කාර්යාලයේ, කඩපිලේ, බස්රියේ, දුම්රියේ හැසිරෙන ජන සමූහයා තුලට කාලයෙන් කාලයට විවිධාකාර වූ සංවාද මාතෘකා රිංගති.
මැතිවරණයක් ළඟ පාතක තිබේනම් කතාව ඇදී යන්නේ වැඩි වාසි ඇත්තේ කුමන පාටටදැයි විමසන්නටය. පන්දුව හොඳින් පිත්තේ දැවටී නිතරම ලනුව උඩින් යන කාලයක් පැමිණියේ නම්, ජනතාව කතාකරන්නේ, අඳින පළඳින්නේ පමණක් නොව කන්නෙ බොන්නේත් ක්රිකට්ය. තවත් විටෙකදී තොරතෝංචියක් නැතිව ඇදහැලෙනා චුරු චුරු වැස්සට සාප කරනා බහුතර සමාජය, වැස්ස පායා සතියක් දෙකක් යනවිට හිරුට දොස් කියන්නේ උපන්දා සිට කාන්තාරයේ පදිංචිවී සිටියවුන් මෙනි.
කෙසේ වුවත් මෙරට සමාජය පමණක්ම නොව මුළු ලෝකයම එකාවන්ව සියලු පාට පක්ෂ ජාති ආගම් අමතක කරදමා පසුගියදා කතාකරන්නට පටන්ගත්තේ කෝවිඩයා (Covid-19) ගැනයි. සාමාන්ය අන්වීක්ෂයකින්වත් දැකගන්නට නොහැකි මෙම ක්ෂුද්රප්රාණියාට මිනිසා විසින් අන්දවා තිබූ ඇඳුම් පැළඳුම් පවා ඉතා දැකුම්කලුය, වර්ණවත්ය. කෝවිඩයාගේ සරණ මංගල්ලය දිනයේදීවත්, මෙවන් විචිත්ර වස්ත්රාභරණයෙන් හෙතෙම සැරසී සිටියාදැයි සැක හිතෙන තරම්ය.
පසුගිය දිනෙකදී බෙහෙතක් හේතක් ගන්නට රජය විසින් දී තිබූ සුළු සහනය ප්රයෝජනයට ගනිමින් මුඛ ආවරණයත් පැළඳ මහමගට පිවිසිකල හමුවූයේ නිතර දෙවේලේ එම ඉසව්වේදී මා හමුවන කාන්තාවකි. වෙනදාට ඇඟේ එල්ලී සිටිනා දරු දෙදෙනානම් එදින ඈ හා සිටියේ නැත. මා හා පෙර දිනෙකදී පවසා තිබූ තොරතුරු වලට අනුව වැඩිමහල් පිරිමි දරුවා මෙවර පහේ ශිෂ්යත්වයට පෙනී සිටියි. දෙවැන්නා තවත් වසර දෙකකින් එම කඩඉම පනින්නට නියමිතය.
සති අන්තය එළඹී හිරු උදාවෙත්ම දරු දෙදෙනාත් ඇදගෙන සිරිතට අනුව ඇය දුවන්නේ අතිරේක පන්තියේ ඉස්සරහ බංකු පේළියක තැනක් අල්ලා ගන්නටය. තුන හා පහ වසර වල ඉගෙන ගන්නා ඒ අහිංසකයින්ටත් පන්ති යනවාට වඩා දෙයක් නැත.
උදේ සිට රෑ බෝ වෙනතෙක්ම කෝවිඩයා ගැන තොරතුරු අසමින් හා බලමින් මහත් මානසික වෙහෙසකට මාද පත්වී සිටි නිසා, වෙනත් යමක් කතාකලයුතු යයි සිතුනෙන් දරු දෙපල සුවෙන්දැයි ඇයගෙන් විමසුවෙමි. ඇඳිරි නීති වෙලාවේ ෆාමසි යන්නට දුන් සහන කාලයද අවභාවිතා නොකර මහමග කයිවාරුවද හැකි තරමට සීමාකලයුතුය.
“අන්න දෙන්නම වැඩ. ගෙවත්තක් හදනවා”
ඇය පැවසුවේ සිදුවෙන්නට බැරි දෙයක් සිදුවුණා වැනි ස්වරයකිනි. මුකවාඩමට මුහුණේ වැඩි හරියක් ආවරණය වී තිබුන නිසා විශ්මයාර්ථයේ තරම එතරම් දුරට නොපෙනුනත්, ඇයගේ දෙබැම නම් බොහොම සරුවට ඉහලට එසවින. නැවත නැවතත් මේ සනාථවන්නේ කෝවිඩයා මිනිස් ජනසමාජය තුල මහත් පෙරලියක් සිදුකරමින් සිටිනා බවයි. ඒ සමගම තහවුරු වන්නේ ජනප්රිය කියමනක් වන ඉතිහාසය වරින් වර ප්රතිනිර්මාණය වේ යන්නෙහි සත්යයයි. මන්දයත් අද මෙයට ගෙවත්තක් කියූවද, ආහාර වේලේ හැකි පමණ කොටසක් අහල පහළින්ම සොයාගැනීමේ වැදගත්කම ජන සමාජය දැන හඳුනාගත්තේ මීට සියවසකටත් වඩා ඈත අතීතයේදී බැවිනි. ‘යුද උයන්’ සහ ‘ජය උයන්’ වශයෙන් බටහිර ලෝකයෙන් බිහිවූ ගෙවතු පද්ධති ගැන අප පසුගිය ලිපියකදී විස්තරාත්මකව කතා කළෙමු.
ඇඳිරිනීති නිවේදනය ඇසෙත්ම ලහි ලහියේ ගේ ඇතුලට දමාගත් ආහාර කළමනා මල්ල, ටිකෙන් ටික ඉවර වෙනවාට අමතරව, පිටරටින් එන නැව් නතරවීම හමුවේ ඉදිරි ආහාර හිඟයක් ගැන දෙමාපියන් අතර කෙරෙනා කතාබහ කුඩා දරුවන්ට කෙසේ දැනුනාදැයි අපට පැහැදිලි නැතිවුවත්, අහල පහලින් යම් දෙයක් වගා කරගැනීමේ අවශ්යතාවයක් ඇතිබව නම් දරුවන් වෙතට සන්නිවේදනය වී තිබේ
ගෙවත්ත යනු
‘ගෙවත්ත’ යන වචනයත් බොහොම පැරණි එකකි. එය විටින් විට ඉස්මතු වන්නේය. අපගේ කරුමයට ස්ථාවරව කලක් පවතින්නේ නැතිව නැවත අතුරුදහන් වන්නේය. 1954 වැනි ඈත අතීතයකදී ගෙවත්ත යනු කුමක්දැයි හැඳින්වීමට එක්තරා ලේඛකයෙකු ලියා තිබූ අර්ථ දැක්වීමක් මගේ මතකයට එයි. “පෞද්ගලික අයිතියක් තිබෙන, බහු වාර්ෂික හා වාර්ෂික වගාවන්ගෙන් සමන්විත, වාසස්ථානය අවට ඇති කුඩා බිම් කොටසක්” වශයෙන් එදා ගෙවත්ත හඳුන්වා දී තිබුණි.
අද වනවිට නම් මෙය සංස්කරණය කලයුතු අර්ථ දැක්වීමකි. මහල් නිවාසවාසීන් වෙනුවෙන්ද ගෙවත්තක් හඳුන්වාදීමට අද අප උත්සාහ දරමින් සිටින්නෙමු. එය දර්ශීය වගා බිමක් සේ තිරස්ව පැතිරුණ එකක් නොව බොහෝවිට සිරස් අවකාශය අත්කරගන්නා, ආධාරක මත සැලසුම් සහගතව අසුරන ලද බඳුන් පැල වලින් සමන්විත ගෙවත්තකි. කෙසේ වෙතත් කුඩා දරුවන් ගෙවත්තට යොමුවෙනවා යනු මහත් වාසනාවක්මය.
වැඩිහිටියන් යමක් ඉගෙනීමට යම්කිසි සංවේදක පද්ධතියක සීමිත උපකාරයක් ලබා ගත්තත්, දරුවන් ඉගෙනීම කරන්නේ සියලු සංවේදක අවයවයන්ට දැනෙන හැඟීම් සංකලනයෙන් යයි විද්වතුන් පෙන්වා දී තිබේ. මුළු පවුලම දින නියමයක් නොමැතිව නිවාස අඩස්සියට පත්වූ කල වැඩිහිටියන්ගේ කතාබහ වෙනදාට වඩා දරුවන්ට අසන්නට ලැබීමත්, තමාට තේරෙන තරමින් ඒවාහි දිග පළල මැනීමට දරුවන් පෙළඹීමත් ස්වභාවිකය.
ඇඳිරිනීති නිවේදනය ඇසෙත්ම ලහි ලහියේ ගේ ඇතුලට දමාගත් ආහාර කළමනා මල්ල, ටිකෙන් ටික ඉවර වෙනවාට අමතරව, පිටරටින් එන නැව් නතරවීම හමුවේ ඉදිරි ආහාර හිඟයක් ගැන දෙමාපියන් අතර කෙරෙනා කතාබහ කුඩා දරුවන්ට කෙසේ දැනුනාදැයි අපට පැහැදිලි නැතිවුවත්, අහල පහලින් යම් දෙයක් වගා කරගැනීමේ අවශ්යතාවයක් ඇතිබව නම් දරුවන් වෙතට සන්නිවේදනය වී තිබේ. ඉහත කී කුඩා දරුවන් දෙදෙනා ගෙවත්තක් තනන්නට නිරායාසයෙන්ම ඉදිරිපත් වී ඇත්තේ එබැවිනි. එහි ආස්වාදය ඔවුන් විසින් ආරම්භක මොහොතේ සිටම අත්දකිනවා ඇත.
පස අවුස්සන විට ඉන් පිටවෙන සුවඳ ඔවුනට අමුතුය. බීජ හා පැලවල විවිධ වර්ණයන්, හැඩයන් හා විශාලත්වයන් මෙතෙක් කාලයක් විවේකයේදී ‘ගේම්’ ගැසූ දෙමාපියන්ගේ ස්මාර්ට් ෆෝනය තුල තිබුණු රූප හා පාට වලට ගැලපෙන්නේත් නැත. තම සුරතල් පූස් පැටවා බලාගන්නා තරමටම ගෙවතු වගාවත් භාරධූර කටයුත්තකි. බීජයක් හෝ පැලයක් පොළොවේ සිටවූ වේලේ පටන්, එය අපගේ ආහාරයක් බවට පත්කරගන්නා තෙක්, පැලෑටියටත් මෘදු ලෙස උපස්ථාන කලයුතු බව ළපැටියාට අත්දැකීමෙන් තේරුම් යන්නට එතරම් කලක් ගත නොවේ.
ඒ අනුව පෙනෙන්නේ වෙනත් ජීවියෙකු කෙරෙහි සහකම්පනයක් කුඩා සිතක් තුල ජනිත කරවීමට ගෙවතුවගාව හොඳ වේදිකාවක් බවයි. අපේ පැරණි ගොවියා තුල පවා සත්ව කරුණාව ගොඩනැගී තිබුනේ ගොවිතැනෙන් ලද මේ ආභාෂයෙනි. තම වගාව රැකගැනීම උදෙසා බැරිම තැන සතුන් මැරුවා මිස, ඔහු වැඩිපුර කෙරුවේ සතුන් පලවා හැරීමෙන් තම වගාව රැකගැනීමයි. දිය හොල්මන, ටකය, පඹයා, ගොක් රැහැන් ආදී දෑ කිසිදු ජීවියකුට හානි කෙරුවේ නැත. එසේනම් දරුවාව ගෙවත්තට අතහැරීම, හදිස්සියට කන්න යමක් වවාගන්නට ඉගැන්වීමක් පමණක්ම නොවේ. පරිසරයට ආදරය කරන සමාජයක් උදෙසා කරන කළල රෝපනයක්ද වේ.
පස් අතේ තවරාගැනීම හා බැඳුනු අපූරු කතා පුවතක්ද මා හට කියවන්නට ලැබී තිබේ. නූතන පර්යේෂණ දත්තයන් උපුටා දක්වමින්, විද්යා සඟරාවකට ලිපියක් සපයන ඕස්ට්රේලියානු ජාතික ලේඛිකාවක් වූ රෝබින් ෆ්රැන්සිස් මහත්මිය පවසා සිටින්නේ සෙරොටොනින් සහ ඩෝපැමින් නම්වූ රසායන ද්රව්යයන් දෙකක්, මිනිස් සිරුර තුලම නිපදවමින් විශාදය නමැති රෝග තත්වය පාලනය කිරීමට පෙරමුණ ගෙන ඇති බවයි. කුමක්ද මේ විශාදය? නූතන සමාජය තුල මෙය පුළුල්ව කතා බහ කෙරෙනා මානසික සෞඛ්ය ප්රශ්නයකි.
වසංගතයක් ලෙස මෙම තත්වය ලොව පුරා වේගයෙන් පැතිරී ගියත් කෝවිඩයාගේ ආක්රමණය මෙන් මෙය බෝවෙන රෝගයක් නම් නොවේ. කෙළවරක් නොදකින අභියෝගයන් හඹා යාම සඳහා මිනිසා උනන්දුවීම පසුපස එන සංකීර්ණ හා ව්යාකූල දිවි පැවැත්ම විශාදය ඇතිවීමට ප්රධාන හේතුවකි. බාහිරින් ප්රතිකාර කරනවාට වඩා ශරීරය තුලින්ම රෝගයට බෙහෙත් මතුකර ගැන්මට ලොව පුරා පර්යේෂකයින් උනන්දුවීමට පටන්ගෙන තිබෙන අතර, මෙය කල හැකි වන්නේ සතුට ඇතිකරන රසායන ද්රව්යයන් දේහය තුල නිපදවීම උත්තේජනය කරවීමෙන් බවද පෙනීගොස් ඇත.
මෑතකදී ප්රකාශයට පත්වූ මෙම අපූරු සොයාගැනීමට අනුව මේ සඳහා කල යුත්තේ ඔබ විසින් ගෙවත්තේ වැවූ බෝගයන්හි අස්වැන්න, පස් තවරාගත් අපිරිසිදු දෑතින් යුතුව නෙලා ගැනීමයි.
පස් අතේ තවරාගැනීම හා බැඳුනු අපූරු කතා පුවතක්ද මා හට කියවන්නට ලැබී තිබේ. නූතන පර්යේෂණ දත්තයන් උපුටා දක්වමින්, විද්යා සඟරාවකට ලිපියක් සපයන ඕස්ට්රේලියානු ජාතික ලේඛිකාවක් වූ රෝබින් ෆ්රැන්සිස් මහත්මිය පවසා සිටින්නේ සෙරොටොනින් සහ ඩෝපැමින් නම්වූ රසායන ද්රව්යයන් දෙකක්, මිනිස් සිරුර තුලම නිපදවමින් විශාදය නමැති රෝග තත්වය පාලනය කිරීමට පෙරමුණ ගෙන ඇති බවයි. කුමක්ද මේ විශාදය? නූතන සමාජය තුල මෙය පුළුල්ව කතා බහ කෙරෙනා මානසික සෞඛ්ය ප්රශ්නයකි.
“ගෙවතු වගාව තුලදී ඔබගේ ඇඟිලිතුඩු පස හා ගැටී අපිරිසිදු වෙන විට මයිකොබැක්ටීරියම් වැක්සේ (Mycobacterium vaccae) නම් පාංශු බැක්ටීරියාව අත්වල තැවරිලා මිනිස් මොලයේ සෙරොටොනින් නම් ද්රව්ය නිපදවීම උත්තේජනය කරනවා. එය ‘සතුටු රසායනයක්’. ඒ මගින් ප්රතිශක්ති පද්ධතිය ශක්තිමත් කර විශාදය අඩු කරනවා. රුධිරගත සෙරොටොනින් අඩු තත්වය යටතේ තමයි විශාදය ඉහල යන්නේ”
ෆ්රැන්සිස් මහත්මිය පවසන්නේ එලෙසය. තවත් පර්යේෂණ තොරතුරක් පෙන්වා දෙන්නේ තම වගාවෙන් අස්වැන්න නෙලනා විට මොලයෙන් ශ්රාවය කෙරෙනා ඩෝපැමින් නම් සංයෝගය ගැනයි.
