ආණ්ඩුව විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර ඇති 20 වන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනයට එරෙහිව ඉදිරිපත් වු පෙත්සම් පිළිබඳ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ රහසිගත නිගමනය අද (10) දින තම කාර්යාලයට ලැබුණ බව කථනායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතා පැවසුවේය.
මේ සම්බන්ධයෙන් මාධ්ය හමුවේ කරුණු අනාවරණය කරමින් කතානායකවරයා පැවසුවේ ලබන සඳුදා තමා කර්යාලයට ගිය පසු එය විවෘත කර බලා ඔක්තෝබර් 20වනදා නැවත පාර්ලිමේන්තුව රැස් වු පසු එම නිගමනය පාර්ලිමේන්තුවට දැනුම් දෙන බවයි.
කායික සහ මානසික විඩාවෙන්” ගැලවී සිටීම සඳහා ඔබට, ඔබගේ ජීවිතයේ සුළු වෙනස්කම් කළ හැකිය
ඔබ කැළඹිල්ලෙන් ද? විඩාවෙන් ද? ආතතියෙන් ද? නැතිනම් කඩා වැටීමක ද? අතීතයේ කිසිදාක අපහසුවක් නොමැතිව කළ යම් කාර්යයක්, රාජකාරියක් දැන් දරා ගැනීමට අපහසු කටයුත්තක් සේ දැනෙයිද? ගෙදරදොරේ “වැඩ කන්දක්”, “කොච්චර කළත් කෙළවරක් නැහැ” වැනි හැඟීම් හමුවේ එදිනෙදා වැඩවල නිමක් නොපෙනේ ද?
එසේ නම් “කායික සහ මානසික විඩාවක්” (Emotional burnout) දෙසට ගමන් කරනවා විය හැක.
නමුත් ඒ ගැන බිය විය යුතු නැත. යළි සුපුරුදු ජීවිතයට පිවිසීම සඳහා අවශ්ය වටිනා ඉඟි කිහිපයක් නිවේදිකාවක සහ වෛද්යවරියක වන රාධා මොද්ගිල් සතුය. “කායික සහ මානසික විඩාව” හඳුනා ගැනීමට අවශ්ය උපදෙස් ද ඊට ඇතුළත් වේ. එබැවින් යළි හිටි හැටියේ දරා ගත නොහැකි පීඩාවක් ඇති වීමට පෙර ඔබට ඒ පිළිබඳ කල්තියා දැන ගැනීමට හැකි වනු ඇත.
“කායික සහ මානසික විඩාව” යන යෙදුම පළමු වරට භාවිත වී ඇත්තේ හර්බට් ෆ්රෲඩ්න්බර්ගර් විසින් 1974 වසරේ පළ කරන ලද පර්යේෂණ පත්රිකාවකය.
යමෙකුගේ වෘත්තීය ජීවිතය සමග “තමාගේ හැකියාවන් ඔප්පු කිරීමට බල කිරීමක්” ඇතුළුව අදියර ගණනාවක් හේතුවෙන් ඇති වන තත්ත්වය ඔහු විසින් “කායික සහ මානසික විඩාව” ලෙස හඳුන්වනු ලැබ ඇත.
වෛද්ය රාධා මොද්ගිල් පවසන පරිදි වර්තමානයේ කායික සහ මානසික විඩාව ලෙස අප සිතන්නේ “අධික සහ දිගින් දිගටම පවතින ආතතියයි” (Stress). ඒ හමුවේ අපට “ජීවිත අභියෝගවලට මුහුණ දිය නොහැකි හැඟීමක්” දැනෙන බව ඇය පෙන්වා දෙයි.
හර්බට් ෆ්රෲඩ්න්බර්ගර්ගේ විග්රහයෙන් ඔබ්බට යන වෛද්ය මොද්ගිල්ගේ විශ්වාසය වී ඇත්තේ, වෘත්තීය ජීවිතය පමණක් නොව අපගේ ජීවිතවල තවත් බොහෝ පැති මෙවැනි ආතතීන් සඳහා හේතු වන බවය.
වෛද්ය මොද්ගිල් විසින් “කායික සහ මානසික විඩාව”, අපගේ ජංගම දුරකතනයක “බැටරිය බැස යාම” හා සසඳනු ලබයි.
“තවදුරටත් ඉදිරියට යා නොහැකි ලෙස ටැංකියේ තෙල් නොමැතිව, ජීවිතයෙන් හෙම්බත් වී ඇති බවක් දැනෙන්න පුළුවන්,” යනුවෙන් ඇය විස්තර කරයි.
ඇතැම්විට, ඔබ සේවා ස්ථානය තුළ දැඩි ආතතියක් සහිත සහ අභියෝගාත්මක අවස්ථාවන්ට මුහුණ දිය හැකි ආකාරයේ පුද්ගලයෙකු වුවත් මේ මොහොතේ දුෂ්කර අඩියක සිටිනවා විය හැක.
එය, ඔබ සතු “මානසික බකට්ටුවක” ඇති තෙල් සිඳී යමින් පවතින බවට සංඥාවක් විය හැකි බව වෛද්ය මොද්ගිල් පවසයි.
“ඒ ගැන මෙහෙම හිතන්න. ඔබට ඔබේ රැකියාවට බකට්ටුවකුත්, ගෙදර වැඩවලට තව බකට්ටුවකුත් තිබෙනවා. මේ එක බකට්ටුවක තෙල් ඉවර වෙමින් ගියත්, අනෙක් බකට්ටුවට හොඳින් තෙල් තිබෙනවා නම් බොහෝ විට ඔබට ඒ තත්ත්වයට මුහුණ දෙන්න හැකි වේවි.”
“නමුත් මේ බකට්ටු දෙකම හිඳී යමින් ඇති නම්, ඔබට තවත් තෙල් ඉතිරි වී නැති නම්, අන්න එතනදී ගැටලු මතු වෙන්න පුළුවන්,”
“ඔබේ ෆෝන් එකේ බැටරිය වගේම, අපේ මේ මානසික බැටරිය ගැනත් සැලකිලිමත් විය යුතුයි” යනුවෙන් ඇය අවධාරණය කරයි. “මම මේක යළි ‘චාර්ජ්’ කරන්නේ කොහොමද: ඒ ප්රශ්නය ඔබ ඔබෙන්ම ඇසිය යුතුයි,”
“ජීවිතයේ සුවිසල් වෙනසක් හෝ සිදුවීමක්”, “කායික සහ මානසික විඩාවකට” ආධාර විය හැකි බව වෛද්ය මොද්ගිල් පෙන්වා දෙයි.
ආර්ථික අපහසුකම් සම්බන්ධයෙන් ඇති වන බිය සහ මානව සබඳතා සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු ඇය ඊට උදාහරණ වශයෙන් ඉදිරිපත් කරයි.
පදිංචිය වෙනස් වීම, රැකියාව අහිමි වීම හෝ විභාග වැනි පීඩනයක් සහිත ආතතීන් ද ඊට ඇතුළත් ය.
එසේ නම් “කායික සහ මානසික විඩාවන්ට” තිත තබා අපට දැරිය නොහැකි මට්ටමකට නොගොස්, ඉන් මිදී සිටින්නේ කෙසේද?
වෛද්ය මොද්ගිල් පවසන පරිදි:
සිය ඉඟි සහ උපදෙස් “කායික සහ මානසික විඩාවන්ගෙන්” ගැලවී සිටීමට උපකාරී වනු ඇති බවට වෛද්ය රාධා මොද්ගිල් බලාපොරොත්තු පළ කරයි.
ජංගම දුරකථන බැටරිවලට මෙන් අපගේ “මානසික බටරිවලට” ද දිනපතා ප්රමුඛත්වයක් ලබා දෙන්නේ නම් සමස්තයක් වශයෙන් අපගේ මානසික සෞඛ්ය සහ යහ පැවැත්මේ වර්ධනයක් දැකිය හැකි වනු ඇති බව ඇය විශ්වාස කරයි.
text copied by – bbc sandesaya
චිත්රපටයක්‘ කියන්නේ යථාර්ථයෙන් ඔබ්බට ගිය දෙයක්. ඒවා යථාර්ථයක් නම් කවුරුත් සිනමා ශාලාවට යන්නේ නැහැ. මේ යථාර්ථයෙන් ඔබ්බට ගිය ගමන නිසා තමයි සිනමාව අදත් ලෝකයේ සුපිරිම විනෝදාස්වාද මධ්ය බවට පත්ව තිබෙන්නේ.
ඒනිසා සිනමාව තුළ සිදුවන දේවල් ඒ ආකාරයෙන් භූමිය මත සිදුවිය යුතු නැහැ. ඊට හොදම උදාහරණයක් තමයි චිත්රපටවල සිටින පෙම්වතුන් සහ දුෂ්ඨයින්. ඔවුන් සැබෑ ලෝකයේ එසේ නැහැ. ඒ වගේම තමයි බොහෝ දෙනෙක් නරඹන්න කැමැති, ඒත් නළු – නිළියන්ට නම් ‘ටිකක් අසීරු‘ අවස්ථාවක් වන සිප ගැනීමේ දර්ශන.
අපි මේ කියන්න යන්නේ ඒ ගැන. සිනමා පටයේ බොහෝ සුන්දර… ආදරණීය… උණුසුම් සිපගැනීමක් කරන යුවළ ඇත්තටම ඒ දර්ශනයට ‘තෘප්තියෙන්‘ සහභාගී වුණා ද ? නැතිනම් ඒවා ‘හුදු මවා පෑමක්‘ පමණක් ද ?
අපි දැන් කියන්න යන්නේ අන්න ඒ ගැන. චිත්රපටයේ බොහෝම ආදරණීය… උණුසුම් හාදු පිටුපස තිබුණ ඇත්ත ගැන.
එය ඔවුන් දෙදෙනාට වැරැද්දක් ලෙස දැනුනි. තිරරචනයට අනුව හර්මියෝන් සහ රොන් ආදරයෙන් බැඳී ඇති අතර ඔවුන් දෙදෙනා අතර හුවමාරු වන ඒ ප්රේමනීය හාදුව අතිෂයින්ම ස්වාභාවිකය. ඒත් ප්රශ්නය එය නොවේ. එමා සහ රූපට් අතර සැබෑ ලෝකයේදී ඇති සම්බන්ධතාවයයි. සැබෑ ජීවිතයේ දී, එමා සහ රූපට් එකට හැදී වැඩුණු අතර ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය යුවළකට වඩා සහෝදරයෙකුගේ සහ සහෝදරියකගේ සම්බන්ධතාවයට වඩා සමාන ය. ඒ නිසා ඒ ප්රේමනීය සිපගැනීමෙන් ඔවුන්ට ඇත්තෙන්ම අමුතු හැඟීමක් දැනුණා විය හැකිය.
ලොකුම ප්රශ්නය වූයේ ජේසන් සීගල්ගේ දුම් පානය පුරුද්දයි. අළු බඳුනක් මෙන් සුවඳැති කෙනෙකු සිප ගැනීම ඇලිසන් සැබවින්ම පිළිකුල් කළ නිසා ඇය සෑම හාදුවකටම දඩයක් හඳුන්වා දුන්නාය. හාදුවක් සඳහා ඩොලර් 10 ක් පමණි. නමුත් ඔවුන් සෑම කථාංගයකම පාහේ සිප ගනිමින් බහුවිධ ක්රියා සිදු කරන බව සලකන විට ජේසන්ට දිනකට ඩොලර් 200 ක් පමණ අහිමි විය හැකිය. මෙය අති විශාල දඩයකි. එනිසාම අවසානයේදී ඔහු දුම්පානය නතර කළ අතර එතැන් සිට සියල්ල හොඳින් විය.
“ටයිටැනික්” හි සිප ගැනීම මුලදී අමුතු දෙයක් වූ නමුත් එය හොඳින් සිදුවිය. මෙම ගැටළුව බොහෝ කලකට පසු ඔවුන් “Revolutionary Road” නමින් චිත්රපටයකට රංගනයෙන් දායක වූ අතර කේට්ගේ සැමියා එහි අධ්යක්ෂකවරයා ද විය. සැමියා ඉදිරියේ සිදු කිරීමට නියමිත වූ සිප ගැනීමේ දර්ශන වින්ස්ලට්ට ඉතා අපහසු විය. තවත් කරුණක් වූයේ ලියෝ සහ කේට් ඒ වන විට හොඳ මිතුරන් වීමය. තම ස්වාමිපුරුෂයා ඉදිරිපිට හොඳ මිතුරෙකු සිප ගැනීම ඇත්තෙන්ම අමුතු දෙයක්.
දෙදෙනා The Good Shepherd” චිත්රපටයේ තිරයේ හාදුවක් බෙදා ගත් අතර ඩේමන් එයට තරයේම වෛර කළේය. ඔහු සහ ජොලී වසර ගණනාවක් තිස්සේ මිතුරන් වූ නිසා එය අමුතු දෙයක් විය. ඒ වන විට ජොලි ඔහුගේ හොඳ මිතුරෙකු වූ බ්රැඩ් පිට් සමඟ විවාහ වී සිටි බව සඳහන් නොකිරීම නිසා නව අසහනයක් ඇති විය.
වුඩි ඇලන් සමඟ “මයිටි ඇප්රොඩයිට්- Mighty Aphrodite” චිත්රපටයේ හෙලේනා බොන්හැම් කාටර් රඟපෑ අතර එහි සිප ගැනීමේ දර්ශන බියකරු සිහිනයක් විය. වුඩි ඔහුගේ ඉල්ලීම් වලදී ඉතා සුවිශේෂී වූ බවත්, ඒ වන විටත් එය සිප ගැනීමේ දර්ශනයක් පවා වෙහෙසකර බවත්, එය යථාර්ථවාදී පෙනුමක් ලබා දීමට උත්සාහ කළ නොහැකි බවත් ඇය පැවසුවාය. එය වඩාත් අපහසු කරවන තවත් දෙයක් නම් ඇලන් සිපගැනීමට කිසිසේත්ම ප්රතිචාර නොදක්වන නිසා බිත්තියක් සිප ගැනීමක් හා සමාන වීමය.
එම උඩු යටිකුරු මකුළු හාදුව කිසිසේත් විනෝදයක් නොවීය. ටොබේ හෙළි කර ඇත්තේ ඔහු උඩු යටිකුරු කර ඇති නිසාත්, ඔහුගේ නාසයට ජලය (වැසි) වැගිරෙන නිසාත්, ඔහුගේ මුහුණෙන් අඩක් පෙරළී ඇති වෙස් මුහුණ වායු සැපයුම කපා හැරීම නිසාත් එය භයානක බවය. එම පෙනුම සරාගී ලෙස කිරීම පහසු කාර්යයක් නොවීය. ටෝබේ පැවසුවේ ‘එය හාදුවකට වඩා කටින් කට තැබීමක් බවත් කර්ස්ටන්ට එය භුක්ති විඳීමට හැකියාවක් නොමැති බවත්‘ය.
