හලාවතින් සොයා ගන්නා ලද කොවිඩ් 19 වෛරසය ආසාදිත පුද්ගලයාගේ මාස 4 බිළිදෙකු ඇතුළු පවුලේ පස්දෙනෙකුට කොරෝනා ආසාදනය වී ඇතැයි තහවුරු වූ බව සෞඛ්ය අමාත්යවරිය අද (30) ප්රකාශ කළාය.
මෙම පුද්ගලයා විදෙස්ගතව සිටි පැමිණි පුද්ගලයෙකු බවත් ඔහු නිරෝධානයට ලක් නොවී සිටිය අයෙකු බවත් සෞඛ්ය අමාත්යවරිය වැඩි දුරටත් සදහන් කළාය.
නව කොරෝන වෛරසය ආසදනය වීමෙන් මිය ගිය දෙවැනි පුද්ගලයා අද (30* සවස මීගමුව රෝහලෙන් වාර්තා වුණා. නව කොරෝනා වෛරසය වැළදී ප්රතිකාර ගනිමින් සිටි පුද්ගලයෙක් මිගමුව රෝහලේදී ජිවිතක්ෂයට පත්වූ බව රෝහල් අධ්යක්ෂකවරයා තහවුරු කළා.
මිය ගිය පුද්ගලයා කොච්චිකඩේ ප්රදේශයේ පදිංචි 64 හැවිරිදි අයෙක් බවයි රෝහල් අධ්යකෂවරයා සදහන් කළේ. ඔහු හෘද රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් රෝහල්ගතව ප්රතිකාර ලබමින් සිටි බවයි වාර්තා වන්නේ.
මේ අනුව කොරෝනා ආසාදනය වූ පුද්ගලයින් 02 දෙදෙනකු මේ වන විට ශ්රී ලංකාව තුළදී මිය ගොස් තිබෙනවා.
අද (30* දින සවස වන විට නව කොරෝනා වෛරසය ආසාදනය වූ පුද්ගලයින් සංඛ්යාව 122 දක්වා වර්ධනය වූ බව මේ අතර සෞඛ්ය අමාත්යාංශය සදහන් කළා.
කොරෝනා වෛරසය පැතිරීම වැළැක්වීමට ආණ්ඩුවලට සහාය වීමට ලොව ප්රමුඛ අන්තර්ජාල සමාගම් ඉදිරිපත් වී සිටින අවස්තාවක ශ්රී ලාංකේය සන්නිවේදන සේවා සපයන සමාගම් තමන් විසින් සිදුකරගෙන යනු ලබන මාෆියාව තරකරගැනීමට කටයුතු කරන බව අප ශ්රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ සංගමයට නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකියාව ලැබී ඇත.
විශේෂයෙන්ම මින් පෙරද සන්නිවේදන සමාගම් විසින් සිදුකරගෙනු යනු ලබන දත්ත මාෆියාව සම්බන්ධයෙන් අප සංගමය අවධාරණය කරන ලදී. කොරෝනා වෛරසයේ පැතිරීමට ශ්රී ලංකාව මුහුණදී සිටින අවස්තාවක තම පාරිභෝගිකයන්ට සහනයක් ලබාදීම පසෙකදමා තම මාෆියාව සිදුකරගෙන යාමට කටයුතු කරන සන්නිවේදන සමාගම් වෙත අප ශ්රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ සංගමයේ බලවත් අප්රසාදය පළකරමු.
මෙම ආපදා අවස්ථාවේදී දුරකථන සහ අන්තර්ජාල සේවා සදහා යම් සහනදායි වැඩපිළිවෙලක් ක්රියාත්මක කිරීමට කටයුතු කරනා ලෙස අප සංගමය රජයෙන් ඉල්ලා සිටිමු.
සන්නිවේදන සේවා සපයන ආයතන නියාමනය කිරීමට තිබෙනා රාජ්ය ආයතන සන්නිවේදන සමාගම් විසින් සිදුකරගෙනු යනු ලබන මාෆියා නොදැක්කා සේ සිටීම පාරිභෝගිකයන්ට සිදුකරනා බලවත් අසාධාරණයක් බව අප ශ්රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ සංගමය වශයෙන් රජයට දැනුම් දෙමු.
36 හැවිරිදි දිලිත් සනීපාරක්ෂක සේවකයෙකු වන ජීටෙන්දර් මහේන්දර් ඉන්දියාවේ උතුරු මුම්බායි හි වල්මිකි මුඩුක්කුවල පිහිටි තම නිවසට වී දින දෙකක් තිස්සේ නිකරුණේ බලා සිටී. ඔහු කළ එකම කටයුත්ත වූයේ වැසිකිළියට යාම පමණකි.
ඔහුගේ තත්වය මංමුලා සහගතය. කුඩා නිවසට ජලය හෝ වැසිකිළියක් නොමැත, ඔහුගේ පවුලේ අයට ආහාර අඩුය. ඔහු රැකියාවට නොගිය විට ඔහුට මුදල් ලැබෙන්නේ නැත.
ග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි දින 21 ක රට පුරා අගුලු දමා ඇති අතර එය රටේ බිලියන 1.3 ක ජනතාව අතර කොරෝන වෛරසය තවදුරටත් පැතිරීම නැවැත්වීමට උපකාරී වේ.
මේ වන විට ඉන්දියාවේ රෝගීන් 1,024 ක් සහ මරණ 27 ක් වාර්තා වී තිබේ.
“සමාජ දුරස්ථභාවය යනු රෝගීන් සඳහා පමණක් නොව, ඔබ සහ ඔබේ පවුලේ අය ඇතුළු සෑම පුද්ගලයෙකුටම” යැයි මෝඩි පසුගිය සතියේ දේශනයකදී පැවසීය.
මේ දොරගුළු දැමීම ඉන්දියාවේ මධ්යම හා ඉහළ පංතියට කිසිදු පීඩාකාරී බලපෑමක් කර නැත. ඔවුන්ට නවීන තාක්ෂණය උපයෝගී කරගනිමින් බොහෝ දේ කළ හැකිය. අන්තර්ජාලයේ සැරිසැරීම, චිත්රපට නැරඹීම පමණක් නොවන තවත් බොහෝ දේ කළ හැකිය. ඒ සමග නිවසට වී සිටින ‘විවේක කාලය“ තුළ නිවස අලුත්වැඩියා කිරීමට හෝ පිරිසිදු කිරීමට, උද්යාන සකස් කිරීමට හැකිය. ඔවුන්ගේ ආහාර ගබඩා සහ ශීතකරණ පිරී ඇති නිසා හොදින් ආහාර ලබා ගත හැකිය. විධායක නිලයන් දරන ඔවුන්ට නිවසසේ සිට වැඩ කිරීමට හැකි විය හැකිය.
එහෙත් එවැනි සුව පහසුවක් හෝ වාසනාවක් ඉන්දියාව පුරා ජීවත් වන රටේ ජනගහනයෙන් 6/1ක් වන මුඩුක්කු වැසියන්ට නැත. ඔවුන් සංඛ්යාත්මකව මිලියන 74ක් පමණ වන අතර ඔවුන්ට තිසිදු ආදායමක් නොමැතිව, පහසුකමක් නොමැතිව බලා සිටීමට සිදුව ඇත.
මේ විෂම තත්ත්වය තුළ සමාජ දුරස්ථභාවය භෞතික හා ආර්ථික වශයෙන් කළ නොහැකි වනු ඇත.
“අපි ජීවත් වන මුඩුක්කු නිවාස පේලි අතර මංතීරු කෙතරම් පටු ද යත්, අපි එකිනෙකා පසුකොට යන විට අනෙක් පුද්ගලයාගේ ඇගේ නොගෑවී අපට ගමන් කළ නොහැකිය ” මහේන්දර් පැවසීය.
“අපි හැමෝම එළිමහනේ පොදු වැසිකිළියකට යනවා. මගේ කුඩා නිවස අසල පවුල් 20 ක් ජීවත් වෙනවා. අපි ප්රායෝගිකව සියල්ලෝම එකට ජීවත් වෙනවා. අපෙන් කෙනෙකු අසනීප වුවහොත්, අපි සියලු දෙනාම අසනීප වෙනවා”
මුම්බායි මුඩුක්කු නිවාසයක අවම වශයෙන් එක් අයෙකු මේ වන විටත් කොරෝනා වයිරසය සදහා ධනාත්මක බව දක්වා ඇත.
ඉන්දියාවේ වඩාත් අවදානමට ලක්විය හැකි අය මුඩුක්කු වාසීන් අතර කොරෝනා වෛරස් භීතිය වර්ධනය වන විට, ඒවායේ ජීවත් වූ සංක්රමණික කම්කරුවන් දහස් ගණනක් තම ග්රාමීය නිවෙස්වලට, බස් රථයකින් හෝ පයින් ගමන් කරමින් මුඩුක්කු වලින් පලා යාමට උත්සාහ කරති.
පසුගිය ඉරිදා (29) ගුවන්විදුලි දේශනයක දී, අගුලු දැමීම ඉන්දියාවේ දුප්පතුන් ගෙන ආ අවුල් සහගත බව පිළිගත් මෝඩි ජාතියෙන් සමාව ඉල්ලා සිටියේය.
‘නමුත් වෙනත් විකල්පයක් නොමැති බව වටහා ගන්නා ලෙස‘ ඔහු ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
ඉන්දියාවේ දුප්පතුන්ට දිනපතා නිවසින් පිටව යාමට ඇති ලොකුම හේතුව ජලයයි.
නවදිල්ලිය අසල ගුරුග්රම්හි මුඩුක්කු වාසීන් හා සංක්රමණික ඉදිකිරීම් කම්කරු කාන්තාවක වන සියා අලුයම 5 ට අවදි වී ගෘහස්ථව රැඳී සිටින ලෙස මෝඩි කළ ඉල්ලීම ප්රතික්ෂේප කරයි.
හේතුව? සංක්රමණික ඉදිකිරීම් කම්කරුවන් 70 දෙනෙකුගෙන් යුත් ඇගේ මුඩුක්කු නිවාසයට හිමි ජල ටැංකියකට ඇය මීටර් 100 ක් (අඩි 328) ඇවිදිය යුතුය.
ඇය පමණක් නොවේ. ඉදිකිරීම් භූමියේ මුඩුක්කු නිවාසයේ බොහෝ කාන්තාවන් සෑම උදෑසනකම එකට මුහුණකට සෝදාගෙන දවසට අවශ්ය ජලය එකතු කරති. ඔවුන්ගේ නිවෙස්වල වැසි හෝ නාන කාමර නොමැති බැවින් මෙම ජල ටැකිය ඔවුන්ගේ එකම ජල ප්රභවයයි.
මෝදි විසින් යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම සහ විවෘත අපවිත්රකම් තුරන් කිරීම සඳහා 2014 දී දියත් කරන ලද ‘පිරිසිදු ඉන්දියානු මෙහෙවර‘ කියා සිටින්නේ ඉන්දියානු කුටුම්භවලින් සියයට සියයකට දැන් වැසිකිළි පහසුකම් ඇති බවයි.
වෝටර් ඒඩ් ඉන්දියාවේ රාජ්ය නොවන සංවිධානයේ ප්රතිපත්ති කළමණාකරු පූනීත් ශ්රීවස්තවා මහතා පැවසුවේ පිරිසිදු ඉන්දියානු මෙහෙයුමේ වැඩි වශයෙන් අවධානය යොමු වී ඇත්තේ ගෘහස්ථ වැසිකිළි තැනීම සඳහා බවත්, පැල්පත් වැනි කලාප සැලකිය යුතු ප්රමාණයක් ඇතුළත් කර නොමැති බවත්ය.
නිදසුනක් වශයෙන්, මුම්බායි හි ධරාවි හි පදිංචිකරුවන් 1,440 දෙනෙකුට ඇත්තේ එක් වැසිකිළියක් පමණක් බව මෑත කාලීන සීඑෆ්එස් අධ්යයනයකට අනුව හෙළි විය. මුම්බායිහි මුඩුක්කු නිවාසවල ප්රජා වැසිකිළිවලින් සියයට 78කට ජල සැපයුමක් නොමැති බව 2019 මුම්බායි මහ නගර සංස්ථා සමීක්ෂණයදී හෙළිවිය. නිවාස හා නාගරික කටයුතු අමාත්යාංශයේ ලේකම් දුර්ගා ශංකර් මිශ්රා ඉරිදා පැවසුවේ ඉන්දියාවේ 100% ක් වැසිකිළි ආවරණයක් පවතින බවත්, මිනිසුන්ට මුඩුක්කු නිවාසවල පුද්ගලික වැසිකිළි පහසුකම් තිබේද නැද්ද යන්න ප්රශ්නයක් නොවන බවත්ය. ඔවුන්ට ප්රජා වැසිකිළි භාවිතා කළ හැකිය.
ජලය, සනීපාරක්ෂාව, සනීපාරක්ෂාව සහ ශ්වසන රෝග පිළිබඳ කටයුතු කරන වසංගත රෝග විද්යාඥවරියක් වන සනියා අෂ්රෆ් පැවසුවේ පිරිසිදු ඉන්දියානු වැඩපිළිවෙළ මගින් පෞද්ගලික වැසිකිළි මෙන්ම ප්රජාව හෝ ගෙවීම් සඳහා පොදු වැසිකිළි ආවරණ වැඩි කර ඇති නමුත් වසංගත කාලයකදී, හවුල් වැසිකිළිය යනු කිසිසේත් යහපත් විකල්පයක් නොවන බවයි.
තවද, දුර්වල වාතාශ්රය මගින් “වෛරසය සම්ප්රේෂණය කිරීමට පහසුකම් සපයයි” යනුවෙන් අෂ්රෆ් පැවසීය.
මුඩුක්කු වැසියන්ට හුදෙකලා වීමට නොහැකි ඊළඟ හේතුව සරල ය: ඔවුන් වැඩ කළ යුතුය. ජාත්යන්තර කම්කරු සංවිධානයට අනුව දෛනික වැටුප් ලබන සංක්රමණික කම්කරුවෝ සාමාන්යයෙන් දිනකට ඉන්දියානු රුපියල් 138-449 (ඩොලර් 1.84- $ 5.97) අතර ආදායමක් උපයති.
“ඔවුන් අයත් වන්නේ අසංවිධිත අංශයටයි. ඔවුන් රැකියාවට නොයන දවසේ ඔවුන්ට වැටුප් ලැබෙන්නේ නැහැ” යැයි ආර්ථික විද්යාඥ අරුන් කුමාර් පවසයි.
“එය අගුලු දැමීම ආරම්භ වී පසුගිය දින කිහිපය පමණක් නොව, ඒ සඳහා වූ වේගය පසුගිය දින 20 තුළ වර්ධනය වෙමින් පවතී. සැපයුම් දාම වසා දමා ඇත. රැකියා අහිමි වී ඇත. අත්යවශ්ය භාණ්ඩ මිලදී ගැනීමට ඔවුන්ට මුදල් නැත. ධනවතුන් මෙන් නොව ඔවුන්ට තොග ගබඩා කර තැබිය නොහැක. ඔවුන් දිනපතා මිලදී ගන්නා නමුත් දැන් රාක්ක හිස් ය.” අරුන් කුමාර් පවසයි.
ධරාවි මුඩුක්කු නිවාසයේ වෙසෙන 21 හැවිරිදි ගුරුවරියක වන සෝනියා මැණික්රාජ් පැවසුවේ “මට ආහාර මිලදී ගැනීමට අවශ්යයි. ඒත් මෙහි සිල්ලර වෙළඳසැල් විවෘතව ඇත්තේ පෙරවරු 11 සිට පස්වරු 3 දක්වා පමණයි. මෙහි මාර්ග තරමක් පටු බැවින් එහි සැමවිටම අධික තදබලයකින් යුක්තයි”
එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස කම්කරුවන් දැඩි උභතෝකෝටිකයකට මුහුණ දී සිටිති: රැකියාවට ගොස් ආසාදන අවදානමට ලක්වීම හෝ නිවසේ රැඳී සිටිමින් අධික කුසගින්නකට මුහුණ දීම ඔවුන්ට ඇති විකල්පයයි.
සමහර කම්කරුවන්ට වෙනත් විකල්පයක් නැත. නිදසුනක් ලෙස, පිරිසිදු කරන්නන් අත්යවශ්ය සේවාවක් සැපයීමට සලකනු ලබන අතර, එම නිසා ඒවා අගුලු දැමීමෙන් නිදහස් වේ.
“ඔවුන් සෑම දිනකම රැකියාවට යා යුතුය” යනුවෙන් කම්කරු ගැටළු පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ මුම්බායි හි සංවිධානයක් වන කච්රා වහතුක් ශ්රාමික් සංග් හි නිර්මාතෘ මිලින්ද් රණඩේ පැවසීය.
“සමහරු රෝහල් අපද්රව්ය එකතු කර නැවත පැමිණ මෙම ජනාකීර්ණ කුටිවල (මුඩුක්කු) වාසය කරනවා‘
මුහුණු ආවරණ හෝ අත්වැසුම් වැනි කිසිදු ආරක්ෂිත ආම්පන්නයක් ඔවුන්ට ලබා දී නොමැති බවත්, කොරොන වයිරස් සම්ප්රේෂණය වීමේ අන්තරායන් පිළිබඳව ඔවුන් දැනුවත් කිරීම සඳහා දැනුවත් කිරීමේ ව්යාපාරයක් පවත්වා නොමැති බවත් රණඩේ පැවසීය.
“ඔවුන් අසනීප වූ විට කුමක් සිදුවේද?” රණදේ මහතා පැවසීය.
රජයේ ඩොලර් බිලියන 22.5 ක ආර්ථික උත්තේජක පැකේජයට රජයේ රෝහල්වල හෙදියන්, වෛද්යවරුන්, පරිපූරක වෛද්යවරුන් සහ පිරිසිදු කරන්නන් වැනි පෙරටුගාමී සේවකයින් සඳහා එක් පුද්ගලයෙකුට රුපියල් මිලියන 5 ක (ඩොලර් 66,451) වෛද්ය රක්ෂණ ආවරණයක් ඇතුළත් වේ.
“එය සනීපාරක්ෂක සේවකයා ආවරණය කළ හැකි නමුත් මුඩුක්කු නිවාසයේ ඔහු වටා ජීවත් වන සහ ඔහුගෙන් රෝගය වැළඳීමේ අවදානමට ලක්ව සිටින අනෙක් සියල්ලන් ගැන කුමක් කිව හැකිද?” මුම්බායි හි සනීපාරක්ෂක සේවකයින්ගේ වෘත්තීය සමිති නායක රාජු කගාඩා පැවසීය.
ඉන්දියානු වෛද්ය පර්යේෂණ කවුන්සිලයට අනුව මාර්තු 29 වන විට ඉන්දියාව විසින් පරීක්ෂණ 34,931 ක් පවත්වා ඇති අතර එය මිලියනයකට පරීක්ෂණ 19 ක් පමණ වේ. ඉන්දියාවේ පෞද්ගලික රෝහලක හෝ විද්යාගාරයකදී පරීක්ෂා කිරීම සඳහා රුපියල් 4,500 ක් (ඩොලර් 60)ක් වැය වන අතර රජයේ රෝහල්වල නොමිලේ පරීක්ෂණ කළ හැකි වුව ද ඒවා ඉතා සීමිතය.
මුම්බායි හි නේවාසික ප්රජාවක පිරිසිදු කරන්නෙකු වන මහේන්දර් මසකට රුපියල් 5,000 ක් (ඩොලර් 66 ක්) උපයන අතර එය ඔහුගේ බිරිඳ, දරුවන් තිදෙනා සහ ඔහුගේ 78 හැවිරිදි පියාව ද පෝෂණය කිරීම සඳහා ඇති එකම ආදායම් මාර්ගයයි. ඔහුට වෛද්ය ප්රතිකාර අවශ්ය නම් එය උත්තේජක පැකේජ ප්රතිපාදන මගින් ආවරණය නොවේ.
“මගේ දුරකථනය නොනවත්වා නාද වී ඇති අතර මා පිරිසිදු කරන ගොඩනැගිල්ලේ පදිංචිකරුවන් මට නැවත වැඩට කැඳවා තිබේ” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.
“නමුත් මම එක් එක් පුද්ගලයාගේ නිවසින් නිවසට ගොස් ඔවුන්ගේ කුණු එකතු කළ යුතුයි. මට මුහුණු ආවරණ හෝ අත්වැසුම් ලබා දී නැහැ. මගේ කෑමට පෙර අත් සේදීමට සබන් පවා නැත. මම දන්නවා මම අද නොගියහොත් ඔවුන් වෙනත් අයෙකු කුලියට ගනීවිද?” ඔහු කණස්සල්ලෙන් විමසයි.
සති අන්තයේ දී, ඉන්දියාවේ මිලියන 45ක් පමණ සංක්රමණික කම්කරුවන් දස දහස් ගණනක් ඔවුන්ගේ ග්රාමීය ගම්මාන වෙත දිගු හා දුෂ්කර ගමනක් ආරම්භ කළහ. ඉන්දියාවේ දුම්රිය ජාලය තාවකාලිකව වසා දමා තිබීම නිසා බොහෝ දෙනෙකුට සැතපුම් සිය ගණනක් දුර ඇති සිය නිවාස වෙත පයින් ගමන් කිරීම හැර වෙනත් විකල්පයක් නොතිබුණි.
අගුලු දැමීම හේතුවෙන් බොහෝ දෙනෙකුට නගරවල රැකියා අහිමි වී ඇති අතර මුඩුක්කු වලට වෛරසය පැතිරීම පිළිබද අවධානමක් ද ඇත.
තිරසාරභාවය පිළිබඳ මධ්යස්ථානයේ පසුගිය සතියේ කියා සිටියේ කොවිඩ් -19 සඳහා ප්රජනන අනුපාතය (කොරෝනා වයිරසය නිසා ඇති වන රෝගය) ගෝලීය වශයෙන් සියයට 2-3ත් අතර අනුපාතයක් විය හැකි වුවත් ඉන්දියාවේ මුඩුක්කු වල එය 20% කින් ඉහළ යා හැකි බවයි.
මේ අතර මුඩුක්කුවාසීන් සිය ගම්බද නිවාස වෙත නික්මයාම ආරම්භ වන විට පසුගිය සෙනසුරාදා උත්තර් ප්රදේශ්, බිහාර් සහ හර්යානා ප්රාන්ත රජයන් සංක්රමණිකයන් සිය නිවෙස් කරා ගෙන යාම සඳහා බස් රථ සිය ගණනක් සූදානම් කළ නමුත් දහස් ගණනක් දුම්රිය ස්ථානවලට බැස බස්රථවලට නැගීමට උත්සාහ කරන විට අවුල් සහගත තත්ත්වයක් ඇති විය.
කෙසේ වෙතත්, පසුගිය ඉරිදා (29) අගමැති මෝඩි සියලු ප්රාන්ත ආණ්ඩුවලින් ඉල්ලා සිටියේ වෛරසය ග්රාමීය ප්රදේශවලට සංක්රමණය වීම වැළැක්වීම සඳහා ඔවුන්ගේ දේශසීමා මුද්රා තබන ලෙසයි.
දින 14 ක් නිරෝධායනය කිරීම සඳහා ඒ වන විටත් රට පුරා කුඩා නගර සහ ගම්මාන වෙත ආපසු පැමිණි මිලියන සංඛ්යාත සංක්රමණික කම්කරුවන් සොයා ගැනීමට නිලධාරීන් පොරකමින් සිටිති.
ගුරුග්රම් හි ඉදිකිරීම් භූමියේ ජීවත් වන සියාට තම ගම වෙත යාමට බස් රථයක් අල්ලා ගැනීමට නොහැකි වූවාය. කොරෝනා වයිරස් පුපුරා යාමේදී ඉන් බේරී සිටිමට ඇයට ඇති විකල්පයන් අඩුය.
“අපේ වැඩ නතර වී ඇති නිසා, මට දින 20 ක් වැටුප් ගෙවා නැහැ. මට දිනකට ඩොලර් 5 ක් ගෙව්වා. මා උපයන සුළු මුදල මගේ පවුලේ අයගේ ආහාර සදහා වැය කළ යුතුයි” ඇය පැවසුවාය.
“සෑම දෙයක්ම වසා දමා ඇති හෙයින්, නගරයේ දරිද්රතාවයේ හා අපිරිසිදුකමේ ජීවත් වීම හැර අපට වෙනත් විකල්පයක් නොමැති බව මම විශ්වාස කරමි.” සියා අවසානයේ බලාපොරොත්තු විරහිතව පැවසුවාය.
අගමැති මෝදිගේ රට අගුළු දැමීම දුප්පතුන්ට ශාපයක් වී ඇත්තේ මේ ආකාරයෙනි. ලංකාව ද ඇතුළු ලොව බොහෝ රටවල දුප්පතුන් අද මුහුණ දෙන ලොකුම අභියෝගය කොරෝනා නොව කොරෝනා නිසා හාමතේ මිය යාමේ අවදානමයි.
සී.එන්.එන් හි 2020 මාර්තු 30 වැනි දින පළ වූ වාර්තාවකි – සැකසුම තුෂාධවි
නිදහස් වෙළද කළාප සේවක සේවිකාවන්ගේ මාර්තු මස වැටුප කඩිනමින් ලබා දෙන්නැයි කාර්මික අපනයන, ආයෝජන ප්රවර්ධන සංචාරක හා ගුවන්සේවා අමාත්ය ප්රසන්න රණතුංග මහතා අදාල අංශ වලින් ඉල්ලයි.
ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ හා අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ මහත්වරුන්ගේ උපදෙස් අනුව ඇමතිවරයා නිදහස් වෙළද කලාප වල කර්මාන්ත ශාලා හිමිකරුවන්ගෙන් මෙම ඉල්ලීම කර තිබේ. දිවයින පුරා නිදහස් වෙළද කළාප 14ක කර්මාන්ත ශාලා 278 ක සේවක සේවිකාවෝ 1,37,478 ක් සේවය කරති.
අත්යවශ්ය සේවා පවත්වාගෙන යනු ලබන කර්මාන්ත ශාලා හැර නිදහස් වෙළද කළාප වල සෙසු කර්මාන්ත ශාලා මේ වන විට තාවකාලිකව වසා දමා තිබේ. ඇදිරි නීතිය හේතුවෙන් සිය නවාතැන් පොලවල් වලට සීමා වී සිටි වසා දැමුණු කර්මාන්ත ශාලාවල සේවක සේවිකාවෝ රජයේ මැදිහත් වීමෙන් පසුගිය දිනවලදී ඔවුන්ගේ ගම් බිම් වලට පිටත් කර හැරිණි.
ආයෝජන මණ්ඩල වාර්තා අනුව පසුගිය දින කීපය තුල කටුනායක 5144 ක්, බියගම 3264ක්, මීරිගම, වතුපිටිවල හා මල්වත්ත කලාපයේ 450ක් , හොරණ 962 හා සීතාවක 280 දෙනෙකු මෙලෙස ගම්බිම් බලා පිටත් කර හැර තිබේ. ඒ අය අතර නිදහස් වෙළද කාලපයේ සේවක සේවිකාවන් නොවන වෙනත් ස්ථාන වල සේවය කල පිරිස්ද වූහ..
මේ අතර ගම්පහ දිස්ත්රික්කයේ නිදහස් වෙළද කලාපයේ නොවන වෙනත් කර්මාන්ත ශාලා හා ආයතන වල සේවය කල පිරිසක් සිය ගම් බිම් වලට යාගත නොහැකිව බෝඩිං වලට සීමා වී සිටින බව ඊයේ (29) ගම්පහ දිස්ත්රික් ලේකම් කාර්යාලයේදී පැවති සාකච්ඡාවේදී හෙලිවිය. ඇමති ප්රසන්න රණතුංග මහතා එහිදී කියා සිටියේ එම පිරිස්ද ආරක්ෂක අංශ සහයෝගයෙන් සෞඛ්ය අංශවල උපදෙස් ඇතිව ගම්බිම් බලා පිටත් කර හැරීමට කටයුතු කරන බවයි. ඒ අනුව පොලිස් ස්ථාන හරහා ඔවුන්ගේ නාම ලේඛණයක් සකසන ලෙස ඇමතිවරයා බස්නාහිර උතුර පලාත භාර නියෝජ්ය පොලිස් පතිවරයාට උපදෙස් දුන්නේය.
මේ දක්වා සෞඛ්ය බලධාරීන් පැහැදිලි ලෙස ලබා දී ඇති පණිවුඩය වන්නේ වයස වැඩි වන තරමට කොරෝනාවෛරසයේ අනතුරු ද වැඩි වන බවය.
බ්රිතාන්ය ලේබර් පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරියක වන වෛද්ය රොසේනා ඇලින් ඛාන් බීබීසී වෙත අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ වෛරසය “වයස්ගත සහ වෙනත් රෝගී තත්ත්වයන් සහිත පුද්ගලයන්ට පමණක් සීමා නොවන” බවය.
ඇය ඒ බව සඳහන් කළේ එංගලන්තයේ, වෙනත් රෝගී තත්ත්වයකින් පසු වූ දහ අට හැවිරිදි තරුණයෙකු කොරෝනාවෛරසය ආසාදනය වී මරණයට පත්ව දිනකට පසුවය.
පවුලේ සාමාජිකයන් පවසන පරිදි ‘කිසිඳු රෝගී තත්ත්වයක් නොතිබුණු’ විසි එක් හැවිරිදි තරුණියක ද කොරෝනාවෛරසය ආසාදනය වී මරණයට පත්ව ඇති බව එංගලන්තයෙන් බදාදා (මාර්තු 25) වාර්තා විය.
තමා විසින් පෙර ප්රතිකාර කරන ලද “යහපත් ශරීර යෝග්යතාවෙන්” පසු වූ වයස 30 ගණන්වල සහ 40 ගණන්වල රෝගීන් මේ වන විට දැඩි සත්කාර ඒකකවලට ඇතුලත් කර ඇති බවත් ඔවුන් “ජීවිතය බේරා ගැනීම සඳහා සටන් කරන” බවත් වෛද්ය රොසේනා ඇලින් ඛාන් පැවසීය.
