Tag: featured

  • ආනයන සීමා අවම වන පරිදි සහන දෙන්නැයි අගමැතිගෙන් මහ බැංකු අධිපතිට උපදෙස්

    ආනයන සීමා අවම වන පරිදි සහන දෙන්නැයි අගමැතිගෙන් මහ බැංකු අධිපතිට උපදෙස්

    අත්‍යවශ්‍ය නොවන ද්‍රව්‍ය සහ  උපකරණ සඳහා දැනට පනවා ඇති ආනයන සීමා හැකිතාක් දුරට අවම වන පරිදි සහන ලබා දෙන්නැයි අග්‍රාමාත්‍ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අද (29) දින මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් මහතාට උපදෙස් දුන්නේය.

    අත්‍යවශ්‍ය නොවන ද්‍රව්‍ය සහ උපකරණ වලට දැනට පනවා තිබෙන ආනයන සීමා හේතුවෙන් ව්‍යාපාරිකයන් සහ ජනතාව පත්ව ඇති අපහසුතා සැළකිල්ලට ගනිමින් අග්‍රාමාත්‍යතුමා මෙම උපදෙස් දුන්නේය. මේ අනුව මහ බංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් මහතා ඊට අදාළ විසඳුම් ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතව ඇත

  • යොහානිගේ ‘‘මැණිකේ මගේ‘‘ හෙට නවදිල්ලියේ දී

    යොහානිගේ ‘‘මැණිකේ මගේ‘‘ හෙට නවදිල්ලියේ දී

    කෝටි 12 කට අධික ලොව පුරා සංගීත ශ්‍රාවකයන් උන්මාදයෙන් නැටවඋ යොවුන් පුර හඳ අද (30) නවදිල්ලි නුවර ආසන්නයේ පිහිටි ධනකුවේරයන් වෙසෙන ගුරුග්‍රෑම් අහසේ බැබලෙනු ඇත.

    ඒ ‘මැණිකේ මගේ හිතේ’ ගීතය ගායනා කොට සයිබර් අවකාශය හරහා දැනටමත් කෝටි 12 කට අධික සංගීත ශ්‍රාවකයන් පිරිසක් උන්මාදයට පත් කළ යොවුන් ගායිකා යොහානි ද සිල්වා මෙනෙවියගේ ප්‍රථම ඉන්දීය සංගීත සංදර්ශනය ආරම්භවීම හේතුවෙනි.

    ශ්‍රී ලාංකික ගායිකාවක් ඉන්දීය ප්‍රේක්ෂකයන් ඉදිරියේ සංගීත සංදර්ශනයක් පවත්වන ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස ඉතිහාසයට එක්වෙයි.

    ශ්‍රී ලාංකික සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ අති දැවැන්තයන් එක රැයකින් අති ක්‍රමණය කොට ජාත්‍යන්තර වේදිකාවක සංගීත රසිකයන්ට ආමන්ත්‍රණය කිරීම සඳහා ඇයට කිසිම වෙහෙසක් දරන්නට සිදු නොවීම ආශ්චර්යයක් ලෙසට විචාරකයෝ හඳුන්වති.

    ඇගේ සංගීත කණ්ඩායම නවදෙනකුගෙන් යුත් තාරුණ්‍යයේ සුපිපි තරු නව දෙනෙක් අයත් වෙති.

    සංගීත අධ්‍යක්ෂණය චමත් සංගිත්, ගේය පද රචනා දුලාන් ඒ.ආර්.එස්. සහ රැප් ගායක සතිශාන් රත්නායක සහ යොහානි ඇතුළු තවත් 5 දෙනෙකි.

    යොහානි දිලෝකා ද සිල්වා සංගීත සංදර්ශනය පවත්වන ගුරුග්‍රෑම් නගරයට පැමිණෙන සංගීත රසිකයන් පිරිස අති විශාල වනු ඇති බවට සංවිධායකයෝ විශ්වාස කරති.

    දැනටමත් ඉන්දීය සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ අති දැවැන්තයෙකු ඒ.ආර්. රහුමාන්ගේ ගීතයක් අභිබවා යූටියුබ් නාලිකාවේ 6 වැනි ස්ථානයට යොහානි සිල්වාගේ ‘මැණිකේ මගේ හිතේ’ ගීතය පැමිණ තිබේ.

    මෙම සංගීත ප්‍රසංගය හෙට (30) දින සවස 6 ට පැවැත්වීමට නියමිත අතර මේ සඳහා අවශ්‍යවන ප්‍රචාරක කටයුතු රූපවාහිනී, පුවත්පත් දැන්වීම්, ටිකට්පත් අලෙවිය වැනි කටයුතු භාරදී තිබෙන්නේ එම කටයුතු පිළිබඳ හසල දැනුමක් ඇති ඉන්දියාවේ ප්‍රමුඛ පෙළේ සමාගමක් වූ බුක්මයි ෂෝ නමැති සමාගමය. බොලිවුඩ්හි තරු ඇතුළු ඉන්දීය සිනමාවේ දැවැන්තයන් සංගීත ශිල්පීන් ඇතුළු විද්වතුන් විශාල පිරිසක් මෙම සංගීත සංදර්ශනය නැරඹීම සඳහා පැමිණෙනු ඇතැයි සංවිධායකන් අදහස් පළකරති.

    ඉන්දියාවේ ප්‍රධාන නගරයට කිට්ටුවෙන් පිහිටි හයිද්‍රාබාද්හිදී ඔක්තෝබර් 3 සවස 6 ට ඊළඟ සංගීත සංදර්ශනය පැවැත්වෙනු ඇත. මෙම සංගීත සංදර්ශනවලින් පසුව යොහානි ගේ අනාගතය කුමන අතකට පෙරළේද යන්න විශ්වාස කළ නොහැකි තරමට භාරතයේ සංගීත ශ්‍රාවකයෝ උන්මාදයට පත්වී සිටිති. විශාල සමාගම් ඇය වෙනුවෙන් ඉදිරියට පැමිණ ඇති අතර දැනටමත් ලෝකයේ රටවලින් ඇයට ඉල්ලීම් ගලා එන අතර වැඩි වශයෙන්ම ඒවා කළමනාකරණය කර හොඳ ප්‍රමිතියෙන් යුතුව සඳහා ඇය ඒවා කළමනාකරණය කිරීම ඉන්දියාවේ තවත් ප්‍රකට සමාගමකට පවරා තිබේ.

    ඇයගේ සංගීත ප්‍රසංගය වෙනුවෙන් ආකර්ශනීය පෝස්ටරයක් නිර්මාණය කර ඇත. යොහානි පසුගිය මානුෂික මෙහෙයුමේදී 55 වන සේනාංකයට අණදුන් මේජර් ජනරාල් ප්‍රසන්න සිල්වාගේ වැඩිමහල් දියණිය වේ. ඇය කොළඹ විශාඛා විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යාවක් වන අතර කොතලාවල ආරක්ෂක විද්‍යා පීඨයේ උපාධිධාරිණියකි. ඕස්ට්‍රේලියානු සරසවියක ශාස්ත්‍රපති උපාධියද හිමිකරගෙන සිටින්නීය.

    රත්නපාල ගමගේ – ස්විස්ටර්ලන්තයේ සිට – ලංකාදීප ඊ පුවත්පත ඇසුරිනි

  • දුම්වැටි සඳහා නව බදු ප්‍රතිපත්තියක්

    දුම්වැටි සඳහා නව බදු ප්‍රතිපත්තියක්

    දුම්වැටි සඳහා නව බදු ප්‍රතිපත්තියක් හඳුන්වා දීමට සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය පියවර ගැනේ. ඒ සඳහා වන කැබිනට් පත්‍රිකාව ඉතා කඩිනමින් අමාත්‍ය මණ්ඩලය වෙත යොමු කිරීමට පියවර ගන්නා බව සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය ආචාර්ය කෙහෙලිය රඹුක්වැල්ල මහතා පවසයි.

    දුම්කොළ හා මධ්‍යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරිය සමඟ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේදී අද (29) පැවති සාකච්ඡාවකදී මේ බව කීය. එම අධිකාරියේ සභාපති ආචාර්ය වෛද්‍ය සමාධි රාජපක්ෂ මහතා ඇතුළු එහි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල සාමාජිකයින් මේ සඳහා එක්ව සිටියහ.

    නව බදු ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීම තුළින් දුම්වැටි භාවිතයද අවම කිරීමට හැකිවනු ඇත. මෙම බදු ප්‍රතිපත්තියට අදාළ කෙටුම්පත මේ වන විට සකස් කර ඇතැයි දුම්කොළ හා මධ්‍යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරියේ සභාපතිවරයා පෙන්වා දෙයි. ලොව අනෙකුත් රටවල ක්‍රියාත්මක බදු ප්‍රතිපත්තීන් පිළිබඳවද අධ්‍යයනය කරමින් නව ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරිණි. එමෙන්ම 2006 අංක 27 දරණ දුම්කොළ හා මධ්‍යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරි පනත වර්තමානයට ගැලපෙන අයුරින් සංශෝධනය කිරීමටද පියවර ගැනේ.

    ඒ අනුව දුම්වැටි සිල්ලරට අලෙවිය, පොදු ස්ථාන වල දුම් පානය, ආදී කරුණු රැසක් සම්බන්ධයෙන් අදාළ පනත සංශෝධනය ඔස්සේ දැඩි නීති රීති ගෙන ඒමට අපේක්ෂා කෙරේ.

    මේ අතර දුම්කොළ හා මධ්‍යසාර පිළිබඳව සිදු කළ මහජන මත විමසීමේ සමීක්ෂණ වාර්තාව එම අධිකාරිය මගින් අමාත්‍ය කෙහෙලිය රඹුක්වැල්ල මහතාට මෙහිදී  භාරදෙනු ලැබීය. මේ අතර දුම්වැටි ඇසුරුම් තුළ යොදා ඇති රූපමය අවවාද යාවත්කාලීන කිරීම කෙරෙහිද සාකච්ඡා විය.

    දුම්වැටි හා මධ්‍යසාර භාවිතය අවම කිරීම සඳහා වන පුළුල් ප්‍රචාරණයක් ක්‍රියාත්මක විය යුතු බවත් එ් සඳහා අදාළ වැඩපිළිවෙල සකස් කරන ලෙසත් දුම්කොළ හා මධ්‍යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරියට අමාත්‍යවරයා මෙහිදී උපදෙස් ලබා දුන්නේය.

  • ලබන 01වැනිදා රට යළි විවෘත කරනවා – යුද හමුදාපති

    ලබන 01වැනිදා රට යළි විවෘත කරනවා – යුද හමුදාපති

    කොවිඩ් -19 වෛරසය පැතිරීම පාලනය කිරීම සඳහා පසුගිය අගෝස්තු 20 වැනි දින සිට රටපුරා පනවනු  ලැබූ ඇති  නිරෝධායන ඇඳිරි නීතිය ඔක්තෝබර් මස 01 වැනි දින අලුයම 4.00ට  ඉවත් කිරීමට ජනාධිපතිවරයා උපදෙස් දුන් බව කොවිඩ් 19 පැතිරීම වැළැක්වීමේ ජාතික ක්‍රියාන්විත මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රධානී යුද හමුදාපති ජෙනරාල් ශවේන්ද්‍ර සිල්වා මහතා සදහන් කරයි.

    රට යළි විවෘත කිරීමට අදාළ නව සෞඛ්‍ය මාර්ගෝපදේශ  හෙට නිකුත් කරන බවද යුද හමුදාපතිවරයා සදහන් කළේය.

    නිරෝධායන ඇඳිරි නීතිය ක්‍රියාත්මක දින 43ක් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වූ අතර රට සම්පූර්ණයෙන් ම විවෘත කරන ලෙස මේ වන විට දැඩිව ඉල්ලීම් ඉදිරිපත්ව තිබේ.

  • පාකිස්තානය විදේශ ත්‍රස්තවාදීන් පෝෂණය කරන අයුරු ගැන සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    පාකිස්තානය විදේශ ත්‍රස්තවාදීන් පෝෂණය කරන අයුරු ගැන සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    පාකිස්තානය ‘සමහර කලාපීය වශයෙන් අවධානය යොමු වූ ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම් සඳහා ආරක්‍ෂිත තෝතැන්නක් ලෙස අඛණ්ඩව කටයුතු කර ඇත’ යනුවෙන් එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් පර්යේෂණ සේවා වාර්තාව සඳහන් කරයි. ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ පර්යේෂණ සේවා වාර්තාව පවසන පරිදි පකිස්ථානය ‘විදේශීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන’ 12 ක මෙහෙයුම් කඳවුරක් වන අතර පහක් ඉන්දියාව කේන්ද්‍ර කර ගෙන ඇත.

    කලාපීය වශයෙන් අවධානය යොමු වූ සමහර ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම් සඳහා ආරක්ෂිත ස්ථානයක් ලෙස ඉස්ලාමාබාද් ‘ දිගටම කටයුතු කර ඇති අතර’ ‘ඇෆ්ගනිස්ථානය ඉලක්ක කරගත් ත්‍රස්ත කණ්ඩායම් වලට මෙන්ම ඉන්දියාව ඉලක්ක කරගත් ත්‍රස්ත කණ්ඩායම් වලට තම භූමියේ සිට ක්‍රියාත්මක වීමට’ පාකිස්තානය ඉඩ සලසා දී ඇති බව එම වාර්තාව සඳහන් කර ඇතැයි ඉන්දියා නිවුස් නෙට්වර්ක් වාර්තා කරයි.