එරික් ස්ටෝන්ස්ට්රීට්ට මුලදී ජෙසී ටයිලර් ෆර්ගියුසන් සිප ගැනීමේ ගැටළු ඇති විය. චිත්රපටියක ඔහුට කිහිප වතාවක් සිප ගැනීමට සිදුවුවහොත් එය එක දෙයකි. නමුත් එය බොහෝ කොටස් සහිත රූපවාහිනී වැඩසටහනකි. නමුත් අවසානයේදී, එය රැකියාවක් පමණක් බවත්, තමා නිරූපණය කරන චරිතය සමලිංගික බවත්, ඔවුන් අතර ඉතා ප්රීතිමත් සම්බන්ධතාවයක් ඇති බවත්, එය කිසිසේත් ලොකු දෙයක් නොවන බවත් අවසානයේදී එරික් සිතා ගත්තේය. ඉන් පසු ඔහුට ගැටලුවක් හෝ අපහසුතාවක් ඇති නොවුණේය.
බ්රේක්බැක් මවුන්ටන්ස් Brokeback Mountains යනු විශිෂ්ට චිත්රපටයකි. නමුත් සමීප දර්ශන නළුවන් දෙදෙනාම දැඩි අපහසුතාවට පත් කරන්නක් විය. ඔවුන්ගේ චරිත, ඔවුන්ගේ හැඟීම් හා ලිංගිකත්වය සමඟ ගැළපෙන බැවින් එය අපහසුතාවයට පත්විය. නමුත් නළු නිළියන්ටම එම රංගනය ප්රතිනිර්මාණය කිරීම දුෂ්කර විය. එකල හීත් ලෙජර්ගේ පෙම්වතිය ද චිත්රපටයේ සිටි බව සඳහන් කල යුතු අතර එය වඩාත් අවුල් සහගත වීමට ඇය ද හේතුවක් විය.
“නෝට්බුක්” චිත්රපටය රූගත කරන විට ඔවුන් එකිනෙකාට වෛර කළහ. සිපගැනීමේ දර්ශන චිත්රපටයට වධ හිංසා පමුණුවා ඇති අතර, එකම කාමරයේ සිටීමට පවා ඔවුන්ට අවශ්ය නොවීය. නමුත් සිත්ගන්නා කරුණ නම් චිත්රපටය නිමවීමෙන් පසුව දෙදෙනා සැබවින්ම ටික කලක් පෙම්වතුන් වීමය.
සැකසුම -තුෂාධවි
‘ස්වයං-ලිහිසි කරන රබර් කිරි කොන්ඩම් – Self-lubricating condom සෑදීම සඳහා ක්රමයක් සොයාගෙන ඇති බව පර්යේෂණ කණ්ඩායමක් පවසයි.
‘සංසර්ග ක්රියාවලිය පුරාම පැවතිය යුතු විශේෂ කල් පවතින ආලේපනයකට ස්තූතිවන්ත වන බව. බිල් සහ මෙලින්ඩා ගේට්ස් පදනමේ සහාය ඇතිව පර්යේෂණවල නිරත වූ මෙම පර්යේෂකයින් කණ්ඩායම පවසයි.
ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නේ තම සොයා ගැනීම මගින් කොන්ඩම් භාවිතය වඩාත් ආකර්ෂණීය කරවන අතර එමඟින් ලිංගිකව සම්ප්රේෂණය වන ආසාදන (ලිංගාශ්රිත රෝග) මෙන්ම අනවශ්ය ගැබ්ගැනීම් වලක්වනු ඇති බවයි.
ප්රමාණවත් ලිහිසිකරණයකින් තොරව ලිංගිකව හැසිරීම වේදනාකාරී විය හැකි අතර කොන්ඩම් පුපුරා යාම හෝ ලිස්සා යා හැකිය.
නිවැරදිව භාවිතා කරන විට, කොන්ඩම් ඉතා ඵලදායී උපත් පාලන ක්රමයක් වන නමුත් බොහෝ දෙනකු කොන්ඩම් භාවිතයට කැමති නැත.
කොන්ඩම් භාවිතා කිරීම පහසු කිරීම සඳහා ඒවා බොහෝ විට දැනටමත් ලිහිසි කර ඇති නමුත් සමහර විට මෙය සුවපහසුව සඳහා ප්රමාණවත් නොවන බවට මැසිවිලි ඇත.
පර්යේෂකයන් පවසන්නේ ‘ස්වයං-ලිහිසි කරන කොන්ඩම් ශරීර තරලය සමඟ සම්බන්ධ වූ වහාම සැබවින්ම ලිස්සන සුළු වන අතර එය වඩාත් ප්රබෝධජනක බවයි‘.
‘එය සංසර්ගය තුළ සිදුවන තෙරපීම් 1,000කට පමණ ඔරොත්තු දෙනවා. සැබිවින්ම එය විස්මයක්‘
පර්යේෂකයන්ට අනුව, සංසර්ගය සාමාන්යයෙන් එම කාලයෙන් අඩක් පවතින නමුත් සමහර විට ඒවා දීර්ඝ කාලයක් සිදු වෙනවා.
සංසන්දනය සඳහා පරීක්ෂා කළ විට, ජලය මත පදනම් වූ දියර ලිහිසි තෙල් සමඟ ආලේප කර ඇති සාමාන්ය කොන්ඩම් මුලින් වඩා ලිස්සන සුළු වූ නමුත් තෙරපුම 6ක් පමණ වූ පසු එය අඩු වෙනවා.
පර්යේෂණයේ පියවරක් ලෙස සාමාන්ය කොන්ඩම් සහ පර්යේෂකයින් විසින් සොයා ගත් නව කොන්ඩම් යන වර්ග දෙකම භාවිත කර ශ්රේණිගත කරන ලෙස ස්වේච්ඡා සේවකයන් 33 දෙනකුට ලබාදී තිබෙනවා.
ස්ත්රීන් හා පුරුෂයින් 33 දෙනාගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ස්වයං-ලිහිසි කිරීම වඩා ඉහළින් ඇගයීමට ලක් කළ බවයි පර්යේෂකයින් කියන්නේ.
බොස්ටන් විශ්ව විද්යාලයේ පර්යේෂක මහාචාර්ය මාක් ග්රින්ස්ටාෆ් පැවසුවේ ‘ එය වියළී යන විට මඳක් සිහින් බවක් දැනෙනවා. නමුත් ජලය හෝ ස්වාභාවික තරල තිබියදී එය සැබවින්ම සිනිඳුයි. එය ක්රියාත්මක කිරීමට ඔබට අවශ්ය වන්නේ තරල ස්වල්පයක් පමණයි.”
පර්යේෂකයන් පවසන්නේ ‘සැබෑ ජීවිත සැකසුම් තුළ ස්වයං-ලිහිසි කරන කොන්ඩම් වෙනත් වෙළඳ නාමවල කොන්ඩම් වලට සාපේක්ෂව කොතරම් හොඳින් ක්රියා කරනවාද යන්න සංසන්දනය කිරීමට තවත් පරීක්ෂණ අවශ්ය බවයි‘
මහාචාර්ය ග්රින්ස්ටාෆ් පවසන්නේ සායනික අත්හදා බැලීම් ලබන වසරේ මුලදී ආරම්භ කළ හැකි බවයි.
නියාමන අනුමැතියට යටත්ව විශ්වවිද්යාලයෙන් බාහිර සමාගමක් වාණිජ වෙළඳපොළ සඳහා නිෂ්පාදනයක් සංවර්ධනය කිරීමට සැලසුම් කරමින් සිටී.
බෙල්ෆාස්ට් හි ක්වීන්ස් විශ්ව විද්යාලයේ ආචාර්ය නිකොලා අර්වින් සෞඛ්යාරක්ෂක ද්රව්ය හා තාක්ෂණය පිළිබඳ විශේෂඥවරියකි. සංසර්ගය අතරතුර කොන්ඩම් භාවිතයේ සුවපහසුව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා මුත්රා කැතීටර්වල සමාන “හයිඩ්රොෆිලික් – “hydrophilic ආලේපන භාවිතා කර ඇති බව ඇය පැවසුවාය.
“මෙම ආලේපිත කැතීටර්, පොදුවේ ගත් කල, වෙනස් නොකළ ආලේපිත සහ ජෙල්-ලිහිසි කරන ලද උපාංගවලට වඩා වැඩි පරිශීලක පිළිගැනීමක් සමඟ සම්බන්ධ වෙනවා. මෙම පරිශීලක මනාපය ප්රධාන වශයෙන් ඇතුළත් වන්නේ ඇතුළු කිරීම මත ඇති වන අපහසුතා මට්ටම අඩු කිරීම සහ හැසිරවීමේ පහසුව සහ පහසුව සදහායි‘
“අලුතින් සංවර්ධනය කරන ලද හයිඩ්රොෆිලික් ආලේපිත කොන්ඩම් වලට සමාන ප්රතිලාභ ලබා ගත හැකි යැයි අපේක්ෂා කළ හැකි නමුත් අපට තවත් අත්හදා බැලීම් අවශ්යයි‘ ඇය පැවසුවාය.
මේ අතර, ඕස්ට්රේලියාවේ වොලොංගොං විශ්ව විද්යාලයේ පර්යේෂකයෝ රබර් කිරි හෝ රබර් වලට වඩා දැඩි හයිඩ්රොජල් වලින් ස්වයං ලිහිසි කරන කොන්ඩම් නිපදවීමට කටයුතු කරමින් සිටිති .
ලිංගික සෞඛ්ය පුණ්යායතනයක් වන එෆ්පීඒ හි බෙකි බර්බිජ් මෙසේ පැවසුවාය, “කොන්ඩම් භාවිතය දිරිගැන්වීම සඳහා නව සොයාගැනීම් අපි සාදරයෙන් පිළිගන්නවා. ලිංගිකව සම්ප්රේෂණය වන ආසාදන වලින් ආරක්ෂා වීමට උපකාරී වන එකම උපත් පාලන ක්රමය කොන්ඩම් පමණයි. එබැවින් ඒවා භාවිතා කිරීම පිළිබඳව ජනතාව තුළ විශ්වාසයක් සහ පහසුවක් දැනීම වැදගත්.
“කොන්ඩම් ලිහිසි කිරීමෙන් ලිංගිකත්වය වඩාත් සුවපහසු හා විනෝදජනක විය හැකි අතර එමඟින් ජලය මත පදනම් වූ ලිහිසි තෙල් මෙන්ම විවිධ ප්රමාණ, හැඩතල සහ කොන්ඩම් වල වයනය අත්හදා බැලීමට අපි ඔවුන්ව දිරිමත් කරන්නෙමු‘
බී.බී.සී. වාර්තාවකි – සැකසුම – තීත්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ
ජපන් තේමා උද්යානයක් (theme park) විසින් ලොව ප්රථම ස්ථිර “ජීවමාණ ප්රමාණයේ” ගොඩ්සිලා ප්රතිමාවක් ස්ථාපනය කර තිබෙනවා. කෝබේ නගරයට ඔබ්බෙන් වූ අවාජි දූපතේ ස්ථාපනය කර ඇති මීටර් 23 (අඩි 75) ක් උසැති මෙම ගොඩ්සිලාගේ කටට ඇතුළු වීමට අමුත්තන්ට අවස්ථාව හිමිවීම විශේෂත්වයක්.
මෙම ප්රතිමාව ස්ථාපිත කිරීම සමග නරඹන්නන් විශාල වශයෙන් පැමිණෙන බවයි එහි ප්රකාශකයෙක් මාධ්ය සමග කියා සිටියේ.
ආරම්භක ගොඩ්සිලා චිත්රපටයේ නිරූපිත ගොඩ්සිලාගේ උස මීටර් 50 ක් වූ නමුත් පසුගිය වසරේ ප්රදර්ශනය වූ ‘ගොඩ්සිලා: කිං ඔෆ් ද මොන්ස්ටර්ස් Godzilla: King of the Monsters. චිත්රපටයේ මීටර් 120ක් වුණා.
තායිවානයේ එක් ස්වයං-විස්තර කළ රසිකයෙක් චිත්රපටයේ වෙනස්වන ගොඩ්සිලාගේ ප්රමාණය ලේඛනගත කළ බව නිවුස් වීක් සගරාවේ සදහන් වුණා.
අවාජි දූපතේ ස්ථාපිත ආදර්ශනය චිත්රපට අනුවාදයන්ට වඩා කුඩා වන අතර, එය වෙනත් තිරයෙන් බැහැර වූ ගොඩ්සිලා නිදර්ශකවලට වඩා විශාලය. සංසන්දනය කිරීමේදී ටෝකියෝ හි ටෝහෝ ගොඩනැගිල්ලේ සුප්රසිද්ධ ගොඩ්සිලා හිස උස මීටර් 12 ක් පමණ වේ.
“අප දන්නා පරිදි, මෙතෙක් ඉදිකර ඇති එකම ජීවමාන ප්රමාණයේ ගොඩ්සිලා ප්රතිමාව මෙයයි” යැයි නයිජෙන් නො මෝරි පාර්ක් හි ප්රකාශකයෙක් පැවසීය.
“විදේශයන්හි සිටින ගොඩ්සිලා රසිකයන් මෙහි පැමිණ සිනමා තිර හරහා පමණක් දන්නා රාක්ෂයාගේ දැවැන්තකම අගය කරනු දැකීමට අපි කැමතියි.”
සෙනසුරාදා (10) මහජනයාට විවෘත වන මෙම නව ආකර්ෂණය නිරූපණය කරන්නේ පුළුල් මුඛයක් සහ කරකැවෙන දත් සහිත ගොරවන ගොඩ්සිලා ය.
මෘගයාගේ සිරුරෙන් අඩක් භූගතව තැන්පත් කර ඇති බවක් පෙනේ.
ගෝරිල්ලා සහ තල්මසෙකු අතර එකතුවක් යැයි සිතන ගොඩ්සිලා, එය මුලින්ම තිරයට පැමිණි දා සිට ‘ජනප්රිය සංස්කෘතික‘ නිරූපකයක් බවට පත්වී ඇති අතර, චිත්රපට 30 කට අධික සංඛ්යාවක්, අන්තර්ජාල ක්රීඩා සහ සෙල්ලම් බඩුවලින් දැවැන්ත නිරූපණයක් ලබා ගෙන ඇත.
ගොජිරා – ජපානයේ “ගෝරිල්ලා” සහ “කුජිරා” (තල්මසුන්) චිත්රපටය ඉෂිරෝ හොන්ඩා විසින් අධ්යක්ෂණය කරන ලද අතර 1954 නොවැම්බරයේදී ටෝහෝ ස්ටුඩියෝ විසින් නිකුත් කරන ලදී.
