ලබාදීම සහ එකී අතුරු වාර්තාවේ සඳහන් නිර්දේශ 2025 වර්ෂය සඳහා වන අයවැයට ඇතුළත් කර ක්‍රියාත්මක කිරීම පිණිස අනුමැතිය ලබාදීම සිදුකර ඇත.

2025 පාදක වසර ලෙස සලකා සියළුම රජයේ සේවකයින් සඳහා (සෑම වසර තුනකට වරක් සංශෝධනය කිරීමට යටත්ව) ජීවන වියදම් දිමනාව මාසිකව රුපියල 25,000ක් ගෙවීම,

රාජ්‍ය සේවයේ අවම ආරම්භක මාසික වැටුප 24% සිට 50%-60% දක්වා වු පරාසයකින් වැඩි වන අතර ජීවන වියදම් දිමනාව සමඟ දළ වැටුප රු. 55,000ක් ලෙස ගෙන අනෙකුත් සියළුම තනතුරු සඳහා මූලික වැටුප ඒ අනුව ගැලපිම,

ව්‍යාපාරික රාජ්‍ය සමාගම් හා බැංකු හැර අන් සිලුම රාජ්‍ය ආයතන සඳහා මෙම නව වැටුප් හා දිමනා ක්‍රමවේදය ක්‍රියාත්මක කිරීම,

2020 වසරට පෙර විශ්‍රාම ගත් රාජ්‍ය නිලධාරින් හට හිමිකම් ලැබු වැටුප් වර්ධක ලබාදී ඔවුන්ගේ විශ්‍රාම වැටුප සංශෝධනය කර අදාළ විෂමතා නිරවුල් කිරීම,

විශ්‍රාමිකයන් සඳහා ජිවන වියදම් දීමනාව, සක්‍රී සේවයේ නියුතු රාජ්‍ය නිලධාරින් සඳහා ලබා දෙන ජීවන වියදම් දීමනාවෙන් 50%කට සමාන වන පරිදි 2025 ජනවාරි සිට ලබා දීම,

දැනට පවතින බදු ප්‍රතිපත්ති තුළම මෙම වියදම් කළමනාකරණය කිරීමට යටත්ව, මෙම වැටුප් ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ යෝජිත වැටුප් ක්‍රමය 2025 ජනවාරි මස 01 වන දින සිට රාජ්‍ය මූල්‍ය අවකාශය ද සැලකිල්ලට ගෙන අදියරගතව ක්‍රියාත්මක කිරීම එම නිර්දේශ වේ.

ඒ අනුව උක්ත විශේෂඥ කමිටුව විසින් ඔවුන්ගේ අවසන් වාර්තාව 2024.09.03 වන දින ජනාධිපතිවරයා වෙත භාරදී ඇති අතර එම වාර්තාවේ අංක 01 සිට 08 දක්වා වන නිර්දේශ මඟින් ඉදිරිපත් කර ඇති රාජ්‍ය සේවා වර්ගීකරණය, රාජ්‍ය සේවකයින්ගේ දීමනා, විශ්‍රාම වැටුප් විෂමතා ඉවත් කිරීම, වැන්දඹු, වැන්දඹු පුරුෂ හා අනත්දරු සහ අග්‍රහාර අයකිරීම් සම්බන්ධ නිර්දේශ සහ සංශෝධන 2025.01.01 දින සිට ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ප්‍රතිපත්තිමය අනුමැතිය ලබාදීමත්, එම නිර්දේශ 2025 අයවැය යෝජනා සඳහා අන්තර්ගත කිරීමත් සිදුකොට ඇත.

ඒ අනුව මෙවන් සංවේදී කරුණු ජනගත කිරීමේදී ජනතාව නොමඟ යවන ආකාරයේ සාවද්‍ය පුවත් පළ නොකොට කරුණු සොයා බලා නිවැරදි තොරතුරු ජනගත කිරීමට කටයුතු කරන මෙන් සියලුදෙනාගෙන් ඉල්ලා සිටිමු.

ඉන්දියාවෙන් වඳුරු උණ (mpox) යැයි සැක කෙරෙන ආසාදිතයෙකු වාර්තා වීමත් සමඟ ඉන්දීය සෞඛ්‍ය බලධාරීන් සිය සුපරීක්ෂාකාරීත්වය තවදුරටත් වැඩි කර ඇති බව එරට මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඉන්දියාවේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයට අනුව, වෛරසය පැතිරීමකින් පීඩා විඳි රටකින් මෑතකදී සංචාරය කළ පුද්ගලයෙකු තුළ මෙම වෛරසය හමුවී ඇත.

ආසාදිතයා රෝහලක හුදකලා කර ඇති අතර ඔහු සාමාන්‍ය තත්ත්වයේ සිටින බව අමාත්‍යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ.

රෝගියාට තිබිය හැකි mpox වෛරසයේ කුමන ප්‍රභේදයදැයි ඉන්දීය සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය සඳහන් කර නැති නමුත් ආසාදනය තහවුරු කිරීම සඳහා පරීක්ෂණ පවත්වනු ලැබේ.

clade 1b ප්‍රභේදයේ mpox ගෝලීය අවධානයට හේතු වී ඇත්තේ එය සාමාන්‍ය සමීප සම්බන්ධතා හරහා වඩාත් පහසුවෙන් පැතිරෙන බව පෙනේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) මෑතකදී mpox ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්විය යුතු මහජන සෞඛ්‍ය හදිසි අවස්ථාවක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

ශ්‍රී ලංකාවේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ මූලාශ්‍රවලට අනුව, වඳුරු උණ රෝගීන්ගේ විශාල වැඩිවීමක් සිදුවී නොමැති අතර, හදිසි පියවර ක්‍රියාත්මක වන බැවින් වඳුරු උණ උවදුරේ ආසන්න තර්ජනය අවම බව සඳහන් වන අතර සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය අතිරේක සෝදිසියක් සඳහා පියවර ගෙන ඇති බව ද වාර්තා වේ.

මේ වන විට වාර්තා වී ඇති බොහෝ ආසාදිතයින්ට සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි ආසාදිතයින් සංඛ්‍යාවක් ඇති රටවලට සංචාරක ඉතිහාසයක් ඇති පුද්ගලයින් සම්බන්ධ වන බැවින්, mpox වැළැක්වීමට ගනු ලබන පියවර අතරට ගුවන් තොටුපළවල සහ වරායන්හි ඉහළ නිරීක්ෂණ ඇතුළත් වන බව සඳහන් වේ.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව, Monkeypox යනු සාමාන්‍යයෙන් සති දෙකේ සිට හතර දක්වා පවතින රෝග ලක්ෂණ සහිත ස්වයං-සීමිත රෝගයකි. එය සාමාන්‍යයෙන් උණ, කුෂ්ට සහ ඉදිමුණු වසා ගැටිති සමඟ ප්‍රකාශ වන අතර සෞඛ්‍යමය සංකූලතා රාශියකට තුඩු දිය හැකිය.

එය ශරීර තරල හෝ තුවාල සමඟ සෘජු ස්පර්ශයකින් ද, ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ දූෂිත ඇඳුම් හෝ ලිනන් වැනි තුවාල ද්‍රව්‍ය සමඟ වක්‍රව සම්බන්ධ වීමෙන් ද සම්ප්‍රේෂණය කළ විය හැකි බව ද ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පවසයි.

වාහනවල ප්‍රදර්ශනය කර ඇති මැතිවරණ ප්‍රචාරක ස්ටිකර් වහාම ඉවත් කරන ලෙස මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව නියෝගයක් නිකුත් කර තිබේ. පෞද්ගලික බස්රථවල සහ ත්‍රිරෝද රථවල දේශපාලන සටන් පාඨ සහ ස්ටිකර් ඇලවීම සම්බන්ධයෙන් පැමිණිළි රැසක් හේතුවෙන් මෙම තීරණය ගෙන ඇත.

ජනාධිපති මැතිවරණ පනතට අනුව එවැනි ද්‍රව්‍ය ප්‍රදර්ශනය කිරීම මැතිවරණ නීති උල්ලංඝණය කිරීමක් බව කොමිසම නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටී.තවද, නීතියට අවනත නොවන පුද්ගලයින්ට එරෙහිව පියවර ගන්නා ලෙස පොලිසියට දන්වා ඇති බවද එහි සඳහන් වේ

පැතුම් නිශ්ශංකගේ විශිෂ්ට ශතකයක් සහ දෙවැනි ඉනිමේ ශ්‍රී ලංකා පන්දු යවන්නන්ගේ ආනුභාවයෙන් යුත් උත්සාහයක් හේතුවෙන් අද (සඳුදා) ඕවල් ක්‍රීඩාංගණයේදී එංගලන්තයට එරෙහිව පැවැති තෙවැනි ටෙස්ට් තරගයෙන් කඩුලු 8ක ජයක් අත්කර ගැනීමට ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම සමත් විය.

මෙම ජයග්‍රහණයත් සමඟ තරග තුනකින් සමන්විත තරගාවලිය 2-1ක් ලෙස එංගලන්තය ජයග්‍රහණය කළේය. මෙය ශ්‍රී ලංකාව එංගලන්තයේදී ලබාගත් සිවුවැනි ජයග්‍රහණය වන අතර වසර 10කට පසුව මෙරටදී ලැබූ පළමු ජයග්‍රහණයද වේ. මෙය 2010 වසරේ ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව පකිස්ථානය ලබා ගත් ලකුණු 180 හඹා යාම අභිබවා යමින් ආසියානු රටක් එංගලන්තයේදී සිදුකළ ඉහළම සාර්ථක ලකුණු හඹා යාම ද වේ.