    “එක්සත් ජනපද නිලධාරීන් පාකිස්තානය මෙහෙයුම් මූලස්ථානයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර/හෝ සන්නද්ධ, රාජ්ය නොවන සටන්කාමී කණ්ඩායම් ගණනාවක් ඉලක්ක කර ඇති අතර සමහර ඒවා 1980 ගණන් වල සිට පැවතුනි” යනුවෙන් සඳහන් කොට ඇත. “පාකිස්තානයේ ත්‍රස්තවාදී සහ වෙනත් සටන්කාමී කණ්ඩායම්” යනුවෙන් සැප්තැම්බර් 23 දා ක්වාඩ් සමුළුවට පෙර.

    වාර්තාව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

    පාකිස්තානය තුළ පුළුල් නමුත් සුවිශේෂී නොවන ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම් පහක් ක්‍රියාත්මක වන බව එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ. ගෝලීය වශයෙන් නැඹුරු; ඇෆ්ගනිස්ථානය ඉලක්ක කරගත්; ඉන්දියාව සහ කාශ්මීරය මූලික කරගත්; ගෘහස්ථව නැඹුරු; සහ නිකායවාදී (ෂියා විරෝධී).

    කාණ්ඩ පහ යටතේ වර්ගීකරණය කර ඇති කණ්ඩායම් පහළොවෙන් දොළොස් දෙනෙක්ම ඇමරිකානු නීතිය යටතේ විදේශීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන ලෙස නම් කර ඇති අතර බොහෝ ඒවා ඉස්ලාමීය අන්තවාදී මතවාද මඟින් සජීවිකරණය කර ඇති බව එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් වාර්තාවේ ද්විපාර්ශ්වික පර්යේෂණ අංශය වැඩිදුරටත් පැවසීය.

    විශාල ප්‍රහාර සඳහා වගකිව යුතු කණ්ඩායම්:

    ඉන්දියාව සහ කාශ්මීරය මුල් කරගත් සටන්කාමී කාණ්ඩය යටතේ ඇති කණ්ඩායම් අතර පළමුවැන්න 1980 දශකයේ අග භාගයේදී පාකිස්ථානයේදී පිහිටුවන ලද ලස්කාර්-ඊ-තායිබා ය.

    හෆීස් සයීඩ්ගේ නායකත්වයෙන් සහ පාකිස්ථානයේ පන්ජාබ් පළාත සහ අසාද් කාශ්මීරය පදනම් කරගත් එය වඩාත් මෑතකදී පෙනෙන්නේ පුණ්‍යායතනය වන ජමාත්-උද්-දවාක් ලෙස බව වාර්තා වේ.

    2008 වසරේදී ඉන්දියාවේ මුම්බායි හි සිදු වූ ප්‍රධාන ප්‍රහාර මෙන්ම තවත් ඉහළ පෙළේ ප්‍රහාර ගණනාවකට ලස්කාර්-ඊ-තායිබා වගකිව යුතු බව එහි සඳහන් විය.

    වාර්තාවට අනුව, මෙම කාණ්ඩය යටතේ ඇති දෙවන කණ්ඩායම වන්නේ ජෙයිෂ්-ඊ-මොහොමඩ්(JEM) 2000 දී කාශ්මීර සටන්කාමී නායක මසූද් අසාර් විසින් ආරම්භ කරන ලද අතර එය 2001 දී විදේශීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් ලෙස නම් කරන ලදී.

    2001 දී ඉන්දියානු පාර්ලිමේන්තුවට එල්ල වූ ප්‍රහාරය සඳහා ලස්කාර්-ඊ-තායිබා සමඟ ජයිෂ්-ඊ-මොහොමඩ් ද වගකිව යුතු බව ද එහි සඳහන් ය.

    ඉන්දියාව සහ කාශ්මීරය කේන්ද්‍ර කරගත් සටන්කාමී කාණ්ඩය යටතේ තෙවැන්න නම් 1980 දී සෝවියට් හමුදාවට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා ඇෆ්ගනිස්ථානයේදී පිහිටුවන ලද හරාකට්-උල් ජිහාඩ් ඉස්ලාමි (HUJI) වන අතර 1989 න් පසු එය ඇෆ්ගන් තලේබාන් සංවිධානයට සටන්කරුවන් සැපයූවත් ඉන්දියාව දෙසට සිය උත්සාහය යොමු කළේය. ,

    වාර්තාවේ සඳහන් කර ඇත්තේ මෙම කාණ්ඩය යටතේ හතරවන සංවිධානය වන හාරකට් උල් මුජාහදීන් (එච්එම්එම්) 1997 දී විදේශීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන ලෙස නම් කරන ලද අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වන්නේ අසාද් කාශ්මීරයේ සහ සමහර පකිස්ථානු නගර වල ය.

    1999 දී ඉන්දියානු ගුවන් යානයක් පැහැර ගැනීම සඳහා එය වගකිව යුතු විය. බොහෝ HUM සාමාජිකයින් පසුව එම කණ්ඩායමට මාරු විය.

    පාකිස්ථානයේ විශාලතම ඉස්ලාමීය දේශපාලන පක්ෂයේ සටන්කාමී අංශය ලෙස වාර්තා වන 1989 දී පිහිටුවන ලද හිස්බුල් මුජාහිදීන් (එච්එම්) යනු ඉන්දියාව සහ කාශ්මීරය ඉලක්ක කරගත් සටන්කාමීන්ගේ ගණය යටතේ පස්වන සහ අවසාන සංවිධානයයි. කාශ්මීරය කේන්ද්‍ර කර ගත්තද, පාකිස්තානයේ ප්‍රධාන අරමුදල් මූලාශ්‍ර එච්එම් සතුව ඇතැයි වාර්තා වේ.

    එම වාර්තාවේ සඳහන් වූයේ පාකිස්තානය තුළ ඇති අනෙකුත් ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම් වන්නේ ඉන්දීය උපමහාද්වීපයේ අල් කයිඩා (AQIS), ඉස්ලාමීය රාජ්‍ය-ඛෝරාසන් පළාත (ISKP හෝ IS-K); ඇෆ්ගන් තලේබාන්, හකානි ජාලය, ටෙරික්-ඊ-තලේබාන් පකිස්ථානය (ටීටීපී), බලුකිස්තාන් විමුක්ති හමුදාව (බීඑල්ඒ), ජුන්ඩාල්ලා (ජේෂ් අල්-අඩ්ල්), සිපා-ඊ-සහබා පකිස්ථානය (එස්එස්පී) සහ ලෂ්කාර්-ඊ-ජංග්වි (LEJ). ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායම් සඳහා පකිස්ථානය ‘ආරක්ෂිත තෝතැන්නක්’ වේ යන්නයි.

    ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ 2019 වාර්‍තා උපුටා දක්වමින් (2020 ජූනි මාසයේදී නිකුත් කරන ලද) ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ පර්යේෂණ සේවා වාර්තාව පැවසුවේ පාකිස්තානය ‘කලාපීය වශයෙන් අවධානය යොමු වූ ඇතැම් ත්‍රස්ත කණ්ඩායම් සඳහා ආරක්ෂිත තෝතැන්නක් ලෙස අඛණ්ඩව සේවය කර ඇති අතර’ ඇෆ්ගනිස්ථානය ඉලක්ක කරගත් කණ්ඩායම් වලට ඉඩ දී ඇති බවයි. ඉන්දියාව ඉලක්ක කරගත් කණ්ඩායම්, එහි භූමියේ සිට ක්‍රියාත්මක වී ඇත.

    ඉන්දියාව විසින් පාලනය කරන ලද කාශ්මීරයට 2019 මුල් භාගයේදී එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් පසුව, පාකිස්තාන රජය විසින් ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම වැළැක්වීමට සහ ඉන්දියාව කේන්ද්‍ර කරගත් සමහර සටන්කාමී කණ්ඩායම් වලක්වා ගැනීමට ‘නිහතමානී පියවර’ ගත් බව දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කළේය.

    ‘ත්‍රස්තවාදීන්ගේ ආරක්‍ෂිත තෝතැන්නක්’ යන මාතෘකාව මත දෙපාර්තමේන්තුව නිගමනය කළේ පාකිස්තාන රජය සහ හමුදාව ‘රට පුරා ත්‍රස්තවාදීන්ගේ ආරක්‍ෂිත ස්ථාන සම්බන්ධයෙන් නොගැලපෙන ලෙස කටයුතු කළ’ බවයි.

    indianewsnetwork

  • ලෝක හදවත් දිනය අදයි !

    ලෝක හදවත් දිනය අදයි !

    හදවත මිනිසාට නැතිවම බැරි අවයවයක්… ඒ නිසාම වටිනා දේවල් වල වටිනාකම විදහාපෑම සදහා හදවතට සමාන කරනවා. සංවේදීත්වය සදහා හදවත ඈදා ගන්නා සේම අතීතයේ සිට අප සාහිත්‍ය තුළද හදවතට හිමිවන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයක්.. ඉතින් මෙලෙස සැමට නිරන්තරයෙන් අවශ්‍ය වන හදවත පිළිබදව වැඩි අවධානයක් යොමුවන වැඩි වශයෙන් කතාබහට ලක්වන දිනය අදයි… එනම් අද ලෝක හදවත් දිනයයි.

    මිනිසාගේ උරස් කුහරයේ වම්පසට වන්නට පිහිටා ඇති පේෂීමය අවයවයක් වන හදවතෙහි ප්‍රධානතම කර්තව්‍යය වෙන්නේ මිනිස් සිරුරෙහි සංසරණය විය යුතු රුධිරය සිරුර පුරා පොම්ප කිරීමයි. මේ සඳහා උපන් දා සිට නොනැවතී යන්ත්‍රයක් මෙන් හදවත ක්‍රියාත්මක වෙනවා.

    ලොව පුරා පුද්ගලගන්ගේ මරණ හා ආබාධිත වීම් වලට ප්‍රධාන හේතුව හෘද රෝගයන්. ශ්‍රී ලංකාවේ මරණ වලින් 34% ක් පමණ හෘද රෝග වලින් සිදුවන අතර ඊට අමතරව රෝහල් ගත වීම් සහ බාහිර රෝගී සත්කාර සඳහාද එය ප්‍රධාන හේතුවක් වනවා. සෑම වසරකම විශාල පිරිසක් හෘද හා හෘද වාහිනී රෝග වලින් පෙළෙනබවට හඳුනාගන්නා අතර ඔවුන්ට ජීවිත කාලය පුරාම ප්‍රතිකාර ලබාගැනීමට පවා සිදු වෙනවා. හෘද රෝග වැළඳී තිබීම හා පාලනය නොවීම කොවිඩ් -19 නිසා සිදුවන මරණවලටද වැඩි අවධානමක් ඇති කරනවා. එනමුත්, මෙම තත්වයන් බොහෝමයක් වළක්වා ගත හැකියි.

    ලොව පුරා සෑම වසරකම සැප්තැම්බර් 29 වන දින “ලෝක හදවත් දිනය” සමරනු ලබන අතර එය ලෝක හෘද සංගමය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර තියෙනවා. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ බෝ නොවන රෝග ඒකකය, හෘද රෝග විශේෂඥයන්ගේ විද්‍යායතනය සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකාවේදීද එය සමරනු ලබනවා. 2021 වර්ෂය සඳහා තේමාව “Use heart to connect” – “සබැඳී දිවියක් – සුවැති හදවතක්” යන්නයි.
    සම්බන්ධතාවයන් පවත්වාගැනීම, දැනුවත්බව වැඩි කිරීම සහ මහජනතාව අතර හෘද හා රුධිර වාහිනී රෝග වැළැක්වීම සහ කළමනාකරණය සඳහා සහාය වීම ආදී විවිධ කාරණා සඳහා ඩිජිටල් තාක්‍ෂණයේ දියුණුව සහ භාවිතය ප්‍රවර්‍ධනය කිරීම මෙම තේමාව තෝරා ගැනීමේ අරමුණයි.
    වර්තමාන ගෝලීය කොවිඩ් -19 වසංගතය තුළ, සමාජීය හා පුද්ගල සම්බන්ධතා සීමා වීම නිසා, රෝගීන්, ඔවුන්ගේ පවුල් සහ සෞඛ්‍ය අංශ සමඟ සම්බන්ධ කිරීම සඳහා නවීන තාක්‍ෂණය භාවිතා කිරීම මෙන්ම හෘද රෝගී පුද්ගලයින්ගේ ප්‍රතිකාර පිළිබඳ අධීක්ෂණය, උපදෙස් ලබාදීම හා අඛණ්ඩ සත්කාර සැපයුම සහතික කිරීම සඳහා ද මෙම ක්‍රමවේද භාවිතා කිරීම ආරක්‍ෂිත මෙන්ම පහසු විසඳුමක්.

    වඩාත් පහසුවෙන් භාවිතා කළහැකි ඩිජිටල් උපාංග සහ ජංගම දුරකථන යෙදවුම්, රෝගියාගේ දැනුවත්භාවය ප්‍රවර්‍ධනය කිරීම, අවදානම් සාධක සහ සංකූලතා වැළැක්වීම සඳහා ද බහුලව භාවිතා කරනවා. හෘද රෝග සඳහා ප්‍රධාන අවදානම් සාධක වන මධ්‍යසාර භාවිතය සහ දුම්කොළ භාවිතය නැවැත්වීමට අමතරව, ශරීර බර නියමිත ලෙස පවත්වා ගැනීම සඳහා යෝග්‍ය ආහාර වේලක් සහ ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් ප්‍රවර්‍ධනය කිරීමට මෙම ක්‍රමයන්ම පහසුවෙන් යොදාගත හැක.
    ස්මාර්ට් දුරකථන යෙදුම්, දුරකථන උපකාරක සේවා, ටෙලි මෙඩිසින්සේවා, අන්තර්ජාලය හරහා සම්බන්ධ වන දුරස්ථ අධීක්ෂණ හා සන්නිවේදන උපකරණ, ඊ මේල් ඇතුළු සන්නිවේදන ක්‍රම සහ සමාජ මාධ්‍ය ඇතුළු සියලු මාධ්‍ය ද මේ සඳහා ඵලදායී ලෙස භාවිතා කළ හැකි ඩිජිටල් තාක්‍ෂණයේ විවිධ අංශ වනවා.
    හෘද රෝග සහ වෙනත් බෝ නොවන රෝග ඇති අයට සෞඛ්‍ය සේවා ලබාදීමේදී මෙන්ම රෝග වැළඳීම වැළැක්වීම සඳහාද සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය දැනටමත් ඩිජිටල් තාක්‍ෂණය භාවිතා කරනවා.මෙසේ සිදුකරන සමහරක් සේවා අතර

    1. ජාතික තැපැල් සේවය සමඟ එක්ව හෘද රෝග සහ අනෙකුත් බෝ නොවන රෝග සායනවල රෝගීන්ගේ සායන ඖෂධ අදාළ රෝහල් වලින් නිවසටම ලබා දීම හා එම සේවා සම්බන්ධීකරණය 0720720720 /0720606060 යන ක්‍ෂණික දුරකථන ඇමතුම් මගින් ලබා දෙනු ලබනවා.
    2. මහජනතාවගේ සෞඛ්‍ය ගැටලු වලට අදාලව 1999 ක්ෂණික ඇමතුම ඔස්සේ වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා දීම සිදුකරනවා.
    3. ආපදා කාලය තුළ සෞඛ්‍ය ගැටළු සඳහා ආපදා කළමනාකරණ හා පෙරසුදානම් ඒකකය- 0117966366 අදාළ දැනුවත් කිරීම හා උපකාරක සේවාවන් ලබාදෙනු ඇත.
    4. 1926 ක්ෂණික ඇමතුම් අංකය හරහා යහපත් මානසික සෞඛ්‍ය සඳහා උපදෙස් ලබා දෙනු ලබනවා.
    5. සමාජ මාධ්‍ය භාවිතයෙන් හෘදය ආශ්‍රිත හා වෙනත් බෝ නොවන රෝග සඳහා අවදානම් සාධක අඩු කිරීම පිළිබඳව මහජනතාව දැනුවත් කිරීම.
    6. සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය හා බෝ නොවන රෝග ඒකකය මඟින් සමාජ මාධ්‍ය හරහා හෘද රෝග හා බෝ නොවන රෝග හේතුවෙන් ඇති වන සෞඛ්‍ය අවදානම වැළැක්වීම සහ පාලනය කිරීම පිළිබඳ යාවත්කාලීන තොරතුරු ලබා දීම.

    මීට අමතරව, කොවිඩ් – 19 කාලය තුළ සෞඛ්‍ය රෝග ඇතුළු සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධනය කිරීම ඇතුළු සෞඛ්‍ය උපදෙස් ලබා දීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සංගමය ඇතුළු විවිධ සෞඛ්‍ය ආයතනද ක්‍ෂණික දුරකථන ඇමතුම් අංක හඳුන්වා දී තියෙනවා.

    එවැනි උපකාරක සේවා අතරට 1904, 247, 1390 ක්ෂණික ඇමතුම් අංක ද ඇතුළත් වන අතරම
    එනිසා මෙම කොවිඩ් වසංගත කාලය තුළ සහ ඉන් පසුවත්
    1. නියමකර ඇති ඖෂධ නිසිලෙස ලබාගමු
    2. දුම් පානය, දුම්කොළ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන හා මධ්‍යසාර භාවිතයෙන් වළකීමු.
    3. සෞඛ්‍යයට හිතකර ආහාර අනුභවකරමු..
    4. ශාරීරික ක්‍රියාකාරිත්වය පවත්වාගැනීම හා දිනපතා සුදුසු ව්‍යායාමවල නිරතවෙමු.
    5. මානසික ආතතිය අවමකර ගනිමු..
    6. අපගේ සමීපතමයන් සමඟ සම්බන්ධතාවයන් පවත්වා ගනිමු.
    මෙම සෑම අවස්ථාවකදීම හැකි පරිදි ඩිජිටල් තාක්‍ෂණය භාවිතා කරමු.
    “Use heart to connect” – “සබැඳී දිවියක් – සුවැති හදවතක්”

    හදවතේ වටිනාකම සිහියට නංවා ගනිමින් හදවත නිරෝගීව පවත්වාගැනීමට කටයුතු කරමු. හදපිරි වටිනාකමින් සුරකිමු හදවත…

    සටහන – පූර්ණා පුණ්‍යමලී නානායක්කාර. by – news.lk

  • CID නිලධාරීන් ගැන පොලිස් ඇමැතිගේ නියෝගයෙන් විමර්ශනයක්

    CID නිලධාරීන් ගැන පොලිස් ඇමැතිගේ නියෝගයෙන් විමර්ශනයක්

    පුවත්පත් කතුවරුන් ඇතුළු මාධ්‍යෙවේදීන්ගෙන් ප්‍රශ්න නොකරන ලෙස දැනුම්දීමක් කර තිබියදී අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන් ඊට අදාළව ක්‍රියා නොකිරීම සම්බන්ධව වහාම විමර්ශනයක් සිදුකරන ලෙස මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍ය සරත් වීරසේකර මහතා විසින් පොලිස්පතිවරයාට උපදෙස් දී ඇත.

    තවද සුඳුලූණු සිද්ධිය සම්බන්ධව පෑලියගොඩ විශේෂ අපරාධ විමර්ශන ඒකකය මඟින් සිදුකෙරෙමින් පවතින පරීක්‍ෂණ අපරාධ පරීක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව වෙත පවරා පුළුල් පරීක්‍ෂණයක් සිදු කරන මෙන් අමාත්‍යවරයා විසින් පොලිස්පති වරයාට උපදෙස් ලබා දී ඇත.

  • ආණ්ඩුව සහල් මිල පාලන ගැසට් හකුලා ගනී: සහල් හා වී මිල පාලනය මෝල් හිමියන් අතට

    ආණ්ඩුව සහල් මිල පාලන ගැසට් හකුලා ගනී: සහල් හා වී මිල පාලනය මෝල් හිමියන් අතට

    ඊයේ (27) මධයම රාත්‍රියේ සිට සහල් මිල පාලනය කිරීමේ ගැසට් නිවේදන අහෝසි කිරීමට කැබිනට් මණ්ඩලය තීරණය කර තිබෙනවා. සූම් තාක්ෂණය ඔස්සේ පැවති කැබිනට් මණ්ඩල හමුවේදී මෙම තීරණය ගෙන ඇති අතර, ඒ අනුව සැප්තැම්බර් 02 දා උපරිම සහල් මිල නියම කරමින් නිකුත් කරන ලද ගැසට් නිවේදනය දින 25කට පසුව අහෝසි කිරීම විශේෂත්වයකි.

    සහල් සඳහා පාලන මිලක් පනවමින් ජනාධිපතිවරයා නිකුත් කර තිබූ ගැසට් නිවේදනය ඉවත් කිරීමෙන් පසු සහල් සහ වී සඳහා මිල ගණන් මහා පරිමාණ සහල් මෝල් හිමියන් විසින් අද (28) දින පැවැත්වූ මාධ්‍ය හමුවකදී අරලිය සහල් ව්‍යාපාරයේ හිමිකරු ඩඩ්ලි සිරිසේන මහතා විසින් ප්‍රකාශය පත් කළා.

    ඒ අනුව සිල්ලර වෙළඳපොළේ නාඩු කිලෝවක් රුපියල් 115කටත් සම්බා කිලෝවක් රුපියල් 140කටත් කීරි සම්බා කිලෝවක් රුපියල් 165කටත් මිල නියම කර තිබෙන අතර ඉදිරියේදී නාඩු වී කිලෝවක් රුපියල් 62.50කටත් සම්බා වී කිලෝවක් රුපියල් 70කටත් කීරි සම්බා කිලෝවක් රුපියල් 80කටත් මිලදී ගැනීමට තීරණය කළ බව ද ඩඩ්ලි සිරිසේන මහතා වැඩිදුටත් පැවසුවා.

    මේ අතර ලංකා සහල් නිෂ්පාදකයන්ගේ සංගමය පොළොන්නරුව සේවාගම ප්‍රදේශයේදී මාධ්‍ය සාකච්චාවක් පවත්වමින් රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේ නාඩු, සම්බා සහ කීරි සම්බා සදහා සිල්ලර මිලක් පනවා වහාම ගැසට් නිවේදනයක් නිකුත් කරන ලෙසයි.

    සහල් ආනයනය නොකර කැකුළු සහල් සඳහා රුපියල් 105ක්ද නාඩු සහල් කිලෝවක් සඳහා 130ක් ද කීරි සම්බා සහල් කිලෝවක් සඳහා රුපියල් 160ක උපරිම සිල්ලර මිලක් පනවා වහාම ගැසට් නිවේදනයක් නිකුත් කරන ලෙස එම සංගමයේ ලේකම් ඩබ්ලිව්.ඩී.කේ. මුදිත් පෙරේරා මහතා රජයෙන් ඉල්ලා සිටියා.

    රජය රටින් සහල් මෙට්‍රික් ටෝන් ලක්ෂයක් ගෙන්වීමට සූදානම් ඊට ඩොලර් මිලයන හතිලියක් වැය වන බවත් එම සහල් තොගය ලංකාවේ සහල් පාරභෝගියකයන්ට ප්‍රමාණවත් වන්නේ සති දෙකකට පමණක් බව ද ඔහු වැඩි දුරටත් සදහන් කළා.

  • දෙස් විදෙස් ගුවන් මගීන්ට ලබන 01 දා සිට නව මාර්ගෝපදේශ

    දෙස් විදෙස් ගුවන් මගීන්ට ලබන 01 දා සිට නව මාර්ගෝපදේශ

    එළඹෙන ඔක්තෝම්බර් පළමුවෙනිදා සිට මෙරටට පැමිණෙන පූර්ණ එන්නත්කරණයට ලක් වූ දේශීය හා විදේශීය ගුවන් මගීන්, ගුවන්ගත වන විට කරන ලද පී.සී.ආර්. පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල වලින් ආසාදිතයෙකු නොවන්නේ නම් මෙරටදී යළි පී.සී.ආර්. පරීක්ෂණයකට භාජනය නොකර ඔවුන් ගුවන්තොටුපළේදී සමාජගත කිරීමට තීරණය කර ඇත.

    මේ සම්බන්ධයෙන් වන තාක්ෂණික කමිටුව විසින්  අදාළ තීරණය ගනු ලැබීය. සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය  ආචාර්ය කෙහෙලිය රඹුක්වැල්ල මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් එම අමාත්‍යාංශයේදී අද (28) සවස පැවති සාකච්ඡාවකදී මෙම කරුණු අනාවරණය විය.

    සංචාරක අමාත්‍ය ප්‍රසන්න රණතුංග මහතාගේ ඉල්ලීමක් මත මෙම සාකච්ඡාව පැවැත්වුණු අතර එ් සඳහා සෞඛ්‍ය හා සංචාරක අමාත්‍යාංශයන්හි ඉහළ නිලධාරීන් සහ සංචාරක ක්ෂේත්‍රයේ නියුතු විවිධ සංවිධාන වල නියෝජිතයන් පිරිසක්ද එක්ව සිටියහ.

    පූර්ණ එන්නත්කරණය නොවූ විදේශිකයින්ට , විදෙස් සංචාරකයින්ට ජෛව බුබුළක් ලෙස සිය හෝටලය වෙත යාමට අවස්ථාව ලබා දෙන බවත් එහිදීද පී.සී.ආර්. පරීක්ෂණයක් කරන බවත් සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වෛද්‍ය අසේල ගුණවර්ධන මහතා පැවසීය. එහෙත් ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට ගුවන්තොටුපළේදී හෝ රැඳී සිටින හෝටලයේදී පී.සී.ආර්. පරීක්ෂණය කිරීමෙන් පසු එහි ප්‍රතිඵල මගින් ආසාදිතයෙකු නොවන්නේ නම් ඔවුන් නිවෙස් කරා යොමු කිරීමට හැකියාව පවතින බවත්, එහිදී  12 වන දිනයේදී නැවත වරක් කරන  පී.සී.ආර්. පරීක්ෂණයකින්ද ආසාදිතයෙකු නොවන්නේ නම් ඔවුනට සමාජගත වීමේ හැකියාවක් පවතින බවත් සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා පෙන්වා දෙයි.

    නිවෙස් නිරෝධායනය සඳහා පහසුකම් නොමැති පිරිස් සඳහා රජයේ නිරෝධායන මධ්‍යස්ථාන හෝ ඔවුන් විසින් තෝරා ගන්නා හෝටලයකදී දින 14 ක් නිරෝධායනය වී ඔවුනට සමාජගත වීමේ හැකියාවක් ඇතැයිද හෙතෙම පෙන්වා දෙයි.

    මේ සම්බන්ධයෙන් වන චක්‍රලේඛණයක් නිකුත් කිරීමට නියමිත අතර එය ඔක්තෝම්බර් 01 දා සිට බලාත්මක කෙරේ.

    මේ වන විට මෙරටට පැමිණෙන ගුවන් මගීන් පැය 72 ට පෙර පී.සී.ආර්.  පරීක්ෂණයකට අනිවාර්යයෙන්ම යොමු වියයුතු අතර , එම පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල වලින් ආසාදිතයෙකු නොවන්නේ නම් පමණක් ඔවුනට ගුවන්ගත වීමට අවස්ථාව හිමි වේ. පූර්ණ එන්නත්කරණයට ලක් වූ ගුවන් මගීන් පමණක් ඉන් සති දෙකකට  පසු මෙරටට පැමිණෙන්නේ නම් ඔවුන් නැවත මෙරටදී පී.සී.ආර්. පරීක්ෂණයට යොමු කර එහි ප්‍රතිඵල වලින් ආසාදිතයෙකු නොවන්නේ නම් පමණක්  සමාජගත කරනු ලැබේ.

    ව්‍යසන තත්ත්වයන් තුළ ජනතාවගේ රැකවරණය අන් සියල්ලටම වඩා වැදගත් බවත් කුමන බාධාවකටත් වඩා පුරවැසියාගේ ආරක්ෂාව මෙන්ම සෞඛ්‍ය පද්ධතිය ඉන් එහා තත්ත්වයක් බවත් සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය කෙහෙලිය රඹුක්වැල්ල මහතා මෙහිදී කීය.

    මෙනිසා යම් යම් නීති රීති හා කොන්දේසි ගණනාවක් මත සිට කටයුතු කෙරුණු බවද එහෙත් වත්මන් තත්ත්වයන් නැවත සමීක්ෂණයට ලක්කෙරෙමින් සෞඛ්‍ය ප්‍රධානීන් විසින් ගනු ලැබූ තීන්දු එක් කර තීරණ ගණනාවක් ගැණුනු බවද අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දෙයි.රට යම් යම් සීමාවන් තුළ සිට ක්‍රමානුකූලව විවෘත කිරීම

    අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් වන බවද හෙතෙම පෙන්වා දුන්නේය. මෙරටට විදේශ විනිමය ලබා දෙන ප්‍රමුඛතම ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස වාර්ෂිකව ඩොලර් මිලියන 4.5 ක් ලබා දෙන සංචාරක ක්ෂේත්‍රයට නීතියේ රාමුව හා සෞඛ්‍ය අංශ වල උපදෙස් මත පුරවැසි ආරක්ෂාව තහවුරු කරමින් ලබාදිය හැකි අවස්ථාවන් නිසි ලෙසින් ලබා දෙන බවද සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා මෙහිදී කීය.

    කොවිඩ් ව්‍යසනය මත ගනු ලබන තීන්දු තීරණ සංචාරක ක්ෂේත්‍රයට පමණක් නොව මෙරට ආර්ථිකයටද වැදගත් වන බව සංචාරක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් එස්.හෙට්ටිආරච්චි මහතා මෙහිදී කීය.

  • 2025දී ජල භීතිකාවෙන් තොර ශ්‍රී ලංකාවක්

    2025දී ජල භීතිකාවෙන් තොර ශ්‍රී ලංකාවක්

    අද සැප්තැම්බර් 28 ලෝක ජලභීතිකා දිනයයි. ‘දැනුම බෙදමු, බිය දුරලමු, ජලභීතිකාව වළකමු’ තේමා කරගනිමින් මෙවර ජලභීතිකා දිනය සමරන බව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය පවසයි.

    ජලභීතිකාව මිනිසාට මෙන්ම සතුන්ට ද බෝවන වෛරස් රෝගයකි. වෛරසය ආසාදිත සතෙකුගේ ඛේටය මගින් පිටවන වෛරසය තවත් පුද්ගලයෙකුට ශරීරගත වීමෙන් රෝගය ආසාදනය වේ. සපාකෑම්, සීරීම්, කැඩුණු සම මත හෝ ශ්ලේෂ්මල පටල මත ඛේටය තැවරීමෙන් වෛරසය ආසාදනය විය හැකි බව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ මහජන සෞඛ්‍ය පශු වෛද්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය එල්.ඩී. කිත්සිරි මහතා ප්‍රකාශ කරයි. ජලභීතිකාව මිනිසාට සම්ප්‍රේෂණය වන ප්‍රධාන වාහකය සුනඛයා ය. කඩිනම් සහ පලදායී එන්නත් මගින් රෝගය වළක්වාගත හැකි වුව ද රෝග ලක්ෂණ පහළ වූ පසු ජලභීතිකා රෝගය සතුන්ට මෙන්ම මිනිසුන්ට ද මාරාන්තික වීමට පිළිවන.

    1970 ගණන්වලදී ශ්‍රී ලං‍කාවෙන් වසරකට ජලභීතිකා මරණ 350 සිට 380 දක්වා වාර්තාවූ අතර දැන් එය 20- 30 දක්වා අඩුවි තිබේ. අඩුම ජලභීතිකා මරණ සංඛ්‍යාව වාර්තාවන්නේ 2014 වර්ෂයේදී ය. ඒ 19කි.  ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ ඇගයීමට අනුව  දී සුනඛ සපා කෑමෙන් සිදුවන මරණ 2025 ශ්‍රී ලංකාවෙන් තුරන් කළ හැකි බව වෛද්‍ය කිත්සිරි මහතා පෙන්වාදෙයි.

    ශ්‍රී ලංකාවේ වසරකට පුද්ගලයන් 300,000 ත් 350,000 ත් අතර සංඛ්‍යාවක් සුනඛ සපා කෑමෙන් රෝහල් ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු වන අතර ජලභීතීකා මර්දන කටයුතු සඳහා රජය වාර්ෂිකව වැයකරන මුදල රුපියල් මිලියන 600කට අධික බව වෛද්‍යවරයා ප්‍රකාශ කරයි.

    ශ්‍රී ලංකාවෙන් ජලභීතිකා රෝගය තුරන් කිරීමට නම් සුනඛයින්ගෙන් සියයට 70කට ජලභීතිකා රෝගයට එරෙහි එන්නත් දීම කළ යුතුය. ඒ සඳහා සියලු සුනඛයින්ට සති 4-6 අතරේත්, නැවත මාස 03 දීත් හා ඉන් පසු වසරක් පාසාත් එන්නත් දිය යුතු බව වෛද්‍ය කිත්සිරි මහතා පවසයි.

    සැක සහිත සතෙකු සපාකෑ ස්ථානය ගලායන ජලයෙන් විනාඩි 10ක් සෝදා රෝහල්ගත කළ යුතුය. මානුෂීය ක්‍රම මගින් සුනඛ ගහනය පාලනය කිරීමෙන් හා වගකීමෙන් සුරතල් සතුන් ඇති කිරීමෙන් ජලභීතිකා රෝගය ශ්‍රී ලංකාවෙන් තුරන් කළ හැකි බව සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශ‍ය සඳහන් කරයි. ජලභීතිකා ‍රෝගය තුරන් කිරීමෙන් මිනිස් ජීවිත බේරා ගැනීමටත්, පශ්චාත් නිරාවරණ ප්‍රතිකාර සඳහා යන පිරිවැය ඉතිරි කර ගැනීමටත් හැකිවන බව ද සෞඛ්‍ය පශු වෛද්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂවරයා පෙන්වාදෙයි

  • කොවිඩ් වැළඳුණු විට ‘ස්නානය කිරීමෙන්‘ වැළකී සිටිය යුතු ද ?

    කොවිඩ් වැළඳුණු විට ‘ස්නානය කිරීමෙන්‘ වැළකී සිටිය යුතු ද ?

    කොවිඩ් ආසාදනය වී සිටිනා තැනැත්තන් ස්නානය කිරීම නුසුදුසුබව මේ දිනවල ඉතා වේගයෙන් පැතිරෙන මතයකි. කොවිඩ් වැළඳී සිටිය දී ස්නානය කිරීමෙන් රෝග තත්ත්වය උත්සන්න වන බව බොහෝ දෙනාගේ වැටහීම වන අතර, එසේ ස්නානය කළ නිසාවෙන් තමාට ද ශ්වසන අපහසුතා ඇතිවූ බව කොවිඩ් වැළඳුණු ඇතැම් රෝගීන් ප්‍රකාශ කරයි.

    සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව, උණ රෝග ආදිය වැළඳුනු විට ස්නානය කිරීම නුසුදුසු ය යන්න ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවහරෙන් පැවත එන සාම්ප්‍රදායික විශ්වාසයකි. අපි මෙහි විද්‍යාත්මක පසුබිම විමසා බැලීමු.

    “කොවිඩ් රෝගය වැළඳුණු පුද්ගලයින් ස්නානය නොකළ යුතුදැ” යි යන ගැටලුව අප ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සංගමයේ හිටපු සභාපති, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය වෛද්‍ය පීඨයේ මහාචාර්ය වෛද්‍ය ඉන්දික කරුණාතිලක වෙත යොමු කළෙමු. මෙහිදී මහාචාර්යවරයා අප හා සඳහන් කළේ එහි කිසිදු විද්‍යාත්මක සත්‍යයක් නොමැතිබව යි.

    “කොවිඩ් රෝගය වැළඳුනාම පිරිසිදුව සිටීමත් ඉතාම වැදගත්. (ස්නානය නොකර සිටීමට) කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමක් නැහැ. සමහර වෙලාවට, සංස්කෘතියේ අදහසක් තියෙනවනේ මෙන්න මේ වගේ අමාරු තියෙනකොට නාන්න හොඳ නෑ කියලා. මම හිතන්නේ ඒක වෙන්න ඇති මේ අදහසට ගොඩක් බලපාලා තියෙන්නේ,” ඔහු අප හා ප්‍රකාශ කළේ ය.

    මෙය මේ දිනවල ජනතාව විසින් නිතර විමසෙන ප්‍රශ්නයක් බව ද වෛද්‍යවරයා සඳහන් කළේ ය.

    “මෙතන දී අපට කියන්න තියෙන්නේ, හිතේ සැකයක් තියෙනවා නම්, මුලින් දවල් වෙලාවට හරි කමක් නෑ ටිකක් රස්නේ වතුර ටිකක් හරි නාලා, ඊට පස්සේ ටික ටික නාන්න පුරුදු වෙන්න කියන එක. මොකද ඇත්තටම මේක නිසා හමේ ආබාධ පවා ඇතිවූ රෝගීන් අපට හමුවෙනවා අපට ලැබෙන දුරකථන ඇමතුම් මඟින්. රෝගය පාලනය කිරීමට මහජන සෞඛ්‍යය පැත්තෙන් ගත්තොත් අපට කියන්න තියෙන්නේ එක පණිවිඩයක් – පිරිසිදුව සිටීම මෙම රෝගය පාලනයකර ගැනීමටත් සුවකර ගැනීමටත් ඉතාම වැදගත් කියන එක.”

    Prof. Indika Karunathilaka
    කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලයයේ මහාචාර්ය ඉන්දික කරුණාතිලක

    “දැඩි සත්කාර ඒකකවල ඉන්න රෝගීන්වත් නාවනවා”

    කොවිඩ්වලින් රෝගීව සිට සුව අතට හැරුණු ඇතැමුන්ගේ අත්දැකීම් විමසද්දී රෝගය වැළඳී තිබූ කාලසීමාව තුළත්, ඇතැම්විට ඉන් පසුවත් ස්නානය කිරීමෙන් අනතුරුව ශ්වසන අපහසුතා ඇතිවූබව ප්‍රකාශ විය. කොවිඩ් සමයේ දී ස්නානය කිරීම මඟින් නියුමෝනියා තත්ත්වයක් පවා ඇතිවිය හැකියැ යි මතයක් ද සමාජයේ පැතිර ඇතිබවක් පෙනේ. ජාතික මහ රෝහලේ ශ්වසන විශේෂඥ වෛද්‍ය ආර්. ආශා සමරනායක මෙවැනි අපහසුතා ඇතිවිය හැකි අයුරු අප වෙත පැහැදිලි කළා ය.

    “ඒක විද්‍යාත්මක නැහැ. සිංහල වහරේ මතයක් තියෙනවනේ නියුමෝනියාවට නාන්න එපා කියලා, ඔය සිංහල බෙහෙත් බොනකොට නාන්න එපා කියලා. එහෙම ආපු මතයක් වගේ දෙයක් තමයි ඔය නෑම ගැන තියෙන අනියත බය.”