විද්වතුන් විශ්වාසකරනා අන්දමට මෙහි ඉතිහාසය වසර දස දහස් ගණනකට පෙර විසූ ‘දඩයම්කරන හා පලවැල එකතුකරන’ (Hunting and Gathering) මානවයා සමගද බැඳී පවතී. තමා සොයන ආහාරය දුටු පමණින්ම, එහි සුවඳ දැනුනු විගසින්ම, එසේ නැතහොත් පලවැල නෙලනා අතරතුරදීම, මොලයේ සුවිශේෂ ස්ථාන වෙතින් හදිසි ඩෝපැමින් නිදහස් කිරීමක් සිදුවන්නේය. සිතෙහි අහුමුලුවලට අරක්ගෙන තිබූ සියලු කහට දුරලා, මිනිසා තෘප්තිමත් කිරීමට මෙම ක්ෂණික ඩෝපැමින් ප්රහාරය සමත්වේ.
එක්සත් රාජධානියේ විද්යාඥයින් පිරිසක්ද, මීට සමාන ප්රතිපල අනාවරණය කරගනිමින් “නියුරොසයන්ස්” නම් සඟරාවේද ලිපියක් පලකොට තිබේ. ඔවුන්ද පවසා සිටින්නේ පසෙහි වෙසෙන හිතකර බැක්ටීරියා වර්ග, ප්රතිවිශාද තත්වයන් උදෙසා මොලයට උපකාරී වන බවයි. එසේනම් ගෙවත්තේ වැඩ කරන විට මෙතෙක් පැළඳි අත්වැසුම් යුගලය විවේක ගැන්වීමට දැන් කාලය පැමිණ තිබේ. කලයුත්තේ නග්න ඇඟිලි තුඩු වලින් පස අවුස්සා ගොවිතැන් කිරීමයි. වසවිසෙන් තොර නැවුම් ප්රනීත ආහාරයක් සමග මිලකළ නොහැකි මානසික සතුටක්ද, නිධානයක් සේ වත්ත පහළින්ම මතුවී ඇත.
එසේනම් “මඩ සෝදාගත් කල ගොවියා රජකමට වුවත් සුදුසුය” යන යෙදුමද කාලානුරූපව යන්තමට එහා මෙහා කලයුතු බවක් පෙනේ. මන්දයත්, යහපත් මානසිකත්වයකින් සාර්ථකව රජකම් කලහැක්කේ, මුළුමනින්ම මඩ සෝදාගත් ගොවියෙකුට නොව, රජකම් කරන අතරතුර පස අතපතගාමින් ගොවිතැන්ද කරන මිනිසෙකුට බැවිනි!! මෙවන් වටාපිටාවක් යටතේ කෝවිඩයා ලබාදුන් විශ්රාමය හරහා හෝ ඒකාකාරී කෘතිම දිවිපෙවෙතකට හුරුවෙමින් සිටිනා මෙරට බාල පරම්පරාව ගෙවත්තක් හදන මානසිකත්වයකට පුරුදු වෙන්නේ නම් කෙතරම් වාසනාවක්ද? දරුවා ලබන පන්නරය මෙපමණකින් නවතින්නේද නැත.
ගෙවත්ත විසින් දරුවාට ‘වගකීම’ පුරුදු කරනු ලබයි. සැලසුම් ගතවීමට හුරුකරයි. සුරතල් සතෙකු සාදනවා මෙන් ගෙවත්තේ පැළෑටි වලටත් කලට වෙලාවට පොහොර, ජලය ආදිය ලබාදීමත්, අහිතකර කාලගුණ තත්වයන් පැමිණෙන්නේ නම් තම ගෙවත්තේ බෝග එයින් රැකගත යුතුවීමත් කලයුතු නිසා පුංචි මොලය කුඩා සන්ධියේ සිටම පුරුදු පුහුණු වන්නේ වගකීම් දැරීමටත්, තමා හමුවට එන ගැටළු වලට විසඳුම් දීමටත්ය.
ගෙවත්ත විසින් දරුවාට ‘වගකීම’ පුරුදු කරයි
ගෙවත්ත විසින් දරුවාට ‘වගකීම’ පුරුදු කරනු ලබයි. සැලසුම් ගතවීමට හුරුකරයි. සුරතල් සතෙකු සාදනවා මෙන් ගෙවත්තේ පැළෑටි වලටත් කලට වෙලාවට පොහොර, ජලය ආදිය ලබාදීමත්, අහිතකර කාලගුණ තත්වයන් පැමිණෙන්නේ නම් තම ගෙවත්තේ බෝග එයින් රැකගත යුතුවීමත් කලයුතු නිසා පුංචි මොලය කුඩා සන්ධියේ සිටම පුරුදු පුහුණු වන්නේ වගකීම් දැරීමටත්, තමා හමුවට එන ගැටළු වලට විසඳුම් දීමටත්ය.
මේ සඳහා ඉවසීම සංවර්ධනය කරගැනීමත්, පුරුදු කරගත යුතු අත්යවශ්යම ගුණාංගයකි. පැලයක් සිටවූ පමණින් හෝ මලක් පරවී ගොස් ගෙඩියක් හටගත් පමණින්, එය අස්වැන්න ලෙස නෙලා ගැනීමට නොහැකිය. ඒ වෙතට දිනපතා පැමිණෙන දරුවා, එහි වර්ධන පියවරයන් ගැන සැලකිලිමත් වෙනවා සේම නිසි කල එළඹෙන තුරු ආසාවෙන් හා ඉවසීමෙන් ඒ දෙස බලා සිටී. මෙවන් ප්රායෝගික අභ්යාසයක් කිසිදිනෙක පාසැල් කාලපරිච්ඡේද හරහා ඔහු වෙත ලැබෙන්නේ නැත. නිවාඩුකාලයේ තක්සලාව යනුවෙන් අප ගෙවත්ත හැඳින්වීමට එය තවත් හේතුවකි.
මෙවන් මානසික පරිණතභාවයක් දරන ළමයින්ව පවුලේ කටයතු සඳහා සම්බන්ධ කරගැනීමටද පහසුය. දරුවන් සමග ගෙවත්තට ගිය විටදී, වවන බෝග වර්ගය පිළිබඳවත්, කොතැනක කොපමණ වවනවාද වැනි කරුණු ගැනත් ඔවුන් සමග අදහස් හුවමාරු කරගැනීමටත්, සාධාරණ නම් එම අදහස් වලට එකඟවීමටත් වැඩිහිටියන්ට සිදුවෙනු ඇත. තම අදහස් පවුල තුල ක්රියාත්මක වෙනවා දැකීම දරුවාට සුළුපටු ආඩම්බරයක් නොවේ. ඔහු ලබනා මානසික ප්රබෝධයද අති මහත්ය. ගෙවත්තක් යනු පවුලේ සහයෝගිත්වය ඔපදමන ස්ථානයක් වන්නේ එබැවිනි. එය ළමා ළපටීන්ගේ අදහස් වලට පණ එන තැනකි.
එපමණක්ද නොව, දරුවාගේ නිර්මාණශීලිත්වයේ ප්රවර්ධනයටද ගෙවත්ත හොඳ උපකාරකයෙකි. පාත්ති සැකසීම, සුර්යාලෝකය හා සෙවන මිශ්රව ලැබෙනසේ බෝග පැල ස්ථානගත කිරීම වැනි ක්රියාකාරකම් හරහා ඔවුන්ගේ නිර්මාණශීලිත්වයට ලැබෙන්නේ සුළුපටු සත්කාරයක් නොවේ. මේ ඔස්සේ සංවර්ධනය වන මනස තුලින්, තම ගෙවත්ත මල් හා පල දරනා විට, වැඩිහිටියන් මවිත කරවන සුන්දර සිතුවම් මෙන්ම කලාත්මක ඡායාරූප පවා පොඩිහිටියන් වෙතින් බිහිවීම අරුමයක් නොවේ.
