Blog

කුප්‍රකට මත්කුඩු ජාවාරම්කරුවෙකු සහ අපරාධකරුවෙකු බව කියන සමරසිංහ ආරච්චිලාගේ මධූෂ් ලක්ෂිත හෙවත් මාකඳුරේ මධුෂ් නැමැත්තා පොලිස් අත්අඩංගුවට පත් වීමෙන් පසු රදවා ගෙන ප්‍රශ්න කිරීමේදී ඔහු විසින් හෙළිකළ බව කියන නම් සහ එසේ හෙළි කළ කරුණු සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය ගත් පියවර කවරේ දැයි විමසමින්, තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත යටතේ බීබීසී සිංහල සේවය පසුගිය ඔක්තෝබර් 27 වෙනි දින පොලිස්පතිවරයාට ද පිටපතක් සහිතව පොලිසියෙන් ඉල්ලීමක් කළ බවත් ඒ සම්බන්ධයෙන් මේ දක්වා කිසිම ප්‍රතිචාරයක් අදාළ අංශවලින් ලැබී නැති බවත් බී.බී.සී සන්දේශය කියයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම: මාකඳුරේ මධුෂ් පොලිසියට හෙළි කළ නම් මොනවාද? යන ශීර්ෂපාඨය යටතේ බී.බී.සී සන්දේශය අද (21) දින ප්‍රකාශයට පත් කළ වාර්තාවක දැක්වෙන්නේ සති දෙකකට වැඩි කාලයක් ඉකුත්ව යාමෙන් අනතුරුව බීබීසී සිංහල සේවය විමසීමක් කළ අවස්ථාවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී ජී නිශාන්ත ද සොයිසා පිළිතුරක් යොමු කරන බව සඳහන් කළ නමුත් එම විමසීමට තවමත් කිසිදු ප්‍රතිචාරයක් ලැබී නැති බවයි.

මාකඳුරේ මධුෂ් ඝාතන පරීක්ෂණයේ ප්‍රගතිය සහ ඔහු හෙළි කළ කරුණු සම්බන්ධයෙන් ගන්නා පියවර විමසීම පිණිස පොලිස් ප්‍රකාශක, නියෝජ්‍ය පොලිස්පති අජිත් රෝහණ ඇමතීමට බීබීසී සිංහල සේවය කළ උත්සහය ද සාර්ථක නොවූ බව එම වාර්තාවේ වැඩි දුරටත් සදහන් වේ.

පහත දැක්වෙන්නේ බීබීසී සිංහල සේවය, පොලිසිය වෙත යොමු කළ තොරතුරු දැනගැනීමේ එම ඉල්ලුම්පතේ සඳහන් කරුණුය:

මාකඳුරේ මධුෂ් එසේ හෙළි කළ දේශපාලකයන් කවුරුන්ද?

“ශ්‍රී ලංකාවේ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම සම්බන්ධයෙන්, මහජනතාවගේ ආරක්ෂාව සහ යහපත පිණිස මහජනතාව දැනුවත් කළ යුතු කරුණු යයි අප විශ්වාස කරන පහත සඳහන් කරුණු පිළිබඳව තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත යටතේ තොරතුරු ලබා දෙන මෙන් ඉල්ලා සිටිමි.

ප්‍රධානම පෙළේ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවෙකු බවට චෝදනා ලැබ මාස 18 ක පමණ කාලයක් පොලිස් අත්අඩංගුවේ පසු වූ සමරසිංහ ආරච්චිගේ මදූෂ් ලක්ෂිත නොහොත් ‘මාකඳුරේ මදූෂ්’ නමැති සැකකරු මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට සම්බන්ධ දේශපාලකයන් 80 දෙනෙකුගේ පමණ නම් පොලිස් අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව (CID) කළ ප්‍රශ්න කිරීම්වලදී හෙළි කරන ලද බව පොලිස් ප්‍රකාශකවරයා මීට ඉහතදී සඳහන් කළේය.

ඒ බව ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ඇතුළු විරුද්ධ පක්ෂවල මන්ත්‍රීවරුන් ද පාර්ලිමේන්තුවේදී සහ මාධ්‍ය හමුවලදීත් සඳහන් කර තිබේ.

ඉල්ලා සිටින තොරතුරු:

1. ‘මාකඳුරේ මදූෂ්’ අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව වෙත එවැනි නම් හෙළිදරව් කර ඇත්නම් එසේ හෙළි කළ නම් මොනවාද?

2. ‘මදූෂ්’ හෙළි කළ තොරතුරු ඇසුරෙන් ඔහු නම් කළ දේශපාලකයන් කිසිවෙකු හෝ අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේද?

3. ‘මදූෂ්’ විසින් එසේ නම් හෙළි කළ දේශපාලකයන්ගෙන් පොලිසිය ප්‍රශ්න කර තිබෙන්නේ ද?

3.1 ඔවුන් අත්අඩංගුවට නොගත්තේ නම් සහ ඔවුන් කිසිවෙකුගෙනුත් ප්‍රශ්න නොකළේ නම් ඒ දේශපාලන බලපෑම් නිසාද?

4. ‘මදූෂ්’ නම් සඳහන් කළ දේශපාලකයන් මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට සම්බන්ධ බවට පොලිසිය විමර්ශන පවත්වන්නේ ද?

4.1 එසේ විමර්ශන පවත්වන්නේ නම් එම විමර්ශනවල ප්‍රගතිය කවරේ ද?

5.’ මදූෂ්’ විසින් නමින් සඳහන් කළ දේශපාලකයන් පිළිබඳව පොලීසිය අධිකරණයට කරුණු වාර්තා කර තිබේ ද?

5.1 මෙතෙක් අධිකරණයට වාර්තා නොකළේ නම් නුදුරු අනාගතයේ දී එසේ වාර්තා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ ද?”

බී.බී.සී. සන්දේශය ඉල්ලීමට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ජ්‍යේෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරි නිශාන්ත ද සොයිසා ලබා දුන් ලිපිය පහත දැක්වේ.

කතාව ගැන කෙටියෙන්

පසුගිය වසරේ පෙබරවාරි 04 වෙනි දින ඩුබායි හිදී පොලිස් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ මාකඳුරේ මධුෂ් ඝාතනය කරනු ලැබීමට ප්‍රථම මාස 18 ක් පොලිස් අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ රඳවාගනු ලැබ සිටියේය.

එසේ රඳවාගෙන ප්‍රශ්න කළ අවස්ථාවේ ශ්‍රී ලංකාවේ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට සම්බන්ධ දේශපාලනඥයන් 80 කගේ පමණ විස්තර ඔහු විසින් හෙළි කරන ලද බව පොලිස් ප්‍රකාශකවරයා මෙන්ම විපක්ෂ දේශපාලනඥයන් ද වරින්වර සඳහන් කර තිබේ.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායක අනුර කුමාර දිසානායක මාධ්‍ය වෙත අදහස් දක්වමින් පැවසුවේ, “මාධ්‍ය විටින් විට වාර්තාකරල තිබුණ සමහර දේශපාලකයින් පිළිබඳව මධුෂ් වමාරපු බව. සමහර ව්‍යාපාරකයින් ගැන මධුෂ් වමාරපු බව. ඒ වගේම සමහර දේශපාලකයන්ට මුදල් පොම්ප කරපු ආකාරය පිළිබඳ සමාජයේ ආන්දෝලනයට තුඩු දී තිබුණ,” යනුවෙනි.

අනුර කුමාර දිසානායක මන්ත්‍රීවරයා තවදුරටත් පැවසුවේ මදූෂ් හරහා මේ පාතාල ජාලයත්, එම කුඩු ජාලයට සම්බන්ධ දේශපාලකයිනුත්, කුඩු ජාලයට සම්බන්ධ ව්‍යාපාරිකයිනුත් එළිදරව් කර අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකි වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තුවක් සමාජයේ තිබුණ නමුත් ඔහුගේ මරණයත් සමගම ඒ සියල්ලම යට ගැසීමට ඉඩ තිබෙන බවය.