    “හැබැයි ඉතාම කලාතුරකින් කෙනෙක් ඉන්න පුළුවනි ගොඩක් තද පීනස පාලනය නොවෙච්ච, බෙහෙත් නොගෙන, එහෙම නැත්නම් තදට ඇදුම තියෙන අය. සාමාන්‍යයෙන් ඇඟේ උෂ්ණත්වය චුට්ටක් අඩු වුණාම, නුවරඑළිය පැත්තේ වගේ සීතල වතුර නෑවම කැස්ස එන්න පුළුවන් ගතියක් තියෙනවා. ඒකෙන් කියන්නේ නෑ නියුමෝනියාවට එනවා කියලාවත්, ඇදුම යි පීනස යි දරුණු වෙනවා කියලාවත්. පොඩි වෙලාවක් තමයි එහෙම වෙන්නෙත්, අපේ ශරීර උෂ්ණත්වය සාමාන්‍ය වෙනකල්… නෑවම අමාරු වෙනවා කියන එක වැරදි මතයක්,” විශේෂඥ වෛද්‍යවරිය විස්තර කළා ය.

    කොවිඩ් උත්සන්න වෙතැ යි බියෙන් ‘සීතල එළවළු’ ආහාරයට නොගැනීම ද පදනම් විරහිතබව වෛද්‍ය සමරනායක පැහැදිලිකර දුන්නේය.

    “මිනිස්සු ‘සෙම එනවා’ කියලා ගොඩක් වෙලාවට කියන්නේ අසාත්මික පීනස වගේ රෝගී තත්ත්වයන්ට. ඕවයේ දී, අසාත්මිකතාව ඇති කරන මූලයක් තියෙනවා. ඒ කියන්නේ, සමහරුන්ට කිරි බිව්වම ‘සෙම’ වැඩිවෙනවා. ඒක ඇත්ත. ඊළඟට ඔය වම්බොටු, බන්ඩක්කා කෑවම, සමහරුන්ට බිත්තර, යෝගට් කෑවත් එහෙම වෙනවා. හැබැයි හැමෝටම නෙවෙයි. අසාත්මික පීනස’ කියන එක නෙවෙයිනේ කොවිඩ් නියුමෝනියාව කියන්නේ. ඒක වෙනම දෙයක්. මේක ඔය ‘සෙම’ ගණයට වැටිච්ච දෙයක් නෙවෙයි, මේක විෂබීජයකින් එන නියුමෝනියාවක්. එයට කෑමේ හෝ නෑමේ කිසිම සම්බන්ධයක් නැහැ.”

    ස්ථීර නවාතැන් නොමැති 308 දෙනෙක් නීරෝධායනයට
    කොවිඩ් රෝගය වැළඳුනාම පිරිසිදුව සිටීමත් ඉතාම වැදගත්.

    ඕනෑම රෝගයක් සුවවීමටත්, මානසික සෞඛ්‍ය යහපත්ව පවත්වා ගැනීමටත් පිරිසිදුව සිටීම ඉතාම වැදගත්බව වෛද්‍ය සමරනායක අවධාරණය කළා ය.

    “දැන්, නෑවම අපට එනවනේ නැවුම් බවක්? ඒකත් උද්දීපනයක් අපට සනීප වෙන්න,” ඇය පවසයි.

    දැඩි සත්කාර ඒකකවල සිටිනා රෝගීන් පවා ස්නානය කරවන්නේ නම්, කොවිඩ් වැළඳුණු රෝගියෙකු පිරිසිදු වීමෙන් වැළකීමට හේතුවක් නැතැ යි ඇය පැහැදිලි කළා ය.

    “ඇඳෙන් බහින්න බැරි රෝගියෙක් ඉන්නවා නම්, මඳ රස්නේ වතුර ටිකකින් පිරිසිදු රෙදි කැබැල්ලක් හරි තුවායක් හරි පොඟවලා, මිරිකලා රෝගියා පිසදාගන්න පුළුවන් නේ… අපි ICUවල එහෙමනේ රෝගීන්ව නාවන්නේ, පිරිසිදුව තියන්න. අපි දැඩි සත්කාර ඒකකයේ රෝගීන්වත් ඒ විදියට නාවනවා… කිසිදු තත්ත්වයක දී නොනා තියන්නේ නැහැ. අපට එයාලා නාවන්න ගෙනියන්න බැරි නිසා තමයි අර විදියට පිරිසිදු කරන්නේ.”

    “හුඟක් ලෙඩ්ඩු කියන්නේ, “අනේ මැඩම් මාසෙකින්ම නෑවේ නෑ” කියලා. මානසිකව ලොකූ ප්‍රශ්නයක් එයාලට ඒක. ඒ කියන්නේ, එයා ලෙඩෙක් කියන හැඟීම තහවුරු කරලා දෙනවා නෑවේ නැති වුණාම.”

    බී.බී.සී සන්දේශය ඇසුරින් සම්පූර්ණයෙන් උපුටා ගන්නා ලදි.

  • කොවිඩ් එන්නත මගින් ‘මද සරුභාවය හෝ වඳභාවය‘ සිදු නොවන බව අවධාරණය කෙරේ

    කොවිඩ් එන්නත මගින් ‘මද සරුභාවය හෝ වඳභාවය‘ සිදු නොවන බව අවධාරණය කෙරේ

    ප්‍රජනක සෞඛ්‍ය සම්බන්ධයෙන් මතුවන ගැටලු සහ එන්නත්කරණය අතර කිසිම සම්බන්ධයක් නැතැයි සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශයේ පවුල් සෞඛ්‍ය කාර්යංශයේ අධ්‍යක්ෂ ප්‍රජා සෞඛ්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍ය චිත්‍රමාලී ද සිල්වා මහත්මිය අවධාරණය කළාය.

    ඇය මේ බව සදහන් කළේ ‘ එන්නත්කරණයට එරෙහි මතවාද පරාජය කරමු‘‘ යන මැයින් අද (27) රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුවේදී පැවති මාධ්‍ය සාකච්ඡාවේදීය.

    ප්‍රජනක සෞඛ්‍ය සම්බන්ධයෙන් මතුවන ගැටලු සහ එන්නත්කරණය අතර කිසිදු සම්බන්ධයක් නොමැති බවත් එන්නත් නිසා මදසරුභාවය වද භාවයට පත්වෙතැයි සමාජයේ පවතින ඇතැම් මත වලට කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමක් නොමැති බවද චිත්‍රමාලීද සිල්වා මහත්මිය කියා සිටියාය.

    කොවිඩ් එන්නත ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඇතැම් තරුණයින් බියක් දැක්වීම ගැන විශේෂයෙන් කරුණු සදහන් කළ සිල්වා මහත්මිය අවධාරණය කර සිටියේ මිත්‍යා විශ්වාසවලට රැවටී තම ජීවිතය සහ අන්‍යයන්ගේ ජීවිත අවදානමේ හෙළිමට තරුණයින් යොමු නොවිය යුතු බවයි.

  • ‘මිත්‍යා මතවලට නොරැවටී නොපමාව කොවිඩ් එන්නත ගන්න’ – විශේෂඥ වෛද්‍යවරු අවවාද කරති

    ‘මිත්‍යා මතවලට නොරැවටී නොපමාව කොවිඩ් එන්නත ගන්න’ – විශේෂඥ වෛද්‍යවරු අවවාද කරති

    එන්නත්කරණයට විරුද්ධව ඇතැම් පිරිස් වානිජ අරමුණු ඇතිව ප්‍රචලිත කරන  මිත්‍යා දුර්මතවලට මතවලට හසු නොවී ඉඩ ලද පළමුවරම කොවිඩ් මර්දන එන්නත ගන්නා ලෙස කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ ප්‍රජා වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය මංජු වීරසිංහ මහතා තවමත් එන්නත නොගත් තරුණ ප්‍රජාවගෙන් ඉල්ලා සිටී.

    එන්නත්කරණය නිසා ලිංගික බෙලහීනතාව සහ මඳ සරුභාවය ඇති වන බවට ඇතැමෙක් කරන ප්‍රකාශවලට කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමක් නැතැයි පෙන්වාදෙන මහාචාර්යවරයා විද්‍යාත්මකව තහවුරු නොකළ එවැනි ප්‍රබන්ධ කතාවලට හසු නොවී බුද්ධිමත්ව කටයුතු කිරීම මගින් පුද්ගලයා මෙන්ම රට ද ආරක්ෂා වන බව පවසයි.

    කොවිඩ් මර්දන එන්නත්කරණ වැඩසටහන කඩාකප්පල් කරනු පිණිස විවිධ වේදිකා ඔස්සේ ප්‍රචලිත කෙරෙන දුර්මත විද්‍යාත්මකව විභාග කිරීම සඳහා රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව සංවිධාන කළ මාධ්‍ය සාකච්ඡාවේදී මහාචාර්යවරයා මේ බව සඳහන් කළේය. සාකච්ඡාව අද (27) රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තු ශ්‍රවණාගාරයේදී පැවැත්විණි.

    එන්නත් ගැනීම නිසා වයස අවුරුදු 60 වැඩි ජනයා අතර කොවිඩ් 19මරණ අනුපාතය අඩු කර ගැනීමට හැකි වී තිබේ. එබැවින් තරුණ ප්‍රජාවගේ ද ජීවිත රැක ගැනීමට ක්‍රියාත්මක එන්නත්කරණ වැඩපිළිවෙල අක්‍රීය නොකරන්නැයි වෛද්‍ය ක්‍රම ප්‍රචලිත කිරීමේ මුවාවෙන් දුර්මත පතුරුවන්නන්ගෙන් වීරසිංහ මහතා ඉල්ලීමක් කළේය.

    ඊයේ (26) වන විට මිලියන 12කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකට කොවිඩ් 19 මර්දන මාත්‍රා දෙකමදී තිබේ. දෙවන මාත්‍රාවදීමට ඇත්තේ පළමු මාත්‍රාව දුන් පිරිසෙන් මිලියන 2.2කට ය. ශ්‍රී ලංකාවේ පමණක් නොව මුළු ලෝකයේ ම කොවිඩ් 19 පාලනයට ඇති හොඳම විසඳුම එන්නත්කරණයයි.

    මහාචාර්යවරයා පෙන්වාදෙන පරිදි බෝවන රෝගවලට එරෙහිව එන්නත්කරණය පිළිබඳ පනතක් මුලින්ම ගෙන ආවේ 1853 බ්‍රිතාත්‍යයේ පාර්ලිමේන්තුව විසිනි. ඒ වසූරිය රෝගය මර්දනය සඳහාය. වසර 170ක කාලයක සිට එන්නත්කරණයට එරෙහි පාර්ශව ඉදිරිපත් කරන්නේ එකම තර්ක කිහිපයකි. ඒ එන්නතින් පලක් නැති බව, සෞඛ්‍යයට අහිතකර දේවල් තිබිය හැකි බව හා බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාවේ අධිපතිවාදය රට භාරගත නොයුතුය වැනි අදහස් ඉන් කියැවෙයි. 1885 දී ජලභීතිකා රෝගයටත්, 1920 දී ගලපටලයටත් එන්නත් හඳුන්වාදුන් අතර 1949-1955 කාලය තුළ ද එන්නත් කිහිපයක් හඳුන්වාදී තිබේ. එන්නත්කරණය නිසා රෝග රැසක් අවම මට්ටමකට ගෙන ඒමට හැකි වීමෛන් බෝවන රෝග සඳහා ප්‍රබලම ප්‍රතිකර්මය සහ තීරණාත්මක සාධකය එන්නත්කරණය බව ඔප්පු වී තිබේ.

    කොරෝනා රෝගීන්ගේ මරණ අනුපාතය සහ රෝගීන් සංඛ්‍යාව අඩුවීමට එන්නත්කරණය ඉවහල් වූ බව සාකච්ඡාවට එක්වූ හෝමාගම කොවිඩ් 19 ප්‍රතිකාර තෘතීයික රෝහලේ විශේෂඥ වෛද්‍ය එරංග නාරංගොඩ මහතා ප්‍රකාශ කළේය. ප්‍රතිශක්තිය සම්පූර්ණයෙන් ඇතිවීමට එන්නත් මාත්‍රා දෙකම ගෙන මාසයක් ගතවිය යුතුය. නියමිත කාලය සම්පූර්ණ නොකළහොත් එන්නත් ගත්ත ද අසාධ්‍ය තත්ත්වයට හෝ මරණයට පත්වීමට ඉඩ තිබේ. එන්නත් වර්ග අනුව වැඩි ප්‍රතිශක්තිය ලැබෙන බවට ජනතාව අතර පවතින මතය අසත්‍යයක් බවත් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය අනුමත කර ඇති එන්නත් වර්ග 08 ම එක හා සමාන ප්‍රතිශක්තියක් දෙන බවත් වෛද්‍යවරයා පැහැදිලි කළේය. ෆයිසර් එන්නත අනුමත කර ඇත්තේ වයස අවුරුදු 12ත් 18ත් අතර ළමුන්ට පමණි. වයස අවුරුදු 18 ට වැඩි සියල්ලන්ට ඕනෑම එන්නතකින් එක හා සමාන ප්‍රතිශක්තියක් ලැබේ.