දරුවන්ට ගැලපෙන ආහාරයක් සකසා තම සිතට සෑහෙන තරමට ඔවුනට එය ගිල්ලවීම උදෙසා අම්මලා අල්ලන අඩවු කස්තිරම් කොපමණදැයි නාගරික හා අර්ධ නාගරික නිවෙස්වාසී නොදන්නා කෙනෙක් නැත. පහසුවට ලාභයට පමණක් නොව, දරුවාගේ පාසැල් සගයින්ගේ කෑම පෙට්ටියේ අන්තර්ගතයන්ටද නොදෙවෙනි වන්නට සිතා, ‘ක්ෂණික කෑම’ නමැති දහජරාවක් සමග දරුවා පාසල් යවන බහුතරයක් අම්මලා, ළපැටියන්ගේ දිව හුරුකර ඇත්තේ රසකාරක ඇත්නම් පමණක් කෙල උනන්නටය.
ඉතින් ගෙදර කෑමපංගුව හමුවේ යුද්ධයක් දියත්වීමේ අරුමයක් නැත. බොහෝවිට ප්රතිකර්මය වන්නේ ගෙදර කෑමටත් රසකාරක චුට්ටක් දැමීමේ භයානක සිරිත වෙත ඇදී යාමයි. දරුවා ගෙවත්තට හුරුවීම සිදුවන්නේ නම්, ආහාර රුචිය ඔහුට ඇතිවන්නේ තමාගේ වගාවෙන් අස්වැන්න නෙලද්දීමය. නැවුම් සුවඳ හමන එළවලුවල පවිත්රතා සහතිකය ගැන සැකයක් නොමැති බැවින්, ඒවා අනවශ්ය තරමට තැම්බීම හෝ පිසීම අවශ්ය නොවේ.
හැකි ඒවා බය නැතිව අමුවෙන්ම අනුභව කල හැකිය. තාපය හමුවේ විනාශවෙන පෝෂ්ය පදාර්ථයන්ද මේ නිසා සුරැකිව ශරීර ගතවේ. රසකාරක හමුවේ නැවෙන දිව, නැවුම් එළවලු පලතුරු රසය ප්රිය කරන්නට පටන් ගන්නවා ඇත. කෝවිඩයාගේ ආගමනය නිසා යලි පන ගැනුණු ගෙවතු පුරුද්ද දරුවාගේ පෝෂණ අභිවෘද්ධිය සඳහාත්, කෑම කාමරයේ යුද්ධයට විරාමයක් ලබාගැනීම උදෙසාත් භාවිතා කලයුත්තේ එබැවිනි.
ආහාර සුරක්ෂිතතාවයේ යම් ප්රමාණයක් ගෙදරදොරේ අහල පහලින් සපුරාගැනීම දිරිගැන්වීමේ ගෞරවය කෝවිඩයා වෙත ලබාදීමට නම් මා සුදානම් නැත. ඇතැමුන් මේ දිනවල එවන් රිදී රේඛාද දකිති. දන්නා කියන ධර්මතාවයන් යලි මතක් කරදෙන්නට ලක්ෂ ගණනින් මිනිසුන් බිලිගන්නා බිහිසුණු වසංගත පැමිණිය යුතු නොවේ.
පණ යන ජීවිත වල හුස්මේ බලයෙන් ලෝකය කෙතරම් වට ගණනක් ආපසු කැරකී ගියද, මානවයාට ඉන් සැලසෙනා ශුද්ධ ප්රතිලාභයක්ද නැත. පැරණි සාරධර්ම අමතකකිරීමේ වරද මානවයාටය. වයෝවෘද්ධ දුර්වල මිනිසුන් තෝරාගෙන ඔවුන්ගේ පෙනහළුවල සෙම පිරවීමේ වරද කෝවිඩයාටමය. හරය ලවය දෙකට වැරදි දෙක දමා කැන්සල් කර, උත්තරය බිංදුවයි කියමින් ගෝලීයකරණය හඹායාම යලි අරඹන්නේ නැතිව, මේ මොහොතේ අප කලයුතු හොඳම දෙය වන්නේ, ග්රොසරියට දුවන ගමන ටිකකට අඩුකර, දරුවන්ද කැටිව ගෙවත්තට යාමයි.
