Blog

  • මල් පමණක් හිමි කටු අනෝදා ගස්වලින් ‘සරු ඵලදාවක් ගන්න’ රහස් මෙන්න

    මල් පමණක් හිමි කටු අනෝදා ගස්වලින් ‘සරු ඵලදාවක් ගන්න’ රහස් මෙන්න

    ගෙවතුවල වැවෙන අනෝදා ශාකයේ කෙතරම් මල් හටගැනුනද, ඊට සමානුපාතික පලදාවක් නොලැබෙන බව බොහෝ දෙනා නගන මැසවිල්ලකි. සෑදෙන මල් බොහොමයක් වියලී හැලී යන බව ඔවුන්ගේ සුලභ අත්දැකීමක් වේ. මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ මල් පරාගනය නොවීමයි.

    මධ්‍යම ඇමරිකානු සම්භවයක් දරන කටු අනෝදා ශාකය ආදිකාලීන අප්‍රිකානු හා දකුණු ඇමරිකානු වැසියන් අතර භාවිතා වන්නේ ආහාරයක් පමණක් නොව ඖෂධීය ශාකයක්ද වශයෙනි. ඔවුන්ගේ පාරම්පරික ගැමි ප්‍රතිකාර වලදී පිළිකා වලින් වැලකීමට, දියවැඩියා තත්වය මගහරින්නට, උදරගත පනුවන් නසන්නට, අක්මා ප්‍රදාහයන්ට ප්‍රතිකාරයක් ලෙස ආදී වශයෙන් අනේකවිධ ප්‍රතිකාර සඳහා අනෝදා ශාකයේ කොටස් භාවිතා කර තිබේ.

    මේ වනවිට කටු අනෝදා ශ්‍රී ලංකාවේද ජනප්‍රිය පළතුරක් බවට පත්වී හමාරය. දශක කීපයකට ඉහතදී ඌන භාවිත පළතුරක් ලෙස මෙය හැඳින්වූවත්, ශාකයේ විවිධ කොටස් ගැන මෑතකාලීනව මෙරට තුලද ප්‍රසිද්ධියට පත්වූ ඖෂධීය වටිනාකම හේතුවෙන් මෙම තත්වය ඇතිවූවා යයි සිතිය හැකිවේ. අනෝදා වලින් සාදන බීම වර්ග, රසකැවිලි, අයිස්ක්‍රීම්, පලතුරු යුෂ පමණක් නොව අතුරුපසක් ලෙසද අනෝදා ගෙඩියේ ඉදුණු මදය ලොව පුරා ජනප්‍රිය වී තිබේ.

    ගෙවතුවල වැවෙන අනෝදා ශාකයේ කෙතරම් මල් හටගැනුනද, ඊට සමානුපාතික පලදාවක් නොලැබෙන බව බොහෝ දෙනා නගන මැසවිල්ලකි. සෑදෙන මල් බොහොමයක් වියලී හැලී යන බව ඔවුන්ගේ සුලභ අත්දැකීමක් වේ. මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ මල් පරාගනය නොවීමයි. ස්ත්‍රී හා පුරුෂ කොටස් යන දෙකම, එක මලක් තුල තිබුණත්, යම්කිසි කාල පරතරයක් සහිතව ඒවා පරිණතවීම නිසා, ස්වාපරාගනය යන සිද්ධිය වැළකී යන්නේය.

    කලින් ස්ත්‍රී කොටස් මේරීමේ ‘ප්‍රජායාපරිනතිය’ යන මෙම සිද්ධියේ අරමුණ වන්නේද, ගතිගුණ පිටස්තරයින් හා මිශ්‍රකරමින් තම වර්ගයාගේ ප්‍රාවේණික දියුණුවට මංපෙත් විවර කරවන පරපරාගනයට වැඩි අවස්ථාවක් සලසාදීමයි. අවාසනාව වන්නේ පරපරාගන කාරකයින් වන කොලියොප්ටෙරා ගෝත්‍රයට අයත් කුඩා කුරුමිණි විශේෂ, අනෝදා සම්භවය ලැබූ ප්‍රදේශයන්හි සිටියත් මේ වනවිට අනෝදා වාණිජව වැඩිපුර වගාකරන ප්‍රදේශයන්හි වාසය නොකිරීමයි. ඒ නිසා පරාගනය මගහැරී මොහොමයක් මල්  හැලී යනු දක්නට හැකිය.

    “වෙනත් කෘමීන් මගින් හෝ පරාගනය සම්පූර්ණ කරගැනීමට හැකි ව්‍යුහයක් අනුව නෙවෙයි මල සකස් වෙලා තිබෙන්නේ. අනෙක් අතට කෘමීන්ව කැන්දා ගතහැකි සුවඳ, වර්ණය ආදී ලක්ෂණ පවා මලෙහි පිහිටලා නෑ.”

    එසේ පවසන්නේ හොරණ පලතුරු පර්යේෂණ හා සංවර්ධන ආයතනයේ සහකාර කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්‍ෂ අයි. කළුබෝවිල මහත්මියයි. අනෝදා ප්‍රභේද වැඩිදියුනු කිරීම වෙනුවෙන් අභිජනන වැඩසටහන් මෙහෙයවන්නේ ඇය විසින්ය.

    කෘමිකාමී පරාගනයක් සිදුකිරීම සඳහා පුෂ්ප ව්‍යුහය හා ලිංගික කොටස්වල පරිනත කාලපරාසයන් සකස්කලද, පරාගකාරකයින් ගෙන්වාගැනීමට කටයතු පිලියෙලවී නොමැතිනම්, අපට ඇති විකල්පය වන්නේ කෘතිම පරාගන පිළිවෙත්වලට අනුගත වීමයි. අනෝදා පුෂ්පයෙහි පළමුව පරිනත වන්නේ ස්ත්‍රී කොටස්ය. මල යන්තම් විවෘත වෙත්දීම පෙනෙන්නට  ඇති බුබුලාකාර හැඩ, ඇලෙනසුලු  ද්‍රව්‍යයක් ශ්‍රාවය කරගත් කලංකය පරාග පිළිගැනීමට සුදානමින් සිටී. එම පුෂ්පයෙහි පුරුෂ කොටස් තවම මෝරා නැත. ඒවා කලංකයට පහලින් තරමක් විශාල වලයක, සුදු පැහැතිව එකිනෙකට තදවී පිහිටන අතර එම නිසා පරාගනය පිණිස වෙනත් මලකින් එකතු කරගත් පරාග, දියසායම් පින්සලක ආධාරයෙන් පින්තූරෙයේ දක්වා ඇති ආකාරයට කලංකය මත තැවරිය යුතුවේ.

    “පරාගන කටයුත්ත සඳහා හොඳම වෙලාව වෙන්නේ උදේ 7.00 සිට දහවල් 1.00 අතර කාලයයි. පින්සලට ගත් පරාග මලෙහි තැවරීමට යාමේදී වඩාත් පහසුවීම සඳහා, බාගෙට පෙති දිගහැරුණු මලෙහි පෙති ඇඟිලි තුඩු වලින් පලල්කර වැඩිපුර විවෘත කරගැනීමට හෝ පෙත්තෙක් දෙකක් ගලවා දමා ඉඩ සලසා ගැනීම හෝ කරන්න පුළුවන්. පරාග ලබාගැනීම එම ගසේම පිපුණු වෙනත් මලකින් හෝ වෙනත් ගසක හටගත් මලකින් හෝ සිදුකල හැකියි.” කළුබෝවිල මහත්මිය වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.

    පරාග නෙලාගනීමේ ක්‍රමයද අපහසු නැත. හොඳින් පෙති විවෘත වූ පුෂ්පයක් යනු පරාගධානි පරිනතවීමට සූදානම් වූ එකකි. මේ වනවිට එහි ස්ත්‍රී කොටස් පරාගනය නොවී දුඹුරු පැහැවී හෝ ස්වභාවිකව පරාගනය වී හෝ තිබිය හැකිය. මෙවැනි මල් කීපයක් සවස් කාලයේදී කුඩා තෙල් කඩදාසි බෑග් වලින් ආවරණය කර තැබිය යුතු අතර පසුදා උදෑසන වනවිට මලේ පෙති, පරාගධානිත් සමග බෑගය තුලට වැටී තිබෙනු ඇත. සියල්ල පීරිසියක් මතට හලා, පෙති කොටස් ඉවත්කර පරාගධානි හා පරාග වෙන්කර ගත හැකිවේ. පින්සලෙහි අලවාගෙන වෙනත් මලක කලංකය මත තැවරිය යුතුවන්නේ මෙලෙස වෙන්කරගන්නා ‘කුඩු’ වැනි කොටස්ය.

    ස්වභාවිකව හටගන්නා අනෝදා ගෙඩි වක්‍රව විශාලවීම සුලභ අත්දැකීමකි. මෙය සිදුවන්නේද පරාගනයේ ගැටළුවක් නිසාය. ස්වභාවික පරාගනයට ඇති අපහසුතාව නිසා පරාගනය සිදුවුවද, ප්‍රමාණවත් පරාග සංඛ්‍යාවක් කලංකය මත පතිතවන්නේ ඉතා කලාතුරකින් වන අතර ඒ නිසා ඩිම්බකෝෂය තුල පිහිටන සියලු ඩිම්බ සංසේචනය වන්නේ නැත. එහි ප්‍රතිපලය වන්නේ සංසේචනය වූ ඩිම්බ පිහිටන ප්‍රදේශයන්හි ඩිම්බකෝෂ බිත්තිය පමණක් වර්ධන උත්තේජය ලබමින් පලයක් බවට වර්ධනය වුවත් අනෙක් ප්‍රදේශ එතරම් සාර්ථකව මංසල බවට පත් නොවීමයි.

    එක පැත්තක් වර්ධනය වනවා යනු ගෙඩිය වක්‍ර වීමකි. මෙය මගහැර වැඩි වෙළඳ වටිනාකමක් සහිත බොහෝ දුරට සමමිතික හැඩයකින් යුත් විශාල අනෝදා ඵලයක් ලබාගැනීමට නම් බුබුලාකාර කලංකය මත සම්පුර්ණයෙන් තැවරෙන පරිදි පරාග ඇතිරීම කල යුතුය. මෙහිදී කලංකයට හානි වියහැකි බැවින් පින්සල ඒ මත චලනය කලයුත්තේ ඉතා ප්‍රවේසමෙනි. පරාගනය සම්පූර්ණ වූ පුෂ්ප එකවරම පල බවට වර්ධනය නොවී තිබිය හැකිය. මාස 5 ක් පමණ දක්වා වුවවද මේ පුෂ්ප දුඹුරු පැහැ ගැන්වී අක්‍රියව පැවතිය හැකි අතර වර්ධනය ඇරඹුණු පසු මාස තුනක් පමණ කාලයකදී ඵලය මෝරා යමින් වැඩීම සම්පූර්ණ කරගනී.

    තාක්ෂණික තොරතුරු – අයි. කළුබෝවිල හොරණ

    සටහන – සනත් එම්. බණ්ඩාර

  • 2019-20 වසරේ ශූරයින් ලෙසින් සී. සී. සී. කණ්ඩායම කිරුළු පළඳී

    2019-20 වසරේ ශූරයින් ලෙසින් සී. සී. සී. කණ්ඩායම කිරුළු පළඳී

    ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ මෙහෙයවීමෙන් පැවැති අන්තර් සමාජ ප්‍රධානතම ලීග් ක්‍රිකට් තරගාවලියේ 2019-20 වසරේ ශූරයින් ලෙසින් සී. සී. සී. කණ්ඩායම කිරුළු පළඳිද්දී තරගාවලියේ අවසන් දිනය තෙක්ම අනුශූරතාව හිමිකර ගනු ලබන්නේ කවුරුන්ද යන්න පැවැති අවිනිශ්චිතභාවය බිඳ දමමින් එහි අනුශූරතාව දිනා ගැනීමට එන්. සී. සී. කණ්ඩායම අද (27 දා) සමත්විය. අසල්වැසි ක්‍රීඩා සමාජ 2 ක් වන සී.සී.සී. සහ එන්.සී.සී. ශූරතාව සහ අනුශූරතාව දිනා ගැනීම විශේෂත්වයක් විය. 

    තරගාවලියේ අනුශූරතාව හිමිකර ගැනීම වෙනුවෙන් එන්. සී. සී. සහ හලාවත මේරියන්ස් අතර ප්‍රබල සටනක් පැවැතිය අතර එහිදී අනුශූරතාව හිමිකර ගැනීමට නම් අවසන් සති අන්තයේදී දෙපිළටම පූර්ණ තරග ජයග්‍රහණ වාර්තා කිරීම අනිවාර්යය විය. ඒ අනුව කෝල්ට්ස් ක්‍රීඩා සමාජයට එරෙහිව කොළඹ සී. සී. සී. පිටියේ පැවැති තරගයෙන් ඉනිමක සහ ලකුණු 79 ක ජයක් වාර්තා කරමින් හලාවත මේරියන්ස් කණ්ඩායමේ ප්‍රසාද ලකුණු සංඛ්‍යාව අභිබවා යෑමට එන්.සී.සී. පිල සමත්විය. 

    එන්. සී. සී. පිලට වඩා ප්‍රසාද ලකුණු 4.785 ක් ඉදිරියෙන් සිටිමින් හලාවත මේරියන්ස් පිල සුපර් 8 තරග වටයේ අවසන් හෙවත් සී. සී. සී. පිලට එරෙහි තරගයට අවතීර්ණ වුවත් බලාපොරොත්තු වුණු පූර්ණ තරග ජයග්‍රහණය ලබා ගැනීමට නොහැකි වීම මත හලාවත මේරියන්ස් පිලේ අනුශූරතා බලාපොරොත්තු සිහිනයක් බවට පත්විය. 

    පළමු ඉනිමේදී ලකුණු 171 ක වාසියක් හිමිකර ගනිමින් පූර්ණ තරග ජයග්‍රහණයකට අවශ්‍ය අඩිතාලම එක් කර ගැනීමට හලාවත මේරියන්ස් පිලට හැකියාව ලැබුණත් දෙවැනි ඉනිමේදී කුසල් මෙන්ඩිස් ඇතුළු සී. සී. සී. පිතිකරුවන් දක්වන ලද දක්ෂතාවලට අභියෝගයක් එල්ල කිරීමට මේරියන්ස් පන්දු යවන්නන්ට නොහැකි විය.

    එහිදී කුසල් මෙන්ඩිස් සහ අශාන් ප්‍රියන්ජන් එක්ව එක් කරන ලද ශතක සම්බන්ධතාව හේතුවෙන් සී. සී. සී. දෙවැනි ඉනිමට කඩුලු 4 කට ලකුණු 494 ක් දක්වා දැවැන්ත ලකුණු සංඛ්‍යාවක් රැස් කිරීමට හැකියාව ලැබුණා පමණක් නොව දෙවැනි ඉනිමේදී හලාවත මේරියන්ස්ට එරෙහිව ලකුණු 324 ක ඉලක්කයක් ලබා දීමේ හැකියාවද ලැබිණ. 

    චතුරංගගේ තුන් ඉරියව් දක්ෂතා එන්. සී. සී. ජය ඉක්මන් කරවයි

    සී. සී. සී. පිටියේ පැවැති මෙම තරගයේදී ඉනිමක පරාජයෙන් බේරීමේ සටනක නිරත වුණු කෝල්ට්ස් දෙවැනි ඉනිම ලකුණු 157 කට සීමාවීමත් සමඟ එතෙක් හලාවත මේරියන්ස් කණ්ඩායම අතර දෝලනය වුණු අනුශූරතාවෙහි සින්නක්කර අයිතිය එන්. සී. සී. කණ්ඩායමට හිමිවිය.

    දෙවැනි දිනයේදී ආබාධයකට ගොදුරු වුණු ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් අද දිනයේදී පන්දුවට පහර දීමෙන් වැළකී සිටීම මෙම තරගය දිවා ආහාරයටත් ප්‍රථම අවසන් වීමට හේතු විය. දෙවැනි දිනයේදී ලකුණු 30 ක් ලබා සිටියදී මැතිව්ස්ගේ බත් කෙණ්ඩ ආශ්‍රිත මස් පඬු පෙරැළී යෑමේ ආබාධයකට ගොදුරු වූයෙන් ඉනිම අත්හිටුවීමට තීරණය කළේය.

    අනුශූරතාවය දිනා ගැනීමට එන්. සී. සී. පිලට ජයග්‍රහණය අනිවාර්යය වූ මෙම තරගයේදී පළමු ඉනිමේදී ලකුණු 56 කට කඩුලු 5 ක් දවා ගත් චතුරංග ද සිල්වා දෙවැනි ඉනිමේදීත් ලකුණු 81 කට කඩුලු 4 ක් දවා ගනිමින් සිය කණ්ඩායමේ ජයග්‍රහණය ඉක්මන් කළේය. ඒ අනුව ඔහු සමස්ථ තරගයේදී ලකුණු 137 කට කඩුලු 9 ක් බිඳ හෙළූ අතර පන්දුවට පහර දෙමින් පළමු ඉනිමේදී ලකුණු 41 ක් ලබා ගත්තේය.

