ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා විසින් අද (16) දින අමාත්ය මණ්ඩලය පහත සඳහන් පරිදි සංශෝධනය කර තිබේ.
සංවර්ධන සම්බන්ධීකරණ අධීක්ෂණ අමාත්ය
කොවිඩ්-19 අවදානම් මට්ටම්වල 4 වැනි මට්ටමට රට පත්ව ඇති බව ප්රකාශ කර එම මට්ටමට අනුව ගත යුතු ක්රියාමාර්ග වහාම ක්රියාත්මක කරන ලෙස රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය අද (16) නිකුත් කළ නිවේදනයක් මගින් රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.
කොවිඩ් ව්යාප්තිය පාලනය සඳහා සමාජය තුළ පුද්ගල සංසරණය 80%ත් 90%ත් අතර ප්රමාණයකින් අඩුකරන ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටින එම සංගමය පවසන්නේ ඊට අදාළ පියවර කොවිඩ් කාර්ය සාධක බළකාය සහ සෞඛ්ය අමාත්යංශය හැකි ඉක්මනින් ක්රියාත්මක කළ යුතු බවයි.
එන්නත්කරණ ක්රියාවලිය ද විද්යාත්මක ක්රමවේදයකින් බැහැරව සිදුවන බව ද එම නිවේදනයේ වැඩි දුරටත් සදහන් වේ.
රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය නිකුත්කළ නිවේදනය මෙසේය.
පුරෝහිතයා කිව්වා ලු ‘‘රජතුමනි මාව වළට දාපු එකත් ඔබතුමාට මම ස්තූතිවන්ත වෙනවා. මොකද ඔබතුමාත් එක්ක මම ගියානම් එහෙම සම්පූර්ණ මනුස්සයෙක් හොයන කොට මමයි බිලි පූජාවට පත්වෙන්නේ ‘‘ කියලා.
සෞඛ්ය අමාත්යාංශයෙන් තමන්ව ඉවත් කෙරුණේ තමා බලාපොරොත්තු නොවුණු මොහොතක බව හිටපු සෞඛ්ය අමාත්ය, වත්මන් ප්රවාහන අමාත්ය පවිත්රා වන්නිආරච්චි මහත්මිය පැවසුවාය. ඇය ඒ බව සඳහන් කළේ සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ දී සිය සමුගැනීම වෙනුවෙන් අද (16) සංවිධානය කර තිබූ කෙටි උත්සවයකදීය.
එහිදී අමාත්යවරිය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේ සෑම දේයක්ම සිදුවන්නේ හොඳට යැයි සිතා තමා හිත හදා ගැනීමට කටයුතු කරන බවයි.
හිටපු සෞඛ්ය අමාත්යවරිය විසින් කළ ඒ සංවේදී කතාව පහත පළ වේ.
මම හිතුවේ නෑ එකපාරට මේ වෙනස වෙයි කියලා. මම ඒත් යන්න ඉස්සෙල්ලා ඩොක්ට ට කිව්වා මිනිස්ට්රි ෂෆල් එකකට ද දන්නෑ කියලා.
ඒ දෙන්නම කිව්වා එහෙම වෙන්නේ නෑ කියලා. මම එනකොට අමාත්යාංශයට ඔබතුමන්ලා ‘අනේ මේ ගෑණි චුතවෙලා ගියානම් කියලා‘
කවුරුවත් හිතුව කියලා මම විශ්වාස කරන්නේ නෑ. ඒත් අන්එක්ස්පැක්ටඩ් මොහොතක. සෞඛ්ය අමාත්යාංශය වෙනුවට ප්රවාහන අමාත්යාංශය මට භාරදීලා තිබුණා. මං එතන්ට යනකම්ම මම ඇත්තටම දැනන් හිටියෙත් නෑ. මේ මාරුවීම සිද්ධවෙනවා කියලා.
කොහොම වුණත් ජීවිතේ හැමදේම සතුටින් භාරගන්න ඕනේ. අටුවා කතාවක තියෙනවා. රජ්ජුරුවොයි පුරෝහිතයයි ගමනක් යනකොට..
රජ්ජුරුවො දුන්නෙන් විද්දලු මුවෙකුට. කවදාවත් එහෙම ඉලක්කෙ වරදින් නෑ..වැරදුණාම පුරෝහිතයගෙන් ඇහුව ලු ‘ඇයි මට මෙහෙම වුණේ ?‘‘ කියලා.
‘‘ස්වාමීනි, වෙන්නේ හොඳට‘‘ කියලා පුරෝහිත කිව්වලු.
තව ටිකක් කල් යනකොට. රජ්ජුරුවන්ගේම කඩුවෙන් එයාගේ ඇඟිල්ල කැපිලා පුරුකක් වෙන් වුණා ලු. ‘‘ඇයි මෙහෙම වෙන්නේ පුරෝහිත ?‘ කියලා ඇහුවාම, ‘‘ස්වාමීනි, ඕක කැපුනෙත් හොඳට‘‘ කියලා කිව්වා ලු.
ඉතින් ඒ ගමන රජ්ජුරුවන්ට කේන්ති ගිය පාර අර පුරෝහිතයව වළට දාලා රජ්ජුරුවෝ යන්න තියෙන පාරේ යන්නේ නැතුව අනික් පැත්තට ගියාලු. ගියාම අහුවුණා ලු ගෝත්රික කණ්ඩායමකට.
ඒ කට්ටිය බිලි පූජාවක් හොයාගෙන හිටිය ලු මනුස්සයෙක් ව. අරගෙන ගිහිල්ලා රජ්ජුරුවොව හොඳට නාවලා
බිලි පූජාවට ගෙනිච්චා ලු.
බිලි පූජාව දෙන්න හදනකොට සම්පූර්ණ මනුස්සයෙකුයි බිලි පූජාවට ඕනේ. මෙයාගෙ ඇඟිල්ලේ කෑල්ලක් නෑ, මෙයාව අතහැරිය ලු.
ඒ ගමන රජ්ජුරුවෝ කල්පනා කළා ලු, ‘මට පුරෝහිතයා කියපු එක ලොකු දෙයක් නේ. මේ වෙන්නේ හොඳට කියලා කිව්වා නේ. මම පුරෝහිතයා වළට දාපු එක අපරාදේ. මගේ ජීවිතේ බේරුනේ ඇත්තටම ඇඟිල්ලේ කෑල්ලක් කැපිච්ච හින්දා නේ‘ කියලා.
රජ්ජුරුවෝ ආපහු බොහොම වෙහෙස අමාරුවෙන් අර වළ හොයාගෙන ගිහිල්ලා පුරෝහිතයව ගොඩ අරගෙන කිව්වාලු ‘‘සමාවෙන්න මට‘
පුරෝහිතයා කිව්වා ලු ‘‘රජතුමනි මාව වළට දාපු එකත් ඔබතුමාට මම ස්තූතිවන්ත වෙනවා. මොකද ඔබතුමාත් එක්ක මම ගියානම් එහෙම සම්පූර්ණ මනුස්සයෙක් හොයන කොට මමයි බිලි පූජාවට පත්වෙන්නේ ‘‘ කියලා.
ඉතින් ඒක නිසා මේ හැමදේම වෙන්නේ හොඳට කියලා අපි හිත හදාගමු. වෙන කරන්න දෙයක් නෑ. දුකක් තියෙනවා ඇමතිතුමා. අලුත් ඇමතිතුමාටත් සහයෝගය ලබාදෙන්න. මම තවමත් කියන්නේ තව සති 4ක වගේ කාලයක් අපිට තියෙන්නේ. දැනට 54%කට අපි වැක්සිනේෂන් එක දීලා තියෙන්නේ. තව සති 4කින් අපිට මේ රට බේරගන්න පුළුවන්‘‘
කොවිඩ් වසංගතය පාලනය කිරීමට ජනාධිපතිවරයා ප්රමුඛ ආණ්ඩුව ගෙන යන වැඩ පිළිවෙල දැඩි ලෙස විවේචනය කළ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ “කිසිදු පුරවැසියෙක් ජනාධිපතිගේ තකතීරු තීරණ නිසා මිය යා යුතු නැහැ” යනුවෙන් අවධාරණය කළේය.
අද අන්තර්ජාලයේ සජීවී විකාශයක් ඔස්සේ මාධ්ය හමුවක් පවත්වමින් එම පක්ෂයේ නායක අනුර දිසානායක මේ බව අවධාරණය කර තිබිණි. එහිදී ඔහු දැක්වූ අදහස් පහත පළ වේ.
“කොවිඞ් වසංගතය ඇතිවූ පසුව එහි දරුණුතම ව්යසන අවදියට අපේ රට මුහුණ දී තිබෙනවා. මේ තත්වය පිළිබඳව පාලකයන් විසින් නිසි තක්සේරුවකින් යුතුව තීන්දු-තීරණ සහ ක්රියාමාර්ග නොගන්නා බව තහවුරු වී තිබෙනවා. මේ නිසා පවතින තත්වය සමාජයට හෙළිදරව් කරමින් ජනතාව මේ හමුවේ ගතයුතු ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව දැනුම්දීමට මෙම මාධ්ය හමුව පවත්වනවා.
මේ ව්යසනය දරුණු වී තිබෙන තරම සිකුරාදා (13) දිනයේ දත්තවලට අනුව සෑම මිනිත්තු 09කටම වරක් අපේ ආදරණීයයන් මියයමින් තිබෙනවා. දෛනික මරණ සංඛ්යාව 150 ඉක්මවමින් වාර්තා වෙනවා. මෙය දෛනිකව වාර්තා වන ආසාදිතයින්ගෙන් 05% ඉක්මවන තත්වයක්. භයානක ලෙස මෙම වෛසරය පැතිරුණු රටවල් හා සංසන්දනය කරන විට ඉතාමත්ම භයානක තත්වයක්. ආසාදිතයින් දෛනිකව 3,000 ඉක්මවූ ප්රමාණක් වාර්තා වෙනවා. අපේ රෝහල් පද්ධතියෙන් හරි අඩක් කොවිඞ් මර්දනය සඳහා යොදා ගන්න කියලා ආණ්ඩුව උපදෙස් දී තිබෙනවා. සාමාන්යයෙන් ගත්තත් රෝගීන්ට ප්රමාණවත් නොවන රෝහල් පද්ධතියක් තියෙන්නේ. 50%ක් කොවිඞ් සඳහා පමණක්ම යෙදවීමෙන් නොනැවතී මුළු රෝහල් පද්ධතියම කොවිඞ් සඳහා යොදා ගැනීමට සිදුවීමේ අනතුරක් තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම නිව්මෝනියා තත්වයේදී පාවිච්චි කරන ‘ටොෆිලිසුමැබ්’ කියන ඖෂධය කොළඹ ජාතික රෝහල තුළ හිඟ වී තිබෙනවා. සමස්තයක් හැටියට ඖෂධ හිඟයක් පවතිනවා.
ඊට අමතරව සෞඛ්ය කාර්ය මණ්ඩල විශාල ප්රමාණයක් ආසාදනයට ගොදුරු වී තිබෙනවා. එක පැත්තකින් රෝහල් ධාරිතාව 50%ක් කොවිඞ්වලට වෙන් කිරීම, ඖෂධ හිඟය සහ කාර්ය මණ්ඩල ආසාදනය වීමෙන් මුළු සෞඛ්ය පද්ධතියම කඩා වැටීමේ අනතුරකට අපේ රට මුහුණ දී තිබෙනවා. මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්, විශාල ප්රමාණයක් රෝගයට ගොදුරු වී තිබෙනවා. මේ නිසා සෑම පැත්තකින්ම වාර්තා වී තිබෙන්නේ අපේ රටේ ජනතාව අනතුරට පත්වී තිබෙන බවයි. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ ඉදිරි පුරෝකථන අනුව සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට දෛනික මරණ සංඛ්යාව 220 ඉක්මවන බවත් දෙසැම්බර් මස අවසන් වන විට අවම වශයෙන් 15,000 සිට උපරිම වශයෙන් 30,000 දක්වා මරණ සිදුවිය හැකි බව වාර්තා කර තිබෙනවා. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය මෙම පුරෝකථනයන් සකස් කළේ අපේ රටේ පබා පලිහවඩන ඇතුළු ජ්යෙෂ්ඨතම වෛද්ය විශේෂඥ කණ්ඩායම් සහ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ විශේෂඥ කණ්ඩායම් එකතුවකින්. මෙයින් පෙන්වන දිශාවන් වඩාත් බිහිසුණු බවට අනතුරු අඟවා තිබෙනවා. වගකීම් දරන සියලු ආයතන ගතයුතු ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව ආණ්ඩුවට දැනුම් දී තිබෙනවා. විශේෂඥ වෛද්යවරුන්ගේ සංගමයේ පද්මා ගුණරත්න මැතිතුමිය මෙහි තිබෙන මාරාන්තික ස්වභාවය අනුව අවම වශයෙන් ඇඳිරි නීති ක්රියාමාර්ගයකට යා යුතු බව දැක්වූවා. විශේෂඥ වෛද්යවරුන්ගේ සංගමයේ සභාපති ලකරුවන් ප්රනාන්දු රට වැසිය යුතුයි කියන යෝජනාව ඉදිරිපත් කළා. රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය තමන් ලබාදුන් යෝජනා ක්රියාත්මක කළා නම් විශාල මරණ සංඛ්යාවක් වළක්වා ගත හැකිව තිබූ බව ප්රකාශ කළා.
මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සංගමයේ සභාපති උපුල් රෝහණ මහත්මයා ප්රකාශ කර තිබුණේ දැන් රට වැහුවත් තව දින 10-12ක් යන තෙක් මේ සිදුවන මරණ වළක්වා ගත නොහැකි බවයි. නමුත් ඊට පසුව සිදුවන මරණ වළක්වා ගැනීම සඳහා රට වැසීමට සූදානම් නැත්නම් සති දෙකකට ආහාර සූදානම් කරගෙන තමන් විසින්ම නිරෝධායනයට ලක්වන ලෙස ඔහු ඉල්ලා සිටියා. නියෝජ්ය සෞඛ්ය අධ්යක්ෂ ජනරාල් හේමන්ත හේරත් මහත්මයා ගතයුතු ක්රියාමාර්ගය පිළිබඳව රජය දැනුවත් කර ඇති බව සහ ගත යුතු ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව උපදෙස් දී ඇති බව ප්රකාශ කර තිබුණා. කොවිඞ් මර්දන රාජ්ය ඇමති සුදර්ශනී ප්රනාන්දුපුල්ලේ මාධ්යයට හෙළි කළේ රජය අදාළ තීන්දු-තීරණ ගත යුතු බවයි. වෙනත් අය තීන්දු ගන්නා බැවින් ජනතාවගේ ආරක්ෂාවට වගකියන්න කිසිවෙක් නැති බව ඇය ඇඟවීම් කර තිබෙනවා. පවිත්රා වන්නිආරච්චි සෞඛ්ය අමාත්යවරිය කැබිනට් මණ්ඩලයට කරුණු ඉදිරිපත් කරන්න සූදානම් වූ අවස්ථාවේ ජනාධිපතිවරයා එය වැළැක්වූ බව සඳහන් වෙනවා. අවශ්ය නම් වෛද්යවරුන්ට ජනාධිපතිවරයාව මුණ ගැසෙන ලෙසටත් දන්වා තිබෙනවා.
අග්රාමාත්යවරයා හාමුදුරුවන් වහන්සේ නමක් හමුවූ අවස්ථාවේ සංචරණ සීමාවලින් ඔබ්බට ගිය ක්රියාමාර්ගයක් ගැනීමට අවශ්ය වී තිබෙන බව ප්රකාශ කර තිබුණා. කොවිඞ් මර්දනය පිළිබඳ අමාත්යතුමිය, සෞඛ්ය අමාත්යතුමිය, වෛද්යවරුන්ගේ සංගමය ඇතුළු සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයට අදාළ සියලු සංවිධාන, ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය යන සියලු දෙනා අනතුරුදායක තත්වයේ බරපතළකම දක්වමින් රට වසා දැමිය යුතු බවට ප්රකාශ කර තිබුණා. මේ ක්ෂේත්රය පිළිබඳ අවබෝධය තිබෙන අයගේ මතය වෙනුවට ජනාධිපතිවරයා විශ්වාසය තබන්නේ රාජ්ය බුද්ධි සේවාව ලබාදෙන තොරතුරු මත පමණයි. පසුගියදා කොවිඞ් මර්දන කාර්යසාධක බලකාය රැස්වුණු අවස්ථාවේ දැඩි සංචරණ සීමා පනවන්න තීරණ ගනියි කියලා මාධ්ය ඇතුළු සියලු දෙනා බලාපොරොත්තු වුණා. නමුත් ඔහු ගත්තේ පවතින තත්වය මර්දනය කිරීමට කිසි සේත් ප්රමාණවත් තීරණ නෙවෙයි. ජනාධිපතිවරයාගේ කාර්යසාධක බලකාය එක් අවස්ථාවක මංගල උත්සව සඳහා 150ක උපරිම සීමාවක් පනවනවා. ඊළඟ තීරණයක් බවට 50 දක්වා අඩු කරනවා. අනෙක් පැත්තෙන් පළාත් අතර සීමා පනවනවා. රට පුරා ව්යාප්ත වෙමින් තියෙන වසංගතයට පළාත් අතර සංචරණ සීමා පනවනවා. ඊළඟට එන්නත්කරණය නොකරන අය සැප්තැම්බර් 15න් පසුව ප්රසිද්ධ ස්ථානවලට නොයා යුතු බවට සීමා පනවනවා.
ඒ සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි කළ යුතුයි. ජනතාව එන්නත්කරණය ප්රතික්ෂේප කරන්නේ නැහැ. ආණ්ඩු විසින් නිර්දේශ කරන ඖෂධ පොරකමින් ලබාගන්න සූදනාමින් සිටිනවා. දේශීය වෛද්ය ඇමති සිසිර ජයකොඩි ධම්මික පැණිය හඳුන්වා දෙන විට ජනතාව රැස් කකා ඒ පසුපස ගියා. රාජ්ය අනුග්රහය සහිතව ප්රචාරය කළ නිසා ජනතාව මෙලෙස හැසිරුණා. අයි.ටී.එන් නාලිකාවේ සභාපතිවරයා ඇතුළු පිරිසක් රාවණා පැණිය හඳුන්වා දුන් විට ඒ පිටුපස ගියා. චන්න ජයසුමන ඇමතිවරයා සුදර්ශන පැණිය නිර්දේශ කළාම ජනතාව ඒ පිටුපස ගියා. ඉතාමත්ම ප්රමාද වෙලා එන්නත් ගෙනාවාම ජනතාව ඒ පිටුපස රැස්කමින් ගියා. හැබැයි ආණ්ඩුව නිසි වේලාවට එන්නත් ලබාදුන්නේ නැහැ. මේ වනවිට එන්නත් ලබාදෙන තැන්වල ජනතාව පැය 6-7 පෝලිමේ ඉන්නවා. ඒ නිසා ජනතාව එන්නත් ලබාගැනීම ප්රතික්ෂේප නොකරන බව ජනාධිපතිවරයාත් හමුදාපතිවරයාත් දැනගත යුතුයි. මේ වනවිට ලැබෙන වාර්තා අනුව මියයන 75%කට වඩා වයස අවුරුදු 60කට වැඩි අය. මේ තත්වය සලකා බලා ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය එක් එක් රටවල එන්නත්කරණ ජාතික වැඩපිළිවෙළක් සකස් කර ලබාදෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියා. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය මෙයට මාර්ගෝපදේශනයන් ලබාදුන්නා. ඒ අනුව අපේ රටේ විශේෂඥවරුන් එකතුවී අපේ රටේ ජාතික වැඩපිළිවෙළ සකස් කර ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයට බාරදුන්නා.
ඒ අනුව සෞඛ්ය කාර්යමණ්ඩල ප්රමුඛ කරගත යුතුයි. ඊළඟට විවිධ සංකූලතාවලින් පෙළෙන අය සහ අවුරුදු 60ට වැඩි පුරවැසියන්. නමුත් මේ වැඩපිළිවෙළ සහ විශේෂඥයන්ගේ නිර්දේශ ප්රතික්ෂේප කර ආණ්ඩුව අවුරුදු 30-60 අතර අයට මුලින් එන්නත් ලබාදෙන්න ක්රියා කළා. මේ සඳහා නිර්දේශ ලබාදුන්නේ කවුද කියලා අපි දැනගන්න කැමතියි. මේ වෙනස් කිරීම සුදර්ශනී ප්රනාන්දුපුල්ලේ ඇමතිවරියවත් දැනගෙන හිටියේ නැහැ. අද එන්නත්කරණයේ පවා විකෘතිභාවයන් ඇතිකරන ක්රියාමාර්ග ගෙන තිබෙනවා. ඒ අතර ජනාධිපතිවරයා තමන්ගේ ලේකම් කාර්යාලයේ සේවකයන් කැඳවීම සීමා කර තිබෙනවා. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය හෝ වෙනත් විශේෂඥයන්ගේ නිර්දේශ පැත්තකට දමා ජනාධිපතිවරයා ප්රමුඛ ආණ්ඩුව ඉතාමත්ම මාරාන්තික ක්රීඩාවක යෙදී සිටිනවා. අනාගතය පුරෝකථනය කළ හැකි නිවැරදි දත්ත සහ තොරතුරු විකෘති කරමින් සිටිනවා. මරණ පිළිබඳව, ආසාදිතයන් පිළිබඳව ඉදිරිපත් කරන දත්ත මේ රටේ කිසිදු පුරවැසියෙක් විශ්වාස කරන්නේ නැහැ. බරපතළම දේ මේ දත්ත මත ඉදිරිපත් කරන පුරෝකථන වැරදි වීමයි. අද දිනකට 150කට වැඩිය මියයන්නේ මේ නිසයි.
කොවිඞ් මර්දන ජනාධිපති කාර්යසාධක බලකායේ සාමාජිකයෙක් වන රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය පවා දෛනික මරණ සංඛ්යාව 250 ඉක්මවා ඇති බවට වාර්තා කොට තිබෙනවා. ගම්පහ දිස්ත්රික් සංවර්ධන කමිටු රැස්වීමේදී ඉතාමත් භයානක තොරතුරක් හෙළිවුණා. අගෝසතු 01 සිට 09වැනිදා දක්වා ආසාධිතයන් 12,555 වාර්තා වූ බව සෞඛ්ය අංශ දන්වා තිබුණා. නමුත් රජයේ නිල ලේඛනවල හෙළිකර තිබෙන්නේ ආසාධිතයින් 3529ක් පමණයි. රෝගීන් 8,326ක් අවසන් වාර්තාවලට අරගෙන නැහැ. මෙය නිල වාර්තාව මෙන් තුන් ගුණයක පිරිසක්. මේ තත්වය බදුල්ල දිස්ත්රික්කයෙන් සහ නැගෙනහිර ප්රදේශවලින්ද වාර්තා වුණා. දත්ත තොරතුරු සඟවලා ව්යසනයෙන් ගැලවෙන්න ජනාධිතිවරයා හිතනවාද කියලා අපි දැනගන්න කැමතියි. ආණ්ඩු පක්ෂයේ මන්ත්රීවරයෙක්ම ප්රකාශ කර තිබුණා, මාරාන්තික දත්ත විකෘති කිරීමක් තිබෙන බව. මේ නිසා අවදානම පිළිබඳව ජනතාවගේ අවධානය ගිලිහෙනවා. මේ රටේ පුරවැසියන්, සෞඛ්ය සංවිධාන, විශේෂඥ සංවිධාන යන කිසිවෙක් ජනාධිපතිවරයාගේ ක්රියාමාර්ගවලට එකඟ නොවන බව පැහැදිලියි. සමහර විට අගමැතිවරයා සහ කැබිනට් මණ්ඩලය පවා එකඟ නොවන බව පැහැදිලියි. හමුදාපතිවරයා සමඟ තනි පුද්ගලයෙක් අපේ රටේ මුළු පුරවැසියන්ගේ ජීවිත අවදානමකට හෙළමින් මාරාන්තික ක්රීඩාවක යෙදී සිටිනවා. මේ රටේ පුරවැසියන් ඡන්දය දී පාලකයා බවට ජනාධිපතිවරයා පත්කගෙන තිබෙනවා. ඒකෙන් ජනතාවගේ ජීවිතය කඩදාසියක අත්සන් කොට තමන්ට ලබාදී ඇති බවක් ජනාධිපතිවරයා නොසිතිය යුතුයි.
වසංගතයෙන් එක මරණයක් හෝ සිදුවීමෙන් ඔවුන්ගේ පවුල්වලට, ඥාතීන්ට, සමීපතමයන්ට කෙතරම් බලපෑමක් ඇති කරනවාද? සාමාන්ය මරණයකදී පවා දැඩි කම්පාවකට පත්වෙනවා. එයින් මිදීම සඳහා ක්රමානුකූලව ආගමික වතාවත් ඇතුළු ක්රියාමාර්ගවලින් ආධාරයක් ලබාගන්නවා. නමුත් අවුරුදු 30-40ක් තමන්ව බලාගත් මව මිය ගියත් ආදාහනය කළ තැනවත් දකින්න ලැබෙන්නේ නැහැ. තමන්ගේ දරුවන්, බිරිඳ ඇතුළු අනෙක් පිරිස ගැනත් ඒ ආකාරයෙන්මයි. රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය ඉදිරිපත් කළ යෝජනා ක්රියාත්මක කළා නම් මේ අයගෙන් 80%ක් බේරා ගත හැකිව තිබූ බව ඔවුන් කියනවා. එහෙම නම් මේ 80%ක් මරණ සිදුවන්නේ ඝාතනවලින්. ඒ ඝාතනවලට ජනාධිපතිවරයා වගකිව යුතුයි. මේ ව්යසනය හමුවේ ජනාධිපතිවරයා ක්රියාකළ ආකාර කිහිපයක් තිබෙනවා. නිවැරදි තීන්දුව නිසි වෙලාවේදී ගත්තේ නැහැ. 20වැනි සංශෝධනය සම්මත කර ගැනීම වෙනුවෙන් රට විවෘතව තැබීම, පෝට් සිටි පනත සම්මත කර ගැනීම දක්වා රට විවෘතව තැබීම, මාරාන්තික ඩෙල්ටා ප්රභේදය අප්රේල් මාසය වනවිට රටට ඇතුළත් වීමේ අනතුර පෙන්වා දී තිබියෙදී නිසි තීන්දු නොගැනීම වගේ ක්රියාමාර්ග රැසක් තිබෙනවා. මේ නිශ්චිත මොහොතේ විශේෂඥ කණ්ඩායම් ලබාදෙන නිර්දේශ අනුව ක්රියාමාර්ග අද ගත්තත් එයින් ප්රතිඵල ලැබෙන්නේ තව දින 10කට පමණ පසුව මරණ අඩුවීමෙනුයි. මෙතෙක් නිසි තීන්දු ගැනීම අත්හැරීමෙන් සිය ගණනක් මිය යමින් තිබෙනවා. මෙම මරණ ඝාතනයන් නොවන්නේද? ඒ පිළිබඳ වගකීම ජනාධිපතිවරයාට නොපැවරෙන්නේද? මේ සමූහ මිනිස් ඝාතනයන් පිළිබඳ වගකීම ජනාධිපතිවරයාට මිදෙන්න බැහැ.
