ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් ඊයේ (11) රැස්වූ කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් ගනු ලැබූ තීරණ රජයේ ප්රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ප්රකාශයට පත්කර තිබෙනවා. එම සම්පූර්ණ නිල නිවේදනය පහත පළ වෙනවා.
මෙවර මහ කන්නයේ වී ගොවීන් සඳහා අවශ්ය කාබනික පොහොර බෙදා හැරීමේ වැඩපිළිවෙල හෙටින් (13) ආරම්භ කිරීමට කෘෂිකර්ම අමාත්ය මහින්දානන්ද අලුත්ගමගේ මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් ඊයේ (11) පැවැති රැස්වීමකදී තීරණය කෙරිණ.
අම්පාර දිස්ත්රික්කයෙන් පොහොර බෙදා හැරීම ආරම්භ කීරිමට ද සෙසු දිස්ත්රික්කවලට ඊට සමගාමීව පොහොර බෙදා හැරීමට ද මෙම රැස්වීමේදී තීරණය කෙරිණ.
අම්පාර,අනුරාධපුරය,පොළොන්නරුව,මොණරාගල,ත්රිකුණාමලය,මඩකලපුව,කුරුණෑගල,හම්බන්තොට, හා පුත්තලම යන වී වගාව බහුලව කෙරෙන දිස්ත්රික් සඳහා කාබනික පොහොර බෙදා හැරීමේ ප්රමුඛතාව ලබා දීමට ද මෙහිදී එකඟතාවක් ඇති විය.
දැනටමත් තමන්ට අවශ්ය පොහොර නිෂ්පාදනය සඳහා රජයෙන් ලබා දෙන ආධාර මුදල් ලබා ගෙන ඇති ගොවීන් හැර සෙසු ගොවීන්ට අවශ්ය කාබනික ඝන පොහොර ඒ ඒ ප්රදේශවල ගොවිජන මධ්යස්ථානවලින් ලබා ගැනීමට හැකි වන පරිදි සෑම ගොවිජන සේවා මධ්යස්ථානයකටම කාබනික ඝන පොහොර ප්රවාහනය කර ගැනිමටත් ඊට අමතරව ජෛව දියර පොහොර හා කාබනික නයිට්රජන් සෑම ගොවිජන සේවා මධ්යස්ථානයකින්ම ගොවීන්ට ලබා හැකි වන පරිදි ගබඩා කර තැබිය යුතු බවට ද මෙම රැස්වීමේදී තීරණය කෙරිණ.
රාජ්ය අමාත්ය ශෂීන්ද්ර රාජපක්ෂ මහතා සමඟ ගොවිජන සේවා නියෝජ්ය කොමසාරිස්වරු දිස්ත්රික් කෘෂිකර්ම අධ්යක්ෂවරු හා දිස්ත්රික් පොහොර නිලධාරින් ඇතුළු කෘෂිකර්ම අමාත්යාංශයේ හා රාජ්ය අමාත්යාංශයේ ඉහළපෙළේ නිලධාරින් පිරිසක් ද මෙම රැස්වීමට සහභාගී වී සිටියහ.
දේශීය ලොකු ළූණු වගාකරුවන්ට මේ කන්නේ ඉහළ ආදායමක් ලැබෙන නිසා ඉදිරි කන්නට සූදානම් කිරීම ඒ අයට තෙල් පොහොර ටික ලබා දීම රජයේ වගකීමක්”
දේශීය ලොකු ළූණු කිලෝවක් සඳහා දඹුල්ල ආර්ථික මධ්යස්ථානයේ දී රුපියල් 150ක ඉහළ මිලක් ලැබී තිබෙන බවත් ඉදිරි සති කිහිපය වන විට දේශීය ලොකු ළූණු කිලෝව රුපියල් 200 ඉක්මවන වන මිලක් ඉහළ යා හැකි බව ආර්ථික මධ්යස්ථාන වෙළෙඳ සංගමයේ සභාපති යූ. බී. ඒකනායක මහතා අද (12) පැවසීය.
දඹුල්ල ආර්ථික මධ්යස්ථානයට අනුරාධපුර, පොළොන්නරුව සහ මාතලේ යන දිස්ත්රික්කවල දේශීය ලොකු ළූණු ගොවීන් සිය අස්වැන්න මේ දිනවල රැගෙන ඒම සිදු කරති.
දේශීය ලොකු ළූණු කිලෝවක ගැණුම් මිල රුපියල් 130 සිට 150 දක්වා වූ මිල ගණන් යටතේ මිලදී ගැනීම් සිදු වෙන බව ගොවීහූ පවසති.
විදේශීය රට වලින් ලොකුළුණු ගෙන්වීමේදී කිලෝවකට රුපියල් 40ක බදු මුදලක් අයකිරීමට රජය පසුගියදා තීරණය කිරීමත් සමඟ දේශීය ලොකු ළූණු ගැනුම් මිල ඉහළ ගිය බව ව්යාපාරිකයන් පෙන්වා දෙති.
විදේශීය රටවලින් ගෙන්වා ඇති ලොකු ළූණු කිලෝවක් ද මේ දිනවල රුපියල් 140 ත් 150 ත් අතර මිලයකට අලෙවි වන බව ලොකු ළූණු ගෙන්වන වෙළෙන්දෝ පවසති.
තම අස්වැන්න සදහා හොද මිලක් ලැබීම සම්බන්ධයෙන් ගොවීන් මෙන්ම ව්යාපාරිකයන් ද සිය අදහස් ප්රකාශ කළහ.
දඹුල්ල ආර්ථික මධ්යස්ථාන වෙළෙඳ සංගමයේ සභාපති යූ. බී. ඒකනායක මහතා. – “දඹුල්ල ආර්ථික මධ්යස්ථානයට අලෙවි කිරීම් සඳහා රැගෙන එන දේශීය ලොකු ළූණු සඳහා හොඳ මිලක් මේ දිනවල ලැබෙනවා. උපරිම රුපියල් 150ක මිලටත් අලෙවි වෙනවා. ලොකු ළූණු වල තත්ත්වය අනුව තමයි එහෙම මිල තීරණය වෙන්නේ. කෙසේ වෙතත් හොඳ මිලක් මේ දවස්වල ගොවීන්ට ලැබෙමින් පවතින බව සඳහන් කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ඩොලරය හිග වීමත් එක්ක විදේශ රටවලින් ලොකු ළූණු ආනයනය කිරීමත් ප්රමාද වෙලා තියෙනවා. ඉදිරි සති කිහිපය අනිවාර්යෙන්ම දේශීය ලොකු ළූණු කිලෝව රුපියල් 220 ත් අතර ඉහළ මිලයක් පවතී කියලා විශ්වාස කරනවා. දේශීය ලොකු ළූණු වගාකරුවන්ට මේ කන්නේ ඉහළ ආදායමක් ලැබෙන නිසා ඉදිරි කන්නට සූදානම් කිරීම ඒ අයට තෙල් පොහොර ටික ලබා දීම රජයේ වගකීමක්”
දේශීය ලොකු ළූණු ගොවියෙකු වන ආර්. කේ. ගුණසේකර මහතා -“මම ගලෙන්බිඳුනුවැව ඉඳලා තමයි ලොකු ළූණු ගෙනාවේ. මගෙම දේශීය බීජ අරගෙන මම වගා කළේ. අද මගේ ළූණු සඳහා රුපියල් 150ක මිලක් මම කියනවා. ඒ තරම්ම හොඳ සාර්ථක අස්වැන්නක් මට ලැබිලා තියෙනවා. ලුණුත් ප්රමාණයත් ඉතා ලොකු. ඒ නිසා අපි හිතනවා ළූණු සඳහා ඉදිරියේදී හොඳ මිලක් ලැබෙයි කියලා. අපේ ළඟ තියාගෙන හිටපු රසායනික පොහොර යොදලා මේ වගා කළේ. හැබැයි ඉදිරි කන්නයේදී වගා කරන්න හැකියාවක් නැති වේවි. මොකද රසායනික පොහොර සහ කෘමිනාශක නැහැ. එනිසා සාර්ථක අස්වැන්නක් ලැබිලා අතමිට සරු වුණත් මේ මුදල් ටික අපිට තියාගෙන ඉන්න වෙයි වගාවක් නොකරන නිසා ජීවත් වෙන්න.”
සටහන සහ ඡායාරූප – කාංචන කුමාර ආරියදාස – දඹුල්ල
ලොව සංචාරය කළ හැකි හොදම රටවල් 20න් මුල් 05 අතරට ශ්රි ලංකාවත් එක්වෙයි. Conde Nast Traveler සගරාව විසින් පවත්වනු ලැබු Readers Choice 2021 ශ්රේණිගත කිරිම් වල දී ශ්රී ලංකාව 05 වෙනි ස්ථානය හිමිව තිබේ. පළමු ස්ථානයට පත් ව ඇත්තේ පෘතුගාලයයි. නවසීලන්තය, ජපානය සහ මොරොක්කෝව යන රටවල් පිළිවෙලින් 2, 3, 4 යන ස්ථාන හිමිව ඇත.
ශ්රී ලංකාව ලෝකයේ හොදම සුවතා ගමනාන්තයක් ලෙස ද තෝරා ගැණුනි. පසුගිය වසරේ දි ද Conde Nast Traveler සගරාව පැවැත් වූ Readers Choice ශ්රේණිගත කිරිම් වල දි ශ්රි ලංකාව හොදම ගමනාන්තයක් ලෙස ශ්රේණිගත කිරිම් කර තිබිණි. ලොව පුරා විසිරී සිටින Conde Nast Traveler සගරාව සිය පාඨකයන්ගේ තේරීම මත මෙම ශ්රේණිගත කිරීම සිදු කර තිබේ.
නැගෙනහිර ලඩාක්හි ඩෙප්සාං සහ හොට් ස්ප්රින්ග්ස් වැනි ප්රදේශ පිළිබඳ සාකච්ඡා වල ඉදිරි ගමනක් නැත
නැගෙනහිර ලඩාක්හි ගැටලුව විසඳීම සඳහා ඉන්දියානු පාර්ශවයේ ඉදිරි දැක්මක් සහිත ඵලදායී යෝජනා පිළිබඳ චීන පාර්ශවය එකඟ වීම නොවීම හේතුවෙන් ඉන්දු-චීන රාජ්යයන්හි හමුදා සේනාංකාධිපති මණ්ඩල රැස්වීමේ 13 වන වටයේ සාකච්ඡා බිඳ වැටුණි.
මෙම සාකච්ඡා වටයේදී ඉන්දියානු පාර්ශවය ඉතිරි වූ ප්රදේශ විසඳීම සඳහා ඵලදායී යෝජනා ඉදිරිපත් කළ නමුත් චීන පාර්ශවය එම යෝජනා වලට එකඟ නොවූ අතර කිසිදු ඉදිරි දැක්මක් සහිත යෝජනාවක් ලබා දීමට ද ඔවුන්ට නොහැකි විය. ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය උපුටා දක්වමින් ඉන්දියා නිවුස් නෙට්වර්ක් වාර්තා කරනුයේ එම රැස්වීම හේතුවෙන් සෙසු ප්රදේශ පිළිබඳ ගැටලු නිරාකරණය කර ගැනීමට නොහැකි වූ බවයි.
ඉරිදා ඉන්දියාවේ සහ චීනයෙ ඩෙප්සෑං සහ හොට් ස්ප්රින්ග්ස් හි ඇති වූ ගැටුම් නිරාකරණය කර ගැනීම සඳහා 13 වන වටයේ සේනාංකාධිපති මණ්ඩල රැස්වීම චුෂුල්-මෝල්ඩෝ දේශසීමා රැස්වීමේදී පැවැත්වූය.
නැගෙනහිර ලඩාක්හි ඇති ෆ්ලෑෂ් පොයින්ට් හයෙන්, ඉන්දියාවට සහ චීනයට පැන්ගොන් විලේ ගොග්රා, ගැල්වාන්, උතුරු සහ දකුණු ඉවුරෙහි ඇති වූ බාධාවන් විසඳා ගත හැකිය. නමුත් ඩෙප්සාං සහ හොට් ස්ප්රින්ග්ස් හි ගැටළු තවදුරටත් පවතී.
නැගෙනහිර ලඩාක්හි නියම පාලන රේඛාවෙ Actual Line of Control (LAC) හි ඉතිරි ගැටළු විසඳීම පිළිබඳව දෙපාර්ශවය අතර පැවති සාකච්ඡාවේදී අවධානය යොමු විය. චීන පාර්ශවය විසින් තත්වය වෙනස් කිරීමට සහ ද්විපාර්ශ්වික ගිවිසුම් උල්ලංඝනය කිරීමට ඒක පාර්ශවිකව උත්සාහ කිරීම හේතුවෙන් LAC තුළ මෙම තත්වය ඇති වී ඇති බව ඉන්දීය පාර්ශවය පෙන්වා දුන්නේය.
ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයට අනුව, ඉන්දීය පාර්ශවය අවධාරණය කළේ ඉතිරි පාර්ශවයන් එවැනි විසඳුම් ලබා දීමෙන් ද්විපාර්ශ්වික සබඳතාවල ප්රගතිය පහසු කරවන බවයි .
නැගෙනහිර ලඩාක්හි ඉතිරිව ඇති ෆ්ලෑෂ් පොයින්ට්හි ගැටළු විසඳීම සඳහා ඉන්දියානු පාර්ශවය ඉදිරිපත් කළ යෝජනා වලට චීන පාර්ශවය එකඟ නොවු බව බව ඉන්දියා නිවුස් නෙට්වර්ක් වාර්තා කරයි.
මෙම පසුබිම තුළ LAC බටහිර කලාපය තුළ තුළ සාමය නැවත ඇති කිරීම සඳහා සෙසු ප්රදේශ සම්බන්ධයෙන් සුදුසු පියවර ගැනීම අවශ්ය බව ඉන්දියානු පාර්ශවය චීනයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
“මෙය පසුගියදා දුෂාන්බේ හිදී පැවති ඉන්දු චීන විදේශ ඇමතිවරුන් දෙදෙනාගේ සාකච්ඡා අනුව සිදු වන අතර එහිදී දෙපාර්ශවයම ඉතිරි වූ ගැටලු හැකි ඉක්මනින් විසඳා ගත යුතු බවට එකඟ වූ බව” විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, දෙපාර්ශ්වයම සන්නිවේදනයන් පවත්වා ගැනීමට සහ භූමියේ ස්ථාවරභාවය පවත්වා ගැනීමට එකඟ වී ඇත.
“චීන පාර්ශවය ද්විපාර්ශවික සබඳතා පිළිබඳ සමස්ත ඉදිරි දර්ශනය සැලකිල්ලට ගෙන ද්වීපාර්ශවික ගිවිසුම් මුළුමනින්ම පිළිපදිමින් ඉතිරි ගැටලු ඉක්මනින් විසඳීමට කටයුතු කිරීම අපගේ අපේක්ෂාවයි” යනුවෙන් ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය පැවසූ බව ඉන්දියා නිවුස් නෙට්වර්ක් වාර්තා කරය.
ඉන්දීය විදේශ ලේකම් ෂ්රින්ග්ලාගේ මෑතකාලීන ශ්රී ලංකා සංචාරය හේතුවෙන් දෙරට මුහුණ පා ඇති ගැටලු පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට ඉන්දියාවට හැකි විය
ඉන්දියාව සහ ශ්රී ලංකාව අතර ඕනෑම ඉහළ මට්ටමේ හුවමාරුවක් යනු ද්විපාර්ශ්වික සබඳතාවල බහු-පැති ස්වභාවය පිළිබිඹු කිරීමක් පමණක් නොව,දෙරට අතර ද්විපාර්ශ්වික සබඳතාවයේ පුළුල් විෂය පථය ඉස්මතු කර දැක්වීමකි.ඓතිහාසික, සංස්කෘතික, ආර්ථික, දේශපාලන හා ආරක්ෂක සබඳතා ඇති සමීප ඉන්දියන් සාගරයේ අසල්වැසියන් ලෙස, 2021 ඔක්තෝබර් 2 සිට 5 දක්වා විදේශ ලේකම්වරයාගේ සංචාරය ශ්රී ලංකා විදේශ ලේකම් ජයනාත් කොළඹගේ ආරාධනයෙන් සිදුවිය.
කෙසේ වෙතත්, දේශීය, ද්විපාර්ශ්වික හා කලාපීය වශයෙන් බලපාන සාධක ගණනාවක් හේතුවෙන්, මෙම සංචාරය බොහෝ වැදගත්කමක් උසුලන බව ඉන්දියා නිවුස් නෙට්වර්ක් පවසයි.
විදේශ ලේකම්වරයාගේ මැදිහත්වීම පෘථුල එකක් වූ අතර පශ්චාත් වසංගතය හමුවේ දෙරට අතර ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා තවදුරටත් ශක්තිමත් කර ගැනීමට එය උපකාර වනු ඇති බව ඉන්දියා නිවුස් නෙට්වර්ක් කියයි .
ඇත්ත වශයෙන්ම, සංචාරය සඳහා පසුබිම වූයේ ආහාර හා විදේශ විනිමය අර්බුද හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාව පීඩාවට පත් සිටි අතර, පසුගිය එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුවේදී විදේශ ඇමති ජී.එල් පීරිස් සහ ඉන්දීය සගයා වන ආචාර්ය එස්. ජයිශන්කර් සාකච්ඡා පැවැත්විණි.
කෙසේ වෙතත්, විදේශ ලේකම් ශ්රින්ග්ලාගේ නිල සංචාරය, කොළඹ අද නගරයේ නිල කටයුතු වලට සීමා නොවූ අතර, දිවයිනේ දේශපාලන නායකත්වයන් සමඟ අගනුවරදී සහ උතුරු පළාතේ දෙමළ බහුතරයක් වූ යාපනයේදී පැවැත්වූ රැස්වීම් ඊට ඇතුළත් විය.
මහනුවර දළදා මාලිගාව විහාරස්ථානයේදී දළදා සමිඳුන් වැඳ පුදා ගැනීමෙන් සිය දින තුනේ නිල සංචාරය ආරම්භ කිරීමෙන් ඔහු ජාතියේ බෞද්ධ බහුතරයට ධනාත්මක පණිවිඩයක් ලබා දුන්නේය.
ඉන්දියාවේ ‘අසල්වැසි පළමු ප්රතිපත්තියේ’ මූලික අංගයක් වන ද්විපාර්ශ්වික කටයුතුවලදී සංස්කෘතික හා අන්තර් පුද්ගල සබඳතාවල වැදගත්කම ද එය ඉස්මතු කළේය.
නැගෙනහිර වරාය-ත්රිකුණාමලය නගරයේ එය නැවැත්වීමෙන් අනතුරුව ඔහු රාජ්ය අංශයේ ඉන්දියානු තෙල් සංස්ථාවේ (අයිඕසී) සතුව තිබූ ‘තෙල් ටැංකි ගබඩා සංකීර්ණ’ දෙක හා අර්ධ වශයෙන් ක්රියාත්මක වන ආකාරය පරීක්ෂා කළේය.එමගින් ඔහු ශක්තිමත් පණිවිඩයක් එක් කළේය. මෙය චීනයේ ‘වැරදි අතට’ පත් නොවි නවදිල්ලියේ එය රඳවා තබා ගැනීමට අඛණ්ඩ උනන්දුවක් දක්වයි යන්න ය.
මිනිසුන්ගෙන් මිනිසුන්ට සම්බන්ධ වීම
ඉන්දියාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ හිටපු ඒකාබද්ධ ලේකම් ලෙස කටයුතු කළ අවධියේ සිටම හඳුනන දූපත් අසල්වැසියාගේ යුද සමයේ ශ්රී ලංකාවේ ජනාධිපති සහ වත්මන් අග්රාමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා හමුවී විදේශ ලේකම් සිය රාජතාන්ත්රික කටයුතු ආරම්භ කළේය.
ඔහු ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජයේ ජනාධිපති අතිගරු ගෝඨාභය රාජපක්ෂ හමුවීමෙන් සිය සංචාරය අවසන් කළේය. ආචාරශීලී ස්වභාවයේ පැවති මෙම හමුවීම් දෙක අතරවාරයේ, ෂ්රිංග්ලා විදේශ ඇමති ජී එල් පීරිස් සහ කොළඹ රාජපක්ෂ සොයුරන් සිව් දෙනාගෙන් මුදල් ඇමති බැසිල් රාජපක්ෂ හැර තුන් දෙනෙකු වූ සමග සැලකිය යුතු ලෙස සාකච්ඡා කළේය.
මෙම හමුවීම් වලදී යාපනය-චෙන්නායි ගුවන් සේවය, කරෙයිකාල්-කන්කසන්තුරේ සහ ධනුෂ්කොඩි-තලෙයිමනාර් තොටුපල(බෝට්ටු) සේවා සහ අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදි විසින් කලින් යෝජනා කළ පරිදි ඉන්දියාවේ කුෂිනාගර් නව ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපල සහ ශ්රී ලංකාව අතර බෞද්ධ කොරිඩෝව වැනි තවත් සම්බන්ධතා මාර්ග ස්ථාපිත කිරීම යනාදිය කෙරෙහි සාකච්ඡා කළේය.ද්විපාර්ශ්වික අන්තර් පුද්ගල සබඳතා දියුණු කර ගැනීමට ඉන්දියාවේ ඇති උනන්දුව විදේශ ලේකම්වරයා අවධාරණය කළේය.
ශ්රී ලංකාව තුළ ඉන්දියානු නිවාස ව්යාපෘතිය, වව්නියාව දිස්ති්රක්කයේ ආදර්ශ නිවාස ගම්මානය, දඹුල්ල ශීත ගබඩා කම්හල සහ පොළොන්නරුවේ ත්රිභාෂා පාසැල වැනි ඉන්දියාව විසින් සිදු කරන ලද ජනතා කේන්ද්රීය ධාරිතා වර්ධන වැඩ සටහන් ලේකම් ශ්රින්ග්ලා අවධාරණය කළේය. බොහෝ දුරට අවධානයට ලක් නොවුණත්, මෙම ව්යාපෘති බොහෝ දුරට ක්රියාත්මක කළේ දේශීය අමු ද්රව්ය උපයෝගී කරගනිමින් හැකි තරම් දුරට ශ්රී ලාංකික හවුල් කරුවන් විසින් බව ඔහු සඳහන් කළේය. එමඟින් අනෙක් ජාතීන් පවසන පරිදි නොව, ශ්රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් චීනය ආර්ථික හවුල්කාරිත්වයට එහා ගිය අද්විතීය ප්රවේශයක් සඳහා ඉන්දියාව ඉස්මතු කළේය.
දේශපාලන හා ආර්ථික සබඳතා
ත්රිකුණාමලය තෙල් ගබඩා සංකීර්ණය පරීක්ෂා කිරීමෙන් පසුව ඉන්දීය විදේශ ලේකම්වරයා කියා සිටියේ ඉන්දියාව පව්කාර වසංගත අවධියේදී ශ්රී ලංකාවට ආධාර කිරීම සඳහා ආවේණික වූ සහ සීමා පනවා ඇති ආකාරයෙන් කටයුතු කළ බවයි. ත්රිකුණාමලය සංචාරයේ දෙවන අදියර ආර්ථික සබඳතා වැඩිදියුණු කිරීමේ විෂය පථය සහ අවශ්යතාවය අවධාරණය කළේය . මෙය ද්වීපාර්ශ්වික සබඳතාවල තවත් මුල්ගලක් වන ජාතියේ ‘බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව’ සම්බන්ධව වේ. ලංකාවේ තෙල් කර්මාන්ත වෘත්තීය සමිති විසින් වරින් වර විරෝධතා දැක්වීම සහ දේශපාලන පංතිය, විශේෂයෙන් පාලක හවුල විසින් වරින් වර කරන විරෝධතා කාරණා මෙම ද්විපාර්ශ්වික යුතු වලට බාධා සිදුවිය.
ද්වීපාර්ශ්වික සංවර්ධනය සහ වාණිජ සබඳතා කෙරෙහි ශ්රී ලංකාවේ ප්රවේශය මූලික වශයෙන් තෙල් ගබඩා සංකීර්ණ පරීක්ෂණය මඟින් ඉස්මතු කෙරිණි, එවැනි ප්රවේශයක්, එහි ප්රමාදයන් සහ අවලංගු කිරීම් හේතුවෙන්, ඉන්දියාව විසින් යෝජිත/ අරමුදල් සහිත වෙනත් ව්යාපෘති විවිධ අවධීන්හි බල ගැන්වීය. . 2008 දී සීපා වෙළෙඳ ගිවිසුම අමතක වී දින නියමයක් නොමැතිව කල් දැමීම සහ මෑතකදී ජපානය ද ඇතුළත් ත්රෛපාර්ශ්වික ඊසීටී ගිවිසුම අවලංගු කිරීම එවැනි ඉහළ අවස්ථා දෙකක් පමණි.
දේශපාලන පෙරමුනේදී, අන්යෝන්ය වශයෙන් වැදගත් වන කරුණු සාකච්ඡා කිරීම හැර, ඉන්දීය විදේශ අමාත්යවරයා ශ්රී ලංකා විදේශ ඇමති ජීඑල් පීරිස් සමඟ කළ සාකච්ඡාවේදී ශ්රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ගැටළුව සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවේ ස්ථාවරය ප්රකාශ කළේය. ජනවාර්ගික සංහිඳියාව ඇති කිරීමේ මාධ්යයක් ලෙස පළාත්වලට බලතල බෙදා හැරීම ලබා දෙන 13 වන සංශෝධනය මුළුමනින්ම ක්රියාත්මක කිරීමේ ඉන්දියානු ස්ථාවරය ඔහු නැවත අවධාරණය කළේය. මේ සඳහා, පසුගිය රජය විසින් පළාත් සභා ඡන්ද විමසීම පැහැදිලි කළ නොහැකි ලෙස ප්රමාද . හෙයින් කල් ඇතිව පැවැත්වීමේ අවශ්යතාවය ද ෂ්රිංග්ලා අවධාරණය කළේය.
ශ්රී ලංකාවේ ආහාර සහ විදේශ විනිමය අර්බුද හේතුවෙන්, විශේෂයෙන් මුදල් ඇමති බැසිල් රාජපක්ෂ සමඟ ආගන්තුකයාගේ සාකච්ඡා කෙරෙහි වැඩි නිරීක්ෂකයින්ගේ අවධානය යොමු විය. නිශ්චිත අවශ්යතා සහ හැකියාවන් සාකච්ඡා කර ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙන අතර, විදේශ ලේකම්වරයා නැවත දිල්ලියට ළඟා වීමෙන් පසු ඉන්දීය රජයේ අනෙකුත් අංශ සහ දෙපාර්තමේන්තු සමඟ සාකච්ඡා කර විපරමක් ද කරන ලදී.
ආරක්ෂක බැඳීම්
මෙම සංචාරයේ සෘජුවම කොටසක් නොවුණත්, කලින් සැලසුම් කළ, දින 12 ක අටවන ‘මිත්ර ශක්ති’ (මිත්රත්වයේ බලය) හමුදා අභ්යාසයන් දෙරට ආරම්භ කළේ ඉන්දියානු විදේශ ලේකම් ශ්රී ලංකා භූමියේ සිටියදී ය. නැගෙනහිර අම්පාරේ පිහිටි දිවයිනේ සටන් පුහුණු පාසලේ 120 ක බලකායකින් යුත් ඉන්දියානු හමුදා භට කණ්ඩායමක් ඒකාබද්ධ කැරලි මර්දන හා ත්රස්ත විරෝධී අභ්යාස පැවැත්වෙමින් තිබේ. බලඇණියකට- ශ්රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ ප්රබල භට කණ්ඩායමක් සහභාගී වේ.
මෙම ‘මිත්ර ශක්ති’ අදියරට එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක මෙහෙයුම් වල ගතිකතාවයන් ඇතුළත් වේ. මෙමගින් බහුපාර්ශ්වික හා ගෝලීය බැඳීම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් ඔවුන්ගේ මිලිටරි මට්ටමේ සහයෝගීතාව ද්විපාර්ශ්වික මට්ටමෙන් ඔබ්බට ගෙන යමින් ඇත්ත
*** කතෘ ආරක්ෂක හා විදේශ ප්රතිපත්ති විශ්ලේෂකයෙකි; ප්රකාශිත අදහස් ඔහුගේම ය
2021 ජ්යෙෂ්ඨ මල්ලවපොර ලෝක ශූරතා තරගාවලියට සහභාගීවීමට පසුගියදා දිවයිනෙන් පිටත්ව ගොස් තරග සංචාරය අතරතුර දී නෝර්වේ රාජ්යයේ ඔස්ලෝ නුවරින් අතුරුදහන් වූ මල්ලවපොර සම්මේලනයේ උප සභාපති මෙන්ම කණ්ඩායමේ කළමණාකරු වශයෙන් ද කටයුතු කළ ඩොනල්ඩ් ඉන්ද්රවංශ මහතා සම්බන්ධව පුළුල් විමර්ශන ක්රියාත්මක කරන බව ක්රීඩා සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්යක්ෂ ජනරාල් අමල් එදිරිසූරිය මහතා පැවසීය.
ඒ පිළිබඳ ක්රීඩා අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා මෙසේ අදහස් දැක්වීය.
2019 අංක 24 දරණ ක්රීඩාවලට සම්බන්ධ වැරදි වැළැක්වීමේ පනතේ විධිවිධාන අනුව “ක්රීඩා වැරදි වැළැක්වීමේ විශේෂ විමර්ශන ඒකකය” වෙත වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර තිබෙනවා.
මේ සම්බන්ධව ජාත්යන්තර මල්ලවපොර සම්මේලනයටත්, නෝර්වේ මල්ලවපොර සම්මේලනයටත් දැනුම් දී තිබෙන අතර, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට ද ශ්රී ලංකා මල්ලවපොර සම්මේලනය විසින් පැමිණිලි ඉදිරිපත් කර තිබෙනවා.
තරගාවලියට සහභාගීවීම සඳහා ලබාදුන් මුදල් ද අදාළ කළමනාකරවරයා විසින් රැගෙන ගොස් ඇත්දැයි එහිදී විමර්ශනය කිරීමෙන් අනතුරුව මේ පිළිබඳව නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගැනීමට නියමිතයි.
”ඔක්තෝබර් මස 02 සිට 10 වන දින දක්වා නෝර්වේ ඔස්ලෝ නුවර පැවැත්වුණු ජ්යෙෂ්ඨ මල්ලවපොර ලෝක ශූරතා තරගාවලියට සහභාගීවීම සඳහා පමණක් අනුමැතිය ලබාදෙන ලෙස මල්ලවපොර සම්මේලනයෙන් ඉල්ලීමක් ඉදිරිපත් වුණා.
මෙම තරගාවලිය සඳහා ක්රීඩකයන් තෝරා ගැනීමේ දී දක්ෂතා ඇගයීමේ නිසි ක්රමවේදයට අනුව ක්රීඩකයින් තෝරාගැනීමකින් තොරව 2019 වසරේ දක්ෂතා දැක්වූ කණ්ඩායම ම මෙවර තරගාවලිය සඳහා ඔවුන් ඉදිරිපත් කර තිබුණා.
තරගාවලියක් සඳහා දක්ෂතම හා සුදුසුකම් සහිත පුහුණු කණ්ඩායම සඳහා නිර්දේශ ලබාදීම අදාළ සංගමය හෝ සම්මේලනය, ජාතික තේරීම් කමිටුව හා උසස් දක්ෂතා කමිටුව විසින් සිදුකරනු ලබනවා.
මේ වනවිට (2021) ක්රීඩකයන්ගේ දක්ෂතාවයන් වැඩි දියුණු වී ඇති බැව් සලකා ක්රීඩකයන්ගේ දක්ෂතා ඇගයීමකින් තොරව 2019 වසරේ දක්ෂතා දැක්වූ ක්රීඩකයන් ම මෙම තරගාවලිය සඳහා පිටත් කර යැවීම පිළිබඳව ක්රීඩා සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව හා උසස් දක්ෂතා කමිටුව එක්ව සාකච්ඡා කිරීමෙන් අනතුරුව ඔවුන්ට ඒ සඳහා අවස්ථාව ලබානොදීමට තීරණය කළා.
පසුව මෙම තරගාවලියට සහභාගීවීමට පමණක් අවස්ථාව ලබාදෙන ලෙස ක්රීඩකයන් හා මල්ලවපොර සම්මේලනය විසින් ලිඛිතව කළ ඉල්ලීම සැලකිල්ලට ගනිමින් තරගාවලියට ඉදිරිපත්වීම සඳහා ක්රීඩකයන්ට අවස්ථාව ලබාදීම වෙනුවෙන් මෙම කණ්ඩායමට තරග සහභාගීත්වය සඳහා පමණක් අවසර ලබාදුන්නා.
තරගාවලියට ඉදිරිපත්වීමට පමණක් ක්රීඩකයන් වෙනුවෙන් ලබාදුන් මෙම අවස්ථාව අනිසි ලෙස භාවිත කර තම පෞද්ගලික අරමුණ ඉටු කරගැනීම වෙනුවෙන් ජාත්යන්තරය ඉදිරියේ රටේ හා ක්රීඩාවේ අභිමානය හෑල්ලුවට ලක්කර තරග සංචාරය අතරතුර දී මල්ලවපොර සම්මේලනයේ උප සභාපති මෙන්ම කණ්ඩායමේ කළමණාකරු වශයෙන් ද කටයුතු කළ ඩොනල්ඩ් ඉන්ද්රවංශ මහතා කණ්ඩායම එරටින් පිටත්වීමට පෙර දින එනම් 07 වනදා ඔස්ලෝ නුවරින් අතුරුදහන් වී තිබුණා.
ඔහු එසේ ඔස්ලෝ නුවරින් අතුරුදහන්ව ඇත්තේ සිය කණ්ඩායමට නැවත ලංකාවට පැමිණීමට හා පී.සී.ආර්. පරීක්ෂණ සඳහා ඔවුන් සතුව තිබූ මුදල් ද රැගෙන බවට කරුණු වාර්තා වුණා.
විදේශගතවීමේදී අදාළ පුද්ගලයන් සමග රුපියල් ලක්ෂ 10ක ඇප බැඳුම්කරයක් වෙනුවෙන් ගිවිසුම්ගත වන බැවින් එම ඇප බැඳුම්කර කොන්දේසි උල්ලංඝනය සම්බන්ධයෙන් නඩු පැවරීම කෙරෙහි ද අප අවධානය යොමු කර තිබෙනවා.
මෙම තරග සංචාරය සම්බන්ධව මල්ලවපොර සම්මේලනයේ අදහස් පමණක් සැලකිල්ලට ගනිමින් මාධ්ය හරහා සාවද්ය තොරතුරු සමාජගතවීම පිළිබඳ කණගාටු වන අතර මල්ලවපොර සම්මේලනයෙන් ද ඒ පිළිබඳව කරුණු විමසීමක් සිදුකිරීමට නියමිතයි.
සෑම පුරවැසියකුම ජවසම්පන්න, සෞඛ්යසම්පන්න, විනයගරුක හා ගෞරවනීය පුද්ගලයන් බවට පත්කරමින් සමෘද්ධිමත් දේශයක් ගොඩනැගීම සඳහා යන ගමනේ දී විනය ප්රමුඛ කාරණයක් වන බැවින් අභිමානවත් ජාතියක් ලෙස ජාත්යන්තරය තුළ රට නියෝජනය කිරීමේදී සියලුදෙනාම විනය සම්බන්ධව ඉතාමත් ම වගකීමෙන් කටයුතු කළ යුතුයි.
මෙවැනි සිදුවීම් අපි තරයේ හෙළා දකින අතර වැරදි පූර්වාදර්ශ අනාගත පරම්පරාවට ලැබීම වැළැක්වීම සඳහා මෙම සිදුවීම සම්බන්ධව විමර්ෂනය කිරීමෙන් අනතුරුව මෙම විනය විරෝධී ක්රියා සම්බන්ධව දැඩිව නීතිය ක්රියාත්මක කරනු ලබනවා” යැයි ක්රීඩා අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
අඩි හයක ගැඹුර ඇති වළක් ඇතුලට බැස උඩින් පස් වසා ඒ මත ගින්දර දල්වමින් පැය 6ක කාලයක් වළ තුළ නිදාගෙන ප්රකෘති සිහියෙන් නැවත ගොඩ ඒමේ ලෝක වාර්තාවක් තැබීම සඳහා මාතලේ තරුණයෙකු සූදානමින් සිටී.
ලොව කිසිම කෙනෙකු මෙම ක්රියාවලිය සිදු කර නොමැති බවත් එම ක්රියාවලිය තමන් සිදු කරන්නට උත්සාහ කරන්නේ මුළු ලෝකයේම අවධානය තම මව් රට වෙත යොමු කරවා ගැනීම සඳහා බව හෙතෙම කියයි.
මාතලේ ගොන්ගාවිල පාර ප්රදේශයේ පදිංචි 36 හැවිරිදි මොහොමදු මශ්හුන් මුසාදික් නැමති මෙම තරුණයා මෙම බිහිසුණු ලෝක වාර්තාව තැබීම් සඳහා සූදානමින් සිටි.
මේ වන විටත් අවස්ථා ගණනාවක් මෙම තරුණයා මිතුරන් කිහිප දෙනෙකු එක්ව මෙම බිහිසුණු ක්රියාවලිය පුරුදු පුහුණු වී සිටීම විශේෂත්වයකි.
මුළු ලෝකයේම අවධානය මෙරටට යොමු කරවීම මෙන්ම ශ්රී ලාංකීය ජනතාව ඕනෑම දේකට දක්ෂ පිරිසක් බව හුවාදැක්වීම ලොවට කියා පෑම කුඩා කාලයේ සිටම තමන්ගේ අරමුණ වී තිබුණු බවත් මෙම අරමුණ ඉෂ්ට කර ගැනීම සඳහා අවශ්ය පසුබිම් සකසා දෙන්නැයි තමන් අදාළ බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින බව සඳහන් කළේය.
ලෝක වාර්තාව තැබීම සඳහා අවස්ථා ගණනාවක් පුරුදු පුහුණු වූ ඒ මහතා මීට දින කීපයකට ඉහතදී මාතලේ ප්රදේශයේ දී තම මිතුරන් කීප දෙනෙකුගේ සහාය ඇතිව කැමරා කිහිපයක් උපයෝගී කරගෙන අඩි හයක වළක් කපා ඒ මත නිදාගෙන උඩින් පස් වසා භූමිතෙල් සහ දර යොදාගෙන ගිනි තබා පැය දෙකක වැඩි කාලයක් ඒ තුළ රැඳී සිටි බවත් ඒම සියලු සිද්ධීන් කැමරා කිහිපයක් යොදාගෙන එළියේ සහ වළ ඇතුලේ රූගත කිරීම් සිදුකර ඇතැයි ඒ මහතා සඳහන් කළේය.
මහ පොළොව යට පස් වසා නිදාගෙන සිටින ලෝක වාර්තාවක් මීට පෙර පකිස්ථානු ජාතිකයෙකු විනාඩි විසි එකක කාලයක් සිට ලෝක වාර්තාවක් පිහිටුවා තිබෙන බවත් ඔහු උඩින් ගින්දර දමා නොතිබූ බවද එම වාර්තාව අභිබවා තමන් මේ වන විටත් පැය දෙකයි විනාඩි 14ක කාලයක් අත් අත්හදා බලා ඇතැයි සඳහන් කළේය.
තමන් පැය දෙකක් එසේ වළ තුළ සිටිය ද තමන්ට පැය 6ක කාලයක් ඒ හා සමානව ගත කිරීමට හැකියාව තිබෙන බවද ඔහු සඳහන් කර සිටියේය.
මෙම බිහිසුණු ලෝක වාර්තාවක් තැබීම සඳහා පුරුදු පුහුණු ව සිටින මොහොමඩ් මුසාදික් අප සමග මෙසේ පැවසීය.
“මම උපන්නේ මාතලේ. ගොන්ගවෙල පාර තමයි පදිංචි වෙලා ඉන්නේ. මාතලේ සහිරා විදුහලේ ඉගෙන ගත්තෙ. මම හොකී ක්රීඩාවට වගේම ධාවන ක්රීඩාවටත් කරලා තියෙනවා. හොකි වලින් ජාතික කණ්ඩායමේ සෙල්ලම් කරලා තියෙනවා. ක්රිඩාව ගැන පුංචි කාලේ ඉඳලම මගේ ලොකු විශ්වාසයක් තිබුණේ.”
” මම දැන්ට ව්යාපාරිකයෙක් හැටියටයි කටයුතු කරන්නේ. ලංකාවේ වගේම ඩුබායි වල මගේම කියලා ව්යාපාරයක් පවත්වාගෙන යනවා. ඩුබායි වල ආයෝජකයෙක් හැටියටයි මම කටයුතු කරන්නේ. කේ ඩබ්ලිව් ප්රයිවට් ලිමිටඩ් ශ්රී ලංකා කියන නමෙන් ඩුබායි වල තියෙන ආයතනය මගේම තැනක්.
මම විවාහ වෙලා ඉන්නේ. ළමයි හතර දෙනෙක් ඉන්නවා. මගේ අම්මයි තාත්තයි දෙන්නම් මිය ගිහිල්ලා. පුංචි කාලේ ගොඩක් දුක් වින්දා. ඒ වගේම මම හිත හදාගන්න භාවනා කරන කෙනෙක්. මගේ අරමුණු කරා යන්න මුළු ලෝකයටම දැනෙන්න විස්මිත වැඩක් කරන්න පුංචි කාලෙ ඉඳලම අරමුණු කර ගත්තා. ඒ නිසාම කාලයක් මම ඉන්දියාවට ගිහිල්ලා හිත දියුණු කර කරගන්න භාවනා කරන ක්රම ඉගෙන ගත්තා. ඉන්දියාවේ නාපුර් වල තමයි මම හිත දියුණු කරගන්න භාවනා කරන්න ගියේ.”
මේ මහා පොළොව යට උඩින් ගින්දර දාලා රැඳී ඉන්නේ හිත දියුණු කරගන්න පුළුවන් වීම නිසා කියලයි මං විශ්වාස කරන්නේ. ගොඩක් කට්ටිය මට විහිළුත් තහළු කළා මේවා පිස්සු වැඩ කියලා. හැබැයි මගේ අරමුණ කරා යන්න මම ඒ ඕනෑම දෙයක් බාධකයක් බිඳ ගෙන හිතේ ශක්තියෙන් යන කෙනෙක්.”
“මුදල් ඕන තරම් හම්බ කරන්න පුළුවන්. රටට කීර්තියක් ගෙනත් දෙන්න උපන් රටට ලෝකෙම අවධානය යොමු කරල දෙන්න පුළුවන් පිරිස ඉන්නේ ඉතා අඩුවෙන්. අන්න ඒ නිසා තමයි මම මේ ලෝක වාර්තාව තියන්න සූදානම් වෙන්නේ. ඒ නිසා මට උදව් කරන්න කියලා වගකිවයුතු බල බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනවා. මේ වන විට ලෝක වාර්තාව තියන්න ලියකියවිලි බාරදීලා එම ආයතන වල ලියාපදිංචි වෙලා ඉන්නේ.”
