අප්රේල් 06 සඳුදා සිට 10 සිකුරාදා දක්වා සතියේ වැඩකරන දින රාජ්ය, පෞද්ගලික දෙඅංශයේම ආයතන සඳහා නිවසේ සිට වැඩකරන කාලයක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කර ඇත.
කළින් සතියද නිවසේ සිට වැඩකරන කාලයක් ලෙස නම් කර තිබිණ.
කොරෝනා වෛරස ව්යාප්තිය සලකන විට ඉහළ අවදානමක් සහිත කලාප ලෙස හඳුනාගෙන ඇති කොළඹ, ගම්පහ, කළුතර, පුත්තලම, මහනුවර සහ යාපනය දිස්ත්රික්කවල දැන් ක්රියාත්මක ඇඳිරි නීතිය නැවත දන්වනතුරු දිගටම බලාත්මකව පවතී.
සෙසු සියළු දිස්ත්රික්කවල ක්රියාත්මක වූ ඇඳිරි නීතිය හෙට (අප්රේල් 06) උදේ 6.00ට ලිහිල් කෙරෙන අතර, එදිනම දහවල් 2.00 සිට යළි පනවනු ලැබේ. මේ දිස්ත්රික්කවලට පැනවෙන ඇඳිරි නීතිය ඉවත් කිරීම සම්බන්ධව පසුව දැනුම් දෙනු ලැබේ.
අත්යාවශ්ය සේවා හැර වෙනත් කාර්යයන් සඳහා දිස්ත්රික්ක අතර ගමනාගමනය සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර තිබේ.
අත්යාවශ්ය සේවා කර්යක්ෂමව පවත්වාගෙන යනු පිණිස යොදා ඇති ක්රමවේද අවභාවිත කරන අයට එරෙහිව නීතිය තදින්ම ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ.
ඇඳිරි නීතිය බලපැවැත්වෙන කාලය තුළ ජනතාවට අත්යාවශ්ය ආහාර ද්රව්ය සහ වෙනත් භාණ්ඩ නිවසේ සිටම මිලදී ගත හැකි වන පරිදි නොකඩවා සැපයීමට රජය සියලු විධිවිධාන සලසා ඇත.
කවර දිස්ත්රික්කයක වුවද ගොවිතැන් වැඩ කරන සහ කුඩා තේවතු හා අපනයන භෝග නිෂ්පාදන ක්රියාවලියේ නිරත ජනතාවට එකී වැඩ කිරීමට අවසර ඇත.
කොරෝනා වෛරසය ව්යාප්තිය නතර කිරීමට ඉවහල් වන ක්රියාමාර්ග ගෙන ඇත්තේ හුදෙක් ජනතාවගේ සුභ සිද්ධිය උදෙසා බැවින් එකී ක්රියාමාර්ග සහ උපදෙස් වගකීමෙන් පිළිපදින ලෙස රජය ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටී.
කොළඹ, කළුතර සහ මහනුවර දිස්ත්රික්කවල හුදකලා ප්රදේශ ලෙස නම් කර ඇති ගම්මාන හුදකලා ප්රදේශ ලෙස තවදුරටත් සලකනු ලැබේ. කවරකුට හෝ මේ ගම්මානවලට ඇතුළුවීම හෝ ඉන් පිටවීම හෝ නැවත දැනුම් දෙන තුරු සම්පූර්ණයෙන් තහනම් වේ.
පසුගිය ජනවාරි 25 වැනිදා වන විට මධ්යම චීනයෙන් වේගයෙන් පැතිරෙන කොරෝනා වෛරස් අවදානම පිළිබඳව ලෝකය අවදි වෙමින් සිටියදී, චීනය හැර තවත් රටවල් දෙකක් තම භූමිය තුළ නව ආසාදන හතරක් වාර්තා කළේය. ඒ ඕස්ට්රේලියාව සහ තායිවානයයි.