තෙවැනි තරගයට පැමිණෙන ශ්‍රී ලංකාව කාසියේ වාසිය දිනා පළමුවෙන් පන්දු රැකීමට තීරණය කළේය. ඔලී පෝප් / Ollie Popeපන්දු 156 කදී හතරේ පහර 19 ක් සහ හයේ පහර 2 ක් සමගින් ලකුණු 154ක් සහ බෙන් ඩකට් / Ben Duckettපන්දු 79කදී හතරේ පහර 9ක් සහ හයේ 2ක් සමගින් ලකුණු 86ක් රැස් කළ අතර එංගලන්තය පළමු ඉනිමේදී ලකුණු 325කට දැවී ගියේය.

ඉනිමේ ප්‍රධාන විශේෂතා වූයේ ඩකට් සහ පෝප් අතර දෙවැනි කඩුල්ලට ලකුණු 95ක සම්බන්ධතාවක් සහ ජෝ රූට් (13) සහ හැරී බෘක් (19) සමඟින් අර්ධ ශතක සබඳතාවයක් ගොඩනැංවීමයි.

මිලාන් රත්නායක (3/56) ශ්‍රී ලංකා පිලේ හොඳම පන්දු යවන්නා විය. විශ්ව ප්‍රනාන්දු, ළහිරු කුමාර සහ ධනංජය ද සිල්වා කඩුලු 2 බැගින් දවා ගත්හ.

පළමු ඉනිමේදී ශ්‍රී ලංකා පිලට නියමිත කාල සීමාවේදී කඩුලු අහිමි විය. ශ්‍රී ලංකා පිල එක් අවස්ථාවකදී ලකුණු 93/5ක් ලෙසින් දැඩි පීඩනයක සිටියද, නායක ධනංජය ද සිල්වා (පන්දු 111කදී හතරේ පහර 11ක් සමග ලකුණු 69ක්) සහ කමිඳු මෙන්ඩිස් (පන්දු 91කදී හතරේ පහර හතරක් සමග ලකුණු 64ක්) එක්ව ලකුණු 127ක සබඳතාවක් ගොඩනැගූහ. පැතුම් නිශ්ශංක පන්දු 51කදී හතරේ පහර 9ක් සමඟින් ලකුණු 64ක් ලබාගෙන සිටිය ද ඔහුගේ පිතිකරණ හවුල්කරුවන්ගෙන් සහය නොලැබුණි.

 

ඔලී ස්ටෝන් / Olly Stone (3/35) සහ ජොෂ් හල් / Josh Hull (3/53) එංගලන්ත ඉනිමේ ඉහළම පන්දු යවන්නෝ වූහ. පන්දු යැවීමේදී ක්‍රිස් වෝක්ස් / Chris Woakes කඩුලු 2ක් සහ ෂොයිබ් බෂීර් / Shoaib Bashirඑක් කඩුල්ලක් ලබා ගත්හ.

එංගලන්ත දෙවැනි ඉනිමේදී  ශ්‍රීලංකා පන්දු යවන්නන් සිය ආධිපත්‍යය තහවුරු කළේය. ජේමි ස්මිත් (පන්දු 50 කදී හතරේ පහර 10 ක් සහ හයේ පහරක් සමගින් ලකුණු 67) අර්ධ ශතකයක් ලබා ගැනීම හැරුණු විට කිසිවක් කැපී පෙනුනේ නැත. එංගලන්තය එක් අවස්ථාවකදී ලකුණු 82/7 දක්වා අඩු වූ නමුත් පසුව ජේමි ස්ටෝන් (10) ගේ යම් ශක්තිමත් සහයෝගයක් ඇතිව ප්‍රති-ප්‍රහාරයක් දියත් කළේය.

එංගලන්තය ලකුණු 156කට දැවී ගිය අතර, ශ්‍රී ලංකාවට ජයග්‍රහණය සඳහා එංගලන්තය ලකුණු 219ක ඉලක්කයක් ලබා දුන්නේය.

ළහිරු (4/21) ශ්‍රී ලංකා පිලේ හොඳම පන්දු යවන්නා වූ අතර විශ්ව (3/40) රූට්, බෘක් සහ ජේමිගේ ප්‍රධාන කඩුලු ලබා ගත්තේය. අසිත ප්‍රනාන්දු ඕවර 12කදී ලකුණු 2/49ක් දවාගත් අතර මිලාන් එක් කඩුල්ලක් දවාගත්තේය.

දිමුත් කරුණාරත්න ලකුණු හඹා යාමේදී ශ්‍රී ලංකාවට ඉක්මනින්ම අහිමි විය. නමුත් පැතුම් නිශ්ශංක සහ කුසල් මෙන්ඩිස් (පන්දු 37කදී හතරේ පහර 7ක් සමගින් 39) සමගින් ලකුණු 69ක සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැගූ අතර කණ්ඩායම නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කළේය. නිශ්ශංක පන්දු 124කදී හතරේ පහර 13ක් සහ හයේ පහර 2ක් සමඟින් ලකුණු 127ක් ලබා ගනිමින් සිය දෙවැනි ටෙස්ට් ශතකය වාර්තා කළේය. තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩක ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් ද පන්දු 61කදී හතරේ පහර 3ක් සමඟින් නොදැවී ලකුණු 32ක් ලබා සිටියේය.

 

2027 වන විට ලොව පළමු ට්‍රිලියනපතියා වීමට ඉලෝන් මස්ක් / Elon Muskසූදානම් වන බව වාර්තාවේ

Elon Musk 2027 වන විට ලොව ප්‍රථම ට්‍රිලියනපතියා වීමට නියමිත බව නවතම වාර්තාවක් පෙන්වා දෙයි.

Informa Connect Academy හි 2024 Trillion Dollar Club report වාර්තතාවට අනුව විද්‍යුත් මෝටර් රථ නිෂ්පාදක ටෙස්ලා, පුද්ගලික රොකට් සමාගමක් වන SpaceX සහ සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාව X (කලින් ට්විටර්) යන ගෝලීය දැවැන්ත සමාගම් ජාලයකට හිමිකම් කියන මස්ක්ගේ ධනය සාමාන්‍යයෙන් 110%ක වාර්ෂික අනුපාතයකින් වර්ධනය වෙමින් පවතී. බ්ලූම්බර්ග් බිලියනපතියන්ගේ දර්ශකයට / Bloomberg Billionaires Index අනුව ඔහු ඩොලර් බිලියන 251ක් සමඟින් ලොව ධනවත්ම පුද්ගලයා බවට ද පත්ව සිටී.

Informa Connect Academy විශ්ලේෂණය යෝජනා කළේ Adani ව්‍යාපාරික සමූහ ව්‍යාපාරයේ නිර්මාතෘ ඉන්දියාවේ ගෞතම් අදානි ට්‍රිලියනපති තත්ත්වය අත්කරගත් දෙවැන්නා වනු ඇති බවයි. ඔහුගේ වාර්ෂික වර්ධන වේගය 123% ලෙස පැවතුනහොත් එය 2028 දී සිදුවනු ඇතැයි වාර්තා වේ.

තාක්ෂණික සමාගමක් වන Nvidia හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී Jensen Huang සහ ඉන්දුනීසියානු බලශක්ති සහ පතල් හිමියෙකු වන Prajogo Pangestu ද ඔවුන්ගේ ගමන් පථය පැවතියහොත් 2028 දී ට්‍රිලියනපතියන් බවට පත්විය හැකිය. බර්නාඩ් ආර්නෝල්ට්, LVMH Moët Hennessy Louis Vuitton ප්‍රධානියා සහ ඩොලර් බිලියන 200 ක් පමණ ඇති ලොව තුන්වන ධනවත්ම පුද්ගලයා, 2030 දී ඩොලර් ට්‍රිලියනයක් ග්‍රහණය කිරීමට නියමිතය. එම වසරේම Meta හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී Mark Zuckerberg ද මෙම තත්ත්වයට හිමිකම් කියනු ඇති බව අදාළ වාර්තා පෙන්වා දෙයි.

සමාගම් අතලොස්සක් ඩොලර් ට්‍රිලියනකට වඩා වැඩි තක්සේරුවක් ලබාගෙන ඇත. වොරන් බෆට් ඔහුගේ 94 වැනි උපන්දිනය සැමරීමට දින කිහිපයකට පෙර තක්සේරුවෙහි ඉහළින්ම සිටියේය . Nvidia 2023 මැයි මාසයේදී ඩොලර් ට්‍රිලියන සමාජයට සම්බන්ධ වූ අතර ජුනි මාසයේදී එය ඩොලර් ට්‍රිලියන 3ක් ලබා ගත් අතර එය මයික්‍රොසොෆ්ට් පසු සහ Apple සමාගමට පෙර ලෝකයේ දෙවන වටිනාම සමාගම ලෙස ස්ථානගත කළේය.

කෙසේ වෙතත්, සීඑන්බීසී සඳහන් කළ පරිදි, Standard Oil හි නිර්මාතෘ සහ එවකට එහි විශාලතම කොටස් හිමියා වූ එක්සත් ජනපදයේ ජෝන් ඩී රොක්ෆෙලර් / John D Rockefeller 1916 දී ලෝකය පළමු ප්‍රකෝටිපතියා ලෙස කිරුළු පැළඳීමෙන් පසු ලෝකයේ පළමු ට්‍රිලියනපතියා කවුරුන්ද යන ප්‍රශ්නය මහජනයා ආකර්ෂණය කර ඇත.