    එන්.සී.සී.පළමු ඉනිම පන්දු වාර 88.2කදී ලකුණු 458යි – (ඇන්ජලෝ පෙරේරා 107, කමිල් මිෂාර 72*, ළහිරු උදාන 66, නිරෝෂන් දික්වැල්ල 57, සහන් ආරච්චිගේ 44, චතුරංග ද සිල්වා 41, දුෂ්මන්ත චමීර 28, දිල්රුවන් පෙරේරා 119/4, ප්‍රභාත් ජයසූරිය 117/4)

    කෝල්ට්ස් පළමු ඉනිම පන්දුවාර 51 කදී ලකුණු 222 යි – (ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් 52, සධීර සමරවික්‍රම 39, ඩිල්රුවන් පෙරේරා 27, නිසල් තාරක 22, අකිල ධනංජය 22, චතුරංග ද සිල්වා 56/5, අෂේන් ඩැනියෙල් 59/2, ලසිත් ඇඹුල්දෙණිය 47/2)

    කෝල්ට්ස් දෙවැනි ඉනිම පන්දුවාර 48.2 කදී ලකුණු 157 යි – (සධීර සමරවික්‍රම 72, ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් 30, නිසල තාරක 15, ඩිල්රුවන් පෙරේරා 12, චතුරංග ද සිල්වා 81/4, අෂේන් ඩැනියල් 47/3, දුෂ්මන්ත චමීර 12/2)

    කුසල් සහ අශාන් ශතක සම්බන්ධතාවයක 

    දෙවැනි දින ඇතුළත ලකුණු 76 ක් තුළ කඩුලු 3 ක් බිඳ වැටී තිබියදී පිටියට පිවිසි කුසල් මෙන්ඩිස් සහ ලසිත් අබේරත්න තෙවැනි දින උදෑසන වරුවේ තම කඩුලු ආරක්ෂා කරගනිමින් මුලු ලකුණු සංඛ්‍යාව ලකුණු 170 ක් දක්වා ඉහළ දැමූහ. එහිදී ලසිත් අබේරත්න ලකුණු 56 කට දැවී ගිය නමුත් සිය කඩුල්ල ආරක්ෂා කරගත් කුසල් අශාන් ප්‍රියන්ජන් සමඟ එක්ව පූර්ණ තරග ජයග්‍රහණයක් පිළිබඳව හලාවත මේරියන්ස් පිල තබා තිබූ බලාපොරොත්තු ඈතට රැගෙන ගියහ.

    එහිදී කුසල් මෙන්ඩිස් තම ලකුණු 157 ක ඉනිම සදහා පන්දු 183 කට මුහුණ දුන් අතර ඒ සඳහා හයේ පහර 4 ක් සහ හතරේ පහර 14 ක් ඇතුළත් කර ගත්තේය. ඔහුට අනගි සහායක් ලබා දුන් අශාන් ප්‍රියන්ජන් වේගවත් පිතිහරඹයක නිරත වෙමින් පන්දු 172 කදී ලකුණු 170 ක් රැස් කර ගන්නා ලද්දේ හයේ පහර 3 ක් සහ හතරේ පහර 24 කින් සිය ඉනිම වර්ණවත් කර ගනිමිනි. ඔවුන් දෙදෙනා අතර පස්වැනි කඩුල්ලේ සම්බන්ධතාවය ලකුණු 192 කි. 

    සී.සී.සී පළමු ඉනිම පන්දු වාර 59.5දී ලකුණු 287 – (ලසිත් අබේරත්න 68, ළහිරු මධුශංඛ 45, අෂාන් ප්‍රියංජන් 35, ලක්ෂාන් සඳකැන් 35,විශ්ව ප්‍රනාන්දු 16*, වනිඳු හසරංග 23, නිමේෂ් විමුක්ති 59/5, අසිත ප්‍රනාන්දු 75/3

    හලාවත මේරියන්ස් පළමු ඉනිම පන්දුවාර 87 කදී කඩුලු 9 ට ලකුණු 458 යි – ඕෂධ ප්‍රනාන්දු 85, ලසිත් කෲස්පුල්ලේ 50, රමේෂ් බුද්ධික 56, ෂෙහාන් ජයසූරිය 108, පුලින තරංග 34, කසුන් විදුර 61, තික්ෂිල ද සිල්වා 20, නිමේෂ් විමුක්ති 12, මාලින්ද පුෂ්පකුමාර 106/4, ලක්ෂාන් සඳකැන් 112/3)

    සී.සී.සී. දෙවැනි ඉනිම පන්දුවාර 97 කදී කඩුලු 4 කට ලකුණු 494 යි – (අශාන් ප්‍රියන්ජන් 170, කුසල් මෙන්ඩිස් 157, මිනෝද් භානුක 25, ලසිත් අබේරත්න 56, වනිඳු හසරංග 51, රොන් චන්ද්‍රගුප්ත 14, තික්ෂිල ද සිල්වා 44/2, ෂෙහාන් ජයසූරිය 53/2, නිමේෂ් විමුක්ති 175/2)

    හලාවත මේරියන්ස් දෙවැනි ඉනිම පන්දුවාර 9 කදී කඩුලු 2 ක් දැවී ලකුණු 52 යි – (ලසිත් කෲස්පුල්ලේ 42, ලසිත් අබේරත්න 23/2)

    සැරසන්ස් පරාජයෙන් බේරෙයි

    දිනේෂ් චන්දිමාල්ගේ ත්‍රිත්ව ශතකය සමඟින් ලබා ගත් ලකුණු 642 ට පිළිතුරු ඉනිම ක්‍රීඩා කළ සැරසන්ස් පළමු ඉනිම ලකුණු 259 කට සීමා වූයෙන් නැවතත් පන්දුවට පහර දීමේ අවස්ථාව සැරසන්ස් පිලට ලබා දීමට යුද හමුදා කණ්ඩායම තීරණය කළේය. එහෙත් තෙවැනි දින අවසනදී සැරසන්ස් කණ්ඩායමේ කඩුලු 5 ක් පමණක් දවා ගැනීමට යුද හමුදා පන්දු යවන්නන් සමත්වීම මත පළමු ඉනිමේ ගෞරවය යුද හමුදා පිලට හිමිවෙමින් තරගය ජය පැරදුමෙන් තොරව අවසන් විය. 

    යුද හමුදාව පළමු ඉනිම පන්දුවාර 156.2 කදී කඩුලු 8 ට ලකුණු 642 යි – (දිනේෂ් චන්දිමාල් 354, අශාන් රන්දික 63, තුලින ඩිල්ෂාන් 19, පැතුම් ඩිල්ෂාන් 67, ලක්ෂාන් එදිරිසිංහ 45, ජනිත් සිල්වා 35, හේෂාන් හෙට්ටිආරච්චි 16*, ප්‍රමෝද් මදුවන්ත 90/2, සාලිය සමන් 97/2, මොහොමඩ් ඩිල්ෂාඩ් 86/2)

    සැරසන්ස් පළමු ඉනිම පන්දුවාර 69.5 කදී ලකුණු 259 යි – (සාලිය සමන් 45, සුධීර තිලකරත්න 30, ප්‍රවීන් සඳමාල් 22, ගමිඳු අමරසිංහ 95, සිතාර ගිම්හාන් 26, සික්කුගේ ප්‍රසන්න 72/5, දුශාන් විමුක්ති 55/3)

    සැරසන්ස් දෙවැනි ඉනිම පන්දුවාර 35 කදී කඩුලු 5 කට ලකුණු 76 යි – (සිතාර ගිම්හාන් 31, රනිත ලියනාරච්චි 13*, අෂේන් බණ්ඩාර 16*සික්කුගේ ප්‍රසන්න 29/3)

    ශානුක දුලාජ් බී. ආර්. සී. පිලට ජීවය දෙයි 

    පළමු ඉනිම 2 දීම ලකුණු 400 සීමාව ඉක්මවූ මෙම තරගයද ජය පැරදුමෙන් තොරව අවසන් විය. බී. ආර්. සී. පිල වෙනුවෙන් ශානුක දුලාජ් ලකුණු 143 ක් ලබා බී. ආර්. සී. පිල ලකුණු 400 සීමාවෙන් ඔබ්බට යෑමට අවශ්‍ය අඩිතාලම එක් කළේය. 

    රාගම පළමු ඉනිම පන්දුවාර 134.1 කදී ලකුණු 491 යි – (උදාර ජයසුන්දර 158, ළහිරු තිරිමාන්න 140, බිනුර ප්‍රනාන්දු 52, අමිල අපෝන්සු 38, ශෂික දුල්ශාන් 21, සුපේෂල ජයතිලක 18, ඉෂාන් ජයරත්න 36, හෂේන් රාමනායක 80/3, දුවිඳු තිලකරත්න 136/3)

    බී. ආර්. සී. පළමු ඉනිම පන්දුවාර 110.4 කදී ලකුණු 406 යි – (ශානුක දුලාජ් 143, නිසල් ෆ්‍රන්සිස්කෝ 50, ලසිත් ලක්ෂාන් 32, භානුක රාජපක්ෂ 50, දේශාන් ඩයස් 13, රමින්ද විජේසූරිය 22, හෂේන් රාමනායක 56, උමේෂ්ක මොරායස් 19*, ශෂික දුල්ශාන් 127/4, කල්හාර සේනාරත්න 146/3, ඉෂාන් ජයරත්න 51/2)

    රාගම දෙවැනි ඉනිම පන්දුවාර 5 කදී කිසිවකු නොදැවී ලකුණු 23 යි – (ළහිරු තිරිමාන්න 12*, සමින්ද ප්‍රනාන්දු 11*)

    Text by – sl cricket

  • සරත් වීරසේකරට පළාත් සභා දීලා හදන විමානේ ප්‍රජතන්ත්‍රවාදයේ  දෙවියන්ට නම් වෙන්න බෑ

    සරත් වීරසේකරට පළාත් සභා දීලා හදන විමානේ ප්‍රජතන්ත්‍රවාදයේ දෙවියන්ට නම් වෙන්න බෑ

    19 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් ජනාධිපති අතේ තිබුණු ඒකාධිපති බලය, ව්‍යවස්ථා සභාව හරහා පාර්ලිමේන්තුවට ලැබීනා. රජයේ තොරතුරු දැනගැනීම සඳහා ජනතාවට අවස්ථාව සැලසුණා.  19 අහෝසි කරනවා කියන්නේ, නැවත ඒකාධිපති විධායකයක් බිහිවීමයි, තොරතුරු දැන ගැනීමට තියෙන අයිතිය අහෝසිවීම යැයි හිටපු ආණ්ඩුකාර රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් මහතා පැවසීය.

    රටේ ඉහළම තනතුරු සඳහා පත් කරන්න පාර්ලිමේන්තුවේ අගමැති, විපක්ෂ නායක, කථානායක, පක්ෂ නියෝජිතයින් විතරක් නෙවෙයි පුරවැසියන්ගෙන් ද සමන්විත ව්‍යවස්ථා සභාවකින්.  පෙරේතයාගේ හැටියට තමයි විමානේ හැදෙන්නේ, කියනවා වගේ ජනාධිපතිතුමා මහින්දානන්ද අළුත්ගමගේ ව්‍යවස්ථා සභාවට පත්කරලා තියෙනවා. පලාත් සභා අහෝසි කරන්නට ගැටපොළු විදපු සරත් වීරසේකර පළාත් සභා ඇමති විදිහට පත් කරලා, පෙරේත විමානෙට මුල්ගල් තිබ්බා. දැන් ගේ හැදෙන හැටි බලාගන්න පුළුවන් යැයි ද තෙන්නකෝන් මහතා පැවසීය. සරත් වීරසේකරට පළාත් සභා දීලා, මහින්දාන්නද ඇමතිතුමා ව්‍යවස්ථා සභාවට දාලා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ, බලය බෙදීමේ දේව විමානේ හදන්නේ නැති බව අප තේරුම් ගත යුතුයි.   

    19 ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් වෙන්නේ ද්විත්ව පුරවැසිකමේ ප්‍රශ්න විසඳා ගැනීමයි, පාර්ලිමේන්තුවට තියෙන බලය ජනාධිපති අතට ගැනීමයි විතරයි.  19 අහෝසි වෙනවා කියන්නේ තොරතුරු දැනගැනීමේ පනතේ බලපෑම සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවර වෙනවා කියන එක.  ඒක, ජනමාධ්‍යයට, පුරවැසියන්ට විතරක් නොවෙයි රටට රාජ්‍යකරණයේ විනිවිද භාවයට සෘජුවම බලපානවා.  තොරතුරු පනත ගැන උදම් අනපු, වැඩමුළු තිබ්බ අය පවා, තොරතුරු පනතින් තොරතුරු ගත් අය පවා මේ ගැන කථා කරන්නේ නෑ.  රටක රාජ්‍ය යේ කටයුතු ජනතාවගෙන් වසන් කරනවා කියන්නේ දුෂණයට මග පෑදීමේ ආරම්භය යි. 

    තෙන්නකෝන් මහතා මේ බව පැවසූවේ අගෝ. 26 කොළඹ පැවති වැඩමුළුවක් අමතමිනි. 

  • මෙපමණ කාලයක් වනඅලි – මිනිස් ගැටුමට විසඳුමක් සෙවීමට නොහැකිවීම ගැන ජනපති මවිත වෙයි

    මෙපමණ කාලයක් වනඅලි – මිනිස් ගැටුමට විසඳුමක් සෙවීමට නොහැකිවීම ගැන ජනපති මවිත වෙයි

    වන අලි ගම් වදිනවා වෙනුවට කැලෑ වදින ක්‍රමවේදයක් සකස් කර අලි මිනිස් ගැටුමට දෙවසරක් තුළ ස්ථීර විසඳුමක් දෙන්නැයි ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා නිලධාරීන්ට උපදෙස් දෙයි.

    දිස්ත්‍රික්ක රැසක ජනතාව මුහුණ දෙන වන අලි ගම් වැදීමේ ගැටළුව වසර 40කට ආසන්න කාලයක් සාකච්ඡාවට ලක් වෙයි. විවිධ විසඳුම් ක්‍රියාත්මක කළ ද ගැටළුව විසඳී නැත. මිනිසා සහ අලියා යන දෙකොටසම සුරැකෙන කඩිනම් සහ ස්ථීර විසඳුම් සෙවීම ප්‍රමුඛ කාර්යක් බව ජනාධිපතිවරයා අවධාරණය කර සිටී.

    වනජීවි රැකවරණය, අලි වැට හා අගල් ඉදිකිරීම ඇතුළු ආරක්ෂිත වැඩපිළිවෙළ හා කැලෑ නැවත වගා කිරීම හා වන සම්පත් සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ ඉදිරි සැලැසුම් පිළිබඳව අද (27) දහවල් ජනාධිපති කාර්යාලයේ පැවති සාකච්ඡාවේදී ජනාධිපතිවරයා මේ බව සඳහන් කළේය.

    2019 වසරේ දී වන අලි ගම් වැදීමෙන් මිනිස් ජීවිත 122ක් අහිමි විය. වන අලි 407 දෙනෙකු මිය ගොස් තිබේ.  මේ වසරේ ගත වූ මාස 08 තුළ අහිමි වූ මිනිස් ජීවිත ගණන 62කි. මිය ගිය අලි සංඛ්‍යාව 200කි. මේ නිසා වගා කටයුතුවලට,  දෛනික ජන ජිවිතයට මෙන්ම වන අලි ගහණයට එල්ල වී ඇති තර්ජනය අතිවිශාල බව ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.

    හෙක්ටයාර දොළොස් ලක්ෂයක කැලෑ බිමක්  වනජීවි දෙපාර්තමේන්තුව සතුව තිබේ. වන සතුන්ගේ ආහාර පිළිබඳ සොයා බැලීම ද වනජීවි සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීමක් බව ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය.

    දීර්ඝ කාලයක සිට පවතින ගැටළුවට විසඳුමක් සෙවීමට හෝ උපාය මාර්ග සකස් කිරීමට හෝ අදාළ ක්ෂේත්‍රවල නිලධාරීන්ට නොහැකිවීම ගැන ජනාධිපතිවරයා මවිතය පළ කළේය.

    වන අලි ගම් වැදීම වළක්වා ජන ජීවිතය සහ වගා බිම් ආරක්ෂා කිරීමට ස්ථීර විසඳුම්ක් සෙවීම සඳහා කමිටුවක් පත් කර තිබේ.

    රක්ෂිත භූමිවල ඇති වැව් සහ ජලාශ ප්‍රතිසංස්කරණයට සහ ඒ ආශ්‍රිතව තෘණ වගාව ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ වැදගත්කම ආර්ථික පුනර්ජීවනය පිළිබඳ ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකායේ ප්‍රධානී බැසිල් රාජපක්ෂ මහතා පෙන්වා දුන්නේය.