මම ව්යාපාරිකයෙක් හැටියිට මුදල් හම්බ කරනවා. හැබැයි හම්බ කරන මුදල් මම අපේ රටේ දරුවෝ පන්සියයකට ඉගෙන ගන්න උදව් කරනවා. තවත් දිළිඳු පවුල් රැසකට විශාල උදව් උපකාර කරනවා. ඒක තමයි මගේ ලොකුම සතුට. මම මේ ලෝක වාර්තාව තියලා මුළු ලෝකෙන්ම ඉල්ලා සිටින්නේ අපි වගේ දක්ෂයන්ට ලෝකයේ තැන්ක් දෙන්න කියලා. ඒ වගේම ලෝකයේ ඉහලටළට යන්න බැරි ඕනෑ තරම් දුවා දරුවන් ඉන්නවා. ඒ දුවා දරුවන්ට මේ ලෝකයේ ගමන් කරන්න පුළුවන් තැනක් දෙන්න. ඒ අයගේ දක්ෂතා හැමදාම හිර කරලා තියන්න එපා කියලා මේ ඉල්ලීම කරන්න තමයි මම ඉදිරිපත් වෙන්නේ. ඒ නිසා මම ක්රිඩා ඇමතිතුමාගෙන් ජනාධිපතිතුමාගෙන් සහ මේ රටේ විදේශ කටයුතු ඇමති තුමාගෙන් ඇතුළු ලෝක වාර්තා කමිටු වලින් ඉල්ලා සිටින්නේ මගේ රට වෙනුවෙන් ලෝක වර්තාව කියන්න මට අවශ්ය වටපිටාව සකසලා දෙන්න කියලා.
සටහන සහ ඡායාරූප – කාංචන කුමාර ආරියදාස – දඹුල්ල
ඉන්ධන මිල ඉහළ දැමීම සම්බන්ධයෙන් කැබිනට් මණ්ඩලය සමග සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන බව බලශක්ති ඇමති උදය ගම්මන්පිල පවසයි. බලශක්ති අමාත්යවරයා මේ බව පැවසුවේ අද එම අමාත්යාංශයේ පැවැති මාධ්ය සාකච්ඡාවකදීය.
ආණ්ඩුව ඉන්ධන සඳහා යම් සහනයක් ලබා දුන්නොත් මිල ඉහළ දැමීමකට යාමට නොවනු ඇති බව ද අමාත්යවරයා මෙහිදී පැවසුවේය.
‘‘පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බලයක් නොව දහයෙන් නවයක බලයක් තිබුණත් ලෝක වෙළඳපලේ මිල වැඩිවීම් පාලනය කිරීමේ හැකියාවක් ආණ්ඩුවට නැහැ. ලෝක වෙළඳපල තුල භාණ්ඩ මිල තීරණය වන්නේ පාර්ලිමේන්තුවේ බලය අනුව නොවෙයි. ලෝක වෙළඳපලේ මිල ඉහළයාමෙන් සිදුවන පාඩු දිගින් දිගටම දරාගැනීමේ හැකියාවක් රජයට නැහැ. ඉන්ධන සඳහා රජයෙන් සහනයක් ලබා නොදුන්නොත් මෙම මාසයේදී තෙල් සංස්ථාවට රුපියල් කෝටි 1,000ක පාඩුවක් සිදු වෙනවා. එවැනි තත්වයක් හමුවේ මිල ඉහළදැමීමකින් තොරව පවත්වාගෙන යා නොහැකියි‘‘
මෙහිදී අදහස් දැක්වූ ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති නීතිඥ සුමිත් විජේසිංහ මහතා කියා සිටියේ මේ වනවිට ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව රුපියල් බිලියන 70ක පාඩුවක් ලබා ඇති බවත් පවතින තත්වය අනුව ඉන්ධන මිල ඉහළ නැංවීම සඳහා රජයෙන් ඉල්ලීමක් කරන බවයි.
‘‘මේ වනවිට ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව පෙට්රල් ලීටරයකින් රුපියල් 14.56ක්, ඩීසල්වලින් රුපියල් 31.46ක් පාඩු ලබනවා. අගෝස්තු 31 වනදා වනවිට රුපියල් බිලියන 70ක පාඩුවක් සංස්ථාව ලබා තිබෙනවා. ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව මෙවැනි අවස්ථාවක ඉන්ධන මිල ඉහළ දැමීම කළ යුතු බවයි අපේ ස්ථාවරය වන්නේ‘ යැයි ද සභාපතිවරයා කීවේය.
මේ අතර අද පැවැති ජනමාධ්ය හමුවකදී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ප්රචාරක ලේකම්, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී විජිත හේරත් සඳහන් කළේ ඩීසල් රුපියල් 32/-කින් සහ පෙට්රල් 14/-කින් ඉහළ දැමීමට රජය සූදානම් වන බවයි.
පළාත් සභා මැතිවරණය කඩිනමින් පැවැත්වීමට අවශ්ය නෛතික සංශෝධන කඩිනමින් සිදුකිරීමට මැතිවරණ සහ ඡන්ද විමසීම් ව්යුහයේ හා නීති රීතිවල ප්රතිසංස්කරණ හඳුනාගැනීමටත්, ඒ සම්බන්ධයෙන් අවශ්ය සංශෝධන ඉදිරිපත් කිරීමටත් වන පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාව තීරණය කළේය.
පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාව එහි සභාපති, සභානායක, අමාත්ය දිනේෂ් ගුණවර්ධන මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් පසුගියදා (08) රැස්විය.
පළාත් සභා වසර 03 කට අධික කාලයක් අක්රීයව පැවතීම හේතුවෙන් මේ වන විට රට තුළ ගැටලු රැසක් නිර්මාණය වී තිබෙන බව මුදල් අමාත්ය බැසිල් රාජපක්ෂ මහතා කාරක සභාවේදී පෙන්වා දුන්නේය. එක් අයෙකු විසින් පළාත් සභාව පාලනය කරනු ලැබීම සාධාරණ නොවේ. මේ වන විට පළාත් පාලන ආයතන සහ පාර්ලිමේන්තුව සක්රීයව පවති. අක්රීයව පවතින්නේ පළාත් සහා පමණි. ඒ හේතුවෙන් පළාත් සභා මැතිවරණය කඩිනමින් පැවැත්වීම සඳහා ක්රියා කළ යුතු බව මුදල් අමාත්යවරයා අවධාරණය කළේය.
පවතින තත්ත්වය තුළ පැරණි ජන්ද ක්රමය යටතේ පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්වීම සඳහා කටයුතු කළ යුතු බව කාරක සභා සාමාජිකයෝ මෙහිදී පෙන්වා දුන්හ.
පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවේ සභාපති, සභානායක, අමාත්ය දිනේෂ් ගුණවර්ධන මහතා එහිදී පැවසුවේ ලබන වසරේ ජනවාරි මාසයේදී පළාත් සභා මැතිවරණය පැවැත්වීමට අවශ්ය නෛතික සංශෝධන පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීම සුදුසු බවයි. එම සංශෝධන සිදු කිරීමේදී සාධාරණ කාන්තා නියෝජනයක් ලැබෙන පරිදි කටයුතු කිරීමේ අවශ්යතාවද කාරක සභාවේදී සාකච්ජා විය.
“බහුතර පිරිසකගේ මතය වන්නේ රටට යෝග්ය වන්නේ මිශ්ර මැතිවරණ ක්රමයක්ය” යන්න කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා මෙහිදී කීවේය. කාරක සභාවේදී සාක්ෂි ලබාදුන් බොහෝ දේශපාලන පක්ෂ මෙන්ම ස්වාධීන කණ්ඩායම්ද එම මතයේ සිටින බව හෙතෙම අවධාරණය කළේය.
මැතිවරණ හා ජන්ද විමසීම් නීති රීතී ප්රතිසංස්කරණයට ඉදිරිපත් වූ යෝජනා විශ්ලේෂණය කිරීමේ විද්වත් කමිටුවද පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවට සිය යෝජනා ඉදිරිපත් කළේය.
එම කමිටුව වෙනුවෙන් අදහස් දැක්වු, එහි සභාපති ශ්රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්යාලයේ උපකුලපති මහාචාර්ය සුදන්ත ලියනගේ මහතා පෙන්වා දුන්නේ, පළාත් පාලන ආයතන වල දැනට පවතින මන්ත්රීධූර සංඛ්යාව අඩුකළ යුතුය යන්න පොදු මහජන මතය බවයි.කොට්ඨාස සංඛ්යාව අඩු කිරීමෙන් එය සිදු කිරීම ප්රායෝගික නොවන බවත්,මන්ත්රීධූර සංඛ්යාව අඩුකළ යුත්තේ සමානුපාතික නියෝජනයට වෙන්කළ කොටසින් බවත් ඔහු කාරක සභාවේදී පෙන්වා දුන්නේය. එසේම කොට්ඨාස සහ සමානුපාතික යන කොටස් දෙකෙන්ම එම මන්ත්රීධූර සංඛ්යාව අඩුකල යුතු බවට විද්වත් කමිටුවේ ඇතැම් සාමාජිකයන් විශ්වාසය පළකරන බවද ඔහු සඳහන් කළේය. කාන්තා නියෝජනය සියයට 25 ක් ලෙස පවත්වා ගැනීම යෝග්ය වේ. පාර්ලිමේන්තු සහ පළාත් සභා මැතිවරණ එකම ක්රමයක් යටතේ පැවැත්වීම සුදුසුය. පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීධූර සංඛ්යාව 225 සීමාවේ පවත්වා ගැනීම යෝග්ය වෙයි. පාර්ලිමේන්තුවට ජාතික ලැයිස්තුවෙන් මන්ත්රීවරයන් පත් කර ගැනීමට අදාළව නිසි ක්රමවේදයක් සැකසිය යුතු බවද මහාචාර්ය සුදන්ත ලියනගේ මහතා කාරක සභාවේදී අවධාරණය කළේය.
මෙම කාරක සභා රැස්වීමට අමාත්යවරුන් වන නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා, පවිත්රාදේවි වන්නිආරච්චි යන මහත්ම මහත්මීන්ද, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් වන රංජිත් මද්දුම බණ්ඩාර, අනුර දිසානායක, මනෝ ගනේෂන්, එම්.ඒ.සුමන්තිරන්, මධුර විතානගේ, සාගර කාරියවසම් යන මහත්වරුද සභභාගි වූහ.
නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව, සීමා නිර්ණය කොමිෂන් සභාව යන ආයතනවල නිලධාරිහුද මේ අවස්ථාවට එක්ව සිටියහ.
පාර්ලිමේන්තු විශේෂ කාරක සභාවේ මීළඟ රැස්වීම් ලබන 22 වැනිදා පැවැත්වෙන බව එහි ලේකම්, පාර්ලිමේන්තුවේ කාර්ය මණ්ඩල ප්රධානි හා නියෝජ්ය මහ ලේකම් කුෂානි රෝහණදීර මහත්මිය පවසන්නීය.
වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනතට අනුව කැලයෙන් අලි – ඇතුන් අල්ලා ගෘහාශ්රිත කිරීම නීති විරෝධී ක්රියාවකි. එසේ අල්ලා ගනු ලබන සතුන් නීත්යානුකූලව ලියාපදිංචි කිරීමේ හැකියාවක් ද නොමැත.
මෙවන් නීතිමය තත්ත්වයන් ගොඩනගා ඇත්තේ ස්වාභාවික වාසස්ථානවල අඛණ්ඩ ක්රියාකාරීත්වයට සුවිශේෂී කාර්යය භාරයක් ඉටු කරන අලි – ඇතුන්ගේ පැවැත්ම සුරක්ෂිත කිරීමට ය. එමෙන් ම වාසස්ථාන විනාශය හේතුවෙන් අලි – ඇතුන්ගේ ස්වාභාවික ගහනය සීග්රයෙන් අඩු වෙමින් පවතී. ඒ තත්ත්වය මැඩපැවැත්වීම මෙන් ම ස්වාභාවික ගහනයේ පැවැත්මට බලපෑම් එල්ල කරන වෙනත් ක්රියා වැළැක්වීම මෙම නීති ගොඩනැංවීමේ අරමුණය.
එපමණක් නොව මෙරට වියළි කලාපයේ වනාන්තර පද්ධති සංරක්ෂණය අලි – ඇතුන් පදනම් කර ගෙන ගොඩනැංවී තිබීම නිසා වියළි කලාපයේ බොහෝ ජල පෝෂක වනාන්තර ප්රමාණයක් සුරක්ෂිත වී ඇති අතර ඒ මත කෘෂිකර්මාන්තයේ සුරක්ෂිතතාවය තහවුරු වී ඇත. නමුත් පසුගිය දශක දෙකක කාලය තුළ මේ තත්ත්වයන් සියල්ල සම්පූර්ණයෙන් ම උල්ලංඝනය කරමින් ස්වාභාවික වාසස්ථාන වලින් නීති විරෝධීව අලි පැටවුන් අල්ලා විකිණීමේ දැවැන්ත ජාවාරම ක්රියාත්මක විය.
දැනට තහවුරු කළ වාර්තාවලට අනුව 2000 වසරෙන් පසුව අලි පැටවුන් ජාවාරම්කරුවන් විසින් කැලයෙන් අල්ලා ගත් අලි පැටවුන් ගණන 51 ක් පමණ වේ. ඒ අතුරෙන් අලි පැටවුන් 39 ක් වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ගෘහාශ්රිත අලින් ලෙස ව්යාජ ලේඛන භාවිතා කර නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කර ඇත. ලියාපදිංචි නොකර නීති විරෝධීව රඳවාගෙන සිටි අලි පැටවුන් ගණන 12 කි.
විවිධ පුද්ගලයන් භාරයේ නීති විරෝධීව රඳවාගෙන සිටිය දී අලි පැටවුන් 39 ක් අත් අඩංගුවට ගෙන තිබේ. ඒ අතුරෙන් සතුන් 15 ක් අධිකරණ නියෝග මත නීති විරෝධී භාරකරුවන් වෙත නැවත භාර දී ඇත. මෙතෙක් අත් අඩංගුවට නොගෙන නීති විරෝධී භාරකරුවන් සන්තකයේ තබා ගෙන සිටින සතුන් ගණන 3 කි. කැලයෙන් අල්ලාගත් අලි පැටවුන්ගෙන් තිදෙනෙකු මිය ගොස් ඇති බවට තහවුරු වී ඇති නමුත් කූට ලේඛන භාවිතා කර නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කළ අලි පැටවුන් 6 ක් පිළිබඳ ව කිසිදු තොරතුරක් නොමැත. එම සතුන් ද මියගොස් ඇති බවට අනුමාන කළ හැකි ය.
කැලයෙන් අල්ලාගත් අලි පැටවුන්ගෙන් පළමු ව මිය ගියේ ප්රදීප් නිලංග දෑල මහතා විසින් 2002 වසරේ දී නීති විරෝධී ව සෙවණගල ප්රදේශයෙන් අල්ලා ගන්නා ලද වයස අවුරුදු එකහමාරක් පමණ වූ වාසනා නම් ඇත් පැටවා ය. 2007 වසරේ දී රත්නපුර දෑල ඔයේ ගැට ගසා සිටිය දී ඔයේ ජල මට්ටම වැඩි වීමෙන් දියේ ගිලී මෙම අලි පැටවා මිය ගියේ ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් නිසි පරිදි රැක බලා නොගන්නා බවට සාක්ෂි එක් කරමිනි.
කැලයෙන් අල්ලාගත් අලි පැටවුන්ගෙන් දෙවනුව මිය ගියේ බලන්ගොඩ, රිචඩ් ගෝනකුඹුර මහතා භාරයේ, ඉතා ම දුර්වල තත්ත්වයේ සිටි වයස මාස 6 ක් පමණ වූ අලි පැටවා ය. මෙම අලි පැටවා ව ඔහුගේ නිවසේ නාන කාමරයේ රඳවා සිටිය දී වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන් විසින් අත් අඩංගුවට ගෙන උඩවලව ඇත් අතුරු සෙවණේ රඳවා සිටිය දී මන්දපෝෂණය හේතුවෙන් මිය ගියේ ය. මීට අමතර ව කැලයෙන් අල්ලා ගෙන, නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කළ වරුණ ලංකා කන්නංගර විජේසිංහ මහතා භාරයේ සිටි සීවලී නම් අලි පැටවා වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් අත් අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ පසු අධිකරණ නියෝග මත උඩවලව ඇත් අතුරු සෙවණේ රඳවා සිටිය දී පාචනය හේතුවෙන් මිය ගියේ ය.
මෙම අලි පැටවුන්ගේ මරන තහවුරු වූ ඒවා වන නමුත් වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ලියාපදිංචි කර තිබූ අලි පැටවුන් 6 ක් පිළිබඳ ව කිසිදු සාධකයක් නොමැත. කැලයෙන් අල්ලාගෙන ඇති මෙම අලි පැටවුන් ජේ. ඒ. අයි. කමල් කිත්සිරි, සිසිර ජිනේන්ද්ර පරණගම, ඩී. කේ. කුමාරපේලි, ඩබ්ලිව්. ඒ. රංජිත් විජේසිංහ, කේ. කේ. පණ්ඩුල ප්රියන්ත හා පියසේන අමරතුංග යන මහත්වරුන් භාරයේ සිට ඇති බවටත්, නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කර ඇති බවටත් සාධක ඇති නමුත් එම සතුන් මේ වන විට සොයා ගැනීමට නැත. ඒ හේතුවෙන් මෙම අලි පැටවුන් ද මිය යන්නට ඇති බවට අනුමාන කළ හැකි ය.
කැලයෙන් අල්ලාගත් අලි පැටවුන් නීති විරෝධීව හෝ ලියාපදිංචි නොකර සන්තකයේ තබා ගෙන සිටි පුද්ගලයින් සත්දෙනෙකු මේ වන විට හඳුනාගෙන ඇති අතර ඔවුන් නම් එන්. ජී. රාජපක්ෂ, උපුල් දිසානායක, නෙවිල් වන්නිආරච්ච්, දේවාලේගම ධම්මසේන හිමි, කමතේගෙදර තිලකරත්න, හේවාවසම් ගමගේ සුනිල් හා උඩුවේ ධම්මාලෝක හිමින් වේ. කමතේගෙදර තිලකරත්න නම් හස්තිපාලක (ඇත්ගොව්වා) භාරයේ සිටිය දී අත් අඩංගුවට ගත් මිහිල නම් අලි පැටවාගේ සැබෑ භාරකරු වන්නේ තුෂාන් යශෝධ වෑකඩපොල මහතා ය. කිසිදු භාරකරුවකු හෝ ලියාපදිංචියක් නොමැති කැලයෙන් අල්ලාගත් අලි පැටවුන් තිදෙනෙක් විවිධ ස්ථානවල රඳවා සිටිය දී අත් අඩංගුවට ගෙන තිබේ. උඩවලව, කොළඹගෙආර, ගල්පාය ප්රදේශයේ, පැල්මඩුල්ල හා රත්නපුර ප්රදේශ වලින් එම සතුන් අත් අඩංගුවට ගෙන තිබේ. මෙම සතුන් උඩවලව ඇත් අතුරු සෙවණේ හා පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ මේ වන විට රඳවා සිටී.
වනාන්තරයෙන් අල්ලාගෙන, නීති විරෝධීව රඳවාගෙන සිටින මෙතෙක් අත් අඩංගුවට නොගත් අලි පැටවුන් තිදෙනෙක් වෙති. ඉන් එක් සතෙකු ඌරුමුත්ත වත්ත, ඌරුමුත්ත, අකුරැස්ස ලිපිනයේ පදිංචි අමරදේව මල්වත්ත මහතා භාරයේ සිටී. ගංගා නමින් හඳුන්වන මෙම ඇතින්න හුණුපිටිය, ගංගාරාම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපති ගලබඩ ඥානේස්සර ස්වාමීන්වහන්සේ භාරයේ රඳවා සිටී. අලි – ඇතුන් ලියාපදිංචිය හා සම්බන්ධ දූෂණ හා අක්රමිකතා සොයා බැලීමට පත් කළ විශ්රාමික ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු නිමල් එඩ්වඩ් දිසානායක මහතාගේ 2016 මැයි මස 25 වන දින දරන විමර්ෂණ කමිටු වාර්තාවේ ගංගා නම් මෙම අලි පැටවා ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා කූට ලේඛන භාවිතා කර ඇති බවට තහවුරු කර ඇත.
මිහින් රාජා සහ රෝහණ රාජා හෙවත් අභය රාජා නමින් හඳුන්වන අලි පැටවුන් දෙදෙනා මාතර, පාලටුව, උපුල් දිසානායක මහතා භාරයේ හා වීරකැටිය, මැදමුලන, අත්තනයාය, පෝරේ වත්තේ පදිංචි නෙවිල් වන්නිආරච්චි මහතා භාරයේ රඳවා සිටී.