ඒ ආකර්ශනීය බව නොතකා බොහෝ ශාස්ත්‍රඥයන් දකින්නේ අතිවිශාල ධනස්කන්ධයක් එක්රැස් වීම සමාජ රෝගයක් ලෙසයි. එක් වාර්තාවක් ගණනය කළේ මානව වර්ගයාගේ ධනවත්ම 1% දුප්පත්ම 66% ට වඩා වැඩි කාබන් විමෝචනයක් සමග දේශගුණ අර්බුදයේ මූලික ධාවකයක් වන බවයි.

Informa Connect Academy විසින් Musk ලෝකයේ පළමු ට්‍රිලියනපතියා වීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇති බව පැවසීමට දින කිහිපයකට පෙර, X හි ඔහුගේ එක් පළ කිරීමක් ඔහුට වෙබ් අඩවියේ බොහෝ පරිශීලකයින්ගෙන් පසුබෑමක් ඇති කළේය.

 

ඔහුගේ පෝස්ටුව පැවසුවේ හිටපු ෆොක්ස් නිවුස් සත්කාරක ටකර් කාල්සන් සහ දක්ෂිණාංශික මාධ්‍යවේදියෙකු වන පොඩ්කාස්ටර් ඩැරල් කූපර් අතර සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් “ඉතා සිත්ගන්නා සුළුය. නැරඹීම වටී.” යනුවෙනි.

කූපර් සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී කියා සිටියේ නාසීන් දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී සමූලඝාතනය සිදු කර යුදෙව්වන් මිලියන 6ක් මරා දැමූ විට මෙතරම් මිනිසුන් ඝාතනය කිරීමට අදහස් නොකළ බවයි. ඒ වෙනුවට, කූපර් ප්‍රකාශ කළේ, ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ නාසි පාලන තන්ත්‍රය ඔවුන් රැකබලා ගැනීමට සරලවම සන්නද්ධ නොවූ බවය.

මස්ක් අවසානයේ ඔහුගේ සටහන මකා දැමූ අතර, ධවල මන්දිරය කාල්සන්ගේ කූපර්ගේ සම්මුඛ සාකච්ඡාව “සියලු ඇමරිකානුවන්ට පිළිකුල් සහගත හා දුක්ඛිත අපහාසයක්” ලෙස හෙළා දුටුවේය.

theguardian.com ඇසුරිනි

දීපිකා පදුකෝන් අද (08) දින ඇයගේ පළමු දරුවා ලෙස දියණියක බිහිකළ බව බොලිවුඩ් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

දීපිකාගේ සහ ඇයගේ සැමියා වන සුපිරි බොලිවුඩ් නළු රන්වීර් සිංගේ ඡායාරූප සහ වීඩියෝ කිහිපයක් සමාජ මාධ්‍යවල ප්‍රචලිත වූ අතර එහිදී ඇය කොළ පැහැති සිහිල් ඇඳුමකින් සැරසී ළදරුවෙකු සමඟ සිටිනු දක්නට ලැබුණි.

මෙම යුවළ ඒකාබද්ධ සටහනක් සමඟ ඔවුන්ගේ ඉන්ස්ටග්‍රෑම්හි පුවත තහවුරු කර ඇත. කිසිදු ශීර්ෂ පාඨයක් නොමැතිව, රන්වීර් සහ දීපිකා ලිව්වේ, ”වෙල්කම් බේබි ගර්ල් 8.9.2024 දීපිකා සහ රන්වීර්” යනුවෙනි.

මෙම වසර මුලදී දීපිකා සහ රන්වීර් ඔවුන්ගේ ගැබ් ගැනීම සමාජ මාධ්‍ය හරහා ප්‍රකාශ කළ අතර ඔවුන් 2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඔවුන්ගේ අලුත උපන් බිළිඳා අපේක්ෂා කරන බව සඳහන් කළහ.

නිල ණය හිමියන් සහ ජාත්‍යන්තර ස්වෛරී බැඳුම්කර (International Sovereign Bond – ISB) දරන්නන් සමඟ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ ගිවිසුම් අවසන් කර තිබියදීත්, 2024 දෙවන කාර්තුවේදී රජයේ මුළු ණය ප්‍රමාණය සියයට 0.25කින් ඉහළ ගොස් ඇති බව මුදල් අමාත්‍යාංශයේ නවතම කාර්තුමය ණය වාර්තාව පවසයි.

2024 මාර්තු අග වන විට රුපියල් බිලියන 100.39 සිට 2024 ජුනි මාසය අවසන් වන විට රජයේ මුළු ණය ප්‍රමාණය රුපියල් බිලියන 100.65 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව වාර්තාව  එම පෙන්වා දෙයි.

එම වසරේ පළමු කාර්තුවේ ඩොලර් බිලියන 57.28 ට සාපේක්ෂව දෙවන කාර්තුවේ දී දේශීය ණය ඩොලර් බිලියන 57.29 දක්වා ආන්තික ඉහළ යාමක් ද දක්නට ලැබුණි. ඒ හා සමානව, 2024 මාර්තු අවසානයේ ඩොලර් බිලියන 37.25 සිට ජූනි අවසානයේ මුළු විදේශ ණය ප්‍රමාණය ඩොලර් බිලියන 37.54 දක්වා ඉහළ ගියේය.

වාණිජ ණය සියයට 39ක් ලෙසින් විශාලතම කොටස නියෝජනය කරන අතර, බහුපාර්ශ්වික ණය සියයට 33ක් සහ ද්විපාර්ශ්වික ණය සියයට 28ක් සමඟින්, රජයේ විදේශ ණයවල සංයුතිය වාර්තාවේ විස්තර කර ඇත. සැලකිය යුතු ලෙස, වාණිජ ණයවලින් සියයට 85ක් ජාත්‍යන්තර බැඳුම්කර නිකුත් කිරීම් (ISB) වෙත ආරෝපණය කර ඇත.

බහුපාර්ශ්වික ණයහිමියන් අතර, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව සහ ලෝක බැංකුව වඩාත් වැදගත් වන අතර, සමස්ත බහුපාර්ශ්වික ණයවලින් සියයට 87කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකට දායක විය. ද්විපාර්ශ්වික ණය කාණ්ඩයේ සියයට 62ක් පැරිස් සමාජ නොවන රටවලට ණය වී ඇති අතර පැරිස් සමාජයේ රටවල් ඉතිරි සියයට 38 සඳහා දායක විය.ෙ

මුදල් අමාත්‍යාංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙක් ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ කාලසීමාව තුළ සමස්ත ණය ප්‍රමාණයේ සුළු වැඩිවීමක් සිදුවීම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ඊට දායක වූ සාධක කිහිපයක් පෙන්වා දුන්නේය.

ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ නියමයන්: ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සාමාන්‍යයෙන් ණය කල්පිරීම දීර්ඝ කිරීම, පොලී අනුපාත අඩු කිරීම හෝ සහන කාල සීමාවන් ලබා දීම ඇතුළත් වන අතර, මෙම ගැලපීම් මඟින් කාලයත් සමඟ ණයෙහි නාමික අගය වැඩි කළ හැකිය.

නව ණය ගැනීම්: ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේදී හෝ පසුව සිදුවෙමින් පවතින වියදම් පියවා ගැනීම සඳහා අමතර අරමුදල් සුරක්ෂිත කිරීමේ අවශ්‍යතාවය හෝ ආර්ථිකය ස්ථාවර කර ගැනීම ද සම්පූර්ණ ණය ප්‍රමාණය ඉහළ යාමට හේතු විය හැකිය.

ව්‍යවහාර මුදල් අවප්‍රමාණය: ණය නම් කර ඇති විදේශ මුදල්වලට සාපේක්ෂව දේශීය මුදලේ සැලකිය යුතු අවප්‍රමාණය වීම සමස්ත ණය බරට එකතු කරමින් විදේශ ණයෙහි දේශීය මුදල් අගය ඉහළ නැංවිය හැකිය.

මන්දගාමී වර්ධනය, – රාජ්‍ය ආදායම අඩුවීම සහ ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී සමාජ වියදම් වැඩි වීම වැනි ආර්ථික අභියෝග, අතිරේක ණය ගැනීම්වලට තුඩු දෙන ජාතික මූල්‍ය තවදුරටත් පීඩාවට පත් කළ හැකි බව ද නිලධාරියා සඳහන් කළේය.

විශේෂයෙන්ම ආර්ථික ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ කාල පරිච්ෙඡ්දය තුළ ජාතික ණය කළමනාකරණය කිරීමේ සංකීර්ණත්වය සහ කෙටි කාලීන සහ දිගු කාලීන මූල්‍ය උපාය මාර්ග පිළිබඳ ප්‍රවේශමෙන් සලකා බැලීමේ අවශ්‍යතාව මෙම වාර්තාව මගින් අවධාරණය කරයි.

මූලාශ්‍රය – sundaytimes

දීර්ඝ නිවාඩු ලබා රැකියාවට හෝ වෙනත් අවශ්‍යතා සඳහා විදේශගත වූ රාජ්‍ය අංශයේ සේවක සේවිකාවන් නිවාඩු නිමවී හෝ නිවාඩු දිගුවක් ලබා ගැනීමෙන් පසු නැවත සේවයට නොපැමිණෙන්නේ නම් එම තනතුරෙන් ඉවත් වූවා සේ සලකන බව රාජ්‍ය පරිපාලන අමාත්‍යාංශය පවසයි.