    කඩොලාන සංරක්ෂණය සහ පුළුල්ව ව්‍යාප්ත කිරීමේ අවශ්‍යතාව ද දීර්ඝ ලෙස සාකච්ඡාවට ලක් කෙරිණ. කඩොලාන වගා කිරීමේදී ජනතාවට ප්‍රතිලාභ හිමිවන අයුරින් නීති ලිහිල් කළයුතුව ඇතැයි ද ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.

    කඩොලාන ආශ්‍රිතව ඉස්සන් වගාව කරගෙන යාමට ඇති හැකියාව ද නිලධාරීහූ පෙන්වා දුන්හ.

    ගංගා ආශ්‍රිතව වැලි ගොඩදැමීම පාලනයක් සහිතව කරගෙන යාමට එම ප්‍රදේශවල ජනතාවට අවසර දීම කෙරෙහි ද අවධානය යොමු කෙරිණ.

    ජනතා උද්යෝගය මත ක්‍රියාත්මක ව්‍යාපෘති ජනතා අවධානයෙන් මිදී ඇති කාලයේදී ද අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කිරීමට නිලධාරීන් වගබලා ගතයුතු යැයි  ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.

    අමාත්‍ය සී.බී. රත්නායක, රාජ්‍ය අමාත්‍ය විමලවීර දිසානායක, ජනාධිපති ලේකම් පී.බී. ජයසුන්දර යන මහත්වරු සහ කැබිනට් සහ රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශයට අයත් ලේකම්වරු සහ නිලධාරීහු සාකච්ඡාවට එක්ව සිටියහ.

  • ඇමෙරිකානු මැතිවරණය ‘පැවැත්වෙන හැටි ගැන’ ඔබ දැනගත යුතු සියල්ල

    ඇමෙරිකානු මැතිවරණය ‘පැවැත්වෙන හැටි ගැන’ ඔබ දැනගත යුතු සියල්ල

    ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරයා යනු ජාත්‍යන්තර යුද්ධ, ගෝලීය වසංගත සහ දේශගුණික විපර්යාස වැනි ජාත්‍යන්තර අර්බුදවලට ලෝකය ප්‍ර‍තිචාර දක්වන ආකාරයට දැඩි බලපෑමක් කරන පුද්ගලයෙකි.

    එබැවින්, සිව් වසරකට වරක් පැවැත්වෙන මැතිවරණයේදී එහි අවසන් ප්‍ර‍තිඵලය කෙරෙහි විශාල අවධානයක් යොමු වුවත්, මැතිවරණ ක්‍රියාවලිය සිදුවන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ එතරම් අවබෝධයක් නොමැත.

    බීබීසී මාධ්‍ය ආයතනය තුළ වුවද, ඡන්ද විද්‍යාලය ක්‍රියාකරන ආකාරය කෙසේද සහ දැඩි තරගකාරී ප්‍රාන්තයක් යනු කුමක්ද යන්න පිළිබඳව අප යළි යළිත් සිහි කැඳවා ගැනීම කළ යුතු වේ.

    ඔබ ඔබගේ මතකය නැවත අලුත් කරගැනීමට හෝ මෙම කරුණු පළමු වරට අවබෝධ කරගැනීමට උත්සාහ කරන්නේ නම්, ඇමෙරිකානු මැතිවරණය පිළිබඳ මෙම සරල මගපෙන්වීම පිටිවහලක් වනු ඇත.

    මැතිවරණය පැවැත්වෙන්නේ කවදාද? අපේක්ෂකයන් කවුද?

    ජනාධිපතිවරයා තෝරාගැනීමේ ඡන්ද විමසීම සෑම විටම නොවැම්බර් මාසයේ පළමු සඳුදාට පසුව එළැඹෙන පළමු අඟහරුවාදා දිනයේදී පැවැත්වෙන අතර ඒ අනුව මෙවර නොවැම්බර් 3 වැනිදාට එය යෙදී තිබේ.

    වෙනත් බොහෝ රටවල් මෙන් නොව, ඇමෙරිකාවේ දේශපාලන ක්‍රමය තුළ ආධිපත්‍ය පතුරුවාලන්නේ පක්ෂ දෙකක් පමණි. එබැවින් සැමවිටම ජනාධිපතිවරයා ලෙස පත්වන තැනැත්තා මෙම පක්ෂ දෙකෙන් එකකට අයත් වේ.

    රිපබ්ලිකන් පක්ෂය යනු ඇමරිකාවේ සම්ප්‍ර‍දායික දේශපාලන පක්ෂය වන අතර මෙවර ඔවුන්ගේ පක්ෂය නියෝජනය කරන අපේක්ෂකයා වන්නේ, තවත් වසර හතරකට සිය බලය තහවුරු කරගැනීමට බලාපොරොත්තු වන වත්මන් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍ර‍ම්ප් ය.

    ඩිමොක්‍ර‍ටික් පක්ෂය යනු ඇමෙරිකාවේ ලිබරල් දේශපාලන පක්ෂයයි. ඔවුන්ගේ අපේක්ෂකයා වන්නේ අත්දැකීම් ඇති දේශපාලනඥයකු මෙන්ම හිටපු ජනාධිපති බරක් ඔබාමාගේ උප ජනාධිපති ලෙස වසර අටක් පුරා සේවය කළ ජෝ බයිඩන් වේ.

    මෙම අපේක්ෂකයින් දෙදෙනාම 70 වැනි විය ඉක්මවූවෝ වෙති. ජනාධිපති ට්‍ර‍ම්ප් දෙවැනි වරට පත් වුවහොත් ධූර කාලය ආරම්භ වන විට 74 වැනි වියට පා තබන අතර 78 හැවිරිදි බයිඩන් ජයග්‍ර‍ණය කළහොත්, ඔහු ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ පළමුවරට තේරී පත්වන වයස්ගත ම ජනාධිපතිවරයා වනු ඇත.

    ජයග්‍රාහකයා තීරණය කරන්නේ කෙසේද?

    ජාතික මට්ටමින් වැඩිම ඡන්ද හිමි කරගන්නා අපේක්ෂකයා සෑම අවස්ථාවකදීම ජයග්‍රාහකයා නොවේ. 2016 වසරේ ජනාධිපති අපේක්ෂිකාව වූ හිලරි ක්ලින්ටන් එයට ආසන්නතම උදාහරණය වේ.

    ජනතා ඡන්දය වෙනුවට, ඡන්ද විද්‍යාලය සඳහා වූ ඡන්ද දිනාගැනීම සඳහා අපේක්ෂකයෝ තරග කරති. සෑම ප්‍රාන්තයකටම එහි ජනගහණය මත පදනම් වූ නිශ්චිත ඡන්ද ප්‍රමාණයක් ඡන්ද විද්‍යාලය සඳහා හිමිවන අතර ඡන්ද විද්‍යාලයේ සමස්ත ඡන්ද සංඛ්‍යාව 538කි. ඒ අතරින් ඡන්ද 270ක් හෝ ඊට වැඩියෙන් ලබාගන්නා අපේක්ෂකයාට ජයග්‍ර‍හණය හිමි වේ.

    එනම්, කිසියම් පුද්ගලයෙකු තමන් කැමති අපේක්ෂකයෙකුට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේදී, ඔවුන් එම ඡන්දය ලබාදෙන්නේ ජාතික තලයක නොව, ප්‍රාන්ත මට්ටමේ තරගයකට ය.

    ඡන්ද විද්‍යාලයේ ඡන්ද

    ප්‍රාන්ත දෙකක් හැර සෙසු සියල්ලේම බලපැවැත්වෙන්නේ ජයග්‍රාහකයාට සියල්ල හිමි වේය යන රීතියයි. ඒ අනුව වැඩිම ඡන්ද ප්‍ර‍මාණයකින් ජයග්‍ර‍ණය කරන අපේක්ෂකයා කවුරුන් වුවද, ඡන්ද විද්‍යාලය සඳහා වූ ප්‍රාන්තයේ සියලු ඡන්ද ඔහුට හෝ ඇයට හිමි වේ.

    බෝහෝ ප්‍රාන්ත පක්ෂ දෙකෙන් එකක් කෙරෙහි දැඩි නැඹුරුතාවක් දක්වන බැවින් අපේක්ෂකයෝ තමන්ට ජයග්‍ර‍හණය කළ හැකි ප්‍රාන්ත ඉලක්ක කරගෙන කටයුතු කරති. ඒවා දැඩි තරගකාරී ප්‍රාන්ත (battleground states) ලෙස හැඳින්වේ.

    ඡන්දය අයිතිය ඇත්තේ කාටද? එය කරන්නේ කෙසේද?

    ඔබ වයස අවුරුදු 18ට වැඩි ඇමෙරිකානු පුරවැසියෙක් නම්, ජනාධිපතිවරණයේදී ඡන්දය භාවිත කිරීම සඳහා ඔබ සුදුසුකම් ලබයි.

    කෙසේවෙතත්, කිසියම් පුද්ගලයෙකු සිය ඡන්දය භාවිත කිරීමට පෙර සිය අනන්‍යතාව තහවුරු කිරීමේ ලේඛනයක් ඉදිරිපත් කළ යුතු බවට වන නීති බොහෝ ප්‍රාන්ත විසින් සම්මත කරගනු ලැබ ඇත.

    ඡන්ද වංචා වැලැක්වීම පිණිස මෙවැනි නීති අවශ්‍ය බව පෙන්වා දෙන රිපබ්ලිකන් පක්ෂය නිරන්තරයෙන්ම මෙම නීති ක්‍රියාත්මක කරන නමුත් මේ හරහා ඡන්දය භාවිත කරන පුද්ගලයන්ව පීඩනයට ලක් කෙරෙන බවට චෝදනා නගන ඩිමොක්‍ර‍ටික් පක්ෂය පවසන්නේ දුප්පත්, සුළුතර ඡන්ද දායකයින්ට රියැදුරු බලපත්‍ර‍ වැනි පිළිගත් හැඳුනුම්පතක් ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාවක් නොමැති බවයි.

    එසේම සිරකරුවන්ට සිය ඡන්දය භාවිත කිරීමේ අවස්ථාව ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් විවිධ ප්‍රාන්තවල විවිධ නීති ක්‍රියාත්මක වේ. ඔවුන් වරදකරුවන් ලෙස නම් කිරීමෙන් පසු වැඩි පිරිසකට ඡන්ද අයිතිය අහිමිවන නමුත් ඔවුන් සිය අදාළ දඬුවම ගෙවූ පසු එම අයිතිය නැවත හිමි වේ.

    මැතිවරණ දිනයේදී බොහෝ දෙනා ඡන්ද මධ්‍යස්ථාන වෙත පැමිණ සිය ඡන්දය භාවිත කරන නමුත් ඡන්දය භාවිත කළ හැකි විකල්ප ක්‍ර‍ම පසුගිය වසර කිහිපය තුළ සැලකිය යුතු ලෙසින් වර්ධනයවී තිබේ. 2016 වසරේදී 21%ක පිරිසක් තැපැල් ඡන්දය භාවිත කර තිබුණි.

    මේ වසරේ මුහුණ දී තිබෙන කොරෝනා වසංගත තත්ත්වය හමුවේ ජනතාව ඡන්දය භාවිත කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව අඛණ්ඩ ගැටලු පැන නගිමින් තිබේ. සමහර දේශපාලඥයින් පවසන්නේ තැපැල් මගින් ඡන්ද විමසීම වඩා පුළුල් ලෙස භාවිත කළ යුතු බව වුවත්, මෙයින් වැඩි ඡන්ද වංචා සිදු වීමේ හැකියාවක් ඇති බව ජනාධිපති ට්‍ර‍ම්ප් ප්‍රකාශ කර තිබේ. එහෙත් ජනාධිපතිවරයාගේ එම චෝදනාව සනාථ කිරීමට සාක්ෂි නැත.

    මැතිවරණය පැවැත්වෙන්නේ ජනාධිපතිවරයා තේරීමට පමණක්ද?

    නැත. සියලු දෙනාගේ අවධානය ට්‍ර‍ම්ප් සහ බයිඩන් කෙරෙහි යොමු වී තිබුණත්, ඡන්ද දායකයෝ සිය ඡන්දය භාවිත කර නව කොංග්‍ර‍සයේ සාමාජිකයින් ද තෝරා පත්කර ගනිති.

    ඇමෙරිකානු කොංග්‍රසය

    ඩිමොක්‍ර‍ටික් පක්ෂය මේ වන විටත් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ පාලනය හිමි කරගෙන සිටින බැවින්, එහි බලය රැක ගන්නා අතරතුර සෙනෙට් මණ්ඩලයේ පාලනය ලබාගැනීමට උත්සාහ කරයි.

    මන්ත්‍රී මණ්ඩල දෙකේම බහුතර බලය ඔවුන්ට හිමි වන්නේ නම් ජනාධිපති ට්‍ර‍‍ම්ප් නැවත තේරී පත්වුවහොත් ඔහුගේ සැලසුම් අවහිර කිරීමේ හෝ ප්‍ර‍මාද කිරීමේ හැකියාව ඔවුනට හිමි වේ.

    435කින් සමන්විත නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ ආසන සියල්ල සඳහා මෙවර ඡන්ද විමසීම පැවැත්වෙන අතර සෙනෙට් සභිකයින් අතරින් 33 දෙනෙකු තෝරා පත්කරගත යුතුව තිබේ.

    ප්‍ර‍තිඵල නිකුත් කරන්නේ කවදාද?

    සෑම ඡන්දයක්ම ගණන් කළ යුතු බැවින් ප්‍ර‍තිඵල නිකුත් කිරීමට දින කිහිපයක් ගත විය හැකිය. නමුත් ජයග්‍ර‍හණය කරන්නේ කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳ දළ අදහසක් සාමාන්‍යයෙන් පසුදින උදෑසන වනවිට ලබාගත හැකිය.

    2016 වසරේදී, ඩොනල්ඩ් ට්‍ර‍ම්ප් සිය ආධාරකරුවන් ඉදිරියේ ජයග්‍රාහී දේශනය කිරීම සඳහා නිව්යෝක් නගරයේ වේදිකාවක් මතට ගොඩවන විට අළුයම 3 පමණ විය.

    නමුත්, ඔබ දැන්ම ඉක්මන් නොවන්න. මෙම වසරේදී තැපැල් ඡන්ද ඉහළ යාමක් අපේක්ෂා කරන බැවින් ප්‍ර‍තිඵල දැනගැනීම සඳහා දින කිහිපයක් හෝ ඇතැම්විට සති කිහිපයක් බලා සිටීමට සිදු වනු ඇති බවට නිලධාරීන් දැනටමත් අනතුරු අඟවා තිබේ.

    2000 වසරේ පැවති මැතිවරණයේදී පැය කිහිපයක් ගත වන තෙක් ප්‍ර‍තිඵල පැහැදිලි වූයේ නැත. මසකට පසුව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුව ප්‍ර‍කාශයට පත් කරන තෙක් ජයග්‍රාහකයා නම් කිරීම ප්‍ර‍මාද විය.

    ජයග්‍රාහකයා නිල වශයෙන් වැඩ භාරගන්නේ කවදාද?

    ජෝ බයිඩන් මැතිවරණයෙන් ජය ලදහොත්, වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි ඔහු ට්‍ර‍ම්ප් වෙනුවට රාජකාරි ආරම්භ නොකරයි. ඒ සඳහා නිශ්චිත සංක්‍රාන්ති කාලයක් ඇති අතර එමගින් නව ජනාධිපතිවරයාට කැබිනට් මණ්ඩලය පත්කර, නව සැලසුම් සකස් කරගැනීමට අවශ්‍ය කාලය හිමි වේ.

    නව ජනාධිපතිවරයා වොෂිංටන් අගනුවර කොංග්‍රස් මණ්ඩලයට නිවහන වන කැපිටල් ගොඩනැගිල්ලේ පියගැටපෙළ මතදී දිවුරුම් දෙන සමාරම්භක උත්සවය (The Inauguration) ජනවාරි 20 වැනිදා පැවැත්වෙනු ඇත.

    මෙම සමාරම්භක උත්සවයෙන් පසු, සිව් වසරක සිය සේවා කාලය ආරම්භ කිරීම සඳහා නව ජනාධිපතිවරයා ධවල මන්දිරය වෙත සම්ප්‍රාප්ත වේ.

    ඇමෙරිකානු මැතිවරණය

    ඡන්ද විද්‍යාලය යනු කුමක් ද?

    ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරණය සඳහා තිබෙන්නේ තව දින 100 ට අඩු කාලයකි. එහෙත්, මහජනතාවගේ වැඩි ම ඡන්ද ප්‍රමාණය හිමිකරගන්නා අපේක්ෂකයා ජයග්‍රාහකයා බවට පත් නොවීමට ද ඉඩ ඇත.

    මීට හේතුව ජනාධිපතිවරයා සෘජුව ම ඡන්දදායකයින් විසින් තෝරා ගනු නොලැබීමය. එය ඉටුකෙරෙන්නේ ඡන්ද විද්‍යාලය නම් ක්‍රමයකිනි.

    එසේනම් ඇමෙරිකානුවන් ඡන්දය දෙන්නේ කාට ද?

    ජනාධිපතිවරණය සඳහා ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට යන ඇමෙරිකානුවන් සැබවින්ම සිය ඡන්දය දෙන්නේ ඡන්ද විද්‍යාලය සකසන නිලධාරීන් සමූහයකට ය.

    එනම්, සරලව “විද්‍යාලය” (college) යන පදය භාවිත කරන්නේ එක් කාර්යයක් පැවරෙන පුද්ගලයින් කණ්ඩායමකට ය. එම පුද්ගලයින් තෝරාගැනීම කරන තැනැත්තන් (වරකයින් – electors) වන අතර ජනාධිපතිවරයා හා උප ජනාධිපතිවරයා තෝරාගැනීම ඔවුන්ගේ කාර්යය වේ.

    සෑම සිව් වසරකට වරක්, මැතිවරණ දිනෙන් සති කිහිපයකට පසු සිය කාර්යය ඉටු කිරීම සඳහා ඡන්ද විද්‍යාලය රැස්වේ.

    ඡන්ද විද්‍යාලය ක්‍රියාකරන්නේ කෙසේ ද?

    ඒ ඒ ප්‍රාන්තවල තෝරාගැනීම කරන්නවුන්ගේ (වරකයින්) සංඛ්‍යාව දළ වශයෙන් එම ප්‍රාන්තයේ ජනගහනය අනුව සැකසේ.

    මුළු වරකයින් සංඛ්‍යාව 538 ක් වේ.

    වැඩි ම වරකයින් ප්‍රමාණය කැලිෆෝර්නියා ප්‍රාන්තයට සතු ය. එම සංඛ්‍යාව 55 කි. වයෝමිං, ඇලස්කා හා නොර්ත් ඩැකෝටා (සහ වොෂිංටන් අගනුවර) වැනි ජනගහනයෙන් අඩු අතලොස්සක් ප්‍රාන්තවලට අවම ප්‍රමාණය වූ තිදෙනෙකු හිමිවේ.

    මේ සෑම දෙනෙකුට ම එක් ඡන්දය බැගින් හිමිවන අතර ජනාධිපතිධුරය ජයග්‍රහණය කිරීම සඳහා අපේක්ෂකයෙකු ඡන්ද 270 ක් හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් සතු කරගත යුතුය.

    ඡන්ද විද්‍යාලයේ ඡන්ද

    උදාහරණයක් ලෙස, රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා ටෙක්සස් ප්‍රාන්තය තුළ ඡන්ද 50.1% ක් දිනාගත්තේ වී නම්, එම අපේක්ෂකයා හට ඡන්ද විද්‍යාලය සඳහා ප්‍රාන්තයට හිමි ඡන්ද 38 ම පිරිනැමේ.

    ප්‍රාන්ත දෙකක පමණක් (මේයින් හා නෙබ්‍රැස්කා) එක් එක් අපේක්ෂකයින් ලබාගන්නා ඡන්ද ප්‍රමාණයට අනුව, ඡන්ද විද්‍යාලය සඳහා වූ සිය ඡන්ද බෙදා වෙන්කරනු ලබයි.

    රට පුරා හැකි තරම් ඡන්ද දිනාගනු වෙනුවට, ඕනෑම දිසාවකට ඡන්දය ගැලිය හැකි ප්‍රාන්ත නැතිනම් නිශ්චිත “දෝලනය වන ප්‍රාන්ත ” ජනාධිපති අපේක්ෂකයින් විසින් ඉලක්ක කරනු ලබන්නේ ඒ හෙයිනි.

    ඔවුන් දිනන සෑම ප්‍රාන්තයක් ම, ඔවුන්ට අවශ්‍ය කෙරෙන, ඡන්ද විද්‍යාලයේ 270ක ඡන්ද ප්‍රමාණයට ළඟා කරයි.

    සාමාන්‍යයෙන්, ප්‍රාන්තයේ සාමාන්‍ය ඡන්දදායකයින්ගේ කැමැත්ත දිනන කවර හෝ අපේක්ෂකයෙකු වෙත ඡන්ද විද්‍යාලය සඳහා වූ සිය ඡන්ද සංඛ්‍යාව අදාළ ප්‍රාන්තය විසින් පිරිනමනු ලැබේ.

    මහජන ඡන්දය දිනුව ද, ජනාධිපති විය නොහැකි ද?

    ඔව්, විය හැකියි.

    ජාතික වශයෙන් වූ ඡන්දදායකයින් අතර වඩා ජනප්‍රිය ම අපේක්ෂකයා වීමේ හැකියාව තිබුණ ද, එම අපේක්ෂකයා ඡන්ද විද්‍යාලය තුළ 270 ක් ඡන්ද ලබාගැනීමට ප්‍රමාණවත් ප්‍රාන්ත සංඛ්‍යාවක් ජයග්‍රහණය කිරීමට අපොහොසත් විය හැකිය.

    ඇත්තෙන්ම, පසුගිය මැතිවරණ පහෙන් දෙකකදීම ජයග්‍රහණය කළේ පොදු මහජනතාව අතරින් සිය ප්‍රතිවාදීන්ට වඩා අඩු ඡන්ද සංඛ්‍යාවක් ලැබූ අපේක්ෂකයින් ය.

    2016 දී ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ලැබුවේ හිලරි ක්ලින්ටන් ට වඩා මිලියන තුනක් තරම් අඩු ඡන්ද සංඛ්‍යාවකි. එනමුත්, ඡන්ද විද්‍යාලය ඔහුට බහුතරය දීම හේතුවෙන් ඔහු ජනාධිපතිධුරය ජයග්‍රහණය කළේය.

    2000 මැතිවරණයේදී රිපබ්ලිකන් පාක්ෂික ජෝර්ජ් බුෂ්, ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂික අල් ගෝර් පරදා ජය ලැබීය.
    ,2000 මැතිවරණයේදී රිපබ්ලිකන් පාක්ෂික ජෝර්ජ් බුෂ්, ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂික අල් ගෝර් පරදා ජය ලැබීය.

    2000 වසරේදී ඩිමොක්‍රටික් අපේක්ෂක අල් ගෝර් වැඩි ඡන්ද ලක්ෂ පහකින් ජනප්‍රියතාව ලැබුව ද ඡන්ද විද්‍යාලය තුළ 271 ක් වූ ඡන්ද ප්‍රමාණය ලැබීමට ජෝර්ජ් බුෂ් හට හැකි විය.

    ඊට පෙර ජනප්‍රිය ඡන්ද දිනාගැනීමකින් තොරව තෝරා පත්වූ ජනාධිපතිවරුන් සිටියේ තිදෙනෙකු පමණි. 19 වැනි සියවසේ විසූ එම ජනාධිපතිවරුන් වූයේ ජෝන් ක්වින්සි ඇඩම්ස්, රදර්ෆර්ඩ් බී හෙයිස් සහ බෙන්ජමින් හැරිසන් ය.

    මෙම ක්‍රමය තෝරාගත්තේ ඇයි?

    1787 දී ඇමෙරිකානු ව්‍යවස්ථාව සකස් කෙරෙමින් පවතින විට ජනාධිපතිවරයෙකු පත් කරගැනීම සඳහා ජාතික වශයෙන් ජනප්‍රිය ඡන්දයක් පැවැත්වීම ප්‍රායෝගිකව අපහසු විණි. රටේ ප්‍රමාණය මෙන්ම සන්නිවේදනයේ පැවති දුෂ්කරතා මීට හේතුවිය.

    ඒ සමග ම වොෂිංටන් අගනුවර සිටින මන්ත්‍රීවරුන් විසින් ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත්කරගනු ලැබීමට ඉඩදීමට එතරම් උනන්දුවක් නොවීය.

    එබැවින්, වරකයින් තෝරාගැනීමට ඒ ඒ ප්‍රාන්තවලට ඉඩ සලසමින් ඡන්ද විද්‍යාලය බිහිකිරීමට ව්‍යවස්ථාවේ සැකසුම්කරුවෝ පියවර ගත්හ.

    කුඩා ප්‍රාන්ත මෙම ක්‍රමයට කැමැත්ත පළ කළේ ජනාධිපතිවරයෙකු පිළිබඳ තීරණය ගැනීම සඳහා රට පුරා පවත්වන ජනප්‍රිය ඡන්දයකට වඩා තමන්ට මෙයින් වැඩි අවස්ථාවක් දුන් බැවිනි.

    ජනගහනයෙන් විශාල ප්‍රමාණය වහලුන්ගෙන් සමන්විත වූ දකුණු දිග ප්‍රාන්ත වෙතින් ද ඡන්ද විද්‍යාලයට කැමැත්ත පළවිය. වහලුන් ඡන්දය ප්‍රකාශ නොකළ ද ඇමෙරිකානු සංගණනවලදී ඔවුන් ඇතුළත් කර ගැනිණි. (පුද්ගලයෙකුගේ පහෙන් තුනක් ලෙසිනි)

    ප්‍රාන්තයක ජනගහනය අනුව ඡන්ද විද්‍යාලය වෙනුවෙන් වූ ඡන්ද සංඛ්‍යාව තීරණය කෙරෙන බැවින් ජනප්‍රිය මහජන ඡන්දයකින් සැපයෙනවාට වඩා වැඩි බලපෑමක් කිරීමේ හැකියාව ජනාධිපති තෝරාගැනීමේදී එම ප්‍රාන්තවලට හිමි විය.

    ඒ ඒ ප්‍රාන්තවලට ඡන්ද විද්‍යාලය තුළ නිශ්චිත ඡන්ද ප්‍රමාණයක් තිබේ.
    ඒ ඒ ප්‍රාන්තවලට ඡන්ද විද්‍යාලය තුළ නිශ්චිත ඡන්ද ප්‍රමාණයක් තිබේ.

    ජයග්‍රහණය කළ අපේක්ෂකයාට ඡන්දය දීමට වරකයින්ට සිදුවේ ද?

    ඡන්දදායකයින් කවරෙකුට සහයෝගය පළකළ ද, ඇතැම් ප්‍රාන්තවල වරකයින්ට ඕනෑම අපේක්ෂකයෙකු සඳහා ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ හැක. එහෙත් ප්‍රායෝගික තලයේදී, සිය ප්‍රාන්තයේ වැඩි ඡන්ද දිනන අපේක්ෂකයා සඳහා සෑම විටම පාහේ වරකයින් විසින් සිය ඡන්දය දෙනු ලබයි.

    කිසියම් වරකයෙකු සිය ප්‍රාන්තයේ ජනාධිපති තේරීම පසෙක ලා ඊට එරෙහිව ඡන්දය භාවිත කරයි ද, එම තැනැත්තා “ද්‍රෝහියකු” ලෙස නම් කෙරේ. 2016 වසරේදී ඡන්ද විද්‍යාලය තුළ ඡන්ද හතක් මේ ආකාරයට ප්‍රකාශ කෙරුණද එම ද්‍රෝහී වරකයින් හට ප්‍රතිඵලයේ වෙනසක් කළ නොහැකි විය.

    කිසිම අපේක්ෂකයෙකු බහුතරය නොලැබුවහොත් කුමක් වේ ද?

    එවිට, ඇමෙරිකානු මන්ත්‍රීවරුන්ගේ පහළ මන්ත්‍රණ සභාව වන නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ජනාධිපතිවරයෙකු තෝරාගැනීම සඳහා ඡන්දය ප්‍රකාශ කරයි.

    එවැනි තත්ත්වයක් මෙතෙක් හටගෙන ඇත්තේ එක්වරක් පමණි. 1824 වසරේදී ඡන්ද විද්‍යාලයේ ඡන්ද අපේක්ෂකයින් සිව් දෙනෙකු අතරේ බෙදී යාම හේතුවෙන් කිසිවකුට බහුතරය හිමි නොවිණි.

    පක්ෂ දෙකක් විසින් ආධිපත්‍යය පතුරුවාගෙන ඇති ඇමෙරිකානු ක්‍රමය තුළ, අද එවැනි තත්ත්වයක් ඇති වීමට බොහෝවිට ඉඩක් නැත.

    Text by – bbc sandesaya

  • ශ්‍රී ලංකන් තෝරාගත් ගමනාන්ත කිහිපයකට ගුවන්ගමන් අඛණ්ඩව

    ශ්‍රී ලංකන් තෝරාගත් ගමනාන්ත කිහිපයකට ගුවන්ගමන් අඛණ්ඩව

    ශ්‍රී ලංකන් ගුවන්සේවය විසින් තෝරාගත් ගමනාන්ත කිහිපයකට අඛණ්ඩව ගුවන්ගමන් සිදුකරන බව ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය විශේෂ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සදහන් කරයි.

    ඒ අනුව ඉතාලියේ – මිලාන්, එක්සත් රාජධානියේ – ලන්ඩන්, ජපානයේ – ටෝකියෝ, මාලදිවයිනේ – මාලේ, ජර්මනියේ – ෆැන්ක්ෆර්ට්, ප්‍රංශයේ – පැරිසිය හා ඔස්ට්‍රේලියාවේ – සිඩ්නි වෙත ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් ගමන් සිදුවේ.

    මෙම ගුවන්ගමන් සදහා එක්වීමට අපේක්ෂා කරන මගීන් ශ්‍රී ලංකන් ගුවන්සේවයේ ගාල්ල, නුවර සහ කොලඹ කාර්යල හරහා වෙන්කරවා ගැනීම් සිදුකල හැකි බවයි එම නිවේදනයේ වැඩි දුරටත් සදහන් වන්නේ.

  • මහා අන්දමන් ගෝත‍්‍රත් Covid මාරයාට බිලි – ලෝකෙටම ඉන්නේ 53 දෙනයි

    මහා අන්දමන් ගෝත‍්‍රත් Covid මාරයාට බිලි – ලෝකෙටම ඉන්නේ 53 දෙනයි

    ඉන්දියාවේ අන්දමන් දූපත් සමූහයේ දුරස්ථ ගෝත්‍රයක් එහි පළමු කොරෝනා ආසාදිතයින් පිරිස වාර්තා කර තිබෙනවා. කොවිඩ් ආසාදිතයින් වාර්තා වන්නේ ‘ග්‍රේටර් අන්දමන් Greater Andamanese නම් ගෝත්‍රයෙන්.

    එහි සාමාජිකයින් සිව්දෙනෙකුට කොවිඩ් -19 ආසාදනය වී ඇති බව තහවුරු වූ බව සෞඛ්‍ය නිලධාරියෙක් බීබීසීයට පැවසුවා.

    ඔවුන්ගෙන් දෙදෙනෙකු රෝහල් ගත කර ඇති අතර ඉතිරි දෙදෙනා නිරෝධායන මධ්‍යස්ථානයකට යොමුකර තිබෙනවා.

    ගේ‍්‍රටර් අන්දමන් ගෝත‍්‍රයේ ජනගහනය 53 දෙනකු පමණක් වේ යැයි යැයි විශ්වාස කරනවා.

    නැඟෙනහිර අන්දමන් සහ නිකොබාර් දූපත් සමූහයෙන් මේ වන විට කොවිඩ් -19 රෝගීන් 2985 දෙනකු වාර්තා වී ඇති අතර ජුනි මස මුලදී එහි පළමු ආසාදනය අනාවරණය වූ දා සිට මරණ 41ක් වාර්තා වී තිබෙනවා.

    වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති මෙම ගෝත්‍රිකයින් 53 දෙනාම පසුගිය සතියේ පෝර්ට් බ්ලෙයාර් අගනුවර පිහිටි ස්ට්‍රේට් දූපතේදී ආසාදනය සඳහා පරීක්ෂාවට ලක් කළ බව ජ්‍යෙෂ්ඨ සෞඛ්‍ය නිලධාරි වෛද්‍ය අජිත් රෝයි බීබීසීයට පැවසුවා.

    සෞඛ්‍ය හා හදිසි සේවකයින් එක් දිනක් තුළ ගෝත්‍රිකයන් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා බෝට්ටුවලින් දූපතට ගමන්කර තිබෙනවා.

    ‘ඔවුන් ඉතා සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ‘ ආචාර්ය රෝයි පැවසුවා. ‘ගෝත්‍රයේ සාමාජිකයින්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් පෝට් බ්ලෙයාර් සහ ඔවුන්ගේ හුදෙකලා දූපත අතර ගමන් කරනවා. මේ ගමන්වලදී ඔවුන්ට කොවිඩ් ආසාදනය වී ඇති බව විශ්වාස කළ හැකියි’ ඔහු වැඩි දුරටක් පැවසුවා.

    මෙම ගෝත්‍රිකයන් කිහිප දෙනෙක් නගරයේ සුළු රැකියා පවා කරති. වසංගතය දූපත් සමූහයේ අනෙකුත් ආදිවාසී ගෝත්‍රිකයන් අතර පැතිර නොයන බවට වග බලා ගැනීම දැන් ප්‍රධාන ප්‍රමුඛතාවයක් බව වෛද්‍ය රෝයි පැවසුවා.

    ‘අපි ඔවුන්ගේ ගමන්බිමන් පිළිබඳව දැඩි විමසිල්ලෙන් පසුවෙනවා. ඒ වගේම සමහර ගෝත්‍රිකයන් විශාල වශයෙන් පරික්ෂා කරනවා’ යනුවෙන් ඔහු පැවසුවා.

