වසර 30 කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ මධ්යධරණි මුහුදේ සුන්දර දිවයිනක එකම පදිංචිකරුවා වූයේ මෞරෝ මොරන්ඩි Mauro Morandi ය. පසුගිය සති කිහිපය තුළ ඔහුගේ ආරාමයේ පැල්පත ගෝලීය කොරෝනා වෛරස් අර්බුදය දිග හැරෙන තෙක් හුදෙකලා ස්ථානයකි.
ඔහුගේ ජීවිතයේ වැඩි කාලයක් ඔහුගේම සිතුවිලි සමඟ තනිව සිටීමෙන් පසු ( අපගෙන් බොහෝ දෙනෙක් දැන් මුහුණ දී සිටින) හුදකලාව පිළිබඳ යම් අවබෝධයක් ඔහුට ඇත. මීට වසර 31 කට පෙර ඉතාලියේ සිට පොලිනීසියාවට යාත්රා කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටියදී මොරන්ඩි නම් හිටපු ගුරුවරයා සාඩීනියා වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි බුඩෙලි Budelli දූපතට පැමිණියේ අහම්බෙනි. ඔහු පරමාදර්ශී ස්වභාවධර්මයට, එහි දායද වන පැහැදිලි ජලය, කොරල්, වෙරළ තීරය සහ සුන්දර හිරු බැස යෑමට ආදරය කළ අතර නැවතී සිටීමට තීරණය කළේය.
රහස් දූපත: ඉතාලියේ මැඩලීනා දූපත් සමූහයේ සාඩීනියා අසල බුඩෙලි දූපත එහි සුන්දර භූ දර්ශන සහ එහි එකම පදිංචිකරුවා ලෙස 81 හැවිරිදි මෞරෝ මොරන්ඩි ප්රසිද්ධයටික කලකට පසු ඔහු දූපතේ භාරකරුගෙන් වැඩ බාරගත් අතර වයස අවුරුදු 81 දී ඔහු තවමත් එහි සිටී. සෑම රාත්රියකම ඔහු පැරණි ගල් කුටියක නිදාගෙන උදෑසන අවදි වන්නේ ස්වභාව ධර්මයේ චමත්කාරය විදිමින් ය. ඔහු තම කුඩා නිවසෙන් පිටව ගත කරන විට, පඳුරු හා කඳු බෑවුම් ගවේෂණය කිරීමට ප්රිය කරන අතර උදේ ආහාර වේල ගන්නා ගමන් වෙරළෙහි කුරුල්ලන් සමඟ කතා කරයි.
කොරෝනා වයිරස් පැතිරීමට එරෙහිව ඉතාලිය වසා දැමීම ගැනත්, පසුව ලෝකයේ සෙසු රටවල් ගැනත් ඔහු ඉගෙන ගනී. ඔහුගේ හුදකලා ලෝකයේ, ඔහු පවසන්නේ තමා දැනට “පෘථිවියේ ආරක්ෂිතම ස්ථානයේ” සිටින බවක් දැනෙන බවයි. ස්වයං හුදකලාවකට මුහුණ දිය හැකි ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස් කිහිපයක් බෙදා ගැනීමට ඔහු උනන්දු වෙයි.
“මම හොඳින්, මම බය නැහැ,” ඔහු සීඑන්එන් ට්රැවල් වෙත ජංගම දුරකථනය හරහා පවසන්නේ බාහිර ලෝකයට ඔහුගේ සම්බන්ධයයි.
“මට මෙහි ආරක්ෂිත බවක් දැනේ. මෙම දූපත පූර්ණ ආරක්ෂාවක් සපයයි. කිසිදු අවදානමක් නොමැත. කිසිවෙකු ගොඩබසින්නේ නැත, එක බෝට්ටුවක්වත් යාත්රා කරන බවක් නොපෙනේ.”
බුඩෙලි එහි ලස්සන රෝස වෙරළ තීරයට ප්රසිද්ධය.‘දුෂ්කර කාලය’
අප බොහෝ දෙනා මෙන්, මොරන්ඩිගේ ප්රධාන අවධානය යොමු වන්නේ ඔහුගේ පවුලේ අයගේ සහ මිතුරන්ගේ යහපැවැත්ම සඳහා ය. ඔවුහු ඉතාලියේ වඩාත්ම වෛරස් ආසාදිත ප්රදේශවලින් එකක් වන උතුරු ඉතාලියේ මොඩෙනා හි ජීවත් වේ.
“ඔවුන් දුෂ්කර කාලයකට මුහුණ දී සිටිනවා,” ඔහු පවසයි. රෝමයේ රජය විසින් පනවා ඇති දැඩි සීමාවන් හේතුවෙන් ඉතාලියේ වෛරස් පිපිරීමෙන් පසු මොරැන්ඩි සඳහා සුළු වෙනසක් සිදුවී ඇත.මෙයින් අදහස් කරන්නේ ශීතඍතුවේ දී සංචාරකයින්ගේ වරින් වර සංචාරය කිරීම පවා නතර වී ඇති බවයි.