ඔහු මරා දමනු ලැබුවේ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට සම්බන්ධ දේශපාලකයින් ආරක්ෂා කර ගැනීම පිණිස දැයි සැකසිතෙන බව විජිත හේරත් මන්ත්‍රීවරයා ද මාධ්‍ය හමුවේ පැවසීය.

ඝාතනය ගැන අවුල

මාකඳුරේ මධුෂ් පසුගිය ඔක්තෝබර් 20 වෙනි දින උදෑසන කොළඹ දී වෙඩි තබා මරා දමා තිබුණි. පොලිසිය පැවසුවේ, සඟවා තිබෙන කුඩු කිලෝ 22ක් පෙන්වීමට මාළිගාවත්ත නිවාස සංකීර්ණයකට රැගෙන ගිය අවස්ථාවේදී ඇතිවූ වෙඩි හුමාරුවකදී ඔහු මරුමුවට පත් වූ බවය.

මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන් පිරිසක් විසින් ඔහු ඝාතනය කරන ලද බව ඉහළ පොලිස් නිලධාරීන් සඳහන් කළ නමුත් ඔහුගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් මෙතෙක් කිසිවෙකුත් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති බවක් වාර්තා වී නැත.

ඔහුගේ මරණය සිදුවූ ආකාරය ප්‍රබන්ධයක් බවත් මේ පිළිබඳව විධිමත් පරීක්ෂණයක් කළ යුතු බවත් මධුෂ් ගේ බිරිඳ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥ චමින්ද අතුකෝරාල මාධ්‍ය අමතමින් සඳහන් කළේය.

දැනට ඇති වගාවට හා ඉදිරි කන්නයේ වගාව වෙනුවෙන් වෙනම මාර්ගෝපදේශ අවශ්‍යයයි

සේනා දළඹුවා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ වසර දෙකක් සම්පුර්ණවී තිබේ. 2018 වසරේ මහ කන්නය තුලදී මෙම පළිබෝධ ආක්‍රමණය මෙරටින් හඳුනාගන්නාවිට සත්වයාගේ හැසිරීම හෝ පළිබෝධ පාලන ක්‍රමවේදයන් පිළිබඳව කිසිදු අත්දැකීමක් ලාංකික බඩඉරිඟු ගොවියා සතුව තිබුණේ නැත.

කෘෂි විද්වතුන් විසින් කල්පනාකාරීව දුන් උපදෙස් නිසිලෙස පිළිපැදීමට ගොවි ප්‍රජාව දැක්වූ එකඟතාවය නිසා බරපතළ විනාශයක් අපේක්‍ෂා කළ එම වගා කන්නය තුළ පවා සිදුවූ හානිය 20% කටත් වඩා අඩු බව අවසානයේදී සනාථ විය.

එදා මෙදා කාලය අතරතුර කෘෂි විද්වතුන් විසින් සේනා දළඹුවාට අදාළ තොරතුරු බොහොමයක් එකතු කරගෙන තිබේ. පර්යේෂණ ගණනාවක්ද පවත්වා තිබේ. උවදුරෙහි අවදානම එතරම් සරල බසින් ජනතාව අතරට යනවිට ඒ පිළිබඳව ඇති අවධානයද සමාජය තුළින් ක්‍රමයෙන් ගිලිහීයාම නිතැතින්ම සිදුවන්නකි.

මේ අතරතුර දැනට වසරකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ නගරයේ පමණක් නොව ගම්බදව වෙසෙන ජනතාවට පවා වැඩිපුර ඇසෙන්නේ මානව සෞඛ්‍යය පිළිබඳව කෙරෙන දැනුවත් කිරීමය. රජයේ සේවකයින්ද සේවයට එන්නේ සීමා සහිතවය. මේ නිසා ජනමාධ්‍යය හරහා හෝ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රනය හරහා ගොවියා වෙතට ගලායන කෘෂිකාර්මික දැනුවත්කිරීම් යම් තරමකින් අඩුවන්නට ඇතැයි සිතීම අසාධාරණ නොවේ.

බඩඉරිඟු ගොවියාට නියම කලට මෙවර මහ කන්නයේ වගා පිහිටුවන්නට වතුර තිබුණේද නැත. කන්නයද සති කීපයක් ප්‍රමාද විය. මේ සියල්ලෙහි වාසිය තමා වෙතට හරවාගත් ‘සේනා දළඹුවා’ මේ වනවිට වගා ආක්‍රමණය කරමින් සිටී.

වගාකරුවන්ට ‘සේනා’ ව පෙනෙන්නේ අඟල් කීපයක් තරමට දික්වූ දළඹුවන් බඩඉරිඟු පත්‍ර මත දඟලන විටදීය. ඇතැම් පණුවන් ගොබය තුළට රිංගා ඇතුළත ඇති දෑ කමින්, පණුපස් පිටතට දමනා විටදීය.

මෙවැනි අත්දැකීමක් හරහා නැවතත් සිතෙහි තැන්පත් කරගතයුතු කාරණය වන්නේ ‘සේනා’ කළමනාකරණය වගාව ආරම්භයේදී සිටම ඉතා සැලකිලිමත්ව වගකීමෙන් කළයුතු දෙයක් බවයි.

කිරිකරල් ලබා ගැනීම අවදානම්

කිරිකරල් ලබාගැනීමේ අරමුණ ඇතිව කඩින්කඩ බඩඉරිඟු වගා ස්ථාපනය කිරීම නම් නොකළ යුත්තක්මය. මේ හරහා සලබයාට බිත්තර හෙළීමේ ස්ථාන සපයාදීම ගොවියා විසින්ම සිදුකරන බව ඔහු තේරුම්ගත යුතුය. අවසන් වින්දිතයා වන්නේද ගොවියාම නිසා සාමුහික එකඟතාවයකට පැමිණීම අනිවාර්යයෙන් සිදුවිය යුත්තකි.

අවාරයට වගාකිරීම හෝ වසර පුරා පැතිරෙන පරිදි කිරිකරල් අලෙවිය තහනම කිරීමට නීතිරීති නොමැති බැවින් ගොවි සංවිධාන වැනි දෑ හරහා සාමුහික එකඟතාවයක් ගොඩනැගෙන්නේ නැතිනම්, මෙතැනදී කෘෂි නිලධාරීන්ට කරන්නට ඉතිරිවන්නේ ඉතා සුළු කාර්යභාරයක් බව සමාජය තේරුම්ගත යුතු සත්‍යයි. එසේ නොමැතිව බඩඉරිඟු ගසට නගින්නට අවැසි සියලු පහසුකම් ‘සේනා’ට සපයාදී කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව දෙසට හැරී කෑගැසීමෙන් ප්‍රශ්නය විසඳෙන්නේ නැත.

අද පවතින තත්වය පාලනය කරගත හැකි අන්දම ගැන පළමුව සලකා බලමු. සලබයා පැමිණ වගා තුළ බිත්තර දමාගොස් දැන් අවසන් වී ඇත්තාක් පමණක් නොව, දළඹුවන්ද ඉපදී හමාරය. ඇතැම් තැනක අලුත උපදින දළඹුවන් වුවත් සිටිය හැකිය.