ඒ ඒ වයස් කාණ්ඩවලට ඇති අනතුරු මොනවාද?
සමස්තයක් වශයෙන් වයස්ගත පුද්ගලයන් වැඩි අවදානමකට ලක් වන බව තවමත් පෙන්නුම් කරේ.
වයස් සීමාව සහ රෝහල් ගත වීමට ඇති හැකියාව අතර පැහැදිලි සම්බන්ධයක් ඇති බව ඉම්පීරියල් කොලේජ් ඔෆ් ලන්ඩන්හි පර්යේෂකයෝ සොයා ගත්හ. රෝහල්ගත කිරීමෙන් පසු දැඩි සත්කාර අවශ්ය වන්නේ බොහෝ විට වයස්ගත පුද්ගලයන්ට බවත් එහිදී පෙනී ගොස් ඇත.
රෝග ලක්ෂණ හේතුවෙන් වයස 50 ගණන්වලට අඩු 5% තරම් අඩු ප්රතිශතයකට රෝහල් ප්රතිකාර අවශ්ය වන නමුත් වයස 70-79 අතර පසුවන පුද්ගලයන්ගේ එම ප්රතිශතය 24% දක්වා වැඩි වේ.
ඒ හා සමාන ලෙස රෝහල්ගත කෙරෙන වයස 40 ට අඩු පුද්ගලයන්ගෙන් 5% කට දැඩි සත්කාර අවශ්ය වේ. රෝහල්ගත කෙරෙන වයස 60 ගණන්වල පුද්ගලයන්ගෙන් 27% කටත් වයස 70 ගණන්වල පුද්ගලයන්ගෙන් 43% කටත් දැඩි සත්කාර අවහ්ය වේ.
වයස 80 ඉක්මවන විට දැඩි සත්කාර අවශ්ය වීමේ ප්රතිශතය 71% දක්වා ඉහළ යන බව චීනයේ සහ ඉතාලියේ කොරෝනාවෛරස් රෝගීන්ගේ වාර්තා මත පදනම්ව ඇස්තමේන්තු කර ඇත. කොරෝනාවෛරසයෙන් වැඩිම බලපෑමක් එල්ල වී ඇත්තේ එම රටවල් දෙකටය. කෙසේ නමුත් අද වන විට වෛරසය ආසාදිත පුද්ගලයන් වැඩිම සංඛ්යාවක් වාර්තා වන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙනි.
එක් සමීක්ෂණයකින් පෙන්නුම් කෙරෙන්නේ එංගලන්තය, වේල්ස් සහ උතුරු අයර්ලන්තයේ දැඩි සත්කාර ඒකක වෙත ඇතුළු කෙරෙන රෝගීන්ගේ වයස්වල සාමාන්ය 63 ක් බවය.
මේ අතර රෝහල් ගත කෙරුණු පුද්ගලයන්ගෙන් 53% ක් වයස 55 ඉක්මවූවන් බව ආරම්භක දත්ත අනුව පෙනී යන්නේ යයි එක්සත් ජනපදයේ රෝග පාලනය සහ මර්දනය කිරීමේ මධ්යස්ථානය පවසයි. ඒ අනුව රෝහල් ගත කෙරුණු පුද්ගලයන්ගෙන් අඩකට ආසන්න ප්රතිශතයක් ඊට වඩා වයසින් අඩු පුද්ගලයන් බව පෙනී යයි.
නමුත් දැඩි සත්කාර ඒකක වෙත ඇතුළු කෙරෙන සහ මිය ගිය සංඛ්යාවෙන් වඩාත් වැඩි කොටසක් වයස්ගත පුද්ගලයන්ය (මරණයට පත් 80% ක් පමණ වයස 65 ඉක්ම වූවන්ය)
ඉහත දැක්වෙන්නේ සාමාන්ය තත්ත්වයන්ය.
ඉතාලියේ වයස 40 ගණන්වල පසු වූ රෝගීන්ගෙන් 0.4% මරණයට පත්ව ඇති අතර වයස 80 ගණන්වන විට එම ප්රතිශතය 19.7% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. මේ අතර එක්සත් ජනපදයේ වයස 40 ගණන්වල පසු වූ රෝගීන්ගෙන් 0.7% ක් මරණයට පත්ව ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කෙරේ.
එක්සත් ජනපදයේ ආසාදන සහ බෝවන රෝග ජාතික ආයතනයේ අධ්යක්ෂ අන්තෝනි ෆවුසි කියා සිටියේ මරණයට පත් වූවන්ගෙන් “වැඩි දෙනෙකු වයස්ගත පුද්ගලයන් සහ වෙනත් රෝගී තත්ත්වයන් සහිත පුද්ගලයන් දෙසට වඩාත් වැඩි වශයෙන් බර වන” බවය. කෙසේ නමුත් වෛරසය “ගණිතමය සුත්රයක්” නොවන බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.
“බරපතළ ලෙස රෝගාතුර වී කෙළවර වන අඩු වයසේ පුද්ගලයන් වාර්තා වේවි” යනුවෙන් ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.
මේ අතර ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය කියා සිටින්නේ “වයස 60 ට වැඩි පුද්ගලයන් දැඩි අවදානමක සිටින බව පෙනී ගියත් දරුවන් ඇතුළු තරුණ වයස්වල පුද්ගලයන් මිය ගොස් තිබෙනවා,” යනුවෙනි.
“වැඩිහිටි රෝගීන්ට වඩා, සාමාන්යයෙන් කොවිඩ් -19 ආසාදිත දරුවන්ගෙන් බරපතළ රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් නොකළ ද ළාබාල වියේ පසුවන ළමුන්, විශේෂයෙන් බිළිඳු දරුවන් කොරෝනාවෛරසයට ගොදුරු වීමේ අවදානම වැඩි බව චීනය වෛරසය අසාදනය වූ දරුවන් 2000 ක් ඇසුරින් කළ අධ්යනයකින් සොයා ගෙන ඇත.
වයස් සීමාවකින් තොරව වෙනත් රෝගී තත්ත්වයන් ද යම් කාර්යයක් සිදු කරයි.
උදාහරණයක් වශයෙන් එක්සත් රාජධානිය තුළ ඇදුම රෝගය සහිත වැඩිහිටි පුද්ගලයන් ලක්ෂ හතලිස් තුනක් වෙසෙන අතර කොරෝනාවෛරසය ආසාදනය වුවහොත් ඔවුන් දැඩි අවදානමකට පත් වේ. ඊට වයස් භේදයක් නොමැත.
2013 වසරේදී එක්සත් රාජධානියේ ජාතික සංඛ්යාලේඛන කාර්යාලය විසින් සාමාන්ය ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් අවසන්වරට කරන ලද සමීක්ෂණයට අනුව වයස 25-44 ත් අතර වැඩිහිටියන්ගෙන් 21% ක් කුමන ආකාරයක හෝ දීර්ඝ කාලීන රෝගයකින් පෙළෙති.
තමන් රෝගාබාධයකින් පෙළෙන බව නොදන්නා පුද්ගලයන් ද මේ අතර සිටිය හැක.
වයසින් අඩු පුද්ගලයන් බරපතළ ලෙස රෝගාතුර වීමට අඩු ඉඩක් පැවතිය හැකි නමුත් ඔවුන්ට පහසුවෙන් ම වෙනත් අය වෙත රෝගය රැගෙන යා හැක.
ඔවුන් වෙතින් රෝග ලක්ෂණ දැකිය නොහැකි හෝ එවැනි ලක්ෂණ අඩු වශයෙන් දැකිය අතර තමන්ට කොරෝනාවෛරසය ආසාදනය වී ඇති බව ඔවුන් නොදන්නවා විය හැක.
සෙම්ප්රතිශ්යාව සහ උණ රෝගී තත්ත්වයන්ට වඩා සැලකිය යුතු මට්ටමකින් කොරෝනාවෛරසය ආසාදනය වීමට වැඩි ඉඩක් පවතින අතර සාමාන්ය වශයෙන් එක් අයෙකුගෙන් තවත් පුද්ගලයන් 2-3 අතර සංඛ්යාවකට බෝ වීමට ඉඩ ඇති බව ඇස්තමේන්තු කෙරේ.
ඉහත කී 2-3 අතර පුද්ගලයන් හරහා තවත් පුද්ගලයන් 2-3 අතර හෝ ඊට වැඩි සංඛ්යාවකට වෛරසය පැතිර යයි. කුඩා සංඛ්යාවකින් ආරම්භ වන රෝගීන් පිරිස ඉතා වේගයෙන් සිය ගණනක් හෝ දහස් ගණනක් දක්වා වර්ධනය විය හැකි බවක් ඉන් පෙනෙන්නට තිබේ.
පුද්ගලයන් අතර දුරක් පවත්වා ගනීම මගින් කොරෝනාවෛරසය පැතිර යාමේ දාමය බිඳ දැමිය හැක.
මෙම සම්පූර්ණ වාර්තාවම බී.බී.සී සන්දේශය වෙබ් අඩවියෙන් උපුටා ගන්නා ලදි – ප්රධාන සංස්කාරක
විශ්රාම වැටුප් ගෙවීම සම්බන්ධව ඊයේ (29) පැවැති අත්යාවශ්ය සේවා කාර්ය සාධන බලකායේ ගත් තීරණ සියල්ල පහත දැක්වේ.
ජන ජීවිතය අපහසුවට පත් කරන කුමන හෝ තීරණයක් ප්රාදේශීය මට්ටමින් නොගත යුතු බව ජනාධිපති මාධ්ය අංශය අද (30) නිකුත් කළ මාධ්ය නිවේදනයක සදහන් වෙයි. එම මාධ්ය නිවේදනය සම්පූර්ණයෙන් මෙසේය,
ලැබෙන සියලු දත්ත විශ්ලේෂණය කොට ඇඳිරි නීතිය පැනවීම, ඇඳිරි නීතිය ක්රියාත්මක කරන ප්රදේශ තෝරා ගැනීම සහ හුදකලා ප්රදේශ නම් කිරීම තීරණය කරනු ලබන්නේ රජයේ ඉහළම මට්ටමිනි.
යම් ප්රදේශයක ක්රියාත්මක ඇඳිරි නීතියෙහි වෙනසක් කිරීමට අවශ්ය තොරතුරු ඇතොත් ඒ සියලු තොරතුරු කොරෝනා වෛරසය මර්දනය පිණිස ස්ථාපනය කර ඇති ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකාය වෙත යොමු කළ යුතුය.
ජන ජීවිතය අපහසුවට පත් කරන කුමන හෝ තීරණයක් ප්රාදේශීය මට්ටමින් නොගත යුතු බව දැනුම් දෙනු ලැබේ.
COVID-19 වයිරසය මැඩපැවැත්වීම උදෙසා නිර්මාණය කර ඇති බොහෝ ජංගම දුරකථන යෙදුම් අතරට සයිබර් අපරාධකරුවන් විසින් COVID-19 වයිරසයේ ව්යාප්තිය ලුහුබැඳීමේ යෙදුම් (tracking apps) නිර්මාණය කොට එමගින් එම යෙදුම භාවිතා කරන පුද්ගලයාගේ පෞද්ගලික දත්ත සහ වෙනත් තොරතුරු එක්රැස් කරගැනීමක් සිදුකරනු ලබයි. විශේෂයෙන්ම corona live 1.1 නම් ඇන්ඩ්රොයිඩ් ජංගම දුරකථන යෙදුම ඔත්තු බැලීමේ ඔත්තු මෘදුකාංගයක් බව හෙළිවී තිබේ.
COVID-19 වයිරසය මැඩපැවැත්වීම උදෙසා ශ්රී ලංකාවෙහිද විවිධ වර්ගයේ ජංගම දුරකථන යෙදුම් සහ වෙබ් අඩවි විවිධ පුද්ගලයින් සහ විවිධ සමාගම් විසින් නිර්මාණය කර ඇති අතර බොහෝමයක් යෙදුම් සහ වෙබ් අඩවි පෞද්ගලිකත්ව ප්රතිපත්ති මාලාවන් ඉදිරිපත් කිරීමට අපොහොසත්වී ඇති බව අප ශ්රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ සංගමයට අනාවරණය වී ඇත. විශේෂයෙන්ම මෙවැනි පෞද්ගලිකත්ව ප්රතිපත්ති මාලාවකින් තොරවූ ජංගම දුරකථන යෙදුම් සහ වෙබ් අඩවි වෙත ඔබගේ දත්ත ඇතුලත් නොකරන ලෙස අප ශ්රී ලංකා තොරතුරැ තාක්ෂණ සංගමය ලෙස ශ්රී ලාංකික ජනතාවට අවධාරණය කරමු.
තවද WhatsApp යෙදුම හරහා මේ දිනවල COVID-19 වයිරසය සම්බන්ධයෙන් (www internet-covid19 com) වැනි විවිධ වර්ගයේ යොමු (Spam Links) හුවමාරු වන අතර එවැනි යොමු සමාජ මාධ්ය වෙබ් අඩවි ඔස්සේ හුවමාරු කරගැනීමට යාමෙන් වලකින ලෙසත් අප ශ්රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ සංගමය ලෙස ශ්රී ලංකික සමාජ මාධ්ය පරිශීලකයන්ට දැනුම් දෙමු.
රජීව් යසිරු කුරුවිටගේ මැතිව්
සභාපති
ශ්රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ සංගමය
කොරෝනා වෛරසය ගැන ඔක්කොම මම දන්නවා. එක හරි ම භයානකයි. මුළු ලෝකය ම වෛරසය තුරන් කිරීමේ අරගලයක නිරත වෙනවා. ගෙදරක් තියෙන සල්ලිකාරයන්ට ඇතුළට වෙලා ඉන්න පුළුවන්. නමුත් අපි වගේ මිනිස්සුන්ට ආරක්ෂාව ද ?බඩගින්න ද? කියන දෙකෙන් එකක් තෝරාගන්න වෙලා තියෙනවා. මොකක් ද අපි තෝරගන්නේ?
කොරෝනා වෛරසය පැතිරයාම වළක්වාලීමේ පියවරක් වශයෙන් ඉන්දියාව දවස් විසි එකක කාලයකට වසා දමනු ලැබ ඇත (lockdown). එකී කාලය ඇතුළත නිවෙස් තුළ ම රැඳී සිටින ලෙස මහජනයාට උපදෙස් දී ඇත.
අගමැති නරේන්ද්ර මෝදි විසින් ප්රකාශයට පත්කරන ලද එම නව නිර්දේශ අනුව කටයුතු කිරීමේදී මහජනතාව ඔවුන් දිනපතා මුහුණ දෙන ගැටලු සමග පොරබදන ආකාරය සම්බන්ධයෙන් බීබීසියේ විකාස් පාන්ඩේ( Vikas Pandey) විවරණයක නිරත වෙයි.
‘නොයිඩා’ (Noida) කාර්මික සංවර්ධන පුරයේ ‘ලේබර් චෝක්’ (Labour Chowk) ආයතනය, ඉදිකිරීම් අංශයේ රැකියා සොයා එන සිය ගණනක් ශ්රමිකයන්ගෙන් පිරී ඉතිරී යාම සුලභ දර්ශනයක් වී තිබිණි.
නවදිල්ලි අගනුවර ප්රත්යන්ත කලාපයක පිහිටි එම කුඩා මංසන්ධිය කුලීකරුවන් සොයා ගැනීම සඳහා ඉදිකිරීම් අංශයේ ව්යාපාරිකයන් නිරන්තරයෙන් ගැවසෙන ස්ථානයකි.
එහෙත් අද එම මුළු කලාපය ම දැඩි නිහඬතාවක ගිලී පවතී. සියල්ල ඇණහිට ඇත. ඒ අතරවාරයේ එක් කෙළවරක මිනිසුන් රංචුවකි.
ඔවුන් අතර සිටි රමේෂ් කුමාර් උත්තර් ප්රදේශ් ප්රාන්තයේ ‘බණ්ඩා’ (Banda) දිස්ත්රික්කයෙන් පැමිණි කුලීකරුවෙකි.
”අද අපි කුලියට ගන්න කවුරුවත් නැති බව අපි දන්නවා. ඒත් හදිසියෙවත් අවස්ථාවක් ලැබේවි කියලයි බලාගෙන ඉන්නේ,” ඔහු බීබීසියේ විකාස් පාන්ඩේට කියා සිටියේය.
”මම දවසකට රුපියල් හය සීයක් හම්බ කරනවා. මම පස්දෙනෙක් නඩත්තු කරන්න ඕන.තව ටික දිනකින් ගෙදර තියෙන කෑම ටික ඉවර වෙනවා. කොරෝනා අනතුර මට තේරෙනවා. නමුත් මට මගේ දරුවෝ බඩගින්නේ ඉන්නවා බලාගෙන ඉන්න බැහැ.”.
දවසේ කුලියක් කරමින් එදා වේල පිරිමහ ගනු ලබන දශ ලක්ෂ ගණනක් ඉන්දියානුවන්ගේ තත්ත්වය එයයි. අගමැති නරේන්ද්ර මෝදි අඟහරුවාදා (මාර්තු 24) ප්රකාශයට පත්කළ නිවැසියන් ගෙදොරදොරේ ම රැඳී සිටීමේ ක්රියාදාමයත්(lockdown) සමග ඉදිරි සති තුනක කාලය තුළ ආදායමක් සරිකර ගැනීමේ අවස්ථාවක් සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ට බලාපොරොත්තු තැබීමේ මාවතක් නොමැත. ඉදිරි දින දෙකතුන ඇතුළත ඔවුන්ගෙන් ඇතැමෙකු ආහාර අහේනියකට මුහුණ දෙනු ඇත.
හය සියයකට අධික ඉන්දියානුවන් දැනට කොරෝනාවෛරසයට ගොදුරුවී ඇති අතර දහ දෙනෙකු මරණයට පත් වූ බව නිවේදනය කෙරිණි.
මේ අතර රමේෂ් කුමාර් වැනි කම්කරුවන්ගේ ගිණුම්වලට කෙලින් ම මුදලක් බැර කරන බවට උත්තර් ප්රදේශ්, කේරළ සහ දිල්ලි ප්රාන්ත ආණ්ඩු ප්රතිඥාවක් දී ඇත.
නිවසේ කොටු වෙන දවසේ කුලියට රැකියා කරන පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් උපකාර වෙන බවට අගමැතිවරයා ද ප්රතිඥාවක් දී තිබේ.
එහෙත් තවත් අභියෝගයක් වන්නේ සේවා සහ භාණ්ඩ සැපයුමයි.
ලෝක කම්කරු සංවිධානයේ සංඛ්යාලේඛන අනුව ඉන්දීය ශ්රම හමුදාවෙන් යටත් පිරිසෙයින් 90% ක් පමණ මුරකරුවන්, පිරිසිදු කරන්නන්, රික්ෂෝ පදවන්නන්, පදික වෙළෙඳුන්, කුණු කසළ එකතු කරන්නන් සහ ගෘහ සේවකයන් ලෙස අවිධිමත් රැකියාවන්හි නිරත වෙති.
ඔවුන්ගෙන් අතිබහුතරයට විශ්රාම වැටුප් නොමැත. එපමණක් නොව, ලෙඩ නිවාඩු හෝ රක්ෂණයෙන් තොර වෙති. එසේ ම ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙකුට බැංකු ගිණුම් නොමැත. එම ජනතාව යැපෙන්නේ දවසේ පඩියට කුලියක් කිරීමෙනි.
එවැනි කම්කරුවන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් රැකියා සොයා තමා අයත් ප්රාන්තයෙන් වෙනත් ප්රාන්තයකට සංක්රමණය වී එහි ජීවත් වන්නෝය. ඒ සමග ප්රාන්ත ජනගහනය වේගයෙන් වැඩි වෙයි. රැකියා සොයා ප්රාන්තයෙන් ප්රාන්තයට සංක්රමණය වෙන හෙයින් එවැනි කම්කරුවන් එක ප්රාන්තයක දීර්ඝ කාලයක් රැඳී සිටින්නේ ද නැත.
උත්තර් ප්රදේශ් ප්රාන්තයේ හිටපු මහ ඇමති අකිලේෂ් යාදව්(Akhilesh Yadav) පවතින දැවැන්ත අභියෝගය පිළිගනියි.
”කිසි ම ආණ්ඩුවක කවුරුවත් මේ වගේ අභියෝගයකට මින් පෙර මුහුණ දීලා නැහැ” ඔහු පිළිගනියි.
”සියලුම ආණ්ඩු විදුලි වේගයෙන් ක්රියාත්මක වෙන්න අවශ්යයි. මොක ද? තත්ත්වය දිනපතා ම වෙනස් වෙමිනුයි තියෙන්නේ. අපි ප්රජා මට්ටමේ විශාල මුළුතැන්ගෙවල් පටන් ගන්න ඕන. ආහාර අවශ්ය ජනතාවට ඒවා සපයන්න ඕන. මිනිස්සුන්ට අවශ්ය කරන්නේ සල්ලි ද? හාල් ද? පිටි ද? මොන ප්රාන්තෙන් ආව ද කියල බලන්නේ නැතිව, මහ ජනයාට ඒ අවශ්ය දේවල් අපි සපයන්න ඕන,” හිටපු මහ ඇමති අකිලේෂ් යාදව් කියා සිටියි.
හිටපු මහ ඇමති අකිලේෂ් යාදව්ට විශේෂ කනස්සල්ලක් ඇත. ඊට හේතුව ඔහුගේ මහාරාෂ්ට්ර ප්රාන්තය ඉන්දියාවේ වැඩි ම ජනගහනය සහිත ප්රාන්තය වීමයි. එහි ජනගහනය මිලියන 220 කි.
”ප්රජා මට්ටමින් වෛරසය පැතිර යාම වළක්වා ගැනීමට අපි නගරයෙන් නගරයට ජනයා සංක්රමණය වීම නතර කරනවා. ඒක කරන්න තියෙන එක මාවතක් තමයි – ඔවුන්ට ආහාර සැපයීම. අර්බුද අවස්ථාවලදී මිනිස්සු තමන්ගේ ගම්බිම් කරා යන්න පටන් ගන්නවා”
අලහබාද් වාසී රික්කෂෝකරුවෙකු වන කිෂාන් ලාල් (Kishan Lal ) පවසන්නේ තමා පසුගිය දවස් හතරේ කිසිදු මුදලක් හරිහම්බ නොකළ බවය.
”මට මගේ පවුල රැකගන්න සල්ලි හම්බකර ගන්න ඕන.මට අහන්න ලැබුණා – ආණ්ඩුව අපට සල්ලි දෙනවා කියල .ඒත් මට පැහැදිලි නැහැ – කවද්ද? කොහොමද? කියල”
කිෂාන් ලාල්ගේ මිතුරෙකු වන අලි හසන් අලහබාද් වෙළෙඳසලක් පිරිසිදු කරන්නෙකි. ආහාර මිලට ගැනීමට මුදල් නැති බව හසන් පවසයි.
”දවස් දෙකකට පෙර කඩේ වැහුවා.මට පඩිය දුන්නෙත් නැහැ. කඩේ කවදා අරීවි ද කියල මම දන්නේ නැහැ. මම හරි ම බයකින් ඉන්නේ.මට දරු පවුලක් ඉන්නවා.මම කොහොමද ඔවුන්ට ආහාරපාන සපයන්නේ? හසන් විමසයි.
ඉන්දියාවේ මහා මාර්ගවල සුළු ව්යාපාරික කටයුතු කරමින් ස්වයං රැකියාවේ නිරත ජනයා දශ ලක්ෂ ගණනකි.
මොහොමඩ් සබීර් දිල්ලි අගනුවර වීදියක් යෝගට්වලින් තැනූ පානයක් විකුණමින් ජීවිතය ගැටගසා ගනියි. ඉදිරි ග්රීෂ්ම කාලයෙහි සිය ව්යාපාරය තවත් සරුවනු ඇත විශ්වාසයෙන් ඔහු තවත් දෙදෙනෙකුත් කුලියට ගෙන තිබිණි.
”දැන් මට ඔවුන්ට පඩි ගෙවන්න බැහැ. මගේ අතේ කිසි ම මුදලකුත් නැහැ.මගේ පවුල කීයක් හරි හම්බ කර ගන්නේ ගමේ ගොවිතැනක් කරලා. මේ අවුරුද්දේ මහ වැස්සට අහුවෙලා ඒවත් විනාශ වුණා. ගෙදර මිනිස්සු මගේ උදව්ව බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්නේ,” ඔහු පවසයි.
”මම හරි ම අසරණයි කියල දැනෙනවා. මට භයක් හිතෙනවා – කොරෝනා වෛරසයට ගොදුරුවෙන්න ඉස්සර වෙලා අපි බඩගින්නේ මැරේවි ද? කියල”
රටේ සියලු වැදගත් ස්ථාන වසා දමනු ලැබ ඇති හෙයින් සංචාරක කර්මාන්තයෙන් මුදලක් උපයාගත් බොහෝ කණ්ඩායම්වලත් බඩට වැදී ඇත.
කැමරාකරුවෙකු වන තේජ්පාල් කාශ්යප් (Tejpal Kashyap,) දිල්ලි අගනුවර ඓතිහසික මහා ද්වාරයෙහි (India Gate) ඡායාරූප ගනිමින් මුදලක් උපයා ගන්නා අතර මේ දිනවල කිසිදු වැඩක් නොලද බව පවසයි.
”පසුගිය සුමාන දෙක ම හරිම නරක කාලයක්. නිවෙස්වලට කොටු කිරීමේ නීතිය එන්න ඉස්සර පටන් ම තිබුණේ ඒවගේ ත්ත්වයක්. දැන් මට ආයෙත් මගේ ගමට යන්නත් නැහැ. වැඩත් නැහැ. මම දිල්ලියේ හිරවෙලා. මගේ ගම තියෙන්නේ – උත්තර් ප්රදේශවල. මම මගේ පවුල ගැන නිතර ම කනගාටුවෙන් ඉන්නේ ”
මේ තත්ත්වය ඌබර් සහ ඕලා වැනි කුලීරථ සේවාවන්හි රියැදුරන්ටත් බලපා ඇත. ජගින්ර්දර් චෞදරී (Joginder Chaudhary) දිල්ලි ගුවන් තොටුපොළේ රැකියා කරන්නන් ප්රවාහනය කරන කුලී රියක් පදවයි. ඔහු කියා සිටින්නේ තමා වැනි පුද්ගලයන්ට රජයෙන් සහන දිය යුතු බවය.
”අපට එළියට යන්නේ නැතිව ඉන්න කියපු කාරණේ වැදගත්කම මට තේරෙනවා. කොරෝනා වෛරසය භයානකයි. අපි අපි ආරක්ෂාව සලසා ගත යුතුව තියෙනවා. නමුත් මේ තහනම සති කීපයක් බල පැවත්වුණොත් මම කොහොම ද මගේ දරු පවුල රැක ගන්නේ? ඔහු ප්රශ්න කරයි.
එහෙත් ‘කොරෝනා’ ගැන අසා නැති පුද්ගලයන් ද නැතුවා නොවේ. ” මම අලහබාද් දුම්රිය පොළට එන මහත්වරුන්ගේ සපත්තු මැදීමයි කරන්නේ. ඒත් මේ දවස්වල කවුරුවත් පෙන්නේ නැහැ” නම් සඳහන් නොකළ සපත්තු ඔප දමන්නෙක් පැවසීය.
මිනිස්සු ගමන් බිමන් නතර කිරීමට හේතුව තමා නොදන්නා බවත් සපතේරුවා පවසයි.
”මම දන්නේ නැහැ – මොනව ද වෙන්නේ කියල. මේ දවස්වල ස්ටේෂමට වැඩි දෙනෙක් එන්නේ නැහැ. ඇඳිරි නීතිය පනවල කියල මම දන්නවා.නමුත් හේතුව මොකක් ද කියල නම් දන්නේ නැහැ”
විනෝද් ප්රජාපති (Vinod Prajapati) එම ප්රදේශයේ ම වතුර බෝතල් අලෙවි කරන්නෙකි.
”කොරෝනා වෛරසය ගැන ඔක්කොම මම දන්නවා. එක හරි ම භයානකයි. මුළු ලෝකය ම වෛරසය තුරන් කිරීමේ අරගලයක නිරත වෙනවා. ගෙදරක් තියෙන සල්ලිකාරයන්ට ඇතුළට වෙලා ඉන්න පුළුවන්. නමුත් අපි වගේ මිනිස්සුන්ට ආරක්ෂාව ද ?බඩගින්න ද? කියන දෙකෙන් එකක් තෝරාගන්න වෙලා තියෙනවා. මොකක් ද අපි තෝරගන්නේ?
by BBC
මාර්තු 28 වැනි සෙනසුරාදා දහවල් වන විට එතෙර සිටින ශ්රී ලාංකිකයින් 17,457 දෙනෙකු විදේශ සබඳතා අමාත්යාංශයේ ‘ශ්රී ලංකාව අමතන්න’ මාර්ගගත ද්වාරයෙහි ලියාපදිංචි වී සිටියහ. මෙයින් 6,773 දෙනෙකු මැදපෙරදිග කලාපයෙන් ද, 1,892 දෙනෙකු යුරෝපයෙන් ද, 1,302 දෙනෙකු දකුණු ආසියාවෙන් ද, 1,028 දෙනෙකු උතුරු ඇමරිකාවෙන් ද මෙන්ම, තවත් 6,000 කට අධික පිරිසක් ලෝකයේ වෙනත් රටවලින් ද වෙති.