    වඳ වී ගොස් ඇති මහා අන්දමන් ආදිවාසී ගෝත්‍රයේ සාමාජිකයෙකු වන මියන් (එල්) සිය සහෝදරිය ඉචිකා සමඟ පෝට් බ්ලෙයාර්හි දිය ඇල්ල අසල වාඩි වී සිටී.

    අන්දමන් දූපත්වල කොවිඩ් අවදානමට ලක්විය හැකි ගෝත්‍ර පහක් වාසය කරයි. ඒ, ජරාවාස්, උතුරු සෙන්ටිනලීස්, මහා අන්දමන්, ඔන්ජ් සහ ෂොම්පන් සහ උතුරු සෙන්ටිනලීස්ය. ඔවුන් තවමත් ප්‍රධාන ධාරාවේ ජනගහනය සමඟ ඒකාබද්ධ වී නොමැති වීම තත්ත්වය වඩාත් අවධානම් කිරීමට හේතුවක්.

    උතුරු සෙන්ටිනලීස් ගෝත‍්‍රිකයින් පිටස්තරයින් සම්බන්ධයෙන් දැඩි සතුරු ආකල්පයක් දක්වන අතර කිසිවෙකුට ඔවුන්ගේ දූපතේ පස් පෑගීමට පවා අවසර දෙන්නේ නැහැ.

    2018 දී එක්සත් ජනපද පුරවැසියෙකු වූ ජෝන් ඇලන් චෞ එහි පැමිණීමට උත්සාහ කරන විට දුනු හා ඊතල වලින් පහරදී ඔහුව ඝාතනය කිරීමට මෙම ගෝත‍්‍රිකයින් පියවර ගත්තා.

    A Jarawa man with a painted face
    ජරාවාස් ගෝත‍්‍රිකයෙක්

    ගෝත්‍රික ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් කටයුතු කරන ලන්ඩන් නුවර පිහිටි සර්විවාල් ඉන්ටර්නැෂනල්  Survival International වාර්තාවලට අනුව, 1850 ගණන් වලදී බ්‍රිතාන්‍යයන් දූපත් යටත් විජිතයක් බවට පත් කරන විට මහා ඇන්ඩමනිවරුන් 5,000 කට වඩා එහි වාසය කර තිබෙනවා. 

    යටත් විජිතකරණය සමග බිහි වූ නව වාතාවරණය හමුවේ ඔවුන් විවිධ ලෙඩ රෝගවලට ගොදුරු වූ අතර ක‍්‍රමයෙන් ජනගහනය අඩුවී තිබෙනවා.

    “මහා අන්දමන් ගෝත්‍රයේ සාමාජිකයන් කොවිඩ් -19 සඳහා ධනාත්මක පරීක්‍ෂණයක් පැවැත්වීම අතිශයින්ම භයානක යි. ඔවුන්ගේ ජනතාව විනාශයට පත් කර ඇති වසංගතවල විනාශකාරී බලපෑම පිළිබඳව ඔවුන් සියල්ලන්ම දැනුවත් වනු ඇත,” කණ්ඩායමේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පර්යේෂක සොෆී ග්‍රිග් පැවසුවා.

    2010 දී මහා ඇන්ඩමානියානු භාෂාව කතා කළ අවසාන මිනිසා වූ ‘බෝවා’ වයස අවුරුදු 85 දී පමණ මිය ගියා.

    අන්දමන් දූපත් බොහෝ විට “මානව විද්‍යාඥයෙකුගේ සිහිනයක්” ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය ලෝකයේ වඩාත්ම භාෂාමය වශයෙන් විවිධ වූ ප්‍රදේශයක්.

    මේ අතර, දකුණු හා මැද අන්දමන්වරුන් අතර විශාල වන රක්ෂිතයක වෙසෙන ජරාවා ගෝත්‍රයේ සාමාජිකයින් 476ක් මේ වන විටත් Covid-19 පැතිර යාමෙන් පසු වනාන්තරයේ දුර බැහැර ප්‍රදේශයට ගෙන ගොස් හුදෙකලා වී ඇති බව බලධාරීහු පවසති.

    එහි අරමුණ වූයේ අඩු ප්‍රතිශක්තියක් ඇති ගෝත්‍රික සාමාජිකයින් සහ වන රක්ෂිතය හරහා අත්‍යවශ්‍ය හා හදිසි වැඩ සඳහා ගමන් කරන පුද්ගලයින් අතර සම්බන්ධතා අවම කර ගැනීමට නිලධාරීන්ට අවශ්‍ය වීමයි. 1970 දශකයේ ඉදිකරන ලද මෙම මාර්ගය බරටැං සිට ඩිග්ලිපූර් දක්වා ගම් 400ක් සම්බන්ධ කරන එකම මාර්ගයයි.

    A Jarawa man standing in water with a bow and arrow
    අන්දමන්ස්හි ජරාවාස් සහ උතුරු සෙන්ටිනලීස් ඇතුළු “විශේෂයෙන් අවදානමට ලක්විය හැකි” ගෝත්‍ර පහක් වාසය කරයි

    එක් දූපතක වෙසෙන ඔංගි ගෝත්‍රයේ Ongi tribe සාමාජිකයින් 115කට වැඩි පිරිසක් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා සෞඛ්‍ය සේවකයින් සහ වෛද්‍යවරුන් කණ්ඩායමක් යවන බව වෛද්‍ය රෝයි මහතා පැවසුවා.

    ෂොම්පන් ගෝත්‍රයේ Shompen tribe සාමාජිකයින් ද පරීක්ෂා කරන බව ඔහු පැවසුවා.

    ආදිවාසී ගෝත්‍රිකයන් ජීවත් වන දූපත් වෙත යාත්‍රා කරන සෞඛ්‍ය සේවකයින්ට යාත්‍රා කිරීමට පෙර වේගවත් කොවිඩ් -19 පරීක්ෂණ ඉවත් කිරීමට සිදු වූ අතර ඔවුන් ආපසු එන විට සතියක් නිරෝධායනය කළා.

    මෙම දූපත් 10ක කොවිඩ් -19 රෝගීන් මේ වන විට සොයාගෙන ඇති බව වෛද්‍ය රෝයි පැවසුවා. කොවිඩ් -19 රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා අන්දමන්වරුන්ට රෝහල් දෙකක්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන තුනක් සහ සත්කාර මධ්‍යස්ථාන 10 ක් ඇති අතර ඒය ඉන්දියාවේ ඉහළම පරීක්ෂණ අනුපාතයන්ගෙන් එකක් බව ඔහු පැවසුවා.

    බ්‍රසීලයේ සහ පේරු හි ගෝත්‍රිකයන්ට කොවිඩ් -19 පහර දී තිබේ. බ්‍රසීලයේ ඇමසන් කලාපය පුරා ආදිවාසීන් 280 කට වැඩි පිරිසක් Covid-19 වෛරස් රෝගයෙන් මියගොස් තිබේ.

    2020 අගෝස්තු 27 වැනි දින බී.බී.සී හි පළ වූ වාර්තාවක සම්පූර්ණ පරිවර්තනයකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • ක්‍රීඩා තරඟ සදහා සෞඛ්‍ය උපදෙස් ඇතුළත් මාර්ගෝපදේශන මාලාවක්

    ක්‍රීඩා තරඟ සදහා සෞඛ්‍ය උපදෙස් ඇතුළත් මාර්ගෝපදේශන මාලාවක්

    කොවිඩ් – 19 වෛරසය ලොව පුරා සිඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්තවීමත් සමග ලොව අන් රටවල් මෙන්ම අප රට තුළ ද  ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රය දැඩි බලපෑමකට ලක් විය. එසේ බලපෑමට ලක් වූ මෙරට ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රය ඉදිරි කාලසීමාව තුල නැවතත් නගා සිටුවීමට ගත යුතු ඉදිරි පියවර සහ  ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ පුහුණුවීම් සහ තරඟාවලි පැවැත්වීම පිළිබද සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය පවිත්‍රා වන්නිආරච්චි මහත්මිය සහ තරුණ කටයුතු හා ක්‍රීඩා අමාත්‍ය නාමල් රාජපක්ෂ මහතා ඇතුලු ක්‍රීඩා අමාත්‍යාංයේ නිලධාරීන් අතර විශේෂ සාකච්ඡාවක් ඊයේ (26) සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ දී පැවැත්විනි.

    කොවිඩ්-19 වෛරසය හේතුවෙන් මෙරට ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රය දැඩි බලපෑමකට ලක් වූ බවත්, පාසල් ක්‍රීඩාව නැවත නැංවීම, අන්තර් පාසල් ක්‍රීඩා තරඟාවලි පැවැත්වීම, සෞඛ්‍ය ආරක්ෂිතව ක්‍රීඩා උපකරණ භාවිතය සහ ඉදිරි කාල සීමාව තුල මෙරට ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රය නැංවීම සදහා අනුගමනය කළ යුතු සාධක පිළිබද සාකච්ඡා කිරීම මෙම හමුවේ අරමුණ බව තරුණ කටයුතු සහ ක්‍රීඩා අමාත්‍ය නාමල් රාජපක්ෂ මහතා මෙහිදී පැවැසීය.

    මෙහිදී සෞඛ්‍ය අමාත්‍යතුමිය ඇතුලු සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ නිලධාරින් පෙන්වා දෙන ලද්දේ නිරෝධායන නීතීරිති වලට සහ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය විසින් ලබාදෙනු ලබන සෞඛ්‍ය ආරක්ෂිත උපදෙස්වලට අනුව සියළු කටයුතු සිදු විය යුතු බවත්, කිසිදු හේතුවක් මත නොයෙකුත් ආසාත්මිකතා සහ සංකූලතා ඇති පාසල් ළමුන් ඇතුලු ක්‍රීඩකයින් ක්‍රිඩාව සදහා යොදා නොගැනීමට කටයුතු කළ යුතු බවයි. ඒ සදහා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය සමග ද සාකච්ඡා කොට චක්‍ර ලේඛයක් නිකුත් කිරීමේ වැදගත්කම පිළිබදව ද මෙහිදී අවධානය යොමු විය. අවසර ලබාදිය හැකි ක්‍රීඩා තරඟ ඇතුලු පිළිපැදිය යුතු සෞඛ්‍ය උපදෙස් ඇතුළත් මාර්ගෝපදේශණ මාලාවක් ඉදිරි සතියක කාලසීමාව ඇතුලත සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය විසින් පිළියෙළ කොට ක්‍රීඩා අමාත්‍යාංශය සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය වෙත  ලබාදීමටත් මෙහිදී තීරණය කරන ලදි.

    මෙම අවස්ථාවට සෞඛ්‍ය ලේකම් මේජර් ජනරාල් සංජිව මුණසිංහ මහතා, වැඩබලන සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වෛද්‍ය එස්. ශ්‍රීදරන් මහතා ඇතුලු සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ නිලධාරින්, ක්‍රීඩා අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් අනුරාධ විඡේකෝන් මහතා, අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් අමල් එදිරිසිංහ මහතා ඇතුලු ක්‍රීඩා අමාත්‍යාංශයේ නිලධාරින් එක්ව සිටියහ.

  • පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව නම් කෙරේ

    පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව නම් කෙරේ

    පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයන් 26 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතා විසින් අද (27) පෙරවරුවේ පාර්ලිමේන්තුවේදී නිවේදනය කළේය.

    පාර්ලිමේන්තුවේ ස්ථාවර නියෝග අනුව කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන එහි සභාපතිවරයා වන අතර නියෝජ්‍ය කථානායක රංජිත් සියඹලාපිටිය, නියෝජ්‍ය කාරකසභා සභාපති අංගජන් රාමනාදන්, සභානායක සහ අමාත්‍ය දිනේෂ් ගුණවර්ධන, විපක්ෂනායක සජිත් ප්‍රේමදාස, ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ජොන්ස්ටන් ප්‍රනාන්දු, විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලක්ෂමන් කිරිඇල්ල, යන මන්ත්‍රීවරුන් නිල බලයෙන් එහි සාමාජිකයෝ වෙති.

    ඔවුනට අමතරව චමල් රාජපක්ෂ, නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා, මහාචාර්ය ජී.ඇල් පීරිස්, ඩග්ලස් දේවානන්ද, ඩලස් අලහප්පෙරුම, විමල් වීරවංශ, මහින්ද අමරවීර, වාසුදේව නානායක්කාර, ප්‍රසන්න රණතුංග, මහින්ද සමරසිංහ, ගයන්ත කරුණාතිලක, රවුෆ් හකීම්, අනුර කුමාර දිසානායක, ඩිලාන් පෙරේරා, රිෂාඩ් බදියුදීන්, ආර්.එම්.රංජිත් මද්දුමබණ්ඩාර, මනෝ ගනේෂන්, ඒම්.ඒ.සුමන්තිරන්, ගරු අලි සබ්රි රහීම් යන මන්ත්‍රීවරුන් එහි සෙසු සාමාජිකයෝ වෙති.

  • සියලු නිලධාරීන් සාමූහිකව අපේක්ෂිත ඉලක්ක කරා යා යුතුයි – රාජ්‍ය අමාත්‍ය ඩී.වී චානක

    සියලු නිලධාරීන් සාමූහිකව අපේක්ෂිත ඉලක්ක කරා යා යුතුයි – රාජ්‍ය අමාත්‍ය ඩී.වී චානක

    සියලු අමාත්‍යාංශයන්හී ඉදිරි සංවර්ධන සැලැස්ම මසක් තුළ ජනාධිපතිතුමාට ඉදිරිපත් කළ යුතු ඇතැයිද, ඒ සඳහා සියලුම සේවකයන්ගේ අදහස් හා යෝජනා අවධානයට ගන්නා බවද, ගුවන් සේවා හා අපනයන කලාප සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍ය ඩී වී චානක මහතා පවසයි.

    තම අමාත්‍යාංශයේ ඉදිරි දිශානතිය වෙනස් කල හැකි සාධනීය යෝජනා සියලු දෙනාට ලබා දිය හැකි බවත්, අත්දැකීම් හා පළපුරුද්ද මත ලබා දෙන ඵලදායි යෝජනා ක්‍රියාවට නංවන බවත්, චානක මහතා පවසයි. මෙහිදී නිලධාරියාගේ තනතුර, ශ්‍රේණිය හෝ උගත්කම  අදාළ යෝජනා බවත් යෝජනා ඵලදායි නම් එය ප්‍රමාණවත් බවද හෙතෙම පැවසීය.

    සිය අමාත්‍යාංශයේ සියලු නිළාධාරීන් අමතමින් රාජ්‍ය අමාත්‍යවරයා මෙම අදහස් ඵළ කලේය.

    ‘ජනාධිපතිතුමා මෙවර අමාත්‍යාංශ වෙන් කිරීමේදී කිසිවෙකුටවත් කාර්‍යභාරය සහ වගකීමෙන් මග හැරිය නොහැකි ලෙස විෂය පතයන් සහ වැය ශීර්ශ නිවැරදිව ලබා දී තිබෙන බවත්  අවශ්‍ය කාර්යමණ්ඩලයද නොඅඩුව සපුරා තිබෙනවා. ලැබෙන වගකීම නිසි අයුරින් ඉටු කළ නොහැකි වීම තමාගේ දුර්වලකම විනා ක්‍රමයේ වැරැද්දැක් හෝ නායකත්වයේ අඩුවක් නොවන බවත්, අමාත්‍යාංශයට අයත් සියලු නිලධාරීන් සාමූහිකව අපේක්ෂිත ඉලක්ක කරා යා යුතුව ඇති බව චානක මහතා පෙන්වා දුන්නේය.

    අමාත්‍ය ප්‍රසන්න රණතුංග මහතා වැනි කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකු ලැබීම තමාගේ භාග්‍යක් බවත් එය තම සේවයට පහසුවක් බවද ඔහු පැවසීය.

    ජනාධිපතිතුමා අපේක්ෂා කරන සෞභාග්‍යමත් රටක් කරා ගමන් කිරීමේදී තම අමාත්‍යාංශය ප්‍රමුඛව කටයුතු කරන බවද ඔහු පැවසී‌.

    රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ සඳහා අවශ්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය, වැය ශීර්ෂ සහ විෂය පථය මෙවර පැහැදිලිව ලබා දී ඇති බවත් මසකට වරක් සියලු රාජ්‍ය අමාත්‍යවරුන් ජනාධිපතිතුමා මුණ ගැසී සාකච්ඡා කරන බවත් අමාත්‍ය ඩී වී චානක මහතා පැවසීය.

    පවතින ගැටලු නිරාකරණය කරගනිමින් කඩිනම් සංවර්ධනයක් කරා අමාත්‍යාංශය මෙහෙය වීමට අප සියලු දෙනා අදිටන් කරගත යුතු බව කී අමාත්‍යවරයා ඒ සදහා තම පූර්ණ සහාය ලබා දෙන බව ද පැවසීය.