එකම ක්‍රමවේදයකට වඩා ඒකාබද්ධ ක්‍රමවේද වැදගත්

“දැන් වෙළඳපොලේ තියෙනවා ෆොලිජන් (Fawligen) කියලා වයිරස් ද්‍රාවණයක්. මෙය විෂවෙන්නේ සේනා දළඹුවාට විතරමයි. වෙන කිසිම සතෙකුට හෝ ශාකයකට බලපෑමක් නෑ. දළඹුවා බොහොම කුඩා තරමේ නම්, ඒ කියන්නේ සෙන්ටිමීටරයකට වඩා දිග අඩු නම් මේ වයිරස් ද්‍රාවනය ඉසින්න පුළුවන්. හැම තැනටම නෙවෙයි, සතුන් ඉන්න තැන්වලට.”

එසේ අදහස් දක්වන්නේ ගන්නොරුවේ උද්‍යාන බෝග පර්යේෂණායතනයේ කෘමි විද්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රධාන විද්‍යාඥ සේනානි වැලිගමගේ මහතායි. ඔහු මූලධර්මයක් වශයෙන්ම ඉතා අවධාරණයෙන් පවසන්නේ ‘සේනා’ මර්දනය සඳහා එක ක්‍රමවේදයකට යොමු නොවෙමින්, ක්‍රම කීපයක් ඒකාබද්ධ කර මේ සඳහා ප්‍රවේශයක් ලබාගතයුතු බවකි. පරිසරයේ සිටිනා කුරුල්ලන්, සේනාට සතුරුවෙන කෘමි සතුන් යනාදියගේ සහාය පවා අනිවාර්යයෙන් ගතයුතු බව හෙතෙම ඉතා ප්‍රබලව අවධාරණය කරයි.

“වගාව තුළට කිසිවිටෙකත් වල්නාශක ඉසින්න එපා. හිතකර සතුන් පවා මැරෙනවා. අවශ්‍යම නම් උදලුගාන්න හෝ අතින් වල් ගලවන්න පුළුවන්. බඩඉරිඟු ගස් උස ගියහම වල් වලින් කොහොමටත් බෝගයට තරඟයක් නෑනේ. අනෙක තමයි අවට වන ලැහැබ සුද්ධ කරන්නත් එපා. ‘සේනා’ගේ සතුරන් එන්නේ එහි සිටයි. අක්කරයකට එකක් පමණ වෙන්න ලොකු වතුර භාජන තබන්න. දළඹුවාව අහුලාගෙන කන කුරුල්ලෝ වර්ග ඕනේ තරම් ඉන්නවා. ඒ අය කැඳවා ගැනීමටයි වතුර භාජන තබන්නේ.”

මර්දන පිළිවෙත් ඔහු විසින් පරිසරය හා බද්ධ කෙරුවේ එලෙසිනි. දළඹුවන් විසින් ලපටි පත්‍ර කාදැමුවත්, එම හානිය ප්‍රතිසංවිධානය කරගැනීමට ශාකය පසුව සමත්වෙනු ඇත. ස්වභාවික සතුරන්ගේ අහුලාකෑමට මෙන්ම දළඹුවන් අතරම සිදුවන ස්වභක්‍ෂණය නොහොත් එකිනෙකා කා ගැනීම නිසා ඉක්මනින්ම දළඹු ගහනය අඩුවී යයි. අවසානයේ එක ගසකට ඉතිරිවන්නේ දළඹුවන් කීප දෙනෙකි.

උන්ගේ මීළඟ ඉලක්කය වැඩෙන ගොබය තුළට පිවිසීමයි. සත්වයා ඇතුල් වූ සිදුර ඌ විසින් පිටකරන ‘පණුපස්’ වලින්ම වැසී යන නිසා දළඹුවා ඇත්තේ ආරක්‍ෂිත ස්ථානයකය. දැන් කුරුල්ලන්ට හසුවන්නේවත්, කලබලයට පත් ගොවියා විසින් ඉසින පළිබෝධනාශක ඇඟට වදින්නේවත් නැත.

සේනා මර්දනයේ හොඳම ක්‍රමය

“තෙල් බෙහෙත් ජාති සේරෝම ගැහුවා. එත් ගොබය ඇතුලේ සතා ඉන්නවා කියලා ගොවියෝ කියන්නේ ‘සේනා’ පළිබෝධනාශක සමග ගැටෙන්නේ නැති නිසා. ඒක බෙහෙතේ වරදක් කියලත් ඇතැමුන් කියනවා. මේ සතුන් හැම ගසකම නෑ. ඉන්න ගස් හඳුනාගන්න පුළුවන්. කරන්න තියෙන්නේ ගොබය පළල් කරලා පනුවා අරන් විනාශ කරන එක. වසවිස භාවිතයකුත් නැති නිසා ඒක තමයි හොඳම ක්‍රමය. අපි මේ ක්‍රමයේ ප්‍රායෝගික බව සොයා බලා තිබෙනවා. අක්කරයකට වඩා ප්‍රමාණයක් එක පුද්ගලයෙකුට දවසකට කරන්න පුළුවන්. ගොබය තුළට අළු ටිකක්, වැලි ටිකක් වුණත් දැමිය හැකියි. එහෙමත් නැතිනම් කට උල් බෝතලයකට නාශක දියරය මිශ්‍රකරලා අරගෙන ගොබය තුළට මේස හැන්දක් විතර වැටෙන්න විදින්න ඕනේ.”

අවසන් විකල්පය වෙතට යන්නට ඔහු උපදෙස් දෙන්නේ අතින් අහුලා සතාව ඉවත් කරන්න නොහැකි නම් පමණය. මන්දයත් අන්තිම තුරුම්පුව භාවිතා කරද්දී රසායන ද්‍රව්‍ය යොදාගන්නා  බැවිනි. අප හැකි පමණ උත්සාහ ගත යුත්තේ ආහාරය වසවිසෙන් තොරව නිපදවා ගැනීමටයි. වගාකරු නොකෑවා කියා සමාජයට වස කැවීම සදාචාරාත්මක නොවේ. එතැන වගකීම ඇත්තේ වෙන කිසිවෙකු අත නොව ගොවියා සතුවමය.

ආරම්භයේදී වගාව කෙරෙහි වූ අවධානය අඩුවීම, කන්නය පමාවීම, කඩින් කඩ සිටුවීම වැනි අඩුපාඩු සිදුව ඇති නිසා යතාර්ථයට මුහුණදෙමින් දැන් කලයුත්තේ මෙම උපදෙස් අනුගමනය කරමින් පවතින වගාවේ ඉතිරිය ආරක්ෂා කරගැනීම මිස, ඉවක් බවක් නැතිව කෘමිනාශක ඉසිමින් කාලය හා ධනයද අපතේ යවා, පරිසරයද වනසා ගැනීම නොවේ.

යල කන්නය ගැනත් අවධානය ඕනෑ

මීළඟට අප අවධානය යොමුකළ යුත්තේ තව මාස දෙක තුනකින් ආරම්භ වෙන යල කන්නය පිළිබඳවයි. එය බහුලව බඩඉරිඟු වවන කන්නයක් නොවන බව සැබෑ නමුත් ‘සේනා’ කළමනාකරණය පිළිබඳව ආරම්භයේ සිටම කටයුතු කලයුතු අකාරය ඉතා පැහැදිලිව පෙන්වා දුන්නේ කෘමි විද්‍යාව යටතේ ගන්නොරුවේම සේවය කරන තවත් විද්‍යාඥයෙකි. ඔහු සහකාර කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්‍ෂ ප්‍රභාත් නිශාන්ත යි. සේනා නසන වයිරසය මෙරටට රැගෙන ඒම උදෙසා ඉදිරිපෙළ කාර්යභාරයක් කෙරුවේ ඔහු විසින්ය.

“සම්පුර්ණ ක්‍රියාවලිය පියවර කීපයකට බෙදලා විස්තර කරන්න පුළුවන්. පළමු පියවර තමයි වගාව පටන් ගනිත්දීම ෆෙරමෝන් උගුල් අටවා පිරිමි සතුන්ගේ ගහනය අඩුකර ගැනීම. එතකොට ජීවී බිත්තර බිහිවීම අඩුවෙනවා. අපි ළඟ දැන් ඉන්නවා බිත්තර පරපෝෂිතයෝ. මේ වෙලාවේම ඔවුන්වත් නිදහස් කරන්න පුළුවන්. මේ අය ‘සේනා’ ගේ බිත්තර ඇතුලේ බිත්තර දානවා. උපදින පැටවූ ‘සේනා’ගේ කළලය අනුභව කරමින් තමයි වැඩෙන්නේ.  දැන් ඔන්න දෙවැනි පියවරේදී තව ටිකක් ‘සේනා’ ගහනය අඩු වුණා. කොහොමහරි මේ පියවර දෙකෙන්ම බේරිලා යම් ප්‍රමාණයක් දළඹුවන් හැදුනයි කියමුකෝ. තුන්වෙනි පියවර හැටියට ඒ අය උපදිනකොටම අපි වයිරසය ඉසිනවා. ලපටි දළඹුවෝ වැඩි හරියක් එතනින් මැරෙනවා. හතරවෙනි පියවර අපි භාරදෙනවා පරිසරයට. ස්වභාවික සතුරන් වැඩිපුර වගාවේ ගැවසෙන විධියට අපි පරිසරය සකස්කරනවා. ඉතුරුවෙලා ඉන්න දළඹුවන් එතැනදී වැනසී යනවා. දැන් ඉතින් ඕනේ වෙයිද පළිබෝධනාශක?”

වාසනාවන්ත දළඹුවෙක් ?

නිශාන්ත මහතා අසන්නේ අත්දැකීම් බහුල බඩඉරිඟු ගොවියා නොව ගොවිගෙදර සිටින පාසල් දරුවෙකුට වුවත් පිළිතුරු දියහැකි පහසු ප්‍රශ්නයකි. සැබැවින්ම මෙම බාධක හතරම පසුකරමින් උස්මහත්වී ගොබයට ළංවීමට තරම් වාසනාවන්ත ‘සේනා’ දළඹුවෙක් සිටීනම් එය ඉතා විරල සිදුවීමක් වනු ඇත. අතරින් පතර එවැන්නෙක් සිටියත් ඉහත දැක්වූ පරිදි වගාව පිරික්සමින් පළිබෝධකයා යාන්ත්‍රිකව ඉවත් කිරීමේ අපහසුවක්ද නැත. ඒ නිසා ඉදිරි කන්නයකදී බඩඉරිඟු වගාවක් පිහිටුවීමට සිතා සිටින ගොවීන් නිශාන්ත මහතාගේ මෙම පාඩම කියවා තේරුම්ගෙන මතක තබාගත යුතුවේ.

රටේ කුමන මාතෘකාවක් වැඩිපුර කතාකෙරුවත්, සන්නිවේදන මාධ්‍යයන් වෙතින් කුමකට වැඩි ප්‍රමුඛතාවය දුන්නත්, ගොවියා විසින් තම ක්‍රියාකාරකම් ඒ හමුවේ උදාසීන කරගත යුතු නැත. ගොවිතැන යනු බිම් සැකසීම, බීජ සිටුවීම, පොහොර දැමීම, අස්වැන්න නෙලීම හා විකිණීම වැනි ප්‍රධාන මෙහෙයුම් පමණක් නොව, ක්‍රමවත්ව හා විද්‍යානුකූලව වගාව රැකබලා ගැනීමත් ගොවිතැනටම අයත්වෙන බව හෙතෙම පැහැදිලිව අවබෝධ කරගත යුතු කරුණකි. එසේ නොකෙරෙන ගොවිතැනක් අතරමගදී ගොවියාට නිතරම සිදුවන්නේ, අකරතැබ්බ වලින් මිදීම සඳහා කෑගසන්නටය.

විසඳාලන්නට තවත් ගැටළුවක්ද කෘෂි විද්වතුන් වෙතට දළඹුවා විසින් රැගෙනවිත් තිබේ. මෙවැනි ගහනයක් හදිසියේ බිහිකරන්නට තරම් සලබ ගහනයක් වගා කන්න දෙකක් අතර මැද පැවතුනේ කෙසේද, කොතැනකද යන්නද සොයා බැලිය යුතුම කරුණකි.

සලබයාගේ ජීවිතකාලය දින 10 කි. බිත්තර දින 2-3 ක් අතර පුපුරා යන අතර දළඹුවා උපරිම වශයෙන් දින 22 ක් ජීවත්වී පිලවා බවට පත්වේ. පිලවා සති දෙකකින් නැවතත් සලබයෙකු වන්නේය. එසේනම් කන්න දෙකක් අතරමැද කාලය තුළදී වට කීපයක් ක්‍රියාත්මක වියයුතු මෙම චක්‍රය අපේ ඇස ගැටෙන්නේ නැතිව සිදුවූ ආකාරය සෙවීම, අගනා පර්යේෂණ නිමිත්තක් බවද පෙනෙන්නට තිබේ.

සනත් එම්. බණ්ඩාර – සහකාර කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්ෂ, ජාතික කෘෂිකර්ම තොරතුරු හා සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථානය, ගන්නොරුව, පේරාදෙණිය

ඉහළ ඡායාරූපය – ග්‍රීසියේ කොරෝනාවෛරසය ආසාදිත වී මියගිය පුද්ගලයෙක් භූමදානය කළ අවස්ථාවක්

කොරෝනාවෛරසය වැළඳී මියගිය කිසිවෙකු භූමදානය කිරීම හේතුවෙන් වෛරසය භූගත ජලයට එකතුවිය හැකි බවට කිසිදු සාක්ෂියක් මෙතෙක් හමු වී නැති බව ජගත් කීර්තියට පත් ලොව ඉහළම පෙළේ වෛරස විද්‍යාව පිළිබඳ විද්‍යාඥයෙකු ද මහාචාර්ය මලික් පීරිස් කියයි.

බී.බී.සී සන්දේශය වෙබ් අඩවිය සමග පසුගිය දා සූම් තාක්ෂණය ඔස්සේ සිදුකළ සංවාදයකදී මහාචාර්ය මලික් පීරිස් මහතා මේ බව අවධාරණය කළේය.

ව්‍යාධි විද්‍යා විශේෂඥයෙකු ද (Pathologist) වන මහාචාර්ය මලික් පීරිස්, හොංකොං විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛරස විද්‍යාව පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියාය.

ශ්‍රී ලංකිකයෙකු වන මහාචාර්ය මලික් පීරිස් 2003 වසරේදී පැතිර ගිය සාර්ස් වෛරසය හඳුනා ගැනීම සහ එම වසංගතය පාලනය කිරීම සඳහා ප්‍රමුඛ කාර්යයක් කළ ශ්‍රී ලාංකික විද්‍යාඥයෙක් වන අතර 2015 වසරේ මැදපෙරදිග කලාපයේ පැතිර ගිය මර්ස් වෛරසය සම්බන්ධයෙන් කෙරුණු පර්යේෂණ සඳහා ද ඔහුගේ දායකත්වය ලැබී ඇත.

ලොව පිළිගත් විද්‍යාත්මක සඟරා තුළ පර්යේෂණ පත්‍රිකා 600 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති මහාචාර්ය මලික් පීරිස් ලොව ප්‍රමුඛ පෙළ විද්‍යාඥයන්ගෙන් සැදුම්ලත් බ්‍රිතාන්‍යයේ රාජකීය සමාජයේ ද (The Royal Society) සාමාජිකයෙකි.

මහාචාර්ය මලික් පීරිස් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම නව කොරෝනා වෛරසය හඳුනා ගැනීම සහ එය පාලනය කළ හැකි ක්‍රමවේද පිළිබඳ පර්යේෂණවල යෙදී සිටිති.