එතෙර සිටින ශ්රී ලාංකිකයින්ගේ ප්රයෝජනය සඳහා විදේශ සබඳතා අමාත්යාංශය සහ ශ්රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ ඒජන්සිය (ICTA) එක්ව නිර්මාණය කරන ලද මෙම මාර්ගගත ද්වාරය, 2020 මාර්තු 26 වැනි බ්රහස්පතින්දා දියත් කරන ලදී. එය අමාත්යාංශයේ වෙබ් අඩවිය වන www.mfa.gov.lk මත පිහිටුවා ඇති අතර, www.contactsrilanka.mfa.gov.lk හරහා ද ඊට පිවිසිය හැකිය. එමඟින් ලැබෙන විමසීම්වලට ප්රතිචාර දැක්වීම සඳහා ඇපකැපවූ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් විදේශ සබඳතා අමාත්යාංශය විසින් යොදවා ඇත.
‘ශ්රී ලංකාව අමතන්න’ ද්වාරය හරහා මෙතෙක් ලැබී ඇති විමසීම් 700 කින් වැඩි ප්රමාණයක් ලැබී ඇත්තේ නැවත මෙරටට පැමිණීමේ හැකියාව සම්බන්ධයෙනි. කෙසේ වෙතත්, ඊයේ (මාර්තු 27) රජය විසින් විදේශගත ශ්රී ලාංකිකයන් වෙත කරන ලද විශේෂ ඉල්ලීමට අනුව, COVID-19 වෛරසය ආසාදනය වීමේ අවදානම අවම වන තෙක් සහ මෙම රෝගය ශ්රී ලංකාව තුළ මැඩපවත්වාගන්නා තෙක් ඔවුන් දැනට සිටින ස්ථානවලම ආරක්ෂිතව රැඳී සිටින ලෙස ඉල්ලා සිටින ලද අතර, එතෙර සිටින ශ්රී ලාංකිකයින්ගේ ක්ෂණික ගැටලු සඳහා අඛණ්ඩව පහසුකම් සැලසීම සහ විසඳුම් ලබා දීම පිණිස මෙම අමාත්යාංශය සිය දූත මණ්ඩල ජාලය හරහා පියවර කිහිපයක් ගෙන ඇත. ශිෂ්ය ප්රජාව පිළිබඳ සුභසාධනය, වීසා බලපත්ර දීර්ඝ කිරීම, රැකියා විරහිතයින්ට මූල්ය ආධාර නොමැතිකම, වැටුප් නොගෙවීම, වාණිජ ආයතන වසා දැමීම සහ නැවත ශ්රී ලංකාවට පැමිණීමේ දී සිදු කෙරෙන නිරෝධායනය පිළිබඳ ප්රශ්න යනාදිය, අනෙකුත් පොදු විමසීම් අතරට ඇතුළත් වේ.
සංචාරය කිරීමට බාධා පැමිණීමෙන් අනතුරුව ගත වූ පසුගිය සති දෙක තුළ දී, විශේෂයෙන්ම ශිෂ්ය ප්රජාවන් මුහුණ දී ඇති ගැටළු පිළිබඳව විදේශයන්හි පිහිටි ශ්රී ලංකා දූත මණ්ඩල සුපරීක්ෂාකාරී වී ඇති අතර, ඒ සඳහා විසඳුම් ලබා දීමට කඩිනමින් පියවර ගෙන තිබේ. නේවාසිකාගාර විවෘතව පැවතීම හා ආහාර පාන/ප්රතිපාදන සැපයීම අදාළ ආයතන විසින් පවත්වාගෙන යාම සහතික කිරීම මෙන්ම, ඔවුන්ට වෛද්ය ආධාර අවශ්ය වේ නම් එම වෛද්ය පහසුකම් වෙත යොමු කිරීම සහ හැකි සෑම අවස්ථාවකදීම සිසුන්ගේ විශ්වවිද්යාල/පාසල්වලට කෙරෙන ගෙවීම් සඳහා කාලය දීර්ඝකිරීම් ලබා ගැනීමට කටයුතු කිරීම, මෙසේ ක්රියාත්මක කර ඇති සමහර ක්රියාමාර්ග අතර වේ. එම අධ්යාපන ආයතන, ශ්රී ලාංකික සිසුන් හා ශිෂ්ය ප්රජාව සමඟ සමඟ සමීප සම්බන්ධතා පවත්වා ඔවුන්ගේ සුභසාධනය සඳහා අඛණ්ඩව කටයුතු කිරීමට ද මෙම දූත මණ්ඩලවලට උපදෙස් දී තිබේ.
විශේෂයෙන් මැදපෙරදිග හා ආසියාවේ සිටින ශ්රී ලාංකික සේවකයින් සම්බන්ධයෙන්, මෙම දූත මණ්ඩල සත්කාරක රජයන් සමඟ එක්ව විදේශගත ශ්රී ලාංකික සේවකයින්ට හැකි තාක් දුරට සාධාරණ සැලකිල්ල හා සහන ලබා දීම සුරක්ෂිත කිරීමට කටයුතු කරනු ඇත. වැටුප් ගෙවීමට අදාළව කම්කරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ රැකියා සුරක්ෂිතභාවය සහතික කිරීම ද මෙයට ඇතුළත් ය.
පුළුල් වශයෙන් ශ්රී ලාංකික ජනගහනය සම්බන්ධයෙන්, වේගයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතින තත්ත්වය හමුවේ දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දී සිටින සහ ආධාර අවශ්ය වන ශ්රී ලාංකිකයින් සඳහා ආධාර සැපයීමේ දී ශ්රී ලාංකිකයින් විසින් පිහිටුවා ඇති ශ්රී ලංකා සංගම්, සංවිධාන සහ පූජනීය ස්ථාන සමඟ සම්බන්ධ වන ලෙස ද මෙම දූත මණ්ඩලවලින් ඉල්ලා ඇත. මූලික වශයෙන් ආහාරපාන හා වෛද්ය පහසුකම් සැපයීම සඳහා පූර්ණ වශයෙන් ක්රියාත්මක වන ලෙස මෙම දූත මණ්ඩලවලින් ඉල්ලා ඇත.
COVID-19 වසංගත තත්ත්වය හේතුවෙන් බොහෝ රටවල් විසින් නිකුත් කර ඇති පාලන ක්රියාමාර්ග සැලකිල්ලට ගනිමින්, දැනට තම රටවල සිටින ශ්රී ලාංකිකයින් සඳහා සුදුසු පරිදි වීසා බලපත්ර දීර්ඝ කිරීමට පහසුකම් සලසන ලෙස, මීට පෙර මාර්තු 18 වැනි දින ශ්රී ලංකාව විදේශ රජයන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. රාජ්යයන් ගණනාවක් මෙම ඉල්ලීමට ධනාත්මක ලෙස ප්රතිචාර දක්වා ඇති අතර, මෙම ක්රියාවලිය සඳහා වන ක්රමවේදයන් එම පීඩාවට පත් වූවන් වෙත සන්නිවේදනය කරන ලෙස මෙන්ම, දැනට ශ්රී ලංකාවේ සිටින සියලුම විදේශීය ජාතිකයන් සඳහා මෙම මාර්තු මස මැද සිට ශ්රී ලංකාව මෙම පහසුකම ලබා දී ඇති හෙයින්, අන්යෝන්ය ලෙස විධිවිධාන සකස් කිරීම සඳහා අනෙකුත් සත්කාරක රජයන් සමඟ කටයුතු කරන ලෙස ද, එම ශ්රී ලංකා දූත මණ්ඩලවලින් ඉල්ලා තිබේ.
කොළඹ, ගම්පහ, කළුතර, පුත්තලම, මහනුවර සහ යාපනය දිස්ත්රික්කවල දැන් ක්රියාත්මක ඇඳිරි නීතිය නැවත දන්වනතුරු දිගටම ක්රියාත්මකව පවතී.
සෙසු සියළුම දිස්ත්රික්කවල හෙට, මාර්තු 30 සඳුදා උදෑසන 6.00ට ලිහිල් කෙරෙන ඇඳිරි නීතිය දහවල් 2.00ට නැවත පනවනු ලැබේ.
අත්යාවශ්ය සේවා හැර වෙනත් කාර්යයන් සඳහා දිස්ත්රික්ක අතර ගමනාගමනය සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර ඇත.
අත්යාවශ්ය සේවා කර්යක්ෂමව පවත්වාගෙන යනු පිණිස යොදා ඇති ක්රමවේද අවභාවිත කරන අයට එරෙහිව නීතිය තදින්ම ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ.
කොරෝනා වෛරසය ව්යාප්තිය නතර කිරීමට ඉවහල් වන ක්රියාමාර්ග ගෙන ඇත්තේ හුදෙක් ජනතාවගේ සුභ සිද්ධිය උදෙසා බැවින් එකී ක්රියාමාර්ග සහ උපදෙස් වගකීමෙන් පිළිපදින ලෙස රජය ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටී.
කළුතර දිස්ත්රික්කයේ අටලෝගම සහ මහනුවර දිස්ත්රික්කයේ අකුරණ ගම්මාන සම්පූර්ණයෙන්ම හුදකලා ප්රදේශ ලෙස නම් කර ඇත. කවරකුට හෝ මේ ගම්මාන දෙකට ඇතුළුවීමට හෝ ඉන් පිටවීම හෝ සම්පූර්ණයෙන් තහනම් වේ.
පුද්ගලයෙකුගේ සැබෑ ස්වරූපය අර්බුදයකදී හෙළි වන බව‘ කියනු ලැබේ. මේ වන විට ගෝලීය ව්යසනයක් බවට පත්ව ඇති කොරෝන වෛරසය වසංගතය අපට, රටකට මෙතෙක් කිසිවක් උගන්වා ඇත්නම් ඒ ඉහත ප්රකාශය යි.
කොරෝන වෛරසය පැතිරීම මන්දගාමී කිරීම සඳහා ලෝකය වැඩි වැඩියෙන් බංකර් ගසමින් සිටින විට, සිදුවෙමින් පවතින වඩාත් සිත්ගන්නාසුලු සංසිද්ධියක් වන්නේ විවිධ නගර සහ රටවල් වසංගතයට සාර්ථකව මුහුණ දීමට ඔවුන්ගේම “නිරෝධායන සංස්කෘතිය” නිර්මාණාත්මක, විචක්ෂණශීලී හා ප්රබෝධමත් කරන ක්රම අත්හදා බලමින් සිටීමයි.
බොහෝ ආකාරවලින්, මෙම ගෝලීය වසංගතය විවිධ ජාතීන්ට සැබවින්ම වැදගත් වන දේ හෙළි කරමින් සිටින අතර, එම ක්රියාවලියේදී රටක ස්වභාවය පිළිබඳව බොහෝ දේ හෙළි කරයි. මේ ලෝකය මෙතරම් විස්මයජනක ලෙස විවිධාකාර කරවන බොහෝ පුද්ගලයින්, ස්ථාන සහ සංස්කෘතීන් ද එය අපට මතක් කර දෙයි.
අපි පසුගිය දා අපගේ පාඨකයින් කිහිප දෙනෙකුගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ඔවුන් ජීවත් වන නිරෝධායන සංස්කෘතීන් ගැන කතා කරන ලෙසයි.
ප්රංශය එහි Boulangeries / පාන් බේකරි නොහැතිව කුමක් කරන්න ද? පාන් විලාසිතාවෙන් බැහැර වී ඇති නමුත් සාම්ප්රදායික Franch baguette වසංගතයකදී පවා කිසි විටෙකත් එසේ නොවනු ඇත.
ඉතාලියේ නායකත්වය අනුගමනය කරමින් ප්රංශ රජය විසින් පැරීසියේ දැඩි අගුලු දැමීමේ පියවරයන් පනවා ඇති අතර එමඟින් තම නිවසින් පිටවන ඕනෑම කෙනෙකුට ඔවුන් පිටත සිටින්නේ ඇයිද යන්න සාධාරණීකරණය කරමින් අත්සන් කරන ලද පෝරමයක් ඉදිරිපත් කළ යුතුය.
එය “අත්යවශ්ය නොවන” සියලුම ව්යාපාර වසා දමා ඇත. මෙම අවශ්යතාවය තුළ සුපිරි වෙළඳසැල් සහ ඖෂධහල් දිගටම පවත්වා ගෙන යන අතර, ප්රංශ සෞඛ්ය අමාත්යංශය විසින් නිකුත් කරන ලද නිල නියෝගය ව්යතිරේක 40 ක් පමණ ලැයිස්තුගත කර ඇත. බේකරි, මස්කඩ, බාර්, චීස් අලෙවි සැල් ද ඇතුළත් ඒවා “ජාතියේ ජීවිතයේ අඛණ්ඩ පැවැත්මට අත්යවශ්ය” යැයි සලකනු ලැබේ.
දැන්, පැරීසියේ සිට ප්රොවෙන්ස් දක්වා සෑම උදෑසනකම ප්රංශයේ හිස් වීදි හරහා නැවුම්ව පිළිස්සූ පාන් සුවඳ වහනයවේ. ප්රංශය පුරා බේකරි 33,000 ක් පමණ විවෘතව පවතී. මා ජීවත් වන නගරයේ පිහිටි පාන් බේකරියේදී ද, අසල්වැසියන් එකිනෙකාගෙන් ආරක්ෂිත සමාජ දුරක් සහතික කරමින් නැවුම් බෑගට් එකක් තෝරා ගැනීමේ දෛනික චර්යාව දිගටම කරගෙන යයි.
National Confederation of French Patisseries and Bakeries (CNPBF) සභාපති ඩොමිනික් ඇන්රැක්ට අනුව, “පාන් ප්රංශ සංස්කෘතියේ සංකේතයකි.”
ප්රංශ පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතයේ බේකරි විසින් ඉටු කරනු ලබන වැදගත් කාර්යභාරය ඇනරැක්ට් පැහැදිලි කළේය. “ඔබ කුඩා දරුවෙකු ලෙස සංචාරය කරන පළමු ස්ථානය පාන් මිලදී ගැනීම සඳහා වූ බේකරිය / බුලන්ගරි යි. වැඩිහිටියන් සඳහා, දිවා කාලයේ ඇති එකම මිනිස් සම්බන්ධතාවය බොහෝ විට දේශීය බුලන්ගර් (බේකරි) සමඟ වේ. ”
වසංගතයක් තුළ බේකරි විවෘතව තබා ගැනීමට ගත් තීරණය පරිපූර්ණ අර්ථයක් ලබා දෙයි.
“ප්රංශ ජනතාව පෝෂණය කිරීම සඳහා බූලන්ගරි යනු මූලික අවශ්යතාවයක් වන අතර ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් සුපිරි වෙළඳසැල් වලට සමීපව ජීවත් නොවෙති.”
වයින් මේ දිනවල පැරිසියේ අත් සනීපාරක්ෂක යන්ත්රය තරම්ම වටිනා බව පෙනේ.
“ප්රංශ ජාතිකයින්ට වයින් පානය නොකර හොඳ ආහාර වේලක් ගැනීම ගැන සලකා බැලිය නොහැකියි. එය පාන් නැති ආහාරයක් වගේ ”යැයි ප්රංශයේ වයින් රස බැලීමේ උපදේශක තියරි ගිවෝන් පැවසීය.
සමහර දේශීය වයින් සාප්පු නිරෝධායන යටතේ දිවි ගෙවන පදිංචිකරුවන්ට වයින් බෝතල් හයක් හෝ 12 ක් “දිවි ගලවා ගැනීමේ ඇසුරුම්” ලබා දීමට පටන් ගෙන තිබේ.