මිහින් රාජා නම් ඇත් පැටවා 2012 වසරේ දී නිරාජ් රොෂාන් විසින් උඩවලවෙන් අල්ලාගෙන තිබේ. ඒ වන විට වයස අවුරුදු එකහමාරක් පමණ වූ ඇත් පැටවෙකි. එම ඇත් පැටවා සංඛ නමින් හඳුන්වා ඇති අතර 2013 වසරේ අප්රේල් මාසයේ දී මෙම අලි පැටවා සැබෑ භාරකරු වෙත විකුණා තිබේ. අභය රාජා හෙවත් රෝහණ රාජා නම් ඇත් පැටවා 2014 වසරේ දී නිරාජ් රොෂාන් විසින් හම්බන්තොට ප්රදේශයෙන් අල්ලාගෙන තිබේ. ඒ වන විට අවුරුදු 3 ක් පමණ වූ මෙම ඇත් පැටවා මිහින් රාජාගේ සැබෑ භාරකරුවා වෙත ප්රදානය කර තිබේ. නමුත් මෙම සතුන් දෙදෙනා ම මේ වන විට ව්යාජ භාරකරුවන් යටතේ රඳවා සිටී.
හුණුපිටිය, ගංගාරාම විහාරස්ථානයේ පූජ්ය ගලබඩ ඥානේස්සර ස්වාමීන්වහන්සේ භාරයේ සිටින ගංගා නම් අලි පැටවා 2009 වසරේ දී උඩවලවෙන් අල්ලා ගනු ලැබූ සතෙකි. මාතර, ධර්මේ නම් දක්ෂ හස්තිපාලකයා විසින් මෙම සතාව අල්ලා ගෙන ඇති අතර ඒ වන විට මෙම අලි පැටවාගේ වයස අවුරුදු 3 ක් පමණ විය.
වනාන්තරයෙන් නීති විරෝධීව අල්ලා ගත් අලි පැටවුන් විවිධ පුද්ගලයන් මිල දී ගෙන හා ප්රදාන වශයෙන් ලබා ගෙන විවිධ පුද්ගලයන් භාරයේ තබා ගෙන සිටි අතර නීති විරෝධීව කැලයෙන් ඇල්ලීම සිදු කළ පුද්ගලයන් භාරයේ ද අලි පැටවුන් කිහිපදෙනෙකු සිටිය දී අත් අඩංගුවට ගෙන තිබේ. ඒ අනුව නීති විරෝධීව අලි පැටවුන් සන්තකයේ තබා ගෙන සිටි සැකකරුවන් 44 දෙනෙකු හඳුනාගෙන තිබේ. ඒ අතර භික්ෂූන්වහන්සේලා හයනමක් ද වෙති.
දැනට සැකකරුවන් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති පුද්ගලයන් වන්නේ ප්රේමසිරි කළුආරච්චි, එස්. එච්. උචිත නිශාන් ධම්මික, ඩබ්ලිව්. එම්. බී. සමන්ත උදය විජේමාන්න, වරුණ ලංකා කන්නංගර විජේසිංහ, අමරදේව මල්වත්ත, ඩිෂාන් වික්රමරත්න ගුණසේකර, පළිහපිටිය ගමගේ ජයලත්, සුනෙත් චතුරංග වීරසිංහ, සංඛ විරාජ් නවරත්න, රොමේෂ් මාලක දීපාල් කළුආරච්චි, භාරත දේශප්රිය අමරතුංග, ඩබ්ලිව්. ජී. එච්. දීප්ති කුමාර, ඉරුගල් බණ්ඩාරගේ කමල් කිත්සිරි, ප්රදීප් සංජය මියනපලාව, අජිත් සිසිර කුමාර ගාල්ලගේ, ඩබ්ලිව්. එම්. බී. සමන්ත උදය විජේමාන්න, බුද්ධික දේශප්රිය නිරිහැල්ල, හසන්ති චම්පිකා සමරසේකර කරුණාරත්න, එන්. ජී. රාජපක්ෂ, උපුල් දිසානායක, නෙවිල් වන්නිආරච්චි, කිත්සිරි කහටපිටිය, සී. ඩබ්ලිව්. සනත් හපුආරච්චි, ඩබ්ලිව්. එම්. ඩී. පී. සඳමාලි විජේමාන්න, සමරප්පුලි හේවගේ නිරාජ් රොෂාන්, දේවාලේගම ධම්මසේන හිමි, තුෂාන් යශෝධ වෑකඩපොල, කමතෙගෙදර තිලකරත්න, හේවාවසම් ගමගේ සුනිල්, ගම්පහ ආරච්චිගේ රෝලන්ඩ්, පී. යූ. ඒ. විජයන්ති පෙරේරා, ජගත් පින්නගොඩ විතාන, උඩුවේ ධම්මාලෝක හිමි, ගලබඩ ඥානේස්සර හිමි, මහ දිසානායක බණ්ඩාරගේ චන්ද්රරත්න යටවර, හෙල්පාගොඩ ගමගේ තිලිණ සජෝත වින්සන්ට්, කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල හිමි, සචින් වාස් ගුණවර්ධන යන මහත්ම මහත්මීන් හා භික්ෂූන්වහන්සේලා ය.
මීට අමතර ව නීති විරෝධී අලි පැටවුන් සන්තකයේ තබා ගෙන සිටිය දී සැකකරුවන් බවට පත් වී ඇති නමුත් මේ වන විට මියගොස් ඇති පුද්ගලයින් ගණන 5 කි. ඒ අතර භික්ෂූන්වහන්සේලා දෙනමක් ද වේ. එනම් බ්රාහ්මනගම රතනසිරි හිමි, ධරණාගම කුසලධම්ම හිමි, සමරප්පුලි හේවගේ නන්දදාස, සිරිසේන අමරතුංග හා ඒකනායක මුදියන්සේලාගේ අසේල ඒකනායක ය.
නීති විරෝධීව අලි පැටවුන් සන්තකයේ තබා ගැනීම හා විකිණීමේ ජාවාරමට එක ම පවුලේ වැඩි ම පිරිසක් දායක වී ඇත්තේ සමරප්පුලි හේවගේ නිරාජ් රොෂාන් මහතාගේ පවුලේ අය ය. ඔහුගේ පියා වන දැනට ජීවතුන් අතර නොමැති සමරප්පුලි හේවගේ නන්දදාස, ඔහුගේ සොහොයුරා වන එස්. එච්. උචිත නිශාන් ධම්මික සහ ඔහුගේ මාමණ්ඩියකු වන පළිහපිටිය ගමගේ ජයලත් යන මහත්වරුන් අලි පැටවුන් නීති විරෝධීව සන්තකයේ තබා ගැනීම හේතුවෙන් මේ වන විට සැකකරුවන් ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ. මොවුන් විසින් මහරගම, ශ්රී විපශ්යාරාම විහාරය (පුවක්පිටිය විහාරය) සහ කොළොන්නාවේ සිරි සුමංගල හිමි සම්බන්ධ කර ගෙන කැලයෙන් අල්ලා ගන්නා අලි පැටවුන් ලියාපදිංචි කිරීමට අවශ්ය ක්රියාමාර්ග ගැනීම හා අලි පැටවුන් විකිණීමේ ජාවාරම ක්රියාත්මක කිරීම සිදු කෙරින.
කැලයෙන් අල්ලාගෙන, කූට ලේඛන සකස් කර නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කර විවිධ පුද්ගලයන් භාරයේ සිටිය දී අවස්ථා කිහිපයක දී අත් අඩංගුවට ගත් අලි පැටවුන් 16 දෙනෙකු මහේස්ත්රාත් අධිකරණ තුනක නියෝග මත නිදහස් කර තිබේ. එසේ නිදහස් කළ එක් සතෙකු පමණක් පසුව ලබා දුන් අධිකරණ නියෝග මත උඩවලව අලි රැඳවුම් මධ්යස්ථානයේ රඳවා සිටී. ඉතිරි සතුන් පසළොස්දෙනා ම නීති විරෝධී භාරකරුවන් සතු කර ඇත.
කැලයෙන් අල්ලා ගෙන, කූට ලේඛන සකස් කර නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කළ, මතුගම, ජගත් පින්නගොඩ විතාන මහතා භාරයේ සිටින සංජු නම් අලි පැටවා පළමු ව හෝමාගම දී අත් අඩංගුවට ගෙන නිදහස් කර ඇති අතර නැවත දඹුල්ලේ දී වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන් විසින් අත් අඩංගුවට ගෙන දඹුල්ල මහේස්ත්රාත් අධිකරණය වෙත යොමු කර ඇති අතර අධිකරණ නියෝග මත නැවත භාරකරු වෙත ලබා දී තිබේ. අලි – ඇතුන් ලියාපදිංචිය හා සම්බන්ධ දූෂණ හා අක්රමිකතා සොයා බැලීමට පත් කළ විශ්රාමික ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු නිමල් එඩ්වඩ් දිසානායක මහතාගේ 2016 මැයි මස 25 වන දින දරන විමර්ෂණ කමිටු වාර්තාවේ මෙම අලි පැටවා ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා කූට ලේඛන භාවිතා කර ඇති බවට තහවුරු කර ඇත.
කොටුව, ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේ විභාග වන නීති විරෝධීව රඳවාගෙන සිටි අලි පැටවුන් සම්බන්ධයෙන් විමර්ෂණය කෙරෙන අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පවත්වාගෙන යන බී23073/01/15 දරන විමර්ෂණ නඩුවට අනුව 2021 සැප්තැම්බර් 6 වන දින නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ හා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම මත අලි පැටවුන් 14 ක් නීති විරෝධී භාරකරුවන් වෙත ලබා දීමට නියෝග නිකුත් කෙරින.
එම නියෝගය මත 2014 ජූලි මස 22 වන දින හා 2014 ඔක්තොම්බර් 17 වන දින දරන විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවෙන් සිදු කරන ලද නීති විරෝධීව රඳවා සිටි අලි පැටවුන් සම්බන්ධ විගණන විමසුම් වාර්තාවලට අනුව කැලයෙන් අල්ලා ගෙන, කූට ලේඛන සකස් කර නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කළ බවට නිගමනය කර ඇති සතුන් සත්දෙනෙකු නිදහස් කිරීම සිදු කර ඇත. එනම් මීගොඩ, භාරත දේශප්රිය අමරතුංග භාරයේ සිටි චූටි මැණිකේ ඇතින්න, බියගම, ඩබ්ලිව්. ඩී. එච්. දීප්ති කුමාර භාරයේ සිටි සුරනි ඇතින්න, කොට්ටාව, ඉරුගල් බණ්ඩාරගේ කමල් කිත්සිරි භාරයේ සිටි පංචාලි ඇතින්න, කොළඹ, ශ්රී සම්බෝධි විහාරයේ රඳවා සිටි අලි දෙදෙනා, හෝකන්දර, අජිත් සිසිර කුමාර ගාල්ලගේ භාරයේ සිටි දිනුක නම් අලියා සහ ඕපාත, හසන්ති චම්පිකා සමරසේකර කරුණාරත්න භාරයේ සිටි හිරුණි ඇතින්න නැවත නීති විරෝධී භාරකරුවන්ට ලබා දීම සිදු කර ඇත.
නිමල් එඩ්වඩ් දිසානායක කමිටු වාර්තාවට අනුව නීති විරෝධී ලේඛන භාවිතා කර ලියාපදිංචි කර ඇති බවට නිගමනය කර ඇති සතුන් 13 ක් මෙලෙස නිදහස් කිරීම සිදු කර තිබේ. එම සතුන් දහතුන්දෙනා අතර විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ විගණන විමසුම් වාර්තාවලට ලක් කළ සතුන් හත්දෙනා ද ඇතුළත් වේ. ඒ අනුව නිමල් එඩ්වඩ් දිසානායක කමිටු වාර්තාවෙන්, කොටුව ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අධිකරණයෙන් නිදහස් කිරීමට නියෝග කළ තවත් සතුන් හයක් නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කළ සතුන් බවට නිගමනය කර තිබී ඇත. එම සතුන් නම් මාතර, ඩිෂාන් වික්රමරත්න ගුණසේකර භාරයේ සිටි බවට සඳහන් භාණු අලියා, හොරණ, වරුණ ලංකා විජේසිංහ කන්නංගර භාරයේ සිටි සීදේවි ඇතින්න, පන්නිපිටිය, සමරප්පුලි හේවාගේ නිරාජ් රොෂාන් භාරයේ සිටි සුද්ධි නම් ඇතින්න, අමිතිරිගල, ඩබ්ලිව්. එම්. බී. සමන්ත උදය විජේමාන්න භාරයේ සිටි අලියා, මාවෙල, බුද්ධික දේශප්රිය නිරිහැල්ල භාරයේ සිටි සුදු මැණිකේ නම් ඇතින්න සහ අලව්ව, සුනෙත් චතුරංග වීරසිංහ භාරයේ සිටි සුජීවා නම් ඇතින්න නැවත ලබා දීමට නියෝග කර තිබුණි. නමුත් උඩවලව අලි රැඳවුම් මධ්යස්ථානයේ රඳවා සිටින සුජීවා නම් ඇතින්නට පැටවකු ලැබී ඇති බැවින් අධිකරණයට කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම මත එම ඇතින්න හා පැටවා නීති විරෝධී භාරකරුවන් වෙත නැවත ලබා දීම අත්හිටුවා ඇති නමුත් ඉතිරි සතුන් සියල්ල ම නීති විරෝධී භාරකරුවන්ට ලබා දීම අවසන් කර තිබේ.
මීට අමතර ව 2021 සැප්තැම්බර් මස 6 වන දින කොටුව ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේ නියෝග මත එන්. ජී. රාජපක්ෂ මහතාට අයත් ත්රිකුණාමලය ප්රදේශයෙන් අල්ලා ගෙන ලියාපදිංචි කර නොමැති ව රඳවා සිටි 2015 ජනවාරි මස 31 වන දින පින්නවල අලි අනාථාගාරයට භාර දී තිබූ චාරිකා නම් ඇතින්න ද නැවත නීති විරෝධී භාරකරුට නිදහස් කිරීමට නියෝග කර ඇත. නමුත් එන්. ජී. රාජපක්ෂ මහතා වෙනුවෙන් මේ ඇතින්න භාර ගෙන ඇත්තේ රත්නපුර, පැල්මඩුල්ලේ චානක ජයසේකර මහතා විසිනි. දෙනියායේ විහාරස්ථානයකට රැගෙන ගොස් ඇති මෙම ඇතින්න තුසිත රණවක මහතා භාරයේ සිටින බවට මේ වන විට තොරතුරු ලැබී තිබේ.
2021 සැප්තැම්බර් 6 වන දින මාතලේ මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේ විභාග වූ බී941/14 දරන විමර්ෂණයට අනුව කැලයෙන් අල්ලා ගෙන නීති විරෝධීව රඳවා ගෙන සිටි උකුවෙල, කමතේගෙදර තිලකරත්න මහතා භාරයේ සිටිය දී අත් අඩංගුවට ගත් මිහිල නම් අලියා ව ද අධිකරණයෙන් සිදු කළ ඉල්ලීමකට අනුව නිදහස් කිරීමට නියෝග කෙරින. ඒ අනුව එම සතා ද නීති විරෝධී භාරකරු වෙත නිදහස් කර තිබේ.
2021 සැප්තැම්බර් මස 6 වන දින නීති විරෝධීව රදවාගෙන සිටිය දී අත් අඩංගුවට ගත් අලි පැටවුන් නිදහස් කිරීමට අදාළ ඉල්ලීම අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කිරීමේ දී නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ හා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන් අධිකරණයට කරුණු සැඟවීම සිදු කර තිබේ. විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ විගණන විමසුම් වාර්තා දෙකක් මගින් හා විශ්රාමික ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු නිමල් එඩ්වඩ් දිසානායක කමිටු වාර්තාවට අනුව කූට ලේඛන භාවිතා කර නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කර ඇති, කැලයෙන් අල්ලා ගත් අලි පැටවුන් බවට නිගමනය කර ඇති සතුන් හා වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනතට අනුව පොදු දේපලක් ලෙස සැලකෙන අලි – ඇතුන් නැවත වරක් නීති විරෝධී සන්තකය දැරූ පුද්ගලයන්ට භාර දිය නොහැකි බවට කරුණු ඉදිරිපත් කර නොමැත.
1944 වසරේ නීතිපතිට එදිරිව පනිකම් නඩුවේ තීන්දුවට අනුව බලපත්ර නොමැතිව අල්ලා ගත් අලියකු රජය සතු දේපලක් වන අතර එම සතා ව රඳවාගෙන සිටි පුද්ගලයාට නැවත ලබා දීමට අධිකරණයට බලයක් නොමැති බව දක්වා තිබේ. නමුත් මෙම කරුණු කිසිවක් නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවෙන් අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කර නොමැත.
දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ දහ අට වන පරිච්ඡේදයේ 452 වන වගන්තියට අනුව වංචාවක් කිරීමේ අදහසින් අයතා ලේඛන සකස් කිරීම කූට ලේඛන සැකැසීම ලෙස හැඳින්වේ. මෙම අලි පැටවුන් ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා මෙලෙස සකස් කළ කූට ලේඛන භාවිතා කර ඇති බවට වාර්තා තුනකින් තහවුරු කර ඇත. මේ තොරතුරු නීතිපති හා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් දැනගෙන සිටිය ද ඒ පිළිබඳ ව තොරතුරු සඟවා කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදය යටතේ බොරු සාක්ෂි දීම හා මහජන යුක්ති ධර්මයට විරුද්ධ වැරදි කොටසේ 189 වන වගන්තියට අනුව අසත්ය ප්රකාශ අධිකරණමය නීති කාර්යයක දී සාක්ෂි වශයෙන් ඉදිරිපත් කර තිබේ. වැරදි අදහසක් ඇති කරවාලිය හැකි ආකාරයෙන් අදහස් ඉදිරිපත් කිරීම ද සිදු කර ඇත. පනතේ 190 වන වගන්තියට අනුව මෙවැනි අසත්ය ප්රකාශ අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කිරීම වසර 7 ක් දක්වා බන්ධනාගාර ගත කිරීමකට හා දඩයකට යටත් කළ හැකි වරදකි.
එපමණක් නොව දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ දහ හතර වැනි පරිච්ඡේදයේ සඳහන් සදාචාරය පිළිබඳ වැරදි කොටසේ 289 වන වගන්තියට අනුව ව්යවස්ථාපිත යුතුකමක් ඕනෑවට ම නොකර හැරීම, යම් පනතකින් හෝ ආඥාපනතකින් සඳහන් නීතියකින් තමා වෙත පැවරුණු යම් යුතුකමක් ඕනෑවට ම නොකර හරින අවස්ථාවක දී දඩුවම් කළ හැකි ය.
මේ අනුව නීතිපති හා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් සිදු කර ඇත්තේ නීතියේ ආධිපත්යය බිඳ දැමීම හා අධිකරණය හෑල්ලුවට ලක් කිරීමකි. බී23073/01/15 අංක දරන විමර්ෂණ නඩුව 2021 සැප්තැම්බර් මස 23 වන දින කැඳවූ අවස්ථාවේ දී නීතිපති වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නියෝජ්ය සොලිස්ටර් ජනරාල් ඩිලාන් රත්නායක විසින් උඩවලව අලි රැඳවුම් මධ්යස්ථානයේ රඳවා සිටින සුජීවා ඇතින්න හා පැටවා නීති විරෝධී භාරකරුට ලබා දීමට කටයුතු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටි අවස්ථාවේ දී ඉදිරිපත් කළ කරුණු සැලැකිල්ලට ගෙන කොටුව, ප්රධාන මහේස්ත්රාත් බුද්ධික ශ්රී රාගල මහතා නියෝජ්ය සොලිස්ටර් ජනරාල්වරයාගෙන් විමසා ඇත්තේ ඔබ පෙනී සිටින්නේ නීතිපති වෙනුවෙන් ද නැතහොත් අලි භාරකරුවන් වෙනුවෙන් ද බව ය. ඒ අනුව මහේස්ත්රාත්වරයාට පවා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන් ජාවාරම්කරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවට අවධාරණය වී ඇත. මේ මගින් නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව කෙරෙහි ජනතාවට ඇති විශ්වාසය සම්පූර්ණයෙන් ම බිඳ වැටෙමින් පවතී.
පසුගිය වසර 20 ක කාලය තුළ නිරාජ් රොෂාන් මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් සිදු කෙරුණු අලි පැටවුන් ජාවාරම සඳහා විශාල පිරිසකගේ සහයෝගය ලැබී තිබේ. දේශපාලඥයන්, නීතිවේදීන්, මහේස්ත්රාත්වරුන්, පශුවෛද්යවරුන්, වනජීවී නිලධාරීන් ඇතුළු විශාල පිරිසකගේ සහයෝගය මත මෙම ජාවාරම අඛණ්ඩව සිදු කෙරින. අද වන විට මෙම ජාවාරම සඳහා නීතිපති වරයාගේ සහයෝගයට අමතර ව වනජීවී හා වන සංරක්ෂණ අමාත්යංශයේ ලේකම්, විශ්රාමික මේජර් ජනරාල් පාලිත ප්රනාන්දු මහතාගේ සහයෝගය ද ලැබෙමින් පවතී. අලි පැටවුන් ජාවාරම්කරුවන්ට සහයෝගය ලබා දීමට නීති විරෝධීව කැලයෙන් අල්ලාගත් අලි – ඇතුන් ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා මෙන් ම අලි – ඇතුන් සෆාරි සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා යෙදවිය හැකි වන පරිදි නියෝග ඇතුළත් 2021 අගෝස්තු මස 19 වන දින අංක 2241/41 දරන ගැසට් නිවේදනය වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනත උල්ලංඝනය කරමින් ප්රකාශයට පත් කිරීමේ පුරෝගාමී පුද්ගලයා ලෙස කටයුතු කළේ ද පාලිත ප්රනාන්දු මහතා ය.