මේ තීරණය දැනුම් දෙමින් රාජ්‍ය පරිපාලන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් ප්‍රදීප් යසරත්න පසුගිය සිකුරාදා අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ට, පළාත් ප්‍රධාන ලේකම්වරුන්ට සහ දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන්ට නියෝගයක් නිකුත් කර ඇති අතර, අදාළ නිලධාරීන් නිවාඩු නිමවා සේවයට නොපැමිණියේ නම් වහාම අදාළ තනතුරෙන් ඉවත් වූවා සේ සලකා නිවේදනයක් නිකුත් කරන මෙන් දැනුම් දී තිබේ.

2022 වසරේ ආර්ථික කාලසීමාව තුළ ලබාදුන් විශේෂ විධිවිධාන යටතේ නිවාඩු ලබාගෙන ඇති ඇතැම් නිලධාරීන් නැවත සේවයට වාර්තා කර නොමැති බවට අනාවරණය වීමෙන් පසුව මෙම පියවර ගෙන තිබේ.ෙ

යම් අධිකාරියක් වැරදිකරුවන්ට එරෙහිව පියවර ගැනීමට අපොහොසත් වුවහොත්, ආයතන සංග්‍රහයේ විධිවිධානවලට අනුකූලව ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට අපොහොසත් වන නිලධාරීන්ට එරෙහිව ද විනය ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු බවට අනතුරු ඇඟවීමක් ද මේ සමග නිකුත් කර ඇත.

රාජ්‍ය පරිපාලන අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයා සඳහන් කළේ, අනුමත නිවාඩු ලබාගෙන විදේශ ගතවන ඇතැම් නිලධාරීන් විදේශ නිවාඩුවේ රැඳී සිටින කාලය ඉක්මවා යාමේ කැපී පෙනෙන ප්‍රවණතාවක් මේ වන විට පවතින බවයි.

නිසි අනුමැතියක් ලබා නොගෙන සේවයට වාර්තා කිරීමෙන් වැළකී සිටින නිලධාරීන්ට එරෙහිව කඩිනම් ක්‍රියාමාර්ගයක් නොගැනීම හේතුවෙන් අදාළ ආයතන තුළ විවිධ පරිපාලන ගැටලු ඇති වී ඇති බවත්, එමගින් කාර්යක්ෂම රාජ්‍ය සේවයක් ලබාදීමට සෘජුවම බලපාන බවත් යසරත්න මහතා පෙන්වා දුන්නේය.

රාජ්‍ය පරිපාලන රාජ්‍ය අමාත්‍ය අශෝක ප්‍රියන්ත පසුගිය ඉරිදා සන්ඩේ ටයිම්ස් වෙත ප්‍රකාශයක් කරමින් රාජ්‍ය සේවයේ දැඩි විනය සහතික කිරීම සඳහා මෙම ක්‍රියාමාර්ගය ගන්නා බව පවසා ඇත.

වැරදි කරන සේවකයින්ට එරෙහිව ගත හැකි ක්‍රියාමාර්ග අතර ඔවුන්ගේ උසස්වීම් ප්‍රමාද කිරීම, වැටුප් වර්ධක නැවැත්වීම සහ විනය ක්‍රියාමාර්ග ඇතුළත් වන බව රාජ්‍ය අමාත්‍යවරයා පැවසීය.

විදේශ ගමන් සඳහා නිවාඩු ලබා දීමේ එක් අරමුණක් වූයේ රැකියාවක් ලබා ගැනීමෙන් අමතර ආදායමක් උපයා ගැනීමට අමතරව නිලධාරීන්ට ඔවුන්ගේ කුසලතා වර්ධනය කර ගැනීමට අවස්ථාව සැලසීම බව ද ඔහු වැඩි දුරටත් සඳහන් කළේය.

 අක්ෂි ආතතිය / Eye strain යනු වර්තමාන ඩිජිටල් යුගයේ පොදු පැමිණිල්ලක් වන අතර එය බොහෝ විට දිගු තිර නිරාවරණයක් නිසා ඇතිවේ. වාසනාවකට මෙන්, ඔබේ දෛනික චර්යාවට සරල පුරුදු කිහිපයක් ඇතුළත් කිරීමෙන් ඇස්වල ආතතිය සැලකිය යුතු ලෙස සමනය කර සමස්ත අක්ෂි සෞඛ්‍යය වැඩි දියුණු කළ හැකිය.

අද ඩිජිටල් යුගයේ, ඇස් වෙහෙසට පත් වීම බොහෝ දෙනෙකුට, විශේෂයෙන් තිරය ඉදිරිපිට දිගු වේලාවක් ගත කරන අයට පොදු ගැටලුවක් බවට පත්ව ඇත. හිසරදය, නොපැහැදිලි පෙනීම සහ වියළි ඇස් වැනි රෝග ලක්ෂණ ඩිජිටල් අක්ෂි ආතතියේ සලකුණු වේ. වාසනාවකට මෙන්, අපහසුතාවයන් සමනය කිරීමට සහ දිගුකාලීන හානිවලින් ඔබේ ඇස් ආරක්ෂා කර ගැනීමට උපකාර වන සරල, ඵලදායී දෛනික පුරුදු තිබේ.

අක්ෂි ආතතිය අඩු කිරීමට සහ නිරෝගී පෙනීම පවත්වා ගැනීමට ඉක්මන් දෛනික පුරුදු පහක් මෙන්න.

20-20-20 රීතිය අනුගමනය කරන්න

අක්ෂි තෙහෙට්ටුව වැළැක්වීම සඳහා සරල නමුත් බලවත් ක්‍රමයක් වන්නේ 20-20-20 රීතියයි. සෑම විනාඩි 20කට වරක්ම තත්පර 20ක විවේකයක් ගෙන අඩි 20ක් ඈතින් ඇති යමක් දෙස බලන්න. මෙම පුරුද්ද ඔබේ ඇස් ලිහිල් කිරීමට ඉඩ සලසයි, තිර මත නිරන්තර අවධානය අඩු කරයි, එය අක්ෂි ආතතියට ප්‍රධාන හේතුවකි. ඔබගේ දුරකථනයේ සිහිකැඳවීමක් සැකසීම හෝ විවේක ගැනීමට ඔබව පොළඹවන යෙදුම් භාවිතා කිරීම මෙම පුරුද්ද අපහසුවකින් තොරව කිරීමට උපකාරී වේ.

ඔබගේ තිර සැකසුම් සකසන්න

ඔබේ ඩිජිටල් උපාංගවල දීප්තිය සහ ප්‍රතිවිරෝධතා සැකසීම් අක්ෂි සුවපහසුව සඳහා තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. ඔබේ තිරයේ දීප්තිය ඔබේ පරිසරයේ පරිසර ආලෝකකරණයට ගැළපෙන බව සහතික කර ගන්න. ඔබේ තිරය සහ කාමරයේ ආලෝකය අතර ඇති ඕනෑවට වඩා වෙනස ඔබේ ඇස් වඩාත් වෙහෙසකර වැඩ කිරීමට හේතු විය හැකිය. මීට අමතරව, ප්‍රති-ග්ලේර් තිර හෝ ආලේපන භාවිතයෙන් පෙළ ප්‍රමාණය වැඩි කිරීම සහ දීප්තිය අඩු කිරීම මගින් වික්‍රියාව ලිහිල් කළ හැකිය.

නිතර ඇසිපිය හෙළන්න

තිර මත අවධානය යොමු කරන විට මිනිසුන් අඩුවෙන් ඇසිපිය හෙළීම සාමාන්‍ය දෙයකි. එය වියළි, ​​කෝපයට හේතු වේ. පරිගණක, ස්මාර්ට්ෆෝන් හෝ ටැබ්ලට් පරිගණකවල වැඩ කරන අතරතුර නිතර ඇසිපිය හෙළීමට දැනුවත් උත්සාහයක් ගන්න. ඇසිපිය හෙළීම ඇස්වල තෙතමනය තබා ගැනීමටත්, වියලි බව වළක්වා ගැනීමටත්, ස්වභාවිකව ආතතිය අඩු කිරීමටත් උපකාරී වේ. ඔබට මතක තබා ගැනීමට අපහසු නම්, ඔබේ ඇස්වල තෙතමනය පවත්වා ගැනීමට කෘතිම කඳුළු හෝ අක්ෂි බිංදු භාවිතා කරන්න.

නිසි ආලෝකකරණයක් පවත්වා ගන්න

නුසුදුසු ආලෝකය අක්ෂි ආතතියට හේතු විය හැකිය. අඩු ආලෝකය සහිත කාමරවල හෝ අධික ලෙස දීප්තිමත් ආලෝකයන් යටතේ වැඩ කිරීමෙන් වළකින්න. ඒ වෙනුවට, ඉතා රළු හෝ ඉතා මෘදු නොවන සංසරණ ආලෝකය තෝරා ගන්න. ඔබ පරිගණකයක් භාවිතා කරන්නේ නම්, උඩිස් ආලෝකයෙන් හෝ ජනේලවලින් තිරයෙන් කිසිදු දිලිසීමක් නොමැති බවට සහතික වන්න. දීප්තිය අවම වන කෝණයක ඔබේ තිරය ස්ථානගත කරන්න, සහ ඔබේ වැඩබිම වෙත අවධානය යොමු කිරීමට මෘදු ආලෝකය සහිත මේස ලාම්පුවක් භාවිතා කිරීම සලකා බලන්න.

