Warning: Array to string conversion in /home/u994491065/domains/supirigossip.com/public_html/wp-includes/class-wp-embed.php on line 469
Editor - Supiri Gossip - Page 153 of 163

Author: Editor

  • ඇමෙරිකාවේ ආසියානුවන් අනතුරේ !

    ඇමෙරිකාවේ ආසියානුවන් අනතුරේ !

    වර්ගවාදී වෛරී අදහස්වලට එරෙහිව හඬනගන ලෙස ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් ඇමෙරිකානු සමාජයෙන් ඉල්ලීමක් කරයි. ජනාධිපතිවරයා එම ඉල්ලීම කරන ලද්දේ වර්ගවාදී ක්‍රියාවන් ඉදිරියේ මුනිවත රැකීම ”එවැනි ක්‍රියාවන් අනුමත කරනු ලැබීමක්” වනු ඇතැයි අනතුරු ඇඟවීමක් ද කරමිනි.

    ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා ඉහත කී ප්‍රකාශය කළේ පසුගියදා ‘ඇට්ලන්ටා’ ප්‍රාන්තයේ දී ඇමෙරිකානු – ආසියානු ප්‍රමුඛයන් මුණගැසුනු අවස්ථාවේය. පසුගිය සතියේ අඟහරුවාදා ‘ඇට්ලන්ටා’හි සම්බාහන මධ්‍යස්ථාන තුනකට ප්‍රහාර එල්ල වූ අතර එයින් ඇති වූ බිහිසුණු තත්ත්වය මැද එම හමුව සිදුවිය.

    අඟහරුවාදා ප්‍රහාර මගින් කාන්තාවන් අටදෙනකු මරාදමනු ලැබුණි. ඔවුන්ගෙන් හයදෙනකුම ආසියානු කාන්තාවන්ය.

    එම ප්‍රහාරය වර්ගවාදී පසුබිමක් සහිත ක්‍රියාවක් ලෙස ඇමෙරිකානු පොලිසිය විසින් විග්‍රහකරනු ලැබ නැතත් එය එල්ල කෙරුණේ ආසියානු විරෝධී මතවාදය සහ ප්‍රහාර රැල්ලක් පැතිරයමින් පවතින සමාජ පරිසරයකය.

    කොරෝනා වසංගතය පැතිරයමින් පවතින අතරවාරයේ ඇමෙරිකානු සමාජයේ ජීවත්වන නැගෙනහිර ආසියානුවන්ට එරෙහි අපරාධ වැඩිවෙමින් තිබුණි.

    ”ජාතිවාදය අපගේ ඇමෙරිකානු සමාජයේ දිගුකලක් හොල්මන් කරමින් තිබුන විකාරරූපී විසක්. එය නැතිකර දැමීම සඳහා ඇමෙරිකානුවන් ක්‍රියාත්මක විය යුතුව තිබෙනවා” ජනාධිපති බයිඩන් කියා සිටියේය.

    ජනාධිපති ජෝ බයිඩන්

    ජෝ බයිඩන්ගේ අදහස්

    ආසියානු-ඇමෙරිකානු සම්භවයක් සහිත ව්‍යවස්ථා සම්පාදකයන් දෙදෙනකු විසින් කොරෝනා වෛරස් වසංගතය සමඟ බැඳුණු වෛරී අපරාධවලට අදාළව පසුගිය මාසය මුලදී හඳුන්වාදෙන ලද පනත් කෙටුම්පතක් සම්මත කරන ලෙස ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් කොංග්‍රස් මණ්ඩලයෙන් ඉල්ලීමක් ද කළේය.

    ‘කොවිඩ්-19 වෛරී අපරාධ පනත’ එවැනි අපරාධවලට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා ඇමෙරිකානු අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව දරන ප්‍රයත්නයට පහසු පරිසරයක් නිර්මාණය කරනු ඇත.

    ”එම පනත් කෙටුම්පත නිසා වසංගත සමයෙහි වැඩිවෙමින් පවතින වෛරී සාපරාධී ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිචාරය කඩිනම් කෙරෙන අතර, වෛරී අපරාධ වාර්තාකරනු ලැබීම සාර්ථකව සිදුකිරීමට ප්‍රාන්ත සහ පළාත් පාලන ආයතනවලට ආධාරවීමක් සහ ආසියානු-ඇමෙරිකානු ප්‍රජාවන්ට වෛරී අපරාධ පිළිබඳ තොරතුරු ලබාගැනීම සහතික කිරීමක් ද සිදුවෙන” බව ධවල මන්දිරය පවසයි.

    කොවිඩ්-19 වසංගතය ආරම්භයේ පටන් ආසියානු සම්භවයක් සහිත ඇමෙරිකානුවන්ට එල්ලකෙරෙන ප්‍රහාරයන්හි වේගවත් වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කළේය. වෛරසය පැතිරයාම සම්බන්ධයෙන් ආසියානුවන්ට දෝෂාරෝපණය කරනු ලැබීමක් දක්නට ලැබුණි.

    කෙසේවුවද, ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ ”නීතියට සිදුකළ හැකි සියලු යහපත් දේ සඳහා අපගේ හදවත් වෙනස්කර ගැනීමට සිදුවන” බවය.

    ”වෛරය සඳහා ඇමෙරිකාවේ ක්‍ෂේම භූමියක් නැහැ. එය තුරන්කළ යුතුයි” ජනාධිපතිවරයා අවධාරණය කරයි.

    ”එය තුරන්කර දැමීම අප සියලු දෙනාගේම කාර්යයක්. අපි එකමුතුව ඉටුකළ යුතු කාර්යයක්”

    ඇට්ලන්ටා ප්‍රහාරයට ගොදුරු වූ ආසියානු සම්බාහන මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිරිපිට සමරුවක්
    ඇට්ලන්ටා ප්‍රහාරයට ගොදුරු වූ ආසියානු සම්බාහන මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිරිපිට සමරුවක්

    ඇට්ලන්ටා හි ආසියානු සම්බාහන මධ්‍යස්ථාන තුනකට එල්ල කෙරුණු ප්‍රහාරයන්හිදී මරණයට පත් කාන්තාවන් අටදෙනකුගේ නම් පසුගිය සතියේ සිකුරාදා ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබුණි. ප්‍රහාරයට ගොදුරු වූ නවවැන්නා බරපතල තුවාල ලැබ රෝහල්ගත කරනු ලැබ ඇත.

    ආසියානුවන් ඉලක්ක කරගනිමින් මින් පෙරත් එල්ල කෙරුණු ප්‍රහාර රාශියකි.

    එක් අවස්ථාවක තායි ජාතික සංක්‍රමණිකයකු පොළොවට තල්ලුකරනු ලැබීම නිසා මරණයට පත්ව ඇති බව මාර්තු මාසය මුලදී බීබීසී වාර්තා කළේය. කාඩ්බෝඩ් පෙට්ටි ඇසුරුම් කපන ආයුධයකින් පිලිපීන-අමෙරිකානුවෙකුගේ මුහුණ කපා තිබුණි. චීන කාන්තාවකට කම්මුල් පහර එල්ලකර අනතුරුව ගිනිතබා තිබූ බවත් එම බීබීසී වාර්තාවේ දැක්වෙයි.

    මෙයින් අවුරුද්දකට පමණ කාලයකට පෙර කොවිඩ් වසංගතය පැතිරයාම ආරම්භයේ පටන් එවැනි ප්‍රහාර රැල්ලක් වාර්තා වූ අතර ඉහත සඳහන් කරන ලද්දේ ආසියානු-ඇමෙරිකානුවන් ඉලක්ක කරගනිමින් එල්ල වූ ප්‍රචණ්ඩ ප්‍රහාර සම්බන්ධයෙන් නිදසුන් කීපයක් පමණි.

    වචනයෙන් නින්දා පරිභව කිරීම්වල පටන් ශාරීරික මට්ටමින් පහරදීම් තෙක් ආසියානුවන් මුහුණදෙන හිරිහැර ගැන පසුගිය මාසවල වාර්තාවුණේ දහස් ගණනිනි.

    නීතිවේදීන් සහ සමාජ ක්‍රියාධරයන් ඉහත කී ආකාරයේ ක්‍රියා වෛරී අපරාධ ලෙස විග්‍රහකරන අතර එම අපරාධ සහ කොවිඩ්-19 වෛරසය පැතිරයාමට ආසියානුවන් වගකිව යුතුය යන දුර්මතය අතර සම්බන්ධයක් ඇතැයි පෙන්වා දෙති.

    ආසියානු ජනයාගෙන් පැවත එන ජනතාවට එරෙහි වෛරී අපරාධ රැල්ලක් ව්‍යාප්ත වියහැකි බවට ඇමෙරිකානු ෆෙඩරල් ඔත්තු අංශය කොවිඩ්-19 වසංගතය පැතිරයාම ආරම්භයේදීම අනතුරු අඟවා තිබුණි.

    ෆෙඩරල් පාලනය 2020 වසරේ වෛරී අපරාධ ක්‍රියාවන්ට අදාළ දත්ත තොරතුරු ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබ නැත. එහෙත් 2019 දී දශකයකට අධික කාලයක් ඇතුළත වෛරී සාපරාධී ක්‍රියාවන්හි වැඩිමේ මට්ටම වාර්තා කළේය.

    වාර්ගික ආකල්ප මත ආසියානු-ඇමෙරිකානුවන්ට එරෙහිව සිදුකරන ලද වෛරී ක්‍රියාකාරකම් සහ ප්‍රචණ්ඩ ප්‍රහාර ”අනතුරුදායක මට්ටමකින්” වැඩිවෙමින් ඇතිබව පෙන්වාදෙන සවිස්තරාත්මක වාර්තාවක් 2020 වසර අවසන් භාගයෙහි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් නිකුත් කරනු ලැබ තිබුණි.

    පසුගිය වසරේ සෘජුව ම ආසියානු-ඇමෙරිකානුවන් ඉලක්ක කරගත් 2,800කට අධික වෛරී ක්‍රියාවන් පිළිබඳව වාර්තා වූ බව ”Stop AAPI Hate” නම් උපදේශන සේවාව පවසයි. කොවිඩ්-19 වසංගතය ආරම්භයේ දී එම උපදේශන සේවාව එවැනි අපරාධ පිළිබඳව ස්වයං මට්ටමින් වාර්තාකරනු ලැබීම සඳහා පහසුකම් සලසා තිබුණි.

    එවැනි සාපරාධී ක්‍රියා ගැන තොරතුරු සමාජ මාධ්‍ය ජාලය තුළ වේගයෙන් හුවමාරුවෙන්නට පටන් ගැනීමත් සමඟ සමාජයේ නමක් සහිත කීර්තිමත් චරිත සහ බලපෑම් සහගත පුද්ගලයන් පවා මේ ප්‍රශ්නය ගැන අදහස් පළකරනු ලැබ ඇත.

    අලුත්ම ජනගහන වාර්තා අනුව කැලිෆෝනියාවේ පමණක් ආසියානු ප්‍රභවයක් සහිත ජනගහනය මිලියන හැටකටත් අධික ය. එය ආසියානුවන් වැඩිම ඇමෙරිකානු ප්‍රාන්තයයි. එය ප්‍රාන්ත ජනගහනයෙන් 15% ඉක්මවයි.

    ආසියානු-ශාන්තිකර ප්‍රතිපත්ති සම්පාදන මණ්ඩලය මගින් නිකුත්කරනු ලැබ ඇති වාර්තාවක් පවසන පරිදි 2020 මාර්තු මාසයේ පටන් මැයි මාසය තෙක් පමණක් කැලිෆෝනියාවේ ප්‍රාදේශීය ‘කවුන්ටි’වලින් කොරෝනා ව්‍යාප්තියට සම්බන්ධ වෛරී හැසිරීම් 800කට අධික සංඛ්‍යාවක් වාර්තා විය.

    ප්‍රහාරවලට ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රකාශ හේතු වුණාද?

    මෙහිදී ඇතැමෙක් හිටපු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් සිදුකරන ලද චීන විරෝධී අදහස් සම්බන්ධයෙන් සෘජුව චෝදනා කරති. ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් කොවිඩ් -19 වසංගතය දිගින් දිගටම හඳුන්වනු ලබමින් සිටියේ ”චීන වෛරසය”(“China virus”) එසේත් නැත්නම්,”කුන්ග් ෆ්ලු”( “kung flu”)යනුවෙනි..

    එහෙත් බලයට පත්ව සතියක් ඇතුළත ඉදිරි පියවරක් ගත් ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් ”ෆෙඩරල් පාලනය තුළ එවැනි භාෂාවක් භාවිත කරනු ලැබීම විශේෂයෙන්ම තහනම් කෙරෙන” විධායක ආඥාවකට අත්සන් කළේය.

    ඇට්ලන්ටා ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් විභාග කරන ජෝර්ජියා ප්‍රාන්තයේ ෂෙරීෆ්වරයාගේ කාර්යාලය පසුගියදා තවත් පියවරක් ගෙන තිබුණි. එනම්, එම කාර්යාලයේ ප්‍රකාශකයා එම නඩු විභාගයෙන් ඉවත්කරනු ලැබීමය. ඊට හේතු වූයේ එම ප්‍රකාශක කපිතාන් ජේ.බේකර් (Jay Baker) කොවිඩ්-19 වසංගතය චීනයෙන් ආනයනය කරන ලද්දක්ය යන අදහස දැක්වෙන “imported virus from CHY-NA” උද්ධෘතය ඇතුළත් ටී-ෂර්ටයක් ප්‍රචාරය කිරීමට මැදිහත්වන බවක් සමාජ මාධ්‍ය ජාලයේ පළවීමත් සමඟය.

    ආසියානු විරෝධී ප්‍රහාරයකදී දිවි බේරාගනිමින් සටන් වැදුන චීන කාන්තාවක්
    ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය,ආසියානු විරෝධී ප්‍රහාරයකදී දිවි බේරාගනිමින් සටන් වැදුන චීන කාන්තාවක්

    Text by – bbc

  • ජිනීවා මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේදී ශ‍්‍රී ලංකාවට දැවැන්ත පරාජයක්

    ජිනීවා මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේදී ශ‍්‍රී ලංකාවට දැවැන්ත පරාජයක්

    එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුසිලයේ බ්‍රිතාන්‍ය ඇතුළු රටවල් කිහිපයක් වීසින් ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් කඩවීම සම්බන්ධයෙන් ගෙන ආ යෝජනාව වැඩි ඡන්ද 11 කින් සම්මත විය. එම යෝජනාවට පක්ෂව ඡන්ද 22ක්ද විපක්ෂව ඡන්ද 11ක්ද ලැබිණි. රටවල් 14ක් ඡන්ද දීමෙන් වැළකී සිටියහ.

    සාමාජික රටවල් චන්දය පාවිච්චි කළ ආකාරය
    සාමාජික රටවල් ඡන්දය භාවිත කළ ආකාරය

    2021 වසර මුලදී ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ දැඩි වාර්තාවක් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ මහකොමසාරිස්වරිය විසින් සකස් කළාය. එම වාර්තාව කියා සිටියේ මෙයට වසර 12 කට පමණ පෙර නිමාවූ ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද සමයේ සිදුවූ බරපතල මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාත්මක වීමට ශ්‍රී ලංකා රජය තවමත් අපොහොසත් වී ඇති බවය.

    වාර්තාවට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ “පසුගිය කාලයේ වූ අපරාධවලට විරුද්ධව නීති ක්‍රියාත්මක නොවීම වර්තමානයේ මානව හිමිකම් කඩවීම් පිළිබඳ අවධානය වැඩි කරන අතර ඒවා නැවත නැවත සිදු වීමට අනුබලයක් ලැබේ” යැයි පෙන්වා දී ඇත.

    වාර්තාව තවදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ “පසුගිය කාලයේ වූ අපරාධවලට විරුද්ධව නීති ක්‍රියාත්මක නොවීම මානව හිමිකම් කඩවීම් නැවත නැවතත් සිදුවීමේ අවදානම සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නංවයි” යනුවෙනි.

    එය තවදුරටත් පවසන්නේ, “දඩුවම් නොලැබ ගැලවී යාම මෙන්ම රජයේ කටයුතු හමුදාකරණයවීම, වාර්ගික-ජාතිකවාදී ප්‍රකාශ හා සිවිල් සමාජය බිය වැද්දවීම වැනි කනස්සලු සහගත ප්‍රවණතා පසුගිය වසර පුරා” තිබූ බවය.

    ශ්‍රී ලංකා රජයට චෝදනා එල්ල කරන එම වාර්තාව පවසන්නේ “හිතාමතා විමර්ශන හා නඩු කටයුතු වලට බාධා පමුණුවන බවත්, පසුගිය කාලය තුළ ලබාගත් සීමිත වර්ධනය පසුබෑමට ලක්වන අයුරින්” ක්‍රියා කරන බවය.

    කෙසේවෙතත්, මහ කොමසාරිස් බැචලේ ඉදිරිපත් කළ වාර්තාව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වූ විදේශ අමාත්‍ය දිනේෂ් ගුණවර්ධන, මහ කොමසාරිස්වරිය “මහපොළොවේ තත්ත්වය නොදැන පදනම් විරහිත චෝදනා” එල්ල කරන බවත්, “විදේශීය නඩුකාරවරු ගෙනැවිත් පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට” කිසි ලෙසකින් ඉඩ නොතබන බව කියා සිටියේය.

    ඔහු මේ බව සඳහන් කළේ බීබීසී සිංහල සේවය සමඟ Zoom තාක්ෂණය ඔස්සේ පසුගියදා පැවැත්වූ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමිනි.

    “ලෝකයේ වෙනත් රටවල් ගණනාවක් ඇතුළට තවත් රටවල් කීපයක් ආක්‍රමණය කරද්දී ඒ පිළිබඳව වචනයක් කතා නොකරපු මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ඉතිහාසය අපි දන්නවා.” යනුවෙන් ද විදේශ අමාත්‍යවරයා එහිදී පැවසීය.