ජපන් ජාතිකයින් රූපවාහිනී යන්ත්ර බහුලව නැරඹීමට යුගයේ සිනමාවට නැගුණ මෙම චිත්රපටය මිලියන 9.6 ක ප්රේක්ෂක සංඛ්යාවක් විසින් නරඹා ඇත.
චිත්රපටයේ ගෝලීය රසික සංඛ්යාව වර්ධනය වෙත්ම ජපානයේ පශ්චාත් යුධ සමාජයේ රූපකයක් ලෙසත්, න්යෂ්ටික අවි පිළිබඳ එහි කනස්සල්ලටත් එය හේතු විය.
මනංකල්පිත ග්රන්ථ (fantasy) කතුවරයකු වන ස්ටීවන් ඩී සුලිවන් ගොඩ්සිලා චරිතය සහ චිත්රපට විස්තර කර ඇත්තේ “දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේ ජපන් අත්දැකීම් පිළිබිඹු කිරීමක්” ලෙස ය.
ඒවායින් පිළිබිඹු වන්නේ “සිතාගත නොහැකි තරම් විනාශයක්, සහ ‘අපි මෙය කෙසේ හෝ අප වෙත ගෙන ආවා’ යන තේරුමක් නැති අර්ථයක් බව ඔහු වැඩි දුරටත් පැවසුවා.
බී.බී.සී ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ
එංගලන්තයේ සිට පැමිණි සත්ත්ව විද්යාඥයෙක් වූ ජේම්ස් වුඩ් මේසන් කල්කටාවේ පිහිටි ඉන්දීය කෞතුගාරයේ අධ්යක්ෂවරයාව සිටියදී, සත්ත්ව සාම්පල එකතු කිරීමේ සහ හඳුනා ගැනීමේ ආශාව හා බැඳුනු තම පුරුද්දට අනුව, බිහාර් ප්රාන්තයේ කෙත්යායක් හරහා එක්තරා හිමිදිරියක සක්මන් කරමින් සිටියේය.
නිශාචර බව උපතින්ම උරුමව තිබුණත්, හිතුවක්කාරකමට හෝ ආපසු නිවසට යාමට ප්රමාද වීම නිසා හෝ, ගොයම් කොළ මත ගාටමින් සිටි කලින් දැක පුරුදු නැති, මදුරුවෙක් තරමේ වූ කෘමියෙක් හදිසියෙන්ම මෙම කීට විද්යාඥයාගේ නෙත ගැටුණි.
ඒ වනවිටත් හඳුනා නොගත් රෝගයකින් එම පළාතේ ගොයම පීඩා විඳිමින් සිටි නිසා ජේම්ස් වුඩ් ගේ සිත වඩාත් ඕනෑකමින් මෙම අහඹු සත්වයා කෙරෙහි යොමුවිය. ඒ 1890 වසරයි. ඔහු විසින් සෙසිඩෝමියා ඔරයිසේ (Cecidomyia oryzea) වශයෙන් කෘමියාට නමකුත් තබා ඇමරිකන් නැචුරලිස්ට් නමැති සඟරාවට ඒ ගැන ලිපියක්ද ලියූවත් වැඩි දෙනෙකුගේ අවධානයට එය හසුවූ බවක් නම් නොපෙනුණි.
උත්සන්න වූ වකුගඩු ආබාධය හේතුවෙන් තව දුරටත් සේවයේ යෙදිය නොහැකිව ඉන් වසර තුනකට පසු, එනම් 1893 අප්රේල් 5 වෙනිදා දිනෙක ආපසු ගෙදර යාමට හෙතෙම නැව් නැග්ගද, ඉන් මාසයකට පසුව මැයි මස 6 වෙනිදා ඔහුගේ අවසන් සුසුම මුහුදු සුළඟටම මුසු වූයේ හිරු නොබසින අධිරාජ්යයට නැවත පා තැබීමද අවහිර කරමින්ය. එපමණක් නොව ඔහු හඳුන්වාදුන් අමුත්තා ගැනද ඉන්දියාවට අමතක වී ගියේය.
නැවතත් ඉන්දියාවට ඇහැකණ ඇරුනේ1901 දී පෙරකී කෘමි හානිය මයිසූර් ප්රදේශයෙන් වාර්තා වීමත් සමගය. 1934 දී ඉන්දීය කීට විද්යාඥයෙකු වූ එම්. එස්. මානි විසින් මෙම කෘමියා නිල වශයෙන් ලෝකයට හඳුන්වා දෙනවිට 1922 දී පළවූ වාර්තා වලට අනුව උතුරු වියට්නාමයටත් ඌ පැතිරී හමාරය.
ආරම්භයේදී ජේම්ස් වුඩ් විසින් කෘමියාට තැබූ නම වෙනස් කිරීමට කිසිවෙකුට අවශ්ය නොවුන අතර 1936 දී ඉන්දුනීසියාවටත්, 1941 දී චීනයටත්, 1947 වනවිට සුඩානයටත් කෘමියා සංක්රමණය වෙමින් ගොයම පාලුකිරීම අරඹා තිබේ. අවසානයේදී ලී සහ චියු නමැති චීන විද්වත් දෙපලක් විසින් 1951 දී සත්වයාගේ ජීවන චක්රය පවා අනාවරණය කරගත් අතර දැනට භාවිතා වන විද්යාත්මක නාමය වන්නේ ඔර්සියෝලා ඔරයිසේ (Orseolia oryzea) යන්නයි.
අපට තේරෙන විධියට මෙතැන් සිට මේ කරදරකාරයා ‘ගොක් මැස්සා‘ ලෙස හඳුන්වමු. මැස්සා බිත්තර දමන්නේ ලපටි ගොයමේ පත්රවල යටි පැත්තේය. දින දෙක තුනකින් බිත්තර පුපුරා එන කීටයින් පහලට රූටා ගොස් පත්ර පාදය සිදුරු කරගෙන කඳ තුලට ඇතුල්වී එහි වර්ධන අග්රය වෙතට ගොස් ඒ මත පෝෂණයේ යෙදේ. ඒ අතර තම පිලා අවධියේ වාසය සඳහා පත්ර කොටස් වලින්ම ‘ගඩු’ නමින් හඳුන්වන සෛල ගොනුවක්ද සාදා ගනී. වර්ධන අග්රය විනාශ කර ඇති නිසා මෙම රිකිල්ලෙන් දැන් ඉතින් කරලක් හෝ සරු පත්රයක් ඇති නොවෙන අතර ලපටි සුහුඹුලා පිටව යන්නේ රිදී පැහැයට පිටතට දික්වූ ගඩුව හරහාය.
ඉන්දියාවට ආවානම් ගොක් මැස්සා මෙහාටත් නෑවිත් ඉන්නේ නැත. හැත්තෑව දශකයේදී අපේ වී වගාව ගැන විද්යාත්මකව කරුණු විමසන්නන්ට වැඩි වශයෙන්ම තෙත් කලාපයේ කුඹුරු ඉඩම් වලින් මේ ආගන්තුක රෝගය ගැන ඉව වැටී තිබුණි.
බැලූ බැල්මටම කෘමි හානියක් සේ නොපෙනුනත්, නාඹර ගොයමේ තැනින් තැන කරල් පූදින්නේ නැතිව ඒ වෙනුවට රිදී පැහැ ගොබයක් පිටතට පැමිණීම මෙම රෝග තත්වය විය. රන්වන් කරලින් බරවූ සරුසාර ගොයමක් වෙනුවෙන් නිතර දෙවේලේ සමාජය අවදි කරවන අපට රිදියෙන් කල ගොබයක් ගැනත් ලියන්නට සිදුවීම දෛවයේ සරදමක් දැයි සිතෙන තරම්ය.
එහෙත් රන් කරල් වෙනුවට පැමිණි රිදී ගොබය වී ඇටයක්වත් රැගෙනවිත් තිබුනේ නැත. තව තවත් අලුතින් රිකිලි දමමින් අපගේ කුසගිනි නිවීම කෙසේ වෙතත්, තම පණනලවත් රැක ගන්නට ගොයම් පඳුර උත්සාහ දැරුවද ඒවායින් එලියට ආවේද ලූණු කොළ බඳු සිලින්ඩරාකාර රිදී ගොබ පමණකි. ‘රිදී ගොබ පීදීම’ වශයෙන් රෝගයක් කුඹුරේ ලියාපදිංචි විය.
රිකිල්ලෙන් කරලක් හටගන්නේ නැති නිසා ‘රිකිලි’ දහයක් තිබෙන ගොයම් පඳුරක රිකිලි පහකින් කරල් වෙනුවට රිදී ගොබ හටගත්තේ නම්, එදාට අස්වැන්න 50% කින් පහල බසිනවා යන්න සරල අංක ගණිත දැනුමකි. විසිතුරු රිදී ගොබ සංදර්ශනය කියා පෑ එම ගණිත සූත්රය හමුවේ රටේ සමස්ත වී නිෂ්පාදනයට සිදුවෙන බලපෑම තේරුම් ගත් ගොවි ජනතාවගේත්, වී පර්යේෂකයින්ගේත් ඉහ මොළ රත්වූයේ බොහොම ඉක්මනටය.
වෙනත් විෂයයන් හදාරා වෘත්තීය නිපුනත්වයක් ලබාසිටි රූපලාවන්ය ශිල්පීන්, නීතිඥයින්, වෛද්යවරුන්, සංගීතඥයින් වැනි අය, රටේ වාසනාවට රිදී ගොබයට උත්තර බඳින්නට එදා ඉස්සරහට ආවේ නැත. බැඳගත්ත බෙරය ගහන්නට කෘෂිකර්මය දන්නවුන්ටම ඉඩදී ඔවුහු තමාගේ වැඩක් බලාගත්හ. වෘත්තීය ආචාරධර්ම අකුරටම ක්රියාත්මක විය.
ලෝකයේ කුමන හෝ අහුමුල්ලක සිදුකෙරෙන අනාවරණයක් ඇඟිලි තුඩේ සරල මෙහෙයුමකින් හිස් කබල තුලට ඔබාගැනීමේ හැකියාවක් පවා අද මෙන් නොතිබුණු යුගයකදී, කාගෙන්වත් බාධාවක් නොමැතිව පිටියට පිවිසි වී පර්යේෂකයින් හොඳ ඉනිමක් ක්රීඩාකර රිදී ගොබයට හේතුව පැහැදිලි කරදෙන ලදී.
ගොයම් ගස තුල සැඟවී හිඳිමින් රිදී පැහැ ගොබයක් පිටතට එවනුයේ ‘ගොක් මැස්සා’ නමින් හැඳින්වෙන මදුරුවෙක් වැනි කුඩා සතෙකු විසින් බව පැහැදිලි කල විද්වත්තු, දිවා රෑ වෙහෙසී වැඩකර රිදී ගොබ ඇති නොවන අන්දමේ වී ප්රභේද කීපයක් 1979 වසර වනවිට නිපදවා, ගොවීන් වෙතටද පමුණුවා රිදී ගොබ ප්රශ්නය අහවර කළහ.
“කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වා ගත්ත ගොක් මැස්සාට ඔරොත්තු දෙන වී වර්ග. ඒවා ලංකාවේ තත්වයට ගැලපෙනවාද කියල හොයල බැලුවේ ගන්නොරුවේදී. අපි හිටියේ බතලගොඩ. අන්තිමට ඕබී 677 සහ ඕබී 678 කියල වර්ග දෙකක් අපිට තෝරලා දුන්න ප්රතිරෝධී වර්ග කියල. ඒවායේ අස්වැන්න නම් අඩුයි, හැබැයි 100% ක්ම ගොක් මැස්සාට ඔරොත්තු දෙනවා. අපිට කරන්න උනේ ඒ මාදිලිවල තිබෙන අදාළ ජාන අපේ වැඩි දියුණුකළ වී වර්ග වලට ඈඳා ගන්න එකයි. අපි පාවිච්චි කෙරුවේ ඕබී 678 කියන ප්රභේදය””
කර්තවයට උරදුන් කණ්ඩායමේ සිටි ජ්යෙෂ්ඨ සහල් අභිජනන විද්යාඥ ආචාර්ය එම්. පී. ධනපාල මහතා එසේ සඳහන් කර සිටී. ඉන්දියාවෙන් ලැබුණු ඔරොත්තුදෙන ප්රභේදයන්ට එම ගතිගුණය හිමිවූයේ වී පැලයේ දේහ සෛල තුල වූ යම්කිසි විශේෂිත ජානයක් හෝ කීපයක් නිසාය. එම ජාන මගින් නිපදවන කිසියම් සංයෝගයක් ගොක් මැස්සාට විෂ සහිත වන බැවින් එවැනි ගොයමක් තුල මැස්සා නඩත්තු වන්නේ නැත.
බතලගොඩ විද්වත් නඩයට එකල ගන්නෝරුවේ පිහිටි මධ්යම කෘෂිකර්ම පර්යේෂනායතනයෙන් උපදෙස් ලැබුනේ ඉන්දීය මාදිලිය දැරූ මෙම ජානය හෝ කීපය ගලවා අපගේ මාදිලි වලට සවි කරන්නටයි. වැඩේට වසර හත අටක් ගිය බවද සැබෑවකි. වී අභිජනනය දවසෙන් දෙකෙන් කරන්නට බැරිය. වාසනාවට පර්යේෂකයින්ට කකුල් මාට්ටු දමමින්, වැඩේ දෙල් කරන බකපන්ඩිතලාත්, ඇස්දෙක බැඳගෙන අලියාගේ තැනතැන ඇඟපත අතගාමින් උගේ හැඩරුව කියන අංජනම්කාරයිනුත් එදා සිටියේ නැත. හිටියා නම් ධනපාලලා තවමත් ජාන අමුනන්නට දඟලනවාය.
වැඩේ කෙරෙනා තුරු ගොවීන්ගේ සහනයට උපදෙස් දෙනු ලැබුවේ ගසට උරාගෙන ඇතුලත සිටිනා සතුන් මරන්නට තරම් ප්රබල වන කාබොෆියුරාන් වැනි ‘කැට කෘමිනාශකයක්’ කුඹුරට යොදන්නටයි. මන්දයත් සතුරා සිටින්නේ සැඟවීගෙනය. ප්රමාණයෙන් කුඩා බව නිසා හදිස්සියට පෙනෙන්නේත් නැත.
කෙසේ වෙතත් අද වනවිට මෙවැනි ප්රබල කෘමිනාෂකයන් කෘෂි නිලධාරීන් විසින්ම මෙරට භාවිතය තහනම් කර තිබේ. සමහරුන් කියනා පරිදි මෙරට සිටිනා කෘෂි නිලධාරී ඇතැමෙක් පළිබෝධනාශක මාෆියාවෙන් වරදාන ලබාගන්නවුන් වෙති. ඒ නිසා ඔවුන් නටන්නේ කොම්පැනිය ගසනා බෙර පදයට අනුවය.