එපමණක් නොව නඩු භාණ්ඩ ලෙස රඳවා සිටින අලි පැටවුන් නිදහස් කිරීම සඳහා ලැබුණු අධිකරණ තීන්දුව පාදක කර ගෙන පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් හා උඩවලව ඇත් අතුරු සෙවණින් අලි පැටවුන් නීත්යනුකූල නොවන ක්රමවේද යටතේ නිදහස් කිරීමට අවශ්ය සියලු කටයුතු සම්බන්ධීකරණය හා නිලධාරීන්ට බලපෑම් එල්ල කිරීම ඇතුළු සියල්ල සිදු කරනු ලැබූවේ අමාත්යංශයේ ලේකම් පාලිත ප්රනාන්දු මහතා ය. වනජීවීන්ගේ රැකවරණය වෙනුවෙන් නොව ජාවාරම්කරුවන්ගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් පෙනී සිටින මෙම පුද්ගලයන් ද ඉදිරියේ දී අධිකරණය ඉදිරියට පැමිණ විය යුතු ය. එසේ නොවුනහොත් සිදු වන්නේ වැරදි පූර්වාදර්ශ ලබා දීමට තව තවත් අවස්ථාව ලබා දීම තුළින් මෙරට වනජීවීන්ගේ රැකවරණය අහිමි කර දැමීමට ඉඩහසර විවර කිරීමකි.
වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ විමර්ෂණ මගින් අලි පැටවුන් 14 ක් හා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ විමර්ෂණ මගින් අලි පැටවුන් 25 ක් වශයෙන් අලි පැටවුන් 39 ක් අත් අඩංගුවට ගෙන තිබේ. එම සතුන් අතුරෙන් එක් සතෙක් උඩවලව ඇත් අතුරු සෙවණේ රඳවා සිටිය දී මිය ගියේ ය. ඉතිරි සතුන් තිස් අට දෙනා අධිකරණ නියෝග මත පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ අලි පැටවුන් 19 ක්, උඩවලව ඇත් අතුරු සෙවණේ හා අලි රැඳවුම් මධ්යස්ථානයේ අලි පැටවුන් 18 ක් සහ රිදියගම, සෆාරි උද්යානයේ එක් පැටවකු වශයෙන් රඳවා තැබිණි.
කොටුව, ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේ අංක බී23073/01/15 දරන හා මාතලේ මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේ බී941/14 අංක දරන නඩුවලට අදාළ ව 2021 සැප්තැම්බර් 6 වන දින අධිකරණ නියෝගවලට අනුව අලි පැටවුන් 14 ක් මෙම ස්ථානවලින් නීති විරෝධී භාරකරුවන්ට නැවත භාර දී ඇති බැවින් මේ වන විට පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ අලි 11 ක් සහ උඩවලව ඇත් අතුරු සෙවණේ හා අලි රැඳවුම් මධ්යස්ථානයේ අලි 13 ක් වශයෙන් නීති විරෝධීව කැලයෙන් අල්ලාගත් අලි පැටවුන් 24 ක් රඳවා සිටී. ඉතිරි සතුන් දහ හතර දෙනා නීති විරෝධී භාරකරුවන් සන්තකයේ මේ වන විට රඳවා සිටී.
අත් අඩංගුවට ගන්නා කාල සීමාවේ දී අලි පැටවුන් ලෙස හැදින් වූ මෙම සතුන් අද වන විට තරුණ අවධියේ පසු වේ. කැලයෙන් අල්ලාගත් අවස්ථාවේ සිට ම මෙම සතුන්ට ස්වාභාවික පරිසරයේ ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය අහිමි කර ඇත. අලි – ඇතුන් නඩු භාණ්ඩ ලෙස විවිධ ස්ථානවල රඳවා තැබීමෙන් සිදු වන්නේ එම සතුන්ට ස්වාභාවික පරිසරය තුළ සිදු කළ සියලු කාර්යයන් අහිමි කිරීම ය. මෙම සතුන් පොදු දේපලක් වන නිසා හා එම සතුන්ට පරම අයිතියක් කිසිදු පුද්ගලයකුට නොමැති නිසා එම සතුන් නඩු භාණ්ඩ ලෙස රඳවා තැබීම වෙනුවට ස්වාභාවික පරිසරයට මුදා හැරිය යුතු ය.
අලි පැටවුන් ජාවාරමේ නිරත කණ්ඩායම් සිදු කළ හානියට ම සමාන හානියක් එම සතුන් නඩු භාණ්ඩ ලෙස ස්වාභාවික පරිසරයෙන් පරිභාහිරව රඳවා තැබීමෙන් සිදු කර ඇත. මේ තත්ත්වය වහා ම වෙනස් කළ යුතු ය. අජීවී නඩු භාණ්ඩයක් රඳවා තබන ආකාරයට ම ජීවී සතෙකු නඩු භාණ්ඩයක් ලෙස රඳවා නොතැබිය යුතු ය. ඕනෑ ම ජීවියකු ස්වාභාවික පරිසරය තුළ සිදු කරන ප්රධාන කාර්යයන් දෙකකි. එනම් උපරිම ආයු කාලයක් ජීවත් වීමට උත්සාහ කිරීම හා එම කාලය තුළ උපරිම ප්රමාණයක් තම වර්ගයා බිහි කිරීමට උත්සාහ කිරීම ය. එය ඕනෑ ම ජීවියෙකුගේ කාර්යයභාරය වන අතර ඒ කාර්යය සිදු කරන අතර තුර ස්වාභාවික පරිසර පද්ධතියක පැවැත්මට බොහෝ මෙහෙයක් ඉටු වේ. එම කාර්යය සිදු කිරීමට ඇති අවස්ථාව ජාවාරම්කරුවන්ට අහිමි කළ නොහැකි ආකාරයෙන් ම නඩු භාණ්ඩ ලෙස අලි – ඇතුන් රඳවා තැබීමෙන් එම සතුන්ට අහිමි නොකළ යුතු ය. එම නිසා නඩු භාණ්ඩ ලෙස රඳවා ඇති සියලූ ම අලි පැටවුන් නැවත ස්වාභාවික පරිසරයට මුදා හැරීමේ ක්රමවත් වැඩපිළිවෙලක් සකස් කළ යුතු ව ඇත.
ඉන්දියාවේ දිල්ලි මහාධිකරණයේ විභාග වූ ගෘහාශ්රිත ව රඳවා සිටි අලියකු සම්බන්ධ සද්ධම් එදිරිව ඉන්දිය රජය නඩුවට අදාළ නඩු තීන්දුව 2020 වසරේ දී ලබා දෙමින් විනිසුරුවන් සඳහන් කරන්නේ සතෙකුට තම අදහස් ප්රකාශ කිරීමට නොහැකි වන හෙයින් සතුන්ගේ අයිතිවාසිකම් රැක ගැනීම සඳහා අධිකරණයට යුතුකමක් ඇති බවයි. අලියෙකුට ප්රමාණවත් තරම් ජලය හා තෘණ භූමි අවශ්ය බව අධිකරණය පිළිගන්නා බැවින් ඒ සඳහා හොඳම ස්ථානය ස්වාභාවික වාසස්ථානය බව නඩු තීන්දුවේ සඳහන් වේ. එපමණක් නොව අලියාට හස්තිපාලක (ඇත්ගොව්වා) නොමැතිව ජීවත් විය නොහැකි බව තහවුරු කිරීමට ලේඛන සාක්ෂි නොමැති අතර හස්තිපාලකට හිමිකාරිත්වය තහවුරු කිරීමට ලේඛන සාක්ෂි තිබුණ ද අලියකුගේ අයිතිවාසිකම් හා අවශ්යතාවලට හොඳම පරිසරය වනාන්තරය බව එම නඩු තීන්දුවේ වැඩිදුරටත් විග්රහ කර තිබේ. තව ද අලියාගේ අයිතීන් සහ ඇත්ගොව්වාගේ අයිතීන් අතර ගැටුමක් ඇති වුවහොත් අලියාගේ අයිතීන් සඳහා ප්රමුඛතාවය ලබා දීමට සිදු වන බව ද අධිකරණයේ අදහස බව එම නඩු තීන්දුවේ සඳහන් වේ.
මීට අමතර ව ඉන්දියානු ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ විභාග වූ ඉන්දියානු සත්ත්ව සුභසාධන මණ්ඩලය එදිරිව නාගරාජා නඩුවේ ගවයින් භාවිත කර සිදු කරන සාම්ප්රදායික ජල්ලිකුට්ටු ක්රිඩාවට අදාළ තීන්දුව 2014 වසරේ දී ලබා දෙමින් විනිසුරුවන් සඳහන් කරන්නේ රජය අනාථ දරුවන්ගේ භාරකාරත්වය දරන ආකාරයට ම සතුන්ට ද එම භාරකාරත්වය ලබා දිය යුතු බව ය.
මේ අනුව වනාන්තරයෙන් අල්ලා රඳවාගෙන සිටින අලි – ඇතුන් තිස්අට දෙනා ම නැවත ස්වාභාවික පරිසරයට මුදා හැරිය යුතු ය. විවිධ නම් වලින් හඳුන්වමින් රඳවාගෙන සිටින පොඩි කදිරා, සාලිය, සුමනා, සීවලී, භාණු, සහයෝග, සීදේවි, සුජීවා, සුද්දි, චූටි මැණිකේ, සුරනි, පංචාලි, වස්තු, සඳලි, පාරමී, සමාධි, සුදු මැණිකේ, සකුරා හෙවත් චූටි මහත්තයා, හාමු, දිල්කි, සන්දුල, සිගිති, දිනුක, හිරුණි, චාරිකා, මිහිල, දෙව්මිණී, සංජු, ගංගා, මිහින් රාජා සහ රෝහණ රාජා හෙවත් අභය රාජා ඇතුළු අනෙක් සියලූ ම අලි පැටවුන් නැවත වනයට මුදා හැරීමට කටයුතු කළ යුතු ය. ඒ සඳහා ක්රමවත් වැඩපිළිවෙලක් වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ මැදිහත්වීමෙන් සකස් කළ යුතු ය. එම සතුන් තවදුරටත් පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ රඳවා සිටීමෙන් සිදු වන්නේ පෞද්ගලික භාරකරුවන් සන්තකයේ සිටිය දී සිදු වන අනර්ථය ම ය.
වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනතේ 20 වන වගන්තියට අනුව අලි – ඇතුන් අල්ලා ගැනීම හෝ ඒ සඳහා උපක්රම භාවිත කිරීම තහනම් වේ. එවන් ක්රියාවකට වරදකරුවකු වන පුද්ගලයකු මහේස්ත්රාත් අධිකරණයකින් වරදකරුවකු කරනු ලැබූ විට රුපියල් ලක්ෂ එකහමාරත් ලක්ෂ පහත් අතර දඩයකට හෝ වසර 2 ත් 5 ත් අතර සිරදඩුවමකට හෝ මෙම දඩුවම් දෙකට ම යටත් කළ හැකි ය. එපමණක් නොව එම අලියා හෝ ඇතා යම් නිලධාරියකුගේ සන්තකයට හෝ ආරක්ෂාවට භාර දීමට අධිකරණයට හැකියාව ඇත.
අලි – ඇතුන් සම්බන්ධයෙන් සිදු කරන යම් වරදක් ඇපදිය නොහැකි වරදක් විය යුතු අතර එවැනි වරදක් සම්බන්ධයෙන් 1997 අංක 30 දරන ඇප පනතේ විධිවිධානවලට සහ 1979 අංක 15 දරන අපරාධ නඩු විධාන සංග්රහය පනතේ විධිවිධානවලට අදාළ විය යුතු ය.
වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනතේ 22අ වගන්තියට අනුව හීලෑ අලි – ඇතුන් නියමිත පරිදි වාර්ෂික ව ලියාපදිංචි කළ යුතු ය. ලියාපදිංචි නොකළ සතුන් සන්තකයේ තබා ගැනීම වරදකි. එවන් වරදකට මහේස්ත්රාත් අධිකරණයක් ඉදිරියේ වරදකරුවකු වන පුද්ගලයකු රුපියල් ලක්ෂයත් ලක්ෂ දෙකත් අතර දඩයකට හෝ වසර 2 ත් 5 ත් අතර බන්ධනාගාර ගත කිරීමකට හෝ මේ දඩුවම් දෙකට ම යටත් කළ හැකි ය. ලියාපදිංචි කර නොමැති අලි – ඇතුන් නීති විරෝධීව අල්ලා ගත් සතුන් ලෙස අනුමාන කළ යුතු අතර පොදු දේපලක් ලෙස සලකණු ලැබේ. ඒ අනුව 1982 අංක 22 දරන පොදු දේපල පනතේ විධිවිධානවලට අනුව කටයුතු කළ යුතු ය. පනතේ 23(1) වගන්තියට අනුව නීති විරෝධීව අලි – ඇතුන් සන්තකයේ තබා ගෙන සිටින පුද්ගලයන් වරදකරුවකු වේ. ඒ සම්බන්ධයෙන් මහේස්ත්රාත් අධිකරණයක් ඉදිරියේ වරදකරුවකු කරනු ලැබූ විට රුපියල් ලක්ෂයත් ලක්ෂ දෙකත් අතර දඩයකට හෝ වසර දහයත් විස්සත් අතර බන්ධනාගාර ගත කිරීමකට හෝ මේ දඩුවම් දෙකට ම යටත් කළ හැකි ය.
මෙම පනතේ 59 වන වගන්තියට අනුව යම් වරදක් සිදු කිරීමට ආදාර අනුබල ලබා දෙන තැනැත්තෙකු ද එම වරද ම කරනු ලබයි. පනතේ 67ආ1 උප වගන්තියට අනුව අලි – ඇතුන් සම්බන්ධ සියලු වැරදි සංඥ්ය වැරදි වේ. ඒ අනුව වරෙන්තුවක් නොමැතිව අත් අඩංගුවට ගත හැකි අතර පනතේ 67ඈ1 උප වගන්තියට අනුව සංඥේය වැරදි සඳහා අපරාධ නඩු විධාන සංග්රහය පනතේ විධිවිධාන ක්රියාවේ යෙදවිය යුතු වේ.
නීති විරෝධීව කැලයෙන් අල්ලාගත් අලි පැටවුන් කූට ලේඛන සකස් කර නීති විරෝධීව ලියාපදිංචි කිරීමේ දී මිය ගිය සතුන්ට දාව උපන් පැටවුන් බව සඳහන් කරමින් මෙම සතුන් ගෘහාශ්රිත ඇතින්නියන්ට දාව උපන් පැටවුන් බව සනාථ කිරීමට අලි පැටවුන් ජාවාරමේ නිරත පිරිස විශාල උත්සාහයක් ගනිමින් සිටී. අපගේ අධ්යයනවලට අනුව තහවුරු වී ඇත්තේ කැලයෙන් අල්ලා ගෙන ගෘහාශ්රිත කර ඇති බවට හඳුනාගෙන දැනට අත් අඩංගුවට ගෙන ඇති අලි පැටවුන් සියල්ල ම 2000 වසරෙන් පසුව ඉපදුණු සතුන් බව ය. එසේ නම් ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් විශාල ප්රමාණයකට දාව මෙම සතුන් ඉපදීම සිදු විය යුතු ය.
ඇතින්නියක් මාස 22 ක් පමණ වන ගැබ් කාලයක් ගත කර පැටවුන් බිහි කරන අතර 2000 වසරේ සිට 2015 වසර දක්වා කාලය තුළ අලි පැටවුන් මෙතරම් ප්රමාණයක් ලියාපදිංචි කිරීමට නම් මෙම කාලය තුළ ජීවත් ව සිටි සියලූ ම ගෘහාශ්රිත ගැහැනු සතුන්ට පැටවුන් බිහි විය යුතු ය. නමුත් එම කාලය තුළ කිසිදු ඇතින්නියකගේ ගැබ් ගැනීමක් පිළිබඳ ව වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්තාවල සඳහන් වී නොමැත.
අලි පැටවුන් ජාවාරමේ නිරත පුද්ගලයන් සඳහන් කරන ආකාරයට පැටවුන් බිහි කළ සියලූ ම මව් පිය සතුන් මිය ගොස් ඇත. එම සතුන් ජීවත් ව සිටියේ නම් රුධිර සාම්පල් මගින් ඩී.එන්.ඒ. පරීක්ෂාවක් සිදු කර එම සතුන්ගේ මව් පිය සතුන් නිවැරදි ව හඳුනා ගත හැකි ව තිබුණි.
අපගේ අධ්යයනවලට අනුව තහවුරු වී ඇත්තේ 2000 වසරෙන් පසුව මිය ගිය අලි – ඇතුන් ප්රමාණය 22 ක් පමණ වන බව ය. (නමුත් සමහර වාර්තාවල මෙම අගය මීට වඩා ඉතා ඉහළ අගයක් ගන්නා බව සඳහන් වේ.) ඒ අතුරෙන් දහසය දෙනෙක් පිරිමි සතුන් වන අතර හතර දෙනෙකු ගැහැනු සතුන් වේ. එම ගැහැනු සතුන් ද වයස අවුරුදු 65 ත් 75 ත් අතර වයස් සීමාවල දී මිය ගිය සතුන් වේ. එසේ මිය ගිය සතුන් නම් අතුල, චන්ද්රෘ, සෙල්ලරාජා, ලංකා, දිවුලා, සිංහරාජා, අභය, කපිල, නවම් රාජා, වාසනා, සමන් රාජා, හේමන්ත, කණ්ඩුල, ටිකිරි, අප්පුහාමි පැටියා, රන් අම්මා, මැණිකේ, රාජා, මැණිකා යන නම් වලින් හැඳින් වූ අලි – ඇතුන් හා ඇතින්නියන් ය.
ඒ අනුව 2000 වසරෙන් පසුව අලි පැටවුන් 51 ක් පමණ ගෘහාශ්රිත සතුන්ට දාව ඉපදුණු බවට තහවුරු කළ හැකි සාක්ෂි නොමැත. මෙතරම් අලි පැටවුන් ප්රමාණයක් ඉපදීමට තරුණ වයසේ පසුවන ඇතින්නියන් විශාල ප්රමාණයක් වර්ෂ 2000 ත් 2015 ත් අතර කාලය තුළ ජීවත් ව සිට මිය යාම සිදු වී තිබිය යුතු ය. නමුත් එතරම් විශාල ප්රමාණයක් තරුණ වයසේ පසු වූ ගැහැනු සතුන් මිය ගිය බවට වාර්තා නොමැත. වර්ෂ 2000 ත් 2015 ත් අතර කාල සීමා ව තුළ මෙතරම් ප්රමාණයක් තරුණ වයසේ පසු වූ ඇතින්නියන් මිය යාමට ලක් වී ඇත්නම් ඒ පිළිබඳ ව විශේෂ පරීක්ෂණයක් සිදු කළ යුතු අතර ඒ මත පදනම් ව ගෘහාශ්රිත ව ඇලි – ඇතුන් රඳවා තබා ගැනීම පිළිබඳ ව ප්රතිපත්තිමය තීරණයක් ගත යුතු ය. මේ සියලු තත්ත්වයන්ට අනුව මේ වන විට කූට ලේඛන භාවිත කර ලියාපදිංචි කර ඇති අලි පැටවුන් ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන්ට දාව ඉපදුණු බවට සඳහන් කරන ප්රකාශ සියල්ල සම්පූර්ණයෙන් ම අසත්ය බව තහවුරු වේ.
මෙතෙක් ඉතිහාසයේ ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් හා ඇතින්නියන් යොදා ගෙන පැටවුන් බිහි කර ඇත්තේ අවස්ථා තුනක දී පමණි. එනම් කෑගල්ල, රන්දෙනියේ ජීවත් වූ නැසීගිය සෑම් සමරසිංහ මහතාගේ මැදිහත්වීමෙන් ගාමිණී ෆොන්සේකා මහතාට අයත් ව සිටි ලක්ෂ්මි නම් ඇතින්න හා කිවුල්පනේ රන්බණ්ඩා මහතාට අයත් ව සිටි කණ්ඩුල නම් අලියා යෙදා ගෙන සිදු කළ බෝකිරීමේ ක්රියාවලියෙන් ජූජා නම් ඇතිනි පැටවකු බිහි කර තිබේ. එම පැටවා ඉපදී ඇත්තේ 1986 අගෝස්තු මස 05 වන දින ය. දැනට වයස අවුරුදු 35 ක් පමණ වන මෙම ඇතින්න සෑම් සමරසිංහ මහතාගේ පුතනුවන් වන සංජිත් සමරසිංහ මහතා භාරයේ සිටී.
කොට්ටාවේ පදිංචිව සිට නැසීගිය ජේ. පී. අයි. පියදාස මහතාගේ මැදිහත්වීම මත හීලෑ අලි – ඇතුන් යොදා ගෙන අලි පැටවුන් දෙදෙනෙකු බෝ කර තිබේ. කුමාරි නම් ඇතින්න හා පස්ගම රජ මහ විහාරයට අයත් කදිරා නම් අලියා ව යොදා ගෙන 1989 වසරේ දී ජයතු නම් අලි පැටවා ව බිහි කර ඇත. එම සතා 1998 වසරේ දී හස්තිපාලකගේ නොසැලකිලිමත්කම හේතුවෙන් අරණායක දී හදිසි අනතුරකින් මිය ගොස් තිබේ. ඉන් පසුව පින්නවල සිටි නීලා නම් අලියා සහ කුමාරි නම් ඇතින්න යොදා ගෙන සිදු කළ බෝ කිරීම මඟින් 1992 ඔක්තොම්බර් 13 වන දින බණ්ඩාර නම් අලි පැටවා බිහි කර ඇත. පියදාස මහතාගේ පුතනුවන් වන ජේ. පී. අයි. කමල් කිත්සිරි මහතා භාරයේ සිටි මෙම අලියා මේ වන විට බණ්ඩාරගම ප්රදේශයේ හස්තිපාලකයකු භාරයේ සිටී. මෙම සතුන් තිදෙනා හැර වෙනත් කිසිදු අලි පැටවකු ගෘහාශ්රිත සතුන්ට දාව ඉපදුණු බවට කිසිදු පිළිගතහැකි වාර්තාවක් නොමැත.
ගෘහාශ්රිත ව රඳවා සිටින අලි – ඇතුන් සෆාරි සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා යෙදවීම හා දැව ප්රවාහනය සඳහා යෙදවීම වැනි ක්රියාවල ප්රතිඵලයක් ලෙස ශාරීරික ව හා මානසික ව දුර්වල වන මෙම සතුන් කෙටි කාලයකින් මරණයට පත් වේ. විශේෂයෙන් හස්තිපාලකයන්ගේ කෲර ක්රියා නිසා හා නිසි පරිදි මෙම සතුන් පෝෂණය නොකිරීම නිසා ගෘහාශ්රිත බොහෝ අලි – ඇතුන් අකාලයේ මිය යාම සිදු වේ.
පසුගිය වසර 20 ක කාලය තුළ දී ගෘහාශ්රිත ව රඳවා සිටි අලි – ඇතුන් විශාල ප්රමාණයක් කෲර ලෙස ඝාතනය කර තිබේ. ඒ අතුරෙන් හුණුපිටිය, ගංගාරාම විහාරස්ථානයේ අලින් දෙදෙනෙකු හස්තිපාලකයන්ගේ නොසැලකිලිමත්කම නිසා මිය යාම සිදු විය. 2001 වසරේ දී අතුල නම් අලියා මිය ගියේ හස්තිපාලකගේ පහරදීම්වලට ලක් වීමෙනි. 2011 ජූලි මස 11 වන දින නවම් රාජා නම් හස්තියා මිය ගියේ විහාරමහා දේවි උද්යානයේ එක ම ස්ථානයේ දීර්ඝ කාලයක් ගැට ගසා රඳවා සිටීම හේතුවෙන් ඇති වූ ආතරයිටිස් නම් රෝගී තත්ත්වය හේතුවෙනි.
බෙල්ලන්විල රජමහා විහාරස්ථානයේ සිටි චන්ද්රෘ නම් හස්තියා රත්නපුර සමන් දේවාලයට රැගෙන යාමෙන් පසුව එහි සිටි හස්තිපාලක විසින් මෙම සතාට දරුණු ලෙස පහර දීම නිසා 2000 නොවැම්බර් මස 6 වන දින මිය ගියේ ය.
වර්ෂ 1991 සැප්තැම්බර් මස 24 වන දින පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් මාවනැල්ල, කෙරමිණිය විහාරස්ථානයට ලබා දුන් සෙල්ලරාජා නම් හස්තියා අකුණුසැර වැදීමෙන් 2013 මාර්තු මස 18 වන දින මිය ගියේ ය. මෙය වළක්වා ගත හැකි ව තිබූ තත්ත්වයකි. නමුත් නොසැලකිලිමත් ව රඳවා සිටීම නිසා මෙම සතාට එම ඉරණම අත් විය.
පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් 1994 අප්රේල් මස 1 වන දින කෝට්ටේ රජමහා විහාරයට ලබා දුන් ලංකා නම් හස්තියා මිය ගියේ හස්තිපාලකගේ පහරදීම්වලට ලක් වීමෙනි. 1982 ජූලි මස 24 වන දින පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් මෙම විහාරස්ථානයට ලබා දුන් දිවුලා නමින් හැඳින්වෙන හස්තියා 2010 සැප්තැම්බර් මස 9 වන දින මිය ගියේ මිනිසෙකු ඝාතනය කිරීම හේතුවෙන් හස්තිපාලක විසින් මෙම අලියාට ජලය පානය කිරීමට නොදීමෙන් ඇති වූ විජලන තත්ත්වය හේතුවෙනි. එපමණක් නොව 1996 ජනවාරි 30 වන දින පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් මෙම විහාරස්ථානයට ලබා දුන් හේමන්ත නම් හස්තියා 2016 මාර්තු මස 16 වන දින මිය ගියේ හස්තිපාලකගේ හෙණ්ඩු පහරවලට ලක් වීමෙනි.
පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් 2002 පෙබරවාරි මස 7 වන දින කොල්ලුපිටිය, ශ්රී ලංකා රාමඤ්ඤනිකායේ පොල්වත්ත විහාරස්ථානයට ලබා දුන් සිංහරාජ නම් හස්තියා මහින්ද ගලප්පත්ති මහතා විසින් ගිරිඋල්ල, උදාර වත්තේ රඳවා සිටිය දී 2004 අප්රේල් මස 12 වන දින විදුලිසැර වැදීමෙන් මිය ගියේ ය.
පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් 1995 අගෝස්තු මස 5 වන දින දෙව්න්දර දේවාලයට ලබා දුන් අභය නම් හස්තියා අලව්ව, සුනෙත් වීරසේකර මහතා භාරයේ සිටිය දී දැව කොටන් ප්රවාහනයට යොදා ගන්නා අතරතුර ගෙලෙහි රඳවා තිබූ දම්වැලක් කැඩී ගෙලෙහි සිර වී උගුරුදණ්ඩට හානි සිදු වීමෙන් 2010 වසරේ දී මිය ගොස් තිබේ.
වර්ෂ 2003 ඔක්තොම්බර් මස 27 වන දින පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් රාගම, වල්පොල, විමලරතනාරාම විහාරස්ථානයට ලබා දුන් කපිල නම් හස්තියා 2009 අගෝස්තු මස 28 වන දින මිය ගියේ මන්දපෝෂණය හේතුවෙනි.
උඩවලව ඇත් අතුරු සෙවණෙන් 2014 දෙසැම්බර් මස 4 වන දින කොස්හින්න රජමහ විහාරස්ථානයට ලබා දුන් අභය නම් හස්තියා 2020 ජුනි මස 13 වන දින මිය ගියේ හස්තිපාලකගේ පහරදීම් හේතුවෙන් දැඩි ශාරීරික හා මානසික ආතතියට ලක් වීමෙනි.
රත්නපුර, බී. බී. ජයසේකර මහතා භාරයේ සිටි වාසනා නම් හස්තියා හබරණ ප්රදේශයේ සංචාරකයන් පිට මත ගෙන යන සෆාරි සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා යොදවා සිටිය දී හස්තිපාලකගේ පහරදීම් හේතුවෙන් දැඩි මානසික ආතතියට හා ශාරීරිකව පිරිහීමට ලක් ව සිටි මෙම සතා නැවත රත්නපුර ප්රදේශයට ලොරි රථයකින් ප්රවාහනය කිරීමෙන් පසුව මඳ වේලාවකින් මිය යාම සිදු විය.
පින්නවල අලි අනාථාගාරයෙන් 1990 ඔක්තෝම්බර් 21 වන දින තිස්සමහාරාම විහාරස්ථානයට ලබා දුන් සමන් රාජා හෙවත් තිස්ස සමන් නම් හස්තියා මෙම වසරේ දී මිය ගියේ හස්තිපාලක විසින් හෙන්ඩුවෙන් මෙම සතාගේ ශරීරයේ ස්ථාන 20 කට වැඩි ප්රමාණයක් දරුණු ලෙස තුවාල කර තිබීම හේතුවෙනි.
රන්දෙනිය, එලිෆන්ට් මිලේනියම් පදනමේ සිටි, ජාතික සත්වෝද්යාන දෙපාර්තමෙන්තුවෙන් මුතියංගන රජමහ විහාරස්ථානයට ලබා දී තිබූ කණ්ඩුල නම් හස්තියා මේ වසරේ දී මිය ගියේ හස්තිපාලක විසින් පොරවකින් හා පිහියකින් මෙම සතාට ඇන තුවාල සිදු කිරීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස ය.
මේ ආකාරයෙන් කෲර ලෙස අලි – ඇතුන් ඝාතනය කරන අතරතුර තව තවත් අලි – ඇතුන් ගෘහාශ්රිත කර අලි විකිණීමේ ජාවාරම ද ක්රියාත්මක කිරීමට උත්සාහ දරමින් සිටී. මෙම උත්සාහයේ ප්රධාන අරමුණ සෆාරි සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා අලි – ඇතුන් යෙදවීමෙන් මුදල් ඉපයීම ය. මෙය තවදුරටත් සිදු කිරීමට ඉඩ දිය යුතු නැත.
මෙරට ගෘහාශ්රිත අලි ගහනය නිසි පරිදි රැක බලා නොගැනීම නිසා සීග්රයෙන් පිරිහීමට ලක් වී ඇති බව පැරණි දත්ත විශ්ලේෂණයෙන් පෙනී යයි. 1955 වසරේ පී. ඊ. පී. දැරණියගල මහතාගේ වාර්තාවලට අනුව ලංකාවේ ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් 670 ක් පමණ වාර්තා වී තිබේ. 1970 වසරේ ජයසිංහ සහ ජයිනුදීන්ගේ වාර්තාවලට අනුව ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් 532 ක් පමණ වාර්තා වී ඇත. 1982 වසරේ වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්තාවලට අනුව ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් 344 ක් ද 1994 වසරේ ආචාර්ය චිඔන්ගේ වාර්තාවලට අනුව 316 ක් ද 1997 වසරේ ජයන්ත ජයවර්ධන හා එස්. රඹුක්පොතගේ වාර්තාවලට අනුව අලි – ඇතුන් 214 ක් ද 2002 වසරේ ජයන්ත ජයවර්ධනගේ වාර්තාවලට අනුව ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් 189 ක් ද වාර්තා වී තිබේ. 2013 වසරේ වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්තාවලට අනුව මෙරට ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් ගහනය 205 ක් පමණ බව සඳහන් විය.
බුද්ධසාසන, ආගමික හා සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්යවරයා හා වනජීවී හා වන සංරක්ෂණ අමාත්යවරයා විසින් ඒකාබද්ධව ඉදිරිපත් කළ 2021.03.12 වන දින දරන අමාත්ය මණ්ඩල සංදේශයට අනුව 2021 වසරේ දී ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් ගහනය 108 ක් දක්වා පහළ බැස ඇති බව සඳහන් වේ.
විවිධ පුද්ගලයන් භාරයේ ගෘහාශ්රිත ව රඳවා සිටින අලි – ඇතුන් නිසි පරිදි නඩත්තු නොකිරීම ඇතුළු බොහෝ හානි කර ක්රියාමාර්ග හේතුවෙන් සීග්රයෙන් එම ගහනය අඩු වෙමින් තිබේ. මේ නිසා ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් විවිධ පුද්ගලයන් භාරයේ තබා ගැනීම වෙනුවට සංස්කෘතික කටයුතු සඳහා යොදා ගැනීමට රජය භාරයේ නිවැරදි ව නඩත්තු වන අලි – ඇතුන් ගහනයක් පවත්වාගෙන යාම සුදුසු බව පෙනී යයි. ඒ මගින් සංස්කෘතික කටයුතු සඳහා යොදා ගැනීමට සිටින ගෘහාශ්රිත අලි – ඇතුන් ගහනය සීග්රයෙන් අඩු වීම පාලනය කර ගත හැකි වන අතර අලි – ඇතුන් ජාවාරම, අලි පැටවුන් කැලයෙන් අල්ලා ගැනීම හා අලි – ඇතුන් කෲර හිංසනයට ලක් කර ඝාතනය කිරීම වළක්වා ගත හැකි වනු ඇත. ඒ සඳහා ප්රතිපත්ති සකස් කිරීමට රජය පියවර ගත යුතු ව ඇත.
අනේ කුහුඹින්නේ තොපටත් රජෙකු ඉන්නේ
අපට නැත එන්නේ ඒ නිසාවෙනි අපි තැවෙන්නේ
රජෙකු ලැබුනෝතින් කැවුම් කිරිබත් කන්ඤම්
පෙරහැර කරන්ඤම් සාදු නාදෙන් ගිගුම් දෙන්ඤම්
නුවර රජකම් කල ලංකාවේ අවසන් රජු ශ්රී වික්රම රාජසිංහ පිටුවහල් කල පසු, එකල විසු කුංකුනාවේ හිමිනම කියූ කවියක් යැයි, මෙය පතලය. නන්දා මාලිනිය “පවන” ප්රසංගයේ ගැයූ ගීයක මුල් පද කිහිපය වූ නිසා, මෙම කවිය නැවත කරලියට පැමිණියේය. පසුගිය සමයේ මැතිවරණ වේදිකාවල මෙම කව ගිරවුන් මෙන් ගැයූ ඇතැම් “ලලනාවන්”, රට කිරීමට රජෙකු පැතීය. ඒ මෙම කව ලියු හිමිනම ගැන හෝ ලංකාව පාලනය කල රජවරුන්ගේ බහුතරයකින් රටට සෙතක් වීද නැද්ද යන්න ගැන, නිසි අවබෝධයකින් තොරව විය යුතුය.
පළමුව මෙය ලියු කුංකුනාවේ ධම්මරක්ඛිත හිමිනම ගැන විමසමු. 1963 වර්ෂයේ එම්. ඩී. ගුණසේන සමාගම විසින් පලකරන ලද ඇම්. මේලියස් සිල්වා මහතාගේ “අපේ අන්තිම රජතුමා” පොතෙහි, කුංකුනාවේ හිමිනම ගැන වැදගත් තොරතුරු රැසක් ඇත. ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජුගේ වන්දිභට්ට කවි කීමට තිබු කවිකාර මඩුවේ සාමාජිකයෙකුවූ උන්වහන්සේ වඩා ප්රසිද්ධව සිටියේ වස් කවි කීමටය. නුවර නාථ දේවාලයේ වහලට බාධාවක්වූ බෝ අත්තක් උන්වහන්සේ වස්කවියක් කීමෙන් ඉවත් කල බව එහි සඳහන් වේ. මල්වත්තේ මහනාහිමි පුද්ගලික තරහකට කුංකුනාවේ හිමිනම සිටි වල්ලාගල පන්සලින් ඉවත් කල විට, උන්වහන්සේ ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජුට සෙත් පතා පාලි බසින් “රාම සංදේශය” නම් කව් පොතක් ලිවීය. තමන් අතිශෝක්තියෙන් වර්ණනා කෙරෙන ගාථා හැටකින් යුතූ එයින් සතුටුවූ රජු, උන්වහන්සේට අලුත් පන්සලක් තනාදුනි. එමනිසා,
ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජු සුද්දන් විසින් පැහැරගෙන යාම ගැන උන්වහන්සේ දුක්වීම සාධාරණය. උන්වහන්සේ බ්රිතාන්යයන් විසින් සිරගත කලබැව් සනාථ වන මුලාශ්රයක් මා හට හමුවී නැත. මුක්කමක් සහිත මුහුණක් තිබු, විපත් ගෙනදෙන වස්කවි ලියු, උන්වහන්සේ අමනාප කරගැනීමට රජු පවා බියවිය. ගැමි විශ්වාසයන්ට අනුව වස්කවි ලියන්නෙක්ගෙන් සෙත්කවි ලියාගැනීම ඉතා අසුබය. ඔවුන් සිතන ආකාරයට එවන් කවියකින් සිදුවන්නේ අවැඩකි. වස්කවියක් බඳු මෙම කවිය අපට අවැඩක් කර ඇත්තේ එය “රට නැගිය හැක්කේ රජෙකුට පමණි” යන මිත්යාව හොඳින් ජනගත කර ඇති නිසාය.
ලංකාවේ සිටි රජවරුන් නිසාත්, රාජවංශයන් දැහැමෙන් සෙමෙන් රට පාලනය කල නිසාත් ලංකාව චිරාත් කාලයක් තිස්සේ ලොවෙහි මුදුන් හිනිපෙත්තේ වැජඹුණු බව ශ්රී ලංකික බොහෝ දෙනාගේ විශ්වාසයයි. ලංකා ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් ජනගත වී ඇති මිත්යාව වන්නේ “වසර දෙදහස් පන්සියයක් තිස්සේ මේ උතුම් දිවයින සිංහල, බෞද්ධ, ධාර්මික, අභීත, ජනතා සුවසෙත සැලසූ රජවරුන් විසින් පාලනය කර විජාතිකයන් ගෙන් රැකගෙන නිර්මල, ථෙරවාදී බුදුදහමද ආරක්ෂා කළේය. අනාගතයේදීද මේ රට රැක ලොව විශිෂ්ඨම දේශයක් කළ හැක්කේ එවන් රජකුට පමණි.”යන්නයි. ලංකාවේ සත්ය ඉතිහාසය දෙස විමසිල්ලන් නොබැලීම මෙම වැරදි වැටහීමට හේතුවයි. මෙම විශ්වාසයේ සත්ය අසත්යතාවය විමසා බැලීම සිදුකළ යුතු කල එළඹ තිබේ.
විජය රජුගෙන් ඇරඹෙන ලාංකික රාජවංශය අවසන් වන්නේ ශ්රී වික්රම රාජසිංහ රජුගෙනි. මේ කාලය තුල ලංකාවේ අගනුවර ලෙස පැවති ස්ථානයන්හි රජවූ රජවරුන් ගණන 182 කි. මෙම අය අතුරින් ඉතිහාසයේ සනිටුහන් වන යමක් කල රජවරුන් ඇත්තේ දහයකට අඩු වැඩි ප්රමාණයකි. ඒ පණ්ඩුකාභය, දේවානම්පියතිස්ස, දුටුගැමුණු, සද්ධාතිස්ස, වළගම්බා, වසභ, මහාසේන, ධාතුසේන, සිගිරි කාශ්යප, විජයබාහු, පණ්ඩුකාභය, සවැනි පැරකුම්බා, මායාදුන්නේ, රාජසිංහ රජුන් පමණි.
සිංහල රාජ වංශයට අයිති වන්නේ යැයි සැලකෙන රජවරුන්ගෙන් සත් දෙනෙකු ඉන්දියාවේ උපත ලද දේශීය සම්භවයක් නොමැති අයයි. සිංහසනාරුධ වූ අයගෙන් විසිහය දෙනකු බලයට පැමිණ ඇත්තේ ඊට පෙර සිටි රජු බලයෙන් පහකර දැමීමෙනි. ලක් ඉතිහාසයේ තමන්ට පෙර සිටි රජු මරාදමා බලයට පැමිණි රජුන් විසිනම දෙනෙකි. අප රජවරුන් අතුරින් තිස්නම දෙනෙකු සෙනෙවියන්, තම සොයුරන්, දරුවන් හෝ තම බිරිඳ අතින් ඝාතනය විය.
තවත් එක් රජෙකු (කානිරජානුතිස්ස- ක්රි.ව. 30-33) මිහින්තලා විහාරයේදී භික්ෂුන් වහන්සේලාගේ හැට නමකගේ මුෂ්ටි ප්රහාරයකට ලක්ව අසීරුවෙන් දිවිගලවා නොගත්තේ නම්, මෙම ලැයිස්තුව තවත් එකකින් දිගුවනු ඇත.අප රජුන් අතුරින් ආක්රමණිකයන් අතින් ඝාතනය වී ඇත්තේ කිහිපදෙනෙකි. විසිතුන් දෙනකු අභ්යන්තර කැරළි කෝලාහල නිසා බලයෙන් පහවිණි. ලංකා ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගයවූ අනුරාධපුර යුගයේ විසු රජවරුන්ගෙන් දෙදෙනෙකු මියගියේ බීමත්කමිනි.
මෙයට නුවර යුගයේ නරේන්ද්රසිංහ හා ශ්රී වික්රම රාජසිංහ එක්වුවිට ලංකාවේ රජවරුන්ගෙන් සතර දෙනකු ප්රසිද්ධ බේබද්දන්විය. අනුරාධපුරයේ රජවරුන්ගෙන් සතර දෙනෙකු සතුරන් සමඟ යුදයට ගොස් පරාජය වී සිය දිවි හානි කර ගති. ඒ පරසතුරන් සමඟ නොව තම රටෙහි සතුරන් සමඟ සටන් කොටය.
වසර 2300 පමණ වන අප ඉතිහාසයෙන් බ්රිතානයයන් යටත් කර ගැනීමට පෙර කාලයේදී පවා වසර 181ක් සිරිලක අගනුවර පාලනය කලේ දකුණු ඉන්දියානු ආක්රමිකණයන්ය. ලංකාවේ රජවරුන් බොහොමයක් විජාතිකයන්ට විරුද්ධව සටන්කොට රට රැකි බවද අසත්යයකි. විජාතික ආක්රමිකණයන් පන්නා දමා බලයට පැමිණ ඇත්තේ රජවරුන් හය දෙනකු පමණි. මෙයට ආක්රමිකණයන්ට විරුද්ධව සටන්කළ දඹදෙණි පරාක්රමබාහු, මායාදුන්නේ, සීතාවක රාජසිංහ, විමලධර්මසුරිය හා දෙවැනි රාජසිංහ රජවරුන්ද එක්කල විට එය දහයකට අඩුවැඩි ගනනක් වේ.
විජය රජු ලංකාවේ ලිඛිත ඉතිහාසයේ සඳහන් වන ප්රථම රජු වුවත් ඔහුගේ ක්රියාකලාපය අගය කරන අයෙකු නැති තරම්ය. අපගේ විමසුමට ලක්වන රජවරුන් අතරින් අගය කලයුතු රජෙකු ලෙස ජනගත වී ඇති පළමු රජු පණ්ඩුකාභයයි. ඒ අනුරාධපුරය නගරය ගොඩනැගීමත්, ලංකාවේ ප්රථම වැව යැයි සැලකෙන බසවක්කුලම තැනීමත් නිසාය. මෑත කලක එතුමා ලංකාවේ විසු යක්ෂ ගෝත්රිකයන් හා ඉන්දියානු සංක්රමිණකයන් එක්කොට සිංහල ජාතියට අඩිතාලම දැමුවේ යැයි මතයක් ඇතිවී තිබේ. එතුමා පවා බලයට පැමිණියේ තම මාමාවරුන් අටදෙනෙකු සහ මහා පිරිසක් මරා දමාය. අවසන් යුධයේදී කැපු හිස් ලබු ගෙඩි මෙන් එක් කල “ලබ්බුගාමක”, අද දින ලබුනෝරුවයි.
දේවානම්පියතිස්ස රජු ලංකාවේ බුදුදහම ස්ථාපිත කිරීමට කල මෙහෙය අතිමහත්ය. ඉන්පසු දුටුගැමුණු, සද්ධාතිස්ස දෙබෑයන් අබෞද්ධ එළාර පලවා හැර රට එක්සේසත් කල අයුරු මහාවංශයේ මැනවින් පැහැදිලි කරයි. එයට පරම්පරා තුනකට පසු වළගම්බා රජු දවස නැවත පරසතුරන් අගනගරය යටත් කර ගත්තේය. වළගම්බා රජු රට නැවත අත්පත් කරගැනීමට සටන් කල නමුත්, දැඩි මානයෙන් යුතු අයෙකු නිසා, ඔහුගේ සෙබළුන් කිහිපවිටක් ඔහුට විරුද්ධව කැරලි ගැසුවේය. මහායානය ලංකාවේ ස්ථාපිත වීමට මුල්වූ අභයගිරිය තැනුවේ එතුමාය.මෙයින් ථෙරවාදයට වන හානිය වටහාගත්, නියඟයකින්ද බටකෑ භික්ෂුන්වන්සේලා ත්රිපිටකය ග්රන්ථාරූධ කලේ රාජ්ය අනුග්රහයෙන්, අගනුවර වූ අනුරාධපුරයේදී නොව, ඇමතිවරයෙකුගේ උදවුවෙන් මාතුල දනවුවේ දිය.
අනුරාධපුර යුගයේ විසු රජවරුන්ගෙන් අවම වශයෙන් දස දෙනෙකු මහාවිහාරයට පිටුපා, ථේරවාදයට වඩා මහායානයට උදවු දුනි. මෙයිනුත් මහාසේන රජුගේ අනුග්රහයෙන් ලෝවාමහාපාය කැබලි වුනි. මහාසේන ප්රසිද්ධයට පත්වුයේ විශාල වැව් තැනූ නිසා වුවත් මහා වංශය ඔහුගේ කතාව සමාප්ත කරන්නේ හොඳ නරක දෙකම කල රජෙකු ලෙස සඳහන් කරමිනි. මින්නේරි දෙවියන් ලෙස වැඳුම් ලබන එතුමා, මියයන විටද මහායානය අත් නොහැරිබැව්, මහාවංශ කථාවෙන් පැහැදිලිවේ.
වසභ රජු ගැන බොහෝ අය නොදැනගත්තත්, ඊට පෙර රජකල සුබ රජු මරා බලයට පැමිණි ඔහු, විශාල වාරිකර්මාන්ත ආරම්භ ආරම්භ කළේය. පරදේශක්කාර සතුරන් පලවා හැර, කලාවැව වැනි මහා වාපි කර්මාන්ත කෙරූ නිසා ගෞරවයට පාත්ර වන ධාතුසේන රජතුමාද, තම සොයුරිය නොකළ වරදකට පණපිටින් පුළුස්සා දැමීමටද, අහිංසක තවුසෙකු පණපිටින් වලලා දැමීමට තරම් සැහැසි විය. අවසානයේදී තම පුතුගේ අනින් කලාවැවේ බැම්මට තබා වැළලුනු එතුමාගේ පුත් කාශ්යප, සිගිරිය තනා ඉතිහාසගත වුවත්, තම සොයුරා සමඟ යුද වැද සියදිවි හානි කරගත්තේය.
මේ රජවරුන් අතර මහා විජයබාහු අද්විතීය ස්ථානයක් ගනී. රජෙකුට දාව නොඉපද, දකුණු ලක දුෂ්කර පෙදෙසක ගඩා ගෙඩි කමින් ජීවත්ව, තම උත්සාහයෙන් ගරිල්ලා හමුදාවක් තනා, ඉන්දුනීසියාව දක්වා තම බල පරාක්රමය පතුරුවා සිටි චෝල අධිරාජ්යය පරාජය කිරීමට එතුමාට හැකිවිය. සසුනට වැඩ කලද, මහා දාගැබ් නොතැනූ නිසාදෝ, එතුමාගේ නම විරු නාමාවලියේ සඳහන් වන්නේ මඳක් පහලිනි.වැවු අමුණු තනා රට සශ්රීක කල, බුරුමයට පවා පහරදුන්, බලවත් ශාසන සංශෝධනයක් කල මහා පරාක්රමබාහු රජතුමා අපගේ ගෞරවයට පාත්රවේ. එහෙත් එතුමා ජනතාවගෙන් අධික ලෙස බදු අයකළ බව, ඉන්පසු බලයට පැමිණි රජවරුන්ගේ සෙල්ලිපි කිහිපයකින් පැහැදිලිවේ. එතුමා රුහුණෙහි පැවති රාජධානිය විනාශකොට, එහි අගනුවර මුළුමනින්ම ගිනිබත් කොට, නැවත හිස නොඔසවන තැනට බිම හෙලීමට, විජාතික භටයන් ගෙන් සැදි හමුදාවන් යෙදවූ අයුරු “පුරාතන රෝහණය” ග්රන්ථයෙහි ආචාර්ය අලුත්වැව සෝරත හිමියන් මැනවින් පැහැදිලි කරයි.
අපගේ ඉතිහාසය, විමසිල්ලෙන් හදාරා පාඩම් උගත යුතු විෂයයක් නොකොට, නොවිමසා පිදිය යුතු පූජා භාණ්ඩයක් බවට පත්කිරීම, මෑත කාලීන ප්රවණතාවයකි. මෙම ප්රවණතාවයේ ප්රථිපලයක් ලෙස පරම සුන්දර දශරාජ ධර්මයෙන් රජ කර, අප රට නැවතත් ලොවෙහි උතුම් රට බවට පත්කරන, රජෙකු සොයමින් අද දින ලාංකිකයන් අඳුරෙහි අතපතගායි.15 වෙනි සියවසේ ලියැවුණු “පැරකුම්බා සිරිත” කව් පොතෙහි සඳහන් වන කවි පදයක් ඇසුරින් 1950 දශකයේ සිට ජනතාව තුල පැලපදියම් කල “දියසෙන් කුමරු” මිත්යාවද, මෙයට පොහොර දමයි. අද දින ලාංකිකයන්ට වඩා තම රජුන් ගැන යථා අවබෝධයකින් සිටි අනුරාධපුර යුගයේ මිනිසුන්, ගරු කලයුත්තන්ට ගරු කලත්, රජවරුන්ට වන්දනාමාන නොකළ බව මහාවංශයේ ඔවුන් හැඳින්වෙන වන ඇතැම් නම් වලින් පැහැදිලි වේ. වංකනාසික (ඇද නහයක් ඇති) තිස්ස, චෝර (හොර) නාග, ගෝථාභය (මිටි අභය), කුඨකණ්න (ඇද කනක් ඇති) තිස්ස මෙවන් නම් වේ.
එනමුත් ඇතැම් රජවරුන්ගේ ගුණාංග අගය කිරීමටද ඔවුන් පසුබට නොවූ වග සමහර රජවරුන්ගේ පුර්ව නාම වලින් පෙනේ. සධ්ධා(ශර්ධාව ඇති )තිස්ස, වෝහාරික (නීති ගරුක) තිස්ස, ආමන්ද (සිත් සතුටු කල) ගාමිණී මෙවන් නම් වේ. පාලි බසින් ලියැවුණු නිසාදෝ වත්මන බොහෝ දෙනා “මහා වංශය” වංශකතාවක් ලෙස නොසලකා ආගමික ග්රන්ථයක් ලෙස පුදයි. එනමුත් මහාවංශ කතුතුමා පවා රජවරුන්ගේ ක්රියා දෙස වියුක්තව බැලූ බව මහාවංශයේ එක් එක් පරිච්චේදයෙහි සමාප්ත වාක්යයන් කියවන විට පැහැදිලිවේ. උදාහරණයක් ලෙස විජය රජුගේ කතාව අවසන් කරෙන්නේ ඔහු ” විෂම වූ සිය පෙර සිරිත් අතහැර” රාජ්යය කල බව පැවසීමෙනි. ලංකාවේ රජකළ රජවරුන් දෙස විමසිල්ලෙන් බැලූ විට පෙනීයන්නේ මෙරටට විශිෂ්ඨ සේවයක් කල රජවරුන් අතලොස්සක් සිටියද, බහුතරයක් කිසිදු වැදගත් දෙයක් නොකළ අය බවයි.
මෙය අත්විඳි, ලොව ඇති බහුතරයක් රටවල මිනිසුන් රජුන් බලයෙන් පහ කලහ. ඇතැමුන් මරාදැමුණි. අද රජුන් වසන සෑම රටකම ජනතාව ඔවුන්ගේ බලය අඩුකොට, නාමික රජුන් බවට පත්කොට ඇත. ආසියාවේ පවා රජවරුන් සිටි රටවල් ස්වෞත්සාහයෙන් රජවරුන් එළවා දමා හෝ බල සුන්කර තිබේ. ජපානය, මැලේසියාව, තායිලන්තය වැනි රටවල එවන් දළ සිඳුණු රජුන් සිටින අතර, බ්රිතාන්යයන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතුකළ ඉන්දියාවේ මහාරාජාවරුන්ගේ දළ බිඳුනේ නිදහස ලැබුණු පසුයි. මෙම රටවල් බටහිර අධිරාජ්යවාදීන් විසින් හඳුන්වා දෙන ලද නිසා අපට නොගැලපෙන්නේ යැයි ඇතැම් ඊනියා දේශප්රේමින් පවසන, පාර්ලිමේන්තු ප්රජතන්ත්රවාදය තුලින් ඉදිරියට ඇදෙයි. ජනතාව විසින් බලයෙන් පහකිරීමට පෙර බ්රිතාන්යයන් විසින් රැගෙන ගිය නිසා, ශ්රී ලාංකික අපගේ සිතින් මිත්යාවක් වන “සුන්දර රාජ සිහිනය” තවමත් පහව ගොස් නොමැත. අද දින ලොවෙහි සැලකියයුතු පිරිසක් රට තැනීමට රජෙකු සොයන යම් රටක් ඇත්නම්, එය ශ්රී ලංකාව පමණක් විය යුතුය. බටහිර වේවා පෙරදිග වේවා හොඳ දේ අනුගත කරගැනීමට තරම් විචාර බුද්ධියක් අපට නොමැත.
මෙම “රාජ මිත්යාව” දෙස නැවත සිත්යොමු කිරීමට ශ්රී ලාංකිකයන් පෙළඹුණු අනෙක් හේතුව නම් රජෙකුට තරම් බලතල ඇති ජනපති ධුරයක් 1978 දී ඇති කිරීමයි. අලුතෙන් තැනු ඒ රජ පුටුවේ වාඩි වියයුත්තේ රජෙකු පමණි යැයිද , ඔහු රජෙකු ලෙස හැසිරිය යුතුයැයිද, ඇතැමුන් සිතා සිටී. ගෙදරින් තම කෑමවේල ගෙන ඒම රජෙකුට නොහොබින්නේ යැයිද, රජෙකු ආහාර ගත යුත්තේ රජෙකු ලෙස බැවු කියමින්, ඇතැම් ජනපතිවරුන් විහිළුවටද ලක්වුණි. උද්ධච්ච කමද, දැඩි මානයද, අධික ලෙස ජනතාවගේ මුදල් වියදම් කිරීමද සැබෑ රජෙකු සතු ගුණධර්ම ලෙස සිතා, රජු බලයේ සිටි කල සිදුවූ සියලු හොඳ දේ රජුගේ ගිණුමට පමණක් බැර කර,රජු දුටු තැන වැඳ වැටීම යහගුණයක් යයි සිතන ජනතාවක් සිටින තුරු නවීන ලෝකය සමඟ ඉදිරියට යාම සිහිනියකි.නිහතමානිකම,අන් මත වලට සවන්දී තීරණ ගැනීම, දරදඬු නොවීම,නොදන්නා දේ නොදන්නේ යැයි පැවසීම, “රජෙකුට” නොගැළපෙන ගතිගුණ යැයි සිතන “රජුන් “අපට මග පෙන්වන තුරු, රට ගොඩනැගිය නොහැක. මෙවන් “රජෙකු ලෙස හැසිරෙන රජෙකු” පතන ශ්රී ලාංකිකයන්, ශ්රී ලංකාවේ ඉතිහාසය දෙස විමසිල්ලෙන් බැලුවහොත්, අප පත් කර ගන්නා රජෙකු හොඳ රජෙකු වීමේ සම්භාවිතාව සියයට හතකට (7%) වඩා අඩු බව වටහා ගනු ඇත. අප ඉතිහාසයෙන්, අප උගතයුතු පාඩම එයයි.
(මෙම ලිපිය ලිවීමට මහාවංශයේ විවිධ සංස්කරණත්, University of Ceylon- History of Ceylon ග්රන්ථ ද්විත්වයත්, එහි සංක්ෂිප්ත සංස්කරණයත් උපයෝගී කර ගතිමි)
විශේෂඥ වෛද්ය අජිත් අමරසිංහ – (ශ්රී ලංකා රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ යාවජිව සාමාජිකයෙකි)
“අද කරමින් තිබෙන්නේ ආණ්ඩුවේ නොහැකියාව ජනතාව පිට පැටවීමයි. කෙටියෙන්ම කියන්න තියෙන්නේ ආණ්ඩුවට මිල පාලනය කරන්නත් බැහැ; රට පාලනය කරන්නත් බැහැ කියලයි.” යැයි ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන මණ්ඩල සභික සුනිල් හඳුන්නෙත්ති අවධාරණය කරයි.
ඔහු මේ බව පැවසූවේ බත්තරමුල්ල පැලවත්ත හි පිහිටි ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ප්රධාන කාර්යාලයේ අද (08) පස්වරුවේ පැවති මාධ්ය හමුව අමතමිණි. එහිදී වැඩිදුරයත් දැක්වූ අදහස්.
“ආණ්ඩුව ඊයේ (07) රාත්රියේ සිට කිරිපිටි, ගෑස්, සිමෙන්ති වගේ අත්යවශ්ය භාණ්ඩවලට මෙතෙක් ක්රියාත්මක වුණු මිල පාලනය ඉවත් කළා. මේ අතර ජනතාවට ඉදිරි අවුරුද්දේ බර පටවන විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කර තිබෙනවා. පසුගිය කාලය පුරාම සාමාන්ය පාරිභෝගික ජනතාව ඉතාම පීඩාවට පත්කරමින් කිරිපිටි, ගෑස්, පෝලිම් නිර්මාණය කර තිබුණා. රාජපක්ෂ පාලනයේ බැරිකම මහ පාරේ පෙන්නුම් කළා. ජනතාවගේ වේදනාව මාධ්යවලින් අපි දැක්කා. හිඟකම නිර්මාණය කරලා ඊට උත්තර හැටියට ආණ්ඩුව තෝරන්නේ ජනතාවට බර පටවන එකයි. පවතින ආර්ථික අර්බුදය නිසා විශේෂයෙන් විදේශ විනිමය හිඟයක් පවතිනවා. මේ නිසා අවශ්ය භාණ්ඩ ගෙන්වා ගැනීමට නොහැකි වුණා. ඩොලර් සංචිතය කඩා වැටෙමින් තිබෙන්නේ ආණ්ඩුවේ නොහැකියාව නිසා. ජනතාවට දරාගන්න බැරි භාණ්ඩ හිඟයක් හැටියට ආවේ ආණ්ඩුවේ නොහැකියාවයි. අන්තිමට මේ පීඩනය ජනතාව පිට පටවලා ආණ්ඩුව ගැලවුණා. හිඟයේ බර ජනතාව පිට පටවන්න මිල පාලනය ඉවත්කළා. මේ නිසා ග්රෑම් 400 කිරි පැකට් එකක් රුපියල් 140කින් වැඩිකර තිබෙනවා. මේ ආරම්භය විතරයි. ගෑස් මිල වැඩිකරන්න ඉල්ලීම් කරමින් තිබුණා. රුපියල් 1,200කින් විතර වැඩිකරන්න ඔවුන් ඉල්ලීම් කර තිබුණා. අද කරමින් තිබෙන්නේ ආණ්ඩුවේ නොහැකියාව ජනතාව පිට පැටවීමයි. කෙටියෙන්ම කියන්න තියෙන්නේ ආණ්ඩුවට මිල පාලනය කරන්නත් බැහැ; රට පාලනය කරන්නත් බැහැ කියලයි.”
ජනතාව ගැන හිතන ආණ්ඩුවක් නෙවෙයි
“ආණ්ඩුවේ පාලනයත් මිල පාලනයත් ගිලිහී යාමෙන් පාරිභෝගික අධිකාරිය, පාරිභොගික ඇමතිවරයා මොකද කරන්නේ? හිඟයකින් තොරව භාණ්ඩ සපයන්න කටයුතු කරන බව ගාමිණී ලොකුගේ ඇමතිවරයා කියා තිබෙනවා. ආණ්ඩුව කරන්නේ මිල පාලනය ඉවත් කිරීමයි. මේ නිසා හිඟය හදපු අයම මිල වැඩිකරලා හිඟය අවසන් බව කියනවා. ජනතාවගේ කටින්ම කීයට හරි ගන්න බඩු දෙන්න කියලා කියයවලා ජනතාව වේදනාවට පත්කරලා. කිරිපිටි පෝලිමේ ඉන්න මිනිස්සු වැඩිමිලට හරි කමක් නැහැ භාණ්ඩ දෙන්න කියන තැනට පොළඹවා තිබෙනවා. හැම භාණ්ඩයකටම මේ වැඩේ කරනවා. ආණ්ඩුවේ පාලනය ජාවාරම්කාර වළල්ලේ කිහිප දෙනෙක් අතට අද ගිහිල්ලා තියෙනවා. සහල් මිල පාලනය ඉවත් කිරීමත් සමඟම ඩඞ්ලි මුදලාලි මිල තීරණය කළා. කිරිපිටි මිල තීරණය කරන්නේ ඒ ව්යාපාර කරන අයයි. සිමෙන්ති සහ ගෑස් සම්බන්ධයෙනුත් එහෙමයි. තත්වය මේක නම් රාජපක්ෂ ආණ්ඩුව මොකද කරන්නේ? වරායේ හිරවී තිබෙන භාණ්ඩ මුදාහරින්න විදේශ විනිමය සචිතයෙන් ඩොලර් මිලියන 50ක් නිදහස් කර දුන්නා. ව්යාපාරික ප්රජාවටත් සාමාන්ය ජනතාවටත් සාධාරණය ඉෂ්ට කිරීම ආණ්ඩුවේ වගකීමක්. සතොසෙන් ඇති තරම් භාණ්ඩ ගෙනත් දෙනවා, යට ඇඳුම් පවා ගෙනත් තියෙන බවට පම්පෝරි ගැහුවත් අද බන්දුල ගුණවර්ධන සහ ලසන්ත අලගියවන්න ඇමතිවරුන්ට කියන්න දෙයක් නැහැ. හේතුව අද ආණ්ඩුවේ පාලනයක් නැහැ. පීඩාවට පත්වී සිටින ජනතාවට ආණ්ඩුව පහර පිට පහර දෙමින් ඉන්නවා. තමන්ගේ මිත්රයින්ට සැලකිලි කළාට ජනතාව ගැන හිතන ආණ්ඩුවක් නෙවෙයි මේක.”
පැලැස්තර විසඳුම්වත් නැහැ…
“ලාෆ් ගෑස් සමාගමට මහජන බැංකුවෙන් ඩොලර් මිලියන ගණන් ණය පහසුකම් ලබාදුන්නා. ඒ පහසුකමත් අරගෙන මිල වැඩි කරන්න ඉල්ලනවා. එතකොට පාරිභෝගිකයාට මොකද වෙන්නේ? මේ වන විටත් ආනයනික භාණ්ඩ ගෙන්වන්න බැරි අර්බුදයක් තිබෙනවා. මේ නිසා මිල විශාල වශයෙන් වැඩිවීී තිබෙනවා. මේ තත්වය යටතේ සාධාරණ මිලකට භාණ්ඩ සැපයීමේ වගකීම ආණ්ඩුවට තියෙනවා. ආණ්ඩුව ඒ ක්රියාමාර්ගයෙන් අද ඉවත් වෙමින් ඉන්නවා. හදිසි නීති දාලා අත්යවශ්ය සේවා කොමසාරිස්වරයෙක් පත්කරලා ගොඩක් උත්සාහ කරන බව පෙන්නුවා. හැබැයි අද කාටද සාධාරණය ඉෂ්ට වෙලා තියෙන්නේ? ගෑස්, කිරිපිටි, සිමෙන්ති සහල් තිරිඟු පිටි සම්බන්ධයෙන් අහිංසක ජනතාවට බර පැටවීමේ ක්රියාමාර්ග දිගටම ගනිමින් ඉන්නවා. කොරෝනා තත්වය නිසා රැකියා අහිමිවී ආදායම් අහිමි වී අසරණ වී සිටින ජනතාවට පහර ගහලා තියෙන්නේ. අත්යවශ්ය භාණ්ඩ සඳහා මිල පාලනයෙන් ඉවත් වීමේ තීරණයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ආණ්ඩුවට පැලැස්තර විසඳුම්වත් නැති බවයි. එද වේල ගෙවාගන්න කැබිනට් මණ්ඩලය රැස්වුණත් ජනතාව පීඩාවට පත්කරන ක්රමවේදයක් පත්කරමින් තිබෙන බව තේරුම් ගන්න ඕනෑ. ආණ්ඩුවේ වියදම් සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කර තිබෙන විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත පදනම්කරගෙන අයවැය යෝජනා ගෙන එනවා. විසර්ජන පනතේ ඉලක්කම්වලින් ජනතාවගේ ප්රශ්න නියෝජනය වෙන්නේ නැහැ. ජනතාව සිටින පීඩාකාරී ජීවිතය සම්බන්ධයෙන් විසඳුම් ආණ්ඩුවට නැහැ. හැමදාම විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කරන්නේ වියදම් අඩුවෙන් පෙන්නලා. ණය ගන්න සීමාව අඩුවෙන් පෙන්නලා. හැබැයි අයවැයෙන් ඇත්ත වියදම් පෙන්වනවා. ඊට පස්සෙත් පරිපූරක ඇස්තමේන්තු දාලා තවත් වියදම් වැඩිකර ගන්නවා.”
මහ පොළොවේ සිද්ධ වෙන දේවලින් සාක්ෂි දරනවා…
“මේ නිසා අයවැය පරතරය විශාල වශයෙන් වැඩිවී ජනතාව පීඩාවට පත්කරනවා. අද සිදුකරමින් තිබෙන්නෙත් ඒක. දැන් ඉදිරිපත් කර තිබෙන විසර්ජන පනතෙන් ආණ්ඩුවේ වියදම් බිලියන 2505ක් බව පෙන්වනවා. නමුත් 2021 වියදම්වලට ආසන්න වශයෙන් බිලියන 5,000ක් වියදම් වෙන බව පෙන්නුවා. දැන් ණය සීමාවත් බිලියන 3184ක් කියලා පෙන්වලා තියෙනවා. මේවා නිකං ඉලක්කං විතරයි. ඇත්ත උත්තර සොයන ක්රියාමාර්ග නෙවෙයි. පාර්ලිමේන්තුව ජනතාවගේ ඇත්ත ප්රශ්න නියෝජනය කරන, ඒ ප්රශ්නවලට උත්තර හොයන තැනක් බවට පත්වී නැහැ. දැන් මහ පොළොවේ සිද්ධ වෙන දේවලින් ඒ බව හොඳින් පෙන්නුම් කරනවා. 2021 අමාත්යාංශවලට වෙන්කර තිබෙන මුදල් කොරෝනා තත්වය හමුවේ ඉතිරි වෙන්න ඕනෑ. ඒ මුදල් ජනතාවගේ අත්යවශ්ය ප්රශ්න විසඳීමට යෙදවීමේ වැඩපිළිවෙළක් තියෙන්න ඕනෑ. සංචාරක අමාත්යාංශයට බිලියන 55ක් වෙන්කර තිබුණා. එයින් 84%ක් ඉතිරි වී තිබෙනවා. අධිවේගී මාර්ගවලට වෙන්කළ මුදල්වලින් 76%ක් ඉතිරි වී තිබෙනවා. මේ ඉතිරි මුදල් අත්යවශ්ය කටයුතුවලට යොදවන්න ඕනෑ. කෘෂිකර්ම අමාත්යාංශයට බිලියන 16ක් වෙන්කළා. නමුත් අගෝස්තු 31 වනවිට වියදම් කර තිබෙන්නේ බිලියන 05යි. පොහොර නැතිව ගොවිතැන විනාශ වුණු ජනතාවට වන්දි ගෙවන්නවත් මේ මුදල් යොදවන්නේ නැහැ. කෘෂිකර්මාන්තය කරුමයක් බවට පත්වී සිටින ගොවි ජනතාවට හුස්ම ගන්න සහනයක් දෙන්න ආණ්ඩුවට පුළුවන්. ඒ ගොල්ලෝ සාම්ප්රදායික ඉලක්කම්වලින් ජනතාවගේ ජීවිත එක්ක සෙල්ලම් කරමින් ඉන්නවා.”
හමුදාවල විශේෂ දීමනාව අවුරුදු 03කින් ගෙවා නැහැ…
“පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන විසර්ජන පනතේ ඉලක්කම්වලින් ජනතාවගේ ඇත්ත ජීවිතය පෙන්වන්නේ නැහැ. ඇත්ත ජීවිතය තියෙන්නේ මහා පාරේ පෝලිම්වල. ආණ්ඩුවේ බැරිකම නිසා ජනතාවගේ ප්රශ්න කැකෑරෙන මට්ටමට ඇවිත් තිබෙනවා. ජනතාවගේ ඇත්ත ප්රශ්න ඒ ගොල්ලන්ගේ ප්රශ්නයක් වෙලා නැහැ. ඒ ගොල්ලන්ට තියෙන්නේ රටේ ආර්ථික මර්මස්ථාන විකුණා දැමීමේ ගනුදෙනු. මේ නිසා හැම පැත්තෙන්ම පීඩාවට පත්වී සිටින ගොවි ජනතාව, ධීවර ජනතාව, විශ්රාම වැටුප් අහිමි වුණු සහ විශ්රාම වැටුප් විෂමතාවයට පත්වුණු අයට විසඳුම් නැහැ. ගුරුවරුන්ගේ වැටුප් විෂමතාවයටත් ඉතිරි වී තිබෙන ප්රතිපාදනවලින් යොදවන්නේ නැහැ. සෞඛ්ය සේවයේ කොවිඞ් වසංගත තත්වය පවා වැඩකළ අයට දෙන්න තියෙන ප්රතිපාදනත් නවතා දමා තිබෙනවා. ඔවුන්ටත් අද උද්ඝෝෂණය කරන්න සිදුවී තිබෙනවා. හමුදාවල සේවය කරන අයගේ විශේෂ දීමනාව අවුරුදු 03කින් ගෙවා නැහැ. නමුත් ඒ අය කාබනික පොහොර නිෂ්පාදනයට යොදවා තිබෙනවා. මේ හැම දෙනාම භාණ්ඩ මිල වැඩිවීමෙන් පීඩා විඳිනවා. මේ ආණ්ඩු හදපු ජනතාව මේ තත්වය තේරුම් ගන්න ඕනෑ. ආණ්ඩු පත්කරලා සහනයක් බලාපොරොත්තු වුණු ජනතාවට කිසිම සහනයක් ලබා දෙන්නේ නැහැ. ආණ්ඩුවට පාලනයකුත් නැහැ, ආර්ථික සම්පත් විකුණමින් මහජනතාව පීඩාවට පත්කරනවා විතරයි. ආණ්ඩුව යන මේ ගමන නවත්වන්න මහජන බලවේග සූදානම්. ආණ්ඩුව බලයට පත්කරන්න කතිරය ගැසූ සැම ඡන්ද දායකයෙක්ගෙන්ම අපි ඉල්ලන්නේ ඇත්ත තත්වය තේරුම් ගන්නා ලෙසයි. මේ පාලනය වෙනස් කරලා මහජනතාවට වග කියන මහජන පාලනයක් නිර්මාණය කරගන්න පෙළ ගැසිය යුතුව තිබෙන බව මේ සෑම කාරණයකින්ම පැහැදිලි වී තිබෙනවා.”
මාධ්යවේදීන් නැගූ ප්රශ්නවලට පිළිතුරු දෙමින්…
“මහින්ද රාජපක්ෂ මහත්මයා ජනාධිපතිවරණයෙන් පරාද වුණාට පස්සේ කීවේ හොරු ආරක්ෂා කළ නිසා පැරදුණු බවයි. හොරුන්ගේ ෆයිල් තමන් ළඟ තිබුණත් ඒ සම්බන්ධයෙන් ක්රියාමාර්ග නොගත් නිසා පැරදුණු බව කීවා. අපිට අහන්න තියෙන්නේ එක දෙයයි. එදා සිටි හොරුන්ගෙන් අද නැත්තේ කවුද කියලයි. එදාට වඩා අලුත් හොරු එකතු වී ඉන්නවා හැර අඩුවී නැහැ. රාජපක්ෂ පවුල ගත්තත් එහෙම තමයි. මහ බැංකු බැඳුම්කර වංචාවට සම්බන්ධ අර්ජුන් මහේන්ද්රන් ලෝකයේ කොහේ හිටියත් ගේනවා කියූ අය පවුලේ කිසිවෙකුට නීතිය ක්රියාත්මක කරන්නේ නැති බව අපි දන්නවා. එදා අනුර දිසානායක සහෝදරයා හෙළිකළ තොරතුරු පිළිගන්න අකමැති වුණු අයට දැන් සියලුම දේවල් හෙළිවී තිබෙනවා. පරීක්ෂණවලටට විශ්රාමික විනිසුරුවරුන් පත්කරන බව කියනවා. ඒ ගොල්ලොම ප්රශ්නය දීලා ඒ ගොල්ලොම උත්තර බලාපොරොත්තු වෙනවා. මේ ජාතියේ කොමිෂන් අපි කොච්චර දැක තිබෙනවාද? එවකට සිටි ජගත් බාලපටබැඳි අල්ලස් කොමිසමේ සභාපතිවරයාට විරුද්ධව මම පුද්ගලිකව පැමිණිල්ලක් කර තිබෙනවා. අද වෙනතුරු මගෙන් විමසීමක්වත් කර නැහැ. මේවාගෙන් ඇත්ත හෙළිදරව් වෙන්නේ නැහැ. අනික් පැත්තෙන් පැන්ඩෝරා වාර්තාවෙන් නිරූපමා රාජපක්ෂගේ නම හෙළිවුණාට අනෙක් රාජපක්ෂලා ගැන හෙළිවෙන්නේ නැහැ. මේ රාජපක්ෂ පාලනයෙන් පැන්ඩෝරා සම්බන්ධයෙන් හොයන්න සාධාරණ පරීක්ෂණයක් පවත්වයි කියලා හිතනවා නම් ඒ තරම් මිත්යාවක් තවත් නැහැ.”
ලුසී ගේ පියයුරේ ගැටිත්තක් තිබෙන බව දැනගත් මොහොතේ පිළිකාවක් පිළිබඳව අල්ප මාත්රයක සිතුවිල්ලක්වත් ඇයට පහළ නොවුණි. ගැටිත්තක සේයාවක් හෝ වේදැයි නිතිපතා පරීක්ෂා කිරීම ඇයගේ සිරිත නොවේ. මෙය අහම්බෙන් දැනගත් දෙයකි.
“මම හිතාගෙන හිටියේ පියයුරු පරීක්ෂා කිරීම පටන් ගන්න ඕන වයස අවුරුදු 50 විතර වෙනකොට කියල.” ලුසී බීබීසීයට පැවසුවාය.
කෙසේ නමුත් ඇය වෛද්ය පරීක්ෂණයකට ලක් වුවාය. ප්රතිඵලය සතුට දනවන්නක් නොවීය. 26 හැවිරිදි ලුසීගේ පියයුරේ පිළිකාවක් වර්ධනය වී ඇති බව වෛද්ය පරීක්ෂණයෙන් සනාථ විය. පියයුරක ගැටිත්තක් නිරීක්ෂණය වූ සැනින් එය පරීක්ෂා කරවා ගැනීමට යොමු වීම ඉතා වැදගත් ය. ලුසීට එදින නිවාඩු දිනයක් වූ බැවින් සිය වෛද්යවරයා හමුවීමට අප්රමාදව තීරණය කළාය.
“හොඳ වෙලාවට මට එදා නිවාඩු දිනයක් වුණේ; මම හැමදාම ඒ ගැන හිතනවා. ප්රමාද වුනානම් මගේ කතාන්තරය මීට වඩා වෙනස් වෙන්න තිබුනා.”
වෛද්යවරයා විසින් පිළිකා පිළිබඳ විශේෂඥයන් වෙත ලුසී යොමුකරන ලද මොහොතේ හෝ තමන්ට පිළිකාවක් වේයැයි ඇය නොසිතුවාය.
ලුසී විශේෂඥ පරීක්ෂාවට ලක්වෙද්දී ඇයට අමුත්තක් දැනුණි.
“වෛද්යවරයා නිහඬ වුණා.” ලුසී පැවසුවාය.
තමන්ට පිළිකාවක් වැළඳී ඇතිබව සතියකට පසුව දැනුම් දී තිබේ. එය ඉක්මනින් පැතිරී යන බව ද ඇයට දැනගන්නට ලැබුණි. නොපමාව කීමෝ ප්රතිකාරය (chemotherapy), විකිරණ චිකිත්සාව (radiotherapy) සහ සැත්කමක් ද සිදුකළ යුතු බව වෛද්යවරු පැවසුහ. ප්රතිකාර ආරම්භවීමෙන් අනතුරුව තම ජීවිතය වෙනස් වූ අයුරු ඇය විස්තර කළාය.
“සමහර දවස්වල මට කිසිම දෙයක් කන්න බැරි තත්ත්වයට පත්වුණා. නිදාගන්න බැරිවුණා. මම දවසකට පැය 20ක් විතර අවදියෙන් ඉන්නවා. දිගටම ඇඳේ වැතිරිලා ඔහේ ඉන්නවා. මගේ පෙනුම වෙනස් වුනා. මගේ හම අවලස්සන වුණා. හිසකෙස් හැලුණා. ඒ විතරක් නෙවෙයි, ඇහිබැම සහ ඇහි පිහාටු පවා හැලුණා.” ලුසී පැවසුවාය.
සැත්කමෙන් සහ විකිරණ චිකිත්සාවෙන් පසුව ලුසීට ලැබුණේ සුභ ආරංචියකි – පිළිකා සෛල සියල්ල විනාශ වී ඇති බවය.
නමුත්, හෝමෝන ප්රතිකාරය තවදුරටත් කරගෙන යා යුතු වේ. එය සිදුවන අතරවාරයේ ඇය සමාජ සත්කාරයක ද නිරත වන්නීය. තුරුණු වියේ සිටින කාන්තාවන්ට ද පියයුරු පිළිකා වර්ධනය විය හැකි බවට සමාජය දැනුවත් කිරීම සඳහා තම අත්දැකීම බෙදාහදා ගැනීමට ඇය කටයුතු කරන්නීය. පියයුරු පිළිකා පිළිබඳව සමාජය දැනුවත් කරමින් සිටින සංවිධානයක් (CoppaFeel!) සමඟ ලුසී එක් වුවාය.
“හිතන්න එපා එය ඔබට හැදෙන එකක් නැහැ කියල. අශුභවාදී වෙන්න කියනවා නොවෙයි. නමුත් දැනුවත්ව සිටිය යුතුයි. සමහරු ලෙඩ ගැන කතා කරන්න කැමති නැහැ. සමහරු ඒවා සඟවාගෙන ඉන්නවා. එහෙම කරන්න අවශ්ය නැහැ. අපි ඒවා ගැන විවෘතව කතා කළ යුතුයි.”
තමන්ට මෙවැනි දෙයකට මෙතරම් ඉක්මනින් මුහුණ දෙන්නට සිදුවේයැයි 24 හැවිරිදි ෆ්රාන් ද නොසිතුවාය. ඇයගේ පියයුරක කුඩා ගැටයක් වැනි දෙයක් ඇය නිරීක්ෂණය කළාය. මුලදී වෛද්යවරුන් ඇය නැවත හරවා ඇරියේ එය හෝමෝන හේතුකොටගෙන ඇතිවූ කුඩා ගැටිත්තක් බව පවසමිනි. නමුත් මාස 18කට පමණ පසු තවත් රෝග ලක්ෂණයක් මතුවූ හෙයින් එය ඇයගේ කනස්සල්ලට හේතු විය. ඇය තවත් වෛද්ය පරීක්ෂණයකට බඳුන්වීමට තීරණය කළාය.
පරීක්ෂණ කීපයකට ම ෆ්රාන් යොමු කරන ලදී. ඇයට පියයුරු පිළිකාවක් පමණක් නොව මොලයේ ද කුඩා ගෙඩියක් වර්ධනය වෙමින් පවතින බව වෛද්යවරු සොයා ගත්හ. ෆ්රාන්ගේ ජීවිතය තව දෙවසරකින් නිමා වනු ඇති බව වෛද්යවරුන්ගේ නිගමනය විය.
“ඒ වෙනකොට මගේ වයස අවුරුදු 25යි. මම කායික ව්යායාම පුහුණු කරවන්නියක්. කායික වශයෙන් මම ඉතාම ශක්තිමත්ව හටියා. ඕනෑම වයසක ඉන්න ඕනෑම නිරෝගී කෙනෙකුට පියයුරු පිළිකාවක් හැදෙන්න පුළුවන් කියල ඔප්පුවෙන හොඳම සාක්ෂිය තමයි මම.” ෆ්රාන් පවසන්නීය.
“අතිශයින් දැඩි වූ කීමෝ ප්රතිකාර දින චරියාවකට” මුහුණ දීමට ෆ්රාන් ට සිදු වූවාය. දැන් ඇයගේ පිළිකාව පැතිරීම හා වර්ධනය වීම මැඩපවත්වා ඇත. ඇයගේ කතාව අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සමාජගත කරන්නට ෆ්රාන් තීරණය කළේ පියයුරු පිළිකාවට තුරුණු වියේ සිටින කාන්තාවන් ද ගොදුරු විය හැකිය යන පණිවිඩය ලෝකයට ලබා දීමටය.
“පිළිකාවක් වැළඳුනු බව මා දැනගත් දා සිට මම ගතකළ ජීවිතය මම විවෘතව සමාජය සමඟ බෙදා ගත්තා. හැම දෙයක්ම මම සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ වාර්තා කළා. මේක වැඩිමහලු කාන්තාවන්ට හැදෙන දෙයක් කියල මමත් හිතුවේ. වයසට යනතුරු මේ ගැන බය වෙන්න දෙයක් නැහැ කියල තමයි මමත් හිතාගෙන හිටියේ.” ෆ්රාන් පැවසුවාය.
බීබීසී සංදේශය ඇසුරිනි – ඉහළ ඡායාරූපය සහ ශීර්ෂපාඨය සංස්කරණය කර ඇත. ප්රධාන සංස්කාරක
බූස්ටර් එන්නත ලබාදීමට ප්රතිපත්තිමය තීරණයක් ගෙන ඇති අතර එය ලබාදීමේ ප්රමුඛතා කණ්ඩායම් සහ ලබාදෙන ස්ථාන පිළිබද ඉදිරියේදී දැනුම් දෙන බවද නියෝජ්ය සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂ ජනරාල් විශේෂඥ වෛද්ය හේමන්ත හේරත් මහතා පැවසුවේය.
රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවියට අදහස් දක්වමින් අද (08) ඔහු මේ බව කියා සිටියේය.
තාක්ෂණික වශයෙන් බූස්ටර් එන්නත ලබාදීමට තීරණය ගෙන ඇති අතර, ඉදිරියේදී මෙය ලබාදෙන දිනය, ස්ථානය සහ සිදුකරන ආකාරය පිළිබදව සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා විසින් චක්රලේඛයක් සහ මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් නිකුත් කරනු ඇතැයිද සදහන් කළේය.
එය නිකුත් කරන තෙක් ඉවසිල්ලෙන් පසුවන ලෙසද ව්යාජ පුවත් වලට රැවටෙමින් බූස්ටර් එන්නත ලබාගැනීම සදහා යම් යම් ස්ථාන වෙත නොයන ලෙසද ඔහු ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
සෞඛ්ය අමාත්යංශය විසින් මෙම කටයුතු සංවිධානය කර එන්නත් ලබාදෙන දින නිවේදනය කරනු ඇති බවද නියෝජ්ය සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂ ජනරාල් විශේෂඥ වෛද්ය හේමන්ත හේරත් මහතා කියා සිටියේය
නොවැම්බර් මස මුල වන විට සියළුම ශ්රේණි සඳහා පාසල් ආරම්භ කිරීමට කටයුතු කරන බව අධ්යාපන ප්රතිසංස්කරණ රාජ්ය අමාත්ය සුසිල් ප්රේම්ජයන්ත මහතා අද (08) පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්රකාශ කළේය.
පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී හේෂා විතානගේ මහතා වාචික පිළිතුරු අපේක්ෂාවෙන් යොමු කළ ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් අමාත්යවරයා මේ බව සඳහන් කළේය.
තවද උසස් පෙළ ප්රශ්න පත්රයේ ප්රමිතිය කිසි සේත් වෙනස් කිරීමට කටයුතු නොකරන බවත් ඒ වෙනුවට ඒ සඳහා විෂය ආවරණයට සහ විභාගයට සූදානම් වීම සඳහා දරුවන්ට අමතර කාලයක් ලබා දෙන බව අමාත්යවරයා සඳහන් කළේය.
පාසල් දින දර්ශනයක වර්ෂයකට දින 210ක් පාසල් පැවැත් වුවද 2020 වසරේ පාසල් පැවැත්වීමට හැකි වූයේ දින 65ක් පමණක් බවත් 2021 වර්ෂයේ බස්නාහිර පළාතේ දරුවන්ට දින 05ක් පමණක් පාසල පැවැත් වූ බවත් රාජ්ය අමාත්යවරයා පැහැදිළි කළේය.
මේ වන විටත් විෂය මාලාව කොපමණ දුරට ආවරණය වූයේද යන්න සම්බන්ධයෙන් පළාත් මට්ටමින් තක්සේරුවක් සිදු කරගෙන යන බවත් කීය.