කොවිඩ් වසංගතය සමග ලෝකය පුරා අගළු දැමීම ක්රියාත්මක වෙනවා. ඒ නිසාම බොහෝ රටවල මේ කාලයේ ‘ගෙවතු වගාව‘ අතිෂය ජනප්රිය කටයුත්තක් වී තිබෙනවා. ලංකාවේ තත්ත්වයත් එසේමයි. පසුගිය කොවිඩ් අගුළු දැමූ සමයේ ලංකාවේ ගෙවතු වගාව අතිෂය ජනප්රිය වුණා. දැන් යළිත් පූර්ණ රාජ්ය අනුග්රහය මත එය යළිත් ක්රියාත්මක වෙනවා.
අපි මේ ලිපිය පළ කරන්නේ ලංකාවේ ගෙවතු වගාකරුවන් අතර උත්තේජනයක් ඇති කරන්න. මොකද ලෝකය පුරාම ලැබෙන පොදු අත්දැකීම වන්නේ ‘ගෙවතු වගාව විනෝදාත්මක අත්දැකීමක්‘ බවයි.
ලංකාවේ අපිත් ගෙවතු වගාව ‘හුදු ලාභය‘ ගැන නොසිතන දෙයක් ලෙස සැලකුවහොත් වත්මන් ආර්ථික හා සෞඛ්ය ගැටලු රැසක් විසදී යන බව මේ අනුව පැහැදිලියි.
Covid-19 වසංගතය හේතුවෙන් මහා බ්රිතාන්යෙය් වගාකරුවන්ට මේ වසරේදී ඔවුන්ගේ යෝධ එළවළු ප්රදර්ශනය කිරීමට ඇත්තේ ඉතා අල්ප අවස්ථාවකි
කොරෝනා වසංගතය නිසා මේ වසරේ මහා බ්රිතාන්යෙය් සාම්ප්රදායිකව පැවැත්වෙන බොහෝ උද්යාන විද්යාත්මක සංදර්ශන අවලංගු කර ඇති අතර, සුපිරි එළවළු වගා කරන්නන්ට ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන පෙන්වීමට ඇති අවස්ථාව ඉතා අල්පය.
කොරෝනා වසංගතය බොහෝ දෙනෙකුට ඒවා පෙන්වීම නැවැත්විය හැකි වුවද, ඒවා වර්ධනය වීම නතර කළේ නැත.
ශාක පෝෂක සමාගමක් වන කැනා, (Canna, a plant nutrient company) යෝධ එළවළු ශූරතාවලිය සංචාරය සඳහා රැගෙන ගියේ මැල්වර්න් සරත් ප්රදර්ශනය අවලංගු කිරීමෙන් පසුව වන අතර ජාතික එළවළු සංගමය (National Vegetable Society (NVS) සිය තරඟ කිහිපයක් අන්තර්ජාලය හරහා ගෙන ගියේය.
වගාකරුවන්ට ඔවුන්ගේ ප්රදර්ශනය ඡායාරූප ගත කිරීමෙන් සහ විද්යුත් තැපෑලෙන් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් ඇතුළු විය හැකිය. ලෝක වාර්තා පහක් තබා ඇති නොටිංහැම්ෂයර් හි ජෝ ආතර්ටන් (Joe Atherton) වැනි එළවළු වගාකරුවන්ට තම 2020 අස්වැන්න විනිසුරුවන්ට ඉදිරිපත් කිරීමට මෙය ඉඩ දුන්නේය.
යෝධ එළවළු වගා කිරීම වෙනඅවෙන් ජෝ ආතර්ටන් දැනටමත් ලෝක වාර්තා පහක් තබා ඇත
මෑන්ස්ෆීල්ඩ් වුඩ්හවුස් හි 65 හැවිරිදි ආතර්ටන් මහතා පසුගිය සති අන්තයේ ‘මෑන්ස්ෆීල්ඩ් හි ද ග්රෝ ෂෝ: ඔන් ටුවර් (The Grow Show: On Tour in Mansfield) වෙත සිය යෝධ එළවළු කිහිපයක් රැගෙන ගියේය.
ඔහු විශ්වාස කරන්නේ ඔහු සිය හයවන ලෝක වාර්තාව පිහිටුවා ඇති බවයි. මෙවර දිගම සල්සිෆයි (the longest salsify) සඳහා එය හිමිවන බව ඔහු විශ්වාස කරයි.
Parsnip එකකට සමාන පෙනුමක් ඇති එය (The root vegetable) අගුලු දැමීමේදී මීටර් 5.5 (අඩි 18) දක්වා වර්ධනය විය. මීටර 8.5 (අඩි 27) ක වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් ඔහු තම දිගම බීට්රූට් වාර්තාව ද පරාජය කළේය.
ජෝ ආතර්ටන් දිගම බීට්රූට් සඳහා තමාගේම වාර්තාවක් පරාජය කළේය
වසංගතය හේතුවෙන් තමා මේ වසරේ සහභාගී වන එකම තරඟය මෙය බව ආතර්ටන් මහතා පැවසීය.
කැනාහි හොලි බෝලස් මෙසේ පැවසීය: “සුපුරුදු සංදර්ශන සියල්ල අවලංගු කර තිබියදීත් [වගාකරුවන්ට] ඔවුන්ගේ වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීමට අපට අවශ්ය වුණා”
පළමු වරට යෝධ එළවළු වගා කරන්නන් කිහිප දෙනෙකුගේ උනන්දුවක් ද මෙවර ඇත.
එවැනි නවකයකු වන – ඩර්බිෂයර් හි වින්ගර්වර්ත්හි ඩොමිනික් ඩ්රිස්කොල් මහතා අගුලු දැමීමේදී වෙන් කළ කාලය තුළ කිලෝ ග්රෑම් 22ක් බර ගෝවා ගෙඩියක් වගා කළේය.
“මම සාමාන්යයෙන් යෝධ එළවළු කරන්නේ නැහැ,” ඔහු පැවසීය.
“මම එළවළු ප්රදර්ශනය කරන්නේ ඒවා විශාල ලෙස පෙනෙනවාට වඩා ලස්සන නිසයි. මම එහි බීජ ලබා ගත්තා”
ඩොමිනික් ඩ්රිස්කොල්ගේ යෝධ ගෝවා ගෙඩියේ බර කිලෝග්රෑම් 22 කි
“එය එක්තරා ආකාරයක උද්දීපනයක්, වර්ධනය වීමේ සතුට හරිම අපූරුයි. ඒ නිසා අස්වැන්න නෙළීම ඇත්තෙන්ම කනගාටුදායකයි,” ඔහු පැවසීය.
“මා සතුටට පත් වන කරුණ වන්නේ ඒවා වැඩීමට සැලැස්වීම සහ ඒවා වර්ධනය වීම දැකීමයි.”
ඩ්රිස්කොල් මහතා පවසන පරිදි බොහෝ යෝධ එළවළු මෙන් නොව ගෝවා “අපූරු” රස බැලීමකි
39 හැවිරිදි ඩ්රිස්කොල් මහතා තම කෝර්නිෂ් උරුමක්කාර ගෝවා පෙන්වීමට අවස්ථාවක් නොමැති විට ඔහුට කළ හැකි එකම දේ කළේය. ඒවා ආහාරයට ගත්තේය.
බොහෝ යෝධ එළවළු මෙන් නොව එය රසවත් බව ඔහු පැවසීය.
“අපි ඊයේ රෑ එයින් ටිකක් ආහාරයට ගත්තා. ඒක හරිම අපූරුයි – ඇත්තටම නැවුම් හා හැපෙනසුළුයි,” ඔහු පැවසීය.
කෙවින් ෆෝටේ පවසන්නේ අගුලු දැමීමේ සිට වර්ධනය වීමේ උනන්දුව ඉහළ ගොස් ඇති බවයි
සවුත් වේල්ස්හි කෙවින් ෆෝර්ටි, ඔන්ලයින් හරහා යෝධ නිර්මාංශ ෆේස්බුක් කණ්ඩායමක් (giant veg Facebook group) පවත්වාගෙන යන්නෙකි.
ලොව පුරා සිටින වගාකරුවන්ට සමාජ මාධ්ය හරහා සම්බන්ධ වීමට අවස්ථාවක් ලැබී ඇති බව පැවසීය.
“අපි අන්තර්ජාලය හරහා විනෝදජනක තරඟ කිහිපයක් පවත්වා තිබෙනවා. වත්මන් තරුණ පරම්පරාව අතර දැන් යෝධ එළවළු ආහාරයට ගැනීම කෙරෙහි විශාල උනන්දුවක් ඇති වී තිබෙනවා” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.
වගාකරුවන් වැඩිහිටි නිවාස හා ආහාර බැංකු (food banks) රැකබලා ගැනීම සඳහා එළවළු පරිත්යාග කර ඇති බව ඔහු පැවසීය.
“එය විනෝදජනක විනෝදාංශයක් වන අතර එය මිනිසුන්ට පිටතට යාමට සහ අගුලු දැමීමේදී ධනාත්මකව සිටීමට උපකාරී වේ.” ඔහු වැඩි දුරටත් පැවසුවා.
බී.බී.සී. වාර්තාවකි. – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ
