සමහර අය සාමාන්ය සබන් වලට වඩා ඵලදායී යැයි විශ්වාස කරමින් ප්රති-වයිරස අත් සේදුම් වෙත යොමු වී ඇත. ‘එය එසේ නොවේ’ මයිකල්ස් පවසයි.
අගුලු දැමීම, වෙස්මුහුණු පැළඳීම සහ සමාජයෙන් ඈත් වීම මධ්යයේ, කොවිඩ් -19 ට එරෙහි සටනේදී අත් සේදීමේ කොටස පහසුවෙන් අමතක වේ. එය අපගෙන් බොහෝ දෙනෙක් සහජයෙන්ම, දිනකට කිහිප වතාවක් කරන දෙයකි. නමුත් එය පසුගිය මාස හය තුළ තරම් වැදගත් වී තිබේ.
Covid-19 වෛරසයට එරෙහි අවි ගබඩාව මධ්යයේ අත් සේදීම (මුහුණු ආවරණ, ස්වයං හුදකලාව සහ සමාජ දුරස්ථභාවය) යමෙකුට නොසලකා හැරීම පහසුය.
පෙබරවාරි මාසයේ දී Covid-19 වසංගතය ගෝලීය වශයෙන් ව්යාප්ත වීම ආරම්භ වෙද්දී සෞඛ්ය හදිසි අවස්ථාවක් ලෙස නව වෛරසයෙන් ආරක්ෂා වන්නේ කෙසේදැයි ජනතාවට උපදෙස් දීමට සෞඛ්ය ආයතන පොර බැදුවේය. එක් යෝජනාවක් වූයේ, උණුසුම් ජලයෙන් හෝ පිරිසිදු ජලයෙන් සබන් ගා තත්ත්පර 20ක්වත් අත් හොඳින් සේදීමයි.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය විසින් අත් සේදීම සඳහා නිවැරදි ක්රමය පෙන්වන ග්රැෆික් ග්රන්ථයක් ප්රකාශයට පත් කරන ලදී:
මාස හයකට පසු ඕස්ට්රේලියාවේ මෙල්බර්න් නුවරට මෑතකදී පැනවූ ඇඳිරි නීතිය වැනි පුපුරා යම් සහ දේශීයකරණය කළ අගුලු දැමීම් පිළිබඳ ව්යාකූල ගෝලීය චිත්රය අත් සේදීමේ උපදෙස් ආන්තිකයට තල්ලු කර තිබේ. මුහුණු ආවරණ පැළඳීමට එරෙහිව ඇතැම් ප්රදේශවල වර්ධනය වන පසුබෑම මධ්යයේ කොරෝනා වයිරස් ආසාදනයට එරෙහි මෙම රිදී උණ්ඩය අවධානයෙන් ඉවතට විසිවී ඇත. එක් ඉතියෝපියානු නිරීක්ෂණ අධ්යයනයකින් හෙළි වූයේ රෝහල්වලට පැමිණෙන දහසකට වැඩි පිරිසකගෙන් නිවැරදි ආකාරයට අත සෝදා ගන්නේ 01% කටත් වඩා අඩු ප්රමාණයක් බවයි.
තත්ත්වය මෙසේ් නම් අත් සෝදා ගැනීම පිණිස ලබා දුන් උපදෙස් වෙනස් වී තිබේද ?
කොහෙත්ම නැත. විශේෂඥයන්ට අනුව එහි කාර්යක්ෂමතාව දෙගුණ වී ඇත.
මැසචුසෙට්ස් හි බොස්ටන් හි ඊසානදිග විශ්ව විද්යාලයේ රසායන විද්යාව හා රසායනික ජීව විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙකු වන තෝමස් ගිල්බට් පවසන්නේ ‘ලාභ සබන් හා උණුසුම් ජලයට කොරෝනා වයිරසයේ රසායනික සැකැස්ම කඩාකප්පල් කළ හැකි බව’යි.
“මෙම වෛරස් වලට ‘ලිපිඩ පටල’ ලෙස හැඳින්වෙන ජානමය අංශු වටා ඇති පටල ඇත. (ඒවා තෙල් සහිත, ආලේප සහිත ව්යුහයකි. සබන් හා ජලය මගින් උදාසීන කරනු ලබන්ෙන් මේ ආකාරයේ ව්යුහයකි) මෙම පිටත “ලියුම් කවරය” විසුරුවා හැරීමෙන් වෛරස් සෛලය බිඳී යන අතර ජානමය ද්රව්ය (වෛරසයේ පිටපත් සෑදීම සඳහා මිනිස් සෛල පැහැර ගන්නා ආර්එන්ඒ) අතුගා දමා විනාශ වේ’ ඔහු පවසයි.
අත් සේදීමට හෝ සනීපාරක්ෂක යන්ත්රයෙන් පිරිසිදු කිරීමට නිවැරදි මාර්ගය පෙන්වන ඡායාරූපයක්
ගිල්බට් මෙසේ පවසයි, ‘අත් සේදීමේ කාලය කෙටි කිරීමට හේතු වන කිසිවක් මා අසා නැහැ. ඔබට කිරීමට අවශ්ය වන්නේ ඔබේ දෑත් තෙත් කිරීම, සබන් ගා ගැනීම නිසි පරිදි තත්පර 20ක් ඔබේ දෑත් අතුල්ලමින් නිවැරදිව පිරිසිදු කර ගැනීමයි. ලිපිඩ පටලය සහ සබන් අතර රසායනික ප්රතික්රියාව සිදුවීමට මෙය ප්රමාණවත් කාලයක් ලබා දෙන බව ගිල්බට් පවසයි.
මෙහි වෙනත් වාසි ද ඇත. එමඟින් සබන් සහ උණුසුම් ජලය මගින් අප ද්රව්ය ඉවත් කිරීම සඳහා හොඳ අවස්ථාවක් ලබා දේ.
ගිල්බට් තවදුරටත් පවසන්නේ ‘වෛරසයට එරෙහි සටන මෙමගින් වේගවත් වන බවයි. කෙන්ට් විශ්ව විද්යාලයේ අණුක විද්යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයකු වනමාටින් මයිකල්ස් පවසන්නේ කොරෝක වෛරසය අක්රීය කිරීමට ජලය පමණක් ප්රමාණවත් නොවන බවයි. ඔබ ආහාර පිසින විට ඔබේ ඇඟිලිවල තැවරෙන ඔලිව් තෙල් ජලයෙන් පමණක් ඉවත් කිරීම අසීරුයි. එහිදී හොඳින් සබන් ගා පිරිසිදු කළ යුතුයි. මෙහිදී ද සිදුවන්නේ එයයි‘ ඔහු පවසයි.
කොරෝන වෛරසයට එරෙහි දෑත් පිරිසිදු කිරීමේ සටනේදී සබන් වැදගත්ම අවියක් වන්නේ වෙවරසය වටා ඇති ලිපිඩ කවරය ඉවත් කර එය අක්රිය කිරීමට සබන් හේතු වන නිසයි‘
අත් සේදීම සඳහා සනීපාරක්ෂක ද්රව්ය පුළුල් ලෙස භාවිතා කිරීම නිසා එහි කාර්යක්ෂමතාව තරමක් පසෙකට වී ඇත. මෙය බරපතළ ප්රශ්නයකි.
වැදගත් වන්නේ පිරිසිදු ජලයෙන් දෑත් තෙමා ගෙන සබන් යොදා තත්ත්පර 20ක් හොඳින් දෑත් සෝදා ගැනීමයි. එහෙත් එය සිදු නොවන විට ඇතිවන තත්ත්වය වඩාත් බරපතළය. කළ යුතු වැදගත්ම දේ සිදු නොකර අනෙක් දේ කිරීමෙන් කිසිවක් අපේක්ෂා කළ නොහැකිය.
ඔබ දවස පුරා නිවසේ සිටින අතර ඔබේ නිවස තුළ නාඳුනන පුද්ගලයින් 20 දෙනෙකු නොසිටින්නේ නම්, ඒ වෙනුවෙන් අත් සේදීම අවශ්ය නොවේ – තෝමස් ගිල්බට්
ඔබේ මෝටර් රථයේ හෝ ඉදිරිපස දොරටුවේ එවැනි දෙයක් තිබීම නරක අදහසක් නොවේ,” ගිල්බට් පවසයි.
“ඔබට බේසමකට සහ සබන් හා වතුරට ප්රවේශයක් නොමැති විට මේ දේවල් හොඳයි’
ඉතින් අපි තවමත් කොපමණ වාරයක් අත් සේදිය යුතුද?
වසංගතයේ මුල් අවදියේදී, රජයේ විද්යාත්මක උපදෙස් වූයේ සෑම පැය කිහිපයකට වරක් මිනිසුන් අත් සේදිය යුතු බවයි.
ගිල්බට් පවසන්නේ දිවා කාලයේ වැඩිපුරම නිවසේ රැඳී සිටින අයට එය සැබවින්ම අවශ්ය නොවන බවයි. එහෙත්, ඇත්ත වශයෙන්ම, වැසිකිළිය භාවිතා කිරීමෙන් පසු, ආහාර පිළියෙළ කිරීමට පෙර සහ ආහාර අනුභව කිරීමට පෙර සාමාන්යයෙන් අත් සේදිය යුතුය.
කොවිඩ් -19 වලින් පීඩා විඳින අයෙකු රැකබලා ගන්නා අයට බොහෝ විට අත් සේදීමට අවශ්ය වනු ඇත. විශේෂයෙන් ආසාදිත රෝගියා ස්පර්ශ කර ඇති හෝ ස්පර්ශ කර ඇති වස්තූන් හෝ පෘෂ්ඨයන් ස්පර්ශ වන විට ඒය කළ යුතුමය.