    මෙහිදී සංචාරක අමාත්‍යාංශයේ ජී හෙට්ටිආරච්චි, ගුවන්සේවා හා අපනයන කලාප සංවර්ධන රාජ්‍ය ලේකම් මාධව දේවසුරේන්ද්‍ර යන මහත්වරුද අදහස් ප්‍රකාශ කලේය.

  • පාර්ලිමේන්තුව හෙට රැස් වේ – රජයේ අතුරු සම්මත ගිණුම විවාදයට

    පාර්ලිමේන්තුව හෙට රැස් වේ – රජයේ අතුරු සම්මත ගිණුම විවාදයට

    සැප්තැම්බර් 01 වැනදා සිට 2020 වර්ෂයට අදාල අයවැය සම්මත වන තුරු කාලය සඳහා රුපියල් බිලියන 1300 කට නොවැඩි මුදලක් වියදම් සඳහා දැරීමට අනුමැතිය ඉල්ලා සිටිමින් රජය විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති, අතුරු සම්මත ගිණුම හෙට (27) සහ අනිද්දා (28) පාර්ලිමේන්තුවේදී  විවාදයට ගැනේ.

    එමෙන්ම දේශීය භාණ්ඩාගාර බිල්පත් අඥා පනතේ 2 (1) වගන්තියට අනුව රුපියල් බිලියන 750 කට නොවැඩි මුදලක් භාණ්ඩාගාර බිල්පත් නිකුතුව හරහා ණයට ගැනීම සඳහා වන යෝජනාව ද විවාදයට ගැනෙනු ඇත.

    පූර්ණ යෝජනාවක් ලෙස ඉදිරිපත් වූ මෙම අතුරු සම්මත ගිණුම පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ ස්ථාවර නියෝග 27 අනුව න්‍යාය පුස්තකය මගින් ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයන්ට දැනුම් දීමට මේ වන විට කටයුතු කර තිබේ.

    මෙයට අමතරව පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව පත්කිරීම සඳහා වන යෝජනාව ද පාර්ලිමේන්තුවට හෙට ඉදිරිපත් කෙරේ. ඒ අනුව එම කාරක සභාවට අදාළ සමාජිකයන්ගේ නම් ගරු කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතා විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කෙරේ. එමෙන්ම පොදු ව්‍යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාවේ සහ රජයේ ගිණුම් පිළිබඳ කාරක සභාවේ සං‍යුතිය අනුමත කිරීම ද හෙට සිදු කෙරේ.

    පාර්ලිමේන්තුව 27 සහ 28 යන දිනවලදී පෙරවරු 9.30 සිට පස්වරු 6.30 දක්වා රැස්වන අතර, එම දින දෙක තුළදී දිවා ආහාර විවේකයෙන් තොරව පාර්ලිමේන්තු රැස්වීම් පවත්වාගෙන යාමට පසුගියදා රැස්වු පක්ෂ නායක හමුවේදී  තීරණය කෙරිණ.

  • නැවත දැනුම්දෙන තුරු පාර්ලිමේන්තු මහජන ගැලරිය විවෘත කිරීම අත්හිටුවයි

    නැවත දැනුම්දෙන තුරු පාර්ලිමේන්තු මහජන ගැලරිය විවෘත කිරීම අත්හිටුවයි

    කොවිඩ් 19 වසංගත තත්ත්වය හේතුවෙන්, නැවත දැනුම්දෙන තුරු අමුත්තන් සඳහා පාර්ලිමේන්තු මහජන ගැලරිය විවෘත කිරීම තාවකාලිකව අත්හිටුවා තිබේ.

    සෞඛ්‍ය අංශවල මාර්ගෝපදේශ වලට යටත්ව, මෙම තීරණය ගෙන ඇති බව පාර්ලිමේන්තුවේ වේත්‍රධාරි නරේන්ද්‍ර ප්‍රනාන්දු මහතා  පවසයි.

    පාර්ලිමේන්තු මහජන ගැලරිය විවෘත කෙරෙන දිනය, සෞඛ්‍ය අංශවල උපදෙස් මත ඉදිරියේදී දැනුම් දීමට නියමිතය.

  • පහළම තැන සිට වැඩ අරඹා තිබේ – කඩිනම් ප්‍රතිඵල අවශ්‍යයි – රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ට ජනපති කියයි

    පහළම තැන සිට වැඩ අරඹා තිබේ – කඩිනම් ප්‍රතිඵල අවශ්‍යයි – රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ට ජනපති කියයි

    සියලු ක්ෂේත්‍රවල වැඩ පහළම තැන සිට ආරම්භ කර ඇති නිසා දැන් අවශ්‍ය වන්නේ ජනතාවට කඩිනම් ප්‍රතිඵල අත් කරදීම බව ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ට කියා සිටී.

    ජනතා අභිවෘද්ධියට සහ රටේ ආර්ථික සංවර්ධනයට ප්‍රමුඛතාව දෙමින් රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ නිර්මාණය කර තිබේ. ඉලක්ක ළගාකර ගැනීමේදී ලේකම්වරුන්ට විශාල වගකීමක් හා කාර්ය භාරයක් පැවරී ඇත. ජනතාව අතරට ගොස් ගැටලු විසඳමින් අභියෝගය ජය ගැනීමට ක්‍රියා කරන්නැයි ජනාධිපතිවරයා නව රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ට උපදෙස් දුන්නේය.

    අද (26) පෙරවරුවේ ජනාධිපති කාර්යාලයේ දී රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ට පත්වීම් ලිපි ප්‍රදානය කරමින් ජනාධිපතිවරයා මේ බව පැවසීය.

    ජනාධිපති  ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ට පත්වීම් ලිපි ප්‍රදානයේදී සිදුකළ සම්පූර්ණ කතාව මෙසේය.

    අපි මෙවර රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ වෙනත් විදියකට හදලා තියෙන්නේ. අමාත්‍යාංශ ඔක්කොම සරලයි. දැන් බලන්න අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය. සියලුම අධ්‍යාපනය විෂය එක තැනකට ගෙනල්ලා තියෙන්නේ. පූර්ණ අධ්‍යනයක් කරලා තියෙන්නේ. ඒ අමාත්‍යාංශ වෙන් කරලා තියෙන්නේ. වැඩ කරන්න අවශ්‍ය විදියට. මේවා කළේ පහුගිය මාස අටේ නෙමෙයි. ජනාධිපති මැතිවරණයේදී ජනතාව අතරට ගියාම ඒ ගොල්ලන්ගෙන් දැකපු ප්‍රශ්න. සෘජුවම අපි විසඳිය යුතු ප්‍රශ්න විදියට තේරුම් අරගෙනයි.

    අපි බොහෝ වේලාවට ඉහළ මට්ටම විතරක් බලනවා. පහළ මට්ටම අපි බලන්නේ නැහැ. ඒවා අපිට අමතක වෙලා යනවා.

    උදාහරණයක් වශයෙන් පානීය ජලය ලංකාවේ තියෙන ලොකුම ප්‍රශ්නයක්. මේක අපි අනිවාර්යයයෙන්ම විසඳිය යුතු දෙයක්. අලි මිනිස් ගැටුම හැමදාම මිනිස්සු මැරෙනවා, අලි මැරෙනවා. විශාල ප්‍රශ්නයක්. මේවාට ස්ථිරසාර විසඳුම් හොයන්න ඕනෑ. තාවකාලික විසඳුම් හොයලා වැඩක් නැහැ.

    ඊළඟට අපි කොහොමද ආර්ථිකය මෙහෙයවන්නේ කියන එක පිළිබඳ විශාල අවධානයක් යොමුකරලා තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම කෘෂි කර්මාන්තය, වැවිලි කර්මාන්තය ඒ දෙකට විශාල අවශ්‍යතාවයක් තිබෙනවා. ඒකට අපි පහළම මට්ටමට ගිහිල්ලා රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ වෙන් කරලා තියෙනවා.

    වැඩි දෙනෙක් ජීවත් වෙන්නේ කෘෂිකර්මාන්තයෙන්. මේ කෘෂිකර්මාන්තයේ තියෙන ප්‍රශ්න හින්දා තමයි අපි වාරිමාර්ග අමාත්‍යාංශය යටතේ මේ වැව් ප්‍රතිසංස්කරණය, වැව් සහ කුඩා වැව් වාරිමාර්ග, මේවාට වෙනම අපි රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශයක් යොදලා තියෙන්නේ. ඉතින් මේ වගේ හැම එකක්ම බැලුවම ඒ අවශ්‍යතාවයන් තෝරාගෙන අපි ඒවාට ආයතන සෘජුවම දීලා තියෙනවා. ඒ වගේම ප්‍රතිපාදනත් සෘජුවම දෙනවා.

    මම රාජ්‍ය අමාත්‍යවරුන්ට කතා කරගෙන යනවා. ඒ කතා කිරීමේදීත් මම ඒගොල්ලන්ට අපේ සැලැස්මේ වසරින් වසර අපි කොහොමද ඉදිරියට යන්නේ කියන කාරණා ගැන කතා කරනවා. ලේකම්වරුන්ට තියෙන ලොකු කාර්යභාර්යයක්. පස් වසරක සැලැස්මක් හදන එක. එකේ වසරින් වසර අපි මොනවාද ළගා කරගන්නේ. මොනවාද අපේ ඉලක්කය. අපි දන්නවා ඉලක්ක ළඟා කරගන්න එක තමයි වැදගත් වෙන්නේ.

    මේ කාර්යය ඉටුකිරීම සඳහා ලේකම්වරුන්ට විශාල කාර්යභාර්යයක් තියෙනවා.

    අපි රාජ්‍ය සේවයත්, අනිත් සුදුසුකම් සියල්ලක් බලලා මේවාට සුදුසුයි කියලා හිතෙන ප්‍රධානතම අය තමයි පත්කරලා තිබෙන්නේ. ඉතින් ඔබතුමාලා මේ විෂය ගැන විශේෂ අවධානයක් යොමු කරන්න ඕන.

    අනිත් එක මතක තියාගන්න ඕන හැමවිටම ජනතාව අතරට ගිහිල්ලා ජනතාවගේ ප්‍රශ්න තෝරාගෙන ඒවාට විසඳුම් දෙන්න. තමන් යටතේ තියෙන ආයතන ජනතාවට සේවය කරන ආයතන බවට තහවුරු කරන්න ඕන.

    අද මිනිස්සු අතර තියෙන ප්‍රශ්නෙ තමයි දේශපාලනඥයන් කෙරෙහි තියෙන විශ්වාසයක් නැති වීම, දෙවැනි එක රාජ්‍ය සේවය පිළිබඳ තියෙන විශ්වාසය නැති වීම. ඉතින් රටක් දුවන්න තියෙන්නේ මේ දෙක. හැබැයි මිනිස්සු අතරට ගියහම මිනිස්සුන්ට මේ දෙක ගැනම විශ්වාසයක් නැති වෙලා. මේක රටක් වශයෙන් හොඳ දෙයක් නෙමෙයි.

    මේ මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල අපි හරි විදියට බැලුවොත් ඒක තමයි ජනතාව කියන්නේ. ඒ අය විශ්වාස කරනවා මේ දෙකේම තියෙන වෙනසක් ඇතිවෙලා ජනතාවට සේවය කරන දේශපාලන සංස්කෘතියකුත්, ඒ වගේම ජනතාවට සේවය කරන රාජ්‍ය සේවාවකුත් ඇතිවෙයි කියලා.

    අද විශාල රාජ්‍ය සේවයක් තියෙනවා. ඉදිරියේදී තවත් 160,000ක් රාජ්‍ය සේවයට එකතු වෙනවා. එතකොට ලක්ෂ 18කටත් වඩා පිරිස වැඩි වෙනවා. මේ රාජ්‍ය සේවයක් හරහා හැම අංශයකටම හොඳ පද්ධතියක් තියෙනවා. සිස්ටම් එක ක්‍රියාත්මක කරන්න තමයි අවශ්‍ය.

    අපි කොවිඩ් වසංගතය ලෝකයේ පළවෙනිම තැනට එන්න හොඳ පාලනයක් කරගත්තා. මේකට ප්‍රධාන හේතුව අපේ සෞඛ්‍යය සේවාව. හොඳ සෞඛ්‍ය සේවාවක් තිබීම. නමුත් අපි ජනතාව අතරට ගියහම තාමත් ඒ සෞඛ්‍ය සේවාවේ දියුණු කරන්නට විශාල ප්‍රමාණයක් තියෙනවා. මේ සෞඛ්‍ය සේවය ඉදිරියට ගෙනියන්න විශාල වැඩ කොටසක් අපිට කරන්නට පුළුවන්. ජනතාව අතරට ගියාහම කියනවා දොස්තරවරු නැහැ. හෙදියන් නැහැ. සම්පත් නැහැ. අපිට දුරට යන්න තියෙනවා. මේ වගේ මැසිවිලි විශාල ප්‍රමාණයක්. නමුත් හොඳ සෞඛ්‍ය සේවයක් තුළත් තව විශාල ප්‍රමාණයක් අපිට වැඩ කරන්න තියෙනවා.

    ‍මේවා තමයි අපි තේරුම් ගන්න ඕන.

    දවසක් මම කුරුණෑගල යනකොට පාරේ නවත්තලා ගොවි මහත්තයන්ගෙන් ඇහුවා කන්න දෙකම කරනවාද කියලා. නෑ සර් මේ කන්නේ කරන්න බෑ කිව්වා. ඇයි, අපිට වතුර දුන්නේ නෑ. ඒ අය දන්නේ නෑ වතුර දුන්නේ නැත්තේ මොකද කියලා. ඒ අය කියනවා කලාවැවේ වතුර තියෙනවා නමුත් අපිට වතුර දෙන්නෙ නෑ. මම මහවැලි අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්ට කතා කළා, එයා ගියා එහේට ගිහිල්ලා කතා කළා. ඇත්තටම අපි යන්න ඕන මේ ජනතාව ළඟට. එතන ගිහිල්ලා නිලධාරින් හම්බුනාට වැඩක් නෑ. ඒගොල්ලොන්ට අහන්න බෑ අර ජනතාව කියන දේ. මේ වගේ ජනතාවගේ ප්‍රශ්න අපි විසඳිය යුතුයි. මම මැතිවරණයේදී ජනතාව අතරට ගිය වෙලාවේ මිනිස්සු ගෙනාපු ප්‍රශ්න හරි සරල දේවල්. බොහොම ටිකයි පුද්ගලික දේවල් ඉල්ලන්නේ. වැඩිම ප්‍රමාණයක්, සියයට හැත්තෑවක් විතර පොදු ප්‍රශ්න. බස් එකක් දාන එක, පාරක් හදන එක, වතුර ගැන, ඔප්පු නැති එක. මේවා තමයි රජයකින් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ, රාජ්‍ය සේවයෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ.

    වයසක අය ඇවිත් කියනවා සර් අපි අවුරුදු 40 ක් මේ ඉඩමේ හිටියා. අපිට ඔප්පුවක් නෑ. අපිට මැරෙන්න ඉස්සරවෙලා ඔප්පුවක් ලබාදෙන්න. මේ වගේ ප්‍රශ්න විශාල ප්‍රමාණයක් තියෙනවා. අපි මේවා විසඳන්න ඕන. සමහර තැන්වලට ගියාම ඒගොල්ලෝ කියනවා පාරම්පරිකව අපි අපේ හරක් නඩත්තු කරපු, ගොවිතැන් කරපු, අපි ජීවත් වුනු තැන හදිසියේම ඇවිල්ලා වන රක්ෂණයකින් ගල් දාගෙන ගියා කියලා එහෙමයි කියන්නේ,

    මම දන්නේ නෑ ඇත්තද නැත්තද කියලා. කැබිතිගොල්ලෑවේදී එක්කෙනෙක් කිව්වා මගේ වැසිකිළිය තියෙන්නේ අනිත් පැත්තේ ගේ තියෙන්නේ මේ පැත්තේ කියලා.

    ඉතින් ඒ වගේ ඒවා අපි සරලව විසඳලා දෙන්න ඕන. වි‍ශේෂයෙන්ම මේක කිරීමේදී ප්‍රායෝගික වෙන්න ඕන. නිකන්ම නීතියක් ගෙනාව පලියට, චක්‍රලේඛයක් යැව්ව පලියට ඒ විදියට ක්‍රියා කිරීම සුදුසු නෑ. ජනතාව බලාපොරොත්තු වෙන්නේ ඒවා නෙවෙයි. ජනතාවගේ පැත්තෙන් ප්‍රශ්න තියෙනවා. අවසානේදී බැලුවම කෘෂිකර්මාන්තයේ යෙදෙන, වැවිලි කර්මාන්තයේ යෙදෙන, සුළු සුළු කර්මාන්තවල යෙදෙන, මේ අය හින්දා තමයි රජයක් දුවන්නේ, රටක් දුවන්නේ.

