Blog

දරු දැරියෝ සිය පොත් උරබෑග මේස මත තබා පංති කාමරයේ හිඳ සිටිති. පොත පතට යටවුණු දිගු දිනක අග නිවෙස් බලා යාමට නොඉවසිල්ලෙන් පසුවෙති. සිය ගුරුවරයා විසින් පසුදින කාල සටහන පිළිබඳ කරනු ලබන නිවේදන දරුදැරියෝ සාවදානව අසා සිටිති.

ඉන් පසු සුපුරුදු ලෙස ගුරුවරයාගේ අවසන් වචන ඊට එක් වේ: ” හරි දැන් අදට නියමිත පිරිසිදු කිරීමේ පවරුමයි. පළවෙනි පේළිය සහ දෙවෙනි පේළිය පංතිය සුද්ධ කරන්න. තුන් වෙනි පේළියයි, හතරවෙනි පේළියයි කොරිඩෝ එකයි, පඩි පෙළයි සුද්ධ කරන්න. පස් වෙනි පේළිය වැසිකිලි සුද්ධ කරන්න”

පස්වෙනි පේළියෙන් තරමක ගෝරනාඩුවක් ඇසේ. නමුත් දරු දැරියෝ කඩිසරව පුටුවලින් නැගී යුහුසුළු වෙති. පිටුපස ඇති අල්මාරියේ තබා ඇති කොසු, රෙදිකඩ සහ පනිට්ටු අතට ගනිති. පිරිසක් වැසිකිලි දෙසට දුව යති.

ජපානය පුරා ඇති පාසල් තුළ මේ දර්ශනය දැකිය හැක.

පළමු වරට ජපානයට පය තබන බහුතරය එරට කෙතරම් පිරිසිදු දැයි දැක විශ්මයට පත් වෙති.

අනතුරුව එහි සාමාන්‍ය කසල බඳුන් නොමැති බව ඔවුන්ගේ ඇස ගැටේ. වීදි අමදින්නන් නොමැත. ඔවුන් ඉදිරියේ ඇත්තේ ප්‍රශ්නාර්ථයකි: ජපානය මෙතරම් පිරිසිදු කෙසේද?

ඒ සඳහා දිය හැකි සරල පිළිතුර නම් එරට පුරවැසියන්ගේ කැපවීමය.

“පාසල් ජීවිතේ අවුරුදු දොළහක්, මූලික අධ්‍යාපනයේ සිට උසස් අධ්‍යාපනය දක්වා පිරිසිදු කිරීමේ වේලාව සිසු සිසුවියන්ගේ දෛනික කාලසටහනේ කොටසක්,” යනුවෙන් හිරෝෂිමා පළාත් ආණ්ඩුවේ බලධාරියෙකු වන මයිකෝ අවානේ පවසයි.

“ගෙදරදීත් එහෙමයි. අපේ දේවල් සහ අප අවට පිරිසිදුව තබා නොගැනීම නරක දෙයක් බව දෙමව්පියන් අපට කියා දෙනවා”

පාසල් විෂය නිර්දේශයට ඇතුළත් සමාජ සවිඥානික බව පාසල් සිසු සිසුවියන්ට සිය වටපිටාව පිළිබඳ සුපරීක්ෂාකරී වීමට සහ අභිමානයක් ගොඩ නගා ගැනීමට උපකාරී වේ.

“ඉස්කෝලෙදි පිරිසිදු කිරීම්වල යෙදෙන්න හිත දෙන්නැති වෙලාවලුත් තිබුණා” ස්වේච්ඡා පරිවර්තකයෙකු වන චිකා හයාෂි සිය පාසල් ජීවිතය සිහිපත් කළේ එලෙසය.

“ඒත්, එය අපේ දින චර්යාවේ කොටසක් නිසා මම ඒක කළා”

“ඉස්කෝලේ පිරිසිදු කරන්න වීම ඉතාම හොඳ දෙයක් කියා මා සිතනවා. මොකද, එමගින් අප භාවිත කරන දේවල් සහ ස්ථාන පිරිසිදු කිරීමේ වැදගත්කම අප ඉගෙන ගන්නවා”

පාසල වෙත පිය නගන දරු දැරියෝ සිය සපත්තු උනා ලොකර තුළ තබති. ඔවුන් පාසල ඇතුළත භාවිත කරන්නේ වෙනත් සපත්තුය.

නිවසේදීත් එසේය. පිටත යාම සඳහා භාවිත කරන සපත්තු දොරකඩ උනා තබති.

නිවසේ වැඩට පැමිණෙන පුද්ගලයෙක් වුවත් සපත්තු උනා තබා මේස් සහ සෙරප්පු පයලයි.

පාසල් දරු දැරියන් ලොකු මහත් වෙද්දී තමා අවට අවකාශය පිළිබඳ ඔවුන් තුළ ස්ථාපනය කෙරුණු ආකල්පය පංති කාමරයෙන් ඔබ්බ්බට ගොස් අහල පහළ, ගම නගරය සහ රට පුරා ව්‍යාප්ත වේ.

ජපන් වැසියන්ගේ උග්‍ර පිරිසිදුවාදී බවට උදාහරණ බොහෝ ප්‍රකටය. ජපානයේ ‘ෂින්කන්සෙන්’ සීග්‍රගාමී විදුලි දුම්රිය නවතා මිනිත්තු හතක් වැනි සීමිත කාලයක් ඇතුළත පිරිසිදු කරනු ලැබීමේ චාරිත්‍රය ලොව පුරා අවධානය දිනා ගත් එක් උදාහරණයකි. පසුව එය සංචාරකයන්ගේ ආකර්ෂණයට ලක් විය.

ජපානයේ පාපන්දු ලෝලීන් පවා පිරිසිදුකම ගැන සැලකිලිමත් වෙති.

බ්‍රසීලයේ (2014) සහ රුසියාවේ (2018) පැවති පාපන්දු ලෝක කුසලාන තරගාවලි අවසානයේ ප්‍රේක්ෂකාගාර අවට විසිරී තිබුණු කැලිකසල එක් රැස් කිරීමට ජපාන පාපන්දු ලෝලීන් රැඳී සිටීම ලොව මවිත කරවීය. පාපන්දු ලෝලීන් පමණක් නොව ජපන් පාපන්දු ක්‍රීඩකයන් ද සිය සැරසුම් කාමරය තමන්ට ලැබුණු ආකාරයටම පිරිසිදු කර සකසා ගොස් තිබිණි.

“සියලුම කණ්ඩායම්වලට හොඳ ආදර්ශයක්!” යනුවෙන් ජගත් පාපන්දු සම්මේලනයේ ප්‍රධාන සම්බන්ධීකාරක ප්‍රිසිලා ජැන්සන්ස් නිකුත් කළ ට්විටර් පණිවිඩයක දැක්විණි.