සබන් මගින් කොරොන වයිරසයේ ආලේපිත ලිපිඩ පිටත තට්ටුව විනාශ වන අතර වෛරස් සෛලය තුළ ඇති ජානමය ද්රව්ය අක්රිය වීමට හේතු වේ
“ඔබ දවස පුරා නිවසේ සිටින අතර ඔබේ නිවස තුළ නාඳුනන පුද්ගලයින් 20 දෙනෙකු නොසිටින්නේ නම්, ඒ වෙනුවෙන් අත් සේදීම අවශ්ය නොවේ,” ඔහු පවසයි.
සමහර අය සාමාන්ය සබන් වලට වඩා ඵලදායී යැයි විශ්වාස කරමින් ප්රති-වයිරස අත් සේදුම් වෙත යොමු වී ඇත. ‘එය එසේ නොවේ’ මයිකල්ස් පවසයි.
“ඔබට මේ වගේ දේවල් කිසිසේත් අවශ්ය නැහැ” කියා ඔහු පවසයි.
“වෙළඳපොලේ ඇති බොහෝ ක්ෂුද්ර ජීවී නාශක ඇත්ත වශයෙන්ම බැක්ටීරියා නාශක වේ.”
මේවා ඕනෑවට වඩා භාවිතා කිරීම අනාගතයට ද ගැටලු ඇති කළ හැකි බව ඔහු අනතුරු අඟවයි.
“අපතේ ඇති ජලයේ බැක්ටීරියා නාශක [වෛරස් මත ක්රියා නොකරන] ඕනෑවට වඩා තිබේ නම් ඔබට බැක්ටීරියා ප්රතිරෝධයට වැඩි ඉඩක් ඇත,” ඔහු පවසයි.
“ඔබට [සබන් හැර] භාවිතා කළ හැකි අනෙකුත් සියලුම විෂබීජ නාශක… වැඩි පාරිසරික ගැටළු ඇති කළ හැකි අතර ප්රතිරෝධී බැක්ටීරියා සමඟ ගැටලු ඇති කරයි.”
ඔබට විශ්වාසදායක ජල සැපයුමක් ඇති විට අත් සේදීම බොහෝ පහසුය. ලෝකයේ අඩු සංවර්ධිත ප්රදේශවල ජලය වඩාත් අස්ථිර සම්පතක් වන අතර එම ස්ථාන බොහොමයක මහජන සෞඛ්ය ප්රමිතීන් සහ ජීවන තත්වයන් බොහෝ විට පරමාදර්ශයට වඩා අඩුය. ඇත්ත වශයෙන්ම, මේ මාසයේ දී ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය වාර්තා කළේ කොරෝන වසංගතයට පෙර ලොව පුරා පාසල් පහෙන් දෙකකට පමණක් අත් සේදීමේ පහසුකම් ඇති බවයි.
Covid-19 වෛරසයට එරෙහි ආයුධයක් වීමට ජලය පානය කළ යුතු නමුත් එහි ගුණාත්මක බවක් තිබිය යුතු නැති බව ගිල්බට් සහ මයිකල් යන දෙදෙනාම එකඟ වෙති.
“ඔබට සබන් හෝ ඒ හා සමාන දෙයක් ඇති තාක් කල් එය හොඳයි. ඔබේ සමේ ඇති බාධක නිසා ඔබට පානය කළ නොහැකි ජලයේ පීනන්න පුළුවන් ”යැයි මයිකල්ස් පවසයි.
ලෝකයේ බොහෝ රටවල නිතිපතා අත් සේදීම සඳහා ජලය සොයා ගැනීම දුෂ්කර විය හැකිය
Covid-19 වෛරසය වසංගතය 2020 මුල් භාගයේදී උණ සමයට බලපා ඇති බව පෙනේ. වසරේ මුල් මාස කිහිපය තුළ සාමාන්ය මිනිස් සමාජ සම්බන්ධතා නොමැතිව ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා අනුපාතය පහත වැටී ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
නිදසුනක් වශයෙන්, දකුණු අප්රිකාවේ බෝවන රෝග පිළිබඳ ජාතික ආයතනය (එන්අයිසීඩී) සාමාන්යයෙන් මාර්තු අග සිට අගෝස්තු දක්වා කාලය තුළ දරුණු උණ රෝගීන් 700ක් පමණ සමඟ කටයුතු කරන නමුත් මේ වසරේ වාර්තා වී ඇත්තේ එක් රෝගියෙකු පමණකි.
සායන වැසීම බොහෝ සංඛ්යාවක් වාර්තා නොවීමට හේතු විය හැකි නමුත් අඩු උණ රෝගීන් වසංගතයට වෙනත් අංශයක් කෙරෙහි ආලෝකයක් විහිදුවයි: අත් සේදීම නිතර නිතර වෙනත් රෝගවලින් අපව ආරක්ෂා කිරීමට උපකාරී වේ.
මයිකල්ස් මෙසේ පවසයි. “මෙය හොඳ වෙනසක් විය හැකියි’
2020 /08/21 දිව බී.බී.සී. වාර්තාවක් අසුරිණි – සකස් කළේ – තුෂාල් විතානගේ