    ගොවියාට නෙවෙයි අපි වතුර දෙන්නේ. ගොවියාට නෙවෙයි අපි පොහොර ටික දෙන්නේ. රටක් වෙනුවෙන් අපි වතුර දෙන්නේ. රටක් වෙනුවෙන් තමයි පොහොර ටික දෙන්නේ. නැත්නම් පඩි ‍ගෙවන්නත් බැරි වෙනවා. රාජ්‍ය සේවයක් නඩත්තු කරන්නේ මේගොල්ලන් කරන දේවල් වලින්.

    මැටි කර්මාන්තයේ යෙදිලා වළං ටිකක් හදලා මොනවාහරි කරලා මේ පොඩි අය තමයි විදේශ විනිමයක් ගේන්නේ. කුඩා තේ වතු හිමියෝ තමයි විදේශ විනිමය ගේන්නේ. ඉතින් අපිත් ඒ කුඩා තේ වතු හිමියන්ට අවශ්‍ය දේ දෙන්නේ නැතුව අපිට රාජ්‍ය සේවයක් දුවන්න බැරි වෙනවා. අපි මෙන්න ‍මේක ටික තේරුම් අරගෙන මතක තියාගන්න ඕන. සමහර වෙලාවට අපි කාමරවල ඉඳගෙන ඔෆිස්වල ඉඳගෙන තීරණ ගන්නවා. හැබැයි අපි මතක තියාගන්න ඕන, මේ අයගෙන් තමයි රටේ ඔක්කෝම යැපෙන්නේ.

    රටක් දුවන්න විදේශ විනිමය එන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම මේ පහළ මට්ටමේ වැඩ කරන ජනතාවගෙන්. තේ වලට ඉඳලා වී වලට. අපි කොච්චර වෑයමක් දරනවාද වී වලට, හාල්වලට සහතික මිළක් දෙන්න. රාජ්‍ය සේවයෙන් කරන්නේ මේ හදපු වී ටික බෙදා දෙන එක. ගොවියා මහන්සි වෙලා ඔක්කොම කරලා දුන්නම පාරිභෝගිකයාට මේ හාල් ටික ‍දෙන එකනේ මහලොකුවට අපි ඔක්කෝම කරන්නේ. අපි අමතක කරන්න නරකයි අපිට ‍වෙලාවට වතුර ටික දෙන්න බැරි නම්, වෙලාවට පොහොර ටික දෙන්න බැරි නම්, අපේ සේවාවෙන් වැඩක් තියෙනවාද? මේවා තමයි අපි කල්පනා කරලා බලන්න ඕන.

    දැන් ගමක් බැලුවොත්, ග්‍රාම සේවක කොට්ඨාසයක් බැලුවොත් රාජ්‍ය සේවකයින් විශාල ප්‍රමාණයක් ඉන්නවා මේ වෙනුවෙන්. විසි ගණනක් ඉන්නවා විවිධ අංශවල. හැබැයි ඒවා අපි ක්‍රියාත්මක කරවන්නට ඕන. ඒගොල්ලොන්ට මතක් කරලා දෙන්න ඕන මේ කාර්යය. විශේෂයෙන්ම අමාත්‍යවරුන්ට, රාජ්‍ය අමාත්‍යවරුන්ට, ඒවගේම ලේකම්වරුන්, මේ රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ගේ අභිප්‍රේරණයත් ලොකූ කොටසක්. තමන් යටතේ ඉන්න අයව මෝටිවේට් කරන එක එක කාර්යයක්. මම දන්නවා ආරක්ෂක ලේකම්වරයා හැටියට මම කොච්චර කාලයක් ‍යෙදුවාද මගේ යටතේ තිබුණු සේවාවන් මෝටිවේට් කරන්න. මෝටිවේට් කිරීම තුළින් ප්‍රතිඵල විශාල ප්‍රමාණයක් ලබාගන්න පුළුවන්. ඒක ඇත්තටම එක කොටසක්. ඇත්තටම මේ මිනිසුන් වැඩ කරන්න කැමතියි. හැබැයි ඒගොල්ලන්ට නායකත්වයක් දෙන්න ඕන. මෝටිවේෂන් එකක් දෙන්න ඕන. ඊළඟට මඟ පෙන්වීමක් කෙරෙන්න ඕන. එහෙම නැතුව නිකන් ඉන්න දුන්නොත් කවුරුවත් වැඩක් කරන්නේ නෑ. මේකේ අවශ්‍යතාව පෙන්නලා කළ යුතු දේ කියලා මඟ පෙන්වීමක් කිරීම ඉතාමත්ම වැදගත්. ඒ හරහා විශාල දෙයක් කරන්න පුළුවන්.

    මම ආරක්ෂක ලේකම්වරයා හැටියට විතරක් නෙවෙයි නාගරික සංවර්ධනයේදීත් කරපු මූලික දෙයක් තමයි මෝටිවේෂන් කිරීම. ඒක හරිම වැදගත්. මොකද මේ හරහා තමයි තාක්ෂණික සුදුසුකම් තියෙන අයත් එහෙම නැති අයත් දෙගොල්ලොම දිරිගන්වලා වැඩ කරගන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ඔබතුමාලාට විශාල කාර්යභාරයක් තියෙනවා.

    අවසානයේදී අපි මොනවා කරත් ප්‍රතිඵල තියෙන්න ඕන. යුද්ධය කරන කාලේදීත් ‍මොනවා කරත් වැඩක් නෑ යුද්ධය අවසාන වුනේ නැත්නම්. අපිට දිනන්න පුළුවන් ඔක්කොම කරන්න පුළුවන්. අවසාන ප්‍රතිඵලය නැත්නම් මොනවා කළත් වැඩක් නෑ. හැබැයි අවසාන ප්‍රතිඵලය ලබා ගත්තොත් අපි කරපු හැමදේකම ප්‍රතිඵලයක් ලැබෙනවා. හැම අමාත්‍යාංශයකම අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා යම් යම් ඉලක්ක. ඒ ඉලක්ක ලබා ගන්න අපි සැලසුම් හදනවා. සැලසුම් හැදුවාට වැඩක් නැහැ සැලසුම ක්‍රියාත්මක කරලා නැත්නම්. ලේකම්වරයා හැටියට රැස්වීමක් තිබ්බොත් සැලසුම් තිබ්බොත් මම කියන්නේ මට වැඩක් නැහැ සැලසුම බිමේ තියෙන්න ඕනෑ. බිමේ දකින්න ඕනෑ. බිමේ දකින්නේ නැත්නම් සැලසුමෙන් වැඩක් නැහැ. සැලසුම හිතේ තිබුණත් කමක් නැහැ හැබැයි කොලේ තිබිලා, ෆයිල් එකේ තිබිලා විතරක් වැඩක් නැහැ. ඒක තමයි අපි බලන්න අවශ්‍ය.

    අපිට හුඟාක් සරල දේවල්වලින්  විශාල වෙනසක් කරන්න පුළුවන්. උදාහරණක් වශයෙන් කොළඹ නගරයේ ෆොස්ටර් සහ බැනර් ගලවපුහාම කොච්චර බලපෑමක් ආවාද? සරල දෙයක්. හැබැයි ඒක පොඩි බලපෑමක් ප්‍රතිඵලය හරි විශාලයි. මේවා සරල දේවල්. මිනිස්සුන්ගේ ප්‍රශ්න ඉතාමත් සරලයි. ඒ සරල ප්‍රශ්න දිහා සරලව අපි බලමු. අද මේ එක එක ඒවා නිසා හැම ප්‍රශ්නයක්ම සංකීර්ණ කරලානේ.

    පරිසරය  රකින්න ඕනෑ. අපි කැලෑ රකින්න ඕනෑ. හැබැයි අපි අමතක කරනවා මේ කැලෑවත් එක්ක පරිසරයත් එක්ක ජීවත් වෙච්ච මිනිසා. මිනිස්සු ජීවත් වුණේ වසර මිලියන ගාණක් පරිසරයත් එක්කනේ. අපි මේක කෘත්‍රිමව හදන්න මිනිසාගේ දේවල් අමතක කරන්න නරකයි. සරල කරගන්න අවශ්‍යයි. මිනිසුන්ගේ ප්‍රශ්න දිහා බලලා පරිසරයත් බේරා ගෙන මිනිසාගේ ප්‍රශ්නත් විසදාගන්න අපිට පුළුවන් වෙන්න ඕනෑ. පරිසරය විතරක් බේරා ගෙන මිනිසා ගැන අමතක කළොත් වැඩක් නැහැ. අපිට මේ දෙකම බේරා ගෙන යන්න පුළුවන්. අපි මේ දෙකම දිහා සරලව බැලුවොත්  අපිට පුළුවන් මේ ප්‍රශ්න විසදන්න.

    අපිට ඉක්මනටම ප්‍රතිඵල ඕනෑ. මම අද තියෙන ජනතා ප්‍රශ්නවලට ඉක්මන් ප්‍රතිඵල බලාපොරොත්තු වෙනවා. මේවා කරන්න පුළුවන්.

    මේ ප්‍රශ්න මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිතුමාගේ කාලේ තිබුණ ප්‍රශ්නවලින් සියයට විසි පහක්වත් බරපතල ප්‍රශ්න කියලා මම හිතන්නේ නැහැ. එදා ආර්ථිකය වැටිලා තිබුණා. යුද්ධයක් තිබුණා. එළියට බහින්න බැරි තත්ත්වයක් තිබුණා. බෝම්බ තිබුණා. මේවා  සියල්ල අවුරුදු තුනක් යන තැන අපිට විසඳන්න පුළුවන් වුණේ අපි අරමුණක් ඇතුව. කෙටි කාලයක් තුළදී  වැඩ කරපු නිසා අපිට ඒ ප්‍රශ්න විසඳන්න පුළුවන් වුණා.

    අලි මිනිස් ගැටුම අවුරුද්දක්, දෙකක් ඇතුළත සම්පූර්ණයෙන්ම විසඳන්නට පුළුවන් වෙන්න ඕනෑ. මේක විසඳන්න පුළුවන් හරි අරමුණක් ඇතුව තීරණයක් ඇතුව ඒකට අපි බහින්නට ඕනෑ. එහෙම කළොත් අපිට මේ ප්‍රශ්නය විසඳන්නට පුළුවන්. එතනින් ඒ ප්‍රශ්නය ඉවරයි. නැත්නම් මේක  හැමදාමත් තියෙන ප්‍රශ්න බවට පත් වෙනවා.

    පුරාවිද්‍යාවේ විශාල කොටසක් කරන්නට පුළුවන්. මේවා ජනතාවට සංවේදී දේවල්. අපේ උරුමය. ලාහුගල පැත්තේ  උතුරු නැගෙනහිර පැත්තේ විශාල වශයෙන් විනාශ වෙලා තියෙනවා. මේවාට කඩිනමින් විසඳුම් හොයන්න පුළුවන්. ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීම හරහා බය නැතුව හරි තීරණය ගන්න අවශ්‍යයි. හරි තීරණය ගන්නට බය වෙන්න එපා.

    හරි දේ කරනවා නම් මොන නීතිය තිබුණත් මොන ව්‍යවස්ථාවක් තිබුණත් අවංකව හරි තීරණයක් ගන්න බය වෙන්න එපා. ඒකට කවදාවත් වරදින්නේ නැහැ.

    මම ලේකම්වරයෙක් විදියට, රටක් වෙනුවෙන්  හරි තීරණ ගත්තේ. ඊට පස්සේ උසාවි ගියා. ඒවා වෙලත් අන්තිමට ජනාධිපති වුණා. වරදින්නේ නැහැ හරි තීරණ ගත්තොත්. ඒක මම හිතන්නේ ස්වාභාව ධර්මයෙන් හැදිලා තියෙන්නේ. වැරදි තීරණ ගත්තොත් වැරදි වෙයි. තමන් හදවතට අවංකව රාජකාරිය වෙනුවෙන් හරි දේ බය නැතුව ක්‍රියාත්මක කරන්න ඕනෑ. තමන්ට කවදාහරි සන්තෝස වෙන්න පුළුවන් මම හරි තීරණය ගත්තා, මගේ රාජකාරිය ඉටු කළා කියන එක ගැන හිතලා බය නැතුව තීරණ ගන්න, ඒ වෙනුවෙන් මගේ සම්පූර්ණ සහායෝගය තියෙනවා.

    මම නැවත වරක් සැමට සුබ පතනවා. අපි ජනතාව බලාපොරොත්තු වෙන සේවය ඉටු කරමු.

    අද පත්වීම් ලද රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරුන්ගේ නාම ලේඛනය

    • ඩී. පී. ජී. කුමාරසිරි මහතා
      වතු නිවාස හා ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    02- එස්. ඩී. ඒ. බී. බොරලැස්ස මහතා
                      ඉඩම් කළමනාකරණ කටයුතු, රාජ්‍ය ව්‍යාපාර ඉඩම් හා දේපළ සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    03-කේ. ඩී. එස්. රුවන්චන්ද්‍ර මහතා
    සමූපකාර සේවා, අලෙවි සංවර්ධන හා පාරිභෝගික ආරක්ෂණ රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    04-එම්. එන්. රණසිංහ මහතා
                      පොහොර නිෂ්පාදන හා සැපයුම්, රසායනික පොහොර හා කෘමිනාශක භාවිත නියාමන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    05-එස්. ටී. කොඩිකාර මහතා
          ජාතික උරුම, ප්‍රාසාංග කලා හා ග්‍රාමීය කලා ශිල්පී ප්‍රවර්ධන කටයුතු රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    06-එන්. එච්. එම්. චිත්‍රානන්ද මහතා
                      නිපුණතා සංවර්ධන, වෘත්තීය අධ්‍යාපන, පර්යේෂණ හා නව නිපැයුම් රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    07-එච්. කේ. ඩී. ඩබ්ලිව්. එම්. එන්. බී. හපුහින්න මහතා
    සමෘද්ධි ගෘහ ආර්ථික, ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය, ස්වයං රැකියා, ව්‍යාපාර සංවර්ධන හා ඌණ උපයෝජන රාජ්‍ය සම්පත් සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    08-තිස්ස හේවාවිතාන මහතා
    පොල්, කිතුල්, තල් හා රබර් වගා ප්‍රවර්ධනය හා ආශ්‍රිත කාර්මික භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය හා අපනයන විවිධාංගීකරණ රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    09-එම්. දේවසුරෙන්ද්‍ර මහතා
    ගුවන් සේවා හා අපනයන කලාප සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    10-එම්. ඒ. බී. වී. බණ්ඩාරනායක මහතා
           වේවැල්. පිත්තල, මැටි, ලීබඩු සහ ග්‍රාමීය කර්මාන්ත ප්‍රවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    11-එස්. එච්. හරිස්චන්ද්‍ර මහතා
                       දහම් පාසැල්, භික්ෂු අධ්‍යාපන, පිරිවෙන් හා බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාල රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    12-එස්. අරුමෛනායගම් මහතා
                       විදේශ රැකියා ප්‍රවර්ධන හා වෙළෙඳපළ විවිධාංගිකරණ රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    13-එස්. ජී. විජයබන්දු මහතා
    ග්‍රාමීය හා ප්‍රාදේශීය පානීය ජල සම්පාදන ව්‍යාපෘති සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    14-එස්. සේනානායක මහතා
                      පශු සම්පත්, ගොවිපොල ප්‍රවර්ධන හා කිරි හා බිත්තර ආශ්‍රිත කර්මාන්ත රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    15-ඒ. සේනානායක මහතා
          තැපැල් සේවා හා ජනමාධ්‍යවේදී වෘත්තීය සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    16-ජී. සී. කරුණාරත්න මහත්මිය
                        බන්ධනාගාර ප්‍රතිසංස්කරණ හා සිරකරුවන් පුනරුත්ථාපන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    17-කේ. එච්. ඩී. කේ. සමරකෝන් මහතා
     සූර්ය බල, සුලං හා ජල විදුලි ජනන ව්‍යාපෘති සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    18-ඩී. ඩී. මාතරආරච්චි මහතා
    ගුදම් පහසුකම්, බහාලුම් අංගන, වරාය සැපයුම් පහසුකම් හා බෝට්ටු හා නැව් කර්මාන්ත සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    19-මහාචාර්ය රංජිත් දිසානායක මහතා
    ග්‍රාමීය මාර්ග හා අවශේෂ යටිතල පහසුකම් රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    20-ඒ. කේ. ඩබ්ලිව්. ඩබ්ලිව්. එම්. එන්. කේ.වීරසේකර මහත්මිය
                       දේශීය වෙදකම් ප්‍රවර්ධන, ග්‍රාමීය හා ආයුර්වේද රෝහල් සංවර්ධන හා ප්‍රජා සෞඛ්‍ය රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    21-ආර්. සුනේත්‍රා ගුණවර්ධන මහත්මිය
    බතික්, අත්යන්ත්‍ර රෙදි හා දේශීය ඇඟළුම් නිෂ්පාදන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    22-කේ. එම්. එස්. ඩී. ජයසේකර මහත්මිය
    කාන්තා හා ළමා සංවර්ධන, පෙර පාසැල් හා ප්‍රාථමික අධ්‍යාපන, පාසැල්යටිතල පහසුකම් හා අධ්‍යාපන සේවා රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    23-ඩබ්ලිව්. බී. පළුගස්වැව මහතා
    මහවැලි කලාප ආශ්‍රිත ඇලවේලි හා ජනාවාස පොදු යටිතල පහසුකම් සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    24-ඩී. එල්. පී. ආර්. අභයරත්න මහතා
    උක්, බඩ ඉරිඟු, කජු, ගම්මිරිස්, කුරුඳු, කරාබුනැටි, බුලත් ඇතුළු කුඩා වැවිලිභෝග වගා සංවර්ධනය ආශ්‍රිත කර්මාන්ත හා අපනයන ප්‍රවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    25-කේ. ආර්. උඩුවාවල මහතා
                       ඖෂධ නිෂ්පාදනය, සෑපයීම හා නියාමන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    26-ජේ. එම්. තිලකරත්න බණ්ඩා මහතා
    සමාගම් වතු ප්‍රතිසංස්කරණ, තේ වතු ආශ්‍රිත භෝග වගා, තේ කර්මාන්තශාලා නවීකරණය හා තේ අපනයන     ප්‍රවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    27-එල්. එල්. ඒ. විජේසිරි මහතා
    වි හා ධාන්‍ය, කාබනික ආහාර, එළවළු, පළතුරු, මිරිස්, ළූනු හා අර්තාපල් වගා ප්‍රවර්ධන, බීජ නිෂ්පාදන හා උසස් තාක්ෂණික කෘෂිකර්ම රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    28-ආර්. එම්. ඒ. රත්නායක මහතා
            මුදල් හා ප්‍රාග්ධන වෙළෙඳපළ සහ රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ප්‍රතිසංස්කරණ රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    29-ඩී. ඩී. ආරියරත්න මහතා
                       ග්‍රාමීය කුඹුරු හා ආශ්‍රිත වැව්, ජලාශ හා වාරිමාර්ග සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    30-කීර්ති රංජිත් අබේසිරිවර්ධන මහතා
          ග්‍රාමීය නිවාස හා ඉදිකිරීම් හා ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය කර්මාන්ත ප්‍රවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    31- එස්. එම්. ඩී. එල්. ඩී.  අල්විස් මහතා
           වාහන නියාමනය, බස්රථ ප්‍රවාහන සේවා හා දුම්රිය මැදිරි හා මෝටර් රථ කර්මාන්ත රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    32-ආචාර්ය එම්. උපාලි සේදර මහතා
         අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ, විවෘත විශ්වවිද්‍යාල හා දුරස්ථ අධ්‍යාපන ප්‍රවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