අප සමාජයෙන් දුරස්ව වැලඳ ගැනීම නිසා කම්මුල් සිප ගැනීමේ පුරුද්දට බාධා ඇති විය හැකි නමුත් කිසිදු වසංගතයක් අපගේ ප්රීතිමත් ආත්මය ප්රතික්ෂේප නොකරයි.
බර්ලිනයේ රාත්රී ජීවිතය පුරාවෘත්තයට වඩා අඩු දෙයක් නොවේ. දශක ගණනාවක් තිස්සේ, ට්රෙසෝර් සහ බර්ගයින් Tresor and Berghain වැනි සමාජ ශාලා ජර්මන් ජනතාවට සහ සංචාරකයින්ට දෙව්ලොවක් මවාදී තිබේ. ඒ සමග ලෝක තාක්ෂණික අගනගරය ලෙසත් නගරයේ තත්වය තහවුරු කර තිබේ.
නමුත් ජර්මානු රජය මෑතකදී දෙදෙනෙකුට වඩා රැස්වීම් තහනම් කිරීමත්, චාන්සලර් ඇන්ජෙලා මර්කල් පවා ස්වයං හුදකලාවට ලක්වීමත් සමඟ, සිකුරාදා (හෝ අඟහරුවාදා හෝ ඉරිදා) රාත්රියක මෙහි සාදයක් පැවැත්විය යුත්තේ කොතැනද යන ප්රශ්නයට ඇත්තේ එකම පිළිතුරකි: නිවස.
ස්වාධීන සමාජ ශාලා හා ප්රසංග වේදිකා 245ක පමණ සංගමයක් වන ‘බර්ලිනයේ ක්ලබ්කොමිෂන් සමාජ ශාලාවේ‘ සිට දිනපතා සජීවීව විකාශනය වන ඩීජේ උත්සව හරහා සාදය සජීවීව තබා ගනී.
‘‘අපි සාමාන්යයෙන් 02:00 හෝ ඊට පසුව සමාජ ශාලාවෙන් පිටත පෝලිමේ සිටියත්, සජීවී ප්රසංග රාත්රී 19:00 සිට මධ්යම රාත්රිය දක්වා පවත්වනු ලබන අතර නිරෝධායන බලපෑමට ලක්වූ සමාජ ශාලා සහ කලාකරුවන්ට ආධාර කිරීම සඳහා පරිත්යාග කිරීමට ප්රේක්ෂකයින් දිරිමත් කරනවා‘‘
1991 දී ට්රේසර් සමාජ ශාලාව ආරම්භ කළ දිමිත්රි හෙග්මන් පැවසුවේ “මෙම UWS online party බර්ලින් සමාජ ශාලා අතර ගැඹුරු සහයෝගීතාවයක් පෙන්නුම් කරයි. පුදුම සහගත කාලයන් වුවද, බර්ලිනයේ රාත්රී ජීවිතයේ ආත්මය ඉක්මණින් පහව යන්නේ නැත. අවම වශයෙන් මිනිසුන්ට සැබවින්ම එකට එකතු විය හැකි වුවත්. වසංගතය අවසන් වූ පසු?
“දිගු කාලීනව කුමක් සිදුවේදැයි මම නොදනිමි. මම දන්නවා කොරෝන වසංගතයෙන් පසු මිනිසුන් පිටත් වන අතර සාදය නතර නොවනු ඇත.” හෙග්මන් පැවසීය.
කොරෝන වෛරසය පැතිරීම මන්දගාමී කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස ඉන්දීය අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි මේ සතියේ ඉන්දියාව දින 21ක් වසා දමන බව බව නිවේදනය කරමින් බිලියන 1.3 ක ජනතාවකට ගෘහස්ථව සිටීමට නියෝග කළේය. අගුලු දැමීමේ ප්රවණතාව සහ ඔවුන්ගේ අත්යවශ්ය සාප්පු සවාරි හා වෛද්ය අවශ්යතා සපුරාලන්නේ කෙසේද යන්න තේරුම් ගැනීමට මිනිසුන් තවමත් අරගල කරමින් සිටියද, අප මෙතෙක් වැසිකිලි කඩදාසි ගබඩා කර නොමැත.
මෝඩිගේ නිවේදනයෙන් ටික කලකට පසු ඉන්දියාවේ ජනප්රිය කීර්තිමත් යුවළක් වන ඉන්දීය ක්රිකට් නායක විරාත් කෝලි සහ ඔහුගේ ආදරණීය බොලිවුඩ් නිළි බිරිඳ අනුෂ්කා ෂර්මා ට්විටර් වෙඩ් අඩවියට පිවිස මිලියන 55 ක අනුගාමිකයින්ට පවසා සිටියේ “අපට පවසා ඇති දේ අනුගමනය කර එක්සත් වන්න” යනුවෙනි. ” එහෙත්, ඉදිරි සති තුන තුළ ඉන්දියානුවන්ට දුෂ්කර විය හැකි දෙය නම්, වචනාර්ථයෙන් – බෙදී යන්නේ කෙසේද යන්න ඉගෙන ගැනීමයි.
දැන්, ඉන්දියානුවන් වන අපට බොහෝ වටිනා ගුණාංග තිබිය හැකි නමුත් පෝලිම් ගැසීම ඒවායින් එකක් නොවේ. බොහෝ මිනිසුන් සිටින රටක, පුද්ගලික අවකාශය පිළිබඳ සංකල්පය ප්රායෝගිකව නොපවතී. මෙහි පැමිණ ඇති ඕනෑම අයෙකු දන්නා පරිදි, සරල රේඛාවක් යනු සාමාන්යයෙන් ආගන්තුකයන් දුසිම් ගණනක් එකට රවුමට ගොස් එකිනෙකාට කෑ ගසමින් සාප්පු කවුන්ටරයක් ඉදිරිපිට පොරකෑමයි.
ඉතින්, අගුලු දැමීම මධ්යයේ, සුපිරි වෙළඳසැල් ඉන්දියානුවන්ට ආරක්ෂිත දුරක් වෙන්ව සිටිය යුතු ආකාරය ඉගැන්වීමට උත්සාහ කර ඇති අතර සාප්පු වලින් පිටත හුණු සමග අංක රවුම් ඇඳීමෙන් පළමු වරට පැමිණෙන අයට සේවය කළ හැකිය.
බටහිර බෙංගාල ප්රාන්තයේ මහ ඇමතිනිය වෙළඳපොළ වෙත සැලසුම් සහගතව සංචාරය කර පාරේ රවුම් ඇඳීමටත්, සමාජයෙන් ඈත්වීමේ සංකල්පය ජනතාවට පැහැදිලි කිරීමටත් උපදෙස් දුන්නාය.
පෝලිම් යනු අප ඉගෙන ගන්නා එකම පාඩම නොවේ. පසුගිය දින කිහිපය තුළ, ඉන්දියාවේ දුරකථන ඇමතුමක් ලබා ගන්නා ඕනෑම කෙනෙකුට කැස්ස සහ අත් සේදීම අතරතුර ඔබේ මුඛය වසා ගැනීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව පටිගත කරන ලද පණිවිඩයකට සවන් දීමට සිදුවිය.
නමුත් කේරළ පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුවේ මෙම වෛරස් වීඩියෝ පටය කිසියම් දෙයක් සනාථ කරන්නේ නම්, බොලිවුඩ් විලාසිතාවේ විචිත්රවත් නර්තනයක් සහිත ගීතයක් සහ නර්තනයක් සමඟින් අත් සනීපාරක්ෂාව පිළිබඳ වැදගත්කම අපට දැකගත හැකිය.
බ්රිතාන්ය පබ් එක සෑම විටම පවතින ආකාරයටම පවතී. එක්සත් රාජධානියේ අගමැති සහ මෑතදී කොවිඩ් 19 ආසාදිත බොරිස් ජොන්සන් පැවසූ පරිදි, බ්රිතාන්යයන්ට “පබ් එකට යෑමට” ඇති අයිතිය අහිමි කළ නොහැකි අතර එය ඔවුන් උපතින්ම ලද අයිතියකි.
කොරෝනා වයිරස් වසංගතය ඒ සියල්ලට අවසන් කළේය. මාර්තු 20 වන සිකුරාදා අපගේ පරම අයිතිය අපට අහිමි කරන ලද අතර පබ් වසා දමන ලදි. ඊනියා සමාජ දුරස්ථභාවය ඒ සියලු සතුට අපට අහිමි කළේය.
නමුත් WhatsApp, Skype, Zoom සහ HouseParty වැනි යෙදුම් සමඟ ශාන්ත ඉව්ස් සිට ස්වන්සී සිට ෂෙට්ලන්ඩ් දක්වා මිතුරන් සමඟ සබැඳිව විනෝද වීමට වේදිකාවක් ලබා දීමත් සමඟ ‘ඩිජිටල් පානය කිරීමේ‘ ප්රීතිමත් පැය බිහි වී තිබේ. එවැනි එක් පබ් එකක් වන ඩන්ඩි හි පිහිටි ජිම් පැනීස් වර්චුවල් පබ් හි දැන් අනුග්රාහකයන් 13,000 කට ආසන්න සංඛ්යාවක් සිටින අතර එය සවස් යාමයේ කදිම සමාගමකි.
ඉතින්, අපි සයිබර් උපන්දින සාද, ඔන්ලයින් ස්ටාග් ඩෝ සහ තිරයේ පබ් ප්රශ්නාවලිය වැලඳගෙන සිටිමු. ලැන්කෂයර් හි වර්චුවල් පබ් ප්රශ්නාවලිය වෙත මේ සතියේ දී ලොව පුරා 340,000 ක් උනන්දුවක් දැක්වීය. අපගේ නවතම ඩිජිටල් බව්තීස්මය?
ඉතින්, ඔබ මේ අගුලු දැමීමේ සති අන්තයේ කරන්නේ කුමක්ද? ඔබේම ඩිජිටල් පබ් එකක් විවෘත කිරීමට තවමත් කාලය තිබේ, නැතහොත් ඔබට සමලිංගික ගෝර්ඩන්ස් හෝ හයිලන්ඩ් බාන් නැටුමකට යා හැකිය.
මට? මම සෙනසුරාදා රාත්රියේ ග්ලාස්ගෝ සහ එඩින්බරෝ හරහා මිතුරන් 12 දෙනෙකු සමඟ මගේ පළමු ඩිජිටල් ප්රීතිමත් පැය සඳහා සහභාගී වෙමි. මේ දිනවල නිදහසට කරුණක් අවශ්ය නොවී, අපි ඕනෑම ආත්මයක් ඔසවන්නෙමු‘‘ – මයික් මැක් ඊචරන්
කිඹුලන්, මෝරුන් සහ මාරාන්තික සර්පයන් සහ මකුළුවන්ගෙන් පිරී ඉතිරී යන දූපතක දිවි ගලවා ගැනීම සඳහා ඕස්ට්රේලියානුවන්ට එළිමහනේ ඇති ආදරය, පසුගාමී ආකල්පය සහ දක්ෂතාවය ඒකාබද්ධ කරන එක් සම්ප්රදායක් තිබේ නම්, එය පාස්කු කඳවුරු බැඳීමකි.
සාමාන්යයෙන් අවුරුද්දේ මේ කාලය වන විට, අපේ සීතල ශීත කාලය ආරම්භ වීමට පෙර, නිවාඩු දින සති අන්තයේ මිතුරන් හා පවුලේ අය සමඟ කඳවුරක් තුළ බාබකියු කිරීම සඳහා ඕස්ට්රේලියානු කණ්ඩායම් සූදානම් වනු ඇත.
රටම නිවාස තුළට කොටු කිරීම නැතහොත් ගෘහස්ත පසුබැසීම නිසා පාස්කු නිවාඩු අවලංගු වන්නට ඇත, නමුත් ඕස්ට්රේලියානුවන් වන අපි නව නිපැයුම් කිරීමට රුසියෝ වෙමු.
මේ පාස්කු සති අන්තයේ ෙ ඕස්ට්රේලියාවේ කැරවාන් හිමියන් 300,000 කට අධික පිරිසකට ඔවුන්ගේ ගෘහ උද්යාදනයේ හෝ විසිත්ත කාමරවලො කූඩාරමක් දැමීමට දිරිගැන්වීම ආරම්භ කර තිබේ.
කොවිඩ් -19 බොහෝ දුරට අපගේ නිවෙස්වලට පමණක් සීමා වී ඇත. නමුත් ඕස්ට්රේලියානු ජන ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන් බිද දැමීමට එයට හැකියාවක් නැත. අපි අපේ සීමිත අවකාශයන් තුළ ඔසී සංස්කෘතිය භුක්ති විදින්නෙමු. – කැතරින් මාෂල්
රාත්රී වෙලඳපොලවල්, වැඩ කරන කාලසටහන් සහ අවිනිශ්චිත ස්මාර්ට්ෆෝන් සංස්කෘතිය අතර, සෝල් යනු ‘උදේ සන්සුන් දේශය‘ නමින් හැඳින්වෙන සුන්දර, නමුත් අතිෂයින් කාර්යබහුල නගරයකි. නමුත් පසුගිය සති කිහිපය තුළ, දකුණු කොරියාවේ සමාජ දුරස්ථ භාවයට දුන් නියෝගය මගින් මිහිිරි සන්සුන් බවක් ඇති කරන ගෝලීය ප්රවණතාවක් ඇති කර තිබේ.
දකුණු කොරියාවේ මිත්රත්වය ආරම්භ වීම හා පවත්වා ගෙන යාම බොහෝ විට අදහස් කරන්නේ ආපන ශාලාවක හමුවීමයි. රොයිටර් වාර්තාවකට අනුව ලෝකයේ ඒක පුද්ගල කෝපි හල්වල ඉහළම ඝනත්වය පවතින්නේ දකුණු කොරියාවේය.
නමුත් දැන් කොරෝනා බිය නිසා කෝපිහල්වල අඩු පිරිසක් සිටින විට, කොරියානුවන් අපේ කැෆේ සංස්කෘතිය නිවසේදීම ප්රතිනිර්මාණය කිරීමට තෝරාගෙන ඇත්තේ සීනි, කිරි සහ අයිස් සමඟ ක්ෂණික කෝපි පානය කරන ආකාරය පිළිබඳ ඡායාරූප හෝ වීඩියෝ අන්තර්ජාලයට එක් කිරීමෙනි.
ගුගල් ප්රවණාත්වන්ට අනුව මෙම උමතුව පසුගිය පෙබරවාරි මස අග සිට ඉහළට නැගීමට පටන් ගත්තේය. ලොව පුරා වෙසෙන බොහෝ දෙනෙක් නිවසේ සිරවී සිටින හෙයින්, ලොව පුරා වැඩි වැඩියෙන් ජනයා කොරියානු කෝපි පානය කිරීමට උත්සාහ කරති. ඒ නිසා අන්තර්ජාල අවකාශය කොරියානු කෝපිවලින් පිරි ඉතිරී ගොසිනි.
