ඔබේ හැඟීම් පාලනය කරන්න, නැතහොත් ඔවුන් ඔබව පාලනය කරනු ඇත. – චීන හිතෝපදේශය
“මා සමඟ කතා කරන්න” මේ කාරුණික ආයාචනය ඔබට ඇතැම් විට ඇසී ඇති. ඔබ ඊට දැක්වූ ප්රතිචාරය කුමක්ද ? මොහොතක් කල්පනා කර බලන්න. ඔබට ඊට ඇහුම්කන් නොදී ඉවත ගියේ නම් ඒ හඩ දැනටමත් නිහඩ වී තිබිය හැකිය. ඔව් සදහටම !
මානසික ආතතිය Mental Stress අද ලෝකයේ සුලභම රෝගයකි. එහෙත් ඒ ගැන දන්නේ, අවදානය යොමු කරන්නේ කීයෙන් කී දෙනා ද ? මහමග අනතරු, පවුල් ආරවුල්, වෘත්තීය අසාර්ථකත්වය, නිමක් නැති රෝගාබාධ පමණක් නොව ජීවිතය අහිමි වීම් පවා මේ සමග ගමන් කරන බව අප බොහෝ විට අමතක කරමු.
කුඩා කාලයේ දී මම අභිමන්යූගේ කතාව පුදුමයෙන් අසා ඇත්තෙමි. පුරාණ වීර කාව්යයක් වූ මහා භාරතයේ නිර්භීත තරුණ කුමාරයා, බලගතු අර්ජුනගේ පුත්රයා, චක්රවායුහා තුළට හසු වූ , මනාව සකසන ලද, සංකීර්ණ සොල්දාදුවන්ගේ ප්රහේලිකාවකි.
පුරාවෘත්තයට අනුව අභිමාන්යූ විසින් චක්රවායුහාට ඇතුල් වීමේ කලාව දැන සිටි නමුත් අවාසනාවකට මෙන් ඔහු එයින් මිදෙන්නේ කෙසේදැයි නොදැන සිටි අතර එහි ප්රතිඵලය වූයේ ඔහුගේ දරුණු අභාවයයි.
කාලය වෙනස් වන්නට ඇත, නමුත් අභිමන්යූ අප සියලු දෙනා තුළ ජීවත් වේ. අප සැමට උගන්වා ඇත්තේ ජීවිතයේ ප්රහේලිකාවට ඇතුළු වීමට මිස එයින් මිදීමේ කලාව නොවේ. අභිමන්යූගේ ඉරණම අපේම යැයි පිළිගැනීමට අපට අවශ්ය නැත. උදව් ඉල්ලීම සැමවිටම විකල්පයකි: ජීවිතයේ මේ චක්රවාය තුළ අපි තනිවම නොවේ!
මානසික ආතතියේ මූලයන් බොහෝ විට විවිධාකාර හා ගැඹුරින් සැගවී ඇති අතර, ළමා කම්පනයේ සිට සහජ භීතීන් දක්වා විහිදේ.
මෙම අඩුපාඩු පිළිගැනීම මෙම ජීවන රටාවට දායක නොවන අය බොහෝ විට අතහැර දමා ඇති බවක් දැනේ. නොදැනුවත්කම නිසා ඔවුන් අතෘප්තියට හා මානසික අවපීඩනයට ගොදුරු වේ.
නළු ඩ්වේන් ජොන්සන් 2014 දී අන්තර්ජාතික පුවත්පතකට සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් මෙසේ පැවසීය – “එය කුමක්දැයි මම දන්නේ නෑ. මට කිසිවක් කිරීමට අවශ්ය නොවන්නේ මන්දැයි මම දන්නේ නෑ. මම කවදාවත් ඒ වගේ දෙයක් අත්විඳලා නැහැ. මම හිතුවා ඒ වෙලාවේ මේ හැගීම් කියන්න කෙනෙක් ඉන්නවා නම් කියලා ”ඔහු ප්රකාශ කළේය.
යමෙකු මානසික දුර්වලතාවයේ වළල්ලට වැටෙන බව හඳුනා ගැනීම පිටවීමක් සොයා ගැනීමේ පළමු පියවර වේ.
චිකිත්සකයෙකු හමුවීම අපූරු පළමු පියවරකි. මට මෙය තරයේ නිර්දේශ කළ නොහැකිය.
‘‘මම ඉක්මනින්ම යන්න තිබුණා‘.
බොහෝ මානසික සෞඛ්ය වෘත්තිකයන් දැන් අතථ්ය සැසි හරහා සහාය ලබා දෙන අතර ඔවුන්ට පහසුවෙන් ප්රවේශ විය හැකිය. Talk space, Betterhelp, Wayforward, Daylio වැනි යෙදුම් කිහිපයක් නිර්මාණය කර ඇත්තේ අවදානමට ලක්විය හැකි අයට උපකාර කිරීම සඳහා ය.
කෙනෙකුගේ ජීවිතයේ දුෂ්කර තත්වයන් සහ දුෂ්කර කාලය නොවැළැක්විය හැකිය. අර්බුදකාරී කාලවලදී ඔබේ මානසික ශක්තිය හා ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව පරීක්ෂා කළ හැකිය. සිහිය, භාවනාව, අධ්යාත්මික පිළිවෙත් පුහුණු කිරීම, නිෂේධාත්මක සිතුවිලි නැවත සකස් කිරීම, කෘතඥතාව පළ කරන ලිපියක් ලිවීම, උපකාර ලබා ගැනීම, මිතුරන් සමඟ කතා කිරීම ‘‘විශාල සුව කරන්නන් ලෙස‘‘ සැලකිය හැකිය.
මානසික ශක්තියක් තිබීම යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ යමෙකු තමා සුවපත් කර ගැනීමට පෙළඹී ඇති බවයි. ඒ වෙනුවට, එය හරියට ජීවිතාරක්ෂක බෝට්ටුවක් තිබීම හා සමානය. එය, “මට මෙය වටහා ගත හැකිය!” යැයි කීමට තරම් ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ඇත.
බොබ් මාලේ පවසන පරිදි, “ඔබ කෙතරම් ශක්තිමත් දැයි ඔබ දන්නේ නැත, ශක්තිමත් වීම ඔබට ඇති එකම තේරීම වේ – You never know how strong you are, until being strong is the only choice you have.”