භූමියේ අසාමාන්ය වෙනස නොතකා හරින්නේ නම් ඔස්ට්රේලියාව සහ තායිවානය අතර සමාන ජනගහනයක්, එනම් මිලියන 24 ක් පමණ ජනගහනයක් සිටින අතර රටවල් දෙකම දූපත් වේ. ඒ අනුව රාජ්ය දෙකටම තම දේශසීමා දැඩි පාලනයකට යටත් කිරීමට පහසු අවකාශයක් සලසයි.
මේ දෙරටම චීනය සමඟ ප්රධාන වෙළඳ හා ප්රවාහන සම්බන්ධතා පවත්වයි.
කෙසේ වෙතත්, එම දිනයේ සිට, එනම් ජනවාරි 25 වැනිදා සිට සති දහයක් ගතවන විට, ඕස්ට්රේලියාවේ ආසාදිතයින් 5,000 කට ආසන්න සංඛ්යාවක් වාර්තා වන අතර තායිවානයෙන් වාර්තා වී ඇත්තේ ආසාදිතයින් 400කට අඩු සංඛ්යාවකි.
ප්රශ්නය වන්නේ ඕස්ට්රේලියාව කළ වැරැද්ද කුමක් ද යන්න නොවේ. රටවල්ව 29ක ඕස්ට්රේලියාවට වඩා වැඩි ආසාදිතයින් සංඛ්යාවක් වාර්තා කර ඇත.
නමුත් තායිවානය ලෝකයේ වෙනත් ප්රදේශවල නොමැති තරම තම රට තුළ කොරෝනා වෛරසය පාලනය කර ඇත්තේ කෙසේද ?
2003 දී දරුණු ශ්වසන සින්ඩ්රෝමය / සාර්ස් (SARS) පුපුරා යාමේදී, තායිවානය හොංකොං සහ දකුණු චීනය සමඟ දරුණුතම හානියට පත් ප්රදේශ අතර විය. චීනයේ ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර් 180 ක් (සැතපුම් 110 ක්) ඈතින් පිහිටි තායිවානයේ 150,000 කට වැඩි පිරිසක් නිරෝධායනය කරන ලද අතර පුද්ගලයින් 181 ක් මිය ගියහ.
වර්තමාන කොරෝන අර්බුදය සාපේක්ෂව SARS සමග සමපාත වන අතර, එය ආසියාවේ බොහෝ ප්රදේශ හරහා කම්පන තරංග යැවූ අතර අනාගත වසංගතයන්ට මිනිසුන් ප්රතිචාර දැක්වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව දිගු සෙවනැල්ලක් තැබීය.
කලාපයේ බොහෝ ප්රදේශ කොරෝන වෛරසයට වේගයෙන් ප්රතිචාර දැක්වීමට අසමත් විය. අද ගෝලීය තත්ත්වය හා සසදා බලන්නේ නම් ලෝකයේ අනෙකුත් ප්රදේශවලට වඩා රජයේ හා සමාජීය මට්ටමින් දේශසීමා පාලනයන් කෙරේ උනන්දු නොවීය. එනම් දේශසීමා වසා දැමීමට කිසිදු උනන්දුවක් ගත්තේ නැත. එපමණක් නොව ආසාදනය පහසුවෙන් පාලනය කළ හැකි මුහුණු ආවරණ පැළදීම ඉක්මන් පුරුද්දක් බවට පත් කිරීමට වඩා ඒවා පැළදීම අනතුරුදායක ලෙස සැලකීමට නැඹුරු විය.
තායිවානයේ ගෝලීය මට්ටමේ සෞඛ්ය සේවා පද්ධතියක් ඇත. චන්ද්ර අලුත් අවුරුද්දට සමගාමීව වුහාන් වෙතින් කොරෝන වෛරසය පිළිබඳ ආරංචි මතුවීමත් සමඟම, තායිවානයේ ජාතික සෞඛ්ය අණ මධ්යස්ථානයේ Taiwan’s National Health Command Center (NHCC) නිලධාරීන් (SARS වලින් පසුව පිහිටුවන ලද ) විය හැකි තර්ජනයට ප්රතිචාර දැක්වීමට ඉක්මන් පියවර ගත්තේය.