මෙහි ඇති ඩල්ගෝනා කෝපි වලට වඩා රසවත් එකම දෙය වන්නේ අතින් ලියන ලද ස්තුති සටහන් අතහැර දැමීමේ ප්රවණතාවයයි. (සමහර විට කුඩා තෑගි සමඟ) කොරියානු සංස්කෘතිය තුළ, අත් අකුරින් ස්තූති කිරීම වාචික හෝ විද්යුත් තැපැල් ස්තූතියට වඩා කෘතඥතාවයේ ගැඹුරු සලකුණකි.
කොරියානු ටයිම්ස් පුවත්පත එක් අවස්ථාවක කොරියානු භාෂාමය සංගමයක සාමාජිකයෙකු උපුටා දක්වමින් සදහන් කළේ, “අපේ මුතුන් මිත්තන් විශ්වාස කළේ අතින් ලියන ලද ලිපි මගින් පුද්ගලයෙකුගේ හැඟීම් පෙන්නුම් කරන බවයි.”
කොරියානු භාෂාවෙන් අත් අකුරින් ලියන ලද ස්තුති සටහන් සහ යාඥා පෙන්වන ඉන්ස්ටග්රෑම් පින්තූර දහස් ගණනක් අතරින්, මේ දක්වා ජනප්රියම වාක්ය ඛණ්ඩයක් වන්නේ, “කොරොන වයිරසයට ගොදුරු වූවන් තවත් නොමැති බව මම විශ්වාස කරමි.” යන්නයි.
ඉතිං, කොරෝනා අප අසල්වැසියාට මහත් භීතියක් උරුම කර ඇති අවස්ථාවකට පවා අපට නවීකරණය කරන ලද නිර්මාණශීලී අවකාශයක අපේ සංස්කෘතිය නව මානයකින් පවත්වා ගෙන යාමට හැකියාව උදාවී ඇත.
බී.බී.සි. ට්රැවල් හි පළ වූ ලිපියක දළ පරිවර්තනයකි. – සැකසුම තුෂාධවි
ඉන්දිය අගමැති මෝදි විසින් දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් සමග හඳුන්වා දුන් – දැඩි අගුලු දැමීමෙන් පසුව කොරොන වයිරස් රෝගය පාලනය කිරීමට ඉන්දියාව අනුගමනය කරන ඇතැම් ‘දැඩි‘ පියවර ජාත්යන්තර වශයෙන් දැඩි අවධානයට ලක්ව තිබේ.
විශේෂයෙන් ඇදරි නීතිය කඩකළ පුද්ගලයින්ට ඉන්දීය පොලිසිය විසින් පහර දෙන ආකාරයට සහ විවිධාකාර දඩුවම් පනවන ආකාරය ඇතැම් පාර්ශ්වයන්ගේ ඇගයීමට ලක්ව ඇති අතර බහුතරයක් එය දැඩිව විවේචනය කර තිබේ.
විශේෂයෙන් පසුගිය අඟහරුවාදා සති තුනක අගුලු දැමීම පිළිබඳ නිවේදනය නිකුත් කරන විට ජනතාවට ඊට සූදානම් වීම සදහා පැවතියේ පැය හතරකට අඩු කාලයක් වීම සහ රජයට පූර්ව සූදානමක් නොවීම මීට ප්රබල ලෙස හේතු වී තිබේ. විශේෂයෙන් ඉන්දියාවේ දිළිදු පුද්ගලයින් මුහුණ පාන තත්ත්වය ගැන ආණ්ඩුව ප්රමාණවත් අවධානයක් යොමු නොකළ බවට චෝදනා තිබේ.
එහෙත් පසුගිය දා ඉන්දිය ආණ්ඩුව අඩු ආදායම්ලාභීන්ට සහන සැලසීම සදහා ඩොලර් බිලියන 45ක අරමුදලක් ආරම්භ කළේය.
මේ අතර ඉන්දියාව තුළ අද (28) වන විට කොරෝනා ආසාදිත පුද්නිගලයින් 900 ක් පමණ හදුනා ගෙන ඇති අතර මරණ සංඛ්යාව 20 දක්වා වැඩි වී තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, විශේෂඥයන් කනස්සල්ලට පත්වන්නේ සැබෑ ආසාදන සංඛ්යාව මීට වඩා බෙහෙවින් වැඩි විය හැකි බවයි. ධාරිතාව ඉහළ නැංවීමේ උත්සාහයන් පැවතුනද ලෝකයේ අඩුම කොරෝනා ආසාදන පරීක්ෂණ අනුපාතයක් වාර්තා කරන්නේ ඉන්දියාව විසින් වීම ඊට හේතුවයි.
ලෝකයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ රටක් වන ඉන්දියාවේ කොරෝනා වෛරසය නිසි පරිදි පාලනය කරගත නොහැකි වුවහොත් මහත් විනාශයක් විය හැකි බවට බියක් පවතී.
“සම්පුර්ණ අගුලු දැමීමේ” පියවර යටතේ මිනිසුන්ට නිවාස හැර යාම තහනම් කර ඇති අතර වසා දැමීමෙන් මිලියන ගණනක් රැකියා විරහිතව හා මුදල් නොමැතිව සිටින අතර පීඩාවට පත් ජනතාව ප්රධාන නගර වලින් නික්ම යාමක් සිදුවිය.
සංක්රමණික ශ්රමිකයන් දහස් ගණනක් ප්රවාහනය සේවා නැවැත්වීමෙන් පසු නැවත සිය ගම්මාන වෙත පයින් ගමන් කරනු දැකගත හැකිය.
මේ අතර ප්රාන්ත රජයන් කිහිපයක් දිළිදු ජනතාවට මුදල් ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වී ඇත.
මේ අතර, වෛරසය ලොව පුරා වෙනත් රටවල වේගයෙන් ව්යාප්ත වෙමින් පවතින අතර කොරෝන වෛරසයේ නව කේන්ද්රය බවට එක්සත් ජනපදය පත්ව ඇත.
Text BY BBC.COM – Thushadhavi
ශ්රී ලංකාවෙන් වාර්තා වූ කොවිඩ් 19 ආසාදිතයින් ගණන අද දින (28) 113ක් ඉහළ ගිය බව සෞඛ්ය අමාත්යාංශය පවසයි. අද දින නව ආසාදිතයින් 07 දෙනකු වාර්තා වී ඇති අතර මේ අනුවයි මුළු ආසාදිතයින් සංඛ්යාව 113 දක්වා වර්ධනය වී ඇත්තේ.
මේ අතර කොරෝනා වෛරසය ආසාදනය වී ඇති බවට මෙරටදී තහවුරු කරගෙන දැඩි සත්කාර ඒකකවල ප්රතිකාර ලබන රෝගීන් ගණන 08 දෙනෙකු දක්වා ඉහළ ගොස් තිබෙන අතර ඉන් රෝගීන් 07 දෙනෙකු අංගොඩ අයිගඩීගඑච් රෝහලේ දැඩි සත්කාර ඒකකයේ ප්රතිකාර ලබන අතර අනෙක් රෝගියා වැලිකන්ද රෝහලේ දැඩි සත්කාර ඒකකයේ ප්රතිකාර ලබන බවයි සෞඛ්ය අමාත්යාංශය සදහන් කළේ.
කොරෝනා ආසාදිතයින්ගේ වර්ධනය සම්බන්ධයෙන් ප්රකාශයක් කළ සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂ ජනරාල් වෛද්ය අනිල් ජාසිංහ සදහන් කළේ කොරෝනා වෛරස ව්යාප්තිය වැළැක්වීම සඳහා සෞඛ්ය බලධාරීන් විසින් ලබාදුන් උපදෙස් නොතකා ජනතාව මහ මගට පැමිණ ගමන් බිමන් යාමට පටන් ගැනීම හේතුවෙන් මෙතෙක් දින ගණනාවක් කළ කැප කිරීම් සියල්ල ව්යාර්ථ වූ බවයි.
පසුගිය 19 දා සිට කලාප වශයෙන් ඇඳ රටපුරා ඇදිරි නීතිය පනවා මෙම වෛරසයෙන් ජනතාව ආරක්ෂා කිරීමට බලධාරීන් ගත් ක්රියාමාර්ග ඊයේ පෙරවරුවේ අවුල් වූ තත්ත්වයක් දක්නට ලැබුණු බවද අනිල් ජාසිංහ මහතා පැවසීය.
පොලිස් ඇඳිරි නීතිය එකේ පණවා ඇති මොහොතක ජනතාව සාමාන්ය නිවාඩු දිනයක මෙන් නිදහසේ මහ මග සැරිසරමින් කටයුතු කළේ කෙසේ දැයි යන්න පිළිබඳව සිතාගැනීමටත් නොහැකි බවද ජාසිංහ මහතා වැඩි දුරටත් කියා සිටියේය.
කොරෝනා වසංගතය ලෝකයම බිත්තියට හේත්තු කර හමාරය. ලංකාවේ අප තවමත් තත්වය තේරුම් ගත් බවක් පෙනෙන්නේ නැත. පරිනාම වාදය අනුව මිනිසුන් ස්වභාවයෙන්ම ස්වකීය ප්රාග් පරිනාමික අවස්ථා ප්රදර්ශනය කරති. කොරෝනා වසංගතයට අද ලෝකය විවිධාකාරයෙන් මුහුණ දෙති.
අටුලූගම ගම්මානයට මැද පෙරදිගින් පැමිණි විදේශික ශ්රමිකයාගේ හැසිරිමෙන් එහි ජන ජීවිතය බිඳ වැටිණ. පරණ වෛද්ය වට්ටෝරු පෙන්වා ඇඳීරි නිති අවස්ථාවේ රස්තියාදු ගැසීමෙන් පුද්ගලික පාමසි වැසිණ. සිරිපාදේ වන්දනාවේ යාම, අඛණ්ඩ පිරිත් පිංකම් සිකුරාදා යාඥා නිසා රෝග වෛරසය සංසරණය විය.
සත්ය ලෙසම ජනතාව ස්වයං තීරණ ගත යුතුව තිබිණ. ඒ කිසිවක් සිදු නොවීය. සුවිශේෂ ජනරාශී තහනම්ව පැවතියදී කොළඹ ප්රකට දේවස්ථානයක් මාර්තු 13 සහ 20 යන සිකුරාදා ආවේනික යාඥා පැවත්වූ බව ප්රකට මාධ්යක් අදාල දේවස්ථානයේ රූප රාමු සමග නැවත නැවත පෙන්වීය. එකී හෙළිදරව්ව කොරෝනා මර්ධනයට වඩා පහත් තුච්ඡ හැසිරිමකි.
අපට ප්රශ්න උවමනාවටත් වැඩිය. අටුලූගම පුද්ගලයාගේ හැසිරිමට වඩා හානියක් අර මාධ්ය භාවිතයේ තකතිරුකම නිසා ඉස්මතු විය. පාස්කු ප්රහාරයේදිි මෙන් යාඥා මධ්යස්ථානවලට පහර දිිම පටන් ගත්තා නම් කුමක් විය හැකිව තිබිණිද? එවැන්නක් සිදු නොවීම රටේ වාසනාවකි.
පසුගිය කාලයේ එළි බැස්ස බොහෝ බෞද්ධ භික්ෂුන් නිහඬය. හේතුව ඔවුන් පෙනී සිටියේ පටු උවමනා සඳහා මිස, සාධාරණ සාධරණත්වය වෙනුවෙන් නොවන නිසාය. 2017දී කාලකන්ණි පාලකයෙකු පත් වූ විට රට කාලකන්ණි වේ යයි භික්ෂුව ඊට නිදසුනකි. මේ මොහොතේ වැදගත් පාලකයාගේ සීදෙවිකම හෝ කාලකන්නිකම නොවේ. එක්ව රට රැක ගත යුතු ජීවිත බේරාගත යුතු වගකීමකි. මේ විග්රහය කරන්නේ රටේ එකම ගැලවිල්ල වර්තමාන ජනාධිපති ශක්තිමත් කිරිම පමණක් ය යන ගැඹුුරු නිරීක්ෂණයට අනුගතවය.
අසල්වැසි ඉන්දියාවේ ආරක්ෂක අංශ අයුතු ජනරාශිය සහ ප්රසිද්ධියේ ගැවසීම් ගැන දක්වන ප්රතිකි්රයා මාධ්ය හරහා දැකිය හැකිය. යාඥා කර දේවස්ථානයකින් පිටට එන භක්තිවන්තයන්ට ආරක්ෂක අංශ එළව එළවා මුගුරු වලින් පහර දෙන හැටි මුහුණු පොතේ සංසරණය වේ. සමහර විට රටක් පාලනය කරනවා කියන්නේ එහෙමය. අවශ්ය තත්වය රටක පවත්වා ගෙන යාම පාලකයා සතු වගකීමකි. ඉන්දියාව පොලූ මුගුරු ගත් ආරක්ෂකයන් වීදි බස්වා තත්වය පාලනය කරති. එය ප්රාථමික තත්වයකි.
ලංකාව 21 වෙනි සියවසට අනුව නිවේදන නිකුත් කරමින් බලා සිටිති. රටේ මිනිස්සු තකතිරුවන් සේ හැසිරෙති. යටත් පිරිසෙයින් සියල්ලට වඩා මිනිස් ජීවිත වටිනේය යන තේමාව වෙත හෝ ලංකාව පත්වී නැත. එහෙත් කොරෝනා මර්දනයේදී පවා සදාචාරවත් ලංකාව මිනිස් ඝාතකයෙකුට මේ ආපදා තත්වය අතර සමාව දී නැති ලෙඩක් කරේ ඔතාගෙන ඇත. ලංකාව සිටින්නේ කොතැනද? සදාචාරයෙන් ඉන්දියාවටත් වඩා පහළිනි. රෝග වාහකයන්ට හොඳින් සලකති. ඝාතකයන් නිහස් කරති. ජනපි්රය දේශපාලනය ඡන්දය අවසානයේ ඉබි යතුරු දැමිය යුතු වේ.
පාලනය කියන්නේ ජනපි්රය හෝ පහසු කි්රඩාවක් නොවේ. එහි යෙදෙන්නා වහා දැවී යා හැකිය. දෙවන ලකුණෙන් නැවත ඉස්මතුු විය හැකිය. අප මුහුණ දී සිටින්නේ දෙවන තෙවන සාර්ථකත්වයන් ඒකරාශීව අත්පත් කර ගන්නා නිමේෂයකය. අවස්ථාවෝචිතව කි්රයා නො කරයි නම් ජනතාවද, එයින් සිදුවන විනාශයටද පාලකයා ඍජුව වගකීව යුතුවේ.
ලංකාවේ 21-60 වයස් කාණ්ඩවල හමුවූ රෝගින්ගේ ප්රතිශතය 82.7%කි. 21-60 වයස් කාණ්ඩය යනු උපයන දරු පවුල් රකින, යමක් තේරුම් ගත හැකි පුරවැසියන් ගෙන් සමන්විත වේ. අසංවර වගකීම් රහිත ලාංකිකයන්ට නී රස ඉන්දියානු ප්රතිකර්මය හෝ පාලනය කරගත යුතුවේ.
1971, 1988-89 කාලයේ තත්වය පාලනය කිරිමට පාලකයන් හැසිරුණේ කෙසේද? රටම මළ ගෙයක්ව පවත්නා නිමේෂයක මරණීය දඬුවමට නියමව සිටි සාර්ජන් රත්නායකට සමාව දිම බරපතල මෙන්ම අභීත තීන්දුවකි. එසේ කළ පාලකයාට රටේ යහපත වෙනුවෙන් කළ නො හැකි දෙයක් තිබිය නො හැකිය. හොර වෛද්ය වට්ටෝරු පෙන්වා පාරේ රස්තියාදුවන තක්කඩින් හමුවේ වර්තමාන පාලකයා පරාජය විය. ඊට ඔහු දුන් විසඳුම කුමක්ද? රට පුරා පැවති සකි්රය පුද්ගලික පාමසි වසා දැමීමය.
රන්ගිරි දඹුල්ලේ විහාර දොර වැසුවේත් සිරිපාදේ වන්දනාව නතර නො කළේත් භික්ෂුන් දෙදෙනකි. ඉහත කී මුස්ලිම් දේවස්ථානය සති දෙකක් යාඥාව පිණිස විවෘත කළේ එකී පූජකයන්ය. මේ කෙටි නිරික්ෂණ අනුව රටේ පාලනයක් පවතීද? ප්රශ්න කළ යුතුවේ.
මේ බියකරු සංසිද්ධියේදී පාලකයාට කිසිදු මතයක් හයියක් ඇති බව නොපෙනේ. එය බරපතල ය. රෝයල් තෝමියන් මැච් එක හමුවේ වර්තමාන පාලකයා පරාජය විය. එය කෙතරම් බරපතල විද යත් පසුව හෙතෙම ආනන්ද නාලන්ද මැච් එක නැරඹීමට ද ගියේය. සිද්ධ වුණේ කුමක්ද ? මුල් අවස්ථාවේ සිදුවූ පසුබෑම තුල දෙවන සිද්ධියට ගොදුරු වීමය. මේ කතා උදාහරණ මිස සිදුවූ දේ නැවත උඩ දමනවා නොවේ. ඒ සියල්ල අත්දැකීම් ලෙස අප ඉදිරි කාලය සඳහා ශක්තිමත් විය යුතුවේ.
රජයට බෙහෙවින් පක්ෂපාත භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් මේ තත්වය දුටුවේ කෙසේද? මේ ආණ්ඩුව නිසා මෙහෙම හරි ගියා. පසුගිය කට්ටිය හිටියා නම් ඉවරයි. මොකද ඒ අයට යුද හමුදාවවත් උදව් කළේ නෑනේ. රටක පාලනයක් මේ ආකරයෙන් ලිහිල්ව සරලව තම වාසියට කල්පනා කිරිමෙන් සිදුවන හානින් බොහෝ ය. මුල්ම හානිය තමන් පි්රය කරන පාලකයාටය. දෙවනුව රටට ය. සත්ය ලෙසම පොදු වගකීම් සම්බන්ධව නිරන්තරව විවේචන අවශ්ය වේ. සුභවාදිව පමණක් දැකීම තුළ සිදුවන විනාසයෙන් තමන් පමණක් නොව සියල්ල විනාස වේ.
විධායක ජනාධිපති ලෙස ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා පත් කළේ 69 ලක්ෂයක් ජනතාව විසිනි. ප්රති පාක්ෂික නිරික්ෂකයෙකුට අනුව, ඒ ජන රැල්ල භූමියේ කි්රයාත්මක කළ නොහැකි ජනපි්රය මතවාද සහ කි්රයා කාරකම් රටේ නීතිය වෙනු දැකීමට පෙළ ගැසිණ. ඉහත කී ලෙස අවදානම් මොහොතක ආගමික ස්ථානයකට විධානයක් දීමට නොහැකි වුණේ අර ජයග්රහණයේ ඍණාත්මක පදනම හෙවත් බොල් තුඹසක් මත ගොඩ නැගුණ නිසාය. මෙය බරපතල තත්වයකි. පටු සහ අතාර්කික හේතු මත, වර්තමාන පාලකයා නෑ බෑ අතර සිරවී සිටියි. ඒ තත්වය වහා වෙනස් කරගත යුතුවේ.
බැසිල් රාජපක්ෂ යනු ආසන්න වසර විසි පහක් තුල අපට හමු වූ ඉතාම ශක්තිමත් කාර්යක්ෂම දේශපාලනඥයා වේ. එහෙත් ඔහුට කොරෝනා වගකීමක් භාරදුන් විට ඊට ලැබුණ ප්රතිකි්රයා අයහපත් විය. ඒත් මහින්ද රාජපක්ෂ වර්ගයේ කි්රයාකාරකම් නිසාය.
යහලූවන් පාක්ෂිකයන් සමග රටක් පාලනය කළ නොහැකි වේ. ආර්.පේ්රමදාස අගමැතිව පළමුව කළේ කිසිදු බැඳියාවක් නැති දක්ෂයයි කල්පනා කළ පිරිසක් ගැන විශ්වාසය තැබීය. ආර්.පේ්රමදාස සිය පාලන කි්රයාවලිය සඳහා කේ.එච්.ජේ. විජේදාසලා සුසිල් සිරිවර්දනලා කැඳවූහ. පේ්රමදාස, ඔවුන්ට තම ව්යාපෘතින් භාර දුන්නේය. ඒ එක් කොන්දේසියක් මතය. පටන් ගනින් වැරදුන තැන දොට්ට යන අනම්ය කොන්දේසිය සමග ය. සමහර අසාර්ථකවීම්වලට වගකිව යුතු නිලධාරින් පළමු විනාඩියේම පළවා හැරියාහ.
රටක් පාලනය කිරීම යනු හිත මිතුරු සාදයක් නොවේ. යුද්ධය නිම කළ මහින්ද රාජපක්ෂ වැනි ජනතාව ආදරය කරන ළගින් සිටි හිතවතුන් නීතිය නො තකා රැක බලාගත් පාලකයෙකු ප්රතික්ෂේප වුණේ පාලනය ගජ මිතුරු සාදයක් කරගත් හෙයිනි. බැසිල් රාජපක්ෂ යනු ආසන්න වසර විසි පහක් තුල අපට හමු වූ ඉතාම ශක්තිමත් කාර්යක්ෂම දේශපාලනඥයා වේ. එහෙත් ඔහුට කොරෝනා වගකීමක් භාරදුන් විට ඊට ලැබුණ ප්රතිකි්රයා අයහපත් විය. ඒත් මහින්ද රාජපක්ෂ වර්ගයේ කි්රයාකාරකම් නිසාය.
විවිධ අතීත සිදුවීම් අවලාද පැවතියද ගෝඨාභය දෙස බලා සිටිමට ජනතාවට සිදුව ඇත. ඒ ඇයි? ඔහුරටේ එකම පාලකයා නිසාය. එකම පාලකයා කියන්නේ පාර්ලිමේන්තුවද විසුරුවා හැර ඇති බැවිනි. ඔහු මේ අවදානමෙන් රට ගොඩ ගත යුතුවේ. අනෙක් අයට කළ හැක්කේ උපකාර කිරිම පමණකි. ඒ විධාන කි්රයාත්මක කිරිම පමණකි. අද ඒ තත්වට දක්නට නැත.
ස්වකීය දේශපාලනය තුළ පිරිහුණ රනිල් වික්රමසිංහ කළ ප්රකාශයන් රටේ අවධානයට ලක් වෙමින් පවතී. සජිත් පේ්රමදාස කළ කළ ප්රකාශ කිහිපයම හාස්ය ජනක විය. එහෙත් රනිල් වික්රමසිංහගේ මැදිහත්වීම බෙහෙවින් ධනාත්මක වුණේ ඇයි? රනිල් වික්රමසිංහ බහුශ්රැතයෙකු නිසා පමණක් නොවේ. ඔහුගේ ප්රකාශය කණ්ඩායම් සහභාගිත්වයක ලක්ෂණ මතු කරනු පෙනේ.
ස්වකීය දේශපාලනය තුළ පිරිහුණ රනිල් වික්රමසිංහ කළ ප්රකාශයන් රටේ අවධානයට ලක් වෙමින් පවතී. සජිත් පේ්රමදාස කළ කළ ප්රකාශ කිහිපයම හාස්ය ජනක විය. එහෙත් රනිල් වික්රමසිංහගේ මැදිහත්වීම බෙහෙවින් ධනාත්මක වුණේ ඇයි? රනිල් වික්රමසිංහ බහුශ්රැතයෙකු නිසා පමණක් නොවේ. ඔහුගේ ප්රකාශය කණ්ඩායම් සහභාගිත්වයක ලක්ෂණ මතු කරනු පෙනේ.
ආචාර්ය ඇන්.ඇම්.පෙරේරාගේ මතවාදි සාර්ථකත්වය පසුපස හෙක්ටර් අබේවර්ධන වැනි පිරිසක් සිටි බව රහසක් නොවේ. ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජාතිය අමතා කළ කතාව කිහිප වරක් පටිගත කොට නැවත නැවත සංස්කරණය කළ බව කියති. එහෙත් ඒ කිසිදු අවස්ථාවක සැබෑ කණ්ඩායමක් ඔහුසතුව නොතිබුණ බව ඒ කතාවට දැක්වුණ ප්රතිචාර වලින් පෙනේ්.
එපමණක් නොවේ. කොරෝනා වසංගත ආරංචිය සමග සෞඛ්ය අමාත්ය පවිත්රා වන්නිආරච්චිගෙන් පටන් ගෙන චමල් රාජපක්ෂ තෙක් දේශපාලනඥයන් කළ පටු ප්රකාශ තුළ කණ්ඩායම් කි්රයාකාරකම් ආණ්ඩුව තුළ පවත්නා බවක් දැකිය නො හැකිය.
ජනවාරි 27 පළමු රෝගියා පැමිණීයේ චීනයෙනි. ඒ සමග පෙබරවාරි 1 දින චීනයේ වුහාන් නගරයේ සිටි ලාංකික සිසුන් සහ පවුල්වල 33 දෙනෙකු ලංකාවට ගෙන්වා ගත්හ. හේතුව ඔවුන් අතර සිටි සමහර විශේෂිත දරුවන් බව කියති.
හමුවූ මුල්ම සංචාරක රෝගී කාත්නාව පෙබරවාරි මස 19 වෙනි දින සුවය ලබා රටින් පිට කළේ උත්සවාකාරයෙනි. ඒ සමග ලංකාවේ සංචාරය පිණීස පැමිණෙන ලෙස නිල වශයෙන් ලෝකයට ආරාධනා කෙරිණ. ඒ කියන්නේ ගුවන් තොටු වසා රටේ ජනතාවගේ ආරක්ෂාව ගැන කල්පනා කළේ නැති බවය. ගිය සතියේ ඇල්ල ප්රදේශයේ ග් යට ලගින තැනට සංචාරකයන් පත් වුණේ ඒ නිසාය. රෝග ව්යාප්තිය සහ රජයේ නීති හමුවේ තෙරපුණ හෝටල් සහ ලගුම් හල් හිමියන් තමන් වෙත සිටි සංචාරකයන් පළවා හැරියාහ.
රටේ පාලකයන් කළ යුතු දේ නිසි ලෙස නො කරන බව කිව යුතුවේ. පළමුව බොරු කීම නතර කළ යුතුවේ. වසංගත රෝග විද්යා අංශය මුල්ම කොරෝනා රෝගියා ලංකාවේ හඳුනා ගත් දිනය මාර්තු 11 දින ලෙස දක්වා ඇත. ඒ මුල්ම ලාංකික රෝගියා මිස ලංකාවේ පළමු රෝගියා හමුවූ දිනය නොවේ.
ලිපියේ මුල් ඡේදයේ දැක්වෙන අපරිනත හැසිරීම් එසේ තිබීයේවා. එහෙත් රටේ පාලකයන් කළ යුතු දේ නිසි ලෙස නො කරන බව කිව යුතුවේ. පළමුව බොරු කීම නතර කළ යුතුවේ. වසංගත රෝග විද්යා අංශය මුල්ම කොරෝනා රෝගියා ලංකාවේ හඳුනා ගත් දිනය මාර්තු 11 දින ලෙස දක්වා ඇත. ඒ මුල්ම ලාංකික රෝගියා මිස ලංකාවේ පළමු රෝගියා හමුවූ දිනය නොවේ.
පළමු රෝගියා ජනවාරි 27 දා ය. ඇය සුවය ලබා රටින් ගියේ පෙබරවාරි මස 19 වෙනිදාය. දින 24කි. ඒ කාලය නිරීක්ෂණය කළා නම් ොබහෝ වැරදි සිදු වන්නේ නැත. ඒ සියල්ල අතීතයටය. දෙකෝටි දහ නව ලක්ෂයක් ජනතාවට මිනි පෙට්ටියක් නැතිව මිහිදන් වන තැනට රට පත්වීමේ අවදානම එසේමය. මේ තත්වය යුද්ධ හමුදාවට හෝ සෞඛ්ය අංශයට තනිව කර ගැසිය නො හැකිය.
කොරෝනා වෛරසය ගැන පසුගිය දෙසැම්බරයේත් ලෝකය දැන සිටියහ. රාජපක්ෂ පාලකයන් ජනවාරියේ කටුනායක නිරෝධායන ඒකකය සකි්රය කොට, ජාතික කි්රයාකාරි කමිටුවක් පත් කළහ. ජනවාරි 27 දා හඳුනා ගත් පළමු චීන ජාතික කොරෝනා රෝගියා හමු විය. ජනවාරි 27 දා පළමු කොරෝනා රෝගි කාන්තාව හමුවූ දින පළමු ශී්ර ලාංකික රෝගියා සංචාරක මග පෙන්වන්නෙකු වුණේ විදේශීය සංචාරකයන්ට දොර හැර දුන් නිසාය. ඒ වරද නැවත සිදු නොවීමට නම් රටේ පාලකයා නිබයව තින්දු ගත යුතුවේ.
ව්යසනයන් එකිනෙකට වෙනස්ය. යුද්ධය අවදානම සමග පැවතිණ. සුනාමිය ඇවිත් වහා යන්ට ගියේය. තිබුණේ ප්රති සංස්කරණ පමණකි. කොරෝනා වසංගතය දිනෙන් දින අළුත් වේ. එක් තකතීරුවෙකු නිසා මහා විනාසයක් විය හැකිය. එහෙත් යුද්ධයක අත්දැකීම් ඊට සුදුසු නොවිය හැකි බව රජයේ වෛද්ය නිලධාරි සංගමයම ප්රකාශ කළහ. මෙවැනි අවස්ථාවල කළමකාකරුවන් දෙ විදියකින් උපක්රශීලි වෙති. ක්රමවේදය ටිකෙන් ටික කි්රයාත්මක කිරිමය. දෙවැන්න ගත හැකි ඉහළම පියවර ගෙන ටිකෙන් ටික ලිහිල් කිරිමය. වසංගතයක් යනු ඉහළම පියවර ගෙන තත්වය සමාලෝචනය කිරිම වඩා පලදායි විය හැකිය.
නීිතිඥ චන්ද්රසිරි සෙනෙවිරත්න