වසර ගණනාවක් පුරා ඔහු දිවා කාලයේ සංචාරකයින් හා ගනුදෙනු කිරීමට පුරුදු වී සිටින අතර, ඔවුන් සමඟ මිත්රකම් පවත්වයි. ඔහු තනිවම දවස ගත කරන්නේ මුහුද අගය කිරීම, පිරිසිදු වාතය ආශ්වාස කිරීම, දැව එකතු කිරීම, ආහාර පිළියෙළ කිරීම සහ (ඇත්ත වශයෙන්ම) තම තොරතුරු ඉන්ටර්ග්රෑම්හි පළ කිරීමෙනි.
“මට කම්මැලියි. ඒ නිසා මම වෙරළ තීරය, වන ජීවීන් සහ ස්වභාවික දර්ශනවල ඡායාරූප ගැනීම, දර්ශන සංස්කරණය කිරීම සහ පසුව ඒවා සමාජ මාධ්යවල සහ ඉන්ස්ටග්රෑම්හි හුවමාරු කර ගැනීම කරනවා” යනුවෙන් ඔහු පවසයි.
“මට අනුගාමිකයන් ගොඩක් ඉන්නවා.” ඔහු සිතන්නේ වෛරසය නිසා ඉතාලිය වසා දැමීම දිගටම පැවතුනහොත් සංචාරකයින් අවම වශයෙන් ජූලි මාසය වන තුරුත් දූපත වෙත නොඑනු ඇති බවයි.
වසංගතයෙන් ඉතාලියේ සහ වෙනත් තැන්වල හුදෙකලා වීමට බල කරන පුද්ගලයින් සඳහා මොරන්ඩිගෙන් ඉඟි කිහිපයක් තිබේ. ඔහු පවසන්නේ සති කීපයක් නිවස ඇතුළත රැඳී සිටීම ගැන කලබල විය යුතු දෙයක් නොවන අතර ඒ වෙනුවට යම් තෘප්තිමත් දෙයක් කළ යුතු බවයි, තම ආත්මය වෙනුවෙන් එම කාලය කැප කළ යුතු බවයි.
ඔහු අත්දැකීම් වලින් කථා කරයි. මුළු දූපතක්ම තමාට තිබුණද, මධ්යධරණි ශීතඍතුව පවා දැඩි විය හැකි අතර ඔහු මාස ගණනාවක් හුදකලාවී (ඇත්තටම ස්වයං සිරගතවීමක්) සිටී.
“මම සෑම ශීත කාලයකම මගේ නිවසේ දොරටුව වසා තබමි. මාස ගණනක් තිස්සේ මට දිවයින පුරා සැරිසැරීම දුෂ්කර ය. ඒ වෙනුවට මම වියන් යට, ඉදිරිපස ආලින්දයේ කාලය ගත කරමි. ඉතින් මිනිසුන්ට සති දෙකක් නිවසේ රැඳී සිටිය නොහැකිද ? එය විකාරයකි ” ඔහු හාස්යජනක ස්වරයෙන් ප්රශන් කරයි.
වෛරසය පාලනය කිරීම සඳහා වන සීමාවන් දැඩි කරන හෙයින්, උද්යානයේ හෝ වෙරළ තීරයේ ඇවිදීම වැනි හදිසි නොවන හේතූන් මත ඉතාලි ජාතිකයින් දුසිම් ගණනකට දඩ නියම කර තිබේ.
ඉබාගාතේ සිට ආරාමය දක්වා
‘මම බොහෝ දේ කියවා තිබෙනවා. ඒ අනුව සිතමි. මම සිතන්නේ බොහෝ අය කියවීමට බිය වන නිසා ඔවුන් එසේ කළහොත් ඔවුන් භාවනා කිරීම හා යහපත් දේවල් ගැන සිතීම ආරම්භ කරනු ඇති බවයි‘
“ඔබ වෙනත් ආලෝකයක් යටතේ දේවල් දැකීමට පටන් ගෙන විවේචනාත්මක නම්, ඔබ ගත කරන්නේ කුමන කාලකණ්ණි ජීවිතයක්ද, ඔබ කෙතරම් නරක පුද්ගලයෙක්ද, ඔබ කළ නරක දේද දැක ගත හැකිය.”
මෙම ස්වයං විග්රහයෙන් අවසානයේ ඉහළ ප්රතිඵල ලැබිය හැකි බව ඔහු පවසයි. හුදෙකලා දූපත් වැසියෙකු වන මොරන්ඩි තමාගේම පරිවර්තනය මෙසේ විස්තර කරයි.