මෙය ආණ්ඩුවේ සාමූහික තීන්දු ගැනීමක් නෙවෙයි. ජනාධිපතිවරයාගේ උද්දච්ච තීන්දුවල ප්රතිඵලයක්. ඔබ නිහතමානී නැහැ. අනෙකාට ඇහුම්කන් දෙන්න සූදානම් නැහැ. හිට්ලර්ගේ අවසාන පරාජයේදී සේනාංක භාරව සිටි නිලධාරීන් සේනාංක බිඳ වැටෙන බව වාර්තා කරනකොට ඒ කිසිවකට ඇහුම්කන් දෙන්න හිට්ලර්ගේ මනස සූදානම් වුණේ නැහැ. හිට්ලර් කැමති වුණේ ඔහුට කැමති ප්රකාශවලට සවන් දෙන්න විතරයි. අකමැති ප්රකාශ කරන අය එළවා දමනවා. කැබිනට් මණ්ඩලයේදී පවිත්රාව නිහඬ කළෙත් ඒ විදිහට. අද ජනාධිපතිවරයා ඉදිරියේ කිසිම නිලධාරියෙක් තොරතුරු ඉදිරිපත් කරන්නේ නැහැ. ඒ තමයි නොදන්නා බවේ නොදන්නාකම. ජනාධිපතිවරයාට මේ ව්යසනයේ වගකීමෙන් නිදහස් වෙන්න බැහැ. මේ නිශ්චිත මොහොතේ රටේ පාලකයා ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා. 20වැනි සංශෝධනය සම්මත කරගැනීම මගින් ඒකාධිකාරී බල ව්යුහයක් අත්පත් කරගත්තා. අද ඒවා උපයෝගී කරගෙන තිබෙන්නේ ජනතාව මරණයෙන් බේරා ගන්න නෙවෙයි. ජනතාව මරණයේ දිශාවට තල්ලු කිරීමට ඒ බලතල සියල්ල උපයෝගී කරගෙන තිබෙනවා. මේ රටේ පුරවැසින්ගේ ජීවිත පිළිබඳව ජනාධිපතිවරයා තවදුරටත් වගකීමක් දරන කෙනෙක් නෙවෙයි. ඔහු ඔහුටම ආවේණික කෙනෙක් වී සිහින ලෝකයක ජීවත් වෙනවා. රටේ සිදුවන මහා ව්යසනය ඔහුට ඇහෙන්නේ නැහැ.
මේ නිසා එහි ප්රතිවිපාක මේ රටේ පුරවැසියන් අත්විඳිමින් තිබෙනවා. මේ රටේ පුරවැසියන්ගෙන් අප පක්ෂයක් විදිහට ඉල්ලන්නේ, ඔබගේ ආරක්ෂාව මේ පාලකයාගෙන් හෝ මේ පාලනයෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්න එපා කියලා. දෛනිකව සිය ගණනක් මිය යමින් තිබියදී පාලකයෙකුට මේ ලෙස ඉන්න පුළුවන් නම් ඔහු කොතරම් මුග්ධ, තෙතමනයක් නැති පාලකයෙක්ද? දැන් පුරවැසියන් තමන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳව ගත යුතු සියලු ක්රියාමාර්ගවලට යොමු වෙන්න කියලා අපි ඉල්ලා සිටිනවා. පසුගිය දවස්වල අම්බලන්තොට ඇතුළු නගර ගණනාවක් ස්වේච්ඡාවෙන් වසා දැමුවා. මහජන සෞඛ්යවරුන්ගේ සංගමය මේ ලෙසම ජනතාවගේ ආරක්ෂාව ඔවුන්ම සලසා ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියා. සුදර්ශනී ප්රනාන්දුපුල්ලේ අමාත්යතුමියත් මේ ඉල්ලීම කළා. තමන් වෙනුවෙන්, තමන්ගේ පවුලේ සාමාජිකයන්, අසල්වැසියන්, ඥාතීන් සහ රටේ පුරවැසියන් වෙනුවෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා ක්රියාමාර්ගවලට අවතීර්ණ වන ලෙස ඉල්ලා සිටිනවා. රජයේ සේවකයන් සේවයට කැඳවූවත් නොයන ලෙස ඉල්ලා සිටිනවා. ඔබේ ජීවිකාවට රස්සාව කළ යුතු බව ඇත්ත. නමුත් ඔබේ ජීවිතය කියන්නෙ රස්සාව නෙවෙයි. සෑම පුරවැසියෙක්ම ස්වේච්චාවෙන් අගුළු දමා ගැනීමට කටයුතු කරන්න කියලා ඉල්ලා සිටිනවා. මේ ව්යසනයේ ගොදුරු බවට කිසිවෙකුත් පත් වෙන්න ඉඩ දෙන්න එපා කියලා ඉල්ලා සිටිනවා. සුනාමි ව්යසනයේදී 45,000ක් පමණ අහිමි වුණු ජාතියක් අපි. මේ රටේ පාලකයාගේ අමනෝඥ ක්රියාමාර්ග නිසා පුරවැසියන් මිය යා යුතුද කියන ප්රශ්නය අහනවා.
We further emphasize that you work for your own safety. You put your safety first. If there is any inconvenience, we as a political party are ready to contribute to any relief. People in this country have shed enough tears. The earth is soaked with blood. The people of our generation should not fall prey to the foolish decisions of this President. So follow the maximum measures you can take for your safety. Tell this message to others. As a people, let us make a collective decision to overcome this catastrophe. Let’s make the most of the individual protection provisions. “
ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ආරක්ෂක අංශ තවමත් මධ්යම කාබුල් පාලනය කරමින් සිටින නමුත් කොපමණ කාලයකටද යන්න පැහැදිලි නැත
ඇෆ්ගනිස්ථානය මුළුමනින්ම තලේබාන් බලය අත්පත් කර ගැනීමේ අද්දර සිටින අතර කැරලිකරුවන් රටේ බොහෝ ප්රදේශ අල්ලා ගැනීමෙන් පසු අගනුවරට ළඟා වී තිබෙනවා.
තලේබාන් සටන්කාමීන් සමග සාමකාමී ලෙස බල හුවමාරුවක් සහතික කිරීම සඳහා සාකච්ඡා පැවති බව අභ්යන්තර කටයුතු අමාත්යවරයා පවසයි. පසුගිය සති කිහිපය තුළ කාබුල්හි දහස් ගණන් ඇෆ්ගනිස්ථානුවන් රටේ වෙනත් ප්රදේශවල පැවති ප්රචණ්ඩ ක්රියා වලින් පලා ගොස් රැකවරණ පතා තිබේ.
කාබුල් නගරයෙන් ඉවතට යාම සඳහා මුදල් ආපසු ගැනීමට සහ සංචාරක ලියකියවිලි සකස් කිරීමට මිනිසුන් ඉක්මන් වීම නිසා භීතියට පත් වන අවස්ථා අද දින දක්නට ලැබුණි.
බටහිර රටවල් ද සිය පුරවැසියන් ඉවත් කිරීමට දැඩි උත්සාහයක යෙදී සිටිති. කාබුල්හි පිහිටි සිය තානාපති කාර්යාල පරිශ්රයේ සිට ගුවන් තොටුපල වෙත කාර්ය මණ්ඩලය ප්රවාහනය කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපදය මිලිටරි හෙලිකොප්ටර් යවා ඇත.
ඇෆ්ගනිස්ථාන රජයෙන් පළිගැනීමක් සිදු නොවන බව තලේබාන් ප්රකාශකයෙක් බීබීසීය වෙත පැවසීය.
එක්සත් ජනපදය ප්රමුඛ මිලිටරි සන්ධානය විසින් තලේබාන් සටන්කාමී කණ්ඩායම බලයෙන් පහ කර වසර 20 කට ආසන්නය. විදේශ හමුදාව ඉවත් කර ගැනීම සමග ඔවුන් යළි වේගයෙන් රට පුරා භූමි අත්පත් කර ගෙන ඇත.
“වෙනත් රටක සිවිල් ගැටුමක් මධ්යයේ නිමක් නැති ඇමරිකානු මැදිහත්වීමක් තවදුරටත් අවශ්ය නැහැ” තම හමුදා ඉවත්කර ගැනීම සාධාරණීකරණය කරමින් එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ජෝ බිඩෙන් පැවසීය.
කාබුල්හි භීතියක් පවතින අතර සමහර පදිංචිකරුවන් රට හැර යාම සඳහා ගුවන් තොටුපල වෙත යාමට උත්සාහ කරති. වාහන තදබදය හේතුවෙන් වාහන අතහැර දමා ඇති අතර මිනිසුන් පා ගමනින් ගුවන් තොටුපොළ වෙත ගමන් කරමින් සිටී.
ස්වයංක්රීය ටෙලර් යන්ත්ර වලින් මුදල් ලබා ගැනීමට සහ විදේශ ගමන් බලපත්ර කාර්යාලයෙන් සහ විදේශීය වීසා බලපත්ර මධ්යස්ථාන වලින් සංචාරක ලියකියවිලි ලබා ගැනීමට ද කාබුල් වැසියන් යුහුසුලුව කටයුතු කරනු පෙනේ.
තලේබාන් සටන්කාමීන් නගරය වසා දැමීම නිසා කුමක් කළ යුතු දැයි ජනතාව නොදන්නා බව කාබුල්හි පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරියක වන ෆර්සානා කොචා බීබීසීයට පැවසීය.
“ඔවුන්ගෙන් සමහරෙක් දුවනවා, සමහර අය නිවෙස්වල සැඟවී සිටිනවා” ඇය පැවසුවාය.
තලේබාන් සංවිධානය පැවසුවේ තම සටන්කරුවන්ට මේ වන විට අගනුවර මායිමේ රැඳී සිටින ලෙස නියෝග කර ඇති බවයි.
නගර මධ්යයට කි.මී 40 ක් උතුරින් පිහිටි බග්රාම් ගුවන් තොටුපළ සහ බන්ධනාගාරය තමන් පාලනය කර ගත් බව අද (15) පෙරවරුවේ ඔවුහු පැවසූහ.
වරක් ඇෆ්ගනිස්ථානයේ තිබූ විශාලතම ඇමරිකානු හමුදා කදවුර වූ මෙම සංකීර්ණය ජුලි 2 වන දින එක්සත් ජනපද හමුදාව විසින් ඉවත් කරන ලදී.
තලේබාන් ප්රකාශක සුහයිල් ෂහීන් බීබීසියට පැවසුවේ කාබුල්හි ජනතාවට කරදර විය යුතු නැති බවත් ඔවුන්ගේ දේපළ හා ජීවිත ආරක්ෂිත බවත් ය.
“අපි ජනතාවගේ සහ මේ රටේ සේවකයන්” යැයි ඔහු පැවසීය.
ඇෆ්ගනිස්ථානුවන් පලායනු දැකීමට තමන්ට අවශ්ය නැති බවත්, ඒ වෙනුවට පශ්චාත් ගැටුම් ප්රතිසංස්කරණ කටයුතු සඳහා උදව් කරන බවත් ඔහු පැවසීය.
එක්සත් ජනපදය සිය කාර්ය මණ්ඩලය සහ එහි මෙහෙවරට සහාය වූ ඇෆ්ගන් ජාතිකයින් ඉවත් කිරීම සඳහා භටයින් 5000 ක් යොදවා තිබේ. නගරය වටා තානාපති කාර්ය මණ්ඩලය ප්රවාහනය කරන හෙලිකොප්ටර් යානා දැකගත හැකි අතර වැදගත් ලිපි ලේඛන විනාශ කිරීම නිසා තානාපති කාර්යාල සංකීර්ණය අසල දුමාරයක් ඉහළ යන බවට වාර්තා විය.
බ්රිතාන්ය භටයින් 600 ක් පමණ තමන්ගේම ඉවත් වීමේ මෙහෙයුමට සහාය වීම සඳහා යොදවා ඇත.
අනෙකුත් රටවල් ද ඇෆ්ගනිස්ථානයේ පිහිටි සිය තානාපති කාර්යාවල ආරක්ෂාව තහවුරු කරමින් සිටින අතර බටහිර රටවල් සිය තානාපති කාර්යාල මුළුමනින්ම වසා දමා සිය ජාතිකයින් ඉවත් කර ගනිමින් සිටිති.
ඇෆ්ගනිස්ථානයේ පවතින වාතාවරණය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ හදිසි රැස්වීමක් කැඳවීමට රුසියාව සැලසුම් කරයි.
තලේබාන් සංවිධානය විසින් රුසියානු තානාපති කාර්යාලයට ආරක්ෂක සහතික ලබා දී ඇති හෙයින් සිය තානාපති කාර්යාලය වසා නොගන්නා බව රුසියාව පවසයි.
(මේ අතර තහවුරු නොකළ විදෙස් මාධ්ය වාර්තා ( අල්ජසීරා) පවසන්නේ ඇෆ්ගන් ජනපතිවරයා රටින් පලා ගොස් ඇති බවයි)
බී.බී.සී වාර්තාවකි
වයස අවුරුදු 12ට වැඩි ළමයින්ටත් පියවරෙන් පියවර කොවිඩ් ප්රතිශක්තීකරණ එන්නත් ලබා දීමේ වැඩපිළිවෙලක් රජය විසින් සැළසුම් කර ඇති බව අග්රාමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අද (15) දින පැවසීය.
හම්බන්තොට රෝහලේ ස්ථාපිත දකුණු පළාත් කොවිඩ්-19 ළමා ප්රතිකාර ඒකකය විවෘත කිරීමේ අවස්ථාවට තංගල්ල කාල්ටන් නිවසේ සිට වීඩියෝ තාක්ෂණය ඔස්සේ එක්වෙමින් අග්රාමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා මේ බව අවධාරණය කළේය.
ළමයින්ට එන්නත් ලබා දීමේ දී විවිධ සංකූලතා තිබෙන දරුවන්ට එහි දී ප්රමුඛත්වය ලබා දෙන බව ද අග්රාමාත්යතුමා කියා සිටියේය.
අග්රාමාත්ය ආර්යා ශිරන්ති රාජපක්ෂ මහත්මිය චාරිත්රානුකූලව පොල්තෙල් පහන දල්වමින් හම්බන්තොට රෝහලේ ස්ථාපිත දකුණු පළාත් කොවිඩ්-19 ළමා ප්රතිකාර ඒකකය විවෘත කළාය. අනතුරුව ඇය එහි වෛද්යවරුන් ඇතුළු හෙද කාර්ය මණ්ඩලය සමඟ නිරීක්ෂණ චාරිකාවක ද නිරත වූවාය.
හම්බන්තොට රෝහලේ කොවිඩ් ප්රතිකාර කටයුතු පළමුව ආරම්භ වූයේ 2020 වසරේ මාර්තු මාසයේ දී ය. එතැන් පටන් මේ දක්වා රෝගීන් 6000කට පමණ එමගින් ප්රතිකාර කර තිබේ.
කොවිඩ් වැළඳෙන ළමයින් සඳහා මෙතෙක් ප්රතිකාර ක්රියාත්මක වී ඇත්තේ කාන්තා වාට්ටු සංකීර්ණයේය.
නව ඒකකය ස්ථාපිත වීමත් සමඟ ළමයින් වෙනුවෙන් විශේෂ අවධානයක් යොමු කිරීමට හැකිවනු ඇති බව වෛද්යවරු පවසති.
කොවිඩ්-19 ළමා ප්රතිකාර ඒකක සෑම පළාතකම ස්ථාපිත කිරීම ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්ය සංගමයේ සංකල්පය වී තිබේ.
මුඛ ආවරණ නිසියාකාරව නොපැලඳ සිටින පුද්ගලයින්ව හෙට (16) දින සිට අත්අඩංගුවට ගන්නා බව පොලිස් මාධ්ය ප්රකාශක, ජ්යෙෂ්ඨ නියෝජ්ය පොලිස්පති අජිත් රෝහණ මහතා සඳහන් කළා. පොලිස් මාධ්ය ප්රකාශකවරයා වැඩි දුරටත් ප්රකාශ කළේ එලෙස අත්අඩංගුවට ගන්නා පුද්ගලයින්ව අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන බවයි.
මේ අතර සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ තාක්ෂණික සේවා අධ්යක්ෂ වෛද්ය අන්වර් හම්දානි මහතා අද (15) මාධ්ය හමුවේ ප්රකාශ කළේ කට වැසුවොත් රට වැසීමට සිදු නොවන බවයි.
පවතින තත්වය යටතේ රට වහනවාද කට වහනවාද යන්න ජනතාව තීරණය කළ යුතු බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩි දුරටත් කරුණු පැහැදිලි කළ හම්දානි මහතා ‘‘සමාජයේ බොහෝ පිරිසක් මුව ආවරණ නිසි ආකාරයට පළඳින බවක් පෙනෙන්නට නෑ. වයිරසය වේගයෙන් පැතිරීමට එයද ප්රධාන හේතුවක් වී තිබෙනවා. මුව ආවරණ දාන්නම් වාලේ දමා වැඩක් නැහැ. එයින් සිදුවන්නේ කොවිඩ් ව්යාප්තිය වේගවත් වීම පමණයි. ඒ නිසා මුව ආවරණ පැළඳීම සම්බන්ධයෙන් නීතී තවත් දැඩි කළ යුතුයි‘‘
සුපිරි වෙළෙඳ සල් සහ සාප්පු සංකීර්ණ සම්බන්ධයෙන්ද අලුත් නීති ළඟදීම හඳුන්වාදීමට නියමිත බවකී වෛද්ය අන්වර් හම්දානි මහතා හැකිතාක් සංචරණ නවත්වා නිවෙස්වලටවී කාලය ගත කරන්නැයි ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටින ලෙස ජනතාවගෙන් ඉල්ලීමක් ද කළේය.
2021 අගෝස්තු 17 වනදා මධ්යම රාත්රියේ සිට නැවත දැනුම්දෙන තුරු නිවෙස්වල හෝ උත්සව ශාලාවල විවාහ මංගල්යය උත්සව සඳහා අවසර හිමි නොවන බව කොවිඩ් -19 පැතිරීම වැළැක්වීමේ ජාතික ක්රියාන්විත මධ්යස්ථානයේ ප්රධානී, යුද හමුදාපති ජෙනරාල් ශවේන්ද්ර සිල්වා මහතා පැවසීය.
රජයේ ප්රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අද (15) දින නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කරන්නේ කොවිඩ්-19 වසංගත ව්යාප්තිය පාලනය කිරීමේ තවත් පියවරක් ලෙස මෙම තීරණය ගෙන ඇති බවයි.
එමෙන්ම අද (15) මධ්යම රාත්රියේ සිට ජනයා ඒකරාශී වන කිසිදු අවස්ථාවකට ද අවසර නොමැති බවත් අවන්හල්වල වරකට රැස්වී සිටිය හැක්කේ ඒ්වායේ ධාරිතාවයෙන් 50%කට නොවැඩි පිරිසකට පමණක් බවත් එම නිවේදනයේ වැඩි දුරටත් සදහන් වේ.
එසේම ප්රසිද්ධ ස්ථානවල ගැවසීමෙන් හැකිතාක් දුරට වළකින්නැයි ද රජය ඉල්ලා සිටින බව ද එහි දැක්වේ.
කොවිඩ් -19 වසංගත තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා රට ලොක්ඩවුන් කිරීමට වෛද්යවරුන් මෙතෙක් නිර්දේශ කර නොමැති බව ඖෂධ නිෂ්පාදනය, සැපයීම හා නියාමන රාජ්ය අමාත්ය, මහාචාර්ය චන්න ජයසුමන මහතා පැවසීය.
අද (15) අනුරාධපුරයේදී මාධ්ය හමුවේ වත්මන් තත්ත්වය පිළිබද කරුණු පැහැදිලි කරමින් රාජ්ය අමාත්යවරයා කියා සිටියේෙ රට ලොක්ඩවුන් කිරීම සඳහා වෛද්යවරුන් නිර්දේශ ලබාදෙන්නේ නම් එය සිදුකිරීමට රජය සූදානම් බවයි.
රාජ්ය අමාත්යවරයා කියා සිටියේ රජය විසින් සියලු තීන්දු තීරණ ගනු ලබන්නේ වෛද්ය විශේෂඥයින්ගේ උපදෙස් අනුව බවයි.
“වසංගත රෝග විද්යා ඒකකය තියෙනවා. කොවිඩ් සම්බන්ධයෙන් ජනාධිපති කාර්ය සාධන බළකායක් තියෙනවා. ඒ වගේම ඊට පරිබාහිරව කටයුතු කරන විවිධ අධ්යයන ආයතන, වෘත්තීය සමිති ගණනාවක් තියෙනවා. ඔවුන් අපිට නිල වශයෙන් දෙන උපදෙස් හා නිර්දේශ ක්රියාත්මක කරන්න අපි බැඳී සිටිනවා. හැබැයි දේශපාලන බලවේගවල බළල් අත් හැටියට වැඩකරන ඇතැම් පුද්ගලයෝ ඉන්නවා. ඔවුන්ට අවශ්ය වෙලා තියෙන්නේ ආණ්ඩුව පෙරළන්න. ඒ පහත් උත්සාහය සඳහා කිසිවිටෙකත් ඉඩ දෙන්නේ නැහැ.
රට වහන්න සෞඛ්ය අංශවලින් නිල වශයෙන් අපිට උපදෙස්, නිර්දේශ ලැබෙනවා නම් එය ක්රියාවට නංවන්න අපි කිසිසේත් පැකිලෙන්නේ නෑ. ඒ වගේම එදිනෙදා ආදායමක් හොයාගෙන ජීවන්වෙන මිනිස්සුන්ටත් ක්රමවේදයක් තියෙන්න ඕනේ.”
මේ අතර කොවිඩ් වසංගතය හමුවේ ස්වයං සංචරණ සීමා පනවා ගන්නා ලෙස ජනතාවගෙන් ඉල්ලීමක් කරන බවද චන්න ජයසුමන මහතා වැඩිදුරටත් පැවසීය.
වී අලෙවි මණ්ඩලයේ උප සභාපති සහ හෙක්ටර් කොබ්බෑකඩුව ගොවි කටයුතු පර්යේෂණ හා පුහුණු කිරීමේ ආයතනයේ ජ්යෙෂ්ඨ පර්යේෂකයකු ද වන ප්රවීණ කෘෂි ආර්ථික විශ්ලේෂක ඩබ්. එච්. දුමින්ද ප්රියදර්ශන මහතා සමඟ වී අලෙවි මණ්ඩලයේ වත්මන් ක්රියාකාරීත්වය පිළිබඳ අප කළ සංවාදය මගින් ඔබගේ බොහෝ ගැටලුවලට නිසි පිළිතුරු ලැබෙනු ඇත.
වර්තමානය වන විට වී අලෙවි මණ්ඩලය රටේ ජනතාවට අත්යවශ්යම තත්ත්වයක පවතින්නේ ඇයි ඔබ සිතන්නේද? එසේ නො නොමැති නම් බැලූ බැල්මට මෙම ආයතනය හුදෙක් වැඩකට නැති රාජ්ය ආයතනයක් ලෙස කෙනෙකු අර්ථකථනය කළොත් ඔබ එසේ නොමැතියැයි සාධාරණය කරන්නේ කෙසේද? මොකද ඔබ මේ ක්ෂේත්රය පිළිබද වෘත්තිමය පර්යේෂකයෙක් වගේම, ප්රවීන කෘෂි ආර්ථික විශ්ලේෂකයෙක්, නිරන්තර මේ ක්ෂේත්රයන් පිළිබඳ විග්රහයන්වල යෙදෙන පුද්ගලයෙක්
ඔව් ඔබ ඉතා හොඳ ප්රශ්නයක්ය විමසුවේ, මේ රටේ වී අලෙවි මණ්ඩලය වර්තමාන ක්රියාකාරිත්වය පිළිබඳ මා පෞද්ගලිකව සෑහීමකට පත් වෙනවා. මොකද මම ආයතනයේ උප සභාපති ලෙස නොව වෘත්තිමය පර්යේෂකයෙක් හැටියට ඔබටම වින්ශ්චය කරන්න එම කාරණය මම විග්රහ කරන්නම්. එනම් වී අලෙවි මණ්ඩලයෙ කියන ආයතනය මේ රටට කොතරම් වැදගත් ද කියල දැනෙන්නෙ ගොවි ජනතාව වෙනුවෙන් ගනු ලබන ප්රතිපත්තිමය තීරණ ක්රියාත්මක කිරීමේදී ඒවා ගොවි ජනතාවට කොයිතරම් සමීප විදිහට ක්රියාත්මක වනවා ද නැද්ද යන ප්රායෝගික තත්ත්වය තුළ කියලා කිව්වොත් නිවැරදියි. මොකද මේ ආයතනයේ කිසියම් සාර්ථක අසාර්ථක තත්ත්වයක් තිබුණ නම් ඒකට වගකියන්න ගොවි ජනතාව පෞද්ගලික සහල් ව්යාපාරිකයන් එහෙම නැත්නම් පාරිභෝගික ජනතාව හෝ වෙනත් කිසිදු පාර්ශ්වයක් නොවේ පැවැති රජයන්, පැවති රජයන් තුළ පැවැති අකාර්යක්ෂම කළමනාකරණය එසේ නොමැතිනම් ගොවි ජනතාවට වඩාත් සංවේදී වූ ප්රශ්න පිළිබඳ අවබෝධයෙන් කටයුතු නොකරපු පාලනයක් පැවතීම කියලා මම ඉතා වගකීමෙන් ප්රකාශ කරන්න කැමතියි.
ඇයි එහෙම කියන්නේ කියන කාර්ණාව පිළිබඳ මම කෙටි විග්රහයක්ද කරන්නම් කරුණු කාරණා සහිතව, වී අලෙවි මණ්ඩලයේ ප්රධානතම අරමුණ විය යුත්තේ රජය මගින් නිකුත් කරනු ලබන වී සඳහා වන සහතික මිල රට තුළ ස්ථාවර පවත්වා ගනිමින් එම මිලට පහලින් ගොවි ජනතාවගේ වී අස්වැන්න මිලදී ගනු ලබන සෑම අවස්ථාවක්ම රාජ්ය යාන්ත්රනය ක්රියාත්මක කරවන ආයතනයක් හැටියට ඉදිරිපත් වෙලා එම අස්වනු මිලදී ගැනීමට අවශ්ය කටයුතු සිදු කිරීම කිව්වොත් නිවැරදියි, එසේම එම ලබා ලබා ගනු ලබන වී අස්වනු සුරක්ෂිතව ගබඩාකොට තබාගෙන ආරක්ෂිත වී තොගයක් ලෙස කළමනාකරණය කර ගනිමින් රට තුළ වී ගොවියා ආරක්ෂා කරනව මෙන්ම පාරිභෝගිකයා ආරක්ෂා කර කර ගැනීම සදහා ද සහල් මිල ඉහළ යන අවස්ථාවලදී එම වී තොග සහල් බවට පත්කර පාරිභෝගික ජනතාවන්ට සාධාරණ මිලකට ලබා දීමට අවශ්ය කටයුතු කිරීම කියන කාරණය තමයි වී අලෙවි මණ්ඩලය තුළින් මේ රටේ පාරිභෝගික ජනතාවත් ගොවි ජනතාවත් ඒ වගේම රාජ්ය යාන්ත්රණය ජය බලාපොරොත්තු වෙන ප්රධානම කාරණාවන්,
නමුත් මෙම කාර්ණා කොහොමද ඉටුවුණේ කියලා පසුගිය කාලසීමාව තුළ අපි හොයලා බැලුවොත් මම හිතන්නේ මේ කාරණා පිළිබද කිසිසේත්ම සුබදායී නොවන තත්ත්වයක් තමයි පැවතුනේ, එනම් පැවැති රජයන් මේ වී අලෙවි මණ්ඩලය ඉතාමත් අකාර්යක්ෂම ආයතනයක් බවට පෙන්වමින් කිසිදු අවස්ථාවක මේ ආයතනය ගොවිජනතාවට පාරිභෝගික ජනතාවට වඩාත් හොඳ පලදායී ආයතනයක් බවට පත් කිරීමට අවශ්ය රාජ්යමය පරිසරය රාජ්ය මැදිහත්වීම ලබා නොදී තිබුන කිවහොත් ඒක නිවැරදි යි,
කාරණා කිහිපයක් මම ඒ සඳහා පෙන්වන්නම්, විශේෂයෙන් පැවති රජය වසර පහක් තුළ වී සඳහා පැවැති සහතික මිල කිසිදු ආකාරයකින් ඉහළ දැමීමට කටයුතු කරේ නෑ, එතකොට මේ වී සඳහා වන සහතික මිල ඉහල දැමීමට රජය හැටියට ක්රියාත්මක වීමක් සිදු නොවීම මෙන්ම ගොවි ජනතාවගේ නිෂ්පාදන පිරිවැය ද 35% ත් 40% ත් අතර ඉහළ ගොස් තිබිච්ච අවස්ථාවක ගොවි ජනතාවට පැවතියේ එකම විසදුම පුද්ගලික අංශය පමණයි.
එවිට පෞද්ගලික මෝල් හිමියන්ගේ තනි ඒකාධිකාරයට මුළුමනින්ම ගොවි ජනතාව නතුවෙලා තිබුණෙ, ඔවුන් ඉදිරිපත් කරන ඕනෑම මිලකට තම වී අස්වනු ටික ලබා දෙන්න සිද්දවුණා, රාජ්ය අංශයේ කිසිම මැදිහත්වීමක් වුණේ නැහැ, මේ රජය එනකොට වී අලෙවි මණඩලය පිළිබද කිසිම විශ්වාසයක් ගොවිජනතාව තුළ තිබුනෙ නැහැ. විශේෂයෙන් පැවති මිල සහ කාරණා ගණනාවක් එක්ක. නමුත් මේ රජය වී කිලෝවක් සඳහා පැවති රුපියල් 38 ක සහතික මිල රුපියල් 50ක මිලක් ලෙස ඉහළ අගයකට ගෙනාව, එය ඉතාමත් හොඳ සුබදායී කාරණයක්, ගොවි ජනතාවගේ පැත්තෙන් ඒක විය යුතු ම අවස්ථාවක තමයි ඒ දේ කලේ, ඒ වගේම තමයි රුපියල් 50ක මිලක් තීරණය කලා පමණක් නොවේ එම මිලට අවශ්ය ඕනෑම වී තොගයක් ලබාගැනීමට වි අලෙවි මණ්ඩලය තුළ පරිසරය නිර්මාණය කරන්නත් හැකි වුණා.
එතනදි රාජ්ය මැදිහත්වීම් තුළ වී සඳහා සහතික මිල ඉහළ දැමීම කරන්න පුළුවන් වීම වගේම පසුගිය කාලසීමාව තුළ අපි දැක්කා වී මිලදී ගැනීම සඳහා රජය වී මිලදී ගැනීම සදහා වී අලෙවි මණ්ඩලයට මුදල් ලබාදීම සිදුකෙරේ පෞද්ගලික සියලු මෝල්වලට ඒ වී මිලදී ගැනීම සදහා අවශ්ය ඔඩපන ණය ලබාදීලා කන්නයෙන් 50% ක් පමණ අස්වනු නෙලා අවසන්වුනු අවස්ථාවක. එනම් වී මිල ඉතාමත් අඩු මට්ටමක පැමිණියාට පස්සේ තමයි රාජ්ය යාන්ත්රණය ක්රියාත්මක කරන්න අවශ්ය මුදල් ලබාදෙන්නේ, නමුත් ඒ තත්ත්වය වෙනස් කරන්න අපිට පුළුවන් වුණා කන්නය ආරම්භ වීමට ප්රථමව සියලු මුදල් ලබා දෙන්න රජය කටයුතු කලා, ඉතිහාසයේ වී මිලදී ගැනීමට රජයක වෙන්කළ විශාලම මුලද වන රුපියන් දශ ලක්ෂ 16,000 ක මුදල ලබා දුන්නේ පසුගිය මහ කන්නය තුළ. ඒක ඉතාමත් හොඳ කාරණයක් ඒ වගේම තමයි අනිත් ප්රධාන කාරණය වී මිලදී ගැනීම සඳහා අවශ්ය ගබඩා පහසුකම්, හොඳ මට්ටමේ ගබඩා පහසුකම් 50ක් වත් තිබුණේ නෑ නමුත් වර්තමාන රජය පැමිණියාට පසු අපිට ඉතාමත් ඉක්මනින් ශ්රී ලංකා යුද හමුදාවේ දායකත්වය ලබා ගනිමින් අබලන් තත්ත්වයේ තිබුණා වූ සියලු ගබඩා ඉතාමත් හොඳ තත්ත්වයකට ගේන්න ඉතාමත් කෙටි කාලයක් තුළ හැකි වුණා, ඒ තුළ අපිට අපේ ගබඩා ධාරිතාව මෙට්රික් ටොන් ලක්ෂ තුන හමාරකට ආසන්න ප්රමාණයකට ඉහළ මට්ටමකට ගේන්න අපිට අවශ්ය කටයුතු කර ගන්න පුළුවන් වුණා මේක ඉතාමත් හොඳ තත්ත්වයක්. මොකද අපි පෞද්ගලික අංශයත් සමග තරගකාරී පරිසරය තුළ ඉඳගෙන රජයේ සහතික මිල ක්රියාත්මක කරන්න උත්සාහ කරනවානම් අපිට ප්රමාණවත් ගබඩා පහසුකම් තිබිය යුතුයි.
රජය සහතික මිලට වී අස්වනු ගන්න සූදානම් නම් විවෘත වෙළඳපොළ තුළ අපේ සහතික මිල හෝ ඊට ඉහල මිලකට වී මිලක් තීරණ වෙනවා කියන අපි හොදාකාරවම දන්න කාරණයක්, ඒක අපිට ඉතාමත් හොඳින් ක්රියාත්මක කරන්න පුළුවන් වුණා. පසුගිය මහ කන්නය තුළ, විශේෂයෙන් සඳහන් කරන්න ඕන මේ ක්ෂේත්රය පිළිබඳ වසර විස්සකට අධික කාලයක් වෘත්තිමය පර්යේෂකයෙක් හැටි හිටපු මම විසින් කරනු ලැබූ පර්යේෂ සැලකිය යුතු ප්රමාණයක් සිදුකළේ මෙම වී සහල් ක්ෂේත්රයට අදාඵව. එම විද්යත්මක පර්යේෂණවලින් සොයාගනු ලැබූ කරුණු ක්රියාත්මක කරන්න පුළුවන් අවස්ථාවක් අද ලැබිලා තිබෙනවා. එම නිසා පසුගිය කාලසීමාව තුළ වී අලෙවි මණ්ඩලය පැවති තත්ත්වයත් වර්තමාන තත්ත්වයක් පිළිබඳ ඉතාමත් ඉහල මට්ටමේ සතුටුවිය හැකි තැනක තමයි අපි අද ඉන්නේ, ඒක නිසා විශේෂයෙන් අතිගරු ජනාධිපතිතුමන් විසින් මේ ලබා දීලා තිබෙනවා වසර තුනක කාල සීමාව තුළ වී අලෙවි මණ්ඩලය කියන්නේ මේ රටේ රාජ්ය ආයතන තුළින් ඉතාමත් ඉහළ මට්ටමක කාර්ය සාධනයක් පෙන්නපු මේ රටේ ගොවි ජනතාවට පාරිභෝගික ජනතාවට රජයටත් මේ වසර තුන තුළ ආපසු හැරිලා බලලා සතුටු වෙන්න පුළුවන් වටපිටාවක් නිර්මාණය කරන්න පුළුවන් වෙනවා කියන එක මං ඉතාමත් වගකීමෙන් කියනවා.
මේ වී අලෙවි මණ්ඩලය තුළ වී මිලදී ගැනීම සඳහා පැවති ඉතාමත් අසාර්ථක ක්රමවේදයන් කිහිපයක් මං ඔබට උදාහරණයක් හැටියට පෙන්වන්නම්, මේවා මේ ආකාරයම තවදුරටත් ක්රියාත්මක කලානම් මේවා දිහා බලන් ඉඳල පෞද්ගලික මෝල් හිමියෝ අපි කොපමණ ඉහළ සහතික මිලක් නිකුත් කලත් ඊට වඩා අඩුවෙන් ගන්න පෙළඹෙනවා, මොකද ගොවි ජනතාව වී අලෙවි කිරීමේ දී ඉතාමත් සංවේදී කරුණු කාරණා ගණනාවක් තිබෙනව. ගොවි ජනතාවට මේ ආයතන පැමිණීමේද දී වී අලෙවි කිරීමේ දී පැවති පරිසරය පිළිබඳ මම කරුණු කිහිපයක් ඔබට ඉදිරිපත් කරන්නම්, පළවෙනි කාරණය තමයි වී ගොවියා වී අලෙවි කිරීමට නම් අවස්ථා ගණනාවක් ගබඩාවක් වෙත පැමිණිය යුතුය, එක් අවස්ථාවක පැමිණ ගබඩා විවෘත කර තිබේ ද බලන්න අවශ්යයි, ඒ වගේම තවත් අවස්ථාවක පැමිණ වී මිලදී ගැනීම සඳහා පොලිසැක් උර රැගෙන යා යුතුයි, ඊළඟ අවස්ථාවේදී වී ටික රැගෙන ආ යුතුයි, තවත් අවස්ථාවක මුදල් ගැනීමට පැමිණිය යුතුයි, ඉතාමත් කාර්ය බහුල ගොවි ජනතාවක් ඉන්න පරිසරයක් තුළ මෙවැනි අවස්ථා ගණනාවක් පැමැණිමට සිදුවීම, ගොවියාට මේදේ කරන්න බැහැ,
නමුත් අපි ඒ තත්වයන් සියල්ල වෙනස් කළා, ගොවි ජනතාවට ලබා දුන්න ප්රධානම උපදෙස තමයි වී අලෙවි මණ්ඩලයට පැමිණ බෑග් රුගෙනයාමට අවශ්ය නැහැ, ඔබට ලබාගතහැකි ඕනෑම වර්ගයක උරයක අපිට වී ලබා දෙන්න පුළුවන්, ඒ උර සඳහා මුදල් ලබා දෙන්න කටයුතු කළා, ඒ වගේම තමයි වී අලෙවි කිරීමේදී මුදල් ලබාදීමට දින ගණනාවක් ගතවීම, වී අලෙවි මණ්ඩලය පිළිබද මුදල් ලබාදීමේදී විශ්වාසය බිඳවැටී තිබුණේ, නමුත් අපි ඔහුට අවශ්ය නම් එම අවස්ථාවේදීම අත්පිට මුදල් ලබාදීමටත් ඒ වගේම තමන් කැමති ඕනෑම බැංකුවක තමන්ගේ ගිණුමට මුදල් ලබා දීමට අවශ්ය කටයුතුත් සිදු කළා. මේක ගොවි ජනතාවට ඉතාමත් හොඳ තත්ත්වයක් වුණා.
ඒ වගේම තමයි වී ගබඩාවට ලබා දීමේදී සෑම බෑග් එකකම කිලෝ 50 ග්රෑම් 250 බැගින් සියලුම වී උර සකසා ගෙන ආ යුතුයි. එසේ නොමැතිනම් උදේ නමයට වී අලෙවි මණ්ඩලයට පැමිණෙන ගොවියා හවස දෙක වෙනකම් වී බෑග් කරන්න ඔහු මහන්සි විය යුතුයි. උර වෙන වෙනම කිරා බැලිය යුතුයි, මේ සියලූ තත්ත්වයන් ගොවියාට ගැලපෙන ලෙස අපි වෙනස් කරා වී ප්රමාණයන් සියල්ල එකවර කිරා ලබාගෙන අවශ්ය මුදල් එම අවස්ථාවේදීම ලබා දී ඉතාමත් කෙටි කාලයක් තුළ ගොවියා නිදහස් කර යැවීමටත් අවශ්ය කටයුතු කළා, මේම කාරණා ගොවි ජනතාවට අත්යවශ්යම කාරණා, ගොවියා රස්තියාදු නොවිය යුතුයි, ඒක වෙනස් කළා, පෞද්ගලික අංශයේ එහෙම කරනවා නම් අපිටත් එතනට යන්න පුළුවන් වෙන්න ඕන.
ඊළඟ කාරණය තමයි ගොවියෙකුට තමන්ගේ අලෙවි කර ගැනීමට වී කිලෝ තුන්දාහක් හාරදහක් තිබුණත් වී අලෙවි මණ්ඩලයට අලෙවි කිරීමට පහසුකම් තිබුනේ කිලෝ 2000 ක් පමණයි, අපි පෞද්ගලික අංශයත් සමග පැවති තරගකාරී පරිසරයට මුහුණදෙන්න නම් තමන් කැමති ඕනෑම වී ප්රමාණයක් ඕනෑම වර්ගයකින් වී අලෙවි මණ්ඩලයට අලෙවි කරන්න අවස්ථාව ලබා දිය යුතුයි, එතකොට ගොවියා තවත් ස්ථානකට ඉතිරි වී තොග රැගෙන යා යුතු නෑ, එකම ස්ථානයක දී ගෙන තමන්ගේ සියලු වී තොග මණ්ඩලයට අලෙවි කරන්න පුළුවන් පරිසරය නිර්මාණය කළා, මෙය ගොවි ජනතාවට ඉතාමත් හොඳ කාරණයක් වුණා
ඒ වගේම අනිත් ප්රධාන කාර කාරණය තමයි රජය වී සඳහා සහතික මිලක් තීරණය කිරීමේදී ඒ සහතික මිලට පෞද්ගලික වෙළෙඳුන් ගොවිබිමට ගිහිල්ලා වී ගන්නවා නම් ඔහු අපේ ගබඩාවට රැගෙනආවත් ලබා දෙන්නේ ඒකම මිලනම් ඔහු පුද්ගලික වෙළෙන්දාට ම කමතේදීම වි ටික අලෙවි කරනවා, එනම් ඔහු අපිට වී ලබා දෙන්නනම් ප්රවාහනයට වියදමක් දරන්න වෙනවා. ඒක නිසා අපි තීරණය කලා සෑම වී ගොවියකුටම තමන්ගේ නිවසේ සිට ගබඩා දක්වා වී ටික ප්රවාහනයකර ලබාදෙනවාට කිලෝවක් සඳහා රුපියල් 1.50 ක අමතර මුදලක් ලබා දෙන්න, මේකට ගොවියා ඉතාමත් හොඳ ප්රතිචාරයක් දැක්වූවා, ඔහු තමන්ගේම ට්රැක්ටරයෙන් තමන්ගේ වී ටික තමන්ම ගෙනල්ලා දෙනවා, අපි ගොවියාට සහතික මිලද අමතරව අතිරේක මුදලක් ලැබීමට අවශ්ය පරිසරය සැකසුවා, මේ කියන කාරණා පෞද්ගලික අංශය සමග තරගකාරී ලෙස ඉදිරියට යාමටනම් කළයුතුම කාරණයන් වුණා, එහි ප්රතිපලය වුනේ ගොවියාට පුද්ගලික අංශයත් රුපියල් 51.50 ක් ගෙවන්න ඉදිරිපත්වීම.
ඊළඟ ප්රධාන කාර්ණය තමයි අපි දන්නවා අස්වනු නෙලන අවස්ථාවේම වී සඳහා ඉතා අඩු මිලක් තීරණය වීම, මෙම තෙතමනය සහිත වී වලට රජයක් හැටියට ඉතිහාසය ප්රථම වතාවට සාධාරණ මිලක් තීරණය කරල ලබාදුන්න, ගොවියට මෙම මිල මා විශ්වාස කරන විදියට, වී ප්රමිතියට ගෙනල්ල අලෙවි කරනවට වඩා ලාබයි, තෙතමනය සහිත වී අලෙවි කිරීම.
මෙම තෙතමනය සහිත වී මිලදී ගැනීම සඳහා විධිමත් ක්රමවේදයක් සුළු හා මධ්ය පරිමාණ මෝල් හා ඒ වගේම නියෝජිතයින් හරහා ඇතිකළා. එම තෙත වී මිලදී ගෙන ඒවා වියළා මණ්ඩලය වෙත ලබාදීමේ ක්රමවේදයක් අපි සකස් කළා. එය ඉතාම සාර්ථක වුණා. එහි ප්රතිඵලය තමයි වීඅලෙවි මණ්ඩලය මගින් තීරණය කරනු ලබන්නාවූ වී සඳහා පැවැති අවම මිලට වඩා වැඩි මිලක් නිරන්තරයෙන් වෙළඳපොළ තුළ ගොවියාට ලබා ගැනීමට හැකිවීම, ඒක ඉතාම සාර්ථක කාරණයක් වුණා.
ඒ වගේම තමයි වී අලෙවි මණ්ඩලය හැටියට ගබඩාවට වී රැගෙන එනකම් බලා නොසිට වී මිලදී ගැනීමට ගමට යාමට තීරණය කිරීම. විශේෂයෙන් සෑම ගොවිජන සේවා බල ප්රදේශයකම විශේෂයෙන් ඉහළ වෙළෙඳපොළ අතිරික්තයක් තියෙන සෑම දිස්ත්රික්කයක ම වී අලෙවි මණ්ඩලය විසින් නියෝජිතයන් පත් කරනු ලැබුවා සහතික මිලට ගමට ගොස් වී මිලදී ගෙන වී අලෙවි මණ්ඩලයට රැගෙන ඒමට, මෙම ක්රමවේදය ඉතාමත් සාර්ථක වුණා.
මේ සියලු කාරණාත් එක්ක අවසාන ප්රතිඵලය තමයි වී අලෙවි මණ්ඩලයට වී නොලැබීම. මොකද අපි පෞද්ගලික අංශය සමග ඔවුන් සිදු කරන්නා වූ ක්රියාදාමයන් ඔවුන් ගොවි ජනතාවට ලබාදෙන සියල්ල වී අලෙවි මණ්ඩලය රාජ්ය යාන්ත්රය මෙහෙයවමින් රාජ්ය ආයතනයක් හැටියට මේ සියල්ල මේ මහ පොළොව තුළ ක්රියාත්මක කරන්න පටන් ගත්තා, මේ අද පවතින වී සදහා වන තරගකාරී වෙළෙඳපොළ පරිසරයෙන් නිර්මාණය කලේ අපි, ඒක නිසා අද ගොවි ජනතාවට ඉතාමත් ඉහළ මිලක් ලැබෙනවා. ඉහත සියළු කාරණා නොවන්න, වී අලෙවි මණ්ඩලය රාජ්ය යාන්ත්රනය ක්රියාත්මක නොකරන්න අද වී ගොවියාගේ වී ටික ඉතා අඩු මිලකට පුද්ගලික මෝල් හිමියන් ගන්නවා,
ආර්ථික විද්යානුකූල න්යායට අනුව ඉහළ සැපයුමක් ලැබෙන අවස්ථාවේ දී මිල පහළ යාමක් තමයි සිදුවිය යුත්තේ, නමුත්අද ඉහළ අස්වැන්නක් ලැබීම සමග මිලත් අස්වනු සමයතුළ ඉහළ යනවා, මේ පරිසරය ඇතිවුනේ ඉහත කාලීන වශයෙන් ගැලපෙන විසදුම් අප ලබාදුන් නිසයි. වී ගොවියාට තම අස්වනු තරගකාරී ලෙස විකුණන්න පුළුවන් පරිසරයක් ඇති කරානම් ඒ වෙළෙඳපොළ පරිසරය ඇති කළේ වී අලෙවි මණ්ඩලය කියලා මම ඉතාමත් වගකීමෙන් කියනවා.
විශේෂයෙන් කිසිදු දේශපාලන මැදිහත්ව වීමකින් තොරව වෘත්තීමය පර්යේෂකයෙක් හැටියට මටත් මේ ක්ෂේත්රය පිළිබඳ ප්රවීණයන් ලෙස මගේ සභාපතිතුමාටත් අපිට මේ ගොවි ජනතාවට අවශ්ය සහන ලබාදෙමින් මේ රටේ ජාතික ප්රතිපත්තිය ක්රියාත්මක කිරිම වෙනුවෙන් අපට අවශ්ය තීන්දු තීරණ ගැනීමේ නිදහස් පරිසරය ලබා දීල තිබුන, ඒක නිසා තමයි මම කිව්වේ අපිට ලබාදීලා තිබෙන්නා වූ වසර තුන තුළ ඉතිහාසයේ කිසිදු අවස්ථාවක නොතිබුණ තත්ත්වයට වී අලෙවි මණ්ඩලය රැගෙන එනවා කියන එක මම ඉතාමත් වගකීමෙන් කියනවා.
මේ සියලු ක්රියාදාමයන් ක්රියාත්මක වීම තුළ අවසාන වශයෙන් වී අලෙවි මණ්ඩලයට වී නොලැබෙන්න පුළුවන්. හැබැයි වී අලෙවි මණ්ඩලයට වී නොලැබුණා කියන්නේ වී අලෙවි මණ්ඩලයේ අකාර්යක්ෂමතාව අසාර්ථක තත්වයක් නොවෙයි. අපි සාර්ථක වීම තුළ ක්රියාත්මක කළ ප්රතිපත්ති සහ ක්රියාදාමයන්හි අවසන් ප්රතිඵලය තමයි ගොවි ජනතාවට ඉතාමත් ඉහළ මිලකට තම අස්වනු අලෙවි කරන්න පුළුවන් වෙලා තියෙන්නේ, අපි නිර්මාණය කළ පරිසරය නිසා තමයි රජය නිකුත්කළ රුපියල් 50 සහතික මිලට ඉක්මවා රුපියල් 55 වී පෞද්ගලික මෝල් හිමියෙක් ලබා ගන්නවා නම් අපේ අරමුණ මම විශ්වාස කරන්නේ ඉටුවෙලා තියෙන්නෙ අපි රුපියල් 60ට ගන්න අවශ්ය නැහැ. එවැනි තරඟකාරී පරිසරයක් අතිකරල රජයක් හඹාගොස් මිලදී ගැනීම නොකළ යුතුයි, මන් ද ඒ තුළ ආර්ථිකයේ වී සහ සහල් මිල දෙකම ඉහළ යන නිසායි.
අපි ගොවි ජනතාවට ප්රමාණවත් මිලක් ලබා දීලා අපි අවශ්ය ඕනෑම වී තොගයක් මිලදී ගැනීම්ට සූදානම් ව සිටීම පමණයි අවශ්ය වෙන්නේ,අද අස්වනු ලැබෙන ප්රදේශවල දින 07 ම ගබඩා විවෘත්තව පවතිනව. අපි අද වෙනකොට කරලා තියෙන්නේ මේ ගැලපෙන විදිහට ඒ වෙනස්කම් කරපු එක, ඒක නිසා වී අලෙවි මණ්ඩලය මතුපිටින් පෙනෙන වී මිලදී ගැනීමේදී මිලදී ගනුලබන තොගයෙන් කවදාවත්ම මේ ආයතනයේ කාර්යක්ෂමතාවය මනින්න බෑ කෙනෙකුට.
මේ රටේ ඉතිහාසය වසර ගණනාවකට පසු ඉහළම වී අසන්නට ලැබුණු එනම් වී මෙ.ටො. ලක්ෂ තිස් දෙකකට ආසන්න ප්රමාණයක් ලැබුන 2020/21මහ කන්නය තුළ කිසිම අලෙවි ගැටලුවක් ඇති වුණේ නැහැ ඉතිහාසයේ ඉහළම යල කන්නයක් වුන මෙම යල කන්නය තුළ ද වී මෙ.ටො. ලක්ෂ විස්සක අස්වැන්නක් කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව පුරෝකතනය කරලා තියෙනවා.
මා ඉතා වගකීමෙන් කියනවා මෙම කන්නය තුළ ද කිසිම අලෙවි ගැටලුවක් ගොවියකුට ඇති වෙන්න ඉඩ තියන්නේ නැහැ අවශ්ය වුනොත් ගොවීන්ගේ ඕනෑම වී ප්රමාණයක් මිලදී ගන්න බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්නේ මේ සූදානම පමණක් ප්රමාණවත් විවෘත වෙළඳපළ තුළ දී මිල ස්ථාවරව ඉහළ අගයක පවත්වා ගැනීමට, අපේ අරමුණ එක තමයි. ඒක නිසා වී අලෙවි මණ්ඩලයේ මේ අවස්ථාවේ අසාර්ථක තත්ත්වයක පැවතුණා කියනවනම් ඉහත කාරණා සියල්ල අධ්යයනය කරලා ඒක තීරණය කරන්න පුළුවන්.
මේ වී අලෙවි මණ්ඩලය ක්රියාකාරී ආයතනයක් ද එහෙම නැත්නම් අක්රීය තත්වය පවතින ආයතන ද කියන එක මේ ඉහත කරුණු මත ඔබතුමන්ලාට ම විනිශ්චය කරන්න මම ඉඩ දෙනවා. දැනට වසරකට අධික කාලයක සිට පවතින කොවිඩ් අර්බුදය, ඉහළ නිළධාරීන්ගේ සේවය අත්හිටවල තියෙන අවස්ථාවක ප්රධාන තනතුරු රැසක් නැතිව වැනි අභියෝග රැසක් මැද තමයි මේ තත්වය ඇතිකරගන්න පුළුවන් වුණේ.
ඒ වගේම තමයි ඉතිහාසයේ පසුගිය කාලසීමාව තුළ මේ මිලදීගත් වී වලට මොකද වෙලා තිබෙන්නේ, මෝල් හිමියන්ට මේ වී ලබාදෙමින් කිසිදු සහල් ඇටයක් නොගත්තු අවස්ථාත් තිබුණා වී පරණ තත්ත්වයට පත් කරලා සත්වආහාර ලෙස ලබාදුන් ජාවාරම්කාර තත්ත්වයන්තමයි තිබුණේ. මේ සියල්ලට අපි තිත තියලා තිබෙන්නේ, මම ඉතා වගකීමෙන් කියනවා අපි ගත්තු වී සියල්ල ඉතාමත් විද්යානුකූල ක්රමවේදයන්ට අනුව බැංකු ඇපකරයන් ලබාගෙන සහල්කර අලෙවි කරල තියෙන්නේ. එම සහල් සතොස, සමූපාකාර සහ සුපිරි වෙළෙඳසැල් හරහා මේ රටේ උපරිම සිල්ලර මිලට අලෙවි කිරීමට හැකි පරිදි වී සහල් කර ලබා දෙනදෙන්න අපිට හැකියාව ලැබුණා, විශේෂයෙන් සඳහන් කරන්න ඕන වී සහල් කිරීමේදී අපි දන්නවා පසුගිය කාලයේ අසාදු ලේඛන වෙච්ච මෝල් හිමියන් හිටියා.
අපෙන් වී ලබාගෙන සහල් නොදුන්න මෝල් හිමියන් හිටියා, ඒ වගේම අපිට කිසියම් ආකාරයක සෑහීමට පත්විය නොහැකි වංචා කළ අය. විශේෂයෙන් සෑම මෝල් හිමියකු ඔවුන් බැංකු ඇපකරයක් අපිට ලබා දීලා තමයි මේ වී කොටන්න ලබාගන්න ඕන. එසේ නොමැති කිසිවෙකුට ලබා දුන් නෑ මොකද රුපියල් 50ට ගත්තු වී කිලෝවකට රුපියල් 65ක බැංකු ඇපකරයක් අරගෙන තමයි අපි මේ සහල් කිරීමට ලබා දුන්නේ අපිට සහල් නොලැබුණත් ගැටලුවක් නෑ රුපියල් 65ක බැංකු ඇපකරය මුදල් කරගන්න පුළුවන්. නමුත් කිසිදු පුද්ගලයෙක්ගෙන් එවැනි බැංකු ඇපකරය ලබා ගැනීමට අවශ්යතාවයක් වුණේ නැහැ. සියලු දෙනා ඉතාම විධිමත්ව නියමිත වේලාවට සහල් ලබාදීමට කටයුතු කළා.
ඒ වගේම බැංකු ඇපකර තියන්න බැරි පුද්ගලයන්ට කලින් ඔවුන්ගෙන් නිසි පරිදි සහල් ලබාගෙන ඒ සඳහා අවශ්ය වී ලබාදෙන්න කටයුතු කලා, ඒකත් ඉතාමත් සාර්ථක වුණා ඒක නිසා මම ඉතා වගකීමෙන් කියනවා ගොවි ජනතාව ආරක්ෂා කරගන්න ඉතාමත් කාර්යක්ෂම වැඩසටහන් ගණනාවක් ක්රියාත්මක කරපු ජාතික මට්ටමේ ආයතනයක් බවට වී අලෙවි මණ්ඩලය පත් කරන්න අපිට හැකිවෙලා තිබෙනවා.
ඒ වගේම ගොවි ජනතාව ආරක්ෂා කලා වගේම පාරිභෝගිකයා ආරක්ෂා කරමින් රජය මගින් වී මිලදී ගැනීම සඳහා වාණිජ බැංකු දෙකක් හරහා ලබාදෙන ඔඩපන ණය මුදල නිසිපරිදි බැංකුවට ලබාදීමට අපිට හැකිව වෙලා තිබෙනවා, ඉතිහාසය තුළ වී අලෙවි මණ්ඩලය බිලියන ගණනාවක නොගෙවූ ණය මුදල් තිබෙන ආයතනයක්. හැබැයි අපි මේ තනතුරුවල කටයුතු කරන්න ගත්තට පස්සේ අපි ලබා ගනු ලබන වී සහ සහල් වලටත් වගකියන්න අපි බැඳිලා සිටිනවා.
ඒක නිසා මේ ක්රියාදාමයන් විධිමත් ක්රමවේදයක් ඔස්සේ තමයි සිදු වෙන්නේ, ඒක නිසා මම විශ්වාස කරනවා අතිගරු ජනාධිපතිතුමන් විසින් අපට ලබා දීල තිබෙන මේ වසර තුනක කෙටි කාලසීමාව තුළවී අලෙවි මණ්ඩලය තිබුන තැනත් පවතින තැනත් දෙක බලලා සතුටු වෙන්න පුළුවන් තත්ත්වයක් අපිට ඇති කරගන්න පුලුවන් වෙයි කියලා. අද වෙනකොටත් ඒ තත්ත්වය ඇති කරලා තිබෙනවා.
අපි කෙටියෙන් සඳහන් කළොත් මෙතන වී මිලදී ගෙනත් නෑ, සහල් අලෙවි කරලත් නෑ. හැබැයි අති විශාල මුදල් ප්රමාණයක් වියදම් කරපු ආයතනයක්. නමුත් වර්තමානය වෙනකොට මමත් මගේ සභාපතිතුමාත් වී අලෙවි මණ්ඩලයේ කිසිදු නිල වාහනයක්, නිල නිවාසයක්, වැටුපක් කිසිදු ආකාරයක එවැනි අතිරේක දීමනාවන් ලබාගන්නෙ නැහැ. එහෙම තමයි මේ කාර්යය කරන්න කියන එකත් පැහැදිලි කරන්න ඕන. සභාපතිතුමන් ඔහුගේ පුද්ගලික ධනය විශාල ලෙස මේ ආයතනයට වියදම් කරනවා් විශේෂනේ සේවක සුභසාධනය ගබඩා අළුත්වැඩියා කිරීම්, ඒ වගේම ඔහුගේම තාක්ෂණයෙන් ඔහුගේ මුදලින් කුඩා වී වියලීමේ ඒකකයක් ගබඩා තුළ ඇතිකරමින් යනවා.
ඒ වගේම මමත් වෘත්තිමය පර්යේෂකයෙක් හැටියට හෙක්ටර් කොබ්බෑකඩුව ගොවි කටයුතු පර්යේෂණ හා පුහුණු කිරීමේ ආයතනයේ අලෙවි ආහාර ප්රතිපත්ති හා කාෂි ව්යාපාර අංශයේ හිටපු අංශ ප්රධානී, එම ආයතනයේ හිටපු වැඩබලන අධ්යක්ෂකවරයෙක් වගේම වසර විස්සකට ආසන්න කාලයක් වෘත්තිමය පර්යේෂකයෙක් හැටියට පර්යේෂණ ගණනාවක් මේ ක්ෂේත්රයට අදාළව සිදු කරලා තමයි අද මේ තැන් නිවැරදිව කරන්න මට අවස්ථාව ලැබිලා තියෙන්නේ.
මගේ සභාපතිතුමා ජටල් මාන්නප්පෙරුම, මේ වෘත්තීය මේ ක්ෂේත්රය පිළිබඳ ඇමරිකාවේ පිළිගත් විශ්ව විද්යාලයක සේවය කළ ඉතාමත් දක්ෂ ජේෂ්ඨ මහාචාර්යවරයෙක්. මේ වී අලෙවි මණ්ඩලය ආරම්භයේ සිට හිටපු දක්ෂ නිලධාරියෙක්, ඒක නිසා අපිට මේ තැන රටට අවශ්ය පරිදි වෙනස් කරගන්න බැරි වුණොත් මං විශ්වාස කරනව ඉදිරියේදී වෙනත් කෙනෙකුට මේක නිවැරදි කරගන්න නොහැකි වෙයි කියලා.
ඒක නිසා අපිට ලබාදීල තිබෙන කාලසීමාව තුළ මෙම ආයතනය ඉතාමත් ඉහල මට්ටමේ කීර්තිමත් ආයතනයක් වගේම මේ ආයතනය රටට නැතිව බැරි වී වගා කරන ගොවි ජනතාවටත් පාරිභෝගික ජනතාවටත් අත්යවශ්යම ආයතනයක් බවට පත් කරලා තමයි අපි මේ ආයතනය නැවතත් බාර දෙන්න කියන එක ඉතාමත් සතුටින් කියන්න කැමතියි.
සෞභාග්යයේ දැක්ම ප්රතිපත්ති ප්රකාශනය තුළ පෙන්වපු කරුණු අද ගොවිබිමට ගිහිල්ලා තියෙන්නේ, අපගේ නව දැක්මත් සමග අද පෞද්ගලික මෝල් හිමියන්ට වී ජාවාකරුවන්ට වී අලෙවි මණ්ඩලය අභියෝගයක් වෙලා තියෙන්නෙ කිවිවොත් නිවැරදියි. ඉදිරියේදී අපි බලාපොරොත්තු වෙන්නේ මේ ආයතනය වී වලට පමණක් සීමා නොවුනු බඩඉරිගු, උදු, රටකජු, මුං ඇට, කවිපි …. වැනි ධාන්ය මිලද ගැනීමේ ප්රධාන රාජ්ය යාන්ත්රනය මේ හරහා ත්රියාත්මක කරන්න. ඒකට අවශ්ය සියළු ගබඩා ශක්තීන්, තාක්ෂණය අප සතුව තියෙනවා.
වී අලෙවියට පමණක් සීමානොවී ධාන්ය මිලදී ගැනීමේ සහ අලෙවි කිරීමේ ආයතනයක් හැටියටත් වී අලෙවි මණ්ඩලය ඇතිකරන්නත් සූදානමක් අපසතුව තියෙනවා. එවිට එක් භෝගයකට සීමා වී තිබුණ මෙම ආයතනයට අනෙකුත් භෝගයන්ගේ අලෙවි ගැටලුවලටත් විසදුම් ලබා දෙන්න පුළුවන් ආයතනයක් වේවි..
ඊයේ (13) වැනි දින සිදුවූ කොවිඩ් -19 ආසාදිත මරණ 160ක් සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා විසින් අද (14) දින තහවුරු කළ බව රජයේ ප්රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත් කළ මාධ්ය නිවේදනයක සදහන් වේ.
මෙය ශ්රී ලංකාවෙන් දිනක් තුළ වාර්තා වු වැඩිම කොවිඩ් මරණ ගණන බවයි සෞඛ්ය අංශ පැවසුවේ.
මියගොස් ඇති පිරිස අතර වයස අවුරුදු 60 හෝ ඊට වැඩි 124 දෙනෙකු සිටින අතර වයස අවුරුදු 30ට අඩු එක් පිරිමි පුද්ගලයෙකු ද සිටින බව එම නිවේදනයේ දැක්වෙනවා..
මෙම මරණ 160ත් සමග මෙරට සිදුවී ඇති සමස්ත කොවිඩ් මරණ සංඛ්යාව 5,935ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.
දෛනික ගෝලීය කොවිඩ් ආසාදිතයින් සංඛ්යාවට සාපේක්ෂව දෛනික ගෝලීය කොවිඩ් මරණ සංඛ්යාව පවතින්නේ සියයට 1.4 ක් වැනි අඩු අගයක නමුත් ශ්රී ලංකාවේ එම අගය මෙලෙස සියයට 5ක් වැනි ඉහළ අගයක බවයි විශේෂඥයින් පවසන්නේ.
අද දින වාර්තා වූ කොවිඩ් ආසාදිත මරණ 160ත් සමග ලංකාවේ තත්ත්වය ගැන අප කළ විමසීමකදී සෞඛ්ය අංශ ප්රධානියෙකු පැවසුවේ ‘‘මෙමගින් තහවුරු වන්නේ ලංකාවේ වසංගතය කොතරම් බිහිසුණු තත්ත්වයට පත්ව තිබේද යන්නයි. ලංකාව මිලියන 20ක් වැනි සාපේක්ෂව කුඩා ජනගහනයක් සිටින රටක් නිසා දෛනිකව සිදුවන මරණ 160ක් විශාල අගයක් ලෙස පෙනී නොයා හැකියි. ඒත් මේ සංඛ්යාව ඉන්දියාව සමග සසදා බලන විට මරණ 9600ක් වැනි අති විශාල අගයක්. මෙවැනි දෛනික මරණ අනුපාතකයක් මේ දක්වා ලෝකයේ කිසිම රටකින් වාර්තා වී නැහැ. මෙවැනි බිහිසුණු තත්ත්වයක් පෙනි පෙනී රට වසා දැමීම වැනි දැඩි පියවරක රජය නොයන්නේ කුමක් නිසාද යන්න අපට බරපතළ ගැටලුවක්. ජනපතිවරයා සහ යුධ හමුදාපතිවරයා මේ යන්නේ බ්රසීල ජනපතිවරයා ගිය පාරේ නම් ලංකාව විශාල ඛේදවාචකයකට මුහුණ දෙන බව ඉතාම පැහැදිලියි‘
දෛනිකව වාර්තාවන කොවිඩ් රෝගීන්ගේ ප්රමාණය ඉහළයාම හේතුවෙන් රෝහල් ධාරිතාවය ඉක්මවා යාම පාලනය සදහා සෞඛ්ය අමාත්ය පවිත්රා වන්නිආරච්චි මහත්මියගේ උපදෙස් පරිදි රෝගීන් රෝහල් ගත කිරීම ප්රමුඛතාවයන් අනුව සිදු කරමින්, වෛරසය ආසාදිතයින් වෛද්ය අධීක්ෂණය මත නිවෙස් තුල රැක බලා ගැනීමේ වැඩසටහනක් පසුගියදා බස්නාහිර පළාත තුල ක්රියාත්මක කරන ලදි.
සෞඛ්ය අමාත්ය පවිත්රා වන්නිආරච්චි මහත්මියගේ උපදෙස් පරිදි එම වැඩසටහන මුළු දිවයිනම ආවරණ වන පරිදි වෛද්යවරු 1000 කගේ පමණ අධීක්ෂණය යටතේ ක්රියාත්මක කිරීමට සෞඛ්ය අමාත්යාංශය පියවර ගෙන ඇත. එම වැඩසටහන අද (14) රත්නපුර දිස්ත්රික්කය තුල ආරම්භ කරන ලද අතර, ක්රමාණුකූලව මුළු දිවයිනම ආවරණය පරිදි ඉදිරියේ දී ක්රියාත්මක කෙරෙනු ඇත.
මෙම වැඩසටහන පිළිබදව මෙරට සියළුම සෞඛ්ය කාර්ය මණ්ඩලය පුහුණු කටයුතු අවසන් කොට ඇති අතර, පූර්ව සීමාවාසික පත්වීම් අපෙක්ෂාවෙන් සිටින වෛද්යවරුන් 426 කට ද පුහුණූව ලබාදී ඇත. තවත් එවැනිම වෛද්යවරු පිරිසක් පුහුණු කිරීමට ද කටයුතු යොදා ඇත.
සංකූලතා නොමැති, වයස අවුරුදු 02 ට වැඩි 65 ට අඩු, අඩු අවධානම්, රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් නොකරන හෝ සුළු රෝග ලක්ෂණ පෙන්වන කාණ්ඩයන්ට අයත් කොවිඩ් ආසාදිතයින් නිවෙස් තුල වෛද්ය අධීක්ෂණය මත රැකබලා ගැනීම මෙන්ම අවධානම් තත්ත්වයේ පසුවන පිරිස් රෝහල්ගත කිරිමට මෙහිදී පියවර ගනු ලැබේ. ප්රදේශයේ සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරී විසින් ඔවුනට ලබාදී ඇති මාර්ගෝපදේශ හා නිර්ණායකයන්ට අනුකූලව වෛරසය ආසාදිතව නිවෙස් තුල ප්රතිකාර සදහා ලියාපදිංචි කර යොමු කරන රෝගීන්ට පමණක් පැය 24 පුරා ක්රියාත්මක ප්රධාන දුරකථන මධ්යස්ථානය (Call Center – 1390) සමග සම්බන්ධ විය හැක. දින 14 ක වෛද්ය අධීක්ෂණයෙන් පසු ද දින 07 ක් යන තෙක් රෝගීයාට මෙම සේවාව ලබාගත හැකිවීම ද විශේෂත්වයකි.
ප්රාදේශයේ සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරී විසින් රෝගීයා පරික්ෂා කර නිවසේ රඳවා ප්රතිකාර කිරීම හෝ රෝහල් ගත කිරීමට පියවර ගැනිම සිදු කරනු ලබයි. මෙහිදී රෝගියා නිවෙස් තුල ප්රතිකාර ලබාගන්නේ නම් ඒ සදහා තම කැමැත්ත ද පළ කළ යුතුය.
පරිගණක තාක්ෂණය ක්රමවේදය ඔස්සේ රෝගීන් ලියාපදිංචිය සිදු කෙරේ. එම තොරතුරු ප්රධාන දුරකථන මධ්යස්ථානය හා සම්බන්ධ වේ. දුරකථන මධ්යස්ථානය ඔස්සේ රෝගීයාගේ තොරතුරු ලබාගෙන තහවුරු කර ගැනීමෙන් පසු ප්රධාන දුරකථන මධ්යස්ථානයේ සිට විශේෂඥ වෛද්යවරුන් ප්රමුඛ වෛද්යවරුන්ගේ අධීක්ෂණයට රෝගියා ලක්වේ. රෝගීයාට අවශ්ය වෛද්ය උපදෙස් ද මෙහිදී ලබාදෙන අතර, රෝගියාගෙන් ලබාගන්නා තොරතුරු ද පරිගණක ගත කරනු ලැබේ. එම අධීක්ෂණ කටයුතු වල දී රෝගීන් වැඩිදුර ප්රතිකාර සදහා යොමු කිරීමට අවශ්ය වන්නේ නම් රෝගී තත්ත්වය අනුව රෝගියා යොමු කළ යුතු රෝහල හෝ ප්රතිකාර මධ්යස්ථානය වෙත ක්ෂණිකව යොමු කිරීමට පියවර ගනු ලබයි, ඒ සදහා ප්රාදේශීය සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂවරුන් හරහා වැඩපිළිවෙළක් ද සකස් කොට ඇත.
‘ඇත්තටම ඊයේ දිනයේ නව සංචරණ සීමා පැනවීමක් නෑ. ඒ නිසා අපි මින් ඉදිරියට රට තුළ සංචරණ සීමා පැනවීම හෝ එවැනි තීරණ ගන්න රජයට බලකරන්නේ නෑ. අපි රටවැසියන්ගෙන් ආයාචනා කරන්නේ නිවෙස්වලට අවශ්ය බඩු බාහිරාදිය රැස්කරගෙන නිවෙස්වලට වී සිටින්න කියලයි‘‘
මේ කාරුණික ආයාචනය කරන්නේ මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සංගමයේ සභාපති උපුල් රෝහණ මහතායි.
වත්මන් කොවිඩ් වසංගතයේ සැබෑ තත්ත්වය මනාව දන්නා එම සංගමය අද (14) විශේෂ මාධ්ය ප්රකාශයක් කරමින් ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ලබන සඳුදා සිට අපි මේ රට ස්වයං විනයක් ඇතුව ස්වයං සංචරණ සීමා පනවාගෙන මේ රටෙන් මේ රෝගය තුරන් කිරීම සඳහා වගකීමෙන් කටයුතු කිරීමට එක්වන ලෙසයි.
උපුල් රෝහණ මහතා මෙසේ ද ප්රකාශ කළා.
‘‘දින කිහිපයක් දෛනිකව රෝගීන් 3,000 ඉක්මවලා වාර්තා වෙනවා. මරණ 150 ඉක්මවලා වාර්තා වෙනවා. ඉදිරි දින කිහිපයේදී මේ තත්ත්වය ඉතාම ඉහළ යයි. ඇත්තටම ඊයේ දිනයේ නව සංචරණ සීමා පැනවීමක් නෑ. ඒ නිසා අපි මින් ඉදිරියට රට තුළ සංචරණ සීමා පැනවීම හෝ එවැනි තීරණ ගන්න රජයට බලකරන්නේ නෑ. අපි රටවැසියන්ගෙන් ආයාචනා කරන්නේ නිවෙස්වලට අවශ්ය බඩු බාහිරාදිය රැස්කරගෙන නිවෙස්වලට වී සිටින්න කියලයි. ලබන සඳුදා දිනයේ සිට අපි මේ රට ස්වයං විනයක් ඇතුව ස්වයං සංචරණ සීමා පනවාගෙන මේ රටෙන් මේ රෝගය තුරන් කිරීම සඳහා වගකීමෙන් කටයුතු කරමු. බලධරීන්ට කියන්නේ සීත කාමරවලින් එළියට ඇවිත් මියයන මිනිස්සු සහ රෝගීවන අය නිසා දුක්වෙන මිනිස්සු ගැන අවබෝධයෙන් ඉදිරියට තීරණ ගන්නවා නම් රට ලස්සන වෙයි කියලා.”
හල්මැස්සන් කිලෝවක් සදහා රුපියල් 100ක බද්දක් සහ කරවල කිලෝවක් සදහා රුපියල් 100ක් සහ කුරක්කන් පිටි කිලෝවක් සදහා රුපියල් 150ක් වශයෙන් වෙඬරු, කිරිවලින් නිපදවූ තැවරුම්, උළුහාල් ඇට, අබ ඇට, මේස ලුණු ආදිය සදහා විශේෂ වෙළෙද භාණ්ඩ බද්දක් පැනවීමට රජය පියවර ගෙන තිබෙනවා.
අගෝස්තු මස 12 වනදා සිට වසරක කාලයක් සඳහා මෙම බදු නියෝග ක්රියාත්මක බව අදාළ ගැසට් නිවේදනයේ සඳහන් වෙනවා.
විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ මත බදු පනවමින් සහ මීට පෙර නිකුත්කර තිබූ ගැසට් නිවේදන අවලංගු කරමින් මුදල් අමාත්ය බැසිල් රාජපක්ෂ මහතා විසින් පසුගිය 11 වැනි දා නව අති විශේෂ ගැසට් නිවේදනය නිකුත්කර තිබෙනවා.
ඇතැම් මාධ්ය වාර්තා කරන ලද ආකාරයට කරවල සහ ආනයනික හාල්මැස්සන් මත නව බදු වැඩිකිරීමක් සිදුකර නොමැති බවත් සිදුකරනු ලද්දේ 2020 සැප්තැම්බර් මස 30 වැනි දින පනවන ලද බදුවල කාලය තවත් වසරකින් දීර්ඝ කිරීම බවත් මුදල් අමාත්යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පවසනවා.
එම ගැසට් නිවේදනය සහ දේශීය ලුණු කර්මාන්තය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා සියළුම භාවිතයන් සඳහා ගන්නා ආනයනික ලුණු සඳහා කිලෝග්රෑමයට රුපියල් 40ක බද්දක් පැනවීම සිදු කළ බවද ඉන් වැඩිදුරටත් පෙන්වා දී තිබෙනවා.
[googlepdf url=”http://supirigossip.com/wp-content/uploads/2021/08/Finance_1.pdf” ]
කොවිඩ් වසංගතය හමුවේ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුවක් දැනෙන්නේ නම් රෝහල් ප්රතිකාර ලබා ගත යුතු බව ශ්වසන රෝග පිළිබඳ විශේෂඥයෝ ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටිති.
එබැවින් රෝග ලක්ෂණ උත්සන්න වීමට පෙර කල් තියා හඳුනා ගැනීම අතිශය වැදගත් බව රත්නපුර ශික්ෂණ රෝහලේ ශ්වසන රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්ය නෙරංජන් දිසානායක පෙන්වා දෙයි.
හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව කොවිඩ් වෛරසයේ මූලික රෝග ලක්ෂණයක් ද? එකවරම හුස්ම ගැනීමට බැරි වේද? සුව වූ පසුත් සංකූලතා පැවතිය හැකිද? වැනි කොවිඩ් සම්බන්ධයෙන් ඔබට පැවතිය හැකි සරල ප්රශ්න කිහිපයකට විශේෂඥ වෛද්ය නෙරංජන් දිසානායක BBC සිංහල සේවය වෙත ලබා දුන් පිළිතුරු පහත දැක්වේ.
සාමාන්යයෙන් හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා හට ගන්නේ වෛරසය ආසාදනය වී දින 2-3 අතර කාලයකට පසුවයි.
පෙනහළුවල වෙනස් කම් ඇති වූ පසු පහත දැක්වෙන රෝග ලක්ෂණ දැකිය හැකියි.
වැසිකිලි ගිහින් එන්න වෙලා යන්න පුළුවන්. ඒ ආවම හාන්සි වෙලා ටිකක් ඉන්නකම් පොඩි කැරකිලි ගතියක් දැනෙන්න පුළුවන්.
කොවිඩ් වෛරසය නිසා රුධිරය කැටි ගැසීමේ හැකියාව ඉහළ යන්න පුළුවන්. හුස්ම ගැනීම අපහසු වෙන්න මේ තත්ත්වයත් බලපෑ හැකියි.
ඒ නිසා දවස් දෙක තුනක් හොඳට හිටපු කෙනෙකුට එක පාරටම හුස්ම ගැනීමේ අපහසුවක් එන්න පුළුවන්.
ඒ වගේ වෙලාවකට ක්ලාන්ත ගතියක් එක්ක පපුව ගැහෙන්න පටන් අරගෙන හුස්ම ගැනීමේ අපහසුවක් ඇති විය හැකියි.
ඊට අමතරව පපුවේ කැක්කුමත් එක්ක හෘද රෝගයක් වුණත් එන්න පුළුවන්.
අවාසනාවකට නැහැ. වහා රෝහල් ප්රතිකාර සඳහා යොමු විය යුතුයි.
කොවිඩ් ආසාදනය වී සති තුනක පමණක කාලයක් පෙනහළුවල වෙනස්කම් පැවතිය හැකියි.
ඒ වෙනස්කම්වලට නිසි ප්රතිකාර නොකළොත් පෙනහළුවල කැළැල් (Scars) ඇති විය හැකියි.
වෙන අවයව වගේ නෙමෙයි පෙනහැල්ලේ කැළැල් ආවොත් ප්රකෘති තත්ත්වයට පත් කරන්න බැරි විදිහට හානි වෙන්න පුළුවන්.
ඒ නිසා සුව වීමේ ක්රියාවලිය නිසි ලෙස සිදු නොවුණොත් සමහර වෙලාවට දීර්ඝ කාලීනව අපේ පෙනහැල්ලේ පරිමාවේ අඩුවීම් සිදු වෙන්න පුළුවන්.
සමහර විට පෙනහැල්ලේ කැළැල් නැතිව වුණත් පෝස්ට් කොවිඩ් සින්ඩ්රෝම් (කොවිඩ්වලින් පසු ඇති වෙන තත්ත්වයන්) තුළ තමන්ට කලින් තිබුණු ඇදුම ගතිය, හති ගතිය වැඩි වෙන්න පුළුවන්.
හේතුවක් නැතුව පවා ඇඟට මහන්සි ගතිය, තෙහෙට්ටු ගතිය මාස දෙක තුනක් ඇතැම් රටවල අවුරුද්දක් පවා පවතින්න පුළුවන්.
අනිවාර්යෙන්ම ඔව්.
මනුෂ්යයෙකුට වෙන්න පුළුවන් බය හිතෙනම දේ තමයි හුස්ම ගන්න බැරි වෙන එක.
දවස තිස්සෙම හුස්ම ගැනීමේ අපහසුවත් එක්ක ඇති වෙන මානසික ආතතිය නිසා සෑහෙන බලපෑමක් සිදු වෙනවා.
හුස්ම ගැනීමේ තත්ත්වය තරමක් හොඳ අතට පත් වුණත් ජීවිතය ගැන ඇතිවෙන අවිනිශ්චිතතාවය, තමන් වටේ ඉන්න රෝගීන් හුස්ම ගන්න දඟලන හැටි දැකීම නිසා විශාල මානසික ආතතියක් දැනෙන්න පුළුවන්.
ICU එකක ප්රතිකාර ලැබූ රෝගියෙක් සුවය ලබා ගෙදර ගියත්, ඒ මානසික කැළැල් සහ බලපෑම් ඇතැම් විට තියෙන්න පුළුවන්.
ඒ නිසා සාංකාව (Anxiety) සහ විශාදය (Depression) තත්ත්වයන් ඇති විය හැකියි.
රත්නපුර ශික්ෂණ රෝහලට පැමිණි ආසාදිතයන් අතර බරපතල තත්ත්වයේ පසු වූවන්ගෙන් 80% ක් පමණ දියවැඩියා රෝගීන් බව පෙනෙන්න තිබෙනවා.
පාලනය නොවූ දියවැඩියාව කොවිඩ් රෝගය දරුණු වීමට බලපාන එක හේතුවෙක් බව දැනට පෙනෙන්න තිබෙනවා.
සුව වුණාට පස්සේ එක්ස් රේ (X-ray) එක හොඳටම හොඳයි ද බලනවා.
ඊට පස්සේ පෙනහළුවල පරිමාවන් සාමාන්ය මට්ටමේ තිබෙනවා ද බලන්න, පෙනහළු පරීක්ෂණයක් කරනවා.
ඇවිද්දවලා බලනවා ඔක්සිජන් මට්ටමේ අඩුවක් තිබෙනවද කියලා.
වෛරසය නිසා පෙනහළු විතරක් නෙමෙයි හෘදය වස්තුවත් දුර්වල වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා හෘදය දුර්වල වෙලාද කියලා බලනවා.
මස්පිඩු දුර්වල වෙලාද කියලා බලනවා. ඇදුම වගේ කලින් පැවති රෝගී තත්ත්වයන් පරීක්ෂා කර බලනවා.
මේ සියල්ල පරීක්ෂා කරලා හොඳයි නම් සරල මට්ටමින් වැඩ පටන් ගන්න කියලා උපදෙස් ලබා දෙනවා.
හැබැයි තාමත් පෙනහළුවල කැළැල් තිබෙන බවට සාධක තිබෙනවා නම්, ඇවිදින කොට ඔක්සිජන් ප්රමාණයේ අඩුවක් තිබෙනවා නම් ඒ දේවල් යථා තත්ත්වයට පත් වෙන තෙක් ලෙඩ නිවාඩු අනුමත කිරීම සාමාන්යයෙන් සිද්ධ වෙනවා.
මේ අතර කොවිඩ් ආසාදිතයින් සඳහා අවශ්ය සායනික ඔක්සිජන් ධාරිතාව රෝහල් ඇතුළු ප්රතිකාර මධ්යස්ථාන තුළ උපරිමයෙන් භාවිතයට ගනිමින් සිටින බැවින් ඔක්සිජන් ආනයනය කිරීමට පියවර ගෙන ඇති බව නියෝජ්ය සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂ ජනරාල් විශේෂඥ වෛද්ය හේමන්ත හේරත් පැවසීය.
Text by – bbc sandesaya