Blog

ආයතන කැරලිකරුවන් කරදර කාරයින් ලෙස දැකීමට නැඹුරු වෙති. නමුත් මෙම පුද්ගලයින් සහ ඔවුන්ගේ අදහස් යටපත් කිරීම මගින් ආයතන / සංවිධාන පසුබෑමකට ලක්විය හැකි බව වටහා දෙන කතා පෙළකි මේ.

1980 දශකයේ දී හූස්ටන්හි නාසාහි ජොන්සන් අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ තරුණ ඉංජිනේරුවන් කණ්ඩායමක් වටහා ගත්තේ 1960 දශකයේ ඇපලෝ යුගයේ මෙහෙයුම් පාලන සැකසුම අභ්‍යවකාශ යානය පියාසර කිරීමේ වඩාත් සංකීර්ණ අභියෝගයන්ට මුහුණ දීමට නොහැකිව අරගල කරන බවයි. 

මෙම තරුණ ඉංජිනේරුවන්ගේ කනස්සල්ල පාලකයින්ගේ බිහිරි කන් වලට ඇසුනේ නැත. නාසා පාලකයින් මිනිසුන්ව හඳට සාර්ථකව යවා ඇති ඇපලෝ යුගයේ පද්ධති ගැන මනාව දැන සිටියේය.  ඒ නිසා තරුණ ඉංජිනේරුවන්ගේ කණස්සල්ට ගැන කලබලවීමට අවශ්‍යතාවක් ඔවුන් දුටුවේ නැත.

කැරලිකාර කණ්ඩායම (පසුව ඔවුන් ‘මුහුදු කොල්ලකරුවන්’ – The pirates ලෙස හැඳුන්වන ලදි ) නාසා සැපයුම්කරුවන්ගෙන් ණයට ගත් උපකරණ භාවිතා කරමින්, (ඔවුන්ගේ නිදහස් කාලය තුළ) මෙහෙයුම් පාලන උප පද්ධති සඳහා නව මෘදුකාංග කේත කිරීමට පටන් ගත්හ. ඔවුන්ගේ පද්ධතිය පදනම් වී ඇත්තේ යුනික්ස් ජාලයක් (Unix network) හරහා සම්බන්ධ වී ඇති වාණිජමය වශයෙන් ලබා ගත හැකි පුද්ගලික වැඩපොළවල් මත වන අතර, මුහුදු කොල්ලකරුවන්ට දැනුනේ වඩාත් ඔරොත්තු දෙන හා අනුවර්තන සැකසුමකි. මාස කිහිපයකට පසු, ඔවුන් එය පරීක්ෂා කිරීම සඳහා භෞතිකව මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙත ගෙන එන ලදි. නමුත් ගුවන් පාලකයන් විසින් පිටව යන ලෙස ඔවුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. 

එම අවස්ථාවේදී මෙහෙයුම් පාලක අධ්‍යක්ෂක  (legendary mission control director) ජීන් ක්‍රාන්ස් පියවරක් ගත්තේය. ඔහු කැරලිකාර ඉංජිනේරුවන් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබූ අතර, මෙම ව්‍යාපෘතිය කෙතරම් වැදගත් දැයි දැන සිටියේය. එනිසා එය පරීක්ෂා කිරීම සදහා මෙම කණ්ඩායමට අවස්ථාව දෙන ලෙස අනෙක් ගුවන් අධ්‍යක්ෂවරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. 

මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ ක්‍රමය වත්මන් පද්ධතිය සමඟ මාස කිහිපයක් පුරා දිව ගියේය. මේන්ෆ්‍රේම් පද්ධතිය (mainframe system) දෙවරක් කඩා වැටුණු විට, මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ පද්ධතිය දිගටම පැවතුනි. බැලූ බැල්මට එහි ප්‍රතිලාභ දැකීම පහසුය; නව පද්ධතියට ග්‍රැෆික්ස් සහ වර්ණ ප්‍රදර්ශනය කළ හැකි වූ අතර පහසුවෙන් නැවත වැඩසටහන්ගත කළ හැකි අතර කෘතිම බුද්ධියේ මුල් ආකාර භාවිතා කරමින් විවිධ පරාමිතීන් මත පදනම් තත්‍ය කාලීන ගැටලු විනිශ්චය සිදු කළ හැකි විය. මෙම හැකියාවන් වත්මන් පද්ධතිය තුළ බෙහෙවින් අඩු විය. 

කැරලිකාර ඉංජිනේරුවන් තමන් සහ තමන් විසින් නිර්මාණය කළ පද්ධතිය නිවැරදි බව ඔප්පු කළහ. මෙහෙවර පාලනය කිරීමේ සියළුම උප පද්ධති ක්‍රමයෙන් මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ පද්ධතියට සංක්‍රමණය වූ අතර, රජයේ ක්‍රියාකාරිත්වයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති කිරීම සඳහා එවකට උප ජනාධිපති අල් ගෝර් වෙතින් “Hammer Award” සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවේය. මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ පද්ධතිය ඩොලර් මිලියන 74 ක් උපයා ඇති අතර පුනරාවර්තන වාර්ෂික ධාවන පිරිවැය ඩොලර් මිලියන 22 කි. එළඹෙන ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය සඳහා මෙහෙයුම් පාලන පද්ධතිය සැලසුම් කරන ලෙස නාසා පරිපාලනය කැරලිකාර ඉංජිනේරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. 

සංවිධානවල ස්ථායිතාව, පුරෝකථනය කිරීමේ හැකියාව, කාර්යක්ෂමතාව සහ ඵලදායිතාව ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති නීති සහ ප්‍රතිපත්ති ඇති අතර ඒවා සමඟ සම්බන්ධ නොවන පුද්ගලයින්, නැතහොත් ඒවාට අභියෝග කරන පුද්ගලයින් කරදර කාරයින් ලෙස අපි දකිමු. එහෙත්, නාසා මුහුදු කොල්ලකරුවන් පෙන්වන පරිදි, මෙම පුද්ගලයින් මර්දනය කිරීම හෝ නොසලකා හැරීම මගින් ඔවුන්ගේ අදහස් පසුබෑමකට ලක්විය හැකි අතර, සමාගම්වලට ක්‍රියාශීලී බව, තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය සහ නවෝත්පාදනයන් කළ හැකි බුද්ධිමතුන් අහිමි විය හැකිය.

පාලකයින් කැරලිකරුවන් පාලනය කරන්නේ ඇයි ? 

නිර්මාණශීලීත්වය සඳහා කැරලිකාරකම අත්‍යවශ්‍ය බවට මනෝ විද්‍යාත්මක සාක්ෂි තිබේ. හාවඩ් මනෝචිකිත්සක ඇල්බට් රොතන්බර්ග් (Harvard psychiatrist Albert Rothenberg) දශක පහකට වැඩි කාලයක් විද්‍යාව, සාහිත්‍යය සහ කලාව සඳහා සුවිශේෂී දායකත්වයක් ලබා දුන් පුද්ගලයින් පිළිබඳ පර්යේෂණ කරමින් ඔවුන්ගේ නිර්මාණශීලීත්වයට හේතු වූයේ කුමක්ද යන්න වටහා ගැනීමට උත්සාහ කළේය. ව්‍යුහාත්මක සම්මුඛ සාකච්ඡා, පර්යේෂණාත්මක අධ්‍යයන සහ ලේඛන විශ්ලේෂණයන් ඇතුළත් පුළුල් පර්යේෂණ ව්‍යාපෘතියක කොටසක් ලෙස රොතන්බර්ග් නොබෙල් ත්‍යාගලාභීන් 22 දෙනෙකු සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීය. 

වර්තමාන දෘෂ්ටිකෝණයන් විස්තාරණය කරනවාට වඩා නව දෙයක් නිර්මාණය කිරීමට ඔවුන් දැඩි ලෙස චිත්තවේගීයව පෙලඹී ඇති බව ඔහු සොයා ගත්තේය. ස්ථාපිත ප්‍රඥාව (established wisdom) අන්ධ ලෙස අනුගමනය කරනවාට වඩා ඔවුන් දැනුවත්ව නැවුම් මානසිකත්වයකින් යුතුව දේවල් දුටු බව ඔහු සොයා ගත්තේය. අනුකූලවාදී, පෞරුෂත්වයට වඩා කැරලිකාරයෙකු සතු ගුණාංග දෙකක් ඇති බව ද ඔහු හදුනා ගත්තේය.

ගුවන් පාලකයින් විසින් මුලින් එම අදහස් ප්‍රතික්ෂේප කළ ද නාසා මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ ක්‍රමය අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම් පාලනයේ නව තාක්‍ෂණයන් සාර්ථකව හඳුන්වාදීමට හේතු විය.

කැරලි ගැසීමේ ප්‍රතිලාභ තවදුරටත් විමර්ශනය  කිරීම සදහා රොටර්ඩෑම්හි එරස්මුස් විශ්ව විද්‍යාලයේ පරස්කෙවාස් පෙට්‍රෝගේ (Paraskevas Petrou) නායකත්වයෙන් යුත් කණ්ඩායමක් නෙදර්ලන්තයේ විවිධ කර්මාන්තවල සේවකයින් 156 දෙනෙකු මෑතකදී සමීක්ෂණයට ලක් කළහ. ඔවුන් කැරලිකාරකම මනින ලද්දේ ප්‍රශ්නාවලියක් හරහා ය. 