එසේ නටනා අතරතුර රටට ජනතාවට හානි පමුණුවන පළිබෝධනාශක වර්ග රාශියක භාවිතය මෙරට තුල තහනම් කිරීමට ඔවුන් විසින්ම පියවර ගැනීම මට නම් අමුතුම වර්ගයේ අපබ්රංශයකි. එක්කෝ ඔවුන් වරදාන සන්තෝසම් ගන්නේ නැත. නැත්නම් තහනම් කිරීම බොරුවකි. මේ දෙක එකිනෙකට පරස්පරය. අතයට ගනුදෙනුව පිටතට නොපෙනෙන නිසා ඒ ගැන සහතික දෙන්නට බැරි වුවත්, තහනම නම් එළිපිටම පෙනෙන්නට තිබේ. එසේනම් ගනුදෙනුවත් නොලැබුණා වියහැකි නිසා අවසානයේ නිගමනය කරන්නට සිදුවන්නේ, එසේ පවසන අයගේ පරිපථයන්හි බරපතල වයර් පටලැවිල්ලක් සිදුවී ඇති බව පමණය.
රිදී ගොබ පීදීමේ රෝගයෙන් තාවකාලික සහනයක් ලැබීමට කෘමිනාශක හරහා ගොවියා සමත්වෙත්දී, කෘෂි විද්වතුන් විසින් තකහනියෙන් නිපදවන ලද ගොක් මැස්සාට ඔරොත්තු දෙන Bg 400-1, Bg 380, Bg 276-5 වැනි ප්රතිරෝධී වී ප්රභේද එදා කෙතරම් ජනප්රසාදයට පත්වූවාද කියනවානම් වසර දෙක තුනක් යනවිට ලාංකික වගා වපසරියෙන් 30% ක පමණ ප්රමාණයක් පුරවාලන්නට මෙම ප්රභේදයන් සමත්වී තිබේ.
එහෙත් සොබාදහම අපට පමණක් පක්ෂපාතී වන්නේ නැත. මැස්සාට පෝෂණය විය නොහැකි ගොයමක් නිපදවන්නට සොබාදහම විසින් විද්වතුන්ට ආශීර්වාද කරනවාසේම, ඊට එරෙහි ජීව දර්ශ ප්රසූත කරන්නට ගොක් මැස්සාවද දිරිගන්වා තිබේ. විද්වතුන්ගේ උත්සාහයන් සරදමට ලක්කරමින්, ප්රතිරෝධී ප්රභේද වලටත් ගොක් මැස්සා පැමිණියේ ස්වභාවික විකෘති හරහා නව ජීව දර්ශ බිහිකර ගනිමින්ය.
ජ්යෙෂ්ඨ කීට විද්යාඥ ආචාර්ය ලයනල් නුගලියද්ද එකල වූ සිදුවීම ගැන මතකය අවදිකරනු ලැබුවේ මෙලෙසිනි.
“1983 වනවිට මාතලේ දිස්ත්රික්කයේ ගුරුවෙල ප්රදේශයෙන් නැවතත් ගොක් මැස්සාගේ හානිය මතුඋනා. ගොවීන් වගා කල බව අපිට කීවේ Bg 400-1 යන වී ප්රභේදය. අපේ කණ්ඩායමක් වහාම ඒ ස්ථානයට ගියා. අපි උපකල්පන දෙකක් කෙරුවා. එක්කෝ මේ 400-1 කියන ප්රභේදය නෙවෙයි. අනෙක් උපකල්පනය තමයි අපේ ප්රතිරෝධී ප්රභේද හා සටනට ගොක් මැස්සා තම පරපුර සූදානම් කරගෙන අවසන් කියන එක. දෙවැනි උපකල්පනය තමා නිවැරදි බවට සනාථ උනේ. ගොක් මැස්සා ජය අරගෙන”
වසරක් ගතවෙත්ම ගොක් මැසි ආක්රමණය රටපුරාම ව්යාප්ත වූ බැවින් රසායන මර්දනයකට පවා යාමට සිදුවූ බව හෙතෙම පවසයි. වී වගා විද්වතුන්ට නැවතත් සිදුවූයේ ප්රතිරෝධී වී ප්රභේද බිහිකිරීමේ අභිජනන වැඩසටහන් ආරම්භ කරන්නටය. 1991 වසර වනවිට නැවතත් අවදානමෙන් මඳක් මිදෙන්නට ඔවුනට හැකිවී තිබේ. දිගින් දිගටම නවාතැන් අහිමිවීමේ තත්වය මත ගොක් මැස්සාගේ ‘දල’ බිඳී ඇති බවත්, තවදුරටත් ආර්ථික හානියක් කරන්නට ඌ සමතෙක් නොවනු ඇති බවටත් සිතමින් අප පසුගිය කාලය ගෙවා දැමුවෙමු.
එහෙත් ඉදිරියේදී මේ තත්වය වෙනස්වන බවට ඉඟි පලකරමින් පසුගිය 2019/20 මහ කන්නයේදී මහනුවර අන්තර් පලාත් බල ප්රදේශයේ හසලක සමහර ස්ථාන වලිනුත්, අනුරාධපුර දිස්ත්රික්කයේ කැබිතිගොල්ලෑව ආදී සමහර ප්රදේශ වලිනුත් දරුණුලෙස ගොක්මැස්සාගේ හානිය වාර්තා වූ බව පවසන්නේ බතලගොඩ වී පර්යේෂණ හා සංවර්ධන ආයතනයේ ප්රධාන කීට විද්යාඥ සුසන්ති චන්ද්රසේන මහත්මියයි.
“ඒ ක්ෂේත්රවල වගාකරලා තිබුනේ Bg 352, Bg 366, Bg 374 සහBg 403 වැනි වී ප්රභේද. හැම එකටම දරුණුලෙස හානිවෙලා තිබුන. මේ වී ප්රභේද වගාව සදහා මුලින්ම නිදහස්වන අවස්ථාවේදී ගොක්මැස්සා සදහා මධ්යස්ථ ප්රතිරෝධීතාවයක් තිබුනත් තත්වය මේ වනවිට බිඳීගොස් තිබෙනවා විය හැකියි. ඒ කියන්නේ ගොක් මැස්සාගේ තවත් ජීව දර්ශයක්/හානිකර මාදිලියක් බිහිවී තිබීම වෙන්න පුළුවන්.එය සනාථ කිරීම සදහා පර්යේෂණ කෙරුවත් අපිට අවශ්ය තොරතුරු නියමාකාරයෙන් ලැබුනේ නෑ. රටේ පැවති කොවිඩ්-19 වසංගත තත්වය හමුවේ ඊළඟ කන්නය වන 2020 යල කන්නයේදී එම පර්යේෂණ ඉදිරියට ක්රියාත්මක කරන්නත් බැරිඋනා.”
ඉදිරියට එන්නට ඇත්තේ යලිත් මහ කන්නයකි. දිවයිනේ ප්රධාන වී නිෂ්පාදන කාල පාරාසය වන්නේ එයයි. කොවිඩ් වසංගතයත් සමග ගැටී, අගුල් වැටී සිටියදී කාගෙ කාගේත් වැඩි අවධානය යොමුවී තිබුනේ කුඹුරු කොටන්නට නොව යහමින් ගෙවතු වවන්නටය.
මේ අතර වාරයේ දින තුන හතරක ජීවිත කාලයක් තිබෙන ගොක් මැස්සාගේ පරම්පරා කීයක් බිහිවන්නට ඇත්ද? මිනිසා විසින් නිපදවා ඇති ප්රතිරෝධී ගොයම් මාදිලි සමග ජීවිතය ගෙවන්නට කුමන ආකාරයකට එයා අනුවර්තනය වන්නට ඇත්ද? රටේ වෙනත් ප්රදේශයන් කරා ව්යාප්තවී ගොස් ලබන කන්නයේ පූදින ගොයමත් සමග මඟුල් කන්නෙමියි සිතා විකල්ප ධාරක වල් පඳුරු අතර මේ වනවිටත් සැඟවී සිටිනවා ඇත්ද? දෙවියන් පමණක් අද දවසේ දන්නා මේ තොරතුරු වල සාරාංශය ගොවියාට දැනගන්නට ලැබෙන්නේ එළඹෙන මහ කන්නයේ ගොයම පූදින සමය වනවිටයි.
නිදහස් කරන සෑම ගොයම් ප්රභේදයක්ම අඩුතරමින් ගොක් මැස්සාට මධ්යස්ථ ප්රතිරෝධීතාවයක්වත් පෙන්වන්නේදැයි සැක හැර දැනගෙන නිකුත් කිරීම කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ සිරිත වුවත්, පළිබෝධකයාගේ මෙම ආක්රමණික උපක්රමය නිසා, අද වනවිට ඒවාහි ප්රතිරෝධීතාවය එහා මෙහා වී හෙට අනිද්දා තැන තැන කුඹුරු වල රිදී ගොබ මතුවීම අහම්බයක් නොවී සිරිතක් වීමට හොඳටම ඉඩ තිබේ.
මහ කන්නය ආරම්භයේදීම මේ සඳහා පිළියම් යෙදිය යුතු වන්නේ රිදී ගොබ පීදුන ගොයමකින් කරල් ඉල්ලා සිටීම පලක් නැති බැවිනි. කොරෝනාවට බෙහෙත් නැතුවා සේම ගොයම් ගස තුල සැඟව සිටිනා පුංචි කෘමියා මැරිය හැකි විෂ පළිබෝධනාශකද මේ වනවිට අපට නැත. ජාන වෙනස් කරගෙන යලි ඉපදුන මැස්සාට ඔරොත්තුදෙන නව ප්රභේද බිහිකිරීමටත් වසර ගණන් කල්ගතවේ.
මහ කන්නය ආරම්භයේදීම මේ සඳහා පිළියම් යෙදිය යුතු වන්නේ රිදී ගොබ පීදුන ගොයමකින් කරල් ඉල්ලා සිටීම පලක් නැති බැවිනි. කොරෝනාවට බෙහෙත් නැතුවා සේම ගොයම් ගස තුල සැඟව සිටිනා පුංචි කෘමියා මැරිය හැකි විෂ පළිබෝධනාශකද මේ වනවිට අපට නැත. ජාන වෙනස් කරගෙන යලි ඉපදුන මැස්සාට ඔරොත්තුදෙන නව ප්රභේද බිහිකිරීමටත් වසර ගණන් කල්ගතවේ. එසේනම් අප ඉදිරියෙන් ඇත්තේ අවදානමකි. ගබඩා තුල සඟවාගත් වී තොග ගැන මෙතෙක් කතාකල අයට මේ හමුවේ අනාගතයේ කතාකරන්නට වන්නේ ගබඩා පුරවන්නට වී තොග නැතිව හුළං පිරෙන ගබඩා ගැන විය හැකිය.
කන්නය ආරම්භයේදී ගොවියා අනුගමනය කලයුතු පිළිවෙත් පැකේජයක් මේ වන විටත් බතලගොඩ නිලධාරීන් විසින් එලි දක්වා තිබේ. ඒ ගැන තාක්ෂණික විස්තර කියවීමට බහුතර සතිඅන්ත පාඨකයින් කැමති නොවනු ඇත. අවශ්ය තරම් උපදෙස්, තොරතුරු පත්රිකා මගින් ගොවීන් හා මුසුවෙන කෘෂි නිලධාරීන් වෙත දැනටමත් යවා ඇති බැව කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව පවසයි. කුඹුරු කරන්නන් හෝ කරවන්නන් දැන් කලයුත්තේ පළාතේ කෘෂි නිලදරුවන් හමුවී ගොක් මැස්සා හා සටන මෙහෙයවන අයුරු දැන කියා ගැනීමය. දෙපාර්තමේන්තුවටත් වසර අටකින් පමණ නව නිලධාරීන් බඳවාගෙන නොමැති බැවින් අලුතින් ගොයම් ප්රභේද නිපදවීම වැනි කටයුතුවලටද අපහසුතා ඇතිබවට පසුගිය දිනවලදී පුවත් පළවුණි.
වර්ජන තර්ජනයක් ඇතිවිටදී විශ්රාමික රියදුරන් සේවයට ගෙන අවදානම නොසලකා කෝච්චි දුවවන්නට ඉදිරිපත් වෙන බලධාරීන්, විශ්රාමික විද්වතුන්වත් කුලියට ගෙන ගොයමේ අවදානම ගැන අවධානය යොමු කරනවානම් ගොක් මැස්සා වැන්නවුන් ඔයතරම් උඩපනින එකක් නැත.
එලය යොදාගෙන වහලේ ගැහුවත්, අරටු ලී දඬුත් හරි හරියට ඒ හා මිශ්රව නොතිබුනොත් නම්, වහල කඩා වැටෙනා බව ඔවුනට අවබෝධ විය යුතුය. අලුතින් බඳවා ගන්නා පොඩි එකෙකුට උනත් යමක් කමක් අසා දැනගන්නට අහල පහලින් දන්නා කියන කෙනෙක් සිටීමේ වැදගත්කම එයයි. එහෙත් වගකිව යුත්තන් ඉස්තාලය වසන්නට කල්පනා කරන්නේ අස්සයා පැනගිය පසු නොව, ඉස්තාල දොරත් වේයන් කෑ පසු වීමය අපට තිබෙනා ගැටලුව වන්නේ……..
සනත් එම්. බණ්ඩාර – සහකාර කෘෂිකර්ම අධ්යක්ෂ, ජාතික කෘෂිකර්ම පර්යේෂණ හා සන්නිවේදන මධ්යස්ථානය, ගන්නෝරුව, පේරාදෙණිය.
Covid -19 වෛරසය පැතිරීම පාලනය කිරීමේ පියවරක් ලෙස විදේශ මත්පැන් තැබෑරුම්, කැසිනෝ සහ රාත්රී සමාජ ශාලා, හෝටල පීඨිකා, විනෝද පීඨිකා, දුම්රිය භෝජනාගාර, ආපන ශාලා, සමාජ ශාලා, බියර් සහ වයින් ස්ථානීය පාරිභෝජනය සඳහා අලෙවිකෙරෙන ස්ථාන ඔක්තෝබර් 31 වැනිදා දක්වා වසා තැබීමට තීරණය කර තිබෙන බව සුරාබදු කොමසාරිස් ජනරාල් ආරියදාස බෝදරගම මහතා නිවේදනය කරයි.
සෞඛ්ය අමාත්යංශයේ නිළ වෙබ් අඩවියෙහි දැක්වෙන “මහජන ක්රියාකාරකම් සඳහා වු සංශෝධිත කාල රාමුව – 2020 ඔක්තොම්බර් 04 සිට 2020 ඔක්තොම්බර් 31” මැයෙන් යුතු වු නිවේදනය හා සමගාමීව මෙම තීරණය ගෙන ඇති බවයි සුරාබදු කොමසාරිස් ජනරාල් ආරියදාස බෝදරගම මහතා සිය නිවේදනයේ වැඩි දුරටත් සදහන් කරන්නේ.