“පළමු වෙනි දේ තමයි, අපි දැනගන්න ඕන වෛරසයක් වැඩිවෙන්නේ (multiply වෙන්නේ) සජීව සෛලවල විතරයි,” මහාචාර්ය මලික් පීරිස් පැහැදිලි කිරීම ආරම්භ කළේ එලෙසිනි.

“සෛල මැරුණම වෛරසවලට multiply වෙන්න විදියක් නෑ. ඒ නිසා වෛරසය පැතිරීමත් නවතිනවා.”

එබැවින් කෝවිඩ් ආසාදිතයෙකු මියගිය පසු ශරීරයේ ඉතිරිව පවතින වෛරසවල ආයු කාලය ඉතාමත් කෙටි බවද වෛරස විද්‍යාව පිළිබඳ ශ්‍රී ලාංකික විශේෂඥයා අවධාරණය කරයි.

“ඒ නිසා අඩි හයක් පොළොව යට දාන සිරුරකින් පසට වෛරසය ඇවිල්ල, වතුරට ඇවිල්ල වෛරසය බෝවෙන්න පුළුවන් ද කියල මම නම් දන්නේ නෑ.”

කෝවිඩ් වෛරසය බෝවෙන්නේ කොහොමද?

“දෙවෙනි කරුණ, රෝගියෙකුගෙන් කෝවිඩ් රෝගය බෝවෙන්න පටන් ගන්නේ ඒ රෝගියා රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන්න දවස් කිහිපයකට කලින් ඉඳල. ඒ අවස්ථාවේ රෝගය ශරීරයේ තිබුණත් රෝගියා රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන්නේ නෑ,” මහාචාර්ය මලික් පීරිස් පැහැදිලි කළේය.

“රෝග ලක්ෂණ පහළ වෙලා තවත් දවස් හතරක්, පහක් රෝගියාගෙන් වෛරසය බෝවෙනවා. ඒ කාලේ තමා වෛරසය වැඩියෙන්ම බෝවෙන කාලේ.”

“කිසිවෙක් රෝගයෙන් මරණයට පත්වෙන්න කලින්, රෝග ලක්ෂණ පහලවෙලා, රෝහලට ඇතුළත් කරලා, අධි සත්කාර ඒකකයට ඇතුළු කරලා … ඒ සියල්ලට දවස් ගණනක් යනවනේ? ඉතින් රෝගියා මරණයට පත්වෙන කොට ඔහුගෙන්/ඇයගෙන් තවත් කෙනෙකුට වෛරසය බෝවීමේ හැකියාව ඉතාම අඩුයි.”

ලෝ ප්‍රකට වෛරස විද්‍යා විශේෂඥයා අවධාරණය කරන්නේ, රෝහලට ඇතුළත් කිරීමෙන් දින ගණනාවකට පසුව වුවත් රෝගියෙකුගේ PCR පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල ‘පොසිටිව්’ විය හැකි බව සැබෑ නමුත් ඔහුගෙන්/ඇයගෙන් වෛරසය පැතිරීමේ හැකියාව ඉහළ බවක් එයින් අදහස් නොවන බවය.

“PCR පොසිටිව් වෙන්න පුළුවන් ඒත් වෛරසය බෝවෙන්න පුළුවන් හැකියාව දවස් 8 විතර වෙනකොට බොහෝ දුරට පහව ගිහිල්ල.”

“ඔය කරුණු දෙක හොඳින් හිතල බැලුවොත් ගොඩක් දෙනා මැරෙන්නේ රෝගය හැදිලා දෙවෙනි සුමානේ නැත්නම් තුන්වෙනි සුමානේ. ඒ වෙනකොට රෝගියාගෙන් වෛරසය තවත් කෙනෙකුට බෝවීමේ හැකියාව හරිම අඩුයි.‘‘

සිරුරක් මිහිදන් කරන්නේ කෙසේද?

මළ සිරුරක් මිහිදන් කරන්නේ අඩි හයක් යට වලක් තුළ බව සිහිපත් කරන වෛසර විද්‍යා විශේෂඥයා, “සිරුරක් කෙලින්ම වතුරට වල දාන්නේ නෑ නේ. ඉතින් මොනවා හරි වෛරස් තිබුණත් ඒක කෙලින්ම වතුරට යන්නේ නෑ,” යනුවෙන් මා සමඟ පැහැදිලි කළේය.

ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව විසින් පත්කරනු ලැබ තිබෙන විශේෂඥයන්ගේ කමිටුවේ උපදෙස් ප්‍රකාර ආණ්ඩුව අනුගමනය කරන්නේ කොරෝනාවෛරසය ආසාදිත වී මියයන සියලු දෙනා ආදාහනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්තියකි.

ආණ්ඩුවේ ස්ථාවරයට විද්‍යාත්මක පදනමක් නැති බව පවසමින් මුස්ලිම් ජනතාව සිය ඥාතීන්ගේ සිරුරු ආදාහනය නොකරන මෙන් දිගින් දිගටම ආණ්ඩුවෙන් ඉල්ලා සිටියි.

මේ අතර දින විස්සක් වයසැති බිළිඳු දරුවෙකු බලහත්කාරයෙන් ආදාහනය කිරීම පසුගිය සතියේ මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩු දුන්නේය.

බීබීසී සිංහල සේවය සමඟ විශේෂ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් මහාචාර්ය මලික් පීරිස් පැහැදිලිව පෙන්වා දුන්නේ ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවේ ස්ථාවරයට කිසිදු විද්‍යාත්මක පදනමක් නොමැති බවය.

“භූමදානය කරපු මළ සිරුරකින් වෛරසය පැතිරෙන්න නම් වෛරසය පස් වලින් ෆිල්ටර් වෙලා, ෆිල්ටර් වෙලා යන්න ඕන. එහෙම වෙනකොට තිබුණ වෛරස් එකත් නැතිවෙන්න තමා චාන්ස් එක තියෙන්නේ,” ඔහු පැවසීය.

විශේෂයෙන්ම ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ උපදෙස් ප්‍රකාර සිරුරක් මිහිදන් කරන්නේ වෛරස නාශක (disinfectant) ඉස, සිරුර ප්ලාස්ටික බෑගයක ද දැමීමෙන් අනතුරුව බව පෙන්වාදෙන ශ්‍රී ලාංකික විද්‍යාඥයා, “වෛරස් තිබුණත් ඒවා මැරෙන්න disinfectant දානවනේ,” යනුවෙන් ද වැඩිදුරටත් පැවසීය.

‘අසූචි එක්කත් වෛරසය තියෙන්න පුළුවන්‘

ශ්‍රී ලංකාවේ භූගත ජල මට්ටම ඉහළ බව පිළිගන්නා මහාචාර්ය මලික් පීරිස් පවසන්නේ, “කෝවිඩ් වතුරවලින් බෝවෙන රෝගයක් නෙමෙයි, එහෙම එක උදාහරණයක්වත් මම දන්නේ නෑ,” යනුවෙනි.

“කෝවිඩ් waterborne disease එකක් නෙමෙයි.”

“ඔය විදියට ලංකාවේ සුසාන භූමියක් වත් තියෙන්න බෑ.”

“අපි නිකමට හිතමු, පස්වලින් බේරිලා,බේරිලා වතුරට ආව කියල. ඒත් එතකොට වතුරවලින් වෛරසය තනුක (dilute) වෙනවා. අඩු ගානේ වෛරස් අංශු දාහක්වත් එන්න ඕනේ රෝගය බෝවෙන්න.”

“කාට හරි ඔහොම බයක් තියෙනව නම් ඒ බය තියෙන්න ඕන උණසන්නිපාතය, කොලරාව වගේ රෝග වලට. ඒ ඔක්කොම අසූචිවලින් බෝවෙන රෝග.”

“ඇත්තටම අසූචි එක්කත් වෛරසය තියෙන්න පුළුවන්.”

“රෝගය හොයාගන්නේ ආසාදනය වෙලා දවස් ගණනකට පස්සේ; diagnose වෙන්නේ දවස් ගාණක් ගියාට පස්සේ. ඔය කාලේ අසූචි එක්කත් වෛරසය පැතිරෙනවා. ඒ කියන්නේ ඒ අසූචිත් වතුරවලට යනවනේ. ඒක ගැන හිතන්නේ නැතුව ඇයි මේ මළ සිරුරු ගැන කියන්නේ,” මහාචාර්යවරයා ප්‍රශ්න කරයි.

‘රෝග පාලනය කරන්න ඕන මිනිස්සු එක්ක එකතු වෙලා’

ලොව පුරා පැතිර ගිය වෛරස රෝග ගණනාවක් පාලනය කිරීම පිණිස දායක වූ විද්‍යාඥයා පවසන පරිදි ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවේ ක්‍රියා කලාපය රට තුළ වෛරසය තවදුරටත් පැතිරයාම පාලනය කිරීම පිණිස සෞඛ්‍ය සේවකයන් දරන උත්සාහයට ද එල්ල කෙරෙන අතුල් පහරකි.

“අපි හැමදෙනාගේම අරමුණ, මේ රෝගය බෝවීම වලක්වාගැනීම,” මහාචාර්ය මලික් පීරිස් විස්තර කළේය.

“ඒ සඳහා මේ රෝගය බෝවෙන්නේ කොහොමද, පටන් ගන්නේ කොහොමද, රෝග ලක්ෂණ එන්නේ කොහොමද කියන මේ සේරම තේරුම් ගන්න ඕන. ඒ කිසි දෙයක් නැතුව අපි වතුර ගැන විතරයි කතා කරන්නේ.”

මහාචාර්ය මලික් පීරිස් පවසන්නේ, මළ සිරුරු ආදාහනය කිරීමේ ආණ්ඩුවේ වැඩපිළිවෙල හේතුවෙන් රෝගය වැළඳුණත් මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් ඇතුළු සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ට ඒ බව වාර්තා කිරීමට දැන් ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම් ජනතාව බියක් දක්වන බවය.

“රෝගය පාලනය (disease control) කියන්නේ රෙගුලාසි දැමීම විතරක් නෙමේ, මිනිස්සුන්ගේ විශ්වාසවලට ගරු කරමින් කළ යුතු දෙයක්,” ඔහු පැවසීය.

“රෝග පාලනය කරන්න ඕන මේ සේරම හිතල, මිනිස්සු එක්ක එකතු වෙලා. මිනිස්සු බය කරලා නෙමෙයි.”

කොවිඩ්-19 සම්බන්ධ අපගේ සංස්කරණ ප්‍රතිපත්තිය

කොවිඩ්-19 සම්බන්ධයෙන් හුදු ජනප්‍රිය හෝ අන්තර්ගතමය වටිනාකමක් නැති ආකර්ෂණීය පුවත් හා විශේෂාංග වෙනුවට ජනතාවට නිවැරදි අවබෝධයක් සහ දැනුමක් ලබාදිය හැකි නිවැරදි, නිරවුල් සහ විද්‍යාත්මක දැනුම සහ තොරතුරු පමණක් සන්නිවේදනය කිරීම අපගේ සංස්කරණ ප්‍රතිපත්තියයි. එම තත්ත්වය තුළ අප පාඨකයින් වෙනුවෙන් අදාළ නිවැරදි, නිරවුල්, සරල සහ විද්‍යාත්මක ලිපි පළ වන ඕනෑම වෙබ් අඩවියකින් හෝ පුවත්පතකින් එය ඍජුව උපුටා ගැනීමට අපි පියවර ගනිමු. මෙම කාලීන ලිපිය බී.බී.සී. සන්දේශය වෙබ් අඩවියේ පසුගිය 18 වැනි දින කොරෝනා වෛරසය: “කෝවිඩ් වතුරවලින් බෝවෙන රෝගයක් නෙමෙයි” – වෛරස විද්‍යා විශේෂඥ, මහාචාර්ය මලික් පීරිස්‘ යන ශීර්ෂය යටතේ පළ වූ වාර්තාවකින් උපුටා ගන්නා ලදි. ශීර්ෂ පාඨය පමණක් වෙනස්කර ඇති – ප්‍රධාන සංස්කාරක

කොරෝනා වෛරසයට එරෙහිව ප්‍රතිශක්තිකරණය ඇති කිරීම සදහා කෑගල්ලේ කපු මහතෙකු විසින් හදුන්වා දුන් බව කියන ‘හෙළ ඖෂධය‘ ඇතුළු දේශීය ඖෂධ සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට සමාජය තුළ බලවත් අවධානයක් සහ ආන්දෝලනයක් තිබෙනවා. ඒ සමග බොහෝ දෙනෙක් අසන ප්‍රශ්නයක් තමයි ‘යම් කිසි ඔසුවක් / ඖෂධයක් හෝ එන්නතක් විද්‍යාත්මකව තහවුරු කර ගන්නේ කෙසේද ? යන්න.

මේ ප්‍රශ්නය අතිෂයින්ම වැදගත්. මොකද එවැනි විද්‍යාත්මක හා ලෝකය පිළිගත් සම්මත ක්‍රමය ගැන නිවැරදි අවබෝධයක් ඇති විට ‘මිත්‍යා‘ හෝ ව්‍යාජ ඖෂධවලට රැවටීමක් සිදුවන්නේ නැහැ. ඒ නිසා අපි තීරණය කළා. ඕනෑම එන්නතක් හෝ ඖෂධයක් විද්‍යාත්මකව තහවුරු කර ගන්නා ආකාරය ගැන සරල හා නිරවුල් පැහැදිලි කිරීමක් කරන්න.

ඕනෑම එන්නතක් හෝ ඖෂධයක් විද්‍යාත්මකව තහවුරු කිරීමෙන් අනතුරුව එය ජනතාව අතට පත් කිරීම ලොව පිළිගත් ක්‍රමවේදයයි.

පහත දැක්වෙන්නේ ආරක්‍ෂිත සහ ඵලදායි එන්නතක් සඳහා අනුමැතිය ලබා ගැනීමට පෙර ලොව රටවල සාමාන්‍යයෙන් අනුගමනය කෙරෙන පියවරයි.

පූර්ව සායනික පරීක්ෂණ

මිනිසුන් යොදා ගැනීමට පෙර විද්‍යාගාර තුළ කෙරෙන මූලික පර්යේෂණ සඳහා සතුන් යොදා ගැනෙයි. කෝවිඩ්-19 පර්යේෂණ සඳහා විශාල වශයෙන් යොදා ගනු ලබන්නේ මුගටි විශේෂ (Ferret), මීයන් සහ වඳුරන්ය. ඔවුන්ගේ කායික සහ ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාකාරිත්වය බොහෝ සෙයින් මිනිසාට සමාන වීම ඊට හේතුවයි.

සායනික පරීක්ෂණ අදියර 1

සතුන් යොදා ගනිමින් කළ පර්යේෂණවල සාර්ථකත්වයක් පෙන්නුම් කිරීමෙන් පසු, මිනිසුන් යොදා ගනිමින් සායනික පරීක්ෂණවල පළමු අදියර ආරම්භ වේ. ඒ සඳහා ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වන සෞඛ්‍ය සම්පන්න කුඩා කණ්ඩායමක් යොදා ගැනෙයි. (සාමාන්‍යයෙන් 20-50 ත් අතර පිරිසක්). එහිදී ශරීරය ප්‍රතිශක්තිය සම්බන්ධයෙන් දක්වන ප්‍රතිචාරය නිරීක්ෂණය කරනු ලබයි. අවශ්‍ය කෙරෙන මාත්‍රාව ද එහිදී නිර්ණය කෙරෙයි.

සායනික පරීක්ෂණ අදියර 2

දෙවෙනි අදියරයේ පර්යේෂණ සඳහා සිය ගණනක පිරිසක් යොදා ගනු ලබයි. එන්නත කෙතරම් ඵලදායි දැයි එහිදී පරීක්ෂාවට ලක් කෙරෙයි. එහිදී සියලුම වයස් කාණ්ඩයන්ට අයත් ස්ත්‍රීන් සහ පුරුෂයන් යොදා ගනු ලබන අතර ඒ සඳහා සියලූම ජනවර්ග යොදා ගැනීමට හැකිනම් එය වඩාත් උචිතය.

සායනික පරීක්ෂණ අදියර 3

තෙවෙනි අදියරය, දෙවෙනි අදියරයේ පරීක්ෂණයට බෙහෙවින් සමාන අතර එහිදී පරීක්ෂණය සඳහා ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වෙන මිනිසුන් දෙතුන් දහසක් යොදා ගනු ලබයි. එන්නත කෙතරම් ඵලදායි දැයි යන්න වඩාත් පුළුල්ව පරීක්ෂාවට ලක් කෙරෙයි. පරීක්ෂණ මීළඟ අදියරයට ගෙන යන්නේ දැයි යන්න ද නිර්ණය කෙරෙයි. කොරෝනා වෛරසය සම්බන්ධයෙන් පවතින බරපතල තත්ත්වය හමුවේ මෙම අදියරයන්හි සුළු වෙනස්කම් සිදුවිය හැක. නමුත් සාමාන්‍යයෙන් සිදු කරනු ලබන පරීක්ෂාවන් සියල්ල සපුරාලිය යුතුය.

නියාමන වාර්තා ලබා ගැනීම

පරීක්ෂණවලට අදාළ ප්‍රමාණවත් දත්ත එක්රැස් කර ගැනීමෙන් පසු ඒවා ඒ ඒ රටවල්හි ඖෂධ නියාමන ආයතන වෙත ලබා දිය යුතුය. විද්‍යාත්මක සහ සායනික ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් විසින් එම දත්ත විමර්ශනයට ලක් කරනු ලැබේ. අදාළ එන්නත කෙතරම් ඵලදායිදැයි යන්න, කෙතරම් ආරක්‍ෂිත සහ ස්ථායි මට්ටමක පවතී දැයි යන්න, ගුණාත්මකභාවය මෙන්ම ආරක්‍ෂිත ප්‍රමිතීන්ට සහ මහජන සෞඛ්‍ය නීතිවලට අනුකූලව එන්නත නිෂ්පාදනය කර තිබේදැයි සහ ඒවා ගබඩා කර ඇත්දැයි යන්න එහිදී පරීක්ෂාවට ලක් කෙරෙයි.

නිෂ්පාදනය

අදාළ ආයතනවලින් අනුමැතිය ලැබීමෙන් පසු එන්නත මහජනයා වෙත ලබා දෙයි. එසේ වුවත් තවදුරටත් අදාළ ආයතන විසින් සෞඛ්‍ය වාර්තා සහ දත්ත නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ. ඕනෑම එන්නතක් හෝ ඖෂධයක් ජනතාව වෙත ලබා දීමට පෙර ඉහත කී ආකාරයට ඒවායේ නිර්මලභාවය සහ ගුණාත්මකභාවය දැඩි ලෙස පරීක්ෂාවට ලක් කරනු ලබයි.

වැරදි තොරතුරු නිසා ජීවිත අහිමි විය හැක

වසංගත තත්ත්වයක දී විශාල වශයෙන් තොරතුරු හුවමාරු වේ. ඉන් සමහරක් තොරතුරු නිවරද්‍ය වන නමුත් ඇතැම් ඒවා එසේ නොවේ. එමගින් ජනතාව ව්‍යාකූල වන අතර අවසානයේ ආණ්ඩු සහ සෞඛ්‍ය බලධාරීන් ගන්නා වූ ක්‍රියාමාර්ග අවිශ්වාස කිරීම දක්වා එම තත්ත්වය දුරදිග යා හැකි බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පවසයි.

කොරෝනා වෛරස් වසංගතය හමුවේ විද්‍යාත්මකව තහවුරු නොකරන ලද ඖෂධ අලෙවිය හෝ බෙදා හැරීම මෙන්ම ‘අත්බෙහෙත්’ භාවිතය ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් පොදු තත්ත්වයක් නොවේ.

කොරෝනා වෛරසයට ප්‍රතිකාරයක් වශයෙන්, කීට විශේෂයක් මර්දනය කිරීම සඳහා භාවිත කෙරෙන ‘ඉවර්මෙක්ටින්’ (Ivermectin) නැමති ඖෂධයක් දකුණු ඇමරිකානු කලාපයේ ප්‍රචලිත විය. ඒ කෙරෙහි ජනතාව යොමුව තිබුණේ ඖෂධය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි පවා නොතිබුණ පසුබිමකදීය.

වසංගත තත්ත්වයක් තුළ දී රටක පුරවැසියන්ට අවබෝධ කර ගත හැකි ආකාරයේ, සාක්ෂි මත පදනම් වූ තොරතරු ලබා දීමට මැදිහත් විය යුතු බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.

“නිසි මාධ්‍ය ඔස්සේ, නිසි පණිවුඩකරු හරහා නිසි වේලාවට, නිසි පණිවුඩය ලබා දීමෙන් ජීවිත බේරා ගත හැක. නොමග යවන සුළු තොරතුරු හෝ නිශ්චිත නොවන තොරතුරු නිසා ජීවිත නැති විය හැක.”

විශේෂයෙන් අද වැනි ඩිජිටල් යුගයක නොමග යවන සුළු තොරතුරු නිසා පුද්ගලයෙකු හෝ ප්‍රජාවක් සම්පූර්ණයෙන් විනාශයට පත් විය හැක.

ඉහත කී තත්ත්වය හුදු සන්නිවේදනයේ ගැටළුවක් පමණක් නොව වසංගත තත්ත්වයක් තුළ තොරතුරු ලබා දීමේදී සාක්ෂි මත පදනම් වූ ප්‍රවේශයක් පිළිබඳ යළි සිතා බැලීමේ අවශ්‍යතාව ද ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.

කොවිඩ්-19 සම්බන්ධයෙන් හුදු ජනප්‍රිය හෝ අන්තර්ගතමය වටිනාකමක් නැති ආකර්ෂණීය පුවත් හා විශේෂාංග වෙනුවට ජනතාවට නිවැරදි අවබෝධයක් සහ දැනුමක් ලබාදිය හැකි නිවැරදි, නිරවුල් සහ විද්‍යාත්මක දැනුම සහ තොරතුරු පමණක් සන්නිවේදනය කිරීම අපගේ සංස්කරණ ප්‍රතිපත්තියයි. එම තත්ත්වය තුළ අප පාඨකයින් වෙනුවෙන් අදාළ නිවැරදි, නිරවුල්, සරල සහ විද්‍යාත්මක ලිපි පළ වන ඕනෑම වෙබ් අඩවියකින් හෝ පුවත්පතකින් එය ඍජුව උපුටා ගැනීමට අපි පියවර ගනිමු. මෙම කාලීන ලිපිය බී.බී.සී. සන්දේශය වෙබ් අඩවියේ පසුගිය 17 වැනි දින පළ වූ වාර්තාවකින් උපුටා ගන්නා ලදි. – අදාළ ලිපියේ අත්‍යශ්‍ය කොටස පමණක් උපුටා ගත් බව සලකන්න. – ප්‍රධාන සංස්කාරක

කොරෝනා වසංගතයත් සමග ඔන් ලයින් අධ්‍යාපනයට වැඩි වශයෙන් යොමු වී තිබීම නිසා දිනකට දෘෂ්ටි රෝගාබාධ වලට ලක් වු පාසල් දරුවන් විසි තිස් දෙනෙකු වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සදහා මාතර මහ රෝහලේ අක්ෂී සායනය වෙත පැමිණෙන බව එම රෝහලේ අක්ෂී ශල්‍ය වෛද්‍ය විශේෂඥ ප්‍රියංග ඉද්දවෙල මහතා පැවසීය.
 
එම නිසා අඛණ්ඩව පරිගනකයේ හෝ ජංගම දුරකතනයේ තිරය දෙස නොබලන ලෙසත් මිනිත්තු 20 න් 20 ට අඩුම වශයෙන් තත්පර 20 ක හෝ විවේකයක් ගන්නා ලෙසත් ඒ මහතා පාසල් හා සරසවි සිසු සිසුවියන්ට දැනුම් දී සිටී.
 
විශේෂයෙන්ම මේ දිනවල වමනය, ක්ලාන්තය, ඇස් වේදනාව, ඇස් වලින් කදුලු ගැලීම ආදී රෝග ලක්ෂණ සහිත දරු දැරියන් වැඩි වශයෙන් තමාගෙන් පෞද්ගලිකව හා රජයේ රෝහලෙන් ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමට පැමිණෙන බව කී ඉද්දවෙල මහතා ඒ සෑම අයෙකුගෙන්ම තමා පලමුවෙන්ම විමසන්නේ ඔන් ලයින් පාඩම් වැඩ කරනවාද බවත් ඔවුන්ගේ පිලිතුර “ඔව්”වන බවත්ය.
 
ඒ අතරින් ඇතැම් දරුවන්ගේ රෝග තත්වය උත්සන්න වී සී.ටී. හා එම්.ආර්.අයි.වැනි මිල අධික වෛද්‍ය පරික්ෂණ වලට භාජනය වී ඇති බවත් පසුව ඔවුන් ඊට අදාල විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් විසින් අක්ෂී සායනය වෙත යොමු කරන බවත් ඒ මහතා සදහන් කලේය.
 
මේ පිළිබඳව වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වු ඉද්දවෙල මහතා මෙසේද කීය.
 
“මිනිසා වානරයගෙන් තමයි පරිණාමය වෙලා තියෙන්නේ.ඒ නිසා අපේ ඇස් එක දෙයක්ම දිහා එක දිගට බලා ගෙන ඉන්න තරම් හුරුවක් නැහැ. දැන් දරුවන් පැය ගණන් එක දිගට ඔන්ලයින් අධ්‍යාපනයට යොමු වෙලා පරිගනකය හෝ ජංගම දුරකතනයේ තිරය දෙස බලා ගෙන සිටීම නිසා දෘෂ්ටි රෝගාබාධ වලට ලක්වී තිබෙනවා. මේ දිනවල මා හමුවට පැමිණෙන පාසල් හා සරසවි සිසු සිසුවියන්ගෙන් සියයකට 60 කට වඩා මේ තත්වය තිබෙනවා.  
 
ලමා අක්ෂී සායනයට එන දරුවන්ගෙන් සියයට 80 කට වඩා මේ තත්වය දැක ගන්න තිබෙනවා. මේක එතරම් හොද දෙයක් නොවෙයි.එම රෝග ලක්ෂණත් සමග ඇතැම් දරුවන්ගේ හැසිරීම් රටාව පවා වෙනස් වෙලා. ඔවුන්ට වෙනදට වඩා කේන්ති යනවා.තරහා යනවා. පවතින තත්වය තුල ඔන් ලයින් අධ්‍යාපනය සිදු විය යුතුයි. හැබැයි ඒ ගැන කවුරුත් දැනුවත් විය යුතුයි. බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාවේ මෙයට කියන්නේ කම්පියුටර් විෂන් සින්ඩ්රොමි කියලයි.
 
පරිගනකයට වඩා ජංගම දුරකතනයේ තිරය පොඩියි. ඒ නිසා ඇස් තවදුරටත් වෙහෙස මහන්සී වෙනවා වැඩියි. ඇසේ වේලීම වැඩි කරනවා.තෙත් ගතිය නැති වෙනවා.අපේ ඇස ගත්තොත් කාර්යක්ෂම සියුම් පේෂීන් 6 ක් තිබෙනවා. කුමක් හෝ දිහා බලන විට ප්‍රතිබිම්බය ඒ පසුපස යනවා.

අවම වශයෙන් හැම විටම පේෂීන් 02 ක් 04 ක් වැඩ කරනවා. ලග බලන විට 4 ක් සංකෝචනය වෙනවා. එක දිගට එකම තැනක් දිහා බලද්දී ඒ සංකෝචනය දැඩි බවක් ඇති කරනවා. එය මොලයට මෙන්ම ඇහැට ද දැනෙනවා.එහි ප්‍රතිඵලය ඇස් වටේ දැවිල්ල, කදුලු ගැලීම, හිසරදය, වමනය යාම දක්වා වෙන්න පුලුවන්.මේ නිසා ඇතැම් දරුවන්ට ඇස් කණ්ණාඩි පවා නිර්දේශ කරන්න සිදු වෙලා තිබෙනවා.
 
දැනට කල යුත්තේ විනාඩි 20 න් 20 ට තත්පර 20 ක හෝ විවේකයක් ගැනීමයි. එසේ නොමැති නම් මෘදුකාංගයක් තිබෙනවා විනාඩි 20 න් 20 ට තිරය ඔටෝ ඕෆ් වී නැවත දිස්වන.ඔන්ලයින් පන්ති කරන ගුරුවරුන් මේ ගැන දැනුවත් වී දරුවන්ට ඒ ආකාරයට විවේකය ලබා දිය යුතුයි. ඒ වගේම ඔන්ලයින් ඉගෙන ගන්න හැටි දරුවන්ට කියා දීමට රජය මැදිහත් විය යුතුව තිබෙනවා.
 
සමහර විට තව අවුරුදු හැට හැත්තෑවකින් අපේ ඇහැ ඔන්ලයින් අධ්‍යාපනයට හුරු වේවි.නමුත් තවම එහෙම හුරුවීමක් නෑ. සොෆ්ට්වෙයාර් ඉංජිනේරුවන් පවා අපේ ගාවට එනවා. ඔවුන් අහනවා එතකොට අපි රැකියාව නොකර ඉන්නද කියලා. එවිට ඔවුන්ට පැහැදිලි කර දීලා පරිගනකයට ඇස විටින් විට විවේකය අරන් හුරු වන විදිය කියලා දෙනවා. කුඩාම දරුවන්ට මේක ඒ තරම් බලපෑමක් නෑ .මොකද ඔවුන් එක දිගම අවධානයේ යොමු කර ගෙන ඉන්නේ නෑ. 06 ශ්‍රේණියෙන් ඉහල තමයි වැඩිපුර තිබෙන්නේ.
 
ඒ වගේම අපේ ඇසෙන් පැය ගානක් ඒ දිගට බලා ගෙන හිටියත් හොදට මතකයේ තියෙන්නේ අවසන් මින්ත්තු 20 ක ඒවා විතරයි කියලයි නවීන විද්‍යාවේ  කියන්නේ.ඒ නිසා පැය දහය දොලහ එක දිගට ඔන්ලයින් වලට යොමු වීමට වඩා ක්‍රමාණුකූලව ඒ ගැන අවබෝධයෙන් ඉගෙන ගැනීම වඩාත් සාර්ථක වේවි.”

තාලීනභාවය සහ ජනතාව දැනුවත් කිරීම සදහා ලංකාදීප ඊ පුවත්පතින් සම්පූර්ණ ලිපියම උපුටා ගන්නා ලදි – ප්‍රධාන සංස්කාරක