අක්ෂි ව්‍යායාම පුරුදු කරන්න

සරල අක්ෂි ව්‍යායාම කිරීමෙන් ඔබේ අක්ෂි මාංශ පේශි ශක්තිමත් කර ආතතිය සමනය කරන්න. එක් ඵලදායී ව්‍යායාමයක් වන්නේ ඇස් පෙරළීමයි: ඔබේ ඇස් වසාගෙන ඒවා රවුම්, දක්ෂිණාවර්තව සහ පසුව වාමාවර්තව තත්පර 10 බැගින් මෘදු ලෙස පෙරළන්න. තවත් තාක්‍ෂණයක් නම් දුරස්ථ වස්තුවක් වෙත අවධානය යොමු කිරීම, පසුව අවධානය සමීපවකට මාරු කිරීම, ඇසේ නම්‍යශීලී බව වැඩි කිරීම සඳහා මෙය කිහිප වතාවක් පුනරාවර්තනය කිරීමයි. මෙම ව්‍යායාම විවේක කාලයේදී ඉක්මනින් සිදු කළ හැකි අතර තෙහෙට්ටුව අඩු කිරීමට උපකාරී වේ.

රුධිර පාරවිලයන ක්‍රියාවලියේදී රුධිරයෙන් බෝවන විෂබීජ නොමැති බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (WHO) අධි තාක්‍ෂණික පරීක්ෂණ ක්‍රම මගින් තහවුරු වන බව ජාතික රුධිර පාරවිලයන සේවයේ (National Blood Transfusion Service – NBTS) අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය ලක්ෂ්මන් එදිරිසිංහ මහතා පවසයි.

රුධිර පරිත්‍යාගශීලියා සෞඛ්‍ය සම්පන්නද නැද්ද යන්න තහවුරු කිරීම සඳහා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ පරීක්ෂණ ක්‍රම අනුගමනය කරන බව ද ඔහු පැවසීය.

මැලේරියාව, සිපිලිේස්, හෙපටයිටිස් බී, හෙපටයිටිස් සී සහ එච්.අයි.වී ඒඩ්ස් යන රෝග පහ නිසා පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ රෝගී තත්ත්වයන් හඳුනා ගැනීම සඳහා විශේෂ අධිතාක්ෂණ පරීක්ෂණ සිදු කරන බව වෛද්‍ය එදිරිසිංහ මහතා පැවසීය.

ලෝකයේ HIV ඒඩ්ස් ප්‍රතිශතය 4% සිට 5% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව පැවසූ ඔහු ආසාදිත ස්වේච්ඡා පරිත්‍යාගශීලියෙකුගෙන් රුධිරය ලබා ගැනීමේ අවදානම වළක්වා ගැනීම සඳහා පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ තත්ත්වය පරීක්ෂා කිරීමේ අවශ්‍යතාවය අවධාරණය කළේය.

කෙසේ වෙතත් ලෝකයේ සියලුම දියුණු පද්ධති භාවිතා කරන විශ්වාසවන්තම ක්‍රමය මෙය බව වෛද්‍ය ලක්ෂ්මන් එදිරිසිංහ මහතා සඳහන් කළේය.

• 2024 ට ලැබුණු IMF ආදායම් ඉලක්කය සපුරාලිය හැකියි.
• කිසිඳු බලවේගයකට යට නොවී ස්වාධීනව වැඩ කිරීමට රේගු පාලන අධිකාරියට සහ නිලධාරීන්ට අවස්ථාව ලබාදීම නිසා මම අවස්ථාව හිමි වුණා.
• ජනපති සහ රාජ්‍ය අමාත්‍යවරුන් දෙදෙනාගේ නායකත්වය සහ මගපෙන්වීම වැදගත් වුණා – රේගු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් සරත් නෝනිස් මහතා.

කිසිඳු බලවේගයකට යට නොවී ස්වාධීනව වැඩ කිරීමට ශ්‍රී ලංකා රේගු දෙපාර්තමේන්තුවේ පාලන අධිකාරියට සහ නිලධාරීන්ට අවස්ථාව ලබාදීම මත ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට මෙම වසරේ ගත වු මාස 08ක කාලය තුළ රේගු ඉතිහාසයේ වාර්තා කළ ඉහළම රේගු ආදායම වශයෙන් රුපියල් බිලියන 1000ක් උපයා තිබේ.

2024 වසරේ අපේක්ෂිත ආදායම් ඉලක්කය වශයෙන් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලද තහවුරු කර ඇත්තේ රුපියල් බිලියන 1534කි. නමුත් 2024 වසරේ මාස 08ක් අවසන් වන විට බිලියන 1000ක ආදායම් ඉලක්ක ළගා කර ඇති හෙයින් ඉදිරි මාස 04 තුළ වසරේ අපේක්ෂිත ඉලක්කය වෙත ළගා විය හැකි බව රේගු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් සරත් නෝනිස් මහතා පවසයි.

මීට පෙර ඉතිහාසයේ ඉහළම ආදායම් වාර්තාව හිමිකරගත්තේ පසුගිය 2023 වර්ෂයේ බවත්, එම වසරේ සමස්ත රේගු ආදායම රුපියල් බිලියන 975ක් බවත් ඔහු පෙන්වා දෙයි. සාමාන්‍යයෙන් සමස්ත රේගු ආදායමින් 25%-30%ත් අතර අගයක් වාර්තා වන්නේ මෝටර් රථ ආනයනය මත වන අතර එම අගය මෙම වසරේ දෙකෙහිදීම මෝටර් රථ ආනයනය සීමා කර ඇති හෙයින් 6%ටත් අඩු අගයක පවතින බව ද සරත් නෝනිස් මහතා පෙන්වා දෙයි.

මුදල් ආර්ථික ස්ථායීකරණ සහ ජාතික ප්‍රතිපත්ති අමාත්‍යවරයා වශයෙන් ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා සහ රාජ්‍ය අමාත්‍යවරුන් වන රංජිත් සියඹලාපිටිය හා ෂෙහාන් සේමසිංහ යන මහත්වරුන්ගේ නායකත්වය මගපෙන්වීම හා දායකත්වය සේම තම දෙපාර්තමේන්තුවේ කටයුතු ස්වාධීනව කිසිදු බලපෑමකට යට නොවී ක්‍රියාත්මක වීමේ නිදහස ලබාදීම මත මෙම තත්ත්වයට පහසුවෙන් ළගා වීමට හැකියාව ලැබුණු බව ද රේගු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා පෙන්වා දෙයි.

පසුගිය වසර දෙකක කාලය තුළ රේගු දෙපාර්තමේන්තුවේ බොහෝ සාධනීය වෙනස්කම් වෙත ප්‍රවේශවීමට හැකි වූ බවත්, අලුත් ක්‍රමවේද හා තාක්ෂණික මෙහෙයුම් ක්‍රියාවලිය ඔස්සේ සියලු නිලධාරීන්ට ක්‍රියාත්මකවීමේ පහසුව ගොඩනැංවීමට හැකියාව ලැබී ඇති බවත් ඒ මහතා වැඩිදුරටත් පැවසීය.

ක්‍රමවේද ආශ්‍රිතව පැවති වංචා හා දූෂණ දුරු කරමින් හොර ජාවාරම් සම්පූර්ණයෙන් අත්හිටුවමින් වැඩකටයුතු කිරීමට සමස්ත රේගු කාර්ය මණ්ඩලය ලබාදුන් දායකත්වය ද මීට මනා පිටිවහලක් වු බව සරත් නෝනිස් මහතා පවසයි.

ස්ථාන මාරුවීම් සහ සමස්ත රේගු පරිපාලන ක්‍රමවේද විධිමත්ව සිදු කිරීමටත් වාර්ෂික ක්‍රියාකාරි සැලැස්මක් යටතේ සමස්ත රේගු දෙපාර්තමේන්තුවම මෙහයවමින් එය නිතැතින් විමසමින් හා අත්‍යාවශ්‍ය ගුණාත්මක වෙනස්කම් සිදු කරමින් පරිපාලන කටයුතු තවදුරටත් සිදු කෙරේ.

එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය (United Arab Emirates – UAE) 2024 සැප්තැම්බර් 1 වැනිදා සිට මාස දෙකක පොදු සමා යෝජනා ක්‍රමයක් දියත් කර ඇති අතර එමඟින් පුද්ගලයන්ට ඔවුන්ගේ වීසා තත්ත්වය නිවැරදි කිරීමට හෝ දඩ මුදල් ගෙවීමකින් තොරව තම මව් රටවලට ආපසු යාමට අවස්ථාව සලසා දී ඇත.

නීත්‍යානුකූල පදිංචිය බලපත්‍ර නොමැතිව එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට ඔවුන්ගේ පදිංචි තත්ත්වය නිවැරදි කර ගැනීමට හෝ නැවත ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමට මෙම කාල සීමාවෙන් ප්‍රයෝජන ගන්නා ලෙස ඩුබායි හි ශ්‍රී ලංකා කොන්සල් ජනරාල්වරයා ඉල්ලා සිටියේය.