    බී.බී.සී ඇසුරිණි

  • කොදෙව් පන්දු යවන්නෝ අති සාර්ථක වෙයි –  ශ්‍රී ලංකා ඉනිම ලකුණු 169ට සීමාවෙයි !

    කොදෙව් පන්දු යවන්නෝ අති සාර්ථක වෙයි – ශ්‍රී ලංකා ඉනිම ලකුණු 169ට සීමාවෙයි !

    ජේසන් හෝල්ඩර්ගේ ඇතුළු බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පන්දු යවන්නන්ගේ විශිෂ්ඨ පන්දුයැවීම හේතුවෙන් ඇන්ටිගුවාහි ඇරැඹි පළමු ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරගයේ පළමු දිනය වන විටම (21 වැනිදා) ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම පළමු ඉනිම ලකුණු 169 කටසීමා කිරීමට බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායම සමත්විය. දිනය අවසන් වන විට සිය පළමු ඉනිම ක්‍රීඩා කරමින් සිටින කොදෙව් කණ්ඩායම කිසිවකු නොදැවී ලකුණු 13 ක් ලබා සිටියි.

    පිතිකරුවන් තිදෙනකු පමණක් ද්විත්ව ඉලක්කම් සහිතව ලකුණු ලබා ගැනීමට සමත්වද්දී වැඩිම ලකුණු ලාභියා බවට ළහිරු තිරිමාන්න සමත්විය. කොදෙව් පන්දු යවන්නන්ට එරෙහිව ස්ථාවරත්වයක් ගොඩනඟා ගැනීමට නොහැකි වීම මත සිය සහෝදර පිතිකරුවන් පිටියෙන් ඉවත්ව යද්දී තම අන්තය ආරක්ෂා කර ගත් තිරිමාන්න පන්දු 180 කට මුහුණ දෙමින් කණ්ඩායම අසීරුතාවයෙන් මුදවා ගැනීමට දැඩි ප්‍රයත්නයක් දැරීය.

    ඉනිමේ 7 වැනි පිතිකරුවා ලෙසින් තිරිමාන් දැවී යන විට ලකුණු 70 ක් රැස්කරගෙන සිටියේය. හතරේ පහර 4 ක් පමණක් ඇතුළත් වුණු තිරිමාන්නගේ ඉනිමට අමතරව නිරෝෂන් දික්වැල්ල පන්දු 76 කදී ලකුණු 32 ක් රැස් කළේය. 7 වැනි පන්දුවාරයේ සිට දඟ පන්දු යැවීම කෙරෙහි බලාපොරොත්තු තැබූ  කොදෙව් නායකයාගේ බලාපොරොත්තු සඵල කළ කෝර්න්වෙල් 11 වැනි පන්දුවාරයේදී නායක දිමුත් කරුණාරත්ව (12) දවා ගත්තේය.

    එතැන් පටන් දඩයම ඇරැඹූ කොදෙව් කණ්ඩායම දිවා භෝජනය වන විට කඩුලු 3 ක් දවා ගනිමින් පළමු දිනට සාර්ථක ප්‍රවේෂයක් එක් කර ගැනීමට සමත්වූවේය. ශ්‍රී ලංකා පිලේ දැවී ගිය කඩුලු 10 න් 5 කම හිමිකරුවා බවට පත් වුණු ජේසන් හෝල්ඩර් 8 වැනි වතාවටත් ටෙස්ට් තරගයකදී කඩුලු 5 කට වැඩියෙන් දවා ගත්යේ. ඔහු දවා ගත් කඩුලු අතර ඉනිමේ වැඩිම කඩුලු සම්බන්ධතාවය වශයෙන් සනිටුහන් වුණු 6 වැනි කඩුල්ල වෙනුවෙන් වූ ලකුණු 58 ක් එක් කළ ළහිරු තිරිමාන්නගේ සහ නිරෝෂන් දික්වැල්ලගේ කඩුලු ද ඇතුළත් විය. ඔහුට හොඳ සහායක් ලබා දුන් කෙමාර් රෝච් ලකුණු 47 කදී ඉතිරි කඩුලු 5 න් 3 ක් දවා ගත්තේය.

    ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් 155 වැනි ක්‍රීඩකයා ලෙසින් මෙම තරගයේදී ටෙස්ට් වරම් දිනාගත් පැතුම් නිස්සංකටද පිටියේ වැඩි වේලාවක් රැඳී සිටීමට කෙමාර් රෝච් හරස් විය. මුහුණ දුන් 12 වැනි පන්දුවේදී හෝල්ඩර් උඩ පන්දුවක් රැක ගනිමින් පැතුම් පිටියෙන් ඉවතට යන විට ලකුණු 9 ක් ලබාගෙන තිබුණි. ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් තරග සංචාරය යටතේ ප්‍රථමයෙන්ම විස්සයි-20 තරග අංශයෙන් ජාත්‍යන්තර වරම් දිනාගත් පැතුම්, මෙම තරගාවලිය යටතේ එක්දින සහ ටෙස්ට් තරග වරම් දිනා ගැනීම කැපී පෙනෙයි.

    SL CRICKET
  • මානව හිමිකම් කවුන්සිලය ගැන ‘ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති’ සුලභ මිත්‍යාවන් 08ක්

    මානව හිමිකම් කවුන්සිලය ගැන ‘ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති’ සුලභ මිත්‍යාවන් 08ක්

    2021 පෙබරවාරි මාසයෙන් පටන් ගත් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ වත්මන් සැසිවාරය ආරම්භයේ සිට මෙන්ම ඊට පෙරාතුව ද, එම සැසිවාරයේ ප්‍රතිඵලය ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි කෙසේ බලපානු ඇත්ද යන්න පිළිබඳව මහජනයා අතර විශාල බියක් හා වැරදි අවබෝධයක් පැවතුණි.

    මෙය, අන්තර්ජාතික පරීක්‍ෂණ හා යුද අපරාධ සහ මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වගවීමෙහි ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳව රාජ්‍ය පාක්‍ෂික ක්‍රියාකාරීන් විසින් හිතාමතාම වසර ගණනක් මුළුල්ලේ ව්‍යාප්ත කරන ලද වැරදි තොරතුරුවල ප්‍රතිඵලයක් බවට සැකයක් නැත. ඔවුන් විසින් මෙම ක්‍රියාවලීන් සදාකාලික බිල්ලන් බවට පත්කරන ලදි. 2009 දී යුද්ධයේ අවසානය අධීක්‍ෂණය කළ ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්‍ෂ මහතා කියා සිටියේ තමා යුද අපරාධ අධිකරණයකට ගෙන ගොස් විදුලි පුටුවක් මත මරා දැමීම සිදු කළ හැකි බවයි.

    2021 දී පවා මෙවැනි වැරදි තොරතුරු දිගින් දිගටම ව්‍යාප්ත කිරීමට හැකිවීම, එවන් තොරතුරු ව්‍යාපාරවල සහ කූටෝපායන්වල විස්මයජනක හැකියාව සහ සාර්ථකත්වය මනාව පිළිබිඹු කරයි. රට තුළ සැලකිය යුතු තාක්‍ෂණික දියුණුවක්, අන්තර්ජාල භාවිතය පිළිබඳ වැඩි දැනුම් ව්‍යාප්තියක් සහ තොරතුරුවල නිරවද්‍යතාව තහවුරු කිරීම පිණිස අවශ්‍ය මූලික ඩිජිටල් දැනුමින් සන්නද්ධ නව පරම්පරාවක් සිටිද්දීත් මෙවැනි දේ සිදු වීම කනගාටුවට කරුණකි.

    පසුගිය සති කිහිපය තුළ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව ඉතා නිර්මාණාත්මක සටහන් බොහොමයක් මා දැක ඇත. මින් බහුතරයක් ඉතා නොමඟ යවනසුලු අතර අනෙක්වා බොහෝ විට පැහැදිලි මිථ්‍යාවන් වේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය වටා ඇති සමහර පොදු මිථ්‍යාවන් බිඳ දැමීමෙන් ඒ පිළිබඳව ඇති බිය දුරු කිරීමට මට ඉඩ දෙන්න.

    1 වන මිථ්‍යාව: බටහිර රටවල් පමණක් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ සාමාජිකත්වය දරයි – සාවද්‍යයි: 

    වසර තුනක කාලයක් සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් තෝරා පත්කරගත් සාමාජික රටවල් 47කින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය සමන්විත වන අතර, අඛණ්ඩව දෙවරක් කවුන්සිලයේ සිටීමෙන් පසු ඒත් සමඟම නැවත තේරී පත්වීමට එම රටවලට නොහැකිය. කවුන්සිලයේ සාමාජිකත්වය සම භූගෝලීය ව්‍යාප්තියක් මත පදනම් වේ. ඒ අනුව, අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන්ට ආසන 13ක්, ආසියා-පැසිෆික් රාජ්‍යයන්ට ආසන 13ක්, ලතින් ඇමරිකානු සහ කැරිබියානු රටවලට ආසන 8ක්, බටහිර යුරෝපයට සහ අනෙකුත් රාජ්‍යයන්ට ආසන 7ක් සහ නැගෙනහිර යුරෝපීය රාජ්‍යයන්ට ආසන 6ක් එහිදී හිමිව ඇත. එපමණක් නොව, ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධ යෝජනාවට නායකත්වය දෙන රාජ්‍යයන්, අප්‍රිකාව (මලාවි), බටහිර සහ නැගෙනහිර යුරෝපය (ජර්මනිය, එක්සත් රාජධානිය, මොන්ටිනිග්‍රෝ සහ උතුරු මැසිඩෝනියාව) සහ උතුරු ඇමරිකාව (කැනඩාව) යන කණ්ඩායම්වලින් සමන්විත වේ.

    2 වන මිථ්‍යාව: ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව වෙළඳ සම්බාධක පැනවෙනු ඇත. සාවද්‍යයි: 

    එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස්වරියගේ වාර්තාව සාමාජික රටවලට නිර්දේශ කර ඇත්තේ “බරපතළ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සහ අපයෝජනයන් සම්බන්ධයෙන් විශ්වාසදායක ලෙස චෝදනා ලැබූ අපරාධකරුවන්ට එරෙහිව වත්කම් ඇවිරීම සහ සංචාරක තහනම් පැනවීම වැනි ඉලක්කගත සම්බාධක” කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලෙසයි. මෙම නිර්දේශය වෙළඳ සම්බාධකවලට බොහෝ දුරස්ථ වන අතර, එවැනි වෙළඳ සම්බාධක සාමාන්‍යයෙන් පිළිගනු ලබන්නේ ජාතික ආර්ථිකයන්ට අහිතකර ලෙස බලපාන, සමාජයේ වඩාත් අවදානමට ලක්විය හැකි පුද්ගලයන්ගේ ජීවනෝපායන්ට අසමාන ප්‍රතිවිපාක එල්ල කරන ක්‍රියාවලීන් ලෙසයි.

    3 වන මිථ්‍යාව: එල්ටීටීඊය විසින් සිදුකරන ලද ක්‍රෑරකම් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට මග හැරී ඇත. සාවද්‍යයි: 

    ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් විමර්ශන මත පදනම් වූ සෑම එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවක්ම, ගැටුමට සම්බන්ධ සියලු‍ පාර්ශ්වයන් ජාත්‍යන්තර මානුෂීය නීතිය සහ ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් නීතිය උල්ලංඝනය කර ඇති බවට චෝදනා ඉදිරිපත් කර තිබේ. දේශීයව දරුස්මාන් වාර්තාව ලෙස හැඳින්වෙන එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම්වරයාගේ ශ්‍රී ලංකාවේ වගවීම පිළිබඳ විශේෂඥ කමිටු වාර්තාවෙන් (2011) යුද්ධයේ අවසාන අදියරේදී එල්ටීටීඊය විසින් සිදු කර ඇතැයි කිව හැකි බරපතළ උල්ලංඝනයන් කාණ්ඩ හයක් සොයා ගන්නා ලදි. ඒවා නම්;

    1. සිවිල් වැසියන් මිනිස් පළිහක් ලෙස භාවිත කිරීම;
    2. එල්ටීටීඊ පාලනයෙන් පලා යාමට උත්සාහ කරන සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම;
    3. සිවිල් වැසියන් ආසන්නයේ යුද උපකරණ භාවිත කිරීම;
    4. ළමයින් බලහත්කාරයෙන් හමුදාවට බඳවා ගැනීම; 5. බලහත්කාරයෙන් ශ්‍රමය භාවිත කිරීම සහ
    5. මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරවලින් සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම වේ.

    එමෙන්ම, ශ්‍රී ලංකා රජයේ හමුදා සිදු කර ඇතැයි කිව හැකි බරපතළ උල්ලංඝනයන් කාණ්ඩ පහක් කමිටුව විසින් සොයා ගන්නා ලදි. එනම්;

    1. පුළුල් ෂෙල් වෙඩි ප්‍රහාරවලින් සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම;
    2. රෝහල් සහ මානුෂීය වස්තූන් වෙත ෂෙල් වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල කිරීම;
    3. මානුෂීය ආධාර ප්‍රතික්‍ෂේප කිරීම;
    4. අභ්‍යන්තරව අවතැන්වූවන් සහ එල්ටීටීඊ සාමාජිකයන් යැයි සැක කෙරෙන අයවලුන් ඇතුළුව ගැටුම්වලින් විපතට පත්වූවන් සහ දිවි ගලවා ගත් අය මුහුණ දුන් මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයන් සහ

    ජනමාධ්‍ය සහ රජයේ අනෙකුත් විවේචකයන්ට එරෙහිව ගැටුම් කලාපයෙන් පිටත සිදුවූ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්.

    එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයේ ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ 2015 විමර්ශනය මගින්, විමර්ශනය කරන ලද කාල පරිච්ඡේදය තුළ ගැටුමට සම්බන්ධ සියලු පාර්ශ්වකරුවන් විසින් ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් නීතිය බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනය කිරීම, ජාත්‍යන්තර මානුෂීය නීතිය බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනය කිරීම සහ ජාත්‍යන්තර අපරාධ සිදු කිරීම වී ඇති බවට විශ්වාස කිරීමට සාධාරණ හේතු ඇති බව සොයා ගන්නා ලදි. මෙම චෝදනා සියල්ලම කඩිනමින්, තරයේ හා ස්වාධීනව විමර්ශනය කළ යුතු බවත්, සෘජුව, අණ දෙන නිලධාරීන් ලෙස හෝ ඉහළ නිලධාරීන් ලෙස ඊට වගකිවයුත්තන් නීතිය හමුවට පමුණුවන ලෙසත් එමගින් ඉල්ලා සිටින ලදි. එබැවින්, ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ සම්මතවූ සෑම යෝජනාවක් හරහාම ගැටුමේ දෙපාර්ශ්වයේම වැරදිකරුවන්ගේ වගවීම ඉල්ලා සිටින ලදි.

    4 වන මිථ්‍යාව: එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේදී වගවීම ඉල්ලා සිටින්නේ දෙමළ ඩයස්පෝරාව පමණි. සාවද්‍යයි: 

    ශ්‍රී ලංකාව තුළ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම්වලට ගොදුරු වූ සිංහල, මුස්ලිම් සහ දෙමළ යන සියලු ප්‍රජාවන්ට අයත් ජනතාව තමන් අත්විඳ ඇති දේ සඳහා දේශීය යාන්ත්‍රණයන් විසින් සත්‍යය, යුක්තිය සහ වන්දි ලබා දීමට අඛණ්ඩව අපොහොසත් වීම හේතුවෙන් වගවීම ඉල්ලා සිටින අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ක්‍රියාවලියට සහාය පළ කර තිබේ. රටේ සියලු ප්‍රජාවන් සහ සෑම ප්‍රදේශයක්ම නියෝජනය කරන අතුරුදහන්වූවන්ගේ පවුල්, එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය වෙත යොමු වී ඇත්තේ සත්‍යය සොයා ගැනීමටත්, ඔවුන්ගේ ආදරණීයයන් වෙනුවෙන් යුක්තිය ළඟා කර ගැනීමත් සඳහාය.

    5 වන මිථ්‍යාව: එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ක්‍රියාවලිය ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව පවතින්නකි. සාවද්‍යයි:

    එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ක්‍රියාවලිය ශ්‍රී ලංකාවේ සංහිඳියාව, වගවීම සහ මානව හිමිකම් ප්‍රවර්ධනය කිරීමට උත්සාහ කරයි. යුද්ධය හේතුවෙන් මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සහ අපයෝජනවලින් බැට කෑ සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් යන සියලු ප්‍රජාවන්ට අයත් ජනතාවට මෙම ක්‍රියාවලියෙන් ප්‍රතිලාභ ලැබෙනු ඇත. මෙම ක්‍රියාවලිය මනුෂ්‍යවාදී වනවාක් මෙන්ම මානව හිමිකම්වලට ගැති වන අතර එබැවින් ඇත්ත වශයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවට පක්‍ෂපාතී වේ. සියලු‍ම ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් සමව ප්‍රවර්ධනය කිරීමට හා ආරක්‍ෂා කිරීමට අඛණ්ඩව පත්වූ ශ්‍රී ලංකා රජයන් අපොහොසත් වීමත්, ඒ හේතුව නිසාම සමාජයේ සමහර කොටස්වලට එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය හමුවේ ඔවුන්ගේ ගැටලු මතු කිරීම හැර වෙනත් විකල්පයක් නොමැති වීමත් සැබවින්ම ලැජ්ජාවට කරුණකි.