                 33- මේජර් ජනරාල් (විශ්‍රාමික) ඩබ්ලිව්. පී. පී. ප්‍රනාන්දු මහතා
                      වනජීවී රැකවරණය, අලිවැට හා අගල් ඉදිකිරීම ඇතුළු ආරක්ෂිත වැඩපිළිවෙලවල් හා කැලෑ නැවත වගා කිරීම           
                      හා වන සම්පත් සංවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

     34- ජයන්ත චන්ද්‍රසෝම මහතා
          විසිතුරු මසුන්, මිරිදිය මත්ස්‍ය හා ඉස්සන් ඇති කිරීම, ධීවර වරාය සංවර්ධන,බහුදින ධීවර කටයුතු හා
          මත්ස්‍ය  අපනයන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

    35-රවීන්ද්‍ර සමරවික්‍රම මහතා
    ග්‍රාමීය හා පාසල් ක්‍රීඩා යටිතල පහසුකම් ප්‍රවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍යාංශය

  • Colombo Fashion Week – 2020 – යොවුන් ඔබට සුපිරි විලාසිතා

    Colombo Fashion Week – 2020 – යොවුන් ඔබට සුපිරි විලාසිතා

    වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන ‘කොළඹ විලාසිතා සතිය’ පසුගිය දා කොළඹ ‘ෂැංග‍්‍රිලා‘ හෝටලයේදී සහ කොළ ‘ගලදාරි හෝටලයේදී අති උත්කර්ෂවත් ලෙස පැවැත් වුණා. තරුණ – තරුණියන් වෙනුවෙන්ම වෙන් වූ විලාසිතා වෙනුවෙන්ම මෙවර කොළඹ විලාසිතා සතිය කැපකර තිබූ අතර එය බොහෝ දෙනකුගේ දැඩි අවධානය දිනා ගත්තා. කොවිඞ් – 19 වසංගත අවධානම මැද පැවති කොළඹ විලාසිතා සතියේ සුන්දර විලාසිතා එකතුවක් පහත පළ වෙනවා.

    දිමුතු සහබන්දු
    දිමුතු සහබන්දු

    හරින්ද්‍රා ගුණවර්ධන
    හිමාෂි විජේවීර
    චමන්කා පැහැසර
    Lovi Ceylon
    අමිලානි පෙරේරා
    චාරිනී සූරියගේ
    දිව්‍යා ජයවික්‍රම
    අස්ලාම් හුසේන්
    උදාරිකා දළුගම
    අාසකි
    අමිලානි පෙරේරා
    තෙමා්දා ගීගනගේ
    කමිල්
    හිරුෂි ජයතිලක
    කමලි
    චාරිනී සූරියගේ
    හිරුෂි ජයතිලක
    ඉන්දි
    දිමුතු සහබන්දු
    නිලූෂා මද්දුමගේ
    චරිනි සූරියෙග්
    හිරුෂි ජයතිලක
    ජිනා කුලමන්ගේ
    චරිනි සූරියෙග්

    Text by – Thushadhavi

  • ඒකාබද්ධ පලිබෝධ මර්දනයේ සහයට නව වටපණු නාශක දෙකක්

    ඒකාබද්ධ පලිබෝධ මර්දනයේ සහයට නව වටපණු නාශක දෙකක්

    බෝගයන්ට හානිකරන පලිබෝධකයින් අතර වටපනුවන් හෙවත් නෙමටෝඩාවන් වැදගත් තැනක සිටියත් කලෙකට ඉහතදී ඒ ගැන වැඩිපුර කතාකරනු ලැබුවේ නැත. පණ ඇති සතෙකුගේ හානියක් සිදුවෙනවා පිටතින් නොදකින නිසා වගාකරුවන් ඇතැම්විට එතරම් උනන්දුවෙන් රෝගය හඳුනාගන්නට හෝ මර්දන පිළිවෙත් හඹායන්නට හෝ උනන්දු වන්නේද නැත.

    එසේ නමුත් 80 දශකයේ මුල් භාගයේදී ලංකාවේ අර්තාපල් වගාවට පැතිරීගිය රන්වන් කෝෂ්ඨ වටපණු හානිය නිසා ඇතැම් වගාබිම් සැලකියයුතු කාලයකට පුරන්ව තැබීමටත්, ගොවීන්ව අර්තාපල් වගාවෙන් ඈත්කර, වෙනත් විකල්ප බෝග වෙත යොමු කරන්නටත් කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවට සිදුවුනි. වර්තමානයේදී වී, එළවලු හා පලතුරු අතරින් විශේෂයෙන් පේර වගාවන්හි සිදුවන වටපණු හානිය නිසා විශාල අස්වැනු හානියක් සිදුවන්නේය. සිහින් කෙඳි වැනි මෙම පණු විශේෂය පිරිසිදු හෝ ලවන සහිත ජලයේ සහ පස තුල ජීවත්වේ.

    මෙම පනුවන් ශාක තුලට ඇතුළුවී අභන්තර පරිවහන පටක අවහිර කිරීම හේතුවෙන් ශාකය කුරුවීම, මැලවීම, කහපැහැ වීම, මුල්වල ගැටිති සෑදීම වැනි දෑ රෝග ලක්ෂණ ලෙස පිටතට ප්‍රකාශ වන අතර, වාර්තාගත තොරතුරු වලට අනුව සපුෂ්පක ශාක 2000 කට වැඩි ගණනක් මුල්වල ගැට සාදන නෙමටෝඩාවන්ගේ අසාදනයට පාත්‍රවන බව සොයාගෙන තිබේ. මේ වනවිට වී වගාවේ වටපණු හානියද ක්‍රමයෙන් උත්සන්න වෙමින් පවතින නිසා නොපමාව මර්දන පිළිවෙත වලට යොමුවීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණකි.   

    වටපණු හානිය මර්දනය කිරීම සඳහා කෘෂි විද්වතුන්ගේ නිර්දේශය වන්නේ ඒකාබද්ධ මර්දන ක්‍රමවේදයයි. මින් අදහස් වන්නේ ක්‍රමෝපායයන් කීපයක් එකාබද්ධව අනුගමනය කිරීමෙන් හානිය අවම කර ගැනීමය. මේ සඳහා නෙමටෝඩාවන්ට ගොදුරු නොවන බෝගයක් මාරුවෙන් මාරුවට යම්කිසි භූමියක වගාකරමින් සිදුකරන බෝගමාරුව එක ප්‍රතිකර්මයකි. කාබනික ද්‍රව්‍ය හැකි පමණ පසට එකතුකිරීම තවත් ප්‍රතිකර්මයකි. කාබනික ද්‍රව්‍ය වැඩිවෙන තරමට මූලමණ්ඩලය අවට පරිසරයේ අජීවී ද්‍රව්‍ය මත පෝෂනයවන මෘතෝපජීවී ක්ෂුද්‍රජීවී ගහනය වැඩිවේ. එවන් තත්වයක් යටතේ වටපනුවන් වැනි ජීවීන්ට තම සංඛ්‍යාව වැඩිකර ගැනීමට ඇත්තේ දැඩි තරඟකාරී බවකි.

    මෙහි වක්‍ර වාසිය සැලසෙන්නේ ශාක මුල් පද්ධතියටයි. කාබනික ද්‍රව්‍ය වැඩි පසකදී වටපනු හානිය අවම වන්නේ මේ නිසාවෙන්ය. මීට අමතරව ඇතැම් පාංශු ජීවීන් මූලගැටිති සාදන නෙමටෝඩාවන් මත යැපෙන නිසාද ඔවුන්ගේ ගහනය පසතුල පාලනය වෙනවා විය හැකිය. කාබනික පොහොරක් ලෙස කුකුල් පොහොර හොඳ ප්‍රතිකාරකයකි. ඒවා යොදනවානම් නොදිරූ අලුත් පොහොර තෝරාගත යුතු අතර ඉන් නිකුත්කෙරෙන ඇමෝනියා වායුව වටපනුවන්ට විෂ සහිතය. මීට අමතරව අමු කුකුල් පොහොර වලින් නිකුත් කෙරෙන ඇතැම් සංයෝග වටපනුවන් විකර්ෂණය කරවයි. නමුත් වගාවට හානියක් නොවීම පිණිස අලුත් කුකුල් පොහොර යෙදිය යුත්තේ වගාව පිහිටුවීමට සති දෙකකටවත් කලින් වන අතර එය පස සමග හොඳින් මිශ්‍රකල යුතුවේ. ඉහත සඳහන් කල ඒකාබද්ධ පියවරයන් සම්පූර්ණ කිරීමට නම් පසට රසායන ද්‍රව්‍යයක් යොදා පනුවා විනාශ කිරීමද ක්‍රමවේදය තුලට ඇතුලත් කලයුතු නමුත්, නෙමටෝඩාවන්ටම නිර්දේශ කරනලද පළිබෝධනාශකයක් මෙතෙක් නිකුත් කර තිබුනේ නැත. එම අඩුව සපුරාලමින් පසුගිය දිනෙක වටපණු නාශක දෙකක් වගාබිම් සඳහා නිර්දේශ කරන්නට යෙදුනි.

    මින් එකක් වන්නේ ඇබමෙක්ටින් (Abamectin 20 SC) ය. ටර්විගෝ (Tervigo) යන වෙළඳ නාමයෙන් එය බෙදාහැරේ. ඒකාබද්ධ නාශන ක්‍රමවේදයට මෙය ඉතා හොඳින් ගැලපෙන බව සඳහන් කරන්නේ ගන්නොරුව උද්‍යාන විද්‍යා පර්යේෂණ හා සංවර්ධන ආයතනයේ කීට විද්‍යාඥ ප්‍රභාත් නිශාන්ත මහතායි. ‘ෆ්ලුපයිරම්’ (Fluopyrum 400 SC) යන රසායන නම සහිතව ‘වෙලම්’ (Velum) යන වෙළඳ නමින් ගොවියා අතරට පැමිණෙන වටපණු නාශකය නිර්දේශ කල දෙවැන්න වේ.

    විශේෂයෙන් මූල ගැටිති සාදන වටපනුවන් මර්දනය සඳහා මෙය පසතුල වැඩි කලක් පැවතෙමින් ක්‍රියාකරන සංයෝගයක් බවට එය හඳුනාගෙන තිබේ. මේ සියලු සංයෝග සංස්ථානික පළිබෝධනාශක නොවේ. පනුවන් නැසීමට නම් සත්වයා හා ස්පර්ශ විය යුතුමය. ඒ නිසා සියලු ක්‍රියාකාරකම් ඉලක්කගත විය යුත්තේ වටපණුවා ශාකමුලට ඇතුල්වීමට කලින් පනුවා විනාශ කිරීමට හෝ ඇතුල්වීම අවහිර කිරීම වෙතටය. 

    කාබනික පොහොර භාවිතයේ වැදගත්කම පිළිබඳව අප නිරන්තරයෙන්ම අවධාරණය කරන්නෙමු. අංශුමාත්‍ර මූලද්‍රව්‍යයන් සපයනවාට අමතරව කාබනික පොහොර විසින් රෝග හා පලිබෝධ පාලනය උදෙසා ලබාදෙන දායකත්වය පෙන්වීමට කාබනික පසක් තුල සාර්ථකව වටපණු හානිය පාලනය කිරීමට හැකිවීම හොඳ උදාහරණයකි. එබැවින් කාබනික පොහොර භාවිතය වැඩිකරමු. ඒකාබද්ධ වටපණු මර්දනය ඔස්සේ බෝගයේ ආරක්ෂාව තහවුරු කරගනිමු.

    තාක්ෂණික කරුණු : ප්‍රභාත් නිශාන්ත , කීට විද්‍යාඥ, ස.කෘ.අ. උද්‍යාන බෝග

    සටහන – සනත් එම්. බණ්ඩාර

  • වයස අවුරුදු 15ක දැරියක් අඹුවට තබාගෙන කර ඇති හදියක තරමක්..!

    වයස අවුරුදු 15ක දැරියක් අඹුවට තබාගෙන කර ඇති හදියක තරමක්..!

    වයස අවුරුදු 15ක දැරියක් ගැබිනියක් කර, පළා ගොස් සිටි සැකකරුවෙකු ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ.

    පසුගිය වසරේ ජූනි මාසයේ දිනක සිය දෙමව්පියන් ඇති වු ආරවුලක් හේතුවෙන් නිවසින් පිට වු එම දැරිය මහනුවර පදිංචි සිය මාමාගේ නිවසට බස්රථයක නැගී යන අතරතුර දී සැකකාර තරුණයා මුණගැසී තිබේ.

    පසුව දෙදෙනා අතර ප්‍රේම සම්බන්ධතාවයක් ගොඩනැඟී ඇති අතර, එම සම්බන්ධයෙන් මසකට පමණ පසු අදාළ සැකකාර තරුණයා විසින් දැරියව දෙල්ගොඩ ප්‍රදේශයට ගෙන්වා ඉන්පසු, ඔවුන් දෙදෙනා අඹු සැමියන් ලෙස දින කිහිපයක් ජීවත් වී ඇත.

    පසුව දැරියව පිටකොටුව බස් නැවතුම්පොළට මෙම තරුණයා විසින් ගෙනැවිත් ඇරලවා තිබේ.

    ගර්භනී තත්ත්වයට පත්ව ඇති එම දැරිය, දරු ප්‍රසූතිය සඳහා රෝහල් ගත කිරීමෙන් අනතුරුව දියණියක් බිහි කර ඇත.

    ඒ පිළිබඳව රෝහලේ වෛද්‍යවරයෙකු ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය වෙත කරන ලද පැමිණිල්ලක් මත විමර්ශන සිදුකර තිබේ.

    සැකකරු පිළිබඳ කිසිදු තොරතුරක් අදාළ දැරිය නොදන්නා බැවින් ඇයට දුරකථන ඇමතුම් ලබා දුන් අංකය ඔස්සේ පරීක්ෂණ මෙහෙයවා තිබේ.

    එමඟින් සොයා ගත් තොරතුරු මත සැකකාර 22 හැවිරිදි තරුණයා මුන්නේෂ්වරම් කෝවිල අසල පලතුරු කඩයක රැකියාව කරන අයෙක් බවට අනාවරණය වී තිබේ.

    සැකකරු අත්අඩංගුවට ගැනීමට එම ස්ථානයට යන විට ඔහු පළා ගොස් ඇති අතර, පසුව සිදුකළ විමර්ශනවලදී තරුණයා අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කර ඇත.

    සැකකරු මේ වන විට රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත කර ඇතැයි ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය පවසයි.