මෙම පොදු සමාව සඳහා ඩුබායි හි කොන්සල් ජනරාල් කාර්යාලය විසින් සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා ශ්‍රී ලාංකිකයන් සඳහා විශේෂ කොන්සියුලර් සේවාවන් පෙරවරු 8:30 සිට 12 දක්වා පවත්වනු ලබන සාමාන්‍ය කොන්සියුලර් සේවාවන්ට අමතරව සවස 2:00 සිට පස්වරු 4:00 දක්වා සංවිධානය කර ඇත. දිනපතා ප.ව.30 ට අබුඩාබි හි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා උදේ 10:00 සිට සවස 5:00 දක්වා විශේෂ කොන්සියුලර් ආධාරක වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කරයි.

“අනන්‍යතාවය, පුරවැසිභාවය, රේගු සහ වරාය ආරක්ෂාව සඳහා එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ෆෙඩරල් අධිකාරියට (ICP) අනුව, නිල ලියකියවිලි නොමැතිව එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ උපන් පුද්ගලයින් සඳහා පොදු සමාව ප්‍රතිපාදන ව්‍යාප්ත වේ.

කෙසේ වෙතත්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය හෝ වෙනත් ගල්ෆ් සහයෝගිතා කවුන්සිලයේ (GCC) රටවල් විසින් මින් පෙර පිටුවහල් කරන ලද හෝ පිටුවහල් කිරීමේ නඩු ඇති පුද්ගලයින්ට මෙන්ම ඔවුන්ගේ සේවායෝජකයාගෙන් පලා ගිය පුද්ගලයින්ට සහ නීතිවිරෝධී ලෙස ඇතුළු වූ පුද්ගලයින්ට පොදු සමාව අදාළ නොවන බව ඩුබායි හි ශ්‍රී ලංකා කොන්සල් ජනරාල්වරයා පැවසීය.

රටින් පිටවීමට බලාපොරොත්තු වන පුද්ගලයන් පිටවීමේ බලපත්‍රයක් සඳහා ඉල්ලුම් කළ යුතු අතර එය නිකුත් කළ දින සිට දින 14ක් සඳහා වලංගු වේ. පිටවීමේ බලපත්‍ර ලබා ගන්නා අය මෙම කාල සීමාව තුළ පිටව නොයන්නේ නම්, පෙර දඩ මුදල් සහ සීමා කිරීම් නැවත ස්ථාපිත කෙරේ. රට තුළ රැඳී සිටීමට කැමති අය ඔවුන්ගේ වීසා තත්ත්වය විධිමත් කළ යුතුය.

වැඩිදුර සහාය සඳහා, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සිටින ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන්ට නියමිත වේලාවන් තුළ ඩුබායි හි කොන්සල් ජනරාල් කාර්යාලය වෙත පැමිණීමට හෝ පහත සඳහන් නාලිකා හරහා වැඩි විස්තර සඳහා කොන්සල් ජනරාල් අමතන්න.

විද්‍යුත් තැපෑල: consular.dubai@mfa.gov.lk – දුරකථන: +971 4 611 55 00 හෝ +971 4 611 55 5.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමඟ ඇති වූ ගැටුම වසර ගණනාවක් මූල්‍ය ආධාර ප්‍රමාද කළ හැකි බවට මුදල් අමාත්‍යාංශය අනතුරු අඟවයි. නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් මුදල් අමාත්‍යාංශය පෙන්වා දෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (International Monetary Fund – IMF) සමඟ ඇති සම්බන්ධතා සම්බන්ධයෙන් මෑත කාලීනව වර්ධනය වෙමින් පවතින වැරදි මත හේතුවෙන් මෙම ඍණාත්මක තත්ත්වය නිර්මාණය විය හැකි බවයි.

“ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සහ ණය තිරසාර විශ්ලේෂණය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම්” යන මාතෘකාවෙන් යුත් මෙම මාධ්‍ය නිවේදනය, සොයාගැනීම් සමඟ එකඟ නොවන්නේ නම්, IMF හි ණය තිරසාර තක්සේරුවට අභියෝග කිරීමට ඕනෑම රටකට අයිතියක් ඇති බව ද අවධාරණය කරයි.

කෙසේ වෙතත්, එවැනි තත්වයක් තුළ ඇති වූ ගැටුමක් මුල්‍ය වැඩසටහනක් පිළිබඳ ගිවිසුම වසර ගණනක් නොවේ නම් මාස කිහිපයක් ප්‍රමාද කරන බව එහි සඳහන් වේ.

ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ සාකච්ඡා වලදී ශ්‍රී ලංකාව තමන්ගේම ණය තිරසාර විශ්ලේෂණයක් ඉදිරිපත් කිරීමට අපොහොසත් වූ බවට කරන ලද ප්‍රකාශයන් මුදල් අමාත්‍යාංශය ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.

රටක ණය දරාගත නොහැකි යැයි සැලකේ නම් මූල්‍ය වැඩසටහනක් සමඟ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලට ඉදිරියට යා නොහැකි බව එම නිවේදනය අවධාරණය කරයි.

මෙම විවාදයන් ශාස්ත්‍රීය වශයෙන් වැදගත් විය හැකි නමුත්, පුරවැසියන්ගේ යහපැවැත්ම සඳහා වගකිව යුතු රජයේ බලධාරීන් විසින් කාලෝචිත හා ප්‍රායෝගික ක්‍රියාමාර්ගවල වැදගත්කම අමාත්‍යාංශය අවධාරණය කළේය.

එම නිවේදනයේ වැඩි දුරටත් මෙසේ ද සඳහන් වේ, ක්ෂය වූ විදේශ විනිමය සංචිත, ඉහළ යන උද්ධමනය, සිවිල් නොසන්සුන්තාව සහ සමාජ-ආර්ථික දේහය කඩා වැටීමට ආසන්නව යෑම ඇතුළු දැඩි ආර්ථික අභියෝගවලට රට මුහුණ දුන් 2022 මැද භාගයේදී මෙය ශ්‍රී ලංකාවට විශේෂයෙන් තීරණාත්මක විය. ශ්‍රී ලංකාව මීට පෙර ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහන් ඉලක්ක සකස් කර ඇත්තේ මැදිහත්වීම් මැදින් බව අමාත්‍යාංශය සඳහන් කළේය.

කෙසේ වෙතත්, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ සහාය ඇතිව වත්මන් ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහන, ශ්‍රී ලංකාවේ IMF පිටුබලය ලබන ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩසටහනක ප්‍රධාන කුළුණක් වන පළමු වරට ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සනිටුහන් කරයි. මෙය ප්‍රධාන වැඩසටහන් පරාමිතීන් සඳහා සංශෝධන වඩාත් සංකීර්ණ කරයි.

ස්වෛරී ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ රාමුව තුළ IMF හි ස්වාධීන ණය තිරසාර විශ්ලේෂණයේ (Debt Sustainability Analysis – DSA) වැදගත්කම මුදල් අමාත්‍යාංශය අවධාරණය කළේය. කෙසේ වෙතත්, ණයගැති රටවල් සහ ණයහිමියන් යන දෙඅංශයෙන්ම ඔවුන්ගේම DSA සංවර්ධනය කරන බව ද එය අවධාරණය කළේය.

2022 ජුනි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ආරම්භයේ සිටම, ණය උපදේශකයින්ගේ සහ IMF කාර්ය මණ්ඩල කණ්ඩායමේ සහාය ඇතිව රට තමන්ගේම DSA ආකෘති සකස් කළේය. මෙම ආකෘතීන් ශ්‍රී ලංකාවේ සාකච්ඡා උපාය මාර්ගය සැකසීමේදී තීරණාත්මක වී ඇත.

ශ්‍රී ලංකාව විවිධ ණය හිමියන්ට පිරිනැමීම් සැකසීමට සහ ලැබෙන යෝජනා ඇගයීමට සිය DSA ආකෘති භාවිතා කරයි. ඒ හා සමානව, ශ්‍රී ලංකාවේ ණයහිමියන් ඔවුන්ගේ සාකච්ඡා ආස්ථානයන්ට මඟ පෙන්වීම සඳහා ඔවුන්ගේම DSA ආකෘති නිර්මාණය කරයි.

මුදල් අමාත්‍යාංශය සඳහන් කළේ ශ්‍රී ලංකාව සහ එහි ණයහිමියන් දෙදෙනාම සාකච්ඡා සඳහා ඔවුන්ගේ අදාළ DSA ආකෘති මත විශ්වාසය තබන අතර, IMF හි DSA විශේෂිත ණය හිමියන් හෝ ණය හිමියන්ගේ කණ්ඩායම් සමඟ ස්වෛරී ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ නියමයන් තීරණය කිරීමේදී සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටු කරන බවයි.

සම්පූර්ණ ප්‍රකාශය කියවන්න: – https://www.treasury.gov.lk/api/file/a5ac69ab-b046-49e6-aaa1-9e45bca68567

ඩිමෙන්ශියාවෙන් පෙළෙන වයස්ගත රෝගියෙකුට ක්ෂණික ආහාර දාමයක් අනුකරණය කරන සත්කාර සපයන්නෙකු / care provider විසින් “ව්‍යාජ” බර්ගර් නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ පුවතක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසු මෑතකදී සමාජ මාධ්‍යවල මතභේදයක් ඇති විය. ඩිමෙන්ශියාවෙන් පෙළෙන මෙම පුද්ගලයා බර්ගර් ලෝලියෙකු වූ අතර ඔහු බර්ගර් එකක් හැර කිසිවක් අනුභව කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. මෙම ඩිමෙන්ශියා රෝග ලක්ෂණය සහිත රෝගීන්ට මන්දපෝෂණය සහ සමාජ හුදකලා වීමේ අවදානමක් ඇත. නමුත් ව්‍යාජ බර්ගර් ප්‍රවේශයේ විවේචකයින් එය සංජානන දුර්වලතා සහිත අවදානමට ලක්විය හැකි පුද්ගලයෙකු රැවටීමක් ලෙස නම් කර ඇත.