“තායිවානය මහජන සෞඛ්යය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පසුගිය සති පහ තුළ අවම වශයෙන් ක්රියාකාරී ආයිතම 124ක ලැයිස්තුවක් කඩිනමින් සකස් කර ක්රියාත්මක කර තිබේ ” යැයි තායිවානයේ වෛද්යවරයකු සහ ස්ටැන්ෆර්ඩ් වෛද්ය විද්යාලයේ ළමා රෝග පිළිබඳ මහාචාර්යවරයකු වන ජේසන් වැන්ග් පවසයි.
“ප්රතිපත්ති සහ ක්රියා මායිම් පාලනයෙන් ඔබ්බට යන්නේ එය ප්රමාණවත් නොවන බව ඔවුන් හඳුනාගත් බැවිනි.”ජේසන් වැන්ග් පවසයි.
මෙය සිදු වූයේ වෙනත් රටවල් තවමත් ක්රියාමාර්ග ගත යුතුද යන්න පිළිබඳව විවාද කරමින් සිටියදීය. ජනවාරි මාසයේ දී කරන ලද අධ්යයනයකදී ජෝන්ස් හොප්කින්ස් විශ්ව විද්යාලය Johns Hopkins University කියා සිටියේ තායිවානය චීනයේ ප්රධාන භූමියෙන් පිටත වඩාත් අවදානම් සහිත ප්රදේශවලින් එකක් බවයි. (එහි සමීපත්වය, සබඳතා සහ ප්රවාහන සම්බන්ධතා හේතුවෙන්)
එම මුල් තීරණාත්මක පියවරයන් අතර, චීනයේ බොහෝ ප්රදේශවලින් සිදුවන සංචාරක ඇතුළු ගමනා ගමන කටයුතු තහනම් කිරීම, දිවයිනේ වරායවල නැව් නැවැත්වීමට සීමා පැනවීම සහ නිවාස නිරෝධායන නියෝග උල්ලංඝනය කරන ඕනෑම කෙනෙකුට දැඩි දඩුවම් ලබා දීම යන තීරණය ද විය.
මීට අමතරව, තායිවානයේ නිලධාරීන් දේශීය සැපයුම සහතික කිරීම සඳහා ගෘහස්ථ මුහුණු ආවරණ නිෂ්පාදනය වේගවත් කිරීමටත්, කොරෝනා වෛරසය සඳහා දිවයින පුරා පරීක්ෂණ සිදු කිරීමටත් ( කලින් විස්තර නොකළ නියුමෝනියාව වැළඳී ඇති පුද්ගලයින් නැවත පරීක්ෂා කිරීම ඇතුළුව) වෛරසය පිළිබඳ වැරදි තොරතුරු පැතිරවීම සම්බන්ධයෙන් නව දඩුවම් ප්රකාශයට පත් කිරීමටත් කටයුතු කළේය.
“ලොව පුරා කොවිඩ් -19 අඛණ්ඩව ව්යාප්ත වීම සැලකිල්ලට ගෙන, තායිවානයේ ඉක්මණින් ක්රියාත්මක කරන ලද ක්රියාකාරී අයිතමයන් අවබෝධ කර ගැනීම සහ මහා පරිමාණ වසංගතයක් වැලැක්වීමේදී මෙම ක්රියාවන්ගේ ඵලදායීතාවය අනෙකුත් රටවලට උපදේශාත්මක විය හැකිය,” වැන්ග් සහ ඔහුගේ සම කතුවරුන් සදහන් කළේය.