“අනෙක් අය අතර අපේ කීර්තිනාමය රඳවා ගැනීම පිළිබඳ ජපානයේ අප ඉතා සංවේදීයි.” යනුවෙන් මයිකෝ අවානේ පවසයි.

“අපි, පිරිසිදුකම ගැන ශික්ෂණයක් නොලැබූ හෝ නිසි අධ්‍යාපනයක් නැති නරක මිනිස්සු කියලා වෙන අයට සිතන්න සලසන්න අපිට අවශ්‍ය නැහැ”

මේ හා සමාන චර්යාවක් ජපාන සංගීත සැණකෙළිවලදී ද දැකිය හැක.

ජපානයේ ‘ෆූජි රොක්’ සැණකෙළිය එරට පැවැත්වෙන විශාලතම සහ පැරණිතම සංගීත සැණකෙළියයි. එහි පැමිණෙන රසිකයෝ කසල බහාලනයක් හමු වන තෙක් කසල තමන් ළඟ තබා ගනිති.

‘ෆූජි රොක්’ වෙබ් අඩවියට අනුව දුම්පානය කරන්නන්ට ‘සිගරට් අළු සහ කොට’ බහාලීමට අතේ ගෙන යා හැකි අළු බදුනක් ගෙන එන්නැයි උපදෙස් ලැබෙන අතර “සෙසු පුද්ගලයන්ට බාධා වන අයුරින් දුම්පානය කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය”.

එකී සමාජීය අවබෝධය සඳහා උදාහරණ ජපාන වැසියන්ගේ දෛනික ජීවිතය තුළ ද බහුලව දැකිය හැක.

උදාහරණයක් වශයෙන් උදෑසන අට පමණ වනවිට කාර්යාල සහ වෙළෙඳසල් සේවකයෝ තම සේවා ස්ථාන අවට වීදි පිරිසිදු කරති.

‘නොපෙනෙන කුණුවලටත්’ ඉඩක් නැහැ

පාසල් අවට ඇති වීදිවල කැලිකසල එක්රැස් කර පිරිසිදු කිරීම සඳහා දරු දැරියෝ මාසිකව පැවැත්වෙන ශ්‍රමදාන සඳහා ස්වෙච්ඡාවෙන්ම ඉදිරිපත් වෙති.

සිය නිවාස අවට තත්ත්වය ද එසේමය. නිරන්තරයෙන් වීදි පිරිසිදු කිරීමේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක වේ. ජපන් වැසියන් කැලිකසල පාර තොට නොදා නිවෙස් වෙත රැගෙන යන බැවින් පිරිසිදු කිරීමට තරම් දෙයක් නොමැත.

පියවි ඇසට නොපෙනෙන විෂබීජ සහ බැක්ටීරියා ගැනත් ඔවුහු අවධානයෙන් පසුවෙති.

උණක්, සෙම්ප්‍රතිශ්‍යවක් වැළඳුනු විට ජපන් වැසියෝ මුව ආවරණ පළඳති. ඒ තවෙකෙකුට රෝගය ආසාදනය වීම වැළක්වීමේ අරමුණෙනි.

අනෙකා පිළිබඳ සිතීමේ මේ සරල ක්‍රියාව නිසා වෛරස් පැතිර යාම අවම වේ. වැඩ රහිත දින අඩු කරගැනීමේ අවස්ථාව ලැබීමට පමණක් නොව ඖෂධ සඳහා වැය වන මුදල් අඩු වී විශාල මුදලක් ඉතිරි කර ගත හැක.

ශතවර්ෂ ගණනාවක් පැරණි පිරිසිදුකම

පිරිසිදුකම සම්බන්ධයෙන් ජපන් වැසියන් මෙතරම් සැලකිල්ලක් දක්වන්නට පෙළඹුණේ කෙසේද?

වර්ෂ 1600 දී ජපානයට සේන්දු වී එරටට පා තැබූ පළමු ඉංග්‍රීසි ජාතිකයා මෙන්ම නැවියකු වූ විලියම් ඇඩම්ස් ද දුටු පරිදි, එය ඇත්තෙන්ම අලුත් පුරුද්දක් නොවේ.

ඇඩම්ස්, සමුරායි විලියම් නමැති ඔහුගේ චරිතාපදානය තුළ ලේඛක ගිල්ස් මිල්ටන් සඳහන් කරන පරිදි “එංගලන්තයේ වීදි නිතරම අශුචිවලින් පිරී ඉතිරී ගොස් තිබූ කලක පිරිසිදුකම ගැන දැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වූ ජපානයේ ඉහළ පැලැන්තිය නොකිලිටි කානු සහ වැසිකිලි” භාවිත කරමින් සුගන්ධවත් දර යොදා උණු කළ ජලයෙන් ස්නානය කර ඇත.

සිය පෞද්ගලික පිරිසිදුකම පිළිබඳ සැලකිල්ලක් නොදැක්වූ යුරෝපීය ජාතිකයන් විසින් ජපන් වැසියන් “බියට පත් කරනු” ලැබීය.

සෞඛ්‍ය අවදානම

ජපානය වැනි උණුසුම්, තෙතමනය වැඩි රටක කෑම නරක්වීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩිය. බැක්ටීරියා සහ රෝග කාරක වර්ධනය වීමට ඇති අවදානම ඉහළය.

සනීපාරක්ෂාව හොඳ නම් සෞඛ්‍ය ද යහපත් වන්නේ එබැවිනි.

බැලූ බැල්මට එසේ වුවත් එහි ඊට වඩා ගැඹුරක් තිබේ.

පිවිතුරු බව නැති නම් නිර්මලත්වය බෞද්ධ දර්ශනයේ ප්‍රධාන කොටසකි. ජපානයට බුදුදහම පැමිණියේ චීනයෙන් සහ කොරියාවෙනි. ඒ 6 වෙනි සහ 8 වෙනි ශතවර්ෂ තුළදීය.

12 වෙනි සහ 13 වෙනි සියවස් අතර චීනයෙන් ජපානයට පැමිණි සෙන් බුදුදහමට අනුව පිරිසිදු කිරීම සහ ආහාර පිසීම වැනි දෛනික කටයුතු අධ්‍යාත්මික පුහුණුවක් ලෙස සැලකිණි. භාවනාවේ යෙදීම සහ ඒ අතර වෙනසක් නැතැයි විශ්වාස කෙරිණි.

“සෙන් දහමට අනුව, ආහාර අනුභවය සහ අවට පිරිසිදු කිරීම ඇතුළු දෛනික වැඩ කටයුතුවල යෙදීම බුදු දහම ප්‍රගුණ කිරීමට ලද අවස්ථාවක් ලෙස සැලකිය යුතුය,” යනුවෙන් ෆුකුයාමාහි ෂින්ෂෝජි විහාරස්ථානයේ එරිකෝ කුවගාකි පවසයි.

“ශාරීරිකව සහ අධ්‍යාත්මිකව කුණු සෝදා හැරීමට දෛනික භාවිතය තුළ වැදගත් ස්ථානයක් හිමි වෙනවා”

එසේ නම් ලොව සියලුම බෞද්ධ රටවල් ජපානය තරම් අතිශය පිරිසිදු නොවන්නේ ඇයි?

බුදුදහම පැමිණීමට බොහෝ කාලයකට පෙර ජපානයට ඔවුන්ගේම ස්වදේශික ආගමක් විය. එය ෂින්තෝ නමින් හැඳින්වේ. ‘දෙවියන්ගේ මග’ ඉන් අරුත් ගැන්වේ.

පිරිසිදුකම ෂින්තෝ දහමේ හදවතයි.

පවිත්‍රත්වය පිළිබඳ චාරිත්‍ර

බුදුදහමේ අවධාරණය කෙරෙන පවිත්‍රත්වය ජපන් ජාතිකයන්ගේ පුරුදු පුහුණු තවත් ශක්තිමත් කරවීය.

පවිත්‍රත්වයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්ත, ‘කෙගාරේ’ නැති නම් අපවිත්‍රත්වය හෝ කිලිටි බව ෂින්තෝ දහමේ ප්‍රධාන සංකල්පයකි.

මරණය සහ ව්‍යාධියේ සිට ප්‍රිය නොමැති ඕනෑම දෙයක් ‘කෙගාරේ’ සඳහා උදාහරණය.

‘කෙගාරේ’ බලපෑමෙන් වැළකී සිටීමට පිවිතුරු චාරිත්‍ර නිරන්තරයෙන් අත්‍යවශ්‍යය.

“යමෙක් ‘කෙගාරේ’ නිසා දුකට පත් වූ විට මුළු සමාජයටම එමගින් හානි සිදුවිය හැකියි” යනුවෙන් හිරෝෂිමා හි කන්දා විහාරයේ පූජක නරියාකි ඉකෙදා පවසයි.

“ඒ නිසා පිරිසිදුකම පුරුදු පුහුණු කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි. මෙමගින් ඔබ පවිත්‍ර වෙනවා. සමාජයට විපත් ගෙන ඒමෙන් වැළකෙනවා. ජපානය ඉතාමත් පිරිසිදු රටක් වී තිබෙන්නේ ඒ නිසයි”

ලෙඩ රෝග පැතිර යාම සහ අනෙකා පිළිබඳ සිතීම තේරුම් ගත හැක.

නමුත් එය, තමා ඉවත ලූ කසල තමන් විසින්ම ඇහිඳීම වැනි සිත් නොදෙන මට්ටම් දක්වා ක්‍රියාත්මක වේ.

පවිත්‍ර වීමේ චාරිත්‍ර සඳහා උදාහරණ එදිනෙදා ජීවිතයේ බහුලව දක්නට ඇත.

ෂින්තෝ විහාරයකට පය තැබීමට පෙර එහි දොරකඩ අසල ඇති ශෛලමය ජල බඳුනෙන් බැතිමතුන් දෑත් සහ මුව සේදිය යුතුය.

ඔබ ජපානයේ ජීවත් වුවහොත් ඉතාමත් ඉක්මනින් පිරිසිදු දිවි පෙවතකට හුරු වනු ඇත.

පාඩම්

ඔබ ජනයා ගැවසෙන එළිමහනේ සොටු සීරීමෙන් වළකිනු ඇත. වෙළෙඳසල් සහ කාර්යාල පාරිභෝගිකයන් සහ සේවාදායකයන් වෙත සපයා ඇති දෑත් පිරිසිදු කිරීමේ සනීපාරක්ෂක ආලේපන භාවිතයට යොමු වනු ඇත. ප්‍රතිචක්‍රීකරණය පහසු කරවීම සඳහා නිවසෙන් ඉවතලන කැලිකසල වර්ග දහයකට වෙන් කර තැබීමට හුරුවනු ඇත.

වර්ෂ 1600 දී නාවික විල් ඇඩම්ස් සහ ඔහුගේ නැව් කැළ මුහුණ දුන්නාක් මෙන් ඔබගේ දිවියේ ගුණාත්මකභාවය ද ඉහළ යනු ඇත.

ඔබ යළි මව් රට බලා පැමිණි විට, නොහික්මුණු පුද්ගලයන් මුහුණ ඉදිරියේ කිවිසුම් හරිනා විට සහ කසින විට ඔබ කම්පනයට පත් වීමට ඉඩ ඇත. නැතිනම් ජපානයේදී සිතීමටවත් නොහැකි ලෙස අපිරිසිදු සපත්තු පය ලා ගේ තුළට කඩා වදිනු ඇත.

නමුත් බලාපොරොත්තු කඩ කර ගත යුතු නැත. පොකමොන්, සුෂී සහ කැමරා සහිත ජංගම දුරකතන ලොව පුරා විසිර යාමට යම් කාලයක් ගත විය.

Text by bbc

COVID-19 සම්බන්ධයෙන් මේ වනවිට ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබ ඇති 85,000 කට අධික විද්‍යාත්මක වාර්තා අතර මළ සිරුරක් හරහා වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වීමක් පිළිබඳ එකදු සිද්ධියක්වත් වාර්තා වී නොමැත

Covid-19 ආසාදිතව මියගිය පුද්ගලයින්ගේ මළ සිරුරු භූමදානය කිරීමෙන් කොරෝනාවෛරසය පැතිරෙන බවට ප්‍රබල සාක්ෂි නොමැති අතර, දැනට පවතින විද්‍යාත්මක සාක්ෂි සහ ගෝලීය මාර්ගෝපදේශ අනුව යමින් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය විසින් නිර්දේශ කරනු ලබන දැඩි මාර්ගෝපදේශ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ පුරවැසියන්ට ඔහුගේ හෝ ඇයගේ සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වල අභිමතය පරිදි ආදාහනය කිරීමට හෝ භූමදාන කිරීමට ඉඩ දිය යුතුව ඇතැයි ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය (CCPSL) පවසයි.

ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය එම නිගමනය ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබ තිබෙන්නේ කෝවිඩ්-19 වෛරසය ආසාදනය වීමෙන් මරණයට පත්වන්නන් සම්බන්ධයෙන් බල පැවැත්වෙන අනිවාර්ය ආදාහනය පිළිබඳ කාරණය පිළිබඳව ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබ ඇති අධ්‍යයන පත්‍රිකාවක් මගිනි.

මළ සිරුරුවලින් නව කොරෝනාවෛරසය ආසාදනය වීමේ අවදානම පිළිබඳව අදහස් දක්වන ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය, ශ්වසන රෝග පිළිබඳ ජාතික මධ්‍යස්ථානය (NCIRD) විසින් 2020 ඔක්තෝම්බර් මස යාවත්කාලීන කරන ලද අළුත්ම විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම අනුව සාර්ස්-කොවිඩ්-2 රෝගය පැතිරීම මූලික වශයෙන් ශ්වසන ජල බිඳිති හරහා ආසාදනය වෙන බව පැහැදිලිව තහවුරු කර ඇත.

ඒ අතරම, සම්බන්ධතා සම්ප්‍රේෂණය සහ වාතයෙන් සම්ප්‍රේෂණය වීමත් සිදුවිය හැකි නමුත් සම්ප්‍රේෂණය ආසාදනය වියහැකි ප්‍රධාන මාර්ගය නොවන බවත් සංගමය සඳහන් කරයි.

මෙම යාවත්කාලීන කරනලද විද්‍යාත්මක නිගමනය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් 2020 ජූලි මාසයේ කලින් නිකුත්කරන ලද සාක්‍ෂි සංක්ෂිප්තයට සමාන බව පෙන්වාදෙන ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංවිධානය, මිලියන අසූවකට අධික ආසාදිත ප්‍රජාව සහ මිලියන 1.7කට අධික මරණ ප්‍රමාණය අනුව සාර්ස්-කොවිඩ්-19 සම්ප්‍රේෂණයවීමට අදාළ සාක්ෂිවල වෙනසක් සිදුව නැතැයි ද ප්‍රකාශ කරයි.

තවදුරටත් කරුණු පැහැදිලි කරන අදාළ ප්‍රකාශනය මෙසේ දක්වයි.

“COVID-19 සම්බන්ධයෙන් මේ වනවිට ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබ ඇති 85,000 කට අධික විද්‍යාත්මක වාර්තා අතර මළ සිරුරක් හරහා වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය වීමක් පිළිබඳ එකදු සිද්ධියක්වත් වාර්තා වී නොමැත. 2020 මැයි මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද වාර්තාවකින් අධිකරණ වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් දෙදෙනෙකුට මළ සිරුරකින් කොවිඩ් -19 වෛරසය ශරීරගත වූ බවක් ප්‍රකාශ විය. එහෙත් එම වාර්තාවේ කතුවරුන් විසින් එම නිගමනයේ දෝෂයක් ප්‍රකාශයට පත් කරමින් පසුව කියාසිටියේ, මළ සිරුරකින් කොවිඩ් -19 සම්ප්‍රේෂණය කළ බවක් එම ලිපියමගින් තහවුරු වී නොමැති බවය.”

“භූගත ජලය හරහා කොවිඩ් -19 වෛරසය කෙලින්ම පැතිරයාම පිළිබඳ ප්‍රකාශන විද්‍යාත්මකව සනාථ කර නොමැති අතර පානීය ජලය හරහා වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය කළ හැකි බවට කිසිදු සාක්ෂියක් ද නොමැති,” බව පවසන ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය, ලෝක මට්ටමින් පැතිරයමින් පවතින කොවිඩ්-19 වසංගත සමයෙහි මළසිරුරු කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් සිදුකරන ලද විධිමත් අධීක්ෂණ මගින් මළසිරුරකින් එම වෛරසය සම්ප්‍රේෂණයවීමක් පිළිබඳව මෙතෙක් සාක්ෂි ලැබී නැතිබව පෙන්නුම් කෙරෙන බවත් කියා සිටියි.

සූම් තාක්ෂණය යොදාගනිමින් පසුගිය දෙසැම්බර් 30 වෙනි දින ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය විසින් සංවිධානය කරන ලද සම්මන්ත්‍රණයකදී ද ජගත් කීර්තියට පත් වෛරස විද්‍යාඥ, මහාචාර්ය මලික් පීරිස් සහ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ, ඩෙංගු පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යක්ෂ මහාචාර්ය නීලිකා මලවිගේ ඇතුළු විශේෂඥයෝ මේ කරුණු සනාථ කළහ.

ජල පද්ධති ආශ්‍රිතව වෛරසය සම්ප්‍රේෂණයවීම සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වන ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය මෙලෙස පැහැදිළි කරයි.

“ජල පද්ධති තුළ කොවිඩ්-19 සම්ප්‍රේෂණය කළ හැකි ප්‍රධාන ප්‍රභවයන් සහ මාර්ග වියහැක්කේ රෝහල් අපද්‍රව්‍ය, නිරෝධායන මධ්‍යස්ථානවලින් බැහැරකෙරෙන අපද්‍රව්‍ය, මළ මූත්‍ර, කිළිටි අපිරිසිදු මතුපිට ස්ථාන සහ භූගත ජල ප්‍රභවයන් සහ අපිරිසිදු අපද්‍රව්‍ය විය හැකි නමුත් මළ සිරුරු නොවේ. දවස් දෙකේ පටන් හතර දක්වා කාලය තුළ සෙන්ට්‍රිගේට් අංශක 23C දී අපජලයේ කොරෝනා වෛරසය වඩාත් ඉක්මනින් විනාශ වෙන අතර ශ්‍රී ලංකාව වැනි වැඩි උෂ්ණත්ව පරිසරයක් තුළ එම ක්‍රියාවලිය වඩාත් වේගවත් වෙයි.”

ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය විසින් නිකුත්කර ඇති ප්‍රකාශනය මෙසේ ද සඳහන් කරයි.

“කෙසේ වෙතත්, මළ සිරුරක වෛරසය පැවැත්මේ කාලසීමාව තවමත් විවාදාත්මක වන අතර, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය, සහ රෝග නිවාරණය හා පාලනය පිළිබඳ යුරෝපීය මධ්‍යස්ථානය (CDC) විසින් කෝවිඩ් -19 ආසදිත යයි තහවුරු කරනු ලැබ ඇති හෝ සැක කරන ලද මළ සිරුරු සම්බන්ධයෙන් රෝහල් වාට්ටු, මෘත ශරීරාගාර, අවමංගල්‍ය ශාලා, සහ ආදාහනාගාර හෝ මිහිදන් කරනු ලබන සුසාන භූමිය තුළ මළසිරුරු හැසිරවීමට අදාළව කටයුතු කළයුතු ආකාරයට අදාළව පුළුල් මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් නිකුත් කරනු ලැබ ඇත.”

“ඒ අතරම, එකී මාර්ගෝපදේශන මගින් රෝග සම්ප්‍රේෂණය වීමේ අවදානමක් ඇති ඕනෑම අවමංගල චාරිත්‍රයක් දැඩිව පාලනය කෙරෙයි. කෙසේවුවද, ගෝලීය වසංගත මෙම සියළු පාලන වැඩසටහන් පැහැදිලිවම කියා සිටින්නේ, කලින් සඳහන් කළ සියළු ආරක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ග සමඟ කොරෝනා ආසාදිතව මරණයට පත්වන්නන්ගේ සිරුරු භූමදාන කිරීම හෝ ආදාහනය කිරීම සිදු කළ හැකි බවය,” එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් වෙයි.

සංස්කෘතික ප්‍රවනතාවන්හි බලපෑම

වෛරසය පැතිරීමත් සමඟ මෙම ව්‍යාධිය විශාල මට්ටමින් බෝවෙන් ඇති මට්ටම සමාජය සහ අගුළු දැමීම සහ නිරෝධායනය සමඟ බැඳුන වෛරසය සම්බන්ධයෙන් ඇති භීතිය ඉහළ යාම ස්වාභාවික බවත් එම වෛද්‍ය සංගමය පෙන්වා දෙයි.

“කෝවිඩ් -19 වසංගතය ලොවට බොහෝ පාඩම් උගන්වා ඇති අතර ඉන් එකක් වන්නේ පෞද්ගලික වගකීම වෙනුවට සාමූහික වගකීමේ වැදගත්කම පෙන්වාදීමය. කෝවිඩ්-19 පාලනය කරගැනීම සඳහා ඇති විධිමත් උපාය මාර්ගෝපදේශ අනුගමනය නොකළොත් එය සියළු දෙනාගේ ජීවිත අනතුරට ඇද දැමීමට හේතුවක් වනු ඇත. සමස්ත රාජ්‍ය, සමස්ත සමාජ ප්‍රවේශයේ සැබෑ අරුත මෙයයි. සංස්කෘතිකමය වශයෙන් සංවේදී කාරණා සඳහා විද්‍යාත්මක පිරිවැය ප්‍රතිලාභ ඇගයීමක් අවශ්‍ය කෙරෙන අතර එමඟින් ඇතැම් ප්‍රජා කණ්ඩායම් රෝග හඳුනා ගැනීමේ කටයුතුවලට හවුල්කර ගැනීම, කල්තබා හඳුනාගනු ලැබීම, සම්බන්ධතා හෙළිකර ගැනීම, නිවැරදි තොරතුරු සමඟ ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වීම සහ සෞඛ්‍ය සේවාවන් ලබාගැනීම වැනි රෝග පාලන ක්‍රියාකාරකම් සඳහා සහභාගි කරගැනීමට හැකිවනු ඇත.”

ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජා වෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය නිකුත් කළ අධ්‍යයන පත්‍රිකාව පහත දැක්වේ:

කාලීනභාවය සලකා බී.බී.සී සන්දේශය වෙතින් කළ ඍජු උපුටා ගැනීමකි – ප්‍රධාන සංස්කාරකSharing is caring!

ශීඝ්‍රයෙන් පහළ වැටෙමින් තිබෙන උපත් අනුපාතිකය ඉහළ දැමීම සඳහා ජපානයේ තරුණ තරුණියන්ට මඟුල් කපුකම් කිරීමට කෘත්‍රිම බුද්ධියේ සහාය ලබා දීමේ යෝජනා ක්‍රමයක් ජපන් රජය දියත් කර තිබේ.

ජපානයේ වැසියන්ට සිය ආදරය සොයා ගැනීම සඳහා කෘත්‍රිම බුද්ධියේ ආධාරය ලබා ගනිමින් වැඩසටහන් දියත් කරන පළාත් පාලන ආයතනවලට ලබන වසරේ පටන් සහනාධාර ලබා දීමට ජපන් රජය තීරණය කළේය.

ජපානයේ උපත ලබන දරුවන්ගේ ප්‍රමාණය පසුගිය වසරේ වාර්තා ගත මට්ටමකින් පහළ වැටී තිබුණි. නිල වාර්තා සඳහන් කළේ පසුගිය වසර තුළ ජපානයේ උපන් දරුවන්ගේ ගණන 865,000කට වඩා අඩු මට්ටමකින් තිබුණු බවය.

වයසින් වැඩි ජාතියකට වේගයෙන් උරුමකම් කියමින් සිටින ජපානය ලෝකයේ අඩුම උපත් අනුපාතිකයක් සහිත රටකි. එය යථා තත්වයට පත්කර ගැනීම සඳහා ජපානය විවිධ උපක්‍රම සොයා බලමින් සිටී.

ගැලපෙන තරුණ තරුණියන් සොයා ජෝඩු කිරීමට කෘත්‍රිම බුද්ධිය යොදා ගැනීම රට පුරා ව්‍යාප්ත කිරීම මෙහි අලුත්ම අත්හදා බැලීමයි.

AFP පුවත් සේවය වාර්තා කරන පරිදි, රටේ උපත් අනුපාතිකය වැඩි කිරීම සඳහා දිරි ගැන්වීමේ ව්‍යාපෘති දියත් කිරීම වෙනුවෙන් ලබන වසරේ ඩොලර් මිලියන 19ක් වෙනකොට එය පළාත් පාලන ආයතනවලට බෙදා දීමට ජපන් රජය පියවර ගෙන ඇත.

අයදුම් පත් සමඟ ලබා දෙන විස්තර සසඳා ගැලපෙන සහකරුවා හෝ සහකාරිය සොයා දීමට ජපානයේ බොහොමයක් ආයතන දැනට සේවයේ යොදවා ඇත්තේ මානව සම්පතයි. නමුත් අයදුම්පත්වල පවතින විස්තර කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහිත පද්ධතියකට යොමු කිරීම තුළින් වඩා නිවැරදි ලෙස සුදුසු සහකාරිය හෝ සහකරුවා තෝරා ගැනීම සිදු කළ හැකි බව බලධාරීහු විශ්වාස කරති.

ඇතැම් පළාත් පාලන ආයතනවල දැනට පවතින තාක්ෂණික මෙවලම්, පුද්ගලයෙකුගේ වයස සහ ආදායම වැනි සරල මට්ටමේ තොරතුරු පමණක් ගැලපීමට සීමා වී ඇත. එවැනි යන්ත්‍ර භාවිතයෙන් කපු කමක් කිරීමේ දී ලැබෙන්නේ එම තොරතුරුවලට පමණක් සීමා වූ ප්‍රතිඵලයකි.

ඒ වෙනුවට ඉහළ තාක්ෂණයෙන් යුත් නව යන්ත්‍ර ලබා දීම ජපාන ආණ්ඩුවේ අරමුණ වී ඇති බව ජපන් මාධ්‍ය වාර්තා කර තිබුණි. කෘත්‍රිම බුද්ධි තාක්ෂනය සහිත එම යන්ත්‍රවලට අයදුම්කරුවන්ගේ විනෝදාංශ සහ සාරධර්ම වැනි බොහෝ තොරතුරු ඇතුළත් කළ හැකිවනු ඇත.

“අපි සැලසුම් කරන්නේ, මගුල් කපුකම් කිරීම සඳහා විශේෂ ව්‍යාපෘති දියත් කරන පළාත් ආයතන සඳහා මෙම අරමුදල් ලබා දීමටයි. මෙමගින් රටේ පහත වැටෙමින් තිබෙන උපත් අනුපාතිකය ආපසු හැරවීමට හැකිවෙයි කියල අපි හිතනවා.” ජපානයේ කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකු AFP පුවත් සේවයට පැවසීය.

2017 දී මිලියන 128ක්ව පැවති ජපාන ජනගහනය මෙම ශතවර්ෂය අවසාන වන විට මිලියන 53කට වඩා අඩු මට්ටමකට පත් වනු ඇති බවට ප්‍රක්ෂේපනය කර තිබේ.

ජපානයේ ටෙම්පල් විශ්වවිද්‍යාලයේ (Temple University) මානව විද්‍යාඥ සචිකෝ හොරිගුචි පවසන්නේ රටේ දරුවන් බිහිවීම වැඩි කරගැනීමට කෘත්‍රිම බුද්ධිය වෙනුවෙන් මුදල් වැය කරනවාට වඩා ඵලදායී වන වෙනත් ක්‍රමවේද පවතින බවයි.

උදාහරණයක් ලෙස ඇය ගෙනහැර දක්වන්නේ අඩු ආදායම් ලාභී තරුණ තරුණියන්ට සහනාධාර ලබා දීමයි.

“ප්‍රේම කරන්න කැමැත්තක් නැත්නම්…”

මෑතක දී නිකුත් වූ සමීක්ෂණ වාර්තාවක් කෙරෙහි ඇය අවධානය යොමු කරමින් කතා කළාය. එම වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ අඩු ආදායම් ලාභී තරුණ තරුණියන් අතර ප්‍රේම සබඳතා සඳහා පවතින කැමැත්ත ගිලිහී යමින් පවතින බවය.

“ඔවුන් තුළ ප්‍රේම කරන්න කැමැත්තක් නැත්නම් මගුල් කපුකම් කිරීමෙන් පලක් වෙන්නේ නැහැ.” ආචාර්ය හොරිගුචි පැවසුවාය.

“අපි තාක්ෂනය මත යැපෙන්න යනවනම්, ළමයි රැක බලා ගැනීම සහ ගෙදරදොරේ වැඩ කටයුතු කළ හැකි කෘත්‍රිම බුද්ධියක් සහිත රොබෝවරුන් සහන මිලට ලබා දීම මීට වැඩිය ඵලදායි වේවි.”

ජපන් කාන්තාව

රැකියාවන් හි නියුතු ජපන් ජාතික මව්වරුන්ට සහයෝගයක් නොමැති වීම පිළිබඳව සමාජ විශ්ලේෂකයන් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පෙන්වා දී ඇත.

තමන් රැකියාවක් කරන අතරතුර පවා ගෙදර දොරේ වැඩකටයුතු සියල්ල සහ දරුවන් හදා වඩා ගැනීම ගැහැණිය ගේ දැතින් සිදුවිය යුතු බවට ජපන් සමාජ සංස්කෘතිය තුළ පවතින අපේක්ෂාව ශක්තිමත් ය.

ජපන් කාන්තාව පුර්ණ කාලින රැකියා සඳහා දිරිමත් කළ යුතු බව මෑතක දී එරට ආණ්ඩුව ප්‍රකාශ කර තිබුණි. නමුත් රැකියා ස්ථානවල පවතින ස්ත්‍රී පුරුෂ වැටුප් විෂමතාවය වැඩි වී තිබේ.

වසර 2019 දී ලෝක ආර්ථික සමුළුව නිකුත් කළ, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාව පිළිබඳ ලෝක දර්ශකයේ රටවල් 153ක් සහිත ලැයිස්තුවේ ජපානය සිටින්නේ 121වැනි ස්ථානයේ ය. එය ඊට පෙර වසරේ ජපානය සිටි ස්ථානයෙන් පියවර 11ක් පහළට වැටීමකි.

Text by bbc

කොරෝනාවෛරසය ආසාදනය වීමෙන් මේ වනවිට ශ්‍රී ලංකාව තුළ 200 කට ආසන්න පිරිසකගේ ජීවිත අහිමි වී තිබේ.

මුස්ලිම් ප්‍රජා නායකයන් පවසන පරිදි ඒ අතරින් 150 කට වැඩි පිරිසක් මුස්ලිම් ජනතාවය.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ උපදෙස් පරිදි ලොව පුරා රටවල් 190 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් කෝවිඩ් ආසාදිතයන්ගේ සිරුරු ආදාහනය හෝ මිහිදන් කරන අතර, කොවිඩ්-19 වෛරසය ආසාදනය වීමෙන් මරණයට පත් තැනැත්තන්ගේ සිරුරු සියල්ල ආදාහනය කළ යුතු බවට චීනය සහ ශ්‍රී ලංකාව දැඩි ස්ථාවරයක් අනුගමනය කරමින් සිටියි.

එසේ සියලු කොරෝනාවෛරස ආසාදිතයන්ගේ සිරුරු ආදාහනය කරනු ලබන්නේ, මිහිදන් කළහොත් මළසිරුවලින් වෛරසය භූගත ජලයට පැතිරිය හැකි බවට විශේෂඥ කමිටුවක් විසින් කරන ලද නිර්දේශයක් පදනම් කරගනිමින් බව ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව පවසයි.

කෙසේ වුවත්, කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමකින් තොරව සිය ඥාතීන්ගේ සිරුරු ආදාහනය නොකරන මෙන් පසුගිය අප්‍රේල් මාසයේ සිට මුස්ලිම් ජනතාව ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවෙන් දිගින් දිගටම ඉල්ලා සිටිති.

‘විද්‍යාත්මක සාක්කි පෙන්නන්න’

බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේ ද පසුගියදා ඒ සම්බන්ධයෙන් සිය හඬ අවදි කළ අතර, කිසිසේත්ම සිරුරු මිහිදන් නොකළ යුතු යයි ඇතැම් හිමිවරුන් අවධාරණය කරද්දී, තවත් භික්ෂූන් වහන්සේ පිරිසක් පවසන්නේ එම ස්ථාවරය කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමකින් තොර බැවින් සිරුරු භුමදානය සඳහා අවස්ථාව සලසා දිය යුතු බවය.

බීබීසී සිංහල සේවය සමඟ අදහස් දැක්වූ ශ්‍රී වල්පොල රාහුල පදනමේ ආචාර්ය ගල්කන්දේ ධම්මානන්ද හිමියන් පවසන්නේ “මෙලොව හැර ගිය සිය සමීප ඥාතියා වෙනුවෙන් තමන් කැමති පරිදි අවසන් ගෞරව දැක්වීමට ලොව ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට අවස්තාව හිමිවිය යුතු,” බවය.

කොරෝනාවෛරස ආසාදිත පුද්ගලයන්ගේ සිරුරු මිහිදන් කළ විට වෛරසය ජල මූලාශ්‍රවලට පැතිරෙන්නේ ද යන්න පිළිබඳව විද්‍යාත්මකව සනාථ කළ හැකි සාක්ෂි තිබේද? යන්න පැහැදිලිව ජනතාවට ඉදිරිපත් කළ යුතු බව පවසන ගල්කන්දේ ධම්මානන්ද හිමියෝ කෙසේ වුවත් එවැනි සාක්ෂි තිබෙන බවක් දක්නට නොමැති බව ද කියා සිටියහ.

“වගකීම් සහගත මිනිස්සු හැටියට අපි ඉල්ලා සිටිනවා – එහෙම තියෙනව නම් විද්‍යාත්මක සාක්කි ගෙනල්ල පෙන්නන්න – මිනිසුන්ට ඒත්තු ගන්වන්න කියල. ඒත් එහෙම එකක් පේන්න නැහැ ඇත්තටම.”

පසුගියදා බීබීසී සිංහල සේවය සමග අදහස් දක්වමින් ලෝකයේ ඉහළම පෙළේ වෛරස විද්‍යා විශේෂඥයෙකු වන මහාචාර්ය මලික් පීරිස් අවධාරණය කළේ, නව කොරෝනාවෛරසය ජලය මගින් පැතිරෙන බවට කිසිදු විද්‍යාත්මක සාක්ෂියක් නොමැති බවය.

දිගින් දිගටම මුස්ලිම් ජනතාව කරන ඉල්ලීම් සම්බන්ධයෙන් සලකා බැලූ ආණ්ඩුව, ගැටලුව නිරාකරණය වනතුරු මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ මළ සිරුරු කිහිපයක් පමණක් අධි ශීතකරණවල තැන්පත් කර ඇති බව ද වාර්තාවේ.

කෝවිඩ්-19 ආසාදනය වීමෙන් මියගිය බවට තීරණය කරන ලද 84 හැවිරිදි මුස්ලිම් පුද්ගලයෙකුගේ මළ සිරුර ආදාහනය නොකර, සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාගේ උපදෙස් ලබාගෙන ඒ අනුව කටයුතු කරන ලෙසත්, එතෙක් සිරුර කරාපිටිය රෝහලේ අධි ශිතකරණයක තැන්පත් කරන ලෙසත් ගාල්ල අතිරේක මහේස්ත්‍රාත් පවිත්‍රා සංජීවනි පතිරණ පසුගියදා පොලිසියට උපදෙස් දී තිබිණ.

ඒ සඳහා කරාපිටිය රෝහලේ පහසුකම් නොමැති බව පවසමින් වෛද්‍යවරුන් එයට විරෝධය පළ කළ අතර, සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාගේ උපදෙස් පරිදි පසුව එම සිරුර ද ආදාහනය කෙරිණ.

භික්ෂූන් වහන්සේ උද්ඝෝෂණයේ

මේ අතර, දෙසැම්බර් 28 වෙනි දින කොළඹ ජනාධිපති කාර්යාලය ඉදිරිපසට රැස් වූ වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත්කිරීම පිණිස ප්‍රබල දායකත්වයක් දැක්වූ භික්ෂූන් වහන්සේ පිරිසක් කිසිසේත්ම මළ සිරුරු භූමදානය නොකරන මෙන් ආණ්ඩුවට බලකර සිටියේ ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ද දැඩි විවේචනයට ලක් කරමිනි.

බෙංගමුවේ නාලක, මාගල්කන්දේ සුදන්ත,මැඩිල්ලේ පඤ්ඤාලෝක වැනි හිමිවරු එම උද්ඝෝෂණයට එක්ව සිටියහ.

“එක රටක්, එක නීතියක්” යනුවෙන් පවසමින් බලයට පැමිණි ආණ්ඩුව සැමට සමානව නීතිය ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බව උන්වහන්සේලාගේ ඉල්ලීම වී තිබිණ.

“වලදාන්න ඉඩ දෙන්න කියන එකම නීති විරෝධී වැඩක්. මොකද මෙහේ නීතියක් සම්මත කරලා තියනවනේ. අපි මේ ආවේ ඒ නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නෙයි කියලා කියන්න මිසක්වා නීති විරෝධි වැඩකට නෙමෙයි,” බෙංගමුවේ නාලක හිමියෝ පැවසූහ.

“මේ රටේ මුස්ලිම් වීම නිසා නීති හැදෙන්නේ නෑ. රටේ සෞඛ්‍ය අංශ නිර්දේශ කරලා තියනවා- කොවිඩ් හැදිච්ච මරණ ආදාහනය කරන්න කියල. ඒත් සමහර අයට අවශ්‍ය විධියට භුමදානය කිරීමටත්, ඩී ෆ්‍රීසර් කිරීමටත් කටයුතු කරලා තියනවා,” තවත් හිමිනමක් පැවසූහ.

උද්ඝෝෂණයේ යෙදුණ හිමිවරුන් හමුවට පැමිණි සෞඛ්‍ය ඇමතිනී පවිත්‍රා වන්නිආරච්චි යළිත් වරක් කියා සිටියේ, ආණ්ඩුව කටයුතු කරන්නේ ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂඥයන්ගේ උපදෙස් ප්‍රකාර බවය.

“ලෝකේ ෆ්‍රීසර්වල වෛරසයක් ආරක්ෂා කරන එකම රට ලංකාව. වෛරසය වර්ධනය වෙනව ෆ්‍රීසර් එකේ,” යනුවෙන් ද හිමිනමක් එහිදී ඇමැතිවරියට කියා සිටියහ.

වෛරස පිළිබඳ විශේෂඥයන් පවසන පරිදි, ශීත කාලගුණයක් තුළ වෛරසයක් දිගු කලක් පැවතිය හැකි වුවද, අධි ශීතකරණයක් තුළ වෛරසයක් වර්ධනය නොවේ. මහාචාර්ය මලික් පීරිස් පවසන්නේ, වෛරසයක වර්ධනය (mutilate/ multiply) සඳහා සජීවී සෛලයක් අත්‍යවශ්‍ය බවය.

“අධිකරණ ඇමතිවරයාත් ඉවත් කරලා දෙන්න,” යනුවෙන් ද එක් හිමිනමක් එහිදී ඇමතිවරියගෙන් ඉල්ලා සිටියහ.

මේ අතර, කොරෝනා ආසාදිත සිරුරු සම්බන්ධයෙන් ගත යුතු පියවර නිර්දේශ කිරීම පිණිස ජනාධිපතිවරයා විසින් පසුගිය දෙසැම්බර් 24 වෙනි දින නව විශේෂඥ කමිටුවක් පත්කරනු ලැබ තිබෙන බව හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී අලි සහීර් මවුලානා පවසයි.

මහාචාර්ය ජෙනිෆර් පෙරේරා ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් එම විශේෂඥ කමිටුව අඟහරුවාදා සිය වාර්තාව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය වෙත භාර දී ඇති බව ද ඔහු ට්විටර් පණිවුඩයක සඳහන් කොට තිබිණ.

‘හරිම අමානුෂිකයි’

මතු වී තිබෙන වාතාවරණය පිළිබඳව බීබීසී සිංහල සේවය සමග වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ ආචාර්ය ගල්කන්දේ ධම්මානන්ද හිමියෝ, “කෙනෙක් මියගියාම ජීවත්වෙලා ඉන්න අයට කරන්න ඉතුරු වෙන එකම දේ ආගමික කටයුතු. ඒක කරන්න බැරි වුනොත් ඒක සුව කරන්න බැරි තුවාලයක්,” යනුවෙන් පෙන්වා දුන්හ.

“එහෙම කරන්න බැරි වෙන එක ඉතාම භයානක, බරපතල දෙයක් … ඒක හරිම අමානුෂිකයි.”

ආචාර්ය ගල්කන්දේ ධම්මානන්ද හිමියන් අවධාරණය කරන්නේ, භූමදානය නොකිරීම පිණිස සැබෑ විද්‍යාත්මක සාධක තිබේ නම් ජනතාවට එය පැහැදිලිව තේරුම් කර දිය යුතු බවය.

“එතනදිත් වින්දිත භාවයට පත්වෙන මිනිසුන්ව සුවපත් වෙන විදියටයි ඒක කරන්න ඕන … එහෙම කරන කොට මිනිසුන්ගේ හිත සුවපත් කරන්න ඕන …”

“එහෙම නොකරන එක අමානුෂිකයි, සාහසිකයි …”

පටිගත කළ ධර්ම දේශනයකදී ද උන් වහන්සේ මේ පිළිබඳව සිය ස්ථාවරය පැහැදිලි කර තිබිණ.

අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී සංඝ සභාව

මේ අතර පසුගිය දෙසැම්බර් 26 වෙනි දින ජනාධිපතිවරයා වෙත ලිපියක් යොමු කළ ශ්‍රී ලංකා අමරපුර සහ රාමඤ්ඤ සාමග්‍රී සංඝ සභාවේ අන්තර් ආගමික සබඳතා අනුකමිටුව, කෝවිඩ් ආසාදිත සිරුරු භුමදානය කිරීම සම්බන්ධයෙන් තීරණය කිරීම පිණිස භුවිද්‍යා වසංගත රෝග පිළිබඳ විශේෂඥවරුන්ගෙන් හා වෛද්‍යවරුන්ද, ආගමික නායකයන් ද ඇතුළුව කමිටුවක් පත්කොට නොපමාව තීරණයක් ගන්නා ලෙස ඉල්ලා තිබුණි.

මළ සිරුරක් භුමදානය කිරීම ඉස්ලාම් හා ක්‍රිස්තියානි ආගම් ඇතුළු ඇතැම් ආගම්වල අනුගාමිකයන් විසින් අනුගමනය කරනු ලබන ගෞරවනීය ආගමික පිළිවෙතක් වන බැවින්, කෝවිඩ් ආසාදිත මළ සිරුරු ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පිළිගත් විද්‍යානුකුල ක්‍රමවේද යොදාගනිමින් භූමදානයට අවසර දෙන ලෙස ද බෞද්ධ, හින්දු, ක්‍රිස්තියානි සහ ඉස්ලාම් ආගමික නායකයන්ගේ ද අත්සන සහිතව නිකුත් කර තිබු එම ලිපිය මගින් ජනාධිපතිවරයාට නිර්දේශ කර තිබිණ.

හිටපු මුදල් අමාත්‍ය මංගල සමරවීර,රජයට පක්ෂපාතී භික්ෂූන් වහන්සේ ගේ හැසිරීම දැඩි විවේචනයට ලක් කරමින්, අමරපුර නිකායේ භික්ෂූන් වහන්සේගේ අදහස අනුමත කර තිබුණේ ට්විටර් පණිවුඩයක් ඔස්සේ අදහස් දක්වමිනි.

මෛත්‍රී සහ චන්ද්‍රිකා

විශේෂයෙන්ම මුස්ලිම් ජනතාවගේ සිරුරු ආදාහනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති තත්වය ගැන ‘සන්ඩේ ටයිම්ස්’ පුවත්පත සමග අදහස් දක්වමින්, හිටපු ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන පවසා තිබුණේ, මෙය ඉතා සංවේදී කරුණක් බැවින් ආණ්ඩුව මුස්ලිම් ජනතාවගේ මෘතශරීර භූමදානය කිරීමට අවසර දිය යුතු බවය.

කොරෝනාවෛරසය ආසාදිත වී මියයන සියලු දෙනා බලහත්කාරයෙන් ආදාහනය කිරීමේ ආණ්ඩුවේ තීරණයට කිසිදු විද්‍යානුකූල පදනමක් නොමැති බව හිටපු ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග ද පවසයි.

“කොරෝනා වෛරසය හැදිලා ඒ මළකඳ පොළොවට එකතු වුනාට පස්සේ පෙට්ටියක් නැතුව එකතු කෙරුවත් කොරෝනා වෛරසය පස හරහා පැතිරෙන්න කිසිම ක්‍රමයක් නෑ,” යනුවෙන් පසුගියදා විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින් හිටපු ජනාධිපතිනිය පවසා තිබිණ.

Text by bbc sandesaya