අත්යවශ්ය කරුණකට හැර රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහලට පැමිණීමෙන් වළකින ලෙස රෝහල් අධ්යක්ෂ වෛද්ය ජී. විජේසූරිය මහතා ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහලට ප්රතිකාර සදහා පැමිණි දරුවෙකුට සහ තවත් නේවාසික දරුවෙකුගේ පියෙකුට වෛරසය වැළදී ඇති බව එම රෝහල් අධ්යක්ෂකවරයා සදහන් කරයි.
මිනුවන්ගොඩ ප්රදේශයේ සිට රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහලට පැමිණි දරුවෙකුට කොරෝනා වයිරසය අසාදනය වී තිබේ. එසේම තම දරුවා රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහලේ ප්රතිකාර ලබන බැවින් නුවර ප්රදේශයේ සිට පැමිණ කොළොන්නාව ප්රදේශයේ නැවතී සිටින පියෙකුට ද වයිරසය ආසාදනය වී ඇති බව රෝහල් අධ්යක්ෂ වෛද්ය ජී විජේසූරිය මහතා පවසයි.
කෙසේ වෙතත් එම රෝගී දරුවාට සහ මවට රෝගය වැළදී නැති බව තහවුරු වී ඇත. රෝගය වැළදී ඇති දරුවා අයිඩීඑච් රෝහලට යොමු කර තිබේ. මෙහිදී රෝහල් කාර්යමණ්ඩලය නියමිත සෞඛ්ය ක්රමවේද අනුගමනය කළ බැවින් ඔවුන්ට අවදානමක් නොමැති වුවද මෙම තත්ත්වය මත අත්යවශ්ය කරුණකට හැර රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහලට පැමිණීමෙන් වළකින ලෙස රෝහල් අධ්යක්ෂවරයා ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
පාස්කු දිනයට අනුබල දීම මත සැකපිට අත්අඩංගුවට ගත්, හිටපු අමාත්ය රිෂාඩ් බදියුදීන් මහතාගේ සහෝදරයෙක් වන රියාජ් බදියුදීන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අත්තනෝමතික ලෙස නිදහස් කිරීමට එරෙහිව ආණ්ඩු පක්ෂයේ මන්ත්රීවරුන් 100 දෙනෙකුගේ අත්සනින් යුත් ලිපියක් අතිගරු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මැතිතුමාට සහ ගරු අග්රාමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාට අරලියගහ මන්දිරයේදී අද දින (09) බාර දෙන ලදී.
2019 අප්රේල් මස 21 වන දින සිදුවූ පාස්කු දින ප්රහාරය එල්ල කළ ත්රස්තවාදීන්ට අනුබල දීමට සැකපිට හිටපු අමාත්ය රිෂාඩ් බදියුදීන් මහතාගේ සහෝදරයෙක් වන රියාජ් බදියුදීන් පසුගිය අප්රේල් මස 14 වන දින අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ප්රබල සාක්ෂි අනාවරණය වී තිබියදීත් සැප්තැම්බර් මස 30 වන දින උසාවියට ඉදිරිපත් නොකර කිසිඳු නීතිමය අවසරයකින් තොරව රියාජ් බදියුදීන් මහතාව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිදහස් කොට ඇත.
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිදු කළ මෙම අත්තනෝමතික ක්රියාව පිළිබඳව පූර්ණ පරීක්ෂණයක් පවත්වා ත්රස්තවාදයට අනුබල දුන් රියාජ් බදියුදීන් යන අයව නැවත අත්අඩංගුවට ගෙන නීතිය ක්රියාත්මක කරන ලෙස ආණ්ඩු පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරුන් 100 දෙනෙකුට අධික කණ්ඩායමක් ජනාධිපතිවරයාගෙන් සහ අගමැතිවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටී.
2020 අධ්යයන පොදු සහතික පත්ර (උසස් පෙළ) විභාගය සඳහා මේ වන තෙක් ප්රවේශපත් නොලැබුණු අයදුම්කරුවන්ට අදාළ ප්රවේශපත්රය සිය ජාතික හැඳුනුම්පත් අංකය භාවිතා කර විභාග දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල වෙබ් අඩවිය වන www.donets.lk වෙත පිවිස http://www.slexams.com/ ඔස්සේ බාගත හැකි බව නිවේදනයක් නිතුත් කරමින් විභාග කොමසාරිස් ජනරාල් සනත් පූජිත මහතා සඳහන් කළේය.
උසස් පෙළ විභාගය සම්බන්ධයෙන් වැඩි දුරටත් කරුණු පැහැදිලි කරමින් විභාග කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා කියා සිටියේ, කොවිඩ් 19 වෛරසයේ ව්යප්තිය හේතුවෙන් විභාග මාධ්යස්ථානයන් හි පහසුකම් සැපයීමේ කටයුතු සම්බන්ධීකරණය කිරීම සහ සෞඛ්ය වෛද්ය නිලධාරීන් සම්බන්ධ වී විභාග මධ්යස්ථාන පරිශ්රය තුළ විශබීජහරණ කටයුතු හා අවශ්ය සෞඛ්යාරක්ෂිත ක්රමවේද ක්රියාත්මක කිරීමට ඒ ඒ විභාග මධ්යස්ථානවලට විදුහල්පති හෝ නියෝජ්ය විදුහල්පති හෝ ජ්යෙෂ්ඨ ගුරුවරයෙකු අතිරේක ශාලාධිපති (ස්ථානභාර) ලෙස පත් කර ඇති බවයි.
2020 අධ්යයන පොදු සහතික පත්ර (උසස් පෙළ) විභාගය ඔක්තොබර් මස 12 වන දින සිට 2020 නොවැම්බර් මස 06 වන දා දක්වා දිවයින පුරා පිහිටි විභාග මධ්යස්ථාන 2684ක දී පැවැත්වීමට සියලු කයුතු සූදානම් කර ඇති බවත් ඒ සඳහා අයදුම්කරුවන් 362,824 දෙනෙකු අයදුම් කර ඇති බව විභාග දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කළේය.
මේ අතර නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පොලිස් මූලස්ථානය සදහන් කරන්නේ ඇඳිරිනීතිය බලපැවැත්වෙන ප්රදේශවල පහ ශ්රේණිය ශිෂත්වය සහ අ.පො.ස උසස් පෙළ සිසුන්ට විභාග ප්රවේශපත්රය ඇඳිරිනීති බලපත්රය ලෙස භාවිතා කිරීමට අවසර ලබා දී තිබෙන බවයි.
ඔයා කරපු ඔක්කොම දඟ වැඩ මම තාත්තා ආවා ම කියන්නම්. තාත්තා ඔයාට හොඳ දඬුවමක් දෙයි,” යන වැකිය, දඟ දරුවන් මෙල්ල කිරීම සඳහා මව්වරුන් නිරන්තරයෙන් භාවිත කරන උපක්රමයක් බව රහසක් නොවේ.
එහෙත්, එම සරල වැකියෙන් ඔබේ දරුවා අපයෝජනයට ලක් වන බව ඔබ දන්නවා ද?
එය සිදුවන්නේ මෙසේය.
ඉහත දැක්වූ සරල තර්ජනාත්මක වැකිය හේතුවෙන් සිය පියාට බියක් දක්වන කුඩා දරුවන් පියා එනතුරු පසු වන්නේ, දැඩි මානසික පීඩනයක් හිත තුළ සිර කරගෙන බව ළමා මනෝ චිකිත්සකයෝ පෙන්වා දෙති.
පියා නිවසට පැමිණි පසු තමන්ට පහර දෙයි ද? එසේ නැතහොත් කුමන දඬුවමක් දෙයි ද? යනුවෙන් සිතීමෙන් එම කුඩා දරුවාගේ මනස පැය ගණනක් ව්යාකූලව පැවතිය හැකි බව ළමා මනෝ චිකිත්සකයින්ගේ අදහසයි.
ළමා මනෝ වෛද්ය විශේෂඥ වෛද්ය එන්. කුමානායක බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසුවේ, මෙවැනි සිද්ධි නිරන්තරයෙන් සිදුවීම නිසා දරුවාගේ හිත තුළ ඇති වන කාංසාව වැනි හැඟීම් නිසා වැඩිහිටි වියේ මානසික සෞඛ්යයට අහිතකර ලෙස බලපෑම් ඇති විය හැකි බවය.
ළමා අපයෝජනය පිළිබඳව කතා කිරීමේදී බොහෝ දෙනෙකු තුළ පවතින අදහසක් වන්නේ, ළමුන්ට එරෙහිව සිදු වන ලිංගික අපයෝජනයන්ය.
එහෙත්, ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය පෙන්වා දෙන්නේ ප්රධාන ක්රම 4ක් ඔස්සේ ළමා අපයෝජනය සිදු වන බවය.
මේ සියලු අපයෝජනයන් දරුවාගේ පවුල තුළදී ම සිදු විය හැකි බව ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය 2016 වසරට අදාළව කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව ලෝකයේ ම දරුවන් අතරින් ඉහත කී ක්රම යටතේ අපයෝජනයට ලක්වූ දරුවන් ප්රතිශතයක් ලෙස පහත දැක්වේ.
ඉහත දත්ත විශ්ලේෂණයේදී පැහැදිලිව පෙනී යන්නේ, ලෝකයේ සමස්ත දරුවන්ගෙන් 75%ක ප්රතිශතයක් ශාරීරික, මානසික සහ නොසලකා හැරීම් යන ක්රම ඔස්සේ අපයෝජනයට ලක් වන බවය.
එසේ නම්, ලිංගික අපයෝජනය තරමට ම සෙසු අපයෝජන නිසා දරුවන්ගේ මානසික සෞඛ්යයට හානි සිදු වන බව ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ නිර්දේශයයි.
ශාරීරික අපයෝජනය යනු දරුවන් ශාරීරික හිංසනය මගින් පීඩාවට ලක් කිරීමය. පහර දීම, දණ ගැස්සවීම, අව්වේ සිටවා තැබීම, දඬුවමක් ලෙස ආහාර නොදීම ආදී ක්රියා ශාරීරික අපයෝජන ලෙස හැඳින්වේ.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ වාර්තාවලට අනුව, සෑම වැඩිහිටියන් 4 දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු ම ළමා කාලයේදී ශාරීරික අපයෝජනයට ලක්ව තිබේ.
ළමා කාලයේදී ශාරීරික වශයෙන් තමන් විඳි හිංසනය ඔහු වැඩිහිටියෙකු වූ පසු සිය දරුවන් හමුවේ මුදා හැරීමට බොහෝ වැඩිහිටියන් ක්රියා කරන බව ‘ළමා හිංසනයට තිත’ නමැති සංවිධානයේ සභාපතිනි වෛද්ය තුෂ් වික්රමනායක බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසීය.
“ළමුන්ට එරෙහිව කෲරත්වය මුලින් ම සිදු වෙන්නේ දරුවාගේ ආදරණීයයන් අතින් මයි. දෙමාපියන් තමන්ගේ ක්ෂණික කෝපය දරුවන් මත මුදා හැරීම නිසා දරුවන් ශාරීරික හිංසනයට ලක්වෙනවා,” වෛද්ය තුෂ් වික්රමනායක පෙන්වා දුන්නාය.
2018 වසරේදී ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරියට වාර්තා වූ ළමා හිංසන සම්බන්ධ පැමිණිලි 9512න් 2413ක් ළමුන්ට එරෙහි කෲරත්වය සම්බන්ධයෙනි.
“කෙතරම් සියුම් වුණත්, දරුවෙකුට යහපතක් වෙයි කියලා හිතලාවත් ශාරීරික දඬුවම් කිරීම ළමා අයිතීන් උල්ලංඝණය කිරීමක්. දඬුවම් වශයෙන් හෝ කෲරත්වය නිසා හෝ දරුවන්ට ශාරීරිකව හිංසා කිරීම නතර කළ යුතුයි,” වෛද්ය තුෂ් වික්රමනායක පැවසීය.
ඊට අමතරව අයහපත් ස්පර්ශය ද ශාරීරික අපයෝජනය යටතට වැටේ. ඒ සම්බන්ධයෙන් වැඩිහිටියන් දැනුවත් කිරීම සඳහා ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය විශේෂ දැන්වීම් ද සකස් කර තිබේ.
“දෙමාපියන් අතින් නොදැනුවත්ව ම ගොඩක් වෙලාවට දරුවන් මානසික අපයෝජනයට ලක් වෙනවා. ඒ සම්බන්ධයෙන් දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුයි,” ‘ළමා හිංසනයට තිත’ සංවිධානයේ සභාපතිනි වෛද්ය තුෂ් වික්රමනායක පැවසීය.
මෙම ලිපිය ආරම්භයෙහි සඳහන් කළ, “ඔයා කරපු ඔක්කොම දඟ වැඩ මම තාත්තා ආවා ම කියන්නම්. තාත්තා ඔයාට හොඳ දඬුවමක් දෙයි,” යන වැකිය මගින් සිදු වනුයේ මානසික අපයෝජනයකි.
ඊට අමතරව දරුවන් මානසිකව අපයෝජනයට ලක් විය හැකි අවස්ථා කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
ඉහත උදාහරණ සම්බන්ධයෙන් බීබීසී සිංහල සේවයට පැහැදිලි කිරීමක් කළේ, ළමා මනෝ වෛද්ය විශේෂඥ එන්. කුමානායකය.
මීට අමතරව, දරුවන්ගේ විවිධ ආබාධ සරදමට ලක් කිරීමෙන්, පටබැඳි නම්වලින් ඇමතීමෙන් ද මානසික අපයෝජනය සිදු වන බව ඔහු පැවසීය.
වෛද්ය එන්. කුමානායක පෙන්වා දුන්නේ, දෙමාපියන් සහ ගුරුවරුන් අතින් සිදු වන මානසික අපයෝජනයන් නිසා පසු කාලීනව එම දරුවන් පහත දැක්වෙන සංකූලතාවලට ලක් විය හැකි බවය.
ළමුන්ට එරෙහිව සිදු වන අපයෝජන අතර වැඩිහිටියන් නොදැනුවත්ව සිදු වන තවත් අපයෝජනයකි, නොසලකා හැරීම.
එය වැඩිහිටියන් දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව නිරන්තරයෙන් සිදු වන බව ‘ළමා හිංසනයට තිත’ සංවිධානයේ සභාපතිනි වෛද්ය තුෂ් වික්රමනායක පෙන්වා දුන්නාය.
නොසලකා හැරීම නමැති අපයෝජනය සිදු විය හැකි අවස්ථා:
ඉහත කී කරුණු නොසලකා හැරීම්වලින් සිදු විය හැකි ළමා අපයෝජනය යටතට අයත් වන බව වෛද්ය තුෂ් වික්රමනායක පෙන්වා දුන්නාය.
ළමා ආරක්ෂණය පිළිබඳ ජාතික ප්රතිපත්ති කෙටුම්පතේ දැක්වෙන පරිදි,
“ළමයින් සඳහා ආරක්ෂාව, පෝෂණය හා රැකවරණය සලසන මූලික සමාජ ආයතනය ලෙස පවුල්වල භූමිකාව රජය විසින් හඳුනාගෙන ඇත. පරිණාමය වන සමාජ සන්දර්භයක් තුළ පවුල්වල විවිධ ආකාර සහ සිය ළමයින්ගේ ආරක්ෂාවට උචිත පරිදි උපකාර කිරීම හා පෝෂණය කිරීම උදෙසා එක් එක් පවුලක වෙන් වශයෙන් වූ විශේෂිත ශක්තීන් හා දුර්වලතා රජය විසිනු හඳුනාගනු ඇත. තමන්ගේ පවුල් තුළින් ළමයින්ට අවදානම් ඇති වන අවස්ථාවලදී ළමයින්ට, වඩා තර්ජනයක් ඇති කළ හැකි වැඩිහිටියන් පවුලෙන් ඉවත් කිරීමට වැඩි වැදගත්කමක් ලැබේ.”
මේ අනුව, දරුවන්ගේ යහ පැවැත්මට පවුල තුළින් ඉටු විය යුතු වගකීම සුළුපටු නොවන බව ළමා මනෝ චිකිත්සකයෝ අවධාරණය කරති.
“ගොඩක් දෙමව්පියෝ දන්නේ නැහැ තමන්ගේ වචනවලින්, ක්රියාවෙන් තමන්ගේ ම දරුවන් අපයෝජනය ලක් වෙන බව. ළමා අපයෝජනය කියන්නේ ලිංගික අපයෝජනය විතරක් නෙවේ. ලිංගික අපයෝජන බොහෝ විට සිද්ධ වෙන්නේ, පවුලෙන් පිට පුද්ගලයින්ගෙන්. ඒත්, ශාරීරික, මානසික සහ නොසලකා හැරීම් කියන අපයෝජන බොහෝවිට පවුලෙන් හෝ පාසලෙන් සිද්ධ වෙන්නේ. බොහෝ විට දෙමාපියන්, ගුරුවරුන් අතින් නොදැනුවත්ව ම දරුවන් අපයෝජනයට ලක් වෙනවා. ඒ නිසා ඒ ගැන දෙමාපියන් වගේ ම ගුරුවරුන් දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුයි,” වෛද්ය එන්. කුමානායක අවධාරණය කළේය.
bbc sandesaya
හිටපු චීන විදේශ අමාත්ය සහ වත්මන් කොමියුනිස්ට් පක්ෂ දේශපාලන කාර්යාංශයේ සාමාජික යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මැතිතුමාගේ නායකත්වයෙන් යුත් ඉහළ පෙළේ චීන දූත පිරිස අද (09) දින අරලියගහ මන්දිරයේදී ගරු අග්රාමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා හමු වූහ.
කොවිඩ්-19 ගෝලීය වසංගතයට එරෙහිව සටන් කිරීම සහ ආර්ථික සබඳතා පුනර්ජීවනය කිරීම යන ක්ෂේත්රයන්හි ශ්රී ලංකා – චීන සහයෝගිතාවය තවත් ශක්තිමත් කිරීම උදෙසා මෙම හමුව පැවැත්විණි.
හිටපු චීන විදේශ අමාත්ය සහ වත්මන් කොමියුනිස්ට් පක්ෂ දේශපාලන කාර්යාංශයේ සාමාජික යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මහතා ඇතුළු දූත පිරිස, පිළිගනිමින් අග්රාමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා මෙසේ ද පැවසීය.
“යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මැතිතුමා නැවත වතාවක් ශ්රී ලංකාවට පිළිගැනීමට ලැබීම ගැන ඉතා සතුටුයි. මම හිතනවා ඔබ ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා සමඟ ඉතා හොඳ සාකච්ඡාවකට එක්වන්නට ඇති කියා. අප සෑම විටම දෙරට අතර සමීප සහයෝගීතාවය ඉදිරියට පවත්වාගෙන යෑමට බලාපොරොත්තු වනවා” යැයි අග්රාමාත්යරයා පෙන්වා දුන්නේය.
අග්රමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා මෙසේ ද පැවසීය,
ගෝලීය කොරෝනා වසංගතයෙන් අනතුරුව චීන රාජ්ය තාන්ත්රික දූත පිරිසක් දකුණු ආසියානු කලාපයේ සංචාරයේ නිරත වන ප්රථම අවස්ථාව මෙයයි. මෙම සංචාරය තුළින් පවත්නා ශක්තිමත් ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා යළි තහවුරු කිරීමට ශ්රී ලංකාවට හා චීනයට හැකිවීම ගැන මම සතුටු වෙනවා.කොවිඩ්-19 වසංගතයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා ශ්රී ලංකාවට නොමසුරුව සහයෝගය දැක්වීම පිළිබඳව චීන රජයට මම කෘතඥතාව පළ කරනවා.
කොවිඩ්-19 වසංගතය හමුවේ ශ්රී ලාංකික පුරවැසියන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පරිත්යාග කරන ලද ආරක්ෂක උපකරණ සහ වෛද්ය සැපයුම්වලට චීන රජයට ස්තූතිවන්ත විය යුතුයි.කොවිඩ්-19 වසංගත තත්ත්වයෙන් පසුව රට තුළ ඇති වූ ආර්ථික බලපෑමෙන් ගොඩ ඒමට බොහෝ දේ කළ යුතුයි.
අපේ රටේ ආර්ථිකය ගොඩනැගීම සඳහා කටයුතු කිරීමේදී ආයෝජකයින් අතර විශ්වාසය නැවත ගොඩනගා ගැනීමට චීන රජය අතර පවත්නා අපගේ දිගුකාලීන මිත්රත්වය භාවිතා කිරීමට හැකි වනු ඇතැයි මා බලාපොරොත්තු වෙනවා.
කොවිඩ්-19 වසංගත තත්ත්වයෙන් පසුව, රජය ලොව පුරා ආයෝජන පිළිගැනීමට උනන්දුවක් දක්වන බවත් එහිදී ප්රමුඛතාවය වන්නේ කොළඹ වරාය නගරය බවත් අග්රාමාත්යතුමා පැවසීය.
ශ්රී ලංකාවට පැමිණ ආයෝජන කිරීමට චීන සමාගම් දිරිමත් කිරීමට චීන රජයට හැකි වනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වන බව කී අග්රාමාත්යතුමා, එය අපනයන ආදායමක් ඇති කිරීමට මෙන්ම ශ්රී ලාංකිකයින්ට, විශේෂයෙන් තරුණ තරුණියන්ට රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී වනු ඇතැයි විශ්වාසය පළ කළේය.
මේ තත්ත්වය හමුවේ, සංචාරක ක්ෂේත්රයට ගෝලීය වශයෙන් දැඩි ලෙස බලපෑම් ඇති වී ඇති බව පෙන්වා දුන් අග්රාමාත්යතුමා, සෞඛ්ය බලධාරීන්ගේ උපදෙස් අනුව කටයුතු කරමින් ශ්රී ලංකාවේ සංචාරක කර්මාන්තය නැවත ගොඩනැගීමට සහ ලොව පුරා සංචාරකයින් සඳහා ආරක්ෂිත සංචාරක ගමනාන්තයක් සැපයීමට ශ්රී ලංකාව උනන්දු වන බවද පැවසීය.
මෙම ගෝලීය වසංගතය අවසන් කිරීමේ සටන සහ ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික සබඳතා වර්ධනය කිරීම ඇතුළු වසංගතයෙන් මතු වන පොදු අභියෝගයන්ට විසඳුම් සෙවීම සඳහා සාමූහික විසඳුම් සෙවීමට චීන රජය සමඟ සමීපව කටයුතු කිරීමට බලාපොරොත්තු වන බවද අග්රමාත්යතුමා ප්රකාශ කළේය.
මෙහිදී හිටපු චීන විදේශ අමාත්ය සහ වත්මන් කොමියුනිස්ට් පක්ෂ දේශපාලන කාර්යාංශයේ සාමාජික යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මහතා ද අදහස් පළ කළේය.
අග්රාමාත්ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ මැතිවරණ ජයග්රහණයට සුබ පැතුම් එක්කරන බව පැවසූ යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මහතා මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව සහ ශ්රී ලංකාව අතර පවතිනුයේ ඵෙතිහාසික දැඩි මිත්රත්වයක් බව පෙන්වා දුන්නේය.
දෙරට අතර එම මිත්රත්වයේ බැඳීම මේ දක්වා යාවත්කාලීන වෙමින් පවතින බව සඳහන් කළ යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මැතිතුමා කොවිඩ් -19 වසංගත තත්ත්වය පරාජය කිරීම වෙනුවෙන් රටවල් දෙකම එකට අත්වැල් බැද කටයුතු කරමින් සිටින බව සිහිපත් කළේය.
චීනය කොවිඩ්-19 පරාජය කිරීම වෙනුවෙන් අවශ්ය සහය ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයට නොමදව ලබා දෙන බවත්, ශ්රී ලංකාව කොවිඩ්-19 තත්ත්වය ඉතා විශිෂ්ට අයුරින් පාලනය කර ඇති බවත් යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මැතිතුමා පැවසීය.
දෙරට අතර ආර්ථික සහයෝගීතාවයේදී ලැබූ ජයග්රහණ චීනයට මෙන්ම ශ්රී ලංකාවටද ඇති බව පෙන්වා දුන් යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මැතිතුමා සෑම විටම ශ්රී ලංකාවේ ආයෝජනය කිරීමට චීන සමාගම්වලට අවශ්ය දිරිමත් කිරීම චීන රජය විසින් ඇති කර තිබෙන බවට විශ්වාසය පළ කළේය.
යැංග් ජියේචී (Yang Jiechi) මහතා මෙසේ ද පැවසීය.
කොළඹ වරාය නගරය ඇතුළු අනෙකුත් ව්යාපෘතිවලට අදාළව සංවර්ධන ක්රියාදාමයට අපගේ දායකත්වය ශ්රී ලංකාවට දැනටමත් හිමිව තිබෙනවා. සංචාරක ක්ෂේත්රය දෙරට අතර සබඳතාවට ඉතා වැදගත්. කොවිඩ්-19 තත්ත්වය පාලනය වු වහාම එම සබඳතා නැවත අඛණ්ඩව පවතිනු ඇතැයි අප විශ්වාස කරනවා. චීනය ශ්රී ලංකාවේ දේශීය නිෂ්පාදන ආනයනය කිරීම ඉහළ දමා තිබෙනවා.
අපගේ මෙම සංචාරය ඔස්සේ දෙරට අතර සබඳතාව තවත් පුළුල් වනු ඇතැයි විශ්වාස කරනවා. ශ්රී ලංකාවේ ජනාධිපතිතුමා, අග්රාමාත්යතුමා හා චීන ජනාධිපති ෂී ජිං පිං මැතිතුමා එක්ව ද්විපාර්ශවීය සබඳතා තවත් වර්ධනය කිරීම ඔස්සේ ආර්ථික සහයෝගීතාව මත දෙරටේම සංවර්ධන කටයුතු තවත් පුළුල් වනු ඇතැයි මා විශ්වාස කරනවා. යැයි යැංග් ජියේචී මැතිතුමා පැවසීය.
මෙම අවස්ථාවට අමාත්යවරුන්වන දිනේෂ් ගුණවර්ධන, නාමල් රාජපක්ෂ, විමල් වීරවංශ, බන්දුල ගුණවර්ධන, ජොන්ස්ටන් ප්රනාන්දු, මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස්, පවිත්රා වන්නිආරච්චි, රාජ්ය අමාත්ය අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්, අග්රාමාත්ය ලේකම් ගාමිණී සෙනරත්, විදේශ අමාත්යංශයේ ලේකම් අද්මිරාල් ජයනාත් කොළඹගේ, මුදල් අමාත්යංශ ලේකම් එස්.ආර්.ආටිගල, චීනයේ ශ්රී ලංකා තානාපති ආචාර්ය පාලිත කොහොන මහත්ම මහත්මීන් ඇතුළු චීන දූත පිරිස එක්ව සිටියහ.
ශ්රී ලංකාවේ සංවර්ධන ප්රයත්නය සාර්ථක කර ගැනීමට අඛණ්ඩව උදව් කරන බවට දැන් දිවයිනට පැමිණ සිටින චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ ඉහළ පෙළේ දූත පිරිසේ ප්රධානියා ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට සහතික වෙයි.
චීන ශ්රී ලංකා ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා දැනටමත් බෙහෙවින් සතුටුදායක මට්ටමක පවතී. මේ මිත්රත්වය පවත්වා ගැනීමත්, වර්ධනය කර ගැනීමත් චීන ජනාධිපති ෂී ජිං පින් මැතිතුමාගේ ප්රමුඛතාවකි. චීනය එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සලය ඇතුළු අන්තර්ජාතික වේදිකාවලදී ශ්රී ලංකාවේ ස්වාධීනත්වය, ස්වෛරීභාවය හා භෞමික අඛණ්ඩතාව වෙනුවෙන් නොසැලී පෙනී සිටින බව ද චීන දූත පිරිසේ ප්රධානියා කියා සිටී.
චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මධ්යම කාරක සභාවේ දේශපාලන මණ්ඩල සාමාජික සහ චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මධ්යම කාරක සභාවේ විදේශ කටයුතු කොමිසමේ කාර්යාල අධ්යක්ෂ යං ජියෙෂි මහතා (Yang Jiechi) ප්රමුඛ සත් පුද්ගල දූත පිරිස අද (09) පෙරවරුවේ ජනාධිපති කාර්යාලයේ දී ජනාධිපති රාජපක්ෂ මහතා හමු වූහ.
දිගු කලක සිට චීන විදේශ අමාත්යාංශයේ විවිධ තනතුරුවල සේවය කළ යං ජියෙෂි මහතා 2001-2005 කාලයේ අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ චීන තානාපති ධූරයත්, 2007- 2013 කාලයේ විදේශ අමාත්ය ධූරයත් හෙබවීය. චීන පාලන තන්ත්රය තුළ ඔහු උප අගමැතිවරයෙකු ( Vice Premier) හා සමානය.
පසුගිය මහා මැතිවරණයේ දී අත්කරගත් විශිෂ්ඨ ජයග්රහණය පිළිබඳව ෂී ජින් පිං මැතිතුමාගේ සුබ පැතුම් රාජපක්ෂ මැතිතුමා වෙත පුද කළ යං මහතා තමා වසර 35කට පෙර භාෂා පරිවර්තකයෙකු ලෙස චීන දූත පිරිසක් සමග ශ්රී ලංකාවට පැමිණි බව සිහිපත් කළේය. රටවල් 04ක් ඇතුළත් සිය ආසියානු චාරිකාවේ ප්රථම රට ශ්රී ලංකාව බව සඳහන් කළ ඔහු චීන ජනාධිපතිතුමා ශ්රී ලංකාව සමග ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා වර්ධනයට ඉහළ ප්රමුඛත්වයක් දී ඇතැයි පැවසීය.
චීන – ශ්රී ලංකා සබඳතාවල වත්මන් අවධිය ගැන සතුට පළ කරමින් සංවාදය ආරම්භ කළ ජනාධිපති රාජපක්ෂ මැතිතුමා චීනය බලයේ සිටින ආණ්ඩු ගැන වෙනසක් නැතිව ශ්රී ලංකාවට උපකාර කළ දිගුකාලීන මිතුරෙකැයි හැඳින්වීය. ත්රස්තවාදය පරාජය කිරීමට චීනයෙන් ඉමහත් සහයෝගයක් ලැබිණ. යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා තවත් ඉහළ මට්ටමකට ළඟා විය. දිවයිනේ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය සඳහා චීනයෙන් ලැබුණු දායකත්වය එතුමා විසින් විශේෂයෙන් සිහිපත් කරනු ලැබීය.
“මහ පරිමාණ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධන ව්යාපෘති ගණනාවකට චීනය දායක වුණා. හම්බන්තොට වරාය, වරාය නගර ව්යාපෘතිය, දක්ෂිණ අධිවේගී මාර්ගය ඉන් කිහිපයක්. හම්බන්තොට වරායක් ඉදිකිරීම චීනයේ නොව ශ්රී ලංකාවේ අදහසක්. එය ඉහළ ආදායම් සහ රැකියා උත්පාදන විභවතාවක් සහිත ව්යාපෘතියක් බව අප තේරුම් ගත්තා. ඊට අරමුදල් සම්පාදනය කිරීමට චීනය ඉදිරිපත් වුණා. බොහෝ භූ දේශපාලන විශ්ලේෂණවල මේ ව්යාපෘති අර්ථ කතනය කරන්නේ ශ්රී ලංකාව චීනය ඇටවූ ‘ණය උගුලක’ සිරවීමක් ලෙස. එය එසේ නොවන බවත්, මේ මහා පරිමාණ ව්යාපෘති ජනතාවගේ ජිවන මට්ටම වර්ධනය කිරිමට ඉවහල් වන බවත්, සනාථ කරන්න මට අවශ්යයයි. ඒ සඳහා අපට උදව් කරන්න”, ජනාධිපතිවරයා චීන දූත පිරිසට පැවසීය.
ජනාධිපති ධූරයට පැමිණීමට පෙර 13 වරක් චීනයේ චාරිකා කළ තමාට චීනය අත්කරගෙන ඇති සංවර්ධනය ප්රගතිය සියැසින් දැකගැනීමට හැකි විණැයි ජනාධිපතිතුමා කීය. “ විශේෂයෙන් ග්රාමීය ප්රදේශවල විශාල සංවර්ධනයක් මා දුටුවා. මගේ ඉලක්කය ඊට සමාන සංවර්ධනයක් අපේ රටේ විශේෂයෙන් ග්රාමීය ප්රදේශවල ඇති කරන්න; ග්රාමීය ජනතාවගේ ජීවන මට්ටම දියුණු කරන්න. ඉදිරි සිව් වසර ඇතුළත වරාය නගර ව්යාපෘතියේ දෘශ්යමාන ප්රගතියක් දකින්න මම අපේක්ෂා කරනවා”, ජනාධිපතිවරයා අවධාරණය කළේය.
චීනය සමග වෙළෙඳාමේදී ශ්රී ලංකාවේ වෙළෙඳ හිඟය විශාල අගයක් ගන්නා බව පෙන්වා දුන් ජනාධිපතිවරයා එය අඩුකරනු පිණිස ශ්රී ලංකාවෙන් මිලදී ගන්නා භාණ්ඩ ප්රමාණය වැඩි කරන්නැයි දූත පිරිසේ නායකයාගෙන් ඉල්ලීමක් කළේය.
“ශ්රී ලංකාවේ පෞද්ගලික අංශය ශක්තිමත්. ඔවුන් විවිධ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරනවා. ඒ සඳහා චීන වෙළෙඳපොළ විවෘත කරන්න. ශ්රී ලංකාවේ ආයෝජනය කරන මෙන් චීන ව්යාපාරිකයින් දිරිමත් කරන්න. ශ්රී ලංකාවේ සංචාරය සදහා චීන වැසියන් උනන්දු කරවන්න. ශ්රී ලංකාවේ තේ වෙන්දීසියට සහභාගිවීමට චීනයට හැකිනම් එය ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට විශාල ශක්තියක්”, ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.
උසස් පෙළ සමත්වන ශ්රී ලංකාවේ තරුණ තරුණියන්ට විවෘතව ඇති උසස් අධ්යාපන ඉඩ ප්රස්ථා සීමාසහිත බව පැහැදිළි කළ ජනාධිපතිතුමා ඔවුන් උදෙසා තාක්ෂණ විශ්ව විද්යාලයක් ආරම්භ කිරීම චීනයට ශ්රී ලංකාවේ ආයෝජනය කළ හැකි ක්ෂේත්රයක් ලෙස හඳුන්වා දුන්නේය.
ජනාධිපතිවරයාගේ ‘සෞභාග්යයේ දැක්ම’ ප්රතිපත්ති ප්රකාශයේ අන්තර්ගත සංවර්ධන අරමුණු සපුරා ගැනීමට වචනයෙන් නොව ක්රියාවෙන්ම උදව් කිරීමට චීනය සුදානම් යැයි යං ජියෙෂි මහතා පැවසීය.
ශ්රි ලංකාව සමග බහුපාර්ශ්වික සහයෝගිතා වර්ධනයට සුදුසු ක්ෂේත්ර ගණනාවක් චීනය හඳුනාගෙන ඇත. දැනටමත් ආරම්භ කර ඇති මහා පරිමාණ ව්යාපෘති නිම කිරීමට අමරතව කෘෂිකර්මය, අධ්යාපනය, සංචාරක ව්යාපාරය, ජල සම්පාදනය, සෞඛ්යය, වෛද්ය සැපයුම්, නූතන තාක්ෂණය, ඩිජිටල් ආර්ථිකය, නිල් ආර්ථිකය ( Blue Economy) සහ ශ්රමික පුහුණුව ඉන් කිහිපයකි. චීන ශ්රී ලංකා නිදහස් වෙළෙඳ ගිවිසුම පිළිබඳ සාකච්ඡා යළි පටන් ගැනීමටත්, හම්බන්තොට කර්මාන්තපුර යෝජනා ක්රමය ඉක්මණින් නිම කිරීමටත් සැලසුම් කර ඇතැයි ද චීන දූත පිරිසේ ප්රධානියා පැවසීය.
කොවිඩ් 19 උවදුර සාර්ථක ලෙස පාලනය කළ පසු ජනාධිපති රාජපක්ෂ මැතිතුමා නිල චාරිකාවක් සඳහා චීනයට එනු ඇතැයි ඉමහත් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින බවද යං ජියේෂි මහතා සඳහන් කළේය.
චීන අන්තර්ජාතික සහයෝගීතා සංවර්ධන අධ්යක්ෂ වෑං ෂියාඕ තාවෝ, චීන විදේශ අමාත්යාංශයේ සහාය අමාත්ය ඩෙං ලි, කොළඹ චීන තානාපති කාර්යාලයේ ප්රධානී හූ වෙයි, චීන විදේශ අමාත්යාංශයේ ආසියානු කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ නියෝජ්ය අධ්යක්ෂ ජනරාල් චෙං සොං, විදේශ අමාත්ය දිනේෂ් ගුණවර්ධන, ජනාධිපති ලේකම් පී.බී. ජයසුන්දර, ජනාධිපති ප්රධාන උපදේශක ලලිත් වීරතුංග, විදේශ ලේකම් අද්මිරාල් ජයනාත් කොළඹගේ, චීනයේ ශ්රී ලංකා තානාපති ලෙස පත්කරනු ලැබ සිටින ආචාර්ය පාලිත කොහොන යන මහත්වරු සාකච්ඡාවට එක්ව සිටියහ.
(ඡායාරූප : සාගර ලක්මාල් ද මෙල් – ජනාධිපති මාධ්ය අංශය)
දීෂා පටානි Disha Patani කියන්නේ බොලිවුඩයේ දිගු ගමනක් යාමට සියලු සුදුසුකම් සපුරා ඇති නිළියක් වගේම මෝස්තර නිරූපිකාවක්. ඇය ලෝ ප්රකට කාන්තා ඇඟළුම්, විශේෂයෙන් කාන්තා යට ඇඳුම් සන්නාම රැසකට සිය දායකත්වය ලබා දෙනවා.
ඇය සිය රංගන ජීවිතය ආරම්භ කළේ වරුන් තේජ් සමඟ තෙළිඟු චිත්රපටය වන ලෝෆර් Loafer සමඟ වන අතර පසුව ඇය බොලිවුඩයට පිවිසියේ ක්රීඩා චරිතාපදානය වන එම්.එස් දෝනි, ද අන්ටෝල්ඩ් ස්ටෝරි M.S. Dhoni: The Untold Story චිත්රපටයෙනුයි.
මේ ඇයගේ උණුසුම් විලාසිතා එකතුවක්. බලන්න ඔබට ඇයව අනුකරණය කිරීමට හැකිද කියා…
The fashionworld – Text by – Thushadhavi
ගෝලීය වශයෙන් මරණයට දෙවන ප්රධාන හේතුව පිළිකා වේ. පවුල් හා සෞඛ්ය සේවා පද්ධති මත පිළිකා බර පැටවීම අඛණ්ඩව වර්ධනය වෙමින් පවුල් කෙරෙහි දැඩි ශාරීරික, මානසික හා මූල්යමය පීඩනයක් ඇති කරයි. නිතිපතා සෞඛ්ය පරීක්ෂණ ප්රතිපත්ති ශක්තිමත් වන රටවල, කල් ඇතිව හඳුනා ගැනීම සහ ගුණාත්මක ප්රතිකාර හේතුවෙන් විවිධ පිළිකා වල පැවැත්මේ වේගය වැඩි වී තිබේ.
පියයුරු පිළිකා කාන්තාවන් අතර බහුලව දක්නට ලැබෙන පිළිකාව වන අතර එය සෑම වසරකම කාන්තාවන් මිලියන 2.1 කට පමණ බලපායි. ඔක්තෝබර් මාසය පියයුරු පිළිකා පිළිබඳ දැනුවත් කිරීමේ මාසය වන අතර, මෙම රෝගය වැළඳීමේ අවදානම පිළිබඳ අවබෝධයක් ඔබට එය වළක්වා ගැනීමට හෝ මුල් අවධියේදී හඳුනා ගැනීමට අවශ්ය පියවර ගැනීමට උපකාරී වේ.
උදාසීන ජීවන රටාව – ව්යායාම නොමැතිකම පියයුරු පිළිකා වැළඳීමේ අවදානම වැඩි කරයි. නිරෝගී වැඩිහිටියන් සතියකට අවම වශයෙන් මිනිත්තු 150 ක් ව්යායාම කළ යුතු අතර ප්රබල එළිමහන් ක්රියාකාරකම් විනාඩි 75 ක් හෝ අවම වශයෙන් සතියකට දෙවරක්වත් කළ යුතුය.
මත්පැන් – පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම අවම කිරීම සඳහා මත්පැන් පානය සීමා කරන්න
දුම්පානය – විශේෂයෙන් තරුණ පූර්ව ආර්තවහරණය වන කාන්තාවන් තුළ දුම්පානය පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරයි.
තරබාරුකම – සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර වේලක්, ව්යායාම සහ ප්රශස්ථ බරක් පවත්වා ගැනීම පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම අඩු කිරීමට උපකාරී වේ.
මව්කිරි දීම – ඔබේ දරුවාට මව්කිරි දීම පියයුරු පිළිකාවෙන් ආරක්ෂා වේ. ඔබ වැඩි කාලයක් පෝෂණය කරන තරමට, ආරක්ෂිත බලපෑම වැඩි වේ!
හෝමෝන චිකිත්සාව – දිගු කාලීන භාවිතය පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරන බැවින් උපත් පාලන පෙති වසර 3-5 දක්වා සීමා කරන්න. ඒ හා සමානව, හෝමෝන ප්රතිස්ථාපන චිකිත්සාව පශ්චාත් ඔසප් වීම නාරිවේද විශේෂඥයා සමඟ එහි වාසි සහ අවාසි පිළිබඳව සවිස්තරාත්මක සාකච්ඡාවක් අවශ්ය වේ.
විකිරණ නිරාවරණය – ඔබේ විකිරණ නිරාවරණය සහ පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරන බැවින් වැළැක්විය නොහැකි නම් නැවත නැවත සීටී ස්කෑන් කිරීමෙන් වළකින්න.
වයස සහ ජාන විකෘතිය – බොහෝ පියයුරු පිළිකා හඳුනාගනු ලබන්නේ වයස අවුරුදු 50 න් පසුවය. BRCA1 සහ ජාන 2 ඇති පුද්ගලයින්ට පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත. මව, සහෝදරයා හෝ දරුවා තුළ පියයුරු පිළිකා පිළිබඳ ප්රබල පවුල් ඉතිහාසයක් ඇති කාන්තාවන්ට පිළිකා වැළඳීමේ අවදානම සහ වැළැක්වීම සහ කල්තියා හඳුනා ගැනීම සඳහා ඇති ක්රම පිළිබඳව පිළිකා විශේෂඥයා සමඟ සවිස්තරාත්මක සාකච්ඡාවක් පැවැත්විය යුතුය.
ඔසප් ඉතිහාසය – වයස අවුරුදු 12 ට පෙර සිය ඔසප් කාල පරිච්ඡේදය ආරම්භ කළ කාන්තාවන්ට සහ වයස අවුරුදු 55 දී අඛණ්ඩව රුධිර වහනය වන කාන්තාවන්ට හෝමෝන වලට දිගින් දිගටම නිරාවරණය වීම නිසා පියයුරු පිළිකා වැළඳීමේ අවදානම වැඩිය.
බර පියයුරු – ඝන පියයුරු ඇති කාන්තාවන්ට පිළිකා වැළඳීමේ අවදානම වැඩිය.
විකිරණ ඉතිහාසය – වයස අවුරුදු 30 ට පෙර පපුවට හෝ පියයුරු වලට විකිරණ නිරාවරණය වීමෙන් පසු ජීවිතයේ පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම වැඩිවේ.
හිතකර උපදෙස්: අපට වෙනස් කළ නොහැකි අවදානම් සාධක ගැන දැන ගැනීම වැදගත් වන්නේ ඇයි? ඔබට පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානමක් තිබේ නම්, ඔබ එය නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කර බැලිය යුතුය.
මැමෝග්රෑම් – මෙය පියයුරු වල එක්ස් කිරණ වන අතර පිළිකා රෝග හඳුනා ගැනීමට ඇති හොඳම ක්රමය ලෙස සැලකේ.
සාමාන්ය අවදානමක් ඇති කාන්තාවන් තුළ මැමෝග්රෑම් සමඟ පරීක්ෂණ ආරම්භ කළ යුත්තේ කවදාද: වයස 40-49: සුදුසු උපදේශනයකින් පසු කාන්තාවක් වාර්ෂිකව හෝ අවුරුදු 2 කට වරක් තිරගත කිරීම ආරම්භ කරයි
වයස 50-74: මැමෝග්රෑම් එකක් සමඟ වසර 2 කට වරක් වාර්ෂිකව හෝ පරීක්ෂාවට ලක් කිරීම රෙකමදාරු කරනු ලැබේ
වයස අවුරුදු 75 හෝ ඊට වැඩි: ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 10 ට වැඩි තාක් කල් තිරගත කිරීම දිගටම කරගෙන යන්න
බී.ආර්.සී.ඒ 1 සහ 2 විකෘති ඇති කාන්තාවන්ට, පපුවේ ප්රකිරණ ඉතිහාසය ඔන්කොලොජිස්ට් සමඟ සවිස්තරාත්මක සාකච්ඡාවකින් පසුව පරීක්ෂා කිරීම ආරම්භ කළ යුතුය.
එම්.ආර්.අයි – පියයුරු පිළිකා පරීක්ෂා කිරීමේදී මැමෝග්රෑම් සමඟ භාවිතා වේ.
ස්වයං පියයුරු පරීක්ෂණය – ඔබේ පියයුරු ගැන හුරුපුරුදු වීම සැලකිලිමත් වීමට හේතුවක් විය හැකි කුඩා ගැටිති හෝ වෙනස්කම් දැක ගැනීමට ඔබට උපකාරී වේ.
සායනික පියයුරු පරීක්ෂණය – වාර්ෂික මැමෝග්රෑම් සමඟ මෙය කළ හැකිය. මුල් අවදියේදී හඳුනාගත හොත්, වසර 5 ක පියයුරු පිළිකා වල පැවැත්ම සියයට 99 ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගන්නා අතර, සෞඛ්ය පරීක්ෂාවන්හිදී පරීක්ෂණ ප්රොටෝකෝලයන් පිළිපැදීමේ වැදගත්කම නැවත අවධාරණය කරයි!
Text by – Femina – Thushadhavi
එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිය ඩිමොක්රටික් ප්රතිවාදියා වන ජෝ බිඩන් සමඟ virtual රූපවාහිනී විවාදයකට සහභාගී වීම ප්රතික්ෂේප කර තිබෙනවා. ඔක්තෝබර් 15 වන දින මියාමි හි විවාදය සංවිධානය කරන කොමිසම මීට පෙර පවසා තිබුණේ එය දුරස්ථව සිදුවිය යුතු බවයි.
ජනපති ට්රම්ප් කෝවිඩ් -19 සඳහා ප්රතිකාර කිරීමෙන් පසුවයි මෙම තීරණය ගෙන තිබෙන්නේ. තම ප්රතිවාදියා “ආරක්ෂා” කිරීම සඳහා සැලසුම් කර ඇති පියවරක් සඳහා තම කාලය නාස්ති නොකරන බව මේ සම්බන්ධයෙන් සිය ස්ථාවරය පැහැදිලි කරමින් ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.
ට්රම්ප් “කෝවිඩ් සහ ආර්ථිකය පිළිබඳ අසාර්ථකත්වයන්” සම්බන්ධයෙන් වගවීම මග හැරීමට උත්සාහ කරන බව බිඩෙන්ගේ ප්රචාරක ව්යාපාරය මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් පවසා තිබෙනවා.
සැප්තැම්බර් 30 වන දින පැවති පළමු ජනාධිපති විවාදය අපහාස හා බාධා කිරීම් වලට භාජනය විය. මයික් පෙන්ස් සහ කමලා හැරිස් අතර බදාදා රාත්රියේ පැවති උප ජනාධිපති විවාදය ද මතභේදාත්මක විය.
එක්සත් ජනපද මැතිවරණය නොවැම්බර් 3 දා පැවැත්වේ.
නවතම මත විමසුම් වලින් පෙනී යන්නේ බිඩෙන් ජාතික වශයෙන් ඉදිරියෙන් සිටින බවයි. නමුත් ප්රතිඵල බොහෝ විට තීරණය වන්නේ වැඩි ආසන ගණනක් හිමි ප්රාන්තවල බලය දිනා ගන්නේ කවුරුන් විසින් ද යන්න මතය.
අද (08) ෆොක්ස් බිස්නස් චැනල් සමඟ දුරකථන සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් ජනපති ට්රම්ප් සෞඛ්යය සහ ආර්ථිකය සඳහා උත්තේජක පැකේජයක් කරා ගමන් කිරීමේ හැකියාව ඇතුළු ප්රධාන කරුණු ගණනාවක් පිළිබඳව අවධානය යොමු කළේය. එහෙත් විවාද ආකෘතිය පිළිබඳ ඔහුගේ අදහස් වඩාත් අවධානයට ලක් විය.
ට්රම්ප් පැවසුවේ “මම පෞද්ගලික විවාදයක් සඳහා මගේ කාලය නාස්ති කරන්නේ නෑ. පරිගණකයක් පිටුපස වාඩිවී සිටීම හාස්යජනක යි. මම අතථ්ය විවාදයක් කරන්න සූදානම් නැහැ‘
මීට පෙර කොවිඩ්ට ධනාත්මක බව පරීක්ෂා කළ ට්රම්ප්ගේ ප්රචාරක කළමනාකරු බිල් ස්ටෙපියන්ගේ ප්රකාශයක් වූයේ, “ජෝ බිඩෙන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා ඉක්මන් වීමට” කොමිසමේ තීරණය “කණගාටුදායක” බවත්, විවාදයට පෙර ට්රම්ප් “බහුවිධ ඍණාත්මක පරීක්ෂණ” පළ කරනු ඇති බවත්ය. ජනපතිවරයා ඒ වෙනුවට රැළියක් පවත්වන බව ඔහු පැවසීය.
තම සෞඛ්ය තත්වය පිළිබඳව ට්රම්ප් පැවසුවේ “මම පරිපූර්ණ භෞතික නිදර්ශකයක් බැවින් මම ආපසු ආවා” යනුවෙනි.
ඔහු කියා සිටියේ තමා බොහෝ “චිකිත්සක” ගැනීම නතර කර ඇති නමුත් තවමත් ස්ටෙරොයිඩ් ලබා ගනිමින් සිටින බවත් නැවත ඉක්මනින් “ඉක්මනින්” කෝවිඩ් සඳහා පරීක්ෂා කරන බවත්ය.
ඔහුට දැන් කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් නොමැති බව ඔහුගේ වෛද්යවරයා පැවසුවද, ජනාධිපතිවරයා පළමු වරට ආසාදනය වූයේ කවදාද සහ ඔහු තවමත් බෝ විය හැකිද යන්න පිළිබඳ ප්රශ්න තවමත් පවතී.
ජනාධිපතිවරයා සමඟ කටයුතු කළ සහ ධනාත්මක බව පරීක්ෂා කළ බොහෝ පුද්ගලයින්ගේ නම් දැන් දන්නා නමුත් ධවල මන්දිරයේදී කීදෙනෙක් නිරාවරණය වී ඇත්ද යන්න තවමත් පැහැදිලි නැත. නව කෝවිඩ් ආරක්ෂණ පියවරයන් එහි ක්රියාත්මක වේ.
ට්රම්ප් අද (8) කියා සිටියේ “කවුරුහරි ඇතුළට ආවා, මිනිසුන් ආසාදනය වුණා” නමුත් ඔහු වැඩි විස්තර ලබා දුන්නේ නැත.
ට්රම්ප්ගේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තේරීම නිවේදනය කරමින් පසුගිය සැප්තැම්බර් 26 වන දින පැවති රැස්වීම “සුපිරි පැතිරීමේ” සිදුවීමක් ලෙස දැක ඇති අතර, සහභාගී වූවන් ගණනාවක් ධනාත්මක බව පරීක්ෂා කර ඇත.
බිඩෙන් මීට පෙර සයිබර් වේදිකාවක් ගැන සැලකිලිමත් වූ අතර වෛද්ය විශේෂඥයන් ඉදිරියට ගියහොත් තමා සහභාගී වන බව පවසා තිබේ.
අතථ්ය විවාදය පිළිබඳව ට්රම්ප්ගේ අදහස් දැක්වීමෙන් පසු ඔහු පැවසුවේ, “ජනාධිපතිවරයා කුමක් කරනු ඇත්දැයි අපි නොදනිමු. ඔහු සෑම තත්පරයකදීම තම අදහස වෙනස් කරනවා”
කණ්ඩායම් සන්නිවේදන අධ්යක්ෂ කේට් බෙඩිංෆීල්ඩ්ගේ ප්රකාශයක් මගින් බිඩෙන් අතථ්ය විවාදයකට සූදානම් කර ඇත.
මේ පිළිබද අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ “ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පැහැදිලිවම ඡන්දදායකයින්ගේ ප්රශ්නවලට මුහුණ දීමට කැමති නැහැ. එහි ප්රතිඵලයක් වශයෙන්, ජෝ බිඩෙන් ඔක්තෝබර් 15 වන දින ඡන්දදායකයින්ගෙන් ප්රශ්න ඇසීමට සුදුසු ස්ථානයක් සොයා ගනු ඇත.”
1992 සිට සෑම අපේක්ෂකයෙකුම කළාක් මෙන් ඡන්දදායකයින්ට “අපේක්ෂකයින් දෙදෙනාගේම ප්රශ්න කෙලින්ම ඇසීමට අවස්ථාවක් තිබේ” යනුවෙන් කණ්ඩායම නගර සභා ශෛලියේ විවාදය ඔක්තෝබර් 22 දක්වා ගෙන යන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.
“ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මුලින්ම එය ප්රතික්ෂේප කළේ නම් එය ලැජ්ජාවක්” ඇය පැවසුවාය.
තෙවන විවාදය ඔක්තෝබර් 22 වන දින ටෙනසිහි පැවැත්වීමට සැලසුම් කර තිබූ නමුත් එම විවාදයේ අනාගතය ද තීරණය කර නොමැති බව පෙනේ.
මිනිත්තු 90 ක දෙවන විවාදය මියාමි හි ඇඩ්රියන් ආර්ෂ්ට් ප්රසාංගික කලා මධ්යස්ථානයේදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ අතර, ප්රදේශවාසීන් ප්රේක්ෂකයින්ගෙන් ප්රශ්න ඇසීමට සූදානමින් සිටියේය.
කොමිසම කියා සිටියේ මේ සම්බන්ධ සියලු දෙනාගේ සෞඛ්යය හා ආරක්ෂාව ආරක්ෂා කිරීම සඳහා මෙම තීරණය ගෙන ඇති බවයි.
අධික ලෙස කොවිඩ් උත්තේජක පැකේජයක් සම්බන්ධයෙන් තමා ඩිමොක්රටිකයින් සමඟ සාකච්ඡා අත්හරින බව ජනාධිපති අඟහරුවාදා ප්රකාශ කර ඇති නමුත් කොටස් වෙලඳපොළ ඍණාත්මක ප්රතිචාරයකින් පසුව ඔහු කියා සිටියේ තනි ගනුදෙනු සඳහා එකඟ වීමට උත්සාහ කරන බවයි.
අද ඔහු වඩාත් විචක්ෂණශීලී වූ අතර, ගැටළු ගණනාවක් සම්බන්ධයෙන් ගනුදෙනුවකට එළඹීමේ “ඇත්තෙන්ම හොඳ” අවාසි තමා දුටු බව පැවසීය.
“අපි ඉතා ඵලදායී සාකච්ඡා කිහිපයක් ආරම්භ කරනවා,” ඔහු පැවසීය.
ප්රගතියේ ප්රධාන අංශ වූයේ ගුවන් සමාගම් සඳහා ආධාර සහ කම්කරුවන් සඳහා ඩොලර් 1,200 (ඩොලර් 930) ක උත්තේජක චෙක්පතකි.
භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්ටීවන් මුන්චින් යටතේ රිපබ්ලිකානුවන් සහ සභා කථානායක නැන්සි පෙලෝසි යටතේ ඩිමොක්රටික් පාක්ෂිකයින් නිතිපතා සාකච්ඡා කරමින් සිටියද ඔවුන්ට වියදම් කිරීමට අවශ්ය ප්රමාණය අනුව වෙනස් වී ඇත.
ට්රම්ප් සහ බිඩෙන් මහතා අතර පසුගිය සතියේ සිදු වූ යුදවාදී සංදර්ශනයට සාපේක්ෂව පසුගිය බදාදා රාත්රියේ ඌටාහි සිදුවීම සුමට සන්නිවේදකයන් දෙදෙනෙකු අතර සිවිල් විවාදයක් විය. නමුත් උණුසුම් වචන කිහිපයක් හුවමාරු විය.
කොරෝනා වයිරසයේ මාරාන්තික බව ගැන පෙන්ස් මහතා සහ ජනාධිපතිවරයා හිතාමතාම ඇමරිකානුවන් නොමඟ යවන බවට හැරිස් මහත්මිය චෝදනා කළාය.
ධවල මන්දිරයේ වසංගත උපාය මාර්ගය පිටපත් කිරීම ගැන බිඩෙන්-හැරිස් ව්යාපාරයට පෙන්ස් මහතා චෝදනා කළේය.
මිනසෝටා හි අප්රිකානු ඇමරිකානු ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ් ඝතනය කිරීම ගැන පෙන්ස් මහතා කම්පනය පළ කළේය. එහෙත් ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “පසුව ඇති වූ කැරලි සහ කොල්ලකෑම් සඳහා නිදහසට කරුණක් නැත.”
හැරිස් මහත්මිය කියා සිටියේ සුදු අධිපතිවාදීන් හෙළා දැකීම ජනාධිපතිවරයා ප්රතික්ෂේප කළ බවයි.
බීබීසීයේ උතුරු ඇමරිකානු වාර්තාකරු ඇන්තනි සර්චර් පවසන්නේ එය අමතක නොවන බවත්, ශක්තිමත් අවස්ථා කිහිපයක් සහ දෙකටම පැකිලීම් කිහිපයක් ඇති බවත්, නමුත් එවැනි ප්රතිඵලයක් ඩිමොක්රටිකයන්ට ශුභ ආරංචියක් වනු ඇති බවත්ය.
බී.බී.සී ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