• මම නීති කඩනවා – I break rules
• මම දන්නවා නීති කඩන්නේ කොහොමද කියලා – I know how to get around the rules
• මම දිවුරුම් වචන භාවිතා කරමි – I use swear words (කෝපාවිෂ්ට වචනයක්, විශේෂයෙන් කෝපයේ ප්‍රකාශනයක් ලෙස භාවිතා කරයි.
• මම අධිකාරියට විරුද්ධ වෙමි – I resist authority

පසුගිය සතිය තුළ නිර්මාණශීලිත්වය භාවිතා කිරීම පිළිබඳව ඔවුන්ගේ සහභාගීත්වය පිළිබඳව කණ්ඩායම ප්‍රශ්න කළ අතර ඔවුන්ගේ වැඩ කටයුතු පිළිබඳ වඩාත් පොදු ආකල්ප ද ඇත. රොතන්බර්ග් පුරෝකථනය කර ඇති පරිදි, නීති කඩ කරන්නන් සැබවින්ම වඩා නිර්මාණශීලී විය, නමුත් බලපෑම් වෙනත් ගති ලක්ෂණ මත රඳා පැවතුනි. කැරලිකාරකම ඔවුන්ගේ කාර්යයන් කෙරෙහි වඩා නිරන්තරයෙන් ධනාත්මක බලපෑමක් ඇති කිරීම සඳහා, පුද්ගලයන්ට “උසස්වීම් කේන්ද්‍රගත” ​​විය යුතුය. එනම් ඉලක්කය කරා ගමන් කිරීම සහ පුද්ගලික වර්ධනය කෙරෙහි උනන්දුවක් දැක්වීමය. (අසාර්ථක වීමේ හැකියාව දරා ගැනීම)

සමාජ හා චර්යාත්මක විද්‍යාවන් පිළිබඳ සහකාර මහාචාර්යවරයකු වන පෙට්‍රෝ මෙසේ පවසයි. “ඔබ සැබවින්ම අවධානය යොමු කළ යුත්තේ ඔබට අත් කරගත හැකි ධනාත්මක දේ කෙරෙහි ය. මෙම ආකල්පය සමාගමක් හෝ සංවිධානයක් තුළ ඇති සමස්ත පරිසරය මත රඳා පැවතිය හැකියි‘‘ බව ඔහු පවසයි.

බොහෝ විට මෙම ‘හේතුවක් ඇති කැරලිකරුවන්’ – ධනාත්මක හෝ  ‘ඵලදායී දේවදූතයන්‘‘ ලෙසද හැඳින්වේ. ඔවුන් සංවිධානය සහ එහි මෙහෙවර ගැන සැලකිලිමත් වන නිසාත්, වැදගත් හැකියාවන් පැහැදිලිවම වැඩිදියුණු කළ යුතු බව දකින විට මානසික අසහනය දැනෙන නිසාත් ඔවුන් සංවිධානයේ දියුණුව වෙනුවෙන් පෙළඹවිය හැකිය. 

නිරීක්ෂණ අධ්‍යයනයන් නාසාහි මුහුදු කොල්ලකරුවන්ට අමතරව තවත් බොහෝ උදාහරණ සපයයි. සන්දර්භය සහ නළුවන් වෙනස් විය හැකි නමුත් සාරය කැපී පෙනෙන ලෙස සමාන ය. වෙනස් ආකාරයකින් සිතන සහ වලංගු උපායමාර්ගික අවබෝධයක් ඇති කැපවූ පුද්ගලයින්ගේ කුඩා කණ්ඩායමකට ව්‍යාපාරයේ සාර්ථකත්වය ප්‍රවර්ධනය කරන බිම් මට්ටමේ නවෝත්පාදනයන් පෝෂණය කළ හැකිය.

සංවිධානය සහ එහි මෙහෙවර ගැන සැලකිලිමත් වන නිසා මෙම ‘හේතුවක් ඇති කැරලිකරුවන්’ පෙළඹවිය හැකිය

අභ්‍යවකාශ පියාසැරිය පිළිබඳ වෙනස් ආකාරයකින් සිතීම හා අභියෝග කිරීම යනු නැවත භාවිතා කළ හැකි රොකට් වැනි තාක්‍ෂණය ගොඩනඟන ආකාරයයි. එමඟින් ආර්ථිකය රැඩිකල් ලෙස ප්‍රතිව්‍යුහගත කරනු ඇති අතර මානව ව්‍යාප්තිය හා වාණිජ්‍යය සඳහා අවකාශය විවෘත වේ. 

කැරලිකාර ආත්මය පෝෂණය කිරීම 

අවාසනාවකට මෙන්, කැරලිකරුවන්ට සමෘද්ධිමත් වීමට ඉඩ සලසන ආයතනික සංස්කෘතියක් පවත්වා ගැනීම දුෂ්කර විය හැකිය. කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, ඒකාකාරී සේවා සැපයීම, කාර්යක්ෂමතාව සහ විශ්වාසදායක ක්‍රියාවලීන් සඳහා සහාය වන නීති රීති සහ සම්මත මෙහෙයුම් ක්‍රියා පටිපාටිවලට අවස්ථිති බවක් ඇති කළ හැකි අතර අනුවර්තනය වීමේ හැකියාව සහ නව්‍යකරණයට එරෙහිව ක්‍රියා කළ හැකිය. 

ඉතිහාසය සහ සංස්කෘතිය කුමන්ත්‍රණය කරන්නේ ඒවා සෑම විටම සිදු කර ඇති ආකාරයටම සිදු කිරීමටය. නව විනිශ්චයකරුවන් විසින් නව උපමා නිර්මාණය කිරීමට ඇති හැකියාවට වඩා ස්ථාපිත පරමාදර්ශයට එකඟද ? යන්න පිළිබඳවයි. නවෝත්පාදන යෝජනා අදාළ නැත. නමුත් සංවිධානයකට, ආයතනයකට එවැනි තත්වයක් භයානක ය, මන්ද එය අවශ්‍ය වෙනස වළක්වයි.  

නායකයින් මෙම ප්‍රවණතා පිළිබඳව දැනුවත් වී ආයතනයේ දියුණුවට, ප්‍රගමනයට හානිකරන මෙම වැඩවසම් සම්ප්‍රදායට එරෙහිව එරෙහිව සටන් කළ යුතුය. කැරලිකාර පුද්ගලයින් කරදරකාරයින් ලෙස සලකුණු කිරීම සහ ඔවුන්ගේ වෘත්තීන් පාවාදීම වෙනුවට, තත්වයට අභියෝග කිරීම සහ සීමාවන් තල්ලු කිරීම නීත්‍යානුකූල හැසිරීම් ලෙස දකින සංස්කෘතියක් ඔවුන් ප්‍රවර්ධනය කළ යුතුය. ඔවුන් නිර්මාණශීලීත්වයට කැපවී සිටින්නේ නම්, නායකයින් විසින් ප්‍රගතියක් අත් කර ගත හැකි බව සහතික කිරීම සඳහා ප්‍රායෝගික පියවර ගත යුතු අතර, “කැරලිකරුවන්ට” ඒ අවස්ථාවේ දී පිස්සු, අනවශ්‍ය හෝ නොපෙනී යන නව අදහස් ඉදිරිපත් කිරීමට අවස්ථාව ඇති බවත්, අරමුදල් සහ කාලය ඇති බවත් සහතික කළ යුතුය.

නාසා ආයතනය පෙන්නුම් කරන්නේ වෙනසක් කළ හැකි බවයි. අද, එය ජාලය පදනම් කරගත් සංවිධානයක් (a network-based organisation) වන අතර එය වාණිජ අභ්‍යවකාශ ක්‍රියාකාරීන් සමඟ හවුල් වී ඇති හොඳම තාක්‍ෂණය (ලෝකයේ කොතැන තිබුණත්) භාවිතා කිරීමට පසුබට නොවේ. වෙනස් කිරීම සඳහා වඩාත් විවෘත මනසකින් යුත් මෙම ප්‍රවේශය දශක ගණනාවකට පෙර වාණිජමය වශයෙන් ලබා ගත හැකි තාක්‍ෂණය භාවිතා කිරීමේ සංකල්පය පිළිබඳ සාක්‍ෂි සපයන සහ සාම්ප්‍රදායික දේ කිරීමේ අභියෝගයන්ට මුහුණ දුන් එහි අභ්‍යන්තර කැරලිකරුවන්ගේ කාර්යයට බොහෝ සෙයින් ණයගැතිය.

තනි කැරලිකරුවන් සඳහා, ඔබේම අභිප්‍රේරණයන් සලකා බැලීම වටී. අප දන්නා ලෝකයේ ප්‍රධාන කැරලිකාරයා වන ස්ටීව් ජොබ්ස් 2005 දී සිය ආරම්භක දේශනයේදී ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ උපාධි අපේක්ෂකයින්ට උපදෙස් දුන් පරිදි ‘අප සැබවින්ම අප ආදරය කරන දේ සොයා ගැනීමට අප ඇතුළත සොයා බැලිය යුතු අතර පසුව ඒ සඳහා යා යුතුය. අප ආදරය කරන දෙයක් කරන විට, (මෙම චිත්තවේගීය කැපවීම) අප කරන දේට අනෙක් අය විරුද්ධ වන විට හෝ අප කරන ආකාරයට දේවල් නොදකින විට පවා නිවැරදි දේ කිරීමට අපව පොළඹවනු ඇත. වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, ඒ වෙනුවෙන් කැරලි ගසන්න එපා – නමුත් ඔබට සැබවින්ම වැදගත් වන හේතුවක් සොයාගෙන ඔබේ කලකිරීම් පැහැදිලි ඉලක්ක වෙත යොමු කරන්න. පෙට්රෝගේ කෘතිය පෙන්වා දී ඇති පරිදි, එය “ධනාත්මක විචලනය -positive devian ” පිළිබඳ රහසයි. 

දේවල් වැඩිදියුණු කිරීමට සහ නව හැකියාවන් ඇති කිරීමට කැපවීමක් ඇති අනෙක් අය සමඟ අපට සම්බන්ධ විය හැකි නම්, ඊටත් වඩා හොඳය; පොදු අරමුණු සඳහා ශක්තියක් ඇත.  PlayStation  පිටුපස සිටින පුද්ගලයා වන කෙන් කුටරාගි (Ken Kutaragi)  සෝනි හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරි නොරියෝ ඔගා (Norio Ohg) කෙරෙහි විශ්වාසය තැබිය හැකිය.

 Norio Ohga ඔපෙරා ගායකයෙකු ලෙස පුහුණුව ලැබූ අතර  සෝනි සමාගමට එහි ටේප් රෙකෝඩරවල ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳව පැමිණිලි ලිපියක් ලියන විට සමාගමේ පාලනාධිකාරිය විසින් ඔහුව හදුනා ගත්තේය. Norio Ohga 1982 සිට 1995 දක්වා සිය ධුර කාලය තුළ විශාල සාර්ථකත්වයක් කරා සෝනි සමාගම රැගෙන ගියේය.

සාම්ප්‍රදායික නොවන දේ අනුගමනය කරමින් ඔහුගේ ප්‍රවේශය ඔහු මෙසේ සාරාංශගත කළේය: “ අපි සැමවිටම ලුහුබඳින්නේ වෙනත් සමාගම් ස්පර්ශ නොකරන දේවල් පසුපස ය ”. 

Norio Ohga කියන දේ අසන්න ! ඔබේ සංවිධානය තුළ සමාන අදහස් ඇති වෙනත් පුද්ගලයින් සොයා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න, ඔවුන් සහාය ලබා දීමට සහ අවශ්‍ය අවස්ථාවන්හිදී ඇති බාධක ඉවත් කිරීමට උදව් වනු ඇත. කැරලිකරුවන්ට නරක නමක් තිබිය හැකි නමුත් නිවැරදි පරිසරය තුළ සහ නිවැරදි අභිප්‍රේරණයෙන් ඔවුන්ට පුදුමාකාර දේ අත් කර ගත හැකිය. 

මෙම ලිපියේ කර්තෘ ලොයිසොස් හෙරක්ලියස් (Loizos Heracleous) වෝර්වික් ව්‍යාපාරික පාසලේ ( Warwick Business School) උපාය මාර්ග පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙක් වන අතර ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහකාර සාමාජිකයෙකි. ඔහු Janus Strategy. කතුවරයා ය . මෙම ලිපිය අර්ධ වශයෙන් පදනම් වී ඇත්තේ නාසා සමඟ ආචාර්ය හෙරක්ලියස් විසින් කරන ලද පර්යේෂණ මත ය.

බී.බී.සී වාර්තාවක් ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

ඔබ ගැබ්ගෙන සිටියදී කොවිඩ් ආසාදිතයෙකු වුවහොත් කුමක් කළ යුතු ද? COVID දරුවාට බලපාන්නේද? මෙම ප්‍රශ්නය බොහෝ ගර්භනී කාන්තාවන්ගේ මනසෙහි ඇති අතර, එය ඔවුන් තුළ නිමක් නැති අමතර ආතතියක් ඇති කරයි.

මෙම වසංගත සමයේදී ගර්භනී ඔබ මුහුණ දී සිටින මෙවැනි ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු සැපයීම සඳහා අපට විශේෂඥයින් කිහිප දෙනෙකු ලැබුණි.

වසංගතයේ තෙවැනි රැල්ල අප සියල්ලන්ම කම්පා කර තිබේ.  එය මානසික ආතතිය හා චිත්තවේගීය නැගිටීම්වල කාලයකි. සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දී ඇත්තේ, පසුගිය වසරේ කොරෝනා වයිරස් පළමු රැල්ලට වඩා මෙවර ගර්භනී කාන්තාවන් වැඩියෙන් ආසාදනයටත් මරණයටත් පත්ව ඇති බවයි.

ඔක්ස්ෆර්ඩ් සරසවියේ නෆීල්ඩ් කාන්තා හා ප්‍රජනක සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව (The Nuffield Department of Women’s and Reproductive Health at the University of Oxford) මෑතකදී ලොව පුරා රටවල් 18 ක ගර්භනී කාන්තාවන් 2,100කට අධික සංඛ්‍යාවක් පිළිබඳව පර්යේෂණ සිදු කර ගෙන තිබේ. එමගින් ලබා ගත් දත්ත අනුව කොවිඩ්-19 වෛරසයෙන් මව්වරුන්ට සහ ළදරුවන්ට ඇති අවදානම කලින් පිළිගත්තාට වඩා විශාල බව ඔවුහු නිගමනය කළහ. 

මෙම අධ්‍යයනයට සම නායකත්වය දුන් ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ භ්‍රෑණ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය අරිස් පපගෝර්ජියෝ ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ “ගර්භණී සමයේදී COVID-19 ආසාදිත කාන්තාවන් අතර (කොවිඩ් ආසාදිත නොවන ගර්භනී කාන්තාවන්ට වඩා) ගර්භණී සංකූලතා (නොමේරූ දරු උපත්, පූර්ව එක්ලම්ප්සියාව වැනි) 50% කට වඩා ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. එසේම COVID-19 ආසාදිත නොවූ ගර්භනී කාන්තාවන් හා සසඳන විට කොවිඩ් ආසාදිත ගර්භනී කාන්තාවන් දැඩි සත්කාර හා මරණයට ඇතුළත් වීම ද ඉහළ බව පර්යේෂණ වාර්තාව නිරීක්ෂණය කර තිබේ.

” ඔබ මේ දත්ත ගැන එක්වරම කලබල විය යුතු නැහැ. මෙම පර්යේෂණය විශාල දත්ත සමුදායක් මත පදනම් වූවක් නොවන අතර එය තවමත් සනාථ කර නොමැති බව සලකන්න. කෙසේවෙතත්, කිසියම් වෙනස්කමක් හා රෝග ලක්ෂණයක් පිළිබඳව සොයා බැලීම සහ ගර්භනී සමයේ මුල් අවධියේදී ඔබ ධනාත්මකද යන්න සොයා බැලීම හොඳ පියවරකි‘‘

ආරක්ෂිතව සිටීම

ගර්භනී කාන්තාවන් COVID-19 වලින් ආරක්ෂා වන්නේ කෙසේද? පූනේහි ඛරාඩි හි මාතෘ රෝහලේ ප්‍රසව හා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්‍ය මධුරි බුරන්දේ ලාහා මෙසේ පවසයි, “ගර්භනී කාන්තාවන් මුඛ ආවරණයක් භාවිතා කිරීම, සමාජයෙන් ඈත්වීම සහ සබන් යොදා අත් සේදීම වැනි COVID සෞඛ්‍ය මාර්ගෝපදේශ දැඩි ලෙස අනුගමනය කළ යුතුය.” 

“ප්‍රතිශක්තිය වැඩි දියුණු කරන ආහාර අනුභව කරන්න, වරින් වර අත් සේදීම, රෝගී පුද්ගලයින් සමඟ නොසිටීම, නිවසේ අමුත්තන් සීමා කිරීම, ජනාකීර්ණ ස්ථානවලට යාමෙන් වැළකීම, කැස්ස සහ කිවිසුම් ආචාර විධි අනුගමනය කිරීම සහ සමබර ආහාර වේලක් ලබා ගැනීම ගර්භනී කාන්තාවන්ට අතිෂය වැදගත්ය.” 

අලුත උපන් බිළිදුන් සිටින මව්වරුන් දරුවා ස්පර්ශ කිරීමට පෙර සහ පසු අත් සේදීම, ශ්වසන සනීපාරක්ෂාව සදහා මුඛ ආවරණ භාවිතය සහ නිසි සනීපාරක්ෂක පිළිවෙත් අනුගමනය කිරීමෙන් පසු දරුවාට ආරක්ෂිතව මව්කිරි දීම‘‘ සිදුකළ යුතු වේ.

පරීක්ෂා කිරීම

‘‘ඔබ ගර්භණී නම් සහ කොරොන වයිරසයේ රෝග ලක්ෂණ හඳුනා ගත්තේ නම්, පළමුව, කලබල නොවන්න. දෙවනුව, “කැස්ස, උණ, ශරීර වේදනාව, ගඳ – සුවද නැතිවීම සහ රසය නැතිවීම හෝ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා වැනි COVID-19 හි සම්භාව්‍ය රෝග ලක්ෂණ තිබේ නම් වහාම COVID-19 සඳහා පරීක්ෂාවට ලක් කළ යුතු‘ යැයි නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්‍ය වීනා රන්ගාබද්වල පවසයි. 

වමනය, ඔක්කාරය හා හුස්ම හිරවීම ගර්භනී කාන්තාවන් අත්විඳින සමහර රෝග ලක්ෂණ වන අතර එය COVID රෝග ලක්ෂණ සමඟ උග්‍ර විය හැකිය. එවැනි අවස්ථාවක් දැකගත හැකි නම් නාරිවේද විශේෂඥයකු හෝ වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් වහාම උපදෙස් ලබාගන්න. ”වෛද්‍ය බුරන්ඩේ ලාහා පවසයි. 

ප්‍රසව හා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්‍ය වෛශාලි ජෝෂි පවසන්නේ “රෝගයේ ප්‍රගතිය අවම කිරීම සඳහා මුල් රෝග විනිශ්චය සහ ක්ෂණික ප්‍රතිකාර වැදගත් වේ. ICMR මඟ පෙන්වීම අනුව, සියලුම ගර්භනී මව්වරුන් අපේක්ෂිත දින සිට දින පහක් ඇතුළත COVID සඳහා පරීක්ෂා කරනු ලැබේ. ”

අවදානම් ගැන දැනගත් විට

වෛද්‍ය ජෝෂි මෙසේ සඳහන් කරයි. “COVID-19 වසංගතය ආරම්භ වී ඇත්තේ අඩු ප්‍රතිශක්තීකරණයක් නිසා වන අතර එය ගර්භණී සමයේදී ස්වාභාවික වෙනස්කම් හේතුවෙන් ඇතිවේ. වර්තමාන තත්වය තුළ, ගර්භණී සති, එනම් තුන්වන ත්‍රෛමාසිකය, දියවැඩියාව, පූර්ව එක්ලම්ප්සියාව, ඇදුම සහ වියපත්ව ගැබ් ගැනීම වැනි සෞඛ්‍ය ගැටලු හේතුවෙන් දරුණු රෝගාබාධ, දැඩි සත්කාර ඒකකයේ රැකවරණය සහ නොමේරූ දරු ප්‍රසූතිය හෝ භ්‍රෑණ අහිමි වීම සිදුවිය හැකිය. ” 

වෛද්‍ය රන්ගාබද්වල පවසන පරිදි අධික බර හා අධි රුධිර පීඩනය කොරෝනා වයිරසය වැළඳීමේ අවදානම වැඩි කරයි.

මව්වරුන්ට ඇති තවත් කනස්සල්ලක් නම් වෛරසය දරුවාට ආසාදනය විය හැකිද ? යන ගැටලුවයි “වැදෑමහ හරහා මවගෙන් නූපන් බිළින්දාට හෝ මවුකිරි දීම මගින් අලුත උපන් බිළිඳාට වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වීමේ හැකියාව අල්ප ” යැයි වෛද්‍ය ජෝෂි පවසයි. 

වෛද්‍ය රන්ගාබද්කාර් පෙන්වා දෙන්නේ, කොවිඩ් ආසාදිත ගර්භනී කාන්තාවකගේ ගර්භාෂයේ සිටින දරුවාට හෝ අලුත උපන් බිළිදාට මවගෙන් කොවිඩ් වෛරසය ආසාදනය වන බවට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති බවයි. ගබ්සාව පිළිබඳව ද කිසිදු තොරතුරක් නොමැති බව ද ඇය පවසයි.

ගර්භනී කාන්තාවන් දරු ප්‍රසූතියේදී සිසේරියන් සැත්කම් පමණක් තෝරා ගත යුතු බවට සමාජ මාධ්‍යවල කටකතා පැතිර තිබේ. “දරු ප්‍රසූතියේ ආකාරය හෝ කාන්තාව තම දරුවා ඇති දැඩි කරන ආකාරය කොවිඩ් ආසාදනය සමග සම්බන්ධ නොවේ” යැයි වෛද්‍ය ජෝෂි අවධාරණය කරයි.

“සාමාන්‍යයෙන් බරපතල ලෙස රෝගාතුර වූ රෝගීන් සඳහා සිසේරියන් සැත්කම් අවශ්‍යයි. නමුත් ස්වභාවික යෝනි ප්‍රසූතිය අසමමිතික හෝ මෘදු රෝග ලක්ෂණ සහිත ගර්භනී කාන්තාවන්ට හානිකර නැහැ ” 

වෛද්‍ය රන්ගාබද් පවසන්නේ මෙම තීරණය වෛද්‍යවරයා සහ මව විසින් තීරණය කරනු ලබන දේ මත පදනම් විය යුතු බවයි.

සිතුවිලි සඳහා ආහාර 

පෝෂණවේදිනියක වන අවන්ති දේශ්පාන්ඩේ කාන්තාවන්ට COVID-19 ආසාදනය වළක්වා ගැනීම සඳහා පෝෂණ උපදෙස් ලබා දෙයි.

ගැබ් ගැනීම ත්‍රෛමාසික තුනකට බෙදා ඇත. පළමු ත්‍රෛමාසිකයේ දී, කලලරූපය ගර්භාෂය තුළ හොඳින් රෝපණය වී ඇති බව සහතික කිරීම ය. මෙම ත්‍රෛමාසිකයේ කාන්තාවකගේ කැලරි අවශ්‍යතාවය වැඩිහිටි ගර්භනී නොවන කාන්තාවකට බොහෝ දුරට සමාන ය. පළමු ත්‍රෛමාසිකයේදී ඇපල්, කොළ පැහැති එළවළු සහ ෆෝලික් අම්ලය කෙරෙහි ද අවධානය යොමු කෙරේ. දෙවන හා තෙවන ත්‍රෛමාසික වලදී කැලරි හා ප්‍රෝටීන් අවශ්‍යතා වැඩිවේ. ආහාර වේලෙහි කැලරි වැඩි විය යුතුය; එබැවින් නැවුම් කිරි, ඇට වර්ග, විශේෂයෙන් ආමන්ඩ්, walnuts, මිශ්‍ර බීජ (හණ, වට්ටක්කා, කොමඩු), ප්‍රෝටීන් බහුල ආහාර වන පරිප්පු, බිත්තර වැනි ආහාර ඇතුළත් කරන්න.

ඔමේගා -3 මේද අම්ල, walnuts, පලතුරු හා සලාද වැනි තන්තු බහුල ආහාර ද පරිභෝජනය කළ යුතු අතර එමඟින් විටමින් සහ ඛනිජ ලවණ පෝෂණය, ප්‍රතිශක්තිය වැඩි දියුණු කිරීම සහ ඔබට මලබද්ධය ඇති නොවන බවට සහතික කිරීම සඳහා තන්තු ලබා දේ. ප්‍රෝටීන්, සලාද සහ පළා වර්ග සමග ආහාර සමබරව තබා ගන්න.

මෙනේරි සහ සහල් වැනි ස්වදේශීය ආහාර ඔබේ ආහාර වේලට ඇතුළු කර ගන්න. බඩවැල්වලට හොද බැවින්, ප්‍රතිශක්තිකරණය සහ ආසාදන වලට එරෙහිව සටන් කරන බැවින් ගිතෙල් ද ආහාරයට ඇතුළත් කළ යුතුය. කහ ද එසේමය. ඒවා වෛරස් ප්‍රහාරයකින් ආරක්ෂා වීමට ප්‍රයෝජනවත් වේ. දවස පුරාම උණුසුම් ජලය පානය කර හොඳින් විවේක ගන්න. මෙය ඔබේ ප්‍රතිශක්තිය වැඩි කිරීමට උපකාරී වේ.

ගර්භනී කාන්තාවකට කොවිඩ් 19 ආසාදනය වී තිබේ නම්, වෛරසයට එරෙහිව සටන් කිරීමට උපකාරී වන පෝෂණ උපදෙස් කිහිපයක් මෙන්න:

• කහ මිශ්‍ර නැවුම් කිරි පාලනය කරන්න
• නැවුම් පලතුරු යුෂ, ජලය සහ නැවුම්ව සාදන ලද බටර් (ඔබට සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවක් ඇත්නම් මෙයින් වැළකෙන්න) සහ ගෙදර හැදූ සුප් පානය කරන්න.
• හොඳින් විවේක ගන්න.
• උදේ ආහාරය, දිවා ආහාරය, කෑම සහ රාත්‍රී ආහාරය ඇතුළුව සෑම ආහාර වේලකම ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය ඉහළ මට්ටමක තබා ගන්න.
  බැදපු හා ක්ෂණික කෑමෙන් වළකින්න.
• අවශ්‍ය නම් විටමින් සී ඇතුළු විටමින් අතිරේක භාවිත කරන්න.

සන්සුන්ව සිටීම

මනෝ විද්‍යාඥ වෛද්‍ය ප්‍රර්නා කෝලි,  විසින් COVID ධනාත්මක ගර්භනී කාන්තාවකට සන්සුන්ව සිටිය හැකි ආකාරය පිළිබඳ කරුණු සපයයි. සනීපාරක්ෂාව සහ මානසික සාමය පවත්වා ගැනීම සඳහා, නිරන්තරයෙන් ඔබේ වෛද්‍යවරයාගේ උපදෙස් අනුගමනය කරන්න. යෝග ද ඇතුළත් ව්‍යායාම, ධනාත්මක සිතුවිලි ඇති කර ගැනීම සහ සංගීතයට සවන්දීම ද ඉතා වැදගත්ය. සමාජ මාධ්‍ය උපදෙස් මත පදනම් වූ ස්වයං ඖෂධය නැත. 

මානසික ආතතිය වළක්වා ගත හැකි තවත් ක්‍රම මෙන්න:

බහු විටමින් multi-vitamins ගන්න: දරු ප්‍රසූතියට පෙර විටමින් ඔබේ දරුවාගේ වර්ධනයට උපකාරී වන අතර රෝගවලින් ඔබව ආරක්ෂා කරයි.

සිහිය පුහුණු වන්න: සිහිකල්පනාවෙන් හුස්ම ගැනීම ඔබේ ස්නායු පද්ධතිය සන්සුන් කිරීමට ඉතා වැදගත්ය. ඔබට 4-7-8 තාක්‍ෂණය (4-7-8 technique) භාවිතා කළ හැකිය, එයින් අදහස් වන්නේ හතරේ ගණනට හුස්ම ගන්න, ඔබේ හුස්ම හත ගණන් කර තබාගෙන ඔබේ හුස්ම අටක් දක්වා මුදා හරින්න. මානසික ආතතිය දුරු කිරීමට මෙය උපකාරී වන බැවින් මෙය තුන් වරක් නැවත කරන්න.

ව්‍යායාම: ව්‍යායාම මගින් ඔබේ කලලරූපයේ වර්ධනයට ප්‍රයෝජනවත් වන එන්ඩොර්ෆින් endorphins නිකුත් කරන අතර ඒවා ‘ප්‍රීතිමත් හෝමෝනය – happy hormone’, විශේෂයක් නිසා ඔබ සතුටින් තබයි.

ප්‍රවෘත්ති නිරාවරණය අඩු කරන්න: ප්‍රවෘත්ති ඔබේ මානසික සෞඛ්‍යයට බලපාන්නේ නම් සහ ඔබව විහිළුවට ලක් කරයි නම්, ප්‍රවෘත්ති නැරඹීමෙන් හෝ කියවීමෙන් වළකින්න. 

ස්වයං සූදානම් වීමට කියවන්න: දරු උපත, ළමා සංවර්ධනය පිළිබඳ පොත්පත් කියවීමට හෝ ඔබේ දරුවා පසුව රැකබලා ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මානසිකව සූදානම් වීමට මෙම කාලය ආයෝජනය කරන්න. සියලු සම්පත් අත ළඟ තබා ගන්න: සියලු සම්පත් සංවිධානය කිරීම සඳහා ෆෝල්ඩරයක් හෝ අතථ්‍ය ලේඛනයක් සාදන්න, එවිට ඔබ ඔබේ දරුවාගේ උපත සඳහා සූදානම්ව සිටී. මෙය භීතිකාව අඩු කිරීමට උපකාරී වේ.

විශේෂඥ කථාව

වෛද්‍ය වීනා රන්ගාබද්: “හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවයක් හෝ ශරීරයේ අසාමාන්‍ය වෙනස්කම් දුටුවහොත් වහාම වෛද්‍යවරයා වෙත යන්න. රෝග ලක්ෂණ නොසලකා හැර ඔබේ ප්‍රතිකාර ප්‍රමාද නොකරන්න. නිතරම පිළිගත් වෛද්‍යවරයෙක් වෙත යොමුවීම වැදගත්ය.

වෛද්‍ය මධුරි බුරන්දේ ලහා: “ස්වයං ඖෂධයක් ගන්න එපා; සෑම විටම වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් විමසන්න. ඔබේ රෝග ලක්ෂණ දිනපතා සොයා ගන්න. ඔබේ උෂ්ණත්වය හා ඔක්සිජන් මට්ටම දිනකට දෙවරක් පරීක්ෂා කරන්න. වෛද්‍යවරයා යෝජනා කළ පරිදි ඔබේ විටමින් සහ වෙනත් අතිරේක ගන්න. බියට ප.් නොවන්න.”

වෛද්‍ය වෛශාලි ජෝෂි: “ සාමාන්‍ය රෝග ලක්ෂණ සහ මෘදු රෝග ලක්ෂණ සහිත ගර්භනී කාන්තාවන් නිවසේදී හුදෙකලා විය යුතුයි. දියර වර්ග රාශියකින් සජලනය වීම, නිතිපතා ශාරීරික හා හුස්ම ගැනීමේ ව්‍යායාම මගින් ශාරීරික යෝග්‍යතාවය සහ පවුලේ අය හා මිතුරන් සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීමෙන් මානසික සෞඛ්‍යය පවත්වා ගන්න. ඔබ හුදෙකලා අවධියේදී දරු ප්‍රසූතියකට ගියහොත් රෝහලට හෝ මාතෘ නිවාසයට දැනුම් දෙන්න. ”

අවන්ති දේශ්පාන්ඩේ: “සිහියෙන් යුතුව ආහාර ගැනීම කරන්න, සෑම දිනකම ආහාරයේ ගිතෙල් සහ කහ ඇති බවට වග බලා ගන්න. අවම වශයෙන් මිනිත්තු 20 සිට 30 දක්වා ඇවිදින්න. දිනපතා මිනිත්තු දෙකේ සිට පහ දක්වා භාවනා සහ ප්‍රනාමය පුහුණු වන්න. 

වෛද්‍ය ප්‍රේර්නා කෝලි: “ඔබේ නින්ද, මානසික සහ ශාරීරික සෞඛ්‍යය ගැන සැලකිලිමත් වන්න. කුමක් වුවත්, සන්සුන්ව හා ඉවසිලිවන්තව සිටින්න, එය ඔබට දුෂ්කර කාලය ගත කිරීමට උපකාරී වනු ඇත. මානසික ආතතිය වැඩියි නම් ඔබේ වෛද්‍යවරයා සමඟ සම්බන්ධ වන්න. නැතහොත් මානසික සෞඛ්‍ය වෛද්‍යවරයකු හමුවන්න. ”

COVID ධනාත්මක බව අනාවරණය වූ විට නිතරම අවශ්‍ය දේවල් කිහිපයක් මෙන්න:

• ආඝාණ වාෂ්ප
• උෂ්ණත්ව මානයක්
• යෝග අභ්‍යාස හෝ ව්‍යායාම (මනසට හා සිරුරට)
• පිරිසිදුකම
• සින්ක් සහ විටමින් සී සහ ඩී අතිරේක ගැනීම
• පලතුරු ආහාරයට ගැනීම
• නිදන කාමරට හොඳින් වාතාශ්‍රය ලබා දීම
• ධනාත්මකව සිටීම

ෆෙමිනා ඇසුරිණි – සැකසුම – තුෂාධවි

කොළඹ වරායට ආසන්න මුහුදේදී විනාශයට පත් වූ X-PRESS PEARL නෞකාව ගැන මහජන උනන්දුව තව දුරටත් දැල්වෙන සිදුවීම් දිනපතා වාර්තා වෙනවා. ඒ එහි පරිසර විනාශයට අමතරව වන්දි ලබා ගැනීම සහ වගකිව යුත්තන්ට නිසි දඩුවම් ලබාදීම ගැනයි. එසේම නෞකාව විනාශයෙන් වළක්වා ගැනීමට තිබූ අවස්ථාවන් පැහැර හැරීම ගැන ද වාර්තා වෙනවා.

මේ අතර X-PRESS PEARL නෞකාවේ කන්ටේනර් බහාලුම් 1486ක් පැවැති බවත් ඒ අතර අන්තරායකාරී ද්‍රව්‍ය අඩංගු කන්ටේනර් 81ක් පැවති බව සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරියේ සහාපති, නීතිඥ දර්ශනී ලහදපුර මහත්මිය මාධ්‍ය වෙත පවසා තිබෙනවා.

මේ අතර පරිසරවේදීන්ගේ අවධානය මේ අන්තරායකාරී කන්ටේනර් ගැන මෙන්ම නෞකාවේ පැවැති බව කියන ඉන්ධන මෙට්‍රික් ටොන් 300 ගැනත් අවධානය යොමු තිබෙනවා. ඔවුන් කියන්නේ ඉදිරියේදී තෙල් විසිරීමක් සිදුවිය හැකි බවයි. ඊට ප්‍රතිචාර දක්වන සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරිය පවසන්නේ එමගින් සිදුවිය හැකි හානිය අවම කිරීම සඳහා අවශ්‍ය පියවර ගෙන ඇති බවයි.

නොසැලකිල්ල නිසායි මේක වුණේ – මාස්ටර් ඩයිවර්ස් සභාපති ආරියසීල වික්‍රමනායක

මේ අතර ජාත්‍යන්තර පිළිගත් දේශීය සමාගමක් වන මාස්ටර් ඩයිවර්ස් සමාගමේ සභාපති ආරියසීල වික්‍රමනායක ‘අනින්දා‘ පුවත්පත සමග කළ ප්‍රකාශයක් ගැන බොහෝ දෙනකුගේ අවධානය යොමුව තිබෙනවා. ඔහු අනිද්දා පුවත්පත සමග පවසා ඇත්තේ නෞකාව විනාශයට පත් වුණේ අදාළ සිදුවීම කළමනාකරණයට එක් වූ බලධාරීන්ගේ නොසැලකිල්ල නිසා බවයි.

එස්ක්ප්‍රස් පර්ල් නෞකාව විශාල නෞකාවක් වීම නිසා එය ගිනිගැනීමෙන් පසු සමබරතාව පවත්වාගෙන ඇදගෙන යෑමට හැකියාවක් නොතිබුණු බවත් නැව මෙලෙස ගිලී යෑම සිදු වුණේ නොසැලකිල්ල නිසා බවත් මාස්ටර් ඩයිවර්ස් සමාගමේ සභාපති ආරියසීල වික්‍රමනායක පැවසීය.

නැව ගිනිගැනීමෙන් පසු, කන්ටේනර් පෙට්ටි මුහුදට වැටීමෙන් බර අඩු වූ බව ඔහු කීය. පුංචි නැවක් ගිලීමට නොදී සමබරතාව පවත්වාගනිමින් ඇදගෙන යෑම සඳහා බාහිරින් හයිඩ්‍රොලික් ටැංකි යෙදවීමේ හැකියාව තිබෙන නමුත් මෙවැනි දැවැන්ත නැව්වලට බාහිරින් හයිඩ්‍රොලික් ටැංකි යෙදවිය නොහැකි බව ඔහු පැහැදිලි කළේය. මෙවැනි විශාල නැව්වල සමබරතාව සඳහා හයිඩ්‍රොලික් ක්‍රමවේද තිබෙන බව ඔහු කීය.

‘දැන ගියොත් කතරගම-නොදැන ගියොත් අතරමග’ යනුවෙන් යෙදුමක් ඇති බව සඳහන් කරමින් ඔහු පැවසුවේ ගිනිගැනීමෙන් පසු ඇදගෙන යෑම වෙනුවට නැව ගිනිගැනීමට පෙර බේරගැනීමේ හැකියාව තිබුණු බවය.

නැව් ඇදගෙන යෑම තමන්ගේ ආයතනයේ ප්‍රධාන කටයුත්තක් බවත්, මෙවැනි අවස්ථාවල මැදිහත්වීම තමන්ගේ ආයතනය වසර ගණනාවක් තිස්සේ වෘත්තීයමය වශයෙන් සිදු කරන බවත් ඔහු කීය.

නැව ගිනිගත් මොහොතේ සිට මෙම විෂය පිළිබඳ දැනුමක් ඇති තමන්ගේ ආයතනය වැනි පාර්ශ්වයන්ගේ සහයෝගය ලබා නොගත් බවත්, නිසි ක්‍රියාමාර්ග නොගෙන නැව ගිනිගෙන අවසන් වන තුරු නිසි ප්‍රතිචාරයක් දැක්වීමට අසමත් වූ බවත් ඔහු පැවසීය. තම ආයතනයේ සහයෝගය මුල්ම මොහොතේ ලබා ගත්තේ නම් ගින්න නිවා නැවේ බඩු භාණ්ඩ පවා බේරාගැනීමේ ඉඩක් තිබුණ බව ඔහු ප්‍රකාශ කළේය‘‘ (ජූනි 04 වැනි දින අනිද්දා පුවත්පත)

නැවේ ගින්නෙන් වූ හානිය සම්බන්ධව වරාය වෘත්තීය සමිති ජනාධිපති කොමිෂන් සභාවක් ඉල්ලයි

මේ අතර X-PRESS PEARL නැව ගිනිගෙන මුහුදුබත්වීම සම්බන්ධව වගකිවයුත්තන් සොයා දඬුවම් පැමිණවීම, සිදුව ඇති හානිය පිළිබඳව විධිමත් සොයා බැලීමක් සිදු කිරීම, අගතියට පත් පාර්ශවවලට වන්දි ලබා දීම ආදී කරුණු සඳහා කඩිනමින් ජනාධිපති කොමිෂන් සභාවක් පත්කරන ලෙස සමස්ත ලංකා වරාය පොදු සේවක සමිතිය ජනාධිපතිවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටිනවා.

මේ සම්බන්ධව එම සංගමයේ ලේකම් නිරෝෂන් ගොරකානගේ සිය අත්සන සහිතව ඊයේ (04) ජනාධිපතිවරයා වෙත ලිපියක් යොමුකර තිබෙනවා. ජාත්‍යන්තර නාවික ක්ෂේත්‍රය තුළ කොළඹ වරායට විශාල කීර්තියක් අත්කරගෙන ඇති බවත් එය අතීතයේ සිටි විෂය පිළිබඳව අවබෝධයක් සහිත ඇමතිවරුන්, සභාපතිවරුන්, කීර්තිමත් නිළධාරීන් හා අති දක්‍ෂ සේවකයින්ගේ සාමූහික මැදිහත් වීම්වල ප්‍රතිඵල මත සිදු වූවක් බවත් නිරෝෂන් ගොරකානගේ එම ලිපිය මගින් පෙන්වා දෙනවා.

එක්ස් – ප්‍රේස් පර්ල් නෞකාවෙන් පරිසරයට සිදුව ඇති හානිය අධ්‍යනයට බ්‍රිතාන්‍යයේ තාක්ෂණික සහාය ඉල්ලයි

ශ්‍රී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය මහ කොමසාරිස් සාරා හල්ටන් මහත්මිය (Sarah Hulton) සහ ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා අතර හමුවක් අද (04) පෙරවරුවේ ජනාධිපති කාර්යාලයේදී පැවැති අතර එහිදී ජනාධිපතිවරයා නෞකාවේ ගින්න ගැන පරීක්ෂණ පැවැත්වීම බ්‍රිතාන්‍යයේ සහාය ඉල්ලා සිටි බව ජනාධිපති මාධ්‍ය ඒකකය විසින් නිකුත් කළ නිවේදනයක සදහන් වුණා. (එක්ස් – ප්‍රේස් පර්ල් නෞකාවෙන් පරිසරයට සිදුව ඇති හානිය අධ්‍යනයට බ්‍රිතාන්‍යයේ තාක්ෂණික සහාය ලබා දෙන ලෙස ජනාධිපතිතුමා ඉල්ලා සිටියේය – මාධ්‍ය නිවේදනයෙන් උපුටා ගන්නා ලදි)

ගිනිගැනීම සම්බන්ධ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක්

මේ අතර එක්ස්ප්‍රස් පර්ල් නෞකාව ගිනිගැනීම නිසා හටගෙන ඇති පරිසර හානිය සහ ජනතාවට එල්ලවී ඇති බලපෑම වෙනුවෙන් පරිසර හිමිකම් කණ්ඩායම් වන පාරිසරික යුක්තිය පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානය සහ ධීවරයින් ක්‍රියාකාරීන් විසින් අද (04) මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ගොනු කළා.

නෞකාවේ කපිතාන්වරයා සහ කාර්ය මණ්ඩලය රඳවා තබා ගැනීමට අවශ්‍ය පියවර ගන්නා ලෙසත්, නෞකාවේ හිමිකරුවන්ට සහ එහි නියෝජිතයින්ට එරෙහිව අවශ්‍ය සාපරාධී හා සිවිල් ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා මෙන් පෙත්සම්කරුවෝ ඉල්ලා සිටිති.

එසේම මෙවැනි ආපදා ඉදිරියේදී වීම වැළැක්වීමට අදාළ නීති හා රෙගුලාසි සැදීමට රජයට නියෝග කරන ලෙස ද ඉල්ලා ඇත.

එක්ස්ප්‍රස් පර්ල් නෞකාව අයත් සමාගමේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරිවරයා විදේශ මාධ්‍ය සාකච්ඡාවකට සහභාගිවෙමින් ඇතිවූ සිද්ධිය පිළිබදව තම කණගාටුව පළ කළේය.

ඔහු පැවසුවේ පවතින සංචාරණ සීමා හේතුවෙන්, සිදුවී ඇති හානිය අවම කරගැනීම සඳහා පිරිසිදු කිරීම වැනි කාර්යයවල යෙදීමට අවශ්‍ය පුද්ගලයින් ලබාදිය නොහැකි වූවත් අවශ්‍ය යාන්ත්‍රික පහසුකම් සැපයීමට දැනටමත් තම සමාඟම කටයුතු කර ඇති බව ඔහු කියා සිටියේය.

පෙත්සම්කරුවන් කවුද?

• පාරිසරික යුක්තිය පිළිබඳ මධ්‍යස්ථානය (සහතිකය) සීමිත සමාගම,
• එහි විධායක අධ්‍යක්ෂ විතානගේ දොන් හේමන්ත රංජිත් සිසිර කුමාර
• විජේතුංග අප්පුහාමිගේ හර්මන් කුමාර
• අරුණ රොෂාන්ත ප්‍රනාන්දු.

වග උත්තරකරුවන් කවුද?

වග උත්තරකරුවන් 13 දෙනෙකි:

• සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරිය
• ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය
• ජෙනරාල් (විශ්‍රාමික) ආර්. එම්. දයා රත්නායක, සභාපති – ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය
• ඒ ඩබ්ලිව් සෙනෙවිරත්න, අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් – වෙළෙඳ නැව්
• මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය
• ඒ. හේමන්ත ජයසිංහ, අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් – මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය
• ආර්.ඒ.එස්. රණවක, අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් – වෙරළ සංරක්ෂණය සහ වෙරළ සම්පත් කළමනාකරණ දෙපාර්තමේන්තුව,
• ආචාර්ය පාලිත කිත්සිරි, අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් -ජාතික ජලජ සම්පත් පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන ඒජන්සිය,
• එස්.ජේ. කහවත්ත, අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් – ධීවර හා ජලජ සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුව
• රෝහිත අබේගුණවර්ධන – වරාය හා නාවික අමාත්‍ය,
• මහින්ද අමරවීර – පරිසර අමාත්‍ය
• ආචාර්‍ය නාලක ගොඩහේවා – රාජ්‍ය අමාත්‍ය – නාගරික සංවර්ධනය, වෙරළ සංරක්ෂණය, අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම සහ ප්‍රජා පිරිසිදුකම,
• එක්ස්ප්‍රස් ෆීඩර්ස් (X-Press Feeders)
• සී කන්සෝර්ටියම් ලංකා (පුද්) සමාගම – (එක්ස්ප්‍රස් ෆීඩර්ස් හි දේශීය නියෝජිතයා
• නීතිපති

පෙත්සම්කරුවන් ඉල්ලා සිටින ප්‍රධාන කරුණු මොනවාද?

• ධීවරයින්ට හා හානියට පත් ප්‍රදේශවල ධීවර කර්මාන්තයට සිදු වූ පාඩුව වෙනුවෙන් වන්දි ගෙවන ලෙස වගඋත්තරකරුවන්ට උපදෙස්.
• සංචාරක කර්මාන්තයට හා හානියට පත් ප්‍රදේශවල සංචාරක කර්මාන්තයේ නියුතු අයට සිදුවූ පාඩුව සඳහා වන්දි.
• විශේෂඥ කමිටුවක් පත් කිරීම මගින් මහජනයාට සිදුවිය හැකි හා සෞඛ්‍යමය බලපෑම් තක්සේරු කරන ලෙසට බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින අතර එම මූලික හා අවසාන වාර්තා අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර එමගින් නිර්දේශිත අවශ්‍ය පියවර ගන්නා ලෙස බලධාරීන්ට උපදෙස් දෙන ලෙසත්, 2008 අංක 35 දරණ සමුද්‍ර දූෂණය වැළැක්වීමේ පනතේ හෝ වෙනත් නීතිවල විධිවිධාන ප්‍රකාරව වන්දි ලබා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය පියවර ගන්නා ලෙස බලධාරීන්ට උපදෙස් දීම.
• එම්වී එක්ස්ප්‍රස් පර්ල් නෞකාවෙන් බැහැරවී ඇති ප්ලාස්ටික් පෙති / නර්ඩ්ස් සහ අනෙකුත් සුන්බුන් පරිසර හිතකාමී ලෙස බැහැර කරන ලෙස හෝ නැතහොත් එම අපද්‍රව්‍ය නැවත ප්‍රති අපනයනය කිරීමට 11 වන වගඋත්තරකරු වන එක්ස්-ප්‍රෙස් ෆීඩර්ස් සහ 12 වන වගඋත්තරකරු වන දේශීය නියෝජිත සී කන්සෝර්ටියම් ලංකා වෙත යොමු කිරීම.
• සියලුම අලාභ හා වන්දි මුදල් කැපවූ ගිණුමකට බැර කරන ලෙසත්, ප්‍රදානය කරන ලද වන්දි සහ / හෝ හානි උපයෝගී කර ගෙවීම් කරන ආකාරය සහ / හෝ භාවිත කිරීමට අදහස් කරන ආකාරය ගැන අධිකරණය දැනුවත් කිරීම.
• සමුද්‍රීය ආරක්ෂාව වැඩිදියුණු කිරීම සහ ඕනෑම ආකාරයක සමුද්‍ර ව්‍යසනයකට සාර්ථකව හා කඩිනමින් ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා ජාතික ප්‍රතිපත්තියක් සහ / හෝ විය හැකි දේ පිළිබඳ සැලැස්මක් සකස් කිරීමට බලධාරීන්ට උපදෙස් දීම.
• මේ ආකාරයේ තත්ත්වයන්ට මුහුණ දීම සඳහා අදාළ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් අනුමත කිරීමට අවශ්‍ය මාර්ගෝපදේශ සම්පාදනය කිරීමට, අදාළ ගිවිසුම්වලට එළඹීමට සහ පියවර ගැනීමට බලධාරීන්ට උපදෙස් දීම.

මේ අතර සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරියේ සභාපතිවරයා ඊයේ (04) මාධ්‍ය හමුවේ පවසා සිටියේ එක්ස් ප්‍රේස් පර්ල් නෞකාවේ විනාශය සමග ඇති වූ පරිසර හානියට වන්දි ලබා ගැනීම සදහා තම අධිකාරිය විසින් සිවිල් නඩුවක් ගොනු කර ඇති බවයි. අපරාධ නඩුවකින් වන්දි ලබා ගැනීම දීර්ඝ කාලයක් ගතවන නිසා මෙවැනි පියවරක් ගත් බව ද ඔවු සදහන් කළා.

සැකසුම – තුෂාර වල්ගම

වත්මන් ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මැතිතුමා රසායනික පොහොර සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීමට ගත් තීරණය ඉතා කාලෝචිත සහ දූරදර්ශීය. මෙය ලොව පුරා ඇති කෘෂි ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව ගත් නිර්භීත තීරණයකි.

අනුරාධා යහම්පත් – නැගෙනහිර පළාත් ආණ්ඩුකාර

පසුගිය යල කන්නයේ දී ත්‍රිකුණාමලය දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ කන්තලේ ගොවිමහතෙකු මා අමතා ප්‍රකාශ කර සිටියේ කුඹුරු යායක්ම කීඩෑ උවදුර නිසා විනාශ වී ඇති බැවින් ඒ වෙනුවෙන් වන්දි ලබාදීමට කටයුතු කරන ලෙසය. ඔහු පවසා සිටියේ එවකටද කොවිඩ් අර්බුදය හේතුවෙන් රට තුළ සංචරණ සීමා පනවා තිබූ බැවින් කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව හරහා වන්දි ලබා ගැනීම නොහැකි වූ බවයි.

මාගේ ආරාධනාව පරිදි රසායනික විද්‍යාඥ ආචාර්ය කීර්ති වික්‍රමසිංහ මැතිතුමා කන්තලේට පැමිණියේ අඛණ්‌ඩව පැවැති මේ කීඩෑ උවදුරට පිළියමක් ලබාදීමට ය. පසුගිය වසරේ යල කන්නයේ නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙස පටන් ගැනුණු කාබනික වී ගොවිතැන ක්‍රම ක්‍රමයෙන් පුළුල්ව ත්‍රිකුණාමලය දිස්‌ත්‍රික්‌කය පුරාවට වර්ධනය කර ගැනීමට අවස්ථාව උදා වූයේ මේ ආකාරයෙනි.

මොන්සැන්ටෝ වැනි බහු ජාතික සමාගම් නිපදවන කෘෂි ආදේශ තවමත් ලොව පුරාම විකිණේ. කෙතරම්ද යත්, 2024 වන විට US ඩොලර් බිලියන 12 ක වටිනාකමින් යුතු ප්‍රමාණයක රවුන්ඩ්අප් නමැති වල්නාශකය පමණක් විකිණිය හැකි බව ට නිව්යෝක් ටයිම්ස් පුවත්පත අනාවැකි කියයි. මෙහි ඇති ප්‍රධාන රසායනිකය ග්ලයිෆොසේට් පිළිකාකාරක බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ ආයතන මඟින් තහවුරු කර ඇතත් මෙය තවම මහා පරිමාණයෙන් විකිණෙමින් පවතී. ඖෂධ සමාගමක් වන බේයර් සමාගම 2018 දී ඇ. ඩො. බි. 63කට පිළිකාකාරක ග්ලයිපොසේට් නිෂ්පාදනය කරන මොන්සැන්ටෝ ආයතනය මිලදී ගන්නේ එම ආයතනයට නඩු 125,000ක් ද තිබිය දීය.

දැන් එකම සමාගමකට පළමුව කෘෂිකාර්මික රසායනික ආදේශ විකුණා, පසුව සෞඛ්‍යය අංශයට ඖෂධ විකිණීමට හැකිය. මෙය මනුෂ්‍යත්වයට කෙරෙන ඉහළම උපහාසයි.

ශ්‍රී ලංකාව ග්ලයිෆොසේට් තහනම් කළ රටවල් කිහිපය අතරින් එකකි. ලංකාවේ විශේෂයෙන්ම වියළි කලාපයේ ගොවීන් අතර පැතිර ඇති නිදන්ගත වකුගඩු රෝගය සම්බන්ධව කළ පර්යේෂණවල ප්‍රතිඵල වලින් පසුව රජය, ග්ලයිෆොසේට් තහනම් කිරීමට තීරණය කිරීම අප රට ලද ජයග්‍රහණයකි.

අද වත්මන් ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මැතිතුමා රසායනික පොහොර සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීමට ගත් තීරණය ඉතා කාලෝචිත සහ දූරදර්ශීය. මෙය ලොව පුරා ඇති කෘෂි ත්‍රස්තවාදයට එරෙහිව ගත් නිර්භීත තීරණයකි.

බොහෝ විශේෂඥයන්ගේ දැනුමට අනුව, ලොව පැවැත්ම රඳා පවතින්නේ ජෛව විවිධත්වය මතයි. ගැඩවිලාගේ සිට මී මැස්සා දක්වාද ඇති ජෛව විවිධත්වය රැක ගත හැක්කේ කාබනික යෙදවුම් වලට පමණක් සීමා වූ පසෙහි ජීවය රැක ගත හැකි පරිසර හිතකාමී ගොවිතැනින්මය.

පරිසර පද්ධතියම රැකගත හැකි වන්නේ කාබනික ගොවිතැනෙනි. කාබනික යෙදවුම් සහිත පසෙහි පෝෂ්‍යපදාර්ථ වෙනත් පසක පෝෂ්‍යපදාර්ථ වලට වඩා 60 % කින් වැඩි බව අධ්‍යයන වලින් අනාවරණය වී ඇත.

ආචාර්ය වන්දනා ශිවා පරිසර හිතකාමී කාබනික වගාව ලොව ප්‍රචලිත කිරීමට බොහෝ වෙහෙසක් ගන්නීය. භෞතික විද්‍යා ආචාර්ය උපාධිධාරිනියක් වන ඇයගේම ගොවිබිම් හරහා කරන ලද පර්යේෂණ වලට අනුව කාබනික යෙදවුම් සහිත පසෙහි නයිට්‍රජන් ප්‍රමාණය 44% සිට 147% දක්වා වැඩිවී ඇති බව ද රසායනික යෙදවුම් වලදී නයිට්‍රජන් 22%කින් අඩු වී ඇති බවද සොයාගෙන ඇත.

ඇය ප්‍රකාශ කරන්නේ රසායනික පොහොර හරහා නයිට්‍රජන් එකතු කරන විට පසෙහි හටගන්නා ස්වභාවික නයිට්‍රජන් ප්‍රමාණය අඩුවන බවය.

කාබනික ගොවිතැනේ දී පොස්පරස් 63%කින්ද පොටෑසියම් 34% කින් ද සින්ක් 14%කින් වැඩි වී ඇති බව ඇය පර්යේෂණවලින් පෙන්වා දෙයි.

FAO ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් කියූ ඩෙංග්යු මැතිතුමා පසුගිය මැයි 25 වන දින පැවැත්වු ලෝක නායකයන්ගේ සම්මේලනයේ දී ප්‍රකාශ කර සිටියේ ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීම, සොබාදහමත් සමඟ නොගැටී ජීවත් වීම, ස්වභාවධර්මය සහ මානවයා අතර සහජීවනය සියලු දෙනාගේම වගකීම බවත් ය. ඔවුන් මෙම ප්‍රතිපත්තීන් “අප විසඳුමේ කොටස්කරුවන්ය” යන තේමාව යටතේ ප්‍රචලිත කිරීමට කටයුතු කරයි.

ත්‍රිකුණාමලය දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ පසුගිය මහ කන්නයේ කරන ලද පරිසර හිතකාමී ගොවිතැන හරහා අක්කරයකට අස්වැන්න වී බුසල් 73ත් 108ත් අතර ප්‍රමාණයක් ලබාගැනීමට හැකිවූ අතර පොහොර සහ කෘෂි විකර්ශක ඇතුළුව වියදම් වූ මුළු මුදලම රු.9000කට සීමාවිය. ගොවියකුට පොහොර සහනාධාරය ද ඇතුළුව රසායනික පොහොර හා අනෙකුත් ආදේශකයන් වලට යන මුදල රු.29000ක් පමණ වන අතර එම වී කිලෝවක් රජය මිලට ගත්තේ රු.50කට ය. කාබනික වී කිලෝවකට රු.100ක් වැනි අධික මුදලකට විකිණීමට හැකිවූ බවද ගොවියෝ පවසති. මෙම ක්‍රමවේදය යටතේ පාරම්පරික වී වඩාත් හොඳ ප්‍රතිඵල ලබා දුන් බවද අපි දනිමු.

වී ගොවිතැන සම්පූර්ණ පරිසර හිතකාමී රසායනික පොහොර සහ ආදේශකවලින් තොර ගොවිතැනක් බවට පත්කිරීම අභියෝගාත්මක වුවද මෙය ජයගත හැකි අභියෝගයකි. වී පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන ආයතනය මඟින් ඉදිරිපත් කර ඇති දත්තවලට අනුව මහ කන්නයට හෙක්ටයාර් 560,000 සහ යල කන්නයට හෙක්ටයාර් 310,000ක කුඹුරු වගා කරයි. මෙමඟින් අවුරුද්දකට කිලෝ මිලියන 2.7 ක හාල් ප්‍රමාණයක අස්වැන්න ලබා ගැනීමට හැකිවී ඇත.

ඒකපුද්ගල හාල් පරිභෝජනය අවුරුද්දකට කිලෝ 100ක ප්‍රමාණයක් වන අතර මෙය කිසිම ආකාරයකින් අඩු නොකිරීමේ වගකීමද අප මුහුණ දෙන අභියෝග වලින් එකකි. අද වෙළදපොළේ පාරම්පරික සහල් රු.250ත් රු.500ත් අතර මිලකට දැකිය හැකිය. නමුත් අපගේ අභිප්‍රාය වනුයේ කාබනික පොහොර යොදා පරිසර හිතාකාමී ලෙස පාරම්පරික සහල් රටේ සාමාන්‍ය ජනතාවටද මිලදි ගත හැකි වන පරිදි මෙහි අස්වැන්න වැඩි දියුණු කිරීමය.

නිවැරදි ජල කළමනාකරණය, මෙම අභියෝග ජය ගැනීමට ඇති ප්‍රධානම අංගයක් බව පරිසර හිතකාමී කෘෂි විශේෂඥයෝ පවසා සිටිති. කන්න දෙක අතරට රනිල බෝග වගාව හරහා පස සාරවත් වනවා පමණක් නොව වඩා පෝෂ්‍යදායී ආහාර ආදේශකයන් අපගේ ආහාර පද්ධතියට එකතු කර ගැනීමටද හැකිවේ.

ජෛව විවිධත්වය පරිසර පද්ධතිය ආරක්ෂා කරනවා සේම විවිධත්වයෙන් යුතු ආහාර ලබාගැනීමේ පෝෂ්‍ය ඵලදායිතාව, සෞඛ්‍ය සුරක්ෂිත භාවය වැඩිකරගත හැකි බවද විද්‍යාඥයෝ පවසති.

ලංකාවේ වී නිෂ්පාදනයෙන් තුනෙන් දෙකකට ආසන්න ප්‍රමාණයක වගා කරන නැගෙනහිර පළාතේ ගොවියා, රසායනික පොහොර තහනම ඔහු ලැබූ ජයග්‍රහණයක් ලෙස සිතන බව මම හොඳින් දනිමි. ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ කාබනික පොහොර නිෂ්පාදනය සඳහා මුල්‍යමය ශක්තිය හා බිත්තර වී පහසුවෙන් ලබාගත හැකි ක්‍රමවේදයක්ය. ගව පට්ටි හිමි ගොවියාට පහසුවෙන්ම ඔවුන්ට අවශ්‍ය කාබනික පොහොර නිෂ්පාදනය කරගත හැකිය. එබැවින් ගව සම්පතද ආරක්ෂා කර ගනිමින් එයද ගොවිතැනෙහි කොටසක් බවට පත් කර ගැනීමට හැකිවේ. ගෙවතු වගාවද තවතවත් දිරිමත් කිරීමට මෙය අවස්ථාවක් කර ගත යුතුය. මෙමගින් රටේ ආහාර සුරක්ෂිත භාවය ශක්තිමත් වන අතර, ගෙවතු වගාව ආර්ථිකයට සහ පරිසරයට වන දායකත්වය අවතක්සේරු නොකර මෙයද අපේ රටේ තිරසාර සංවර්ධනයෙහි අංගයක් බවට පත් කළ යුතුය.

දුප්පත්කමින් පමණක් නොව වකුගඩු රෝගයෙන් ද පීඩා විඳින ගොවිජනතාවට පරිසර හිතකාමී ගොවිතැන අස්වැසිල්ලක් වනු බව නොඅනුමානය.

රසායනික පොහොර ආනයනය නවතා ඇමෙරිකන් ඩොලර් මිලියන 400කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඉතිරි කර ගැනීමට රජයට හැකි වුවද කාබනික පොහොර ආනයනය කළ හොත් මෙම ඉතිරිවන මුදල රටේ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට එක් කිරීමට ලැබෙන ස්වර්ණමය අවස්ථාව මග හැරී යනු ඇත. එබැවින් හැකිතරම් කුඩා ගොවිබිම් වලට ඔවුන්ගේම කාබනික පොහොර නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය මූල්‍යමය දායකත්වය ලබාදීමට ප්‍රමුඛතාව දිය යුතුය.

ජාත්‍යන්තර කාබනික කෘෂිකාර්මික සම්මේලනයට (International Federation of Organic Agriculture Movements – IFOAM) අනුව ලෝකයේ හෙක්ටයාර් මිලියන 37.2ක් කාබනික කෘෂි වගාවහි යෙදේ.

මෙයින් වැඩිපුර කාබනික කෘෂි වගා භූමි ඇත්තේ ඕස්ට්‍රේලියාව, ආජන්ටිනාව සහ ඇමෙරිකාවටයි. ලෝකයේ සැම රටක්ම ආහාර සුරක්ෂිතභාවය පවත්වා ගැනීමට වසවිසෙන් තොර ආහාර නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට යොමුවෙමින් පවතී.

ඔවුන් විශ්වාස කරනුයේ කුඩා ගොවිපළවල් හරහා විවිධ භෝග වර්ග වරින්වර පැළ කිරීම වඩාත් දියුණු කෘෂි තාක්ෂණයක් ලෙසයි.

අන් සියල්ලම මෙන් කෘෂිකර්මාන්තය ද පරිණාමය වෙමින් පවතී. ලෝකයේ සෑම රටක් ම පරිසර හිතකාමී කෘෂි කර්මාන්තයට ක්‍රමක්‍රමයෙන් යොමු වෙමින් සිටින අවස්ථාවක ශ්‍රී ලංකාව ම පරිසර හිතකාමී, තිරසාර ගොවිතැන හරහා ලොව වසවිසෙන් තොර පළමුවන රට වීමට ලැබී ඇති මෙම අනගි අවස්ථාව සියලු දෙනාම එක්වී යථාර්ථයක් බවට පත්කර ගැනීමට උත්සුක වෙමු.

කැනේඩියානු ඡායාරූප ශිල්පී තෝමස් විජයන් විසින් ගන්නා ලද ඉහළ පින්තූරය The World is Going Upside Down ලෙස හැඳින්වේ. ඩොලර් 1,500 ක ඉහළම ත්‍යාගය දිනා ගැනීම සඳහා එය ලොව පුරා ඡායාරූප 8,000 ක් පරාජය කළේය.

“තෝමස්ගේ ඡායාරූපය සැබවින්ම අද්විතීය වන අතර වහාම විනිශ්චය මණ්ඩලයේ අවධානය දිනා ගත්තා‘‘ යනුවෙන් Nature TTL  හි නිර්මාතෘ විල් නිකල්ස් පැවසීය.

“අද්විතීය ඉදිරි දර්ශනය සහ සංයුතිය යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ඔබ බලා සිටින්නේ හරියටම කුමක්දැයි සොයා ගැනීමට ඔබ වහාම උත්සාහ කරන බවයි.”

විජයන් බෝර්නියෝ හිදී මෙම ඡායාරූපය ග්‍රහණය කරගෙන ඇත.

“මෙම ඡායාරූපය මට බොහෝ සෙයින් ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ දැනට ඔරංඔටන් ගහනය භයානක අනුපාතයකින් අඩු වෙමින් පවතින නිසයි” ඔහු පැවසීය.

පාම් තෙල් වගාව සඳහා බෝර්නියෝහි වසර 1000 කට වඩා පැරණි වනාන්තර වේගයෙන් විනාශ කරනු ලැබේ.

“මිනිසුන් වශයෙන් අපට පාම් තෙල්වලට ආදේශ කිරීම සඳහා විකල්ප තේරීම් රාශියක් තිබෙනවා. නමුත් ඔරංඔටන්වරුන්ට තම නිවස අහිමි වීම හැර වෙනත් විකල්ප නොමැත.” විජයන් පවසයි.

 Animal Behaviour category සත්ත්ව චර්යා කාණ්ඩයේ පළමු ස්ථානය විජයන්ගේ මෙම සුවිශේෂ ඡායාරූපය විසින් දිනා ගත්තේය.

ඡායාරූප ශිල්පීන්ගේ විස්තර සහිතව වෙනත් කාණ්ඩ වලින් ජයග්‍රාහී පින්තූර මෙන්න.

සත්ව චර්යාව, දෙවන ස්ථානය: Fish Caught by Surprise / ජොහාන් වැන්ඩ්‍රග්

දකුණු අප්‍රිකාවේ ජලාශයකදී මෙම ඡායාරූපය ගෙන ඇත. කිඹුලෙකු මසුන් දඩයම් කරනු අපූරු විලාසය මෙහි දැක්වේ.

කැමරා උගුල් ජයග්‍රාහකයා: ජෝන් ෆෝම්ස්ටන් / Camera Traps winner: Silhouetted Wood Mouse, by John Formstone

භූ දර්ශන ජයග්‍රාහකයා: ජේ රූඩ් – ගසක ජීවිතය / Landscapes winner: Tree of Life, by Jay Roode

අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ කිසිවක් සිදු නොවූ බව පෙනෙන [නැමීබියාවේ] මෙම නිම්නය සැබවින්ම විස්මිතය. ඒ මත දැකිය හැකි එකම ජීවය ලෙස පෙනෙන පුරාණ ඔටුවන්ගේ කටු ගසක (camel thorn tree) සෙවණැල්ල, සාචාබ් ගඟේ සියුම් ලුහුබැඳීම්වලට කළු පැහැති අතක් මෙන් විහිදේ. 

කුඩා ලෝක ජයග්‍රාහකයා: ජේම්ස් ගිෆර්ඩ් / Small World winner: Dance of the Termites, by James Gifford

මෙම කෘමීන් රංචුව දුටු විට මට වැටහී ගියේ ඔවුන්ව නිසි පරිදි ග්‍රහණය කරගත හැක්කේ ෂටරයේ වේගය මන්දගාමී කිරීමෙන් බවයි. මම එසේ කළෙමි. අවසානයේ මට අවශ්‍ය ඡායාරූපය හමුවිය.

රාත්‍රි අහස කාණ්ඩයේ ජයග්‍රාහකයා – අයිවන් පෙවන්ටි / The Night Sky winner: The Eye, by Ivan Pedretti

නෝර්වේහි උත්තක්ලෙව් වෙරළ තීරයේ දී මෙම පාෂාණ ඇස හමුවිය. උත්තරාර්ධ ගෝලයේ සුන්දර වර්ණාවලියට එරෙහිව ඡායාරූපය නාභිගත කර ඇත.

දිය යට- ග්‍රාන්ට් තෝමස් / Underwater winner: Manta Space Ship, by Grant Thomas

මාලදිවයින යනු රාත්‍රී කාලයේදී ඔබට මෙම තේජවත් සතුන් සමඟ කිමිදිය හැකි ලොව එකම ස්ථානයකි.

නාගරික වනජීවී ජයග්‍රාහකයා: පියාපත් සහිත පවුලේ සාමාජිකයන්, කල්ලෝල් මුකර්ජි / Urban Wildlife winner: Winged Family Members, by Kallol Mukherjee

හිමාල කඳුවැටියේ මෙම සාප්පුව තුළම මෙම barn swallows යුවළ ජීවත් වේ. ඔවුන් ධනයේ හා වාසනාවේ දේවතාවියගේ සංකේතයක් ලෙස සැලකේ. එසේ ම ඔවුන් සාමයේ සහ සමෘද්ධියේ පෙර නිමිත්ත ලෙස සලකනු ලැබේ. එබැවින් මිනිසුන් මෙම කුල්ලන්ගේ සියලු කරදර සතුටින් විදදරා ගනී.

කැලෑ ඡායාරූප අංශය – නිදි හිම වලසා, ඩෙනිස් ස්ටොග්ස්ඩිල් Wild Portraits winner: Sleepy Polar Bear, by Dennis Stogsdill

නෝර්වේහි ස්වෝල්බාර්ඩ්හිදී අපි මෙම හිම වලසා දෙස බලා සිටියෙමු. මෘදු දහවල් අහස “නිදි වලසෙකු” සඳහා පරිපූර්ණ පසුබිමක් නිර්මාණය කළේය.

16 න් පහළ ජයග්‍රාහකයා: තෝමස් ඊස්ටර් / Under-16 winner: Spoilt for Choice, by Thomas Easterbrook

මෙම ඡායාරූපය ගනු ලැබුවේ මෙම පක්ෂීන්ගේ නිමක් නැති ඝෝෂාව ගැන අප මැසිවිලි නඟමින් සිටියදී ය. නමුත් එය සුන්දර ඡායාරූපයක් වීම ගැන මම සතුටු වෙමි.

ඡායාරූප – බී.බී.සී – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

මීට වසර 40 කට පෙර වේල්ස් කුමරිය වන ඩයනා සිය විවාහ දිනයේදී පැළඳ සිටි ඇඳුම කෙන්සිංටන් මාලිගයේදී ප්‍රදර්ශනය කර තිබේ.

ඩයනා කුමරියගේ 60 වැනි ඡන්ම දිනය වෙනුවෙන් සංවිධානය කළ ප්‍රදර්ශනයක් වෙනුවෙන් ඩයනා කුමරියගේ පුතුන් වන විලියම් කුමරු සහ හැරී කුමරු විසින් මෙම ඇදුම් ලබාදී ඇත.

ඩේවිඩ් සහ එලිසබෙත් එමානුවෙල් විසින් 1981 ජූලි විවාහ මංගල්‍යය සඳහා මෙම ඇදුම නිර්මාණය කරන ලදී.

මෙම ගවුමේ අඩි 25ක් දිග වේලයක් ඇත. මෙම ප්‍රදර්ශනයේ සංවිධායකයින් පැවසුවේ මෙම මංගල ඇදුම ලෝකයේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ මංගල ඇදුම බවයි. මෙම ඇඳුම මේරි රැජිනට අයත් පෞරාණික කැරික්මැක්‍රොස් ලේස් පැනල් වලින් ආවරණය කර ඇත. 1980 දශකයේ මුල් භාගයේ විලාසිතාවන්ට සරිලන සේ එය නිර්මාණය කර ඇත.

රාජකීය සේවාදායකයකු සඳහා ඇඳුමක් නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන මෙම ප්‍රදර්ශනය රැජින, මාග්‍රට් කුමරිය සහ රැජිනගේ මවගේ ඇඳුම් ඇඳගත් නිර්මාණකරුවන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.

බී.බී.සී ඇසුරිණි