ඩිමෙන්ශියාව / Dementia යනු අපගේ මතකයන් ක්‍රමක්‍රමයෙන් පැහැර ගන්නා රෝගයකි. එහි බොහෝ ආකාර ඇති නමුත්, එය කෙටි කාලීන මතකය නැවත කැඳවීම සඳහා සාමාන්‍ය වේ. (මෑත පැය හෝ දින තුළ සිදු වූ දෙයක් පිළිබඳ මතකය) ඩිමෙන්ශියාව වර්ධනය වන විට මිනිසුන් වැඩි වැඩියෙන් “අතීතයේ ජීවත් වීමට” පැමිණිය හැකිය. මන්ද දුරස්ථ මතකයන් පුද්ගලයාට ප්‍රවේශ විය හැකි එකම මතකයන් බවට පත්වේ. එබැවින් ඩිමෙන්ශියාවේ මැද හෝ පසු අවධියේ සිටින පුද්ගලයෙකුට ලෝකයට සම්බන්ධ විය හැක්කේ පෙර පැවති ආකාරයට මිස අද පවතින ආකාරයට නොවේ. මෙය සදාචාරාත්මක රැකවරණය ඉතා අභියෝගාත්මක විය හැකිය.

බොරු කියන එක වැරදිද?

ආචාරධාර්මික ප්‍රවේශයන් සම්භාව්‍ය වශයෙන් දරන්නේ නිශ්චිත ක්‍රියාවන් ප්‍රතිවිපාක නොතකා සදාචාරාත්මක නිශ්චිත බව ය. මෙම සදාචාරාත්මක නිරපේක්ෂත්වයට අනුකූලව, සෑම විටම බොරු කීම වැරදිය.

නමුත් මෙම ආචාරධාර්මික ප්‍රවේශය ඩිමෙන්ශියාවෙන් පෙළෙන වයෝවෘද්ධ කාන්තාවක් සඳහා අවශ්‍ය වනු ඇත.

විපත්තිය යනු පුද්ගලයාට හෝ අන් අයට අනතුරක් කළ හැකි හැසිරීම් කැළඹීම් සමඟ විය හැකි ප්‍රතිඵලයකි. පුද්ගලයාගේ මතකය ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ යම් මොහොතකට පෙර, තම සහකරු ජීවතුන් අතර සිටියදී නැවත පැමිණ ඇත. එවැනි පුද්ගලයෙකුට තම සහකරු හෝ සහකාරියගේ මරණය ගැන මෘදු ලෙස දැනුම් දීම ඔවුන් කම්පනයට පත් කිරීමකි.

තව ද ඔවුන්ට දැන් පවසා ඇති දේ පිළිබඳ මතකය ඉක්මනින් මැකී යාමට ඉඩ ඇති අතර ප්‍රශ්න කිරීම ඉක්මනින් ආරම්භ විය හැකිය. සත්‍යය නැවත ඉදිරිපත් කරන්නේ නම්, නැවත කම්පන චක්‍රය දිගටම පවතී.

වෙනස් ප්‍රවේශයක්

බොහෝ නීති නිරපේක්ෂ ආචාර ධර්ම සඳහා උදාහරණ වේ. සෑම විටම නීතියට අවනත විය යුතුය. තම දරුවා බාලාංශයෙන් රැගෙන යාමට කඩිමුඩියේ සිටියත් නැතත් වේග සීමාවට ඉහළින් රිය පැදවීම දඬුවම් ලැබීමට ඉඩ ඇ

ප්‍රායෝගික ආචාර ධර්ම සමහර ක්‍රියාවන් සැමවිටම සදාචාරමය වශයෙන් හරි හෝ වැරදි යන සංකල්පය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. ඒ වෙනුවට, ක්‍රියාවන් ඇගයීමට ලක් කරනු ලබන්නේ ඒවායේ “ප්‍රයෝජනවත්” සහ සමාජ ප්‍රතිලාභ, මනුෂ්‍යත්වය, අනුකම්පාව හෝ අභිප්‍රාය අනුව ය.

වයෝවෘද්ධ රැකවරණ පනත (මෙය ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඕස්ට්‍රේලියාවේය) යනු වයස්ගත රැකවරණ සපයන්නන්ගේ ක්‍රියා මඟ පෙන්වීම සඳහා අදහස් කරන නීති මාලාවකි. නිදසුනක් වශයෙන්, මනෝචිකිත්සක ඖෂධ (මනසට සහ මනෝභාවයට බලපාන ඖෂධ) ඩිමෙන්ශියාවේ හැසිරීම් සහ මානසික රෝග ලක්ෂණ කළමනාකරණය කිරීමේ “අවසාන විසඳුම” විය යුතු බව මෙම පනත පවසයි. ඒ වෙනුවට, “හොඳම භාවිතය” යන්නෙන් අදහස් වන්නේ එය සිදුවීමට පෙර හැසිරීම වැළැක්වීමයි. රැකබලා ගන්නෙකුගේ ක්‍රියාවක් හැසිරීමේ බාධාවකට හේතු විය හැකි බව යමෙකුට සාධාරණ ලෙස පුරෝකථනය කළ හැකි නම්, එය හොඳම භාවිතය හමුවේ නිෂ්ක්‍රිය වෙයි.

ඔබට බොරුවකින් වැළකී සිටීමට නොහැකි වූ විට කුමක් කිව යුතුද?

එසේ නම්, තම ස්වාමිපුරුෂයා සොයන කාන්තාව ළං වූ විට හොඳම ප්‍රතිචාරය වන්නේ කුමක්ද?

මෘදු විමසීම් යටින් පවතින චිත්තවේගීය අවශ්‍යතාවයක් අනාවරණය කර ගැනීමට උපකාරී වන අතර එම අවශ්‍යතාවය සපුරාලීම සඳහා රැකබලා ගන්නන් නිවැරදි දිශාවට යොමු කරන්න. සමහර විට ඇයට තනිකමක් හෝ කනස්සල්ලක් දැනෙන අතර ඇගේ සැමියා සිටින ස්ථානය කෙරෙහි අවධානය යොමු කර තිබේද? දක්ෂ උපස්ථායකයෙකුට ඔවුන්ගේ ප්‍රතිචාරය සකස් කර, (ඇය සමඟ සම්බන්ධ වීමට) සමහර විට මතකයන් සිහිපත් කිරීමට සහ ක්‍රියාවලියේදී සැනසිල්ලේ හැඟීමක් ලබා දිය හැකිය.

මෙම ප්‍රවේශය ඩිමෙන්ශියා මාර්ගෝපදේශනය සමඟ සමපාත වේ, රැකබලා ගන්නන් හෝ ආදරණීයයන් එවැනි අවස්ථා වලදී විමසීම් හතරක් භාවිතා කළ හැකිය.

1. සැලකිල්ල පිළිගන්න (“ඔහු මෙහි සිටිනවාට කැමති බව මට පැවසිය හැක”)
2. විකල්පයක් යෝජනා කරන්න (“ඔහුට දැන් පැමිණිය නොහැක.”)
3. සහතිකයක් ලබා දෙන්න (“මම මෙහි සිටින අතර බොහෝ මිනිසුන් ඔබ ගැන සැලකිලිමත් වේ.”)
4. අවධානය නැවත යොමු කරන්න (“සමහර විට එළිමහනේ ඇවිදීම හෝ තේ කෝප්පයක්?”)

මෙම විමසීම් සාර්ථක වීමට හෝ අසාර්ථක වීමට හැකිය. එබැවින්, නැවත නැවත ප්‍රශ්න කිරීම් සහ උත්සන්න වන විපත්ති හමුවේ, “කරදර නොවන්න, ඔහු ඉක්මනින් ආපසු එනු ඇත” වැනි අවිශ්වාසයක් තත්වයන් තුළ වඩාත්ම මානුෂීය ප්‍රතිචාරය විය හැකිය.

විවිධ යථාර්ථයන්

ඩිමෙන්ශියා රෝගයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයෙකු සමඟ ඔබට කිසි විටෙකත් ආරවුලක් ජය ගත නොහැකි බව බොහෝ විට කියනු ලැබේ. බොහෝ කාලයක් විවිධ යථාර්ථයන් ගැන සාකච්ඡා වෙමින් පවතී. එබැවින්, ඩිමෙන්ශියා රෝගයෙන් පෙළෙන කෙනෙකුට “මවා පෙන්වන” බර්ගර් එකක් ලබා දීමෙන් ඔවුන්ගේ මනාපයන් තෘප්තිමත් කිරීමට, ප්‍රීතිය ගෙන දීමට, මන්දපෝෂණයේ අවදානම අවම කිරීමට, සමාජ ක්‍රියාකාරකම් වැඩි දියුණු කිරීමට සහ ඖෂධ භාවිතයෙන් තොරව හැසිරීම් බාධාවක් වළක්වා ගත හැකිය. මෙය සදාචාරාත්මක වශයෙන් නිවැරදි ප්‍රවේශයක් ලෙස පෙනේ. සමහර අවස්ථාවලදී, අවසානය ක්‍රම සාධාරණීකරණය කරයි.

සටහන – Steve Macfarlane, සායනික සේවා ප්‍රධානී, Dementia Support Australia, සහ මනෝ වෛද්‍ය සහකාර මහාචාර්ය මොනෑෂ් විශ්ව විද්‍යාලය

මූලාශ්‍රය – mydr.com.au

මධ්‍යම කෙන්යාවේ ප්‍රාථමික පාසලක ශිෂ්‍ය නේවාසිකාගාරයක ඇති වූ ගින්නකින් සිසුන් 17 දෙනෙකු මිය ගිය බව කෙන්යානු ජනාධිපතිවරයා පවසයි.

ජනාධිපති විලියම් රූටෝ පැවසුවේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් කඩිනම් විමර්ෂණයක් සිදුකරන ලෙස බලධාරීන්ට නියෝග කළ බවයි.

“ගිනිගැනීමේ සිද්ධියෙන් අපට සිසුන් 17 දෙනෙකු අහිමි වී ඇති අතර 14 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇත …,” Onyango දුරකථනයෙන් රොයිටර් වෙත පැවසීය.

ගින්නෙන් සිසුන් හඳුනාගත නොහැකි ලෙස පිළිස්සී ඇති බව කෙන්යානු රූපවාහිනිය  ප්‍රකාශ කළේය.

“මෙම බිහිසුණු සිදුවීම හොඳින් විමර්ශනය කරන ලෙස මම අදාළ බලධාරීන්ට උපදෙස් ලබා දුන්නා. වගකිවයුත්තන්ට එරෙහිව දැඩිව පියවර ගන්නවා” කෙන්යානු ජනපතිවරයා සිය X ගිණුමේ සටහනක් තබමින් පැවසීය.

මෑත වසරවල දී කෙන්යාවේ පාසල් ගිනිගැනීම් මාලාවක් ඇති වූ අතර ඒවායින් බොහොමයක් ගිනි තැබීම් බව හෙළිවිය. 2017 සැප්තැම්බර් මාසයේදී නයිරෝබි අගනුවර පාසලක ඇති වූ ගින්නකින් සිසුන් 9 දෙනෙකු මිය ගියේය.

2001 දී නයිරෝබි නගරයෙන් පිටත කියන්ගුලි ද්විතීයික පාසලේ නේවාසිකාගාරයේ ඇති වූ ගින්නකින් පාසල් සිසුන් 58 දෙනෙකු මිය ගියහ. 2012 වසරේ බටහිර කෙන්යාවේ හෝමා බේ ප්‍රාන්තයේ පාසලක ඇති වූ ගින්නකින් සිසුන් අට දෙනෙකු ඝාතනය විය.

මූලාශ්‍රය – රොයිටර්

ශ්‍රී ලංකා අපනයනකරුවන්ගේ ජාතික මණ්ඩලය (National Chamber of Exporters – NCE), ජාතික ආර්ථික ප්‍රකෘතිය අනතුරේ දැමිය හැකි යථාර්ථවාදී නොවන මූල්‍ය පොරොන්දු දීමෙන් වළකින ලෙස ජනාධිපති අපේක්ෂකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.

නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ශ්‍රී ලංකා අපනයනකරුවන්ගේ ජාතික මණ්ඩලය මෙම ඉල්ලීම කර තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාව තවමත් දරුණු මූල්‍ය අර්බුදයක පසු කම්පන සමඟ පොරබදමින් සිටින බවත්, විශේෂයෙන් සැලකිය යුතු වැටුප් වැඩි කිරීම් සහ බදු කප්පාදුවලට සම්බන්ධ ප්‍රතිඥාවන් සම්බන්ධයෙන් මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතුවලදී ප්‍රවේශම් විය යුතු බව NCE සිය නිවේදනය මගින් අවධාරණය කර ඇත.

“බදු අඩු කිරීම් සහ සැලකිය යුතු වැටුප් වැඩිකිරීම් වැනි මැතිවරණ පොරොන්දු ගැන අපේක්ෂකයින් සැලකිමත් විය යුතුයි. මෙම පොරොන්දු ඉටු කළ නොහැකි නම් ආර්ථික අස්ථාවරත්වයේ අවදානම ඉහළ නැංවීම වැළැක්වීම සඳහා ප්‍රවේශමෙන් සලකා බැලිය යුතුයි” යනුවෙන් NCE නිවේදනයේ අවධාරණය කර ඇත.

ජනාධිපති අපේක්ෂකයින් කිහිප දෙනෙකු රාජ්‍ය අංශය සඳහා සියයට 50කට වැඩි වැටුප් වැඩිකිරීම් යෝජනා කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, NCE අවධාරණය කළේ එවැනි කැපවීම් රටේ මූල්‍යමය වශයෙන් දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් විය හැකි බවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පුම්බා ඇති රාජ්‍ය අංශය දිගු කලක් තිස්සේ මූල්‍යමය බරක් වී ඇති අතර, මැතිවරණ ප්‍රචාරක පොරොන්දු ඉටු කිරීම ඉලක්ක කරගත් පසුගිය ආණ්ඩුවල තාවකාලික රැකියා ප්‍රදානයන් නිසා ආර්ථිකය තව දුරටත් නරක අතට හැරී ඇති බව ද එම නිවේදනයේ සඳහන් වේ.

මෙම පිළිවෙත්වල මූල්‍ය බර දරාගත නොහැකි අතර, පැහැදිලි තිරසාර සැලැස්මක් නොමැතිව රාජ්‍ය අංශය තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ දිගුකාලීන ඇඟවුම් සලකා බලන ලෙස NCE සියලු අපේක්ෂකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටීන බව ද එම නිවේදනයේ වැඩි දුරටත් දැක්වේ.

පුද්ගලික අංශය, විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික පුනර්ජීවනය සඳහා මූලික වන අපනයනකරුවන් සැලකිය යුතු මූල්‍ය පීඩනයක් යටතේ කටයුතු කරමින් සිටී. ගෙවිය යුතු ඉහළ බදු අනුපාත ඇතුළුව වැඩි කළ බදු සේවකයන් මත විශාල බරක් එම අංශය මත පටවා ඇත. ඡන්ද දිනා ගැනීම සඳහා මෙම බදු ක්‍රියාමාර්ග ආපසු හැරවීම තවදුරටත් ආර්ථික අස්ථාවරත්වයක් ඇති කළ හැකි බවට NCE කනස්සල්ල පළ කළේය.

“අපගේ සාමාජික අපනයනකරුවන් ඇතුළු ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව, ඉහළ බදු සහ අනෙකුත් මූල්‍ය අභියෝග හේතුවෙන් වඩ වඩාත් අඩු ලාභයක් යටතේ කටයුතු කරමින් සිටී,” NCE පවසයි.

මෙය ඵලදායිතාව අඩුවීම, රැකියා අහිමිවීම් සහ ජාත්‍යන්තර තරඟකාරිත්වය අඩුවීමට හේතු විය හැකිය. ශ්‍රී ලංකාව ආර්ථික වශයෙන් අස්ථාවර රටක් ලෙස සලකන්නේ නම්, රටේ විදේශ විනිමය ඉපැයීම් සඳහා සැලකිය යුතු දායකත්වයක් සපයන අපනයනකරුවන්ට විදේශීය ගනුදෙනුකරුවන් සමඟ සබඳතා පවත්වාගෙන යාමේ දුෂ්කරතාවලට ද මුහුණ දීමට සිදු විය හැකි බව ද එම නිවේදනය පැවසීය.

NCE ප්‍රකාශ කළේ, ඕනෑවට වඩා පොරොන්දු දීම සහ අඩු බෙදාහැරීම තවත් නොසන්සුන්තා රැල්ලක් ඇවිලවිය හැකි බවත්, අත්‍යවශ්‍ය අපනයන කර්මාන්තය ඇතුළු සමාජයේ සෑම අංශයකටම බලපාන අස්ථාවරත්වයට මග පාදන බවත් ය.  ඒ අනුව, තම ප්‍රතිපත්ති යෝජනා ආර්ථික වශයෙන් ශක්‍ය බවත්, රටේ දිගුකාලීන අවශ්‍යතා සමඟ පෙළගැසෙන බවත් සහතික කරන ලෙස NCE සියලු ජනාධිපති අපේක්ෂකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. ජනප්‍රිය දේශපාලනය සහ කෙටි කාලීන නිවැරදි කිරීම් රටේ ස්ථාවරත්වයට සහ ආර්ථික අපේක්ෂාවන්ට විනාශකාරී ප්‍රතිවිපාක ඇති කළ හැකි බව ද NCE පෙන්වා දුන්නේ ය.

“මෙම තීරණාත්මක කාල පරිච්ඡේදය තුළ ශ්‍රී ලංකාවට ජනප්‍රිය දේශපාලනය කිරීමට හැකියාවක් නැත” යනුවෙන් NCE ප්‍රකාශ කළේ, මහජනතාව සමග “නිවැරදිව, අවංකව සහ වගකීමෙන්” සන්නිවේදනය කරන ලෙස අපේක්ෂකයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමිනි.

ශ්‍රී ලංකාව වත්මන් අර්බුදයෙන් ගොඩ ගැනීමට වගකිවයුතු නායකත්වය තීරණාත්මක වනු ඇති බවත් ඉදිරි මාසවලදී ගනු ලබන තීරණ ඉදිරි වසර ගණනාව තුළ රටේ අනාගතය හැඩගස්වාලීමට ඉඩ ඇති බවත් NCE සිය නිවේදනය මගින් දැඩිව අවධාරණය කළේය.