“තායිවානයේ රජය 2003 SARS අත්දැකීම් වලින් ඉගෙන ගෙන ඊළඟ අර්බුදය සඳහා වේගවත් ක්රියාමාර්ග ගැනීම සඳහා මහජන සෞඛ්ය ප්රතිචාර දැක්වීමේ යාන්ත්රණයක් ස්ථාපිත කළේය. මනා පුහුණුව ලත් සහ පළපුරුදු නිලධාරීන්ගේ කණ්ඩායම් මෙම අර්බුදය හඳුනා ගැනීමට ඉක්මන් වූ අතර නැගී එන පුපුරා යෑමට හදිසි කළමනාකරණ ව්යුහයන් ක්රියාත්මක කළහ. “
විශේෂයෙන් තායිවානයේ වේගවත් හා විනිවිද පෙනෙන ප්රතිචාරය (වෛද්ය නිලධාරීන් මේ පිළිබඳව දිනපතා කරුණු දක්වමින්) ප්රජාතන්ත්රවාදයට තවමත් වසංගත රෝග පාලනය කළ හැකි ආකාරය පිළිබඳ උදාහරණයක් ලෙස දැක්විය හැකිය. නමුත් සමහරු කියා සිටියේ චීනය වැනි අත්තනෝමතික රජයකට පමණක් මෙවැනි වේගයෙන් පැතිරෙන වසංගතයක් පාලනය කිරීමට හැකියාව ඇති බවයි. ඵලදායී විය හැකි බවයි.
චීනයේ සහ තවත් බොහෝ රටවල ක්ෂණික සහ පහසු ප්රතිචාරය දැඩි අගුලු දැමීම් ද තායිවානය මග හැරියේය. දේශීය සැපයුම සහතික කිරීම සඳහා මුහුණු ආවරණ අපනයනය කිරීම සති කිහිපයකට පසු තහනම් කර ඇති තායිවානය දැන් එක්සත් ජනපදය, ඉතාලිය, ස්පාඤ්ඤය සහ තවත් යුරෝපීය රටවල් නවයකට (තායිවානය සමඟ රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා ඇති කුඩා ජාතීන් ද ඇතුළුව) මුහුණු ආවරණ මිලියන 10ක් පරිත්යාග කරන බව රජය පසුගිය බදදා ප්රකාශ කළේය.
Today I announced three major areas where #Taiwan will contribute to the global fight against #COVID19:
: Donating 10 million face masks to countries in need.
: Increasing production of quinine.
: Sharing our use of technology to trace & investigate outbreaks.
කොරෝන වෛරසය පැතිරීම වැළැක්වීම සඳහා තායිවානයේ සාපේක්ෂ සාර්ථකත්වය බොහෝ දුරට යුරෝපයේ හා එක්සත් ජනපදයේ නරක අතට හැරෙමින් පවතින අර්බුදයෙන් යටපත් වී ඇති අතර, යම් පාඩම් ඉගෙන ගත යුතු නම්, මොහොත ගෙවී ගොස් ඇත.
එය සත්යයක් විය හැකි නමුත්, බටහිර රටවල් ජනවාරි සහ පෙබරවාරි මාසවල තායිවානයේ නායකත්වය අනුගමනය නොකළේ මන්දැයි තවමත් පැහැදිලි නැත.
බොහෝ නිරීක්ෂකයින් පෙන්වා දී ඇති එක් සාධකයක් වන්නේ තායිවානය අනෙක් සෑම රජයක් මෙන් නොව ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකු නොවන බවයි.
තායිවානය චීනය විසින් තම භූමියේ කොටසක් ලෙස ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, බීජිනය තායිවානය බොහෝ ජාත්යන්තර සංවිධානවලට සහභාගී වීම වලක්වනුයේ “එක් චීනයක්” මූලධර්මයට අනුකූල වන පරිදි නොවේ නම් (චීනය ප්රධාන භූමියෙන් වෙන්වීම පැහැදිලි කරන – ඔලිම්පික් උළලේදි සිදුවන පරිදි ‘චීන තායිපේ‘ ලෙස හැදින්වීම) තායිවානය යනු චීනයේම කොටසක් යන මූලධර්මයේ සිටයි.