    6 වන මිථ්‍යාව: ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස්වරියගේ වාර්තාව කටකතා හා විවෘත මූලාශ්‍ර පරීක්‍ෂණ මත පදනම් වී ඇත. සාවද්‍යයි: 

    මෙම වාර්තාව, පොදුවේ ලබා ගත හැකි තොරතුරු සහ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය විසින් රජයේ නියෝජිතයන් ද ඇතුළු විවිධ පාර්ශ්වකරුවන් සමඟ පවත්වන ලද පර්යේෂණ සහ උපදේශන මත පදනම්ව සකසා ඇත. එම වාර්තාවෙහි එහි ක්‍රමවේදය දක්වා ඇති අතර, එය සකස් කිරීම සඳහා මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය විසින් 2020 නොවැම්බර් 23 වන දින ශ්‍රී ලංකා රජයට සවිස්තරාත්මක ප්‍රශ්න ලැයිස්තුවක් යවා ඇති බවත්, 2020 දෙසැම්බර් 28 වන දින ඊට ලිඛිත පිළිතුරු ශ්‍රී ලංකා රජයෙන් ලබා ගත් බවත් පැහැදිලිව සටහන් කර ඇත.

    2021 ජනවාරි 7 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය විසින් ශ්‍රී ලංකා රජයේ නියෝජිතයන් සමඟ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ඵලදායී මෙන්ම ඉතා වැදගත් රැස්වීමක් ද පවත්වන ලදි. රජය විසින් මෙම වාර්තාව පිළිබඳව සිය අදහස් දක්වන ලද අතර ඉන් සමහරක් අවසාන වාර්තාවෙහි පිළිබිඹුව ඇති බව ද සඳහන් වී ඇත. ජාතික මානව හිමිකම් ආයතනය ලෙස සැලකෙන ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව ද ඇතැම් මානව හිමිකම් ගැටලු‍ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධියේ අවධානය යොමු කර ඇති අතර ඒවා ද මෙම වාර්තාවෙන් පිළිබිඹු වේ.

    මීට අමතරව වින්දිතයන්ගෙන් ද එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය වෙත සෘජු සන්නිවේදනයන් ලැබී තිබේ. නිදසුනක් ලෙස, 2020 දෙසැම්බර් වන විට සිවිල් සංවිධාන 40කට අධික සංඛ්‍යාවක් තමන් මුහුණ දුන් හිරිහැර කිරීම් හා සුපරීක්‍ෂණයන් පිළිබඳව මෙන්ම, එම සංවිධානවල පරිපාලන තොරතුරු, ක්‍රියාකාරකම්, කාර්ය මණ්ඩලය, ඔවුන්ගේ පුද්ගලික සම්බන්ධතා තොරතුරු, පරිත්‍යාගශීලීන් සහ අරමුදල් ප්‍රභවයන් පිළිබඳව නැවත නැවත සෝදිසි කිරීම් සිදු කළ ආරක්‍ෂක සේවාවන් රාශියක් පිළිබඳව තොරතුරු වාර්තාවන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය වෙත ලබා දී ඇත.

    එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ ක්‍රියා පටිපාටි නිලධාරීන්ගේ සොයාගැනීම් සහ නිර්දේශයන් මත පදනම්වද මෙම වාර්තාව ගොඩනංවා ඇත. එම බලධාරීන් විසින් තමන්ට ලැබෙන පැමිණිලි සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයට සන්නිවේදනයන් යවා ඇතත්, රජය විසින් පසුගිය වසරේ දී ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත්තේ එහි අටෙන් දෙකකට පමණි. එම පැමිණිලිවලට හෝ වාර්තාවේ ඉදිරිපත් කර ඇති ප්‍රකාශයන්ට සැලකිය යුතු ප්‍රතිචාරයක් දැක්වීමටත්, පැහැදිලි කිරීම් ඉදිරිපත් කිරීමට සහ/හෝ විකල්ප දෘෂ්ටිකෝණයක් සැපයීමටත් රජයට ඕනෑ තරම් කාලය තිබුණි. එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස්වරියගේ වාර්තාව මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ සභාගත කිරීමට පෙර රජයට යවා තිබේ.

    7 වන මිථ්‍යාව: ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ යෝජනාව චීනය විසින් නිෂේධ කරනු ඇත. සාවද්‍යයි: 

    චීනය එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ 46 වන සැසිවාරයේ සාමාජිකයෙකු වන නමුදු එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්‍ෂක මණ්ඩලයේ මෙන් නිෂේධ බලයක් මෙහිදී ඔවුන් සතුව නැත. එමෙන්ම ආරක්‍ෂක කවුන්සිලයේ මෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ස්ථිර සාමාජිකයෝ නොමැත. එබැවින්, ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධ යෝජනාවකට ඡන්ද විමසීමක් කැඳවීම හෝ එවැනි යෝජනාවකට විරුද්ධව ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමක් සිදු කළ හැකි වුවද, වෙනත් සාමාජික රටක් විසින් සභාවට ගෙන එන කිසිදු යෝජනාවක් නිෂේධ කිරීමට චීනයට නොහැකි වනු ඇත. මෙම කවුන්සිලයේ යෝජනාවක් සම්මත කර ගැනීම සඳහා එහි සාමාජික රටවලින් සරල බහුතරයකගේ සහාය පමණක් සෑහේ.

    8 වන මිථ්‍යාව: ඉදිරියේදී සිදුවීමට නියමිත මානව හිමිකම් ව්‍යසන සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කිරීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට බලයක් නැත. සාවද්‍යයි: 

    එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් 2007දී 60/251 දරන යෝජනාව මගින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය නිර්මාණය කරන ලද අතර එහි බලතල සියල්ලක්ම එම යෝජනාවෙහි පැහැදිලිව දක්වා ඇත. ඒ අනුව, එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට “බරපතළ හා ක්‍රමානුකූල උල්ලංඝනයන් ඇතුළුව මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳ තත්වයන් ආමන්ත්‍රණය කිරීමට සහ ඒ සඳහා නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමට” බලය ඇති අතර, “මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයන් වැළැක්වීමට මෙන්ම හදිසි මානව හිමිකම් ව්‍යසන අවස්ථාවන්ට ක්‍ෂණිකව ප්‍රතිචාර දැක්වීමට” ප්‍රතිපාදන ඉන් සලසා ඇත. ■

    ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටනැෂනල් ආයතනයේ ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධ පර්යේෂිකා –  ත්‍යාගි රුවන්පතිරණ


    (මෙම ලිපිය 2021 මාර්තු 9 වන දින ‘ඩේලි එෆ්ටී’ පුවත්පතේ ඉංග්‍රීසි බසින් පළවූ අතර මෙම උපුටා ගැනීම අනිද්දා ඊ පුවත්පතිනි
  • MCC රජයේ ස්ථාවරය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට

    MCC රජයේ ස්ථාවරය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට

    ශ්‍රි ලංකා රජය සහ ඇමරිකානු මිලේනියම් චැලෙන්ජ් කෝපරේෂන් සමාගම අතර ගිවිසුම අත්සන් නොකිරීමට රජය තීන්දුකර ඇතැයි නීතිපතිවරයා අද (22) ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම් දුන්නේය. 

    MCC ගිවිසුමට එළඹීම වළක්වාලීමේ අතුරු නියෝගයක් නිකුත් කරන ලෙස ඉල්ලා රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය ඇතුළු පාර්ශ්ව කිහිපයක් ගොනුකර තිබූ පෙත්සම අද (22) ප්‍රීති පද්මන් සූරසේන, ගාමිණි අමරසේකර ඒ. එච්. එම්. ඩී. නවාස් යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විනිසුරු මඩුල්ල ඉදිරියේ කැඳවනු ලැබීය. 

    මෙහිදී නීතිපතිවරයා වෙනුවෙන් පෙනීසිටි අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල් ෆර්සානා ජමිල් මහත්මිය අධිකරණය හමුවේ කරුණු දක්වමින් ප්‍රකාශ කර සිටියේ අමෙරිකානු මිලේනියම් චැලෙන්ජ් කෝපරේෂන් සමාගම හා ශ්‍රී ලංකා රජය අතර ගිවිසුමක් එළඹීමට තීරණයක් ගෙන නොමැති බවත් එවැනි ගිවිසුමක් ඇතිකර ගැනීමට ගෙන තිබූ තීරණය අවලංගුකර ඇති බව අමෙරිකානු මිලේනියම් චැලේන්ජ් කෝපරේෂන් සමාගම් මණ්ඩලය විසින්ද ප්‍රකාශයට පත්කර ඇති බවත් ඇමෙරිකානු හමුදා ස්ථානගත කිරීම්වලට අදාළ “සෝෆා” ගිවිසුමට එළඹීම සම්බන්ධයෙන් ද රජය තීරණයක් ගෙන නොමැති බව ඇය අධිකරණයට දැන්වූවාය.

  • උද්ධමනය ඉහළට

    උද්ධමනය ඉහළට

    ජාතික පාරිභෝගික මිල දර්ශකයෙහි (ජා.පා.මි.ද., 2013=100)  වාර්ෂික ලක්ෂ්‍යමය වෙනස මගින් මනිනු ලබන මතුපිට උද්ධමනය, 2021 ජනවාරි මාසයේ පැවති සියයට 3.7හි සිට 2021 පෙබරවාරි මාසයේ දී සියයට 4.2 දක්වා ඉහළ ගියේය.

    ආහාර කාණ්ඩයෙහි අයිතමවල මිල ගණන්හි සිදු වූ ඉහළ යෑම මේ සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු විය. මේ අතර, ආහාර කාණ්ඩයෙහි වාර්ෂික ලක්ෂ්‍යමය උද්ධමනය 2021 ජනවාරි මාසයේ දී පැවති සියයට 5.9හි සිට 2021 පෙබරවාරි මාසයේ දී සියයට 6.9 දක්වා ඉහළ ගියේය.

    තවද, ආහාර නොවන කාණ්ඩයෙහි වාර්ෂික ලක්ෂ්‍යමය උද්ධමනය 2021 ජනවාරි මාසයේ පැවති සියයට 1.8හි සිට 2021 පෙබරවාරි මාසයේ දී සියයට 1.9 දක්වා සුළු වශයෙන් ඉහළ ගියේය.

  • චීන මහජන බැංකුව සමඟ ‘ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව’ ද්විපාර්ශවික මුදල් හුවමාරු ගිවිසුමකට

    චීන මහජන බැංකුව සමඟ ‘ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව’ ද්විපාර්ශවික මුදල් හුවමාරු ගිවිසුමකට

    දෙරටේ ආර්ථික සංවර් ධනය සඳහා ද්විපාර් ශවික වෙළඳාම සහ සෘජු ආයෝජන ප්‍රවර් ධනය කිරීමටත්, දෙපාර් ශවයේම එකඟතාව මත වෙනත් අරමුණු සඳහා භාවිතා කිරිමට හැකි වන පරිදිත්,  ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) සහ චීන මහජන බැංකුව (PBoC) ද්විපාර් ශවික මුදල් හුවමාරු ගිවිසුමකට එලඹෙන ලදී. මහජන චීන ජනරජය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ආනයන ප්‍රභවය වේ.

    2020 දී, චීනයෙන් කරනු ලැබූ ආනයන වටිනාකම ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.6 ක් විය (ශ්‍රී ලංකාවේ ආනයනයන්ගෙන් 22.3%).

    ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ මුදල් මණ්ඩලයේ නිර් දේශය මත, මෙම හුවමාරු ගිවිසුමට අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය ලැබී ඇත. මහබැංකු දෙකෙහි අධිපතිවරුන් වන, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු අධිපති, දේශමාන්‍ය මහාචාර් ය ඩබ්ලිව්. ඩී. ලක්ෂ්මන් මහතා සහ  චීන මහජන බැංකු අධිපති, ආචාර් ය යී  ගැන්ග් මහතා, මෙම ගිවිසුමෙහි අත්සන් දායකයන් වේ.

    මෙම ගිවිසුම යටතේ, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව උපරිම වශයෙන් චීන යුවාන් බිලියන 10 ක (ආසන්න වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.5 ක) මුදල් හුවමාරු පහසුකමකට හිමිකම් ලබා ඇත. මෙම ගිවිසුම වසර තුන ක (3) කාල සීමාවක් සඳහා වලංගු වේ.

  • නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම යනු කුමක් ද ?

    නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම යනු කුමක් ද ?

    නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම යනු කුමක් ද? පුද්ගලයන් තිදෙනෙකුට මම එකම ගැටලුව ඉදිරිපත් කළෙමි.

    “චෝදනාවලින් නිදහස් කරනවා වගේ දෙයක් නේද? නිතර නිව්ස්වලින් ඇහෙනවා. නමුත් හරියට මොකක් ද වෙන්නේ, නීතිමය තත්ත්වය මට පැහැදිලි නැහැ,” ලිපිකාරිනියක ලෙස සේවයේ නිරත උදයංගී පෙරේරා පැවසීය.

    සුළු ව්‍යාපාරයක නිරත පද්මා බණ්ඩාර පැවසුවේ, “නිව්ස්වල ඇහෙනවා, ඊට පස්සේ අපරාධකාරයෝ එළියට එනවා තමයි දකින්නේ. අපරාධ කරන අයට බේරෙන්න තියෙන දෙයක් කියලා තමයි මගේ පෞද්ගලික හැගීම,” යනුවෙනි.

    “නීතිය දන්නේ නැහැ. නමුත් අර්ථය වැටහෙනවා. ඒ වගේම මෑතක දී මේ තරම් හෑල්ලුවට ලක්වෙච්ච් වචන දෙකක් තවත් නැතුව ඇති. වචන දෙක නිව්ස්වල දකිද්දිත් පුදුම කලකිරීමක් ඇති වෙන්නේ රට සහ නීතිය ගැන,” පෞද්ගලික ආයතනයක සේවයේ නිරත අංජන පැවසුවේය.

    ‘නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම’ යන්නේ සාමාන්‍යය අදහස විත්තිකරුගේ හෝ විත්තිකරුවන්ගේ නිර්දෝෂීභාවය අධිකරණය පිළිගැනීමය.

    ජූරි සභාවක් හෝ විනිශ්චයකාරවරයකුට විත්තිකරුවෙකු නිදොස්කොට නිදහස් කිරීමේ තීන්දුවක් ලබා දිය හැකිය.

    යම් පුද්ගලයෙකු වරදකරු කිරීම සඳහා හෝ නඩුවේ ඉදිරි කටයුතු සඳහා ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති වීම මෙම තීන්දුව ගැනීමට හේතු වේ.

    විත්තිකරුවෙකු නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමෙන් ඔහුට එරෙහිව නීතිය ඉදිරියේ ඇති සියලු වරද ඉවත් කරනු ලබයි.

    ජූරි සභාවකින් යම් විත්තිකරුවෙකු නිදොස් කිරීමක් සිදුවන්නේ එම සභාව අදාළ පුද්ගලයා වැරදිකරු නොවන බව සොයා ගත් විටය. නීතියෙන් නිදොස් කිරීමක් සිදුවන්නේ හුදෙක් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙනි. උදාහරණයක් ලෙස නඩුවේ මූලය නිදොස් වූ විට එයට හවුල්කාර පාර්ශවය ද නිදොස් වේ.

    පසුගිය දිනවල නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම් සම්බන්ධ පුවත් නිතර ඇසෙන්නට විය. මේ පිළිබඳ සමාජ මාධ්‍ය ජාලවල මෙන්ම දේශපාලන වේදිකාවල ද විවිධ මත ඇසෙන්නට විය.

    මෑතක දී නිදොස් කොට නිදහස් වූවෝ

    රෝහිත අබේගුණවර්ධන

    Rohitha Abeygunawardena released from bribery case

    2014 සිට 2016 කාල සීමාව තුළ අමාත්‍ය ධුරය දැරූ සමයේ දී අයථා ලෙස රුපියල් ලක්ෂ 412 ක මුදල් හා දේපළවල හිමිකාරීත්වය දැරීමේ චෝදනා මත අල්ලස් කොමිසම මෙම නඩුව පවරා තිබිණ.

    මෙම නඩුව පැවැරීමේ දී සිදුව ඇති තාක්ෂණික දෝෂයක් නිසා එය තවදුරටත් පවත්වාගෙන යා නොහැකි බව අල්ලස් කොමිසම අධිකරණයට දැනුම් දී තිබේ. ඒ අනුව අමාත්‍ය රෝහිත අබේගුණවර්ධන අදාළ චෝදනාවලින් නිදහස් කිරීමට කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරු ආධිත්‍ය පටබැදිගේ අද (මාර්තු 19) නියෝග කළේ ය.

    සිවනේස්තුරයි චන්ද්‍රකාන්තන් නොහොත් පිල්ලෙයාන්

    Acquitted and released

    දෙමළ ජාතික සන්ධානයේ හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ජෝසෆ් පරරාජසිංගම් ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිවනේසතුරයි චන්ද්‍රකාන්තන් නොහොත් පිල්ලෙයාන් ඇතුළු පස් දෙනෙකුට නඩු පවරා තිබිණි.

    මඩකලපුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ ගොනුකර තිබූ බී 1357/05 දරණ බී වාර්තාවේ සියලු චෝදනාවලින් සහ මඩකලපුව මහාධිකරණයේ එච්.සී.ඩී./3057/17 දරන අධි චෝදනාපත්‍ර ඉල්ලා අස්කර ගැනීමෙන් පසු, හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී පිල්ලෙයාන් ඇතුළු සැකකරුවන් පස්දෙනා නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට මහාධිකරණ විනිසුරු ඩී එස් සූසෙයිදාසන් ක්‍රියා කළේය.

    ජෝසෆ් පරරාජසිංගම් 2005 වසරේ දෙසැම්බර් මස 25 වෙනිදා වෙඩි තබා ඝාතනය කෙරිණි.

    වාස් ගුණවර්ධන සහ ඔහුගේ බිරිඳ වන ශ්‍යාමලී ප්‍රියදර්ශනී පෙරේරා

    හිටපු නියෝජ්‍ය පොලිස්පති වාස් ගුණවර්ධන සහ ඔහුගේ බිරිඳ වන ශ්‍යාමලී ප්‍රියදර්ශනී පෙරේරා නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරු ආදිත්‍ය පටබැඳිගේ නියෝග කළේය.

    මහරගම ප්‍රදේශයේ පිහිටි ඉඩම් අක්කර එක හමාරක් කූඨ ලේඛන සකස් කර අත්පත් කර ගැනීම ඇතුළු අධිචෝදනා යටතේ වාස් ගුණවර්ධන සහ ඔහුගේ බිරිඳට නඩු පවරා තිබිණ.

    ගනුදෙනුව සිදුව ඇත්තේ 1996 වසරේදී වන අතර, නීතිපතිවරයා ඔවුන්ට එරෙහිව නඩු පවරා ඇත්තේ නඩු පැවරිය හැකි කාලාවරෝදය ඉක්මවා යාමෙන් අනතුරුව බව පෙන්වා දුන් විත්තිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නීතිඥ ජාලිය සමරසිංහ මූලික විරෝධතාවක් ඉදිරිපත් කළේය.

    ඒ අනුව, නීතිපතිවරයා ගොනු කළ අධිචෝදනා පත්‍රය ඉල්ලා අස්කර ගත් අතර, හිටපු නියෝජ්‍ය පොලිස්පතිවරයා සහ බිරිඳ නඩුවෙන් නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට විනිසුරුවරයා 2021 මාර්තු 15 වෙනිදා නියෝග කළේය.

    අමාත්‍ය මහින්දානන්ද අලුත්ගමගේ

    Acquitted and released

    ශ්‍රී ලංකා නිදහස් කම්කරු කොංග්‍රස් වෘත්තීය සමිතියේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරන සමයේ වෘත්තීය සමිතියට අයත් රුපියල් ලක්ෂ 39ක මුදලක් සාවද්‍ය ලෙස පරිහරණය කළේ යැයි අමාත්‍ය මහින්දානන්ද අලුත්ගමගේට එරෙහිව චෝදනා ගොනුකර තිබිණි.

    අමාත්‍ය මහින්දානන්ද අලුත්ගමගේ මහතා නිදොස් කොට නිදහස් කරන ලෙස කොළඹ මහාධිකරණය නියෝග කළේය.

    වසර 04 කට ආසන්න කාලයක් පැවති දීර්ඝ නඩු විභාගයකින් අනතුරුව කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරු ආදිත්‍ය පටබැඳිගේ තීරණය කළේ, විත්තිකරු වෙත එල්ල කර තිබූ චෝදනා සාධාරණ සැකයකින් තොරව ඔප්පු කිරීමට පැමිණිල්ල අසමත් වී ඇති බවය.

    ඒ අනුව අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 200 වන වගන්තිය යටතේ විත්තිකරු නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට විනිසුරුවරයා 2021 පෙබරවාරි 25 වෙනි දින නියෝග කළේය.

    මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා වශයෙන් කටයුතු කළ පාලන සමයේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් කම්කරු කොංග්‍රසය නැමැති වෘත්තීය සමිතියේ සභාපතිවරයා වශයෙන් කටයුතු කළේ මහින්දානන්ද අලුත්ගමගේය.

    එම වෘත්තිය සමිතියට අයත් රුපියල් ලක්ෂ 39 ක මුදලක් සාපරාධී සාවද්‍ය පරිහරණය කිරීම හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය යටතේ වරදක් සිදු කර ඇතැයි චෝදනා කොට නීතිපතිවරයා යහපාලන රජය සමයේ අමාත්‍ය මහින්දානන්ද අලුත්ගමගේට එරෙහිව නඩුවක් ගොනු කර තිබිණි.

    අමාත්‍ය ජොන්ස්ටන් ප්‍රනාන්දු

    Acquitted and released

    සතොස ආයතනයේ සිදුවූ බව පැවසෙන මූල්‍ය වංචාවක් සම්බන්ධයෙන් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර සිටි හිටපු අමාත්‍ය ජොන්ස්ටන් ප්‍රනාන්දු ඇතුළු විත්තිකරුවන් නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට කුරුණෑගල මහාධිකරණය නියෝග ක‍ළේය.

    එම තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත් කළේ, කුරුණෑගල මහාධිකරණ විනිසුරු මේනකා විජේසුන්දර ය.

    නඩුව ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා ප්‍රමාණවත් නඩුකරයක් හා සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීමට පැමිණිල්ල අපොහොසත් වීම හේතුවෙන් විත්තිකරුවන් මුදා හරින බව විනිසුරුවරිය නියෝගය නිකුත් කරමින් පැවසීය.

    පසුගිය රජය සමයේ පැවති වයඹ පළාත් සභා මැතිවරණයේ දී, සතොස මුදල් අවභාවිත කළේයැයි හිටපු අමාත්‍යවරයාට එරෙහිව නීතිපතිවරයා චෝදනා ගොනු කර තිබූණි.

    ඔහුට එරෙහිව චෝදනා ගොනු වූයේ ලක් සතොස ආයතනයෙන් රුපියල් මිලියන 5 කට අධික භාණ්ඩ මුදල් නොගෙවා ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙනි.

    සජින් වාස්

    Acquitted and released

    හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී සජින් වාස්ට එරෙහිව ගොනුකර තිබුණු නඩුවේ තාක්ෂණික දෝෂ හේතුවෙන් එය ඉල්ලා අස් කරගැනීමට පැමිණිලිකාර අල්ලස් කොමිසම ක්‍රියා කළේය.

    මිහින් ලංකා ගුවන් සමාගමේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා ලෙස ක්‍රියා කළ අවධියේ එම සමාගමට භාණ්ඩ මිල දී ගැනීමේ දී රජයට රුපියල් මිලියන 883ක අලාභයක් සිදු කර, අල්ලස් පනත යටතේ වරදක් සිදු කර ඇතැයි අල්ලස් කොමිසම සජින් වාස්ට එරෙහිව නඩු පවරා තිබිණි.

    කෙසේනමුත්, මෙම නඩුව ගොනු කිරීමේ දී අල්ලස් හා දූෂණ විමර්ශන කොමිසමේ කොමසාරිස්වරුන් තිදෙනා අත්සන් කර නොමැති හෙයින් නඩුව ඉදිරියට පවත්වාගෙන යාමේ තාක්ෂණික දෝෂයක් මතුව තිබිණි. ඒ අනුව, අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 189 වගන්තියට අනුව, අදාළ නඩුව ඉල්ලා අස් කර ගන්නා බව අල්ලස් කොමිසම අධිකරණයට දැන්වීය.

    ඒ අනුව සැකකරු සියලු චෝදනාවලින් නිදහස් කරන ලෙස කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් බුද්ධික ශ්‍රී රාගල 2021 මාර්තු 16 වෙනිදා නියෝග කළේය.

    බැසිල් රාජපක්‍ෂ

    දිවිනැගුම සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් අරමුදලින් රුපියල් මිලියන 2992 කට අධික මුදලක් වැය කර සහනාධාර ලාභීන්ට නිවාස ආධාර ලබා දීමේ දී රජයේ අරමුදල් සාවද්‍ය ලෙස පරිහරණය කළ බවට හිටපු ආර්ථික සංවර්ධන ඇමැති බැසිල් රාජපක්ෂ ඇතුළු විත්තිකරුවන් හතර දෙනෙකුට නඩු පවරා තිබිණි.

    නමුත්, 2020 වසරේ දී බැසිල් රාජපක්‍ෂ ඇතුළු විත්තිකරුවන් නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට කොළඹ මහාධිකරණය නියෝග කළේය.

    දේශපාලනයට හා පරිපාලනයට සම්බන්ධ තවත් බොහෝ දෙනෙකු පසුගිය වසර දෙක ඇතුළත නිදොස් කොට නිදහස් කෙරිණි.

    දේශපාලන පළිගැනීම් සම්බන්ධ කොමිසම

    මේ අතර, 2015 ජනවාරි 8 වන දා සිට 2019 නොවැම්බර් 16 වෙනි දින කාලය ඇතුළත සිදු වී ඇතැයි කියන දේශපාලන පළිගැනීම් පිළිබඳව පරීක්ෂා කර තොරතුරු ලබා ගැනීම සඳහා දේශපාලන පළිගැනීම් සම්බන්ධ කොමිෂන් සභාවක් පත් කිරීමට ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ක්‍රියා කළේය.

    2020 ජනවාරි 9 වෙනිදා විශේෂ ගැසට් නිවේදනයකින් මෙම කොමිසම පත්කළේය.

    විශ්‍රාමික ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු උපාලි අබේරත්න එහි සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කරන අතර, විශ්‍රාමික අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු චන්ද්‍රා ජයතිලක හා විශ්‍රාමික පොලිස්පති චන්ද්‍රා ප්‍රනාන්දු කොමිසමේ සෙසු සමාජිකයින් වේ.

    මෙම ජනාධිපති කොමිෂන් සභාව වෙත පැමිණිලි බාර ගැනීම 2020 පෙබරවාරි 20 දින අවසන් වූ අතර, පැමිණිලි 305ක් ලැබී තිබෙන බව කොමිසමේ ප්‍රකාශකයෙකු මාධ්‍යට කියා සිටියේය.

    දේශපාලන පළිගැනීම්වලට අදාළ කොමිෂන් සභාවේ නිර්දේශ අතර මේ වන විටත් අධිකරණයේ පවතින නඩු හතළිස් ගණනක් ඉල්ලා අස්කර ගැනීමට නිර්දේශ ලබා දී ඇති බව මාධ්‍ය මගින් ප්‍රචාරය විය. පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී විජේදාස රාජපක්ෂ ඇතුළු දේශපාලනඥයන් බොහෝ දෙනෙක් මෙම නිර්දේශ විවේචනය කර තිබිණි.

    නීතිය කුමක් ද?

    “හරයාත්මක හා කාර්යපටිපාටික නීතිය මගින් අපරාධ නඩුවක චෝදනා ඔප්පු කරන්න මාර්ගෝපදේශ සපයා තියෙනවා. ඒ වගේම අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ අපරාධ නඩුවක් විභාගයට ගැනීමේදී අනුගමනය කළ යුතු නීතිමය ක්‍රියාවලිය සඳහන් කර තිබෙනවා,” නීතීඥ සන්ධ්‍යා පෙරේරා පැවසීය.

    “සාක්ෂි ආඥාපනතේ තුන්වෙනි වගන්තියේ ‘ඔප්පු කිරීම’ යටතේ ‘සාධාරණ විචක්ෂණ මිනිසාගේ උපමානය’ අනුව යමින් නඩුවට අදාළ සාක්ෂි නැත්නම් අනුකූල කරුණක් ඔප්පු වී ඇත්ද නැද්ද යන්න තීරණය කිරීමේ වගකීම ඇත්තේ විනිසුරුවෙකුට.”

    “අපරාධ නඩුවක ආවේශ්‍ය කරගත යුතු සාක්ෂි තෝරා බේරා ගැනීම සම්බන්ධව නීති සාක්ෂි ආඥාපනතේ සඳහන් වෙනවා. සාක්ෂිවල සත්‍ය අසත්‍යතාවන් පිළිබඳව තෝරා බේරා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් විනිසුරුවන්ට විශාල වගකීමක් පැවරෙනවා.

    “සාක්ෂි නොමැති වීම, සාක්ෂි සාධාරණ සැකයෙන් තොරව ඔප්පු කිරීමට නොහැකි වීම හෝ විවිධ තාක්ෂණික ගැටලු මත නඩු ඉදිරියට ගෙන යන්න බැරි වෙනවා. මේ වගේ අවස්ථාවල විත්තිකරුවන් නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමක් සිදු කරන්න පුළුවන්,” නීතීඥවරිය පැවසුවාය.

    අපරාධ නඩුවක විත්තිකරුට එරෙහිව ඇති චෝදනා සාධාරණ සැකයෙන් ඔබ්බට ඔප්පු කිරීමේ වගකීම සම්පූර්ණයෙන්ම පැවරී ඇත්තේ පැමිණිලි පාර්ශවය වෙතය.

    Acquitted and released

    අපරාධ නඩුවක විත්තිකරුට එරෙහිව නඩු විභාගය ඇරඹෙන්නේ අහිංසකභාවයේ පූර්ව නිගමනයට (Presumption of innocence) අනුවය. ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් මෙම අයිතිය සහතික කර තිබේ. යම් පුද්ගලයෙකු නොකළ වරදකට දඬුවම් විඳීම වැළක්වීම මෙහි අරමුණ වී තිබේ.

    විත්තිකරුගේ වරදකාරීත්වය පිළිබඳව කිසිදු සාධාරණ සැකයක්, සාධාරණ මිනිසෙකුගේ මනසේ ඇති විය නොහැකි තරම් දුරට සාක්ෂි මගින් අදාළ චෝදනාව සනාථ විය යුතුය.

    “නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් දේශපාලනිකව සිදුවන දේ ගැන හුඟක් අයට සෑහෙන විවේචන තියෙනවා. නමුත් නීතිමය ක්‍රියාදාමය සිදුවන්නේ සාක්ෂි, අණ පනත්වලට අනුව. රටේ සාමාන්‍ය දේශපාලනික ක්‍රියාකලාපය ගැන අපි හැමෝටම මතයක් තිබෙනවා, ඉතින් ඒ අනුව මේ සිද්ධීන් ගැන තේරුම් ගැනීම තම තමන්ගේ බුද්ධියට බාරයි,” දිගින් දිගටම සිදුවන නිදොස් කොට නිදහස් කිරීම් ගැන සිය මතය ඉදිරිපත් කළ නීතීඥ සන්ධ්‍යා පෙරේරා පැවසීය.

    ජනතාව දැනුවත් කළ යුතු කාලීන ලිපියක් බැවින් බී.බී.සී සන්දේශය වෙතින් සම්පූර්ණයෙන් උපුටා ගන්නා ලදි. ශීර්ෂ පාඨය වෙනස්කර ඇත – ප්‍රධාන සංස්කාරක

  • රුපියල බාල්දු වීම නිසා ‘පාරිභෝගිකයින් කබලෙන් ලිපට

    රුපියල බාල්දු වීම නිසා ‘පාරිභෝගිකයින් කබලෙන් ලිපට

    ඇමෙරිකානු ඩොලරයක විකුණුම් මිල රුපියල් දෙසීය ඉක්මවා යාම හේතුවෙන් ආනයන වියදම් ඉහළ යාම හේතුවෙන් සාමාන්‍ය ජනතාවට බඩු මිල ඉහළ යෑම ආදි ප්‍රශ්නවලට මුහුණපෑමට සිදු වනු ඇතැයි ආර්ථික විශේෂඥයෝ කියති.

    අප සමග අදහස් දක්වමින් ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා කියා සිටියේ රුපියල අවප්‍රමාණය වීම අපනයනකරුවන්ට යම් වාසියක් වුවත් ආනයන වියදම් ඉහළ යාම නිසා පාරිභෝගිකයින්ටත් ශ්‍රී ලංකාවේ ආයෝජනය කර ඇති ආයෝජකයින්ටත් අහිතකර ප්‍රතිවිපාක වලට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇති බවයි.

    මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩි දුරටත් අදහස් දැක්වූ ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා,

    ‘ ඩොලරය රුපියල් දෙසීය ඉක්මවීමෙන් අපනයනකරුවන්ට යම් කිසි වාසියක් තිබුණත්, සමස්තයක් හැටියට පාරිභෝගිකයන්ට විශාල අවසියකට මුහුණ දීමට සිදුවෙනවා. ඒ වගේම ශ්‍රී ලංකාවේ ආයෝජනය කළ විදෙස් ආයෝජකයන්ද රුපියලේ අගය පහළ වැටෙන විට මුදල් ඉවත් කර ගැනීමේ ඉඩක් තිබෙනවා. මේ වන විට ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ඩොලරයේ අගය රුපියල් දෙසීයට අඩුවෙන් තබා ගැනීමට ආණ්ඩුව උපරිම උත්සාහයක් ගන්නවා. ඒත් මේ වන විට රට තුළ ඩොලර් සංචිත නොමැති වීම නිසා රුපියලේ අගය දෙසීය ඉක්මවීම වැළැක්විය නොහැකියි. වෙළඳපළේ ඩොලරයේ අගය දෙසීය ඉක්මවීම පාලනය කිරීමට අසීරු තත්වයක් බව පැහැදිලියි‘‘ ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා වැඩි දුරටත් සදහන් කළේය.

  • කලා උපාධිධාරින්ගේ රැකියා වියුක්තිය පිළිබඳ විශේෂ විගණන වාර්තාව හෙට ‘කෝපා’ කාරක සභාවට

    කලා උපාධිධාරින්ගේ රැකියා වියුක්තිය පිළිබඳ විශේෂ විගණන වාර්තාව හෙට ‘කෝපා’ කාරක සභාවට

    කලා විෂය ධාරව යටතේ අධ්‍යාපනයට නැඹූරුවීමේ ප්‍රවණතාව  සහ කලා උපාධිධාරින්ගේ රැකියා වියුක්තිය පිළිබඳ විමසා බැලීමේ විශේෂ විගණන වාර්තාව හෙට (23) රජයේ ගිණුම් පිළිබඳ කාරක සභාවේදී (කෝපා)  සලකා බැලේ.

    අනිද්දා(24) දේශිය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව නැවත වරක් රජයේ ගිණුම් පිළිබඳ කාරක සභාවට කැදවා තිබෙන අතර, බදු පරිපාලන කළමනාකරණ තොරතුරු පද්ධතියේ  (RAMIS) වර්තමාන ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳව එහිදී විශේෂයෙන් සලකා බැලේ. 

    මාර්තු මස 10 වැනි දින අවසන් වරට දේශිය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව කාරක සභාව හමුවට කැඳවා තිබූ අතර, එහිදී ලබා දුන් නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ප්‍රගතියද මෙහිදී විමසා බැලේ.

    එමෙන්ම ලබන බ්‍රහස්පතින්දා දින (25) වනජීවි දෙපාර්තමේන්තුව රජයේ ගිණුම් පිළිබඳ කාරක සභාවට කැදවා ඇත.

    මෙම කාරක සභාව එහි සභාපති  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මහාචාර්‍ය තිස්ස විතාරණ මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් රැස්වීමට නියමිතය.

  • ILO C 190 සම්මුතියට කැබිනට් අනුමැතිය

    ILO C 190 සම්මුතියට කැබිනට් අනුමැතිය

    ILO හෙවත් ලෝක කම්කරු සංවිධානය විසින් 2019 දි අනුමත කරන ලද C 190 සහ  තවත් සම්මුති දෙකක් ශ්‍රී ලංකාවේ බලාත්මක කිරීම සඳහා අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය ලැබුණ බව කම්කරු අමාත්‍ය නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා මහතා පවසයි.

    ලෝක කම්කරු සංවිධානයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙක් වන ශ්‍රී ලංකාව,කම්කරු ජනතාවගේ සුබසිද්ධියට හා අභිවෘද්ධියට හේතුවන මෙම සම්මුති මෙරට නීති බවට පත්කිරීමට  අවශ්‍ය පියවර ඉදිරියේ දී ගන්නා බව කම්කරු කම්කරු අමාත්‍ය නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා මහතා පවසයි.

    2017 පවත්වන ලද ජාත්‍යන්තර කම්කරු සම්මේලනය 106 වන සැසිවාරයේ දී අනුමත කරන ලද සාමය සහ ප්‍රත්‍යාස්ථිතිය සඳහා සේවා නියුක්තිය සුනිසි රැකියා සම්බන්ධයෙන් වන නිර්දේශය සහ 2019 පවත්වන ලද ජාත්‍යන්තර කම්කරු  සංවිධානයේ 108 වන සැසිවාරයේ දී අනුමත කරන ලද වැඩ ලොව තුළ ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ හිංසනය තුරන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් වූ C 190.සම්මුතිය සහ ඊට ආනුෂංගික 206  නිර්දේශයන් මෙරට බලාත්මක කිරීමට,  නීති පද්ධතියට එකතු කිරීමට  පසුගියදා අමාත්‍ය මණ්ඩලය අනුමැතිය ලබාදුන් බව අමාත්‍යවරයා ප්‍රකාශ කළේ, ජාතික වෙළඳ නාවිකයන්ගේ සංගමය මෙහෙයවීමෙන් කොළඹ පදනම් ආයතනයේ පැවැති කාන්තා දින සමරු උත්සවයේ ප්‍රධාන ආරාධිතයා ලෙස එක්වෙමින්ය.

    එම C 190 සම්මුතියට අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය ලැබීමේ මේ පණිවිඩය මෙම වෘත්තීය සමිති කාන්තා දින උත්සවයේ දී ජාතියට ප්‍රකාශ කිරීමට ලැබීම  ඉතිහාසයට එක්වන  සිද්ධියක් බව ද   අමාත්‍යවරයා මෙහි දී අවධාරණය කළේය. අමාත්‍ය මණ්ඩල   අනුමැතිය ලද මෙම කෙටුම්පත ඉදිරියේ දී පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර, පාර්ලිමේන්තුවේ කාන්තා  මන්ත්‍රී සංසදයේ ද කම්කරු අමාත්‍යාංශ උපදේශක කාරක සභාවේ ද පූර්ණ සාකච්ඡාවට ලක් කිරීමෙන් පසු විද්වතුන්ගේ ද අදහස් රැගෙන මෙම සම්මුතිය ශ්‍රී ලංකාවට ගැලපෙන ලෙස සකස් කර නීතියක් ලෙස ලබන වසරේ කාන්තා දිනය වන විට C190 කම්කරු සම්මුතිය මෙරට  යථාර්ථයක් බවට පත් කිරීමට හැකිවනු ඇතැයි අමාත්‍යවරයා මෙහි දී විශ්වාසය පළ කළේය.

    මෙම සම්මුතිය මෙරට නීතියක් බවට පත්වීමත් සමඟ එය මෙරට වැඩබිම් වල සිටින කාන්තාවන්ට පමණක් නොව පුරුෂ පක්ෂයටද ආරක්ෂාව සලසා දෙන නීතියක් බවට පත් වන බවත් එසේම මේ තුළින්  සියලු සේවකයන්ට යහපත් රැකියා අවස්ථා තහවුරු කර දෙන බවත් මෙය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් පසු වැඩ ලොව කාර්යක්ෂමතාවය සහ නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීම වෘත්තීය සමිතිවල වගකීමක් බව ද අමාත්‍යවරයා පැවසීය.

    අමාත්‍යවරයා ගත් මෙම කඩිනම් පියවර සමඟ මෙම C190 ජිනීවා කම්කරු සම්මුතිය පොදු නීතියක් බවට පත් කරන ආසියාවේ ප්‍රථම රට බවට ශ්‍රී ලංකාව පත්වන බව  මෙහි දී වෘත්තීය සමිති නායකයෝ පෙන්වා දුන්හ. මෙම අවස්ථාවට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය,රෝහිණී කවිරත්න, සමග ජාතික වෙළඳ නාවිකයන්ගේ සංගමයේ සභාපති පාලිත අතුකෝරල,ලෙස්ලි දේවේන්ද්‍ර,ඇන්ටන් මාකස්, සිල්වෙස්ටර් ජයකොඩි වෘත්තීය සමිති නායක නායිකාවෝ ද එක් වූහ.

  • AgroBizz-Smart: සෙලාටා ටෙක් සුවිශේෂ කෘෂි ව්‍යවසායක් වන්නේ ඇයි ?

    AgroBizz-Smart: සෙලාටා ටෙක් සුවිශේෂ කෘෂි ව්‍යවසායක් වන්නේ ඇයි ?

    දේශීය කෘෂිකර්මාන්තය සහ ආහාර සුරක්ෂිතභාවය ගැන වෙන කවරදාටත් වඩා දැන් කතා කරනවා. රජයේ වගේම ගොවීන්ගෙන් උනන්දුවත් දැන් දැන් කෘෂිකර්මාන්තය වෙත වැඩි වැඩියෙන් යොමු වෙනවා. ඒ අතර පාරිභෝගිකයින් ද තමන්ගේ පැත්තෙන් ඒ ගැන හිතන විට ව්‍යාපාරිකයින් ද තමන්ගේ පාර්ශ්වයෙන් සිදුවිය යුතු දේ ගැන හිතනවා. මේ සියල්ල ධනාත්මක, නැතිනම් සතුටු විය හැකි නව ප‍්‍රවණතා.

    ආහාර සුරක්ෂිතභාවය කියන්නේ රටක අභිමානයට වගේම නිරෝගී පැවැත්මටත් ආර්ථික – දේශපාලන සංහිඳියාවටත් අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් නිසා සිදුවෙමින් පවතින මේ පරිවර්තනය අපි සියලූ දෙනාටම අතිෂයින් වැදගත්.

    මෙහිදී නවීන දැනුම, නැතිනම් තාක්ෂණය අතිෂයින් වැදගත්. ඊට හේතුව වන්නේ ගෝලීය කෘෂිකර්මාන්තයේ ප‍්‍රගමනය රඳා පවතින්නේ නවීන දැනුම හා තාක්ෂණය මතයි. අද ලෝකය කතා කරන්නේ ‘ස්මාර්ට් කෘෂිකර්මාන්තය’ ගැනයි. විශ්වාසය තබා ඇත්තේ ඒ මතයි.

    එහිදී වගාබිම වගේම, බෙදා හැරීම, අලෙවිකරණය, පහසුකරණ වගේ බොහෝ අංශ නවීන තාක්ෂණය මත පදනම් වෙනවා. නවීන තාක්ෂණය ලංකාවේ ගොවීන් අතට, අලෙවිකරුවන් අතට පත්වීම යනු මෙරට කෘෂිකර්මාන්තයේ දැවැන්ත ඉදිරි පියවරක්.

    ගොවිබිම තුළ මේ ආකාරයේ ප‍්‍රවණතා සිදුවෙද්දී දේශීය කෘෂිකර්මාන්තයේ ප‍්‍රගමනයට වගේම පාරිභෝගික ජනතාවගේ හිතසුව පිණිස අලූතින් හිතන – නවීන තාක්ෂණය හා දැක්මක් සහිතව ක‍්‍රියාත්මක වන නව කෘෂි ව්‍යවසායකයින් විශාල පිරිසක් ද කරළියට පැමිණ තිබෙනවා. ඔවුන්ගේ ආගමනය දේශීය කෘෂිකර්මාන්තයේ තිරසර සංවර්ධනයට නව ජවයක් වනවාට සැකයක් නැහැ.

    මෙම කෘෂි තාක්ෂණික ව්‍යවසායකයින් අතර වඩාත් සුවිශේෂ ව්‍යවසායකයෙක් ලෙස ‘සෙලාටා ටෙක් (පුද්) සමාගම – Celata Tech (Pvt) Ltd සැලකිය හැකියි. රුපියල් මිලියන 106ක දැවැන්ත ආයෝජනයක් සමග පැමිණෙන සෙලාටා සමාගම සෙසු කෘෂි ව්‍යවසායන් අතර වඩාත් සුවිශේෂ වීමට හේතු රැසක් තිබෙනවා.

    සෙලාටා ටෙක් සුවිශේෂ කෘෂි ව්‍යවසායක් වන්නේ ඇයි ?

    සෙලාටා ටෙක් සමාගම මගින්, AgroBIZZ ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කරන්නේ වැවිලි කර්මාන්ත හා අපනයන කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයේ, ලෝක බැංකු හා කෘෂිකාර්මික අංශ නවීකරණ ව්‍යාපෘතියේ සහාය ඇතිවයි. ඒ නිසා මෙම සමාගමට සෙසු සමාගම්වලට වඩා ජාතික වගකීමක් මෙන්ම ගොවීන් සහ දේශීය කෘෂිකර්මාන්තය කෙරෙහි වගවීමක් තිබෙනවා.

    සෙලාටා ටෙක් සමාගම සෙසු කෘෂි  ව්‍යවසායන් අතර සුවිශේෂ වන හේතු අතර ප‍්‍රමුඛ වන්නේ ඔවුන් AgroBizz – Smart කෘෂි ඒකාබද්ධ කිරීමේ වේදිකාවක් ලෙස ක‍්‍රියාත්මක වීමයි. මෙය ලංකාවේ ගොවීන්ට මෙන්ම අලෙවි ජාලාවලට ද අලූත් අත්දැකීමක්.

    සෙලාටා  ටෙක් සමාගම විසින් මෙරට ගොවිජනතාවට  ප්‍රධාන සේවාවන් කිහිපයක් සැලසීමට සූදානමින් සිටිනවා. ඒ අතර

    AgroBizz Platform මගින් ගොවීන්, සිල්ලර වෙළඳසැල්, සුපිරි වෙළඳසැල් දාම, කෘෂි නිෂ්පාදන අපනයනකරුවන්, ආහාර සකසනයන්, කෘෂි නිෂ්පාදන සැපයුම්කරුවන්, පොහොර හා පළිබෝධනාශක සැපයුම්කරුවන්, ප්‍රවාහන සැපයුම්කරුවන්, බීජ සහ පැල සැපයුම්කරුවන් යනාදිය එකම වේදිකාවක් තුළ අන්තර් සම්බන්ධිත හා අන්තර්ග්‍රහණය කිරීම සිදුවෙනවා.

    එපමණක් නොවෙයි සෙලාටා AgroBizz Platform මගින් කුඩා පරිමාණ කෘෂි සිල්ලර වෙළඳසැල්, සුපිරි වෙළඳසැල් දාම, ආහාර සකසන, කෘෂි නිෂ්පාදන අපනයන වැනි තොග ගැනුම්කරුවන් සමඟ වේදිකාව ගොවීන් අතරමැදියන්ගෙන් තොරව ඍජුව සම්බන්ධ කිරීමට පියවර ගන්නවා.

    නව කෘෂි ව්‍යවසායකයින් 1000ක්

    මෙහිදී ප‍්‍රතිලාභීන් බවට, නැතිනම් නව කෘෂි ව්‍යවසායකයින් බවට පත්වන්නේ ද මෙරට ප‍්‍රජාව වීම ද විශේෂත්වයක්. AgroBizz Platform විසින් දේශීය ප්‍රවාහන සේවා සපයන්නන්, ස්කූටි යතුරු පැදි හිමි කාන්තාවන්, ත්‍රිරෝද රථ, ඩිමෝ බට්ටෝ සහ ලොරි රථ හිමියන් ඍජුව ගොවීන් හා ගැනුම්කරුවන් සමඟ සම්බන්ධ කරනවා. ඒ අනුව මේ එක් එක් සේවා සපයන්නෙක්, නැතිනම් නව කෘෂි ව්‍යවසායකයෙක් මාසිකව රුපියල් 100,000කට වඩා ආදායමක් උපයා ගන්නා බවට සහතික කරනවා. මේ හරහා දීපව්‍යාප්තව නව රැකියා, නැතිනම් නව කෘෂි ව්‍යවසායකයින් 1000කට අධික පිරිසක් බිහිකිරීමට නියමිතව තිබෙනවා.

    සුවිශේෂ සේවාවන්

    AgroBizz Platform මගින් ගොවීන්ට තම නිෂ්පාදන විකිණීම සඳහා වේදිකාවක් සැපයීම මගින් තම සේවය නතර කරන්නේ නැහැ. ගෝලීය වශයෙන් කෘෂිකාර්මික කේෂත‍්‍රයේ සිදුවන විප්ලවීම දැනුම හා තාක්ෂණය මෙරට ගොවීන් වෙත ලබාදීමට ඔවුන් පියවර ගන්නවා. ඒ අනුව ජංගම යෙදුම හරහා පොහොර, පැලෑටි, බීජ, පළිබෝධනාශක සහ කෘෂි උපකරණ මිලදී ගැනීමට අවශ්‍ය දැනුම හා තොරතුරු ඔවුන් විසින් ලබා දෙනවා.

    Dialog Ez Cash මගින් ගොවීන්, ගැනුම්කරුවන්ට සහ නිෂ්පාදන සැපයුම්කරුවන්ට ගෙවීම් කාඩ්පත් නොමැතිව  ගනුදෙනු කිරීමට අවස්ථාව ද ලබා දෙන අතර  ඔවුන්ට සරල EZ Cash  සමඟ ගනුදෙනු සඳහා ගෙවීමට ජංගම දුරකථනය භාවිතා කිරීමේ පහසුකම් ද හිමිවෙනවා.

    ගොවීන්ට හෝ විකුණුම්කරුවන්ට භෞතිකව බැංකු හෝ ස්වයංක්‍රීය ටෙලර් යන්ත්‍ර භාවිතා කිරීමකින් තොරව තම ස්ථානයෙන් මුදල් එකතු කර ගැනීමට ඇග්‍රෝබිස් විසින් ඩයලොග් ඊස් බ්‍රෝ (Dialog Ez Bro facility) පහසුකම ලබා දීමට ද පියවර ගන්නා බව සඳහන්.

    ජංගම යෙදුම මගින් ගොවීන්ට නව තාක්‍ෂණයන් හා ශිල්පීය ක්‍රම පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම සහ කෘමි හානි, පොහොර හා පළිබෝධනාශක භාවිතය ආදිය පිළිබඳව ගොවීන්ට සහාය හෝ මග පෙන්වීම ලබා  දෙන අතර ගොවීන්ට කාලගුණ අනාවැකි නිරීක්ෂණය කිරීමේ පහසුකම ලබා දීම තවත් සුවිශේෂ කරුණක්.

    තවත් සුපිරි පහසුකම් රැසක්

    ගොවීන්ට මෙන්ම කුඩා පරිමාණ ගැනුම්කරුවන්ට ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා සඳහා ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය පහසුකම් සැපයීම සඳහා AgroBizz Platform ජාතික ඉතිරිකිරීමේ බැංකුව සහ ශ්‍රී ලංකා ඉතුරුම් බැංකුව සමඟ ඒකාබද්ධව කටයුතු කරනවා.

    AgroBizz Platform ගොවීන්ට සහ අදාළ පාර්ශ්වයන්ට පහසුකම් සපයනවා පමණක් නොව අපනයන කෘෂිකර්ම අමාත්‍යංශය, කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශය, මුදල් අමාත්‍යාංශය, වෙළඳ අමාත්‍යාංශය යනාදී බලධාරීන්ට කෘතිම බුද්ධි පහසුකම (Artificial Intelligent facility)  සහිත භූගෝලීය පදනම් විශ්ලේෂණ දත්ත (Geographical based analytical data) ද සැපයීමට පියවර ගෙන තිබෙනවා.

    අප මුලින්ම ලංකාවේ සාම්ප‍්‍රදායික කෘෂි ව්‍යවසායකයින් අතර AgroBizz Platform වඩාත් සුවිශේෂ වේදිකාවක් යැයි නම් කළේ ඉහත සඳහන් සියලූ වටිනාකම් නිසයි.

    තමන් හෙළන දහඩිය බිඳුවලට වැඩි වටිනාමක් ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය ගොවීන්ට, තමන් ආයෝජනය කරන මුදලට වැඩි වටිනාකමක් ලබා ගැනීමට වුවමනා ව්‍යාපාරිකයින්ට, ප‍්‍රවාහන සේවා සපයන්න්නන්ට පමණක් නොව නව කෘෂි ව්‍යවසාකයෙක් වී ජීවිතය ජයගැනීමට සිහින දකින තරුණ – තරුණියන්ට, ගෘහණියන්ට හෝ වෙනත් පුද්ගලයින්ට තම සිහින සැබෑ කර ගැනීමට AgroBizz Platform ශක්තියක් වන බව අපට සහතිකයි.

  • පරිසර ප්‍රේමීන්ට ජනපතිගෙන් විවෘත අභියෝගයක්

    පරිසර ප්‍රේමීන්ට ජනපතිගෙන් විවෘත අභියෝගයක්

    මෙරට සියලුම ගංඟා වසර අවසානයට පෙර පවිත්‍රකර සංරක්ෂණයට පියවර ගන්නැයි ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා පරිසර අමාත්‍යාංශයට උපදෙස් දෙයි.

    “සුරකිමු ගංගා” වැඩසටහන යටතේ ගංගා පද්ධතිය පවිත්‍ර කිරීමට වෙන් කර ඇති මුදල රුපියල් කෝටි 2300කි. එම මුදල ප්‍රමාණවත් නොවන්නේනම් වසර අවසන්වීමට පෙර ව්‍යාපෘතිය නිම කරනු වස් අතිරේක මුදල් සම්පාදනය කරන බව ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.

    විලාසිතාවක් ලෙස පරිසරය වෙනුවෙන් පෙනී  නොසිට හැම කෙනෙක්ම තම වගකීම ඉටුකිරීමට එක්වන්නැයි ජනාධිපතිවරයා සමාජ මාධ්‍යවල පරිසරය ගැන කතා කරන සියලුදෙනාගෙන් ද ඉල්ලා සිටී.

    පරිසර විනාශයක් පිළිබඳ නිර්මාණය කොළඹ සිට කෙරෙන සැලසුම්සහගත වැඩසටහනකි. දශකයකට පමණ පෙර කොළඹ සහ තදාසන්න නගර පැවති ආකාරය බොහෝ දෙනෙකුට අද අමතකය. කොළඹ කුණු කඳු ඉවත් කර, ගොඩකර තිබූ පහත් බිම් සේම තෙත් බිම් යළි සංවර්ධනය කර කොළඹ හරිත නගරයක් කළ බව ජනාධිපතිතුමා සිහිපත් කරයි. මේ ප්‍රගතිය  සිංගප්පූරුව ඇතුළු ලොව රටවල් රැසක අවධානයට යොමු වු බව රාජපක්ෂ මහතා පවසයි.

    මෙරට ගංගා පද්ධතිය සංරක්ෂණය කිරීමේ  “සුරකිමු ගංගා” ජාතික වැඩසටහන ලෝක ජල දිනයට සමගාමීව අද (22) පෙරවරුවේ ඓතිහාසික කතරගම පූජා භූමියේ මැණික් ගඟ අසබඩදී ආරම්භ කරමින්  ජනාධිපතිවරයා මේ අදහස් පළ කළේය.

    ජනාධිපතිවරයා සමරු ඵලකය නිරාවරණය කරමින්  “සුරකිමු ගංගා” ව්‍යාපෘතියේ නිල ආරම්භය සනිටුහන් කළේය.

    මැණික් ගඟේ පොලිතීන් සහ ප්ලාස්ටික් රඳවන ස්ථාපනය, කතරගම පූජා භූමියේ පොලිතීන් මල්මාලා වෙනුවට ස්වභාවික මල්මාලා භාවිතය  ප්‍රචලිත කිරීම සහ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කළ හැකි අමුද්‍රව්‍යවලින් නිෂ්පාදිත මල්මාලා හඳුන්වාදීම ද  වැඩසටහනේ සමාරම්භයට සමගාමීව සිදු කෙරිණ.

    බහුකාර්ය කැබලි කරන යන්ත්‍රය මොණරාගල දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරයාට ජනාධිපතිවරයා විසින් නිල වශයෙන් බාර දෙනු ලැබීය.

    පරිසර අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්  විශේෂඥ වෛද්‍ය අනිල් ජාසිංහ මහතා “සොබාකෙත” සඟරාව සහ “මිහිමඩල” පුවත්පත ජනාධිපතිවරයාට පිළිගැන්වීය.

    “සුරකිමු ගංගා වැඩසටහන භූගෝලීය තොරතුරු තාක්ෂණික මාර්ගගත පරිගණක යෙදවුම ජනාධිපතිවරයා අතින් විවෘත කෙරිණි.

     “සෞභාග්‍යයේ දැක්ම” ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයේ ඇතුළත්  දස වැදෑරුම් සංකල්පයෙහි අන්තර්ගත තිරසර පරිසර කළමනාකරණය සඳහා සැලසුම් කළ  වැඩසටහන් අතුරින් ප්‍රධාන වැඩසටහනක් ලෙස “සුරකිමු ගංගා” ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කෙරේ. පරිසර සංරක්ෂණයේ ප්‍රධාන අංගයක් වන ජලයේ ගුණාත්මකභාවය සහතික කිරීමෙන් ජලසම්පත සුරැකීම අපේක්ෂාවයි. ගංගා සංරක්ෂණය මගින් ජනතාවට පිරිසිදු පානීය ජලය සම්පාදනය කිරීම, පරිසර හා ජෛව සම්පත් ආරක්ෂා කිරීම හා සංචාරක ප්‍රවර්ධනය වැඩසටහනේ සෙසු අරමුණු අතර වෙයි.

    ශ්‍රී ලංකාවේ ගංගා 103ක් ආවරණය වන පරිදි “සුරකිමු ගංගා” වැඩසටහන සැලසුම් කර ඇත. මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ ප්‍රාදේශීය කාර්යාල මගින් සති දෙකක කාලයක් තුළ පරිගණක යෙදවුමක් භාවිතයෙන් කරන ලද මුලික සමික්ෂණයේ දී මේ ගංගා 103 ආශ්‍රීත ගැටලු සහිත ස්ථාන 10,410ක් පරික්ෂාවට ලක්කර තිබේ. ගං ඉවුරු ඛාදනය, අනවසරයෙන් ඉඩම් අල්ලා ගැනීම සහ අනවසර ඉදිකිරීම්, වැලි ගොඩ දැමීම, ගෘහස්ථ අප ජලය, මළ අපද්‍රව්‍ය  සහ කර්මාන්ත අප ජලය ගංගා වෙත  මුදා හැරීම සහ අපජල මඩිති මුදා හැරීම ඉන් ප්‍රධාන වේ.

    පරිසර අමාත්‍යාංශය සහ මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය ඒකාබද්ධව “සුරකිමු ගංගා” වැඩසටහන ක්‍රියාවට නංවයි.  

    අද උත්සවයට සමගාමීව සෙසු පළාත් අටේ ද “සුරකිමු ගංගා” වැඩසටහන පළාත් ආණ්ඩුකාරවරුන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ආරම්භ කෙරිණ.

     “පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට අප සමාජය පෝෂණය වූ ශ්‍රී ලංකාවේ ගංගාවන් 103 කින් සමන්විත ගංගා ද්‍රෝණි පද්ධතිය අප ලද වටිනාම දායාදයක්.  මධ්‍යම කඳුකරයත්, ඒ ආශ්‍රිත වනගහණයත් සහිතව ජල පෝෂක ප්‍රදේශ අපේ මේ ලස්සන දිවයින මුළුමනින්ම පාහේ ආවරණය කරනවා”  ඒ නිසා බොහෝ රටවල් සමග සැසඳීමේදී අප පාරිසරික මෙන්ම භූ විද්‍යාත්මක වශයෙනුත් ඉතා සුවිශේෂී රටක් බව ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.

    අපගේ වායුගෝලය දූෂණය  වන්නේ සංවර්ධිත රටවල ක්‍රියාකාරකම් නිසා වුවත්, අවාසනාවකට එහි අහිතකර බලපෑම්වලට වැඩියෙන්ම ගොදුරු වන්නේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින අප වැනි ඝර්ම කලාපීය රටවල් ” බවද ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.

    “අද විශාල වන විනාශයන් සිදු වන බව අපගේ විරුද්ධවාදීන් ලෝකයටම ඒත්තු ගන්වන්න උත්සාහ කරනවා. “ගම සමග පිළිසඳර” වැනි ග්‍රාමීය මට්ටමේ වැඩසටහන්වලට නිරතුරුවම යන මට, අහිංසක ගොවි ජනතාව අත්විඳින කම්කටොළු බොහෝ පැහැදිලිව දක්නට ලැබෙනවා.  ඔවුන් ජීවත්වීම සඳහා කරන්නේ ලොකු සටනක්.  එවැනි පුද්ගලයන්ට වගා කිරීමට ඉඩමක්  දීම විකෘති කර, වන විනාශයට තුඩු දෙන අයුරින් අප ක්‍රියාකරනවා යයි කීම විරුද්ධවාදීන් ගෙන යන අසත්‍ය, අමානුෂික ප්‍රචාරයක් බව සඳහන් කළ ජනාධිපතිතුමා  අවුරුදු ගණනකට පෙර කපා හෙලන ලද රූස්ස ගස්වල කඳන් පෙන්වමින්, ඒවා සමාජ ජාලා තුලින් ප්‍රචාරය කරමින් අපේ මේ කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිපත්ති නිසා වන විනාශයක් සිදු වන බව හුවා දැක්වීම සැබෑ තත්ත්වය විකෘති කරීමකැයි  කියා සිටියේය.

    අද ඇරඹුනු “සුරකිමු ගංගා” ජාතික පාරිසරික වැඩසටහන අනාගත පරපුර වෙත අප සියලු දෙනා විසින් දෙනු ලබන මහඟු දායාදයක් බව පැවසූ ජනාධිපතිවරයා දිස්ත්‍රික් හා ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් මෙම කාර්යය සම්බන්ධීකරණය දිස්ත්‍රික් හා ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්ගෙන් තමා බලාපොරොත්තු වන බව සඳහන් කළේය.

     ( ඡායාරූප : ජිවන්  චන්දිමාල්, ශාමික වක්වැල්ල, උපුල් නිලංග – ජනාධිපති මාධ්ය අංශය )

  • ලෝකයේ සතුටින් සිටින රටවල් අතර ශ්‍රී ලංකාව 129 වැනි ස්ථානයට

    ලෝකයේ සතුටින් සිටින රටවල් අතර ශ්‍රී ලංකාව 129 වැනි ස්ථානයට

    World Happiness Report 2021 හෙවත් 2021 වසරේ ප්‍රීතිමත්ම මිනිසුන් සිටින රටවල දර්ශකය ඊයේ (19) ප්‍රකාශයට පත් වූ අතර එම දර්ශකයේ ශ්‍රී ලංකාවට 129 වන ස්ථානය හිමිව තිබෙනවා. පළමු ස්ථානයේ ෆින්ලන්තයත් අවසන් ස්ථානයේ ඇෆ්ගනිස්ථානයත් සිටිනවා.

    එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට අනුබද්ධ ‘තිරසර සංවර්ධන විසඳුම් ජාලය විසින් වාර්ෂිකව මෙම World Happiness Report එළිදක්වනු ලබන අතර ඒ සදහා ලොවපුර සියලුම මහද්වීපවලට පිහිටි රටවල් 149ක් යොදා ගන්නවා. මෙවර නිකුත් වුණේ එහි 09 වැනි වාර්තාවයි.

    2021 වර්ෂයේ වාර්තාව පිටු 212 කින් යුතු මෙම වාර්තාව මේ වසරේදී වැඩි අවධානයක් කෝවිඩ් වසංගත තත්වය හමුවේ එක් එක් රටවල ජනතාවට ඊට මුහුණ දී ඇති ආකාරයි. එහෙන්ම මේ රටවල පුද්ගලයින්ගේ මානසික සතුට ගැන ද වාර්තාව දැඩි අවධානයක් යොමුකර තිබෙනවා.

    මෙම දර්ශකයට අනුව අයිස්ලන්තය සහ නෙදර්ලන්තය පිළිවෙළින් සිව්වැනි සහ පස්වැනි තැනටත් පත්ව ඇති අතර එතැන් සිටි පිළිවෙලින් නෝර්වේ, ස්වීඩනය, ලක්සම්බර්ග්, නවසීලන්තය හා ඔස්ට්‍රියාව එහි වඩාත්ම සතුටින් සිටින ජනතාවක් වෙසෙන රටවල් දහය බවට පත්ව සිටිනවා. පසුගිය වසරේ කොවිඩ් වසංගතයෙන් හා දේශපාලන අර්බුදවලින් පීඩාවට පත් එක්සත් ජනපදය මෙම දර්ශකයේ 19 වන ස්ථානයේත් චීනය 84 වන ස්ථානයේත් පසුවෙනවා.

    මෙම දර්ශකයේ ආසියානු කලපයේ අනෙකුත් රටවල් වන නේපාලය 87 වන ස්ථානයත්, බංග්ලාදේශය 101 වන ස්ථානයත්, පාකිස්තානය 105 වන ස්ථානයත් පසුවන අතර අප අසැල්වැසි ඉන්දියාව 139 වන ස්ථානයේත් රැඳී සිටිනවා.

    ඇෆ්ගනිස්ථානය මෙම දර්ශකයේ අවසන් ස්ථානය එනම් 149 ස්ථානයට පත්ව සිටින අතර අප්‍රිකානු කලාපයේ රාජ්‍යයන් වන සිම්බාබ්වේ (148), රුවන්ඩාව (147), බොට්ස්වානා (146) සහ ලෙසෝතෝ (145) පසුවෙනවා.

    මේ අනුව ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ අසතුටුම රටවල් 20 අතර පසුවීම විශේෂත්වයක්.

    World Happiness Report 2021 වාර්තාව ඔබට පහත ලින්ක් එක ඔස්සේ පරිශීලනය කළ හැකියි.

    Array
  • ලංකාවේ පළමු රක්ෂිතය රැක ගන්න දේවානි යළි අසීරු අරගලයක

    ලංකාවේ පළමු රක්ෂිතය රැක ගන්න දේවානි යළි අසීරු අරගලයක

    මේක 1885 මැයි 22 ගැසට් පත්‍රයකින් රක්ෂිතයක් බවට පත් කරපු ලංකාවේ පළමු රක්ෂිතය. මේක කැළණි ගගේ අවසාන ජල පෝෂක ප්‍ර දේශය. මීතිරිගල ඔයේ ජල පෝෂක ප්‍රදේශය. මීතිරිගල ඔය කියන්නේ අතිශය සංවේදී ප්‍රදේශයක්. පිරිසිදුම ජලය තියෙන ප්‍රදේශයක්. ගම්පහ තියෙන එකම ස්වාභාවික කැළේ. රක්ෂිතයක නීතියක් තියෙනවා අනවසර පදිංචියක් තියෙනවානම් ඉවත කරන්න ඕන. හැමෝම මේකට කියන්නේ සේද ගොවිපළ කියලා. ඒක වැරදියි. සේද ගොවිපළ තියෙන්නේ රක්ෂිතයේ කොටසක. මේ රජය අපකීර්තීයට පත් වෙන්නේ මේ වගේ වැරදී තීරණ නිසයි. නිලධාරීන්ගේ වැරදි තීරණ නිසයි දේශපාලනඥයින් අපහසුතාවයට පත්වෙන්නේ.

    ඊයේ (20) නයිවල ජයසිංහ උත්සව ශාලාවේ පැවති ගම්පහ දිස්ත්‍රික් ජිවනෝපාය සංවර්ධන කමිටු රැස්වීමේ දී මෙම අදහස් පළ කෙරිණි. රැස්වීම සංචාරක ඇමති ප්‍රසන්න රණතුංග හා ඉඩම් ඇමති එස්.එම්.චන්ද්‍රෙස්න මහත්වරුන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්විණ.

    ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ රජය සතු භාවිතයට නොගත් ඉඩම් සම්බන්ධයෙන් මතු වූ සාකච්ඡාවේ දී දොම්පේ මීතිරිගල සේද ගොවිපළ පදිංචි කරුවන්ට ඉඩම් ලබා දිම සම්බන්ධයෙන් මතු වු සංවාදයේ දි මෙම අදහස් පළ කෙරිණි.

    මෙහි දී ඇති වූ සංවාදය මෙසේ ය.

    ඉඩම් ප්‍රතිපත්ති හා සැලසුම් දෙපාර්තුමේන්තුවේ ඉඩම් පරිහරණ නිලධාරි දයාරත්න මහතා –  දොම්පේ මීතිරිගල සේදවත්ත ගොවිපළේ ගොවීන් ඉවත් කිරීමට වන සංරක්ෂණය සැලසුම් කර තිබෙනවා. නමුත් පසුගිය දා වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තුමේන්තුවේ දී පැවති රැස්වීමක දී එකගතාවයට ආවා ආපහු මේ ඉඩම පදිංචිකරුවන්ට දෙන්න ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයාට භාර දිය යුතුයි කියලා. මේ සාකච්ඡාවට මිට අදාළ සියලු දෙපාර්තුමේන්තු වල ප්‍රධානීන් සහභාගි වුණා. ගම්පහ වන අඩවි නිලධාරිනියත් හිටියා. මේ තීන්දුව ඇය ක්‍රියාත්මක කළා නම් හරි.

    පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මිලාන් ජයතිලක මහතා – ඔය සේද ගොවිපළ 1976 දී තමයි හදලා තියෙන්නේ. මෙතන කපු වගා කළේ. ඒ සේද ගොවිපොළ පාඩු ලබලා වහනකොට වන්දි විදිහට එතැන හිටපු ගොවීන්ට ඒ ඉඩම් වගා කරන්න දීලා තියෙනවා. ඊට පස්සේ මේ අය එතැන ඒ ඉඩම් වල රබර් වගේ දේවල් වගා කරලා. මෑතක දී ඒ ඉඩම සංරක්ෂිතයක් කියලා පදිංචිකරුවන් ඉවත් කරන්න හදනවා.

    දොම්පේ ප්‍රාදේශීය සභාවේ සභාපති  නීතිඥ පියසේන කාරියප්පෙරුම මහතා – මේක එන්.එම්.පෙරේරා මහත්තයා මුදල් ඇමති විදිහට පටන් ගත්ත එකක්. 1977 දී වැහුණා. වන්දි දෙන්න බැරි නිසා ඉඩම කට්ටි කරලා වැඩ කරපු අයට වන්දි විදිහට දුන්නා. මේ මිනිස්සු පරම්පරා 02 ක් ජීවත් වෙච්ච තැන. දැන් වන සංරක්ෂණය කියලා ඒ අයව එළියට දාන්න හදනවා.

    ගම්පහ දිස්ත්‍රික් අතිරේක දිසාපති සුගත් කිත්සිරි මහතා – මම ක්ෂේත්‍ර පරීක්ෂාවක් කළා. ඒ වාර්තාවට අනුව වන සංරක්ෂණ අධ්‍යක්ෂක ජෙනරාල් විශේෂ රැස්වීමක් කැදවුවා. ඒකට සියලුම නිළධාරීන් සහභාගී වුණා. මෙතන හෙක්ටයාර් 38 ක් ගොවීන්ට දීලා තියෙන්නේ. අවුරුදු 45 කට වැඩි කාලයක් මේ අය භුක්ති විදලා තියෙනවා. 13 දෙනෙක් පදිංචියි. අනිත් අය වගා කරනවා. මෙතන දී අපි තීරණයක් ගත්තා මේ ඉඩම් කොටස් ඒ අයට දෙන්න. දිසා වන නිලධාරීනිය අතේ තමයි ඉතිරි වැඩ කොටස් තියෙන්නේ.

    දිසා වන අඩවි නිලධාරිනී දේවානි ජයතිලක මහත්මිය – කමිටු දෙකකින් තීරණය කරලා තියෙනවා රක්ෂිතයෙන් කොටසක් නිදහස් කරන්න කියලා. මේක 1885 මැයි 22 ගැසට් පත්‍රයකින් රක්ෂිතයක් බවට පත් කරපු ලංකාවේ පළමු රක්ෂිතය. මේක කැළණි ගගේ අවසාන ජල පෝෂක ප්‍ර දේශය. මීතිරිගල ඔයේ ජල පෝෂක ප්‍රදේශය. මීතිරිගල ඔය කියන්නේ අතිශය සංවේදී ප්‍රදේශයක්. පිරිසිදුම ජලය තියෙන ප්‍රදේශයක්. ගම්පහ තියෙන එකම ස්වාභාවික කැළේ. රක්ෂිතයක නීතියක් තියෙනවා අනවසර පදිංචියක් තියෙනවානම් ඉවත කරන්න ඕන. හැමෝම මේකට කියන්නේ සේද ගොවිපළ කියලා. ඒක වැරදියි. සේද ගොවිපළ තියෙන්නේ රක්ෂිතයේ කොටසක. මේ රජය අපකීර්තීයට පත් වෙන්නේ මේ වගේ වැරදී තීරණ නිසයි. නිලධාරීන්ගේ වැරදි තීරණ නිසයි දේශපාලනඥයින් අපහසුතාවයට පත්වෙන්නේ.

    මන්ත්‍රි මිලාන් ජයතිලක මහතා – ඕකට දේශපාලනඥයින් ඈදාගන්න එපා.

    ඇමති ප්‍රසන්න රණතුංග මහතා – මේ තීරණය අරන් තියෙන්නේ අපි නෙමෙයි. නිලධාරීන්.

    ගම්පහ දිස්ත්‍රික් අතිරේක දිසාපති සුගත් කිත්සිරි මහතා – මේක වාස්තවික තත්ත්වයක් යටතේ ගතයුතු තීරණයක්. මේක අවුරුදු 45 ක් විතර මිනිස්සු භුක්ති විදලා තියෙනවා.

    ඇමති ප්‍රසන්න රණතුංග මහතා – මේ තීන්දුව ගත්තේ වන සංරක්ෂණ අධ්‍යක්ෂක ජෙනරාල්වරයා ඇතුළු සියලුම වග කිය යුතු නිලධාරීන් එකතු වෙලාද?

    අතිරේක දිසාපති – ඔව් ඇමතිතුමා. එතුමා දෙපාර්තුමේන්තු ප්‍රධානියා. සංරක්ෂක දෙපාර්තුමේන්තුව දැනුවත් ව තමයි මේ ඉඩම් සේද ගොවිපළට දීලා තියෙන්නේ. මිනිස්සුන්ට නඩු දලා තියෙනවා. වන සංරක්ෂක අධ්‍යක්ෂක ජෙනරාල්වරයා දැනුම් දීලා තියෙනවා ඒ නඩු ඉවත් කරගන්න කියලා.

    ජයතිලක මහත්මිය – මට නඩුව අයින් කරගන්න කියලා අධ්‍යක්ෂක ජෙනරාල්තුමා මාව දැනුවත් කරලා නෑ.

    දයාරත්න මහතා – මේ සාකච්ඡාවට මෙතුමියත් හිටියා. ඇය පමණයි විරුද්ධ වුණේ. කමිටුවේ දී තීරණය කළා මෙතුමිය හැර සියලු දෙනාට එකග වු නිසා මේ ඉඩම් ප්‍රාදේශීය ලේකම්ට භාරදෙන්න. නඩුව ඉවත් කරගන්නත් එතැන දී තීරණය කළා.

    ඇමති ප්‍රසන්න රණතුංග මහතා – දේශපාලන නායකයෝ නෙමෙයි  මේ තීන්දු අරන් තියෙන්නේ නිලධාරීන්. රාජ්‍ය නිලධාරීන් කරන වැරදි වලට දේශපාලනඥයින් බැනුම් අහන්නේ. කරුණාකරලා ජනතාව පීඩාවට පත් කරන්න එපා.

    ජයතිලක මහත්මිය – මේක 1885 ගැසට් කරලා තියෙන්නේ.

    දොම්පේ ප්‍රාදේශීය සභාවේ සභාපති  නීතිඥ පියසේන කාරියප්පෙරුම මහතා – ඔතන තමයි ප්‍රශ්නේ. කොළඹ නුවර පාර තිබුණේ කරත්ත පාර කියලා 1800 ගණන් වල. 1800 ගණන් වල තිබුණු දේවල් දැන් ක්‍රියාත්මක කරන්න බෑ. ඒවා කාලෙන් කාලට වෙනස් වෙලා.

    ජයතිලක මහත්මිය – සුරකිමු ගංගා ව්‍යාපෘතිය ආණ්ඩුවෙන් කරනවා. ඒ ව්‍යාපෘතිය යටතේ ඔය ඉඩම් දෙන්න බෑ.

    ඇමති ප්‍රසන්න රණතුංග මහතා – ඉතිං ඔබතුමියලා ආයතන ප්‍රධානීන්මනේ මේ තීන්දුව අරන් තියෙන්නේ. අපි නෙමෙයිනේ.

    ජයතිලක මහත්මිය –  ඔව් ඒක ඇත්ත. මම ඒක පිළිගන්නවා. හැබැයි ඒක වැරදියි.

    ඇමති ප්‍රසන්න රණතුංග මහතා – මිනිස්සු අසරණ කරන්න බෑ නිළධාරීන්ගේ කඹ ඇදිල්ල නිසා.

    ජයතිලක මහත්මිය – විද්‍යාත්මක දැනුමක් තියෙන අලුත් කමිටුවක් දාන්න.

    දොම්පේ ප්‍රා දේශීය සභාවේ සභාපති  නීතිඥ පියසේන කාරියප්පෙරුම මහතා – මේ 1885 නෙමේ. මේ 2021. 1885 දිහා බලලා දැන් තීන්දු ගන්න බෑ. මෙතුමිය ඇකේෂියා එක ගහක් කැපුවා කියලා ආවාසගේ හදන්න නා උයනේ අරියධම්ම හාමුදුරැවෝ උසාවි ගෙනිච්චා.

    වන ජීවි අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම් වර්නන් පෙරේරා මහතා –

    මේ නඩුව ඉල්ලා අස් කරගන්න කියන එක තමයි සියලු නිළධාරීන්ගේ සාකච්ඡාවේ දී ගත්ත තීන්දුව. මේ සමබන්ධයෙන් අපි මැදිහත් වෙලා ඊලග දීස්ත්‍රික් සම්බන්ධිකරණ කමිටුවට කරුණු ඉදිරිපත් කරන්නම්.

    ඇමති ප්‍රසන්න රණතුංග මහතා –  නිලධාරින් තමයි අණ පනත් හදන්නෙත් ඒ පණත් සංශෝධනය කරන්නෙත්. නිළධාරීන්ම හදලා නිලධාරීන් ඒවායේ හිර වුණාම ඒකේ වැරැද්ද පටවන්නේ දේශපාලනඥයින්ට. දේශපාලනඥයෝ අවුරුදු 05න් 05ට යනවා. හැබැයි නිලධාරීන් ටයි පටි මාරු කරගෙන ඉන්නවා. ඒ නිසා නිලධාරීන් මේ ප්‍රශ්නය අපිට විසදලා දෙන්න. ගොඩක් දුරට නිළධාරි කරන වැරදි හින්දා තමයි මේ රට මේ තත්ත්වයට පත්වෙලා තියෙන්නේ. ඔබතුමියලා තීන්දු කරලා කරන්න ඕන දේ අපිට කියන්න. අපි නෙමෙයිනේ මේවාට නිපුණතාවය තියෙන අය. ගම්පහ වනගහණය වැඩි කරනවාට මම 1500%කින් එකගයි. හැබැයි ඒකට ක්‍රමවත් වැඩපිළිවෙලක් තියෙන්නේ ඕනැ. ඔබතුමිය හදුනාගෙන තියෙනවාද ගම්පහ වන වගාවන් සිදු විය යුතු ප්‍රදේශ.

    ජයතිලක මහත්මිය – ඒ ගැන කටයුතු කරමින් ඉන්නවා.  

    ඇමති ප්‍රසන්න රණතුංග මහතා –  එහෙම හදුනාගෙන නැත්තම් ඉක්මණින් එවැනි වැඩ පිළිවෙලක් දිස්ත්‍රික් කමිටුවට ඉදිරිපත් කරන්න.  අපි ඒකට අවශ්‍ය සහයෝගය දෙන්නම්.

  • අනාගතයේදී ඔබේ ආහාර වේල කොතරම් සුරක්ෂිත ද ? සුපිරි හෙළිදරව්වක් !

    අනාගතයේදී ඔබේ ආහාර වේල කොතරම් සුරක්ෂිත ද ? සුපිරි හෙළිදරව්වක් !

    ලෝක ජනගහනය ඉහළ යත්ම දේශගුණ විපර්යාස වෙත ආහාරවල බලපෑම ඉහළ යමින් පවතී. සම්පත් සිඳී යාමේ පුරුදු සහ පරිසරයට හානිකර මස් සඳහා අපගේ වැඩිවන ඉල්ලුම නිසා අපි අනුභව කරන දේ කිසි විටෙකත් පෘථිවියේ සෞඛ්‍යයට වඩා වැදගත් නොවේ. 

    ක්ෂේත්‍රයේ සිට පිඟාන දක්වා ආහාර ලබා ගැනීම සඳහා ගත යුතු සියලු පියවර ඔබ සැලකිල්ලට ගත් විට, ආහාර නිෂ්පාදනය දැනට දේශගුණික විපර්යාස ඇති කරන විමෝචනයන්ගෙන් හතරෙන් එකකට වඩා දායක වේ. කෘෂිකර්මාන්තය සඳහා ඉඩ පහසුකම් සැලසීම, පොහොර සෑදීම හා යෙදවීම, සතුන් ඇති කිරීම සහ සැකසීම, ඇසුරුම් කිරීම සහ ප්‍රවාහනය කිරීම, අවසාන ප්‍රතිඵලය පාරිභෝගිකයින් වෙත අප වෙත ළඟා වීම මෙයට ඇතුළත් ය. 

    ඔබගේ පිගාන මත තැබූ දේ වෙනස් කිරීම ගැන ඔබ දැනට නොසිතුවද, වසර කිහිපයකින් අපට වැඩි තේරීමක් නොතිබෙනු ඇත. දේශගුණික විපර්යාස අඛණ්ඩව සිදුවන විට, එක් එක් බිම් කැබැල්ලෙන් අපට නිපදවිය හැකි ආහාර ප්‍රමාණය වෙනස් වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත. (සමහර සිසිල් ස්ථානවල එය ඉහළ යනු ඇත) නමුත් සාමාන්‍යයෙන් ගෝලීය වශයෙන් එය පහත වැටෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ඒ කියන්නේ අනාගතයේදී වැඩිවන ජනගහනයට උරුම වන්නේ අඩු ආහාර ප්‍රමාණයකි. 

    ඒ අතරම දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් නියඟයේ සිට ගංවතුර හා කුණාටු දක්වා ආන්තික කාලගුණික සිදුවීම් වැඩි වන අතර එමඟින් බෝගය අස්වැන්නෙක් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් විනාශ විය හැකිය. වඩාත්ම කනස්සල්ලට කරුණ නම්, මෙම ආන්තික කාලගුණික සිදුවීම් විශාල ප්‍රදේශ හරහා වැඩි වැඩියෙන් සම්බන්ධ වෙමින් තිබීමයි, උදාහරණයක් ලෙස උතුරු අර්ධගෝලයේ විශාල ආහාර හිඟයක් ඇතිවීමට ඉඩ ඇත. 

    “බොහෝ මිනිසුන්ට දේශගුණික විපර්යාස අත්විඳිය හැකි ප්‍රධාන ක්‍රමය වන්නේ ආහාර කෙරෙහි ඇති කරන බලපෑමයි: ඔවුන් ගන්නා ආහාර, ඔවුන් ඒ සඳහා ගෙවන මිල සහ ඔවුන් සතුව ඇති හැකියාව සහ තේරීමට එය ඍජුව බලපෑම් කරයි” යනුවෙන්  Oxfam’s Grow campaignහි ටිම් ගෝර් පවසයි.

    නමුත් අප ආහාරයට ගැනීමට තෝරා ගන්නා ආහාර හරහා මෙම වෙනස්කම් මන්දගාමී කිරීමට හෝ නතර කිරීමට පවා හැකිය. දේශගුණික විපර්යාස ඇති කිරීමේදී සෑම ආහාරයක්ම එක හා සමාන නොවේ. පර්යේෂණයන් පෙන්වා දෙන්නේ සාමාන්‍යයෙන් වෙනස්කම් කොතරම් විශාලද යන්න ජනතාව නොදන්නා අතර ඔවුන්ගේ ආහාර විමෝචනය අවතක්සේරු කරනු ඇති බවයි. 

    මිනිසුන්ගේ විමෝචන ඇස්තමේන්තු සහ සත්‍ය රූපය අතර ඇති මෙම විෂමතාවය පැහැදිලි කිරීම මට පළමුවෙන්ම අත්දැකීම් ඇති දෙයකි. මගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ වැඩි කාලයක් මැන්චෙස්ටර් විශ්ව විද්‍යාලයේ භෞතික විද්‍යාඥයෙකු ලෙස ගත කර ඇති අතර, මෑතකදී මම අපගේ ආහාර දාමයන්ට, විෂය පිළිබඳ පොතක් ලිවීමට සහ විද්‍යා ප්‍රදර්ශනවලදී මහජනතාව සමඟ කතා කිරීමට දත්ත විද්‍යාව පිළිබඳ මගේ විශේෂඥ දැනුම භාවිතා කළෙමි.

    ගවයකු ආහාරයට ගන්නා කැලරි වලින් 5% ක් පමණ නැවත හරිතාගාර වායුවක් වන මීතේන් ලෙස පරිසරයට එක්වන බව මා පැහැදිලි කරන තෙක් මිනිසුන් සාමාන්‍යයෙන් ස්ටීක් සහ බෝංචි අතර ඇති වෙනස ගැන පුදුමයට පත්වන බව මට පෙනේ. එඩිතර අය අපේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියට බෝංචි වල බලපෑම ගැන විමසයි. (මේවා දේශගුණික විපර්යාස සඳහා ද දායක විය හැකිද?) එහෙත්, නිර්භීත පර්යේෂකයන් පවා ගොවිතැන් අධ්‍යයනය කර ඇති අතර බෝංචි ආහාරයට ගැනීමෙන් ඒවායේ අඩංගු මීතේන් ප්‍රමාණය වැඩි නොවන බව සොයාගෙන ඇත. (එය අවම වශයෙන් කනස්සල්ලට පත්වීම අඩු දෙයකි)

    අපගේ රාත්‍රී භෝජන විකල්ප වෙත ආපසු යාම, අර්ධ ආදේශකයක් පවා විශාල බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. නිදසුනක් ලෙස, ගවමස් ග්‍රෑම් 227ක කුට්ටියක අප නිර්දේශිත දෛනික ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණයෙන් 100% ක් අඩංගු වේ. අපගේ දෛනික ප්‍රෝටීන් සියල්ලම එකවර පරිභෝජනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය නොවේ. අපට ග්‍රෑම් 227 ගවමස් කුට්ටියකින් 50%ක් අඩුකර බෝංචි, ඇට වර්ග, මාළු හෝ සමඟ අපගේ ආහාර වේල වෙනසකට ලක් කළ හැකිය.

    (අපගේ ආහාර  Foodprint Calculator සමඟ ඔබේ ආහාර වේල වෙනස් කිරීමෙන් ඇතිවිය හැකි වෙනස කුමක්දැයි සොයා බලන්න )

    එවිට අප අපගේ තේරීම් කරන කාලය තිබේ. අවුරුද්ද පුරාම සෘතුමය එළවළු අතේ තබා ගැනීමට අපි පුරුදු වී සිටිමු. නමුත් අපි එළවළු ආහාරයට ගන්නා විට, අපගේ ආහාර වේලට වායු සැතපුම් – air miles එකතු කළ හැකිය. 

    එහෙත්, වෙනත් මහාද්වීපයකින් ඇස්පරගස් හෝ කොළ බෝංචි ප්‍රවාහනය කරනවාට වඩා දේශීය හා කන්නයේ එළවළු ආහාරයට ගැනීම කෙතරම් වැදගත් ද? එය රඳා පවතින්නේ එම එළවළු අපට ලැබෙන ආකාරය මත ය. මයික් බර්නර්ස්-ලීගේ කෘතියට අනුව බෝට්ටු මගින් ප්‍රවාහනය කිරීම ආහාර නිෂ්පාදනය කිරීමේ දේශගුණික බලපෑමට සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් එකතු කරයි. 

    නමුත් ගුවනින් ආහාර ප්‍රවාහනය කරන විට බෝට්ටුවෙන් ආහාර ප්‍රවාහනය කරන විට මෙන් 100 ගුණයක බලපෑමක් දේශගුණික විපර්යාවලට සිදුකරයි. මෙහි ප්‍රතිඵලය වනුයේ ඔබ ග්‍රෑම් 227ක ගවමස් කුට්ටියක සිට එය ග්‍රෑම් 117 දක්වා 50%කින් අඩු කළහොත් සහ ගුවන් යනා මගින් ප්‍රවාහනය කරන ඇස්පරගස් වලින් කොටසක් මාරු කළහොත් එය දේශගුණයට වඩා හොඳ වීමයි. නමුත් අර්තාපල් සහ බෝංචි රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහයට එක් කළහොත් (ගුවන් යානාවලින් ප්‍රවාහනය කරන ඇස්පරගස් වලින් ඉවත් වීම) එහි දේශගුණික බලපෑම මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිය. 

    “මගේ ආහාර ගුවන් මගින් ප්‍රවාහනය කර ඇත්දැයි මා කියන්නේ කෙසේද?”  ඔබ එසේ ප්‍රශ්න කළ හැකිය.

    ඇත්ත ! පාරිභෝගිකයින් වශයෙන් අපට ඒ ගැන සහතික විය නොහැකිය. නමුත් සාමාන්‍යයෙන් බෝට්ටුවෙන් ආහාර යැවිය හැකි නම් එය ගුවන් මගින් පැමිණීමට ඉඩක් නැත. බෝට්ටුවෙන් හොඳින් ප්‍රවාහනය කරන ආහාර සඳහා උදාහරණ ලෙස කෙසෙල්, දොඩම්, ඇපල් සහ සහල්, බෝංචි සහ ඇට වර්ග ඇතුළු වියළි ආහාර ඇතුළත් වේ. බ්ලූබෙරීස්, ස්ට්රෝබෙරි, ඇස්පරගස් ඇතුළු නරක් වන පලතුරු හා එළවළු නරක් වීමට පෙර ප්‍රවාහනය කළ යුතු අතර ගුවන් මගින් ගමන් කළ යුතුය. අඹ සහ අන්නාසි වැනි පෙර පෙති කපන ලද ශක්තිමත් පලතුරු සඳහා අළු පැහැති ප්‍රදේශයක් ඇත, ඒවා පියාසර කිරීමට පෙර කපා දැමිය හැකිය. (ඒ ඒවා නිෂ්පාදනය කරන රටේ ශ්‍රම පිරිවැය අඩු නම් පමණකි) 

    ඇසුරුම්කරණය, විශේෂයෙන් ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම්කරණය පිළිබඳව දැනට විශාල සැලකිල්ලක් ඇත. එහෙත්, නැවතත්, දේශගුණික විපර්යාස කෙරෙහි ඇති බලපෑම බොහෝ විට එය වඩා විශාල යැයි උපකල්පනය කෙරේ. උදාහරණයක් ලෙස, කිරි පයින්ට් එකක් නිපදවීමේ දේශගුණික බලපෑම ප්ලාස්ටික් කිරි පෙට්ටියට වඩා 20 ගුණයකින් වැඩිය. එබැවින්, වීදුරු බෝතල්වල විකුණන කිරි මිලදී ගැනීම වෙත මාරු වීම දේශගුණික විපර්යාසයන්ට සාපේක්ෂව විශාල වෙනසක් නොකරනු ඇත, උදාහරණයක් ලෙස, ඔබේ කිරි පරිභෝජනය අඩකින් අඩු කිරීම ඊට වඩා වැදගත්ය.

    දැන් සුපිරි වෙළඳසැල්වල විකුණනු ලබන ශාක පදනම් කරගත් මස් විකල්ප සමඟ, වඩා තිරසාර ආහාර සඳහා ප්‍රවේශය කිසි විටෙකත් වඩා හොඳ විය නොහැකිය.

    ඔබ මෙතෙක් කියවා ඇති තොරතුරු පදනම් කරගෙන අනාගතයේදී වෙනස් ආකාරයකින් ආහාර ගැනීම ගැන ඔබ සිතනවාද? සමහර විට නැත. තරබාරුකම පිළිබඳ පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන් ආහාර ගන්නා ආකාරය වෙනස් කිරීමට වැඩි තොරතුරු තිබීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. කෙසේ වෙතත්, එය උදව් කරයි, මන්දයත් මිනිසුන් පද්ධති වෙනස්වීම් වලට වැඩි සහයෝගයක් දක්වන බැවිනි. (උදාහරණයක් ලෙස සීනි බද්දක්). 

    දේශගුණික විපර්යාස සඳහා ආහාරවල බලපෑම අවම කිරීම සඳහා අපට හඳුන්වා දිය හැකි පද්ධති වෙනස්කම් මොනවාද? පළමු පියවර වන්නේ විනිවිදභාවයයි. ගුවන් යානා මගින් ප්‍රවාහනය කරන ලද පළතුරු පිළිබඳ එම උදාහරණය ගන්න. (ගුවන් මගින් පැමිණෙන සියලුම ආහාරවල ගුවන් යානා ස්ටිකරයක් an airplane sticker දැකීමට මා කැමතිය) 

    දේශගුණික බලපෑම් ගණනය කිරීමේ විවිධ ක්‍රම තිබේ. නමුත් අධ්‍යයනවලින් බහුතරයක් “kg CO2e” (කාබන් ඩයොක්සයිඩ් කිලෝග්‍රෑම් සමාන – kilograms of carbon dioxide equivalent) භාවිතා කරයි. ආහාර නිෂ්පාදනයේ වැදගත්ම දායකත්වය සපයන නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් සහ මීතේන් ඇතුළු සියලුම හරිතාගාර වායූන්ගේ දායකත්වය එකතු කිරීමේ ක්‍රමයකි. 

    යුරෝපයේ නිපදවන 8oz මස් කුට්ටියක් සාමාන්‍යයෙන් කිලෝග්‍රෑම් 10 CO2e ප්‍රමාණයක් ඇති කරන අතර සාමාන්‍ය ගෝලීය පුරවැසියෙකුගේ මුළු දෛනික ආහාර වේල දිනකට කිලෝග්‍රෑම් 6 CO2e පමණ වේ. සෑම දිනකම හරක් මස් 8oz ආහාරයට ගැනීම අපගේ අයවැයට වඩා වැඩිය. නමුත් මයික්‍රෝවේව් කළ අර්තාපල් සහ බෝංචි දිවා කාලයේදී වෙනත් ආහාර අනුභව කිරීමට විශාල ඉඩක් තබයි. මන්දයත් එය කිලෝ ග්‍රෑම් 0.5 ට වඩා අඩු CO2e ප්‍රමාණයක් දායක වන බැවිනි.

    ලේබල් කිරීම මගින් ‘ආහාර දේශගුණික බලපෑම් (food climate impacts) පිළිබඳ පාරිභෝගික දැනුවත්භාවය වර්ධනය ගත හැකිය . මේවායින් සමහරක් දැනටමත් සිදුවීමට පටන් ගෙන ඇති අතර, ආහාර වෙළඳ නාම වන Quorn සහ Oatly ඔවුන්ගේ එක් එක් නිෂ්පාදන සඳහා විමෝචන ඔවුන්ගේ පැකේජවල පෙන්වයි. නමුත් සමහර අයට මේ පිළිබඳ හැඟීමක් තිබිය හැකිය. 2009 දී වෝකර්ස් ක්‍රිස්ප්ස් ඔවුන්ගේ පැකට්වල CO2e මුද්‍රණය කිරීම ආරම්භ කළ අතර එක්සත් රාජධානියේ සුපිරි වෙළඳසැල් දැවැන්තයෙකු වන ටෙස්කෝස් සිය ගණනක් නිෂ්පාදන සඳහා ද එසේ කිරීමට පටන් ගත්තේය. (පසුව ඒවා නැවතුණේ එය ඔවුන්ට වෙළඳපල වාසියක් ලබා නොදෙන බැවිනි)

    ‘ මිනිස්සු ඒ කාලේ ඒවා කිසිසේත් ගණන් ගත්තේ නැහැ. ඔවුන් දැන් ප්‍රමාණවත්ද? ඔවුන් එසේ කළත් අපට මෙය ස්වේච්ඡා පද්ධතියක් ලෙස තැබිය හැකිද?‘

    ඩෙන්මාර්කය මෑතකදී ආහාර දේශගුණික ලේබල් කිරීම අනිවාර්ය කරන බව ප්‍රකාශ කර ඇති අතර දේශගුණික බලපෑම් පිළිබඳව විශේෂයෙන් ආහාරමය මාර්ගෝපදේශ නිකුත් කර ඇත. 

    ඔබ දේශගුණික බලපෑම් ලේබල දෙස බලනවාද? අප සුපිරි වෙළඳසැල් රාක්ක දිගේ ගමන් කරන විට වෙනසක් කිරීමට අවශ්‍ය තරම් තොරතුරු දැනටමත් තිබේ. ඉතින් සමහර විට නව ක්‍රමය කිසිම තේරුමක් නැතිද? නමුත් ඔබ ඒවා දෙස එතරම් අවධානය යොමු නොකළත් බලපෑමක් ඇති කරන බව පෙනේ. නිෂ්පාදකයින්ට ඔවුන්ගේ පැකට්වල “නරක” ලේබලයක් අවශ්‍ය නොවන අතර සමහර විට ලුණු අන්තර්ගතයෙන් පෙන්වා ඇති පරිදි ඍණාත්මක සෞඛ්‍ය සලකුණක් උපයන කාණ්ඩයකට වැටීම වළක්වා ගැනීමට ප්‍රතිසංස්කරණය කරයි

    නිවසේ ආහාර පිසීම (home cooking) මගින් ආහාර දේශගුණික බලපෑම්වලට (food climate impacts) සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් එකතු කළ හැකි බව දැන ගැනීමෙන් බොහෝ අය පුදුමයට පත් වෙති. පර්යේෂණයන්ට අනුව උඳුන තුල එළවළු පුලුස්සා දැමීම සාමාන්‍යයෙන් ඒවායේ දේශගුණික බලපෑම් මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිය. පැය දෙකක් උඳුන මත තැබීම CO2e 2kg පමණ දායක වේ. උදුනෙන් බේක් කරන ලද අර්තාපල් මයික්‍රෝවේව් උදුනකට වඩා බෙහෙවින් නරක ය. මිනිත්තු අටක් මයික්‍රෝවේව් උදුන භාවිතා කිරීම කිලෝග්‍රෑම් 0.1 ට වඩා අඩු CO2e ට දායක වේ.

    නව තාක්ෂණය මඟින් ගණනය කිරීම් සිදු කිරීම සඳහා ආහාර නිෂ්පාදකයින් මත පැටවෙන බර අඩු කර ගත හැකිය. සිසිල් ගොවිපල (Cool Farm) මෙවලම වැනි පරිගණක වැඩසටහන්, CO2e kg ගණනය කිරීම සඳහා පවතින ගොවිපල දත්ත භාවිතා කරයි. බ්ලොක්චේන් (Blockchain) සැපයුම් දාමයට පහළින් තොරතුරු තත්‍ය වේලාවට බෙදා ගැනීමේ හැකියාව ලබා දෙයි. ගිකි වැනි යෙදුම් (Apps like Giki) පාරිභෝගිකයින්ට තීරු කේතය පරිලෝකනය කිරීමෙන් භාණ්ඩයට “ඉතා ඉහළ”, “ඉහළ”, “මධ්‍යම” හෝ “අඩු” දේශගුණික බලපෑම් තිබේදැයි පැවසීමට උපකාරී වේ. සබැඳි සාප්පු සවාරි යෙදුම් (Online shopping apps) මගින් අපගේ ට්‍රොලි වල දේශගුණික උණුසුම් ස්ථාන climate hotspots in our trolley පෙන්විය හැකිය. 

    අවසාන වශයෙන්, ආහාර අපද්‍රව්‍ය food waste නරක බව අප සැමට එකඟ විය හැකිය. ගෝලීය වශයෙන්, ආහාර වලින් තුනෙන් එකක් පමණ විනාශ වී හෝ නාස්ති වන අතර එක්සත් රාජධානිය වැනි රටවල මෙම අපද්‍රව්‍ය වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදුවන්නේ නිවසේදීය. 

    ආහාර අපද්‍රව්‍ය අවම කිරීමෙන් අපතේ යන ආහාරවල දේශගුණික බලපෑම් ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම මෙන්ම කුණු වීමට අඩු ආහාර යැවීම සහ ගොඩබෑමේ ස්ථානවල මීතේන් මුදා හැරීම වළක්වා ගත හැකිය. ආහාර අපද්‍රව්‍ය අවම කිරීම සඳහා අත්හදා බැලූ සහ පරීක්ෂා කරන ලද ක්‍රම අතරට ආහාර සැලසුම් කිරීම, ශීතකරණය හෝ කැටි කිරීම සහ ඉතිරිව ඇති ආහාර අනුභව කිරීම සහ ප්‍රමාණාත්මකව මැනීම ඇතුළත් වේ. 

    නමුත් තාක්‍ෂණයටද අපට උපකාර කළ හැකිය. තාක්ෂණික සමාගමක් වන Food Cloud අපද්‍රව්‍ය රහිත ඉල්ලුමේ වෙනස්වීම් වලට ප්‍රතික්‍රියා කිරීම සඳහා ගතික මිලකරණය භාවිතා කරමින් ආහාර බෙදාහරින්නන් සඳහා විසඳුම් ලබා දෙන අතර අතිරික්තය අවශ්‍යතා ඇති අය වෙත හරවා යවයි. පාරිභෝගිකයින්ට තම අසල්වැසියන්ට තවදුරටත් අවශ්‍ය නොවන ආහාර ගැන දැන ගැනීමට ඉඩ දිය හැකිය.

    අපගේ ජීවිත තුළ අප සැමට දැන් කළ හැකි දේවල් තිබේ, එසේම වඩාත් පුළුල් ලෙස දැනුවත් කිරීම. බීබීසී ෆියුචර් හිFoodprint Calculator. භාවිතයෙන් ඔබේම දේශගුණික බලපෑම් සඳහා ඔබේ ආහාර කොපමණ ප්‍රමාණයක් දායක වේද යන්න ඔබට දැනගත හැකිය . කැල්කියුලේටරය අඩු බලපෑමක් ඇති ආහාර ආදේශක ද පෙන්වයි. 

    දත්ත විද්‍යාඥයෙකු ලෙස මගේ අවවාදය වනුයේ ඔබ නිරන්තරයෙන් ආහාරයට ගන්නා ආහාර කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන්න. එය වඩාත්ම දේශගුණික බලපෑමට හේතු වේ. ඔබට මෙම නිත්‍ය දේවල් පළමුව වෙනස් කළ හැකි නම් එය වඩාත් කළමනාකරණය කළ හැකි අතර දේශගුණික ප්‍රතිලාභ වසර පුරා එකතු වේ . ඉන්පසු ප්‍රමාණ දෙස බැලීමෙන් ආරම්භ කරන්න. ඔබට එක් සේවාවක් සඳහා වන මුදල අඩකින් අඩු කළ හැකි නම්, මෙය දැනටමත් විශාල වෙනසක් කරනු ඇත. නමුත් බොහෝ දෙනෙකුට නිතිපතා දේවල් අඩු කිරීමට හෝ අහිමි කිරීමට වඩා නව දේවල් එකතු කිරීම ගැන හොඳ හැඟීමක් ඇත. එබැවින් ඔබේ ආහාර වේලට එළවළු සහ බෝංචි හෝ පරිප්පු වැනි දේශගුණික හිතකාමී ආහාර එකතු කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න. 

    නිදසුනක් ලෙස, ස්පැගටි බොලොග්නිස් හි දේශගුණික බලපෑමෙන් 90% ක් පමණ පැමිණෙන්නේ හරක් මස් වලින් වන අතර, එක් කොටසක් කිලෝග්‍රෑම් 6 ක් පමණ CO2e පමණ වේ. පරිප්පු ටින් කිහිපයක් සමඟ වට්ටෝරුව වැඩි කිරීම ඔබ කොටසකට අනුභව කරන හරක් මස් ප්‍රමාණය ස්වයංක්‍රීයව අඩු කරයි. ඔබට සම්පූර්ණ මාර්ගයට යාමට අවශ්‍ය නම්, හරක් මස් ටින් කළ පරිප්පු මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමෙන් සමස්ත දේශගුණික බලපෑම අවම කළ හැකිය.

    සාරා බ්‍රිඩ්ල් Sarah Bridle එක්සත් රාජධානියේ මැන්චෙස්ටර් විශ්ව විද්‍යාලයේ භෞතික විද්‍යා අංශයේ මහාචාර්යවරියකි. ඇය විශ්ව විද්‍යාව සහ ආහාර නිෂ්පාදනය අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා දත්ත විද්‍යාව භාවිතා කරන අතර  ඇය  Food and Climate Change – Without the Hot Air කෘතියේ කතුවරියයි.

    බී.බී.සී. ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