    දකුණු ආසියාතික රටවල් අතරින් ළදරු මරණ සංඛ්‍යාව අඩුම රට බවට ශ්‍රී ලංකාවේ පත්ව ඇත්තේ නියමිත කාලවලදී දරුවන්ට එන්නත්දීම නිසා යැයි පවුල් සෞඛ්‍ය කාර්යාංශයේ අධ්‍යක්ෂිකා ප්‍රජා වෛද්‍ය විශේෂඥ චිත්‍රමාලි ද සිල්වා මහත්මිය පැවසුවාය. 1961 වර්ෂයේදී දරුවන්ට එන්නත් දීම ආරම්භ කළ ද දීපව්‍යාප්තව සිදුකළේ 1978 වර්ෂයේදී ය. දරුවන්ට කලින් කලට රෝග වැළඳීමට ඇති ඉඩකඩ පරීක්ෂා කර එයට නියමිත කාලයේදී එනනත්දීම නිසා ළදරු පමණ සංඛ්‍යාව අඩු කර ගැනීමට හැකියාව ලැබෙන බවත් කොව්ඩ් 19 එන්නත වයස අවුරුදු 12 ට අඩු ළමුන්ට දීමට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය නිර්දේශ කර නැති බවත් විශේෂඥ වෛද්‍යවරිය පෙන්වා දුන්නාය.

  • ආණ්ඩුවේ මිල පාලනයෙන් ‘හොද්ද බොර වුණේ කාගෙද ?‘ සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    ආණ්ඩුවේ මිල පාලනයෙන් ‘හොද්ද බොර වුණේ කාගෙද ?‘ සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    මෙතෙක් ක්‍රියාත්මක් වූ අඩු දඩමුදල් පවා වැරදි කරනු ලබන වෙළෙදුන්ගෙන් අය කර ගැනීමට නැතිනම් ඔවුන් නීතිය හමුවට පැමිණවීමට පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරියේ විමර්ශණ නිලධාරීන් කටයුතු කළේ නැත. එසේ තිබියදී දඩ මුදල් වැඩි කිරීමෙන් සිදුවනුයේ පාරිභෝගික අධිකාරියේ නිලධාරීන්ගේ මඩිය තරවීම පමණක් වන බව අප සංවිධානයේ අදහසයි.

    පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරී පනත සංශෝධනය කරන එම නීති කඩකරන ව්‍යාපාරිකයින්ට පනවන දඩමුදල් වැඩි කිරීමෙන් සිදුවනුයේ පාරිභෝගික අධිකාරියේ නිලධාරීන්ගේ මඩිය තරවීම පමණක් වන බව පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකීමේ ජාතික ව්‍යාපාරය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියයි. පාරිභෝගිකයාට  මාධ්‍ය සංදර්ශන නොදමා භාණ්ඩ මිල අඩු කර සහනයක් ලබාදෙන තම සංවිධානය රජයට අවධාරණය කරන බව ද එම නිවේදනයේ වැඩි දුරටත් සදහන් වේ.

    එම මාධ්‍ය නිවේදනය සම්පූර්ණයෙන්ම පහත දැක්වේ.

    2021/09/22 දින සිට 2003 අංක 9 දරණ  පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරී පනතට  නව සංශෝධනයක් එකතු කර ඇත. එමගින් නීති කඩකරන වෙළදුන් සදහා වන දඩ මුදල් වැඩි කර ඇත.

    2003 අංක 9 දරණ පාරිභෝගික කටයතු අධිකාරී පනත අනුව පළමුවරට වරදක් කරනු ලබන වෙළෙන්දෙකු සදහා පනවන  අවම දඩ මුදල රුපියල් පන්දාහක්  ක් වන අතර උපරිම දඩ මුදල රුපියල් පනස් දහසකි. එම වරද කරනුයේ සංස්ථාවක් වන විටදී එම සංස්ථාව පළමුවරට වරදක් කරනු ලබයි නම් අවම දඩ මුදල රුපියල් පනස්දහසක්  වන අතර උපරිම දඩමුදල වන්නේ රුපියල් දස ලක්ෂයකි.

    වෙළෙන්දෙකු විසින් ඉන් පසුව  කරනු ලබන වරදක් සදහා පනවන  අවම දඩ මුදල රුපියල් දසදහසක් වන අතර උපරිම දඩමුදල රුපියල් ලක්ෂයකි. සංස්ථාවක් ඉන්පසුව කරනු ලබන වරදක් සදහා පනවනු  ලබන අවම දඩ මුදල රුපියල් ලක්ෂයක් වන අතර උපරිම දඩ මුදල රුපියල් දසලක්ෂකි.

    2021 අංක 20 දරණ පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරී (සංශෝධන ) පනත අනුව පළමු වරට වරදක් කරන ලබන කඩහිමියෙකු සදහා අයකරන ලබන අවම දඩමුදල රුපියල් ලක්ෂයක් වන අතර  උපරිම දඩමුදල ලක්ෂ පහකි. සංස්ථාවක් පළමුවරට සිදු කරනු ලබන වරදක් සදහා  පනවන  දඩමුදල රුපියල් ලක්ෂ  පහක් වන අතර උපරිම දඩමුදල රුපියල් ලක්ෂ පනහකි. වෙළෙන්දකු විසින් ඉන්පසුව කරන ලබන වරදක් සදහා පනවන අවම දඩ මුදල රුපියල්  ලක්ෂ දෙකක් වන අතර උපරිම දඩමුදල ලක්ෂ දහයකි. එම තැනැත්තා සංස්ථාවක් වන විටදී පනවන දඩමුදල රුපියල් ලක්ෂ දහයක් වන අතර උපරිම දඩමුදල රුපියල් ලක්ෂ සියයකි.

    මෙසේ දඩ මුදල් වැඩි කිරීම මගින් පාරිභෝගිකයාට සහනයක් ලැබෙනවා නම්  නම් අප ඉතාමක් කැමැති අතර මෙතෙක් ක්‍රියාත්මක් වූ අඩු දඩමුදල් පවා වැරදි කරනු ලබන වෙළෙදුන්ගෙන් අය කර ගැනීමට නැතිනම් ඔවුන් නීතිය හමුවට පැමිණවීමට පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරියේ විමර්ශණ නිලධාරීන් කටයුතු කළේ නැත. එසේ තිබියදී දඩ මුදල් වැඩි කිරීමෙන් සිදුවනුයේ පාරිභෝගික අධිකාරියේ නිලධාරීන්ගේ මඩිය තරවීම පමණක් වන බව අප සංවිධානයේ අදහසයි.

    කෙසේ වෙතත් මේ වන විටත් අත්‍යාවශ්‍ය භාණ්ඩ සදහා වන පාලන මිල ක්‍රියාත්මක වන්නේ නැති අතර එය ක්‍රියාත්මක කරන බවක්ද පෙනෙන්නට නැත. ජනතාව පෙන්වා දෙන අකාරයට මේ රජයේ මිල සූත්‍රය අමුතුම ආකාරයේ එකකි එනම් එය ‘’ භාණ්ඩ සැගවීම+ භාණ්ඩ සෙවීම = භාණ්ඩ මිල වැඩි කිරීම.’’ එය අමුතුම ආකාරයේ මිල සූත්‍රයකි. කහ, සීනි  ගෑස් තිරිගු  පිටි පරිප්පු සහල් සහ වෙනත් ආහාර ද්‍රව්‍ය  සදහා එම මිල සූත්‍රය හොදින් ක්‍රියාත්මක වන අකාරය අපට දැක ගතහැකි විය. පාරිභෝගික අධිකාරිය වැටලීම් කර ගබඩාවලට සීල් තබා පසුව හොර රහසේ එම සීල්තැබූ ගබඩාවේ යතුර අදාල ව්‍යාපාරිකයාට දෙනු ලබයි. ඔහු කඩිමුඩියේ ගබඩාවේ ඇති භාණ්ඩ ඉවත් කරනු ලබයි.

    පාරිභෝගිකයාට  මාධ්‍ය සංදර්ශන නොදමා භාණ්ඩ මිල අඩු කර සහනයක් ලබාදෙන අපි රජයෙන් ඉල්ලා සිටිමු.

  • ‘චීන දුරකතන වීසිකර දමනු‘ බටහිර රැල්ලට ලිතුවේනියාවත් එක් වුණේ ඇයි ?

    ‘චීන දුරකතන වීසිකර දමනු‘ බටහිර රැල්ලට ලිතුවේනියාවත් එක් වුණේ ඇයි ?

    පාරිභෝගිකයින් සිය චීන දුරකථන වීසිකර දමා, නව චීන දුරකථන මිල දී ගැනීමෙන් ද වැළකිය යුතුයැ යි ලිතුවේනියානු ආරක්ෂක අමාත්යංශය අනතුරු අඟවා ඇත.

    චීන සමාගම්වලින් නිෂ්පාදිත 5G තාක්ෂණය සහිත දුරකථන පරීක්ෂා කළ එරට ජාතික සයිබර් ආරක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය විසින් නිකුත්වූ වාර්තාවක් මෙයට හේතු වී තිබේ.

    එක් Xiaomi දුරකථනයක් නිපදවද්දීම එහි වාරණ මෙවලම් අන්තර්ගත කර තිබූ බවත්, තවත් Huawei දුරකථන මාදිලියක ආරක්ෂක දෝෂ සහිත බවත් එම වාර්තාවේ සඳහන් විය.

    නමුත් තමා පරිශීලක තොරතුරු පිටතට ලබා නොදෙන්නේයැ යි Huawei ආයතනය පවසන අතර, Xiaomi පවසන්නේ තමා සන්නිවේදන කටයුතු වාරණය නොකරන බව යි.

    “අපෙ නිර්දේශය තමයි අලුතෙන් චීන දුරකථන ගන්න එපා කියන එක. ඒ වගේම දැනටම තමා ළඟ තියෙන චීන ෆෝන් හැකිතාක් ඉක්මනින් ඉවත් කරන්න කියන එක,” නියෝජ්‍ය ආරක්ෂක ඇමති මාර්ජරිස් අබුකෙවිකස් ප්‍රකාශ කළේ ය.

    වාරණය

    Xiaomiහි ප්‍රමුඛ දුරකථනයක් වන Mi 10T 5G ස්මාට් දුරකථනවල “Free Tibet” (ටිබෙටය නිදහස් කරනු), “Long live Taiwan independence” (තායිවානයේ ස්වෛරීභාවය දිගුකල් දිනේවා), හෝ “democracy movement” (ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යාපාරය) ආදී යෙදුම් හඳුනාගෙන, ඒවා වාරණය කිරීමට හැකියාව ඇති මෘදුකාංග අන්තර්ගත බව අනාවරනය වුණැ යි වාර්තාව සඳහන් කරයි.

    එම වාර්තාව, Xiaomi ජංගම දුරකථනයේ පෙරනිමි අන්තර්ජාල බ්‍රවුසරය ද ඇතුළු පද්ධති මෘදුකාංග මඟින් වාරණය කරනු හැකි යෙදුම් 449කට වැඩි ගණනක් ඉස්මතුකර දක්වයි.

    යුරෝපයේ දී එම දුරකථන මාදිලිවල මෙම හැකියාව අක්‍රීයකර ඇති නමුදු, එය ඕනෑම වේලාවක දුරස්ථව සක්‍රීය කළ හැකිබව මෙම වාර්තාවෙන් තර්ක කරයි.

    Xiaomiහි මාධ්‍ය ප්‍රකාශිකාවක් BBC වෙත පැවසුවේ, “Xiaomi උපාංගයන් සිය පරිශීලකයින් විසින් හෝ ඔවුන් වෙත සිදුකෙරෙන කිසිදු සන්නිවේදනයක් වාරණය නොකරනබව” යි. “Xiaomi සිය ස්මාට්ෆෝන් භාවිත කරන්නන්ගේ සෙවුම්, ඇමතුම්, අන්තර්ජාල ගවේශන, හෝ තෙවන පාර්ශවීය සන්නිවේදන මෘදුකාංග භාවිතය වැනි කිසිදු පුද්ගලික හැසිරීමක් කිසි විටෙකත් සීමාකර හෝ අවහිරකර හෝ නැති අතර, ඉදිරියේ දීත් එසේ නොකරනු ඇති.”

    සිය සමාගම යුරෝපීය සංගමයේ ‘මහජන තොරතුරු ආරක්ෂා කිරීමේ රෙගුලාසීන්ට’ අනුකූලව කටයුතු කරන්නේයැ යි ද ඇය ප්‍රකාශ කළා ය.

    Xiaomi දුරකථනය එහි භාවිතයට අදාළ දත්තයන් සංකේතනය කර සිංගප්පූරුවේ සර්වරයක් වෙත යවන බව ද මෙම පර්යේෂණය මඟින් අනාවරනය කරගෙන ඇත.

    “මේක ලිතුවේනියාවට විතරක් නෙවෙයි, Xiaomi උපකරණ භාවිත කරන සෑම රටකටම වැදගත් වෙනවා,” යැයි සයිබර් ආරක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය ප්‍රකාශ කළේ ය.

    මිලෙන් අඩු ජංගම දුරකථන මාදිලි නිපදවීම හේතුවෙන් ජනප්‍රියත්වයේ ඉහළම හිණිපෙත්තට පැමිණ ඇති Xiaomi සමාගම, ගිය වසරට සාපේක්ෂව මෙවසරේ දෙවැනි කාර්තුවේ දී 64%ක ආදායම් වර්ධනයක් පෙන්නුම්කර තිබේ.

    Huawei P40

    පරිශීලකයින් සයිබර් ආරක්‍ෂණ බිඳවැටුම්වලට ලක්වීමේ අවදානමේ හෙළිය හැකි අඩුපාඩුවක් Huawei P40 5G දුරකථනයේ ද ඇතැ යි මෙම වාර්තාව මඟින් පෙන්වා දෙනු ලැබුණි.

    “Huaweiහි නිල යෙදුම් ස්ටෝරුව වන AppGallery සිය පරිශීලකයින්ව තෙවන පාර්ශවීය ඊ-ස්ටෝරු වෙත යොමු කරයි. මේ ඊ-ස්ටෝරුවල අඩංගු ඇතැම් මෘදුකාංගවල වෛරස් අඩංගු බවත්, ඇතැම් මෘදුකාංග පරිශීලක දත්ත සොරාගත හැකි හෝ උපාංගයට හානි සිදුකළ හැකි අන්දමේ ඒවා බවත්, ප්‍රතිවෛරස උපාංග මඟින් තුලනය කර තිබේ,” යි ලිතුවේනියානු ආරක්ෂක අමාත්‍යංශය සහ ජාතික සයිබර් ආරක්ෂණ මධ්‍යස්ථානය විසින් නිකුත්කෙරුණු ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශයක දැක්විණි.

    Huaweiහි ප්‍රකාශකයෙකු BBC වෙත කියා සිටියේ, සිය ආයතනය එය ක්‍රියාත්මක වන රටවල නීති හා රෙගුලාසිවලට අනුකූලව කටයුතු කරන අතරම, සයිබර් ආරක්‍ෂාව සහ පෞද්ගලිකත්වයට ප්‍රමුඛත්වය ලබාදෙන බව යි.

    “Huawei උපාංගයන්ගෙන් පිටත දී එහි දත්ත සැකසෙන්නේ නැහැ,” ඔහු වැඩි දුරටත් සඳහන් කළේ ය.

    “අනෙකුත් යෙදවුම් ස්ටෝරු මෙන්ම AppGallery ද එකතු කරන්නේත්, සකසන්නේත් සිය ගනුදෙනුකරුවන්ට තෙවන පාර්ශවීය යෙදුම් සෙවීමට, ස්ථාපනය කිරීමට, සහ කළමනාකරණය කිරීමට ඉඩ සැලසීම සඳහා අවශ්‍ය දත්ත පමණ යි.”

    පරිශීලකයන් බාගත කරන්නේ “ආරක්‍ෂිත යෙදුම්” පමණක් බව සහතික කිරීමට Huawei සමාගම ආරක්ෂක පරීක්ෂාවන් ද සිදු කරනබව ඔහු පැවසීය.

    OnePlus සමාගම විසින් නිපදවුණු 5G දුරකථන මාදිළියක් ද මෙම කණ්ඩායම පරීක්‍ෂා කළ නමුත්, එහි කිසිදු ගැටලුවක් නොමැතිබව ඔවුන් සොයාගත්තේ ය.

    මෙම වාර්තාව නිකුත්වූයේ ලිතුවේනියාව සහ චීනය අතර සබඳතාවේ පලුදුවීම් ඉහළ යමින් පවතින සමයක යි.

    පසුගිය මාසයේ දී චීනය, ලිතුවේනියාව සිය තානාපතිවරයා බීජිං නගරයෙන් ඉවත්කර ගත යුතුයැ යි නියෝග කළ අතර, සිය නියෝජිතයින් ලිතුවේනියානු අගනුවර වන විල්නියස් නගරයෙන් ඉවත්කර ගන්නා බව ද පැවසුවේ ය.

    මෙම කලහය ඇරඹුණේ, තායිවානය ලිතුවේනියාවේ පිහිටි සිය තානාපති ආයතන “තායිවාන නියෝජිත කාර්යාලයය” යනුවෙන් හැඳින්වෙනු ඇතැ යි නිවේදනය කිරීමත් සමග ය.

    චීනය තායිවාන දූපත සිය බලප්‍රදේශයක් ලෙස හඳුන්වා ගන්නා බැවින් එහි නම භාවිතයෙන් වැලකීම සඳහා, යුරෝපයේ සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පිහිටි අනෙකුත් තායිවාන තානාපති කාර්යාලයයන් ඒවායේ නමට එහි අගනුවර වන “තායිපේ” යන්න යොදාගනියි.

    Text by bbc sandesaya

  • සමලිංගික කාන්තාවන්ගේ මේ තරම් වැඩිවෙන්නේ ඇයි ? සුපිරි හෙළිදරව්ව

    සමලිංගික කාන්තාවන්ගේ මේ තරම් වැඩිවෙන්නේ ඇයි ? සුපිරි හෙළිදරව්ව

    ලිංගිකත්වය ගැන අප සිතන ආකාරය වෙනස් වෙමින් පවතී. එකල සමලිංගිකත්වය පිළිඹිබු කරන අභිමානවත් ප්‍රසිද්ධ දේදුනු ධජයක් තිබූ තැන අද විවිධත්වය විදහා දැක්වීම සඳහා විචිත්‍ර ධජ මාලාවක් දැකිය හැකිය.

    මිනිසුන් තම ලිංගිකත්වය ගැන සාකච්ඡා කිරීමට වැඩි වැඩියෙන් විවෘත වන බවක් පෙනෙන්නට ඇත. කලින් “නොපෙනී” සිටි අය පවා අනන්‍යතාව හෙළි කරමින් ප්‍රධාන ධාරාවේ කතිකාවක කොටසක් බවට පත් වීමත් සමග මෙය තවත් සාම්ප්‍රදායික මට්ටමෙන් එහාට ගොස් තිබේ.

    විවෘත සංවාදයත් සමඟ ලිංගික අනන්‍යතාවන් දැඩි බවෙන් මිදී ‘සරල මාතෘකාවක්’ බවට පත්වෙමින් තිබේ.

    නමුත් නව දත්ත වලින් පෙනී යන්නේ මේ වෙනස එක් කණ්ඩායමක් තුළ බහුලව පවතින බවය:

    බොහෝ රටවල කාන්තාවන් අතීතයේ පැවති තත්වයට වඩා වැඩි වේගයකින් ලිංගිකත්වය සරල මාතෘකාවක් ලෙස වැළඳගෙන සිටින අතර, එය සමස්තයක් වශයෙන් පුරුෂයන්ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි ය.

    ඉතින්, මෙම වෙනසට හේතු මොනවාද? ප්‍රවීණයන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම ප්‍රගතිය කෙරෙහි බලපාන සාධක රාශියක් ඇති බවය. විශේෂයෙන් සාම්ප්‍රදායික ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයේ භූමිකාවන් සහ අනන්‍යතාවන්ගෙන් මිදීමට කාන්තාවන්ට ඉඩ සලසන සමාජ වාතාවරණය මෙයට හේතු වී තිබේ.

    කෙසේ වෙතත්, මෙම නව අවබෝධයත් සමඟ පවතින ගැටලුව වන්නේ අනාගතයේදී ස්ත්‍රී පුරුෂ සියලුදෙනාට මෙම ලිංගික සරල බවින් කුමක් අදහස් වේද යන්නයි.

    සැලකිය යුතු මාරුවක්

    නිව් යෝර්ක්හි ‘බිංග්හැම්ටන්’ මානව ලිංගික පර්යේෂණාගාරයේ ෂෝන් මැසේ සහ ඔහුගේ සගයන් දශකයක පමණ කාලයක සිට ලිංගික හැසිරීම් අධ්‍යයනය කරමින් සිටිති.

    ඔවුන්ගේ සෑම අධ්‍යයනයකටම සහභාගී වූවන්ට තම ලිංගික කැමැත්ත සහ ලිංගිකත්වය වාර්තා කරන ලෙස ඉල්ලා තිබිණි.

    කාලයත් සමඟ එම දත්ත වෙනස් වූයේ කෙසේදැයි මින් පෙර ඔවුන් කිසි විටෙකත් අවධානය යොමු කර තිබුණේ නැත. නමුත් ලිංගික ආකර්ෂණය පිළිබඳ තොරතුරු නිධානයක් මත තමන් හිඳගෙන සිටින බව ෂෝන් මැසේ සහ සගයන්ට මෑතකදී අවබෝධ වී ඇත.

    “අපි හිතුවා, දෙයියනේ, අපි අවුරුදු 10 ක් තිස්සේ මේ දත්ත එකතු කළා නේද, ඇයි අපි ආපසු මේ දත්තවලට ගිහින් යම් නැඹුරුවක් (trend) තිබේදැයි බලන්නේ නැත්තේ කියලා?” බිංග්හැම්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ කාන්තා, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය සහ ලිංගික අධ්‍යයනය පිළිබඳ මහාචාර්ය ෂෝන් මැසේ පැවසීය.

    2011 සහ 2019 අතර කාලය තුළ විශ්ව විද්‍යාල වයසේ පසුවන කාන්තාවන් වැඩි වැඩියෙන් විරුද්ධ ලිංගිකයන් පමණක් ඇසුරෙන් ඈත් වී ඇති බව ඔවුහු සොයා ගත්හ.

    2019 වන විට පුරුෂයන් වෙත පමණක් ආකර්ෂණය වන කාන්තාවන් සිටින්නේ 65%ක් පමණක් බව වාර්තා වී ඇති අතර, මෙය සැලකිය යුතු අඩුවීමක් ලෙස දක්වා ඇත. 2011 දී එය 77%ක අගයක තිබිණි.

    එම වසර තුළ පුරුෂයන් සමඟ පමණක් ලිංගිකව හැසිරෙන කාන්තාවන්ගේ සංඛ්‍යාව ද අවම වී තිබේ.

    මේ අතර, පුරුෂයින්ගේ ආකර්ෂණය හා ලිංගික හැසිරීම් බොහෝ දුරට එකම කාල රාමුවක ස්ථාවරව පවතින බව වාර්තා වේ.

    පුරුෂයන්ගෙන් 85%ක් පමණ කාන්තාවන්ට පමණක් ලිංගිකව ආකර්ෂණය වන අතර, 90%කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් කාන්තාවන් සමඟ පමණක් ලිංගික සම්බන්ධකම් පැවැත්වූ බව වාර්තා විය.

    Two women dance
    ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය,”ඇත්ත වශයෙන්ම ප්‍රගතියක් ලබා ඇත්තේ ස්ත්‍රීභාවය වටා වන අතර පුරුෂභාවය අතර මෙය සිද්ධ වෙලා තියෙන්නේ අඩු වශයෙන්.”

    එක්සත් රාජධානිය සහ නෙදර්ලන්තය ඇතුළුව ලොව පුරා සිදු වූ අනෙකුත් සමීක්ෂණ ද එවැනිම සොයා ගැනීම් ඉදිරිපත් කරති. කෙසේනමුත්, සමස්තයක් ලෙස වසරින් වසර කාන්තාවන් අතර පුරුෂයන්ට වඩා වැඩි වශයෙන් සමලිංගික ආකර්ෂණය වාර්තාවීම වැඩි වී ඇත.

    බලය සහ නිදහස

    එක්සත් ජනපදයේ මැසචුසෙට්ස්හි ස්ප්‍රිංෆීල්ඩ් විද්‍යාලයේ මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය එලිසබෙත් මෝර්ගන් පවසන්නේ “මේ සියල්ල එක දෙයකට ලඝු කර ගැනීමට නොහැකි තරම් සංකීර්ණයි,” යනුවෙනි. නමුත් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය, සහ ඔවුන් කොටස් දෙකම වෙනස් වී ඇති ආකාරය සහ වෙනස් වී නැති ආකාරය සැලකිය යුතු කරුණක් විය හැකිය.

    පසුගිය දශක කීපය තුළ සංස්කෘතියේ සැලකිය යුතු වෙනසක් කළ ස්ත්‍රීවාදයේ ප්‍රගතිය සහ කාන්තා ව්‍යාපාර වැනි දේවලින් සමාජ දේශපාලන දර්ශනයේ සිදු වූ කැපී පෙනෙන වෙනස මෙම තත්ත්වයට හේතු වී ඇතැයි ෂෝන් මැසී සහ ඔහුගේ සගයන් බොහෝ දුරට හුවා දැක්වීය. කෙසේ වෙතත්, මෙම වෙනස්කම් පුරුෂයින් හා කාන්තාවන්ට බලපා ඇත්තේ වෙනස් ආකාරයෙනි.

    “ඇත්ත වශයෙන්ම ප්‍රගතියක් ලබා ඇත්තේ ස්ත්‍රීභාවය වටා වන අතර පුරුෂභාවය අතර මෙය සිද්ධ වෙලා තියෙන්නේ අඩු වශයෙන්,” යනුවෙන් ෂෝන් මැසේ පවසයි.