තායිවානයට ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ නිරීක්ෂක තත්ත්වය 2016 වන තෙක් පැවතුනි. කෙසේ වෙතත්, එය වෙනස් වූයේ ප්රජාතන්ත්රවාදී ප්රගතිශීලී පක්ෂයේ ජනාධිපති සයි ඉන්ග්-වෙන්න් තේරී පත්වීමත් සමඟ ය. ඔහු බීජිනය අනුගමනය කරමින් තායිපේට දැඩි ලෙස බලපෑම් එල්ල කළේය. ඒ අනුව 2016 දී තායිවානයට ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය අත්හැරීමට සිදුවිය.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය තර්ක කරන්නේ සාමාජික රටවල රැස්වීම්වලින් තායිවානය බැහැර කිරීම සෞඛ්ය තොරතුරු හා මග පෙන්වීම එදිනෙදා බෙදාහදා ගැනීමට බලපාන්නේ නැති බවත් තායිවාන් විශේෂඥයින් සහ සෞඛ්ය සේවකයින් තවමත් සංවිධානය හරහා ජාත්යන්තර සගයන් සමඟ කටයුතු කරන බවත්ය.
කෙසේ වෙතත්, තායිවානයේ නිලධාරීන් ඇතුළු බොහෝ නිරීක්ෂකයින් කියා සිටියේ එය සාර්ස් වසංගතය හා වර්තමාන අර්බුදය යන දෙකෙහිම ඍණාත්මක බලපෑමක් ඇති කර ඇති බවයි .
චීනයේ, තායිවානයේ සහ ඕස්ට්රේලියාවේ ලෝවි ආයතනයේ රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවය පිළිබඳ විශේෂඥ නටාෂා කස්සම් කියා සිටියේ, කොරෝන වෛරස් වසංගතයේ මුල් අවධියේදී තායිවානයේ දත්ත ලබා ගැනීම සදහා සෞඛ්ය සංවිධානය බිජිනය මත යැපීම (ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයට තායිවානය සමග සෘජු හා කාලෝචිත නාලිකා නොමැතිකම) “තායිවානයේ සිද්ධීන් සාවද්ය ලෙස වාර්තා කිරීමට හේතු වූ” බවයි.
“තායිවාන බලධාරීන් ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ දත්ත සහ ආධාර ලබා ගැනීමට නොහැකි වීම පිළිබඳව පැමිණිලි කර තිබේ. එම තොරතුරු නොමැතිකම නිසා තායිවානයට තනිවම ගොස් ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ මඟ පෙන්වීම සහ පුළුල් ජාත්යන්තර සම්මුතියෙන් ස්වාධීනව තීරණ ගැනීමට බල කෙරෙන්නට ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෑත සතිවලදී තායිවානයේ නිලධාරීන් ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයෙන් ඔවුන් බැහැර කිරීම ගෝලීය ප්රතිචාරය සඳහා දිවයිනේ පූර්ණ දායකත්වය ලබා දීම වළක්වන බවට නැවත නැවතත් පැමිණිලි කර ඇත.”
‘අපට ලෝකයට උදව් කිරීමට අවශ්යයි. අපගේ ශ්රේෂ්ඨ වෛද්යවරුන්, අපෙගේ ශ්රේෂ්ඨ පර්යේෂකයින්, අපගේ ශ්රේෂ්ඨ හෙදියන් පිටත් කර යැවීමට සහ අපගේ දැනුම හා අත්දැකීම් අවශ්ය රටවල් සමඟ බෙදා ගැනීමට අපට අවශ්යයි” උප ජනාධිපතිනී චෙන් චියන්-ජෙන් Chen Chien-jen පසුගිය සතියේ තායිපේහි ඇමරිකානු වාණිජ මණ්ඩලයට American Chamber of Commerce in Taipei පැවසීය . “අපට අවශ්ය වන්නේ හොඳ ගෝලීය පුරවැසියෙකු වී අපගේ දායකත්වය ලබා දීමටයි. නමුත් දැන් අපට එය කළ නොහැකිය.” ඇය කණස්සලු ස්වරයෙන් පැවසීය.
外交部 Ministry of Foreign Affairs, ROC (Taiwan) @MOFA_Taiwan
Wow, can’t even utter “Taiwan” in the WHO? You should set politics aside in dealing with a pandemic. FYI @WHO, 450+ news reports from 40+ countries so far positively covered #Taiwan’s handling of #COVID19. These reports do not mistake us as part of China & #TaiwanCanHelp. JW https://twitter.com/HKWORLDCITY/status/1243865641448169474 …Hong Kong World City @HKWORLDCITYWOW Bruce Aylward/@WHO did an interview with HK’s @rthk_news & when asked about #Taiwan he pretended not to hear the question. The journalist asks again & he hangs up!