“මට තවදුරටත් ගමන් කිරීමට දැනුනේ නැත – උනන්දුවක් නැත,” ඔහු පවසයි.
“ඔබ සාලයේ වාඩි වී සිටියත්, බුඩෙලිහි වියන් යට සිටියත්, ඔබ තුළම ඇති සුන්දරම, භයානක, වික්රමාන්විත හා සතුටුදායක ගමන බව මම තේරුම් ගතිමි. ඒ නිසා නිවසේ රැඳී සිටිමින් කිසිවක් නොකර සිටීම ඇත්තෙන්ම බොහෝ දෙනෙකුට අමාරුයි. ”එහෙත්, ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පවසයි: “මට කවදාවත් තනිවම දැනෙන්නේ නැහැ‘‘
මොරන්ඩිගේ මතය අනුව, බොහෝ දෙනෙකුට තනිව සිටීමට අවශ්ය නොවන්නේ ඔවුන්ට තමන්ගේම සමාගමක් ලෙස පෙනී සිටීමට නොහැකි නිසා සහ රජය විසින් නීතියක් සේ සිදු කළ වසා දැමීමට මුහුණ දීමට බල කරන බැවිනි.
වර්තමාන අර්බුදය ඔවුන්ගේ ජීවිත නැවත ඇගයීමට අවස්ථාවක් සපයන අතර බොහෝ දෙනෙක් එයින් උපරිම ප්රයෝජන ගනු ඇතැයි ඔහු නොසිතයි.
“වෙනස් වීමට මිනිසුන්ගේ සුව කිරීමේ බලය ගැන මම විශ්වාස නොකරමි,” ඔහු පවසයි. “සමහර විට සමහර පුද්ගලයින් එසේ කරනු ඇත. නමුත් බහුතරයක් සැපපහසුකම් සහ උමතු ජීවන රටාවන්ට හුරුවී සිටිති.”
මේ අතර, බුඩෙලි හි සුපුරුදු පරිදි කාලය ගලා යයි. මෙම වසරේ ශීතඍතුව මෘදුය. වසන්ත ඍතුවක වැනි උණුසුම් හිරු ඇත. දිවයින තමත් සංචාරකයින් විසින් ස්පර්ශ කර නොමැත. දූෂණයක් නැත. ප්රතිදීප්ත ටර්කියුයිස් ජලය, සශ්රීක වන වෘක්ෂලතාදිය හා නිරෝගී වාතය තමත් ඇත.
“මගේ බළලා මැරුණේ පසුගිය දවසේ, ඇයට වයස අවුරුදු 20 යි” මොරන්ඩි පවසයි. “සමහර විට මෙම දේශගුණය දීර්යුඝායුෂ ලබා දෙනවා ඇති‘‘
‘මට අවශ්ය සියල්ල’
වෛරසය පැතිර ගිය දා සිට ඉඳහිට සංචාරය කිරීම නතර වී ඇත.බුඩෙලි යනු සමස්ත මධ්යධරණි මුහුදේ ඇති සුන්දරම දූපත් වලින් එකකි. පෘථිවි පෘෂ්ඨය තවමත් නිර්මාණය වෙමින් පැවති ප්රාග් ඓතිහාසික යුගයට අයත් යැයි පුරාවෘත්තයට අනුව එය සාගරයෙන් ගිලගත් මිථ්යා, නැතිවූ ඇට්ලන්ටිස් මහාද්වීපයේ කැබැල්ලකි.
නමුත් දිවයින දේශගුණික විපර්යාසයන්ගෙන් සහ මිනිසා විසින් සොබාදහම විනාශ කිරීමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් නොවන බව මොරන්ඩි පවසයි.
බුඩෙලි හරහා හමන සුළං දිශාවන් වෙනස් වී ඇත. රෝස පැහැති වැලි පෙර මෙන් ගොඩ ගැසෙන්නේ නැත.
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ දිවයිනේ හිමිකාරිත්වය කිහිප වතාවක් වෙනස් වී ඇත. 2016 සිට බුඩෙලි රජය සතු ජාතික වනෝද්යානයක් වූ අතර මොරන්ඩිගේ භූමිකාව යල්පැන ඇති බවක් පෙන්නුම් කරයි.
වෛරස් හදිසි අවස්ථාව නිසා ඔහුගේ අනාගතය පිළිබඳ ඕනෑම තීරණයක් දැනට කල්දැමීමට ඉඩ ඇත.
“දැන් මට අවශ්ය සෑම දෙයක්ම මා සතුව ඇත. විදුලියක් ඇත. ජලය සහ උණුසුම සඳහා අමතර කුඩා උදුනක් තිබේ.”පැමිණිලි කිරීමට කිසිවක් නැත.
Text by CNN – By Thushadhavi