    වර්තමානයේ ලිංගික වශයෙන් සරල දෙයක් ලෙස හඳුනා ගන්නා LGBTQ+ (සමලිංගික සහ සංක්‍රාන්ති ලිංගික) ව්‍යාපාරයේ බලපෑම ඔහු බැහැර නොකළද, ෂෝන් මැසි විශ්වාස කරන්නේ ස්ත්‍රීවාදය සහ කාන්තා ව්‍යාපාර කාන්තාවන්ට ඔවුන් ගැන මේ ආකාරයෙන් හඳුනා ගැනීමට උපකාර වන භූමිකාවක් ඉටු කරන බවය.

    විශේෂයෙන් පුරුෂයන් හා සම්බන්ධ ඓතිහාසික, සමාජභාවය මත පදනම් වූ සීමා කිරීම් ඒ ආකාරයෙන්ම පවතින අතර, ඒවායින් මිදීමට කාන්තා ව්‍යාපාර හා සමාන කිසිදු ව්‍යාපාරයක් පුරුෂයන් වෙනුවෙන් නොමැත.

    2019 දී කාන්තාවන්ගෙන් 65% ක් වාර්තා වූයේ පිරිමින් වෙත පමණක් ආකර්ෂණය වන බව වන අතර එය 2011 දී 77% ට වඩා සැලකිය යුතු අඩුවීමකි.

    “අවුරුදු පනහකට පෙර, ඔබ පුරුෂයෙකු සමඟ විවාහ වී එකට ජීවත් නොවන්නේ නම් ඔබට ජීවත් විය නොහැකි තත්වයක් තිබුණේ, මොකද ඔබට අවශ්‍ය දේ සපයන්න සිදු වෙලා තිබුණේ ඔහුට” යනුවෙන් එලිසබෙත් මෝර්ගන් පැවසීය.

    එම අර්ථයෙන් ගත් කල, සාම්ප්‍රදායික ස්ත්‍රී සමාජ භූමිකාවන්ගෙන් කාන්තාවන් ඉවත් වීමේ කොටසක් ලෙස සුවිශේෂී විරුද්ධ ලිංගික සේවනය අත්හැර දැමීම දැකිය හැකිය.

    මේ අතර, කාන්තාවන්ට වැඩි නිදහසක් ලබා ගැනීමට හැකි වී තිබෙන අතර, සමාජය තුළ බලතල අඛණ්ඩව පවත්වා ගෙන යන හෙයින් පුරුෂ සමාජභාවය සාපේක්ෂව ස්ථාවරව පවතී.

    “(පුරුෂයන්) සමාජයේ බලය පවත්වාගෙන යන්න ඉතා බලවත් පුරුෂභාවයක් පවත්වාගෙන යාමට සිදුවන අතර, එම පුරුෂභාවයේ එක් කොටසක් විදිහට ගැනෙනවා විරුද්ධ ලිංගික ආකර්ෂණය,” එමෙන්ම සමලිංගික කැමැත්ත ප්‍රකාශ කිරීමෙන් එම බලය අඩු විය හැකි යැයි ඔවුන් විශ්වාස කරන බව එලිසබෙත් මෝර්ගන් පැවසීය.

    ෂෝන් මැසේ පවසන පරිදි පුරුෂභාවය යනු “බිඳෙන සුළු සංකල්පයකි”. සමලිංගික ආකර්ෂණයෙන් එය “උල්ලංඝනය” කළ හැකිය.

    කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීම සම්බන්ධයෙන්, විශේෂයෙන් පුරුෂයන්ගේ කෝණයෙන් ඇති කරවන “අර්චණකාමය” ගැන ද ලිංගික පුහුණුකරු සහ උපදේශක වයලට් ටර්නිං (24) පෙන්වා දේ.

    වැරදි හේතු කාරණා නිසා වුවද කාන්තාවන් අතර සමලිංගික ආකර්ෂණය වඩාත් සමාජීය පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත. මේ අතර, පුරුෂයන් දෙදෙනෙකු ලිංගිකව හැසිරීම සමාජයේ රසවත් මතයක් නොවන බව පෙනේ.

    රටවල් 23 ක සමලිංගික පුරුෂයින් හා ස්ත්‍රීන් කෙරෙහි දක්වන ආකල්ප දෙස සොයා බැලීමට 2019 දී සිදුකළ අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ, “සමලිංගික කාන්තාවන්ට වඩා සමලිංගික පුරුෂයන්ට මිනිසුන් අකමැත්තක් දක්වන බවය.”

    විවෘත සංවාදයක්

    කාන්තාවන්ට තම ලිංගිකත්වය ගැන විවෘතව කථා කිරීමට ඇති ස්ථාන ද කාලයත් සමඟ වැඩි වෙමින් පවතී.

    එක්සත් ජනපදයේ යූටා විශ්ව විද්‍යාලයේ මනෝ විද්‍යාව හා ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පිළිබඳ අධ්‍යයන මහාචාර්යවරියක වන ලීසා ඩයමන්ඩ් 1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී ලිංගික විවෘත බව අධ්‍යයනය කිරීමට පටන් ගත් විට ඇයගේ පර්යේෂණවලින් අවධානය යොමු කිරීමට සිදු වූයේ පුරුෂයන් කෙරෙහිය.

    අධ්‍යයනයට සහභාගිවන්නන් බොහෝ දෙනෙක් පැමිණියේ සමලිංගික සහයෝගී කණ්ඩායම්වලින් වන අතර, එහි වැඩි කොටසක් සිටියේ පුරුෂ සාමාජිකයින්ය. මේ හේතුවෙන් “පර්යේෂකයන්ට පුරුෂයන් පහසුවෙන් සොයා ගැනීමට” හැකි වූ බව ඇය පැවසීය.

    Two women walk away from the camera smiling
    ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය,කාන්තාවන්ට තම ලිංගිකත්වය ගැන විවෘතව කථා කිරීමට ඇති ස්ථාන ද කාලයත් සමඟ වැඩි වෙමින් පවතී.

    නමුත් ලීසා ඩයමන්ඩ්ට අවශ්‍ය වූයේ කාන්තාවන්ගේ ලිංගිකත්වය දෙස බැලීමටය. දශකයකට වැඩි කාලයක් සෑම වසර දෙකකට වරක්ම සිය ලිංගික කැමැත්ත හා හැසිරීම් ගැන කාන්තාවන් 100 දෙනෙකු පරීක්ෂා කරමින් ඇය අධ්‍යයනයක් ආරම්භ කළාය.

    Sexual Fluidity: Understanding Women’s Love and Desire (විචල්‍ය ලිංගිකත්වය: කාන්තාවන්ගේ ආදරය හා ආශාව තේරුම් ගැනීම) නම් ඇයගේ පොත 2008 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

    සමහර කාන්තාවන් අතර ආදරය හා ආකර්ෂණය සරල දෙයක් වන අතර කාලයත් සමඟ එය වෙනස් විය හැකි ආකාරය ගැන මෙම පොතේ සඳහන් වේ.

    ලිංගික කැමැත්ත දැඩි සීමාවන් තුළ නිරූපනය කළ පෙර පැවති සිතුවිලි මාලාවට මෙය පටහැනි විය. ලීසා ඩයමන්ඩ් සිදු කරන ලද පිරිමින් පමණක් සරණ පාවාගත් අය අධ්‍යයනයන් මඟින් මේ මතය තහවුරු වී තිබේ.

    ඇගේ පොත ප්‍රකාශයට පත් වූ සමයේදී, කළින් පුරුෂයන් ඇසුරු කළ සින්තියා නික්සන් සහ මරියා බෙලෝ වැනි එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රකට කාන්තාවෝ සමලිංගික ආකර්ෂණය අත්විඳීම ගැන ප්‍රසිද්ධියේ සිය මත ඉදිරිපත් කළහ.

    ස්ත්‍රී ලිංගිකත්වය සරල වීම ගැන කතා කිරීම සඳහා සිය වැඩසටහනට එක්වන්නැයි ඔප්රා වින්ෆ්‍රේ විසින් ලීසා ඩයමන්ඩ් හට ආරාධනා කරනු ලැබුවාය. එයින් පසු එම සංකල්පය නිල වශයෙන් ප්‍රධාන ධාරාවේ සංවාදයට ඇතුළු විණි.

    ඊට අමතරව ස්ත්‍රීන්, ස්ත්‍රී-පුරුෂ ලෙස ද්විත්ව නොවන බව හඳුනා ගැනීමට භාෂාව ද පරිණාමය වී ඇති බව වයලට් ටර්නිං සඳහන් කරයි.

    නිදසුනක් වශයෙන්, වයලට් ටර්නිං පවසන්නේ 2007 දී පමණ ඇයගේ සමලිංගික සහකාරියට ඇයගේ පාසලේදී “සමලිංගික – විෂම ලිංගික සන්ධානයක්” තිබුණ බවය.

    එම වාක්‍ය ඛණ්ඩ සමලිංගික හෝ විරුද්ධ ලිංගික පුද්ගලයන්ට දිරි දුන් නමුත්, ඒ අතරමැද ලිංගික කැමැත්තක් ගැන හඳුනාගෙන සිටින්නන් සඳහා සැබෑ විකල්පයක් නොවීය. එමෙන්ම, කාන්තා ලිංගිකත්වය විශේෂයෙන් හැඳින්වීමට වචනයක් නොතිබිණි.

    “නමුත් දැන් මේ දේවල් පිළිගන්නා නිසා, සෑම කෙනෙකුම ‘වෙනස් ලිංගික’ අය ලෙස හඳුනා ගැනීමට විකල්පයක් තිබෙනවා,” යැයි වයලට් ටර්නිං පවසන්නේ කාන්තාවන් ද ඇතුළුව සියලු ලිංගිකත්වයන් ඇතුළත් වන පරිදි කථනය සහ පාරිභාෂික විද්‍යාව පරිණාමය වී ඇති බවය.

    Two women embrace
    ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය,”අපේ සංස්කෘතිය ලිංගිකත්වය හා සම්බන්ධ දේවල් ගැන දැඩි ලැජ්ජාවක් ඇති කරලා තියෙනවා.”

    ලිංගිකත්වය සරල දෙයක් බවට පත් වීමේ අනාගතය කුමක්ද?

    සරල ලිංගිකත්වය වැඩි වශයෙන් පුරුෂ අවකාශයකට ඇතුළු වීමේ මාවතකට පිවිස තිබිය හැකිය. ටික්ටොක්හි, තරුණ, විෂම ලිංගික පුරුෂයන් තම වීඩියෝවල සමලිංගිකයින් ලෙස හැසිරීම ජනප්‍රිය වී ඇත.

    මෙම ප්‍රවනතාව ගැන නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් හි පළ වූ ලිපියකට අනුව මෙවැනි වීඩියෝ වැඩි වශයෙන් නරඹන්නේ කාන්තා අනුගාමිකයින් (followers) ය.

    මේ නිර්මාණකරුවන් වෙනත් ලිංගික පුද්ගලයන් ලෙස පෙනී සිටීම සිදුකරන්නේ තම කැමැත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන් හෝ නැත්නම් වැඩිපුර ‘ක්ලික්’ ලබා ගැනීමට හෝ විය හැකියි. කෙසේ වුවත් මෙම ප්‍රවනතාව පුරුෂභාවය කෙරෙහි ආකල්ප වෙනස් කිරීමටත් එමඟින් අනාගතයේදී වැඩි පුරුෂයන් පිරිසක් ලිංගික සරල බව වැළඳ ගැනීමටත් මාවත සකසනු ඇත.

    ලිංගිකත්වය විවෘතව කතා කරන කාන්තාවන් ද මේ මාවත සැකසීමට උපකාරී වනු ඇත. වැඩි වශයෙන් කාන්තාවන් තම ලිංගිකත්වය ගැන විවෘතව සාකච්ඡා කිරීම යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ, පොදුවේ පවතින ලිංගිකත්වය ගැන දැඩි මතයට තිබෙන විකල්ප ගැන වැඩි දෙනෙක් සාකච්ඡා කිරීමය.

    “අපේ සංස්කෘතිය, ලිංගිකත්වය හා සම්බන්ධ දේවල් ගැන දැඩි ලැජ්ජාවක් ඇති කරලා තියෙනවා” යනුවෙන් ලීසා ඩයමන්ඩ් පැවසීය.

    “මිනිසුන්ට තම ආශාවන් විනිශ්චය කිරීමකින් තොරව, ලැජ්ජාවකින් තොරව කීමට පහසු සහ සමාජීය වශයෙන් පිළිගත හැකි ඕනෑම දෙයක්,” ඔවුන්ගේ ලිංගික කැමැත්ත විවෘත කිරීමේ, නැතහොත් අවම වශයෙන් සලකා බැලීමට ඉඩ සලසා දෙන බව ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය.

    “අපි අනිවාර්ය විෂම ලිංගිකත්වයෙන් [සහ] සාම්ප්‍රදායික පුරුෂ භාවයෙන් මිනිසුන් නිදහස් කිරීම ආරම්භ කළ යුතුයි” යනුවෙන් ෂෝන් මැසේ පවසයි. “එය ලිංගිකත්වයේ විවිධත්වයට ඉඩ සලසන්න පුළුවන්, නැත්නම් වෙනස් ප්‍රතිඵලයක් හෝ සමහර විට ඒ හා සමාන ප්‍රතිඵලයක් (කාන්තාවන්ට) ලබා ගත හැකියි.”

    බී.බී.සී. සන්දේශය ඇසුරිනි – ශීර්ෂපාඨය සංශෝධනය කර ඇත.