සමලිංගික විවාහ (gay marriage) නීතිගත කළ ආසියාවේ එකම රට වන තායිවානයේ පැවැත්වෙන මහා හමුදා විවාහ මංගල්යයකට ප්රථම වරට සමලිංගික ජෝඩු (Two lesbian couples ) දෙකක් සහභාගී වී තිබේ.
තායිවානයේ හමුදාව සෑම වසරකම සමූහ විවාහයන් (mass weddings) පවත්වන නමුත් සමලිංගික යුවළයන් එවන් උත්සවයකට සහභාගී වූ පළමු අවස්ථාව මෙයයි.
සම්බන්ධ වූ එක් යුවළක් පැවසුවේ එය හමුදාවේ සේවය LGBT පුද්ගලයින්ට නැගී සිටීමට දිරිගැන්වීමක් වනු ඇති බවයි.
පසුගිය වසරේ තායිවානය සමලිංගික විවාහ නීතිගත කළ දා සිට ජෝඩු 4,000 ක් පමණ විවාහ වී තිබේ.
“අපගේ හමුදාවට ඉතා විවෘත මනසක් ඇත,” ලී ලී-චෙන් සමඟ විවාහ වූ හමුදා ලුතිනන්වරයෙකු වන චෙන් යින්-හ්සුආන් ඇසෝසියේටඩ් ප්රෙස් (ඒපී) පුවත් ඒජන්සියට පැවසුවාය.
“ආදරය පිළිබඳ කාරණාවලදී, සෑම කෙනෙකුටම එක හා සමානව සලකනු ලැබේ,” ඇය සිය ලිංගික දිශානතිය පිළිබඳව විවෘතව පැවසුවාය.
උත්සවය පුරාම මේජර් වැන්ග් යී සහ ඇගේ බිරිඳ යුමි මෙං මහත් ආඩම්බරයෙන් සිටියාය.
මෙනෙග්ගේ දෙමව්පියන් සැමරුමට නොපැමිණි නමුත් වැන්ග්ගේ දෙමාපියන් සහ ඇගේ ගුරුවරයා යුවළට සහයෝගය දැක්වූහ.
“මට ඇත්තටම දැනෙන්නේ මෙය හමුදාවට විශාල ඉදිරි ගමනක්” යැයි වැන්ග් මහත්මියගේ මව ඒපී වෙත පැවසුවාය.
“සමහර විට විෂමලිංගික ජෝඩු සඳහා, එය කඩදාසි කැබැල්ලක් පමණක් විය හැකි නමුත් සමලිංගික යුවළයන්ට එය ඉතා වැදගත්‘ ඇය වැඩි දුරටත් පැවසුවාය.
තායිවානයේ හමුදාව පැවසුවේ මෙම වසරේ උත්සවයට සමලිංගික යුවළයන් ඇතුළත් කිරීම එහි “බුද්ධිමත් [හා] ප්රගතිශීලී” ආකල්පය පිළිබිඹු කරන බවයි.
හමුදාව සෑම යුවළකටම – ඔවුන්ගේ ලිංගික මනාපය නොසලකා – ඔවුන්ගේ ආශිර්වාදය ලබා දුන් බව තවදුරටත් පැවසීය.
පසුගිය වසරේ සමලිංගික යුවළයන් තිදෙනෙකු හමුදාවේ වාර්ෂික මංගල උත්සවවලට සහභාගී වීමට ලියාපදිංචි වී සිටියහ. කෙසේ වෙතත්, හමුදා මූලාශ්ර උපුටා දක්වමින් වාර්තා කළ ප්රාදේශීය පුවත්පත් වලට අනුව, ඔවුන් “සමාජ පීඩනය” හේතුවෙන් පසුබසින්නට විය.
සමලිංගික යුවළයන් තවමත් විෂමලිංගික යුවළයන්ට සමාන අයිතිවාසිකම් භුක්ති විඳින්නේ නැතත් තායිවානය පසුගිය වසරේ සමලිංගික විවාහ නීතිගත කළේය.
2017 දී තායිවානයේ ව්යවස්ථා අධිකරණය තීන්දු කළේ සමලිංගික යුවළයන්ට නීත්යානුකූලව විවාහ වීමට අයිතියක් ඇති බවයි. එහෙත් ඊට මහජන කැමැත්ත නොලැබුණ අතර බහුතර ඡන්දදායකයින් සමලිංගික විවාහ නීතිගත කිරීම ප්රතික්ෂේප කළහ.
එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස තායිවානය කියා සිටියේ සිවිල් නීතිය තුළ විවාහය පිළිබඳ දැනට පවතින අර්ථ දැක්වීම වෙනස් නොකරන බවත් ඒ වෙනුවට සමලිංගික විවාහ සඳහා විශේෂ නීතියක් පනවන බවත්ය.
එහි අර්ථය වන්නේ සමලිංගික යුවළයන්ට සීමාවන් කිහිපයකට මුහුණ දීමට සිදුවන බවයි. සමලිංගික විවාහයන් පිළිගත් රටවලින් පැමිණි විදේශිකයන් සමඟ විවාහ වීමට හැකිවීම එක් අවස්ථාවක් පමණති. ඔවුනට අවසර දී ඇත්තේ එකිනෙකාගේ ජීව විද්යාත්මක දරුවන් දරුකමට හදා ගැනීමට පමණි.
තායිවානය දිගු කලක් ආසියාවේ සමලිංගික අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි රාජ්යයක් වූ අතර තායිපේ අගනුවර වාර්ෂිකව සමලිංගික අභිමානවත් පෙළපාළියක් පැවැත්වීය.
ආසියාවේ වෙනත් තැන්වල ද එල්ජීබීටී කණ්ඩායම් කෙරෙහි වඩාත් ඉවසිලිවන්ත ආකල්ප පිළිබිඹු වන පරිදි නීති වෙනස් වෙමින් පවතී.
සමලිංගික ඇසුර තවදුරටත් සාපරාධී වරදක් නොවන බව 2018 දී ඉන්දියාවේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළේය.
බී.බී.සී ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