She calls back & he said “Well, we’ve already talked about China.”
තායිවානයේ ඉල්ලීම් හා චෝදනාවලට ප්රතිචාර දක්වමින් ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ සහකාර අධ්යක්ෂ ජනරාල්වරයා Bruce Aylward පසුගිය සතියේ හොංකොං රාජ්ය ගුවන් විදුලිය සමග පැවැති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී කියා සිටියේ, “ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ තායිවාන සාමාජිකත්වය පිළිබඳ ප්රශ්නය පවතින්නේ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ සාමාජික රටවල්වලට මිස ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ කාර්ය මණ්ඩලයට නොවන” බවයි.
පසුගිය සිකුරාදා මාධ්යවේදීන් අමතමින් චීන විදේශ අමාත්යාංශයේ ප්රකාශිකා හුවා චුනින්ග් Chinese Foreign Ministry spokeswoman Hua Chunying පැවසුවේ “ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ සාමාජිකයින් ස්වෛරී රාජ්යයන් විය යුතු බව, සියලු පාර්ශ්වයන් පැහැදිලිව වටහාගෙන ඇති බවයි.
“තායිවානය අදාළ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ සිදුවීම්වලට සහභාගී වීම සහ මෙම වසංගතය ඇතුළුව මහජන සෞඛ්ය හදිසි අවස්ථා පිළිබඳ තොරතුරු ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ගැටළුවක් නොමැත” යනුවෙන් ඇය කියා සිටියේ දිවයිනේම රජයට පටහැනිව ය.
“වසංගතයේ මුවාවෙන් දේශපාලන උපාමාරු දැමීමේ ඔවුන්ගේ උත්සාහය (එක්සත් ජනපදය හා තායිවානය) නතර කරනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු‘ ඇය වැඩි දුරටත් පැවසුවාය.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ ප්රකාශකයෙකු සීඑන්එන් වෙත පැවසුවේ “ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය තීරණය කිරීම සඳහා රටවල්වල වරම සමඟ සමහර අය ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ තාක්ෂණික ගෝලීය මහජන සෞඛ්ය වරම ව්යාකූල කරමින් සිටින” බවයි.”
සෑම වසරකම ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය සහ තායිවාන බලධාරීන් සහ විශේෂඥයන් ඉතා හොඳින් ස්ථාපිත විධිවිධාන අනුව අත්යවශ්ය මහජන සෞඛ්ය හා විද්යාත්මක කරුණු පිළිබඳව මැදිහත් වේ. වර්තමාන කොවිඩ් -19 වසංගතය තුළ නිරන්තර අන්තර්ක්රියාකාරිත්වයන් ද පවතී” යනුවෙන් ඔවුන් ඊමේල් පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියි.
“ජනගහනයට සාපේක්ෂව තායිවානයේ ආසාදිතයින් ප්රමාණය අඩුයි. අපි දිගටම වර්ධනයන් සමීපව නිරීක්ෂණය කරනවා. ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය තායිවානයේ සෞඛ්ය බලධාරීන් ඇතුළු සෑම ප්රදේශයකින්ම පාඩම් ඉගෙන ගන්නවා.” ඔහු වැඩි දුරටත් පැවසුවේය.
සී.එන්.එන්. විසින් 2020 / 4/05 වැනි දින ප්රකාශයට පත් කළ වාර්තාවක් ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තුෂාධවි
කොරෝනා වෛරසයේ ගෝලීය ව්යාප්තිය නිසා ඇතිවිය හැකි ආහාර අර්බුදයට පිළියමක් වශයෙන් රජය විසින් ගෙවතු වගා 10,000,000ක් ආරම්භ කිරීමේ වැඩපිළිවෙළක් ‘සෞභාග්යා ගෙවත්ත‘ නමින් පසුගිය දා ආරම්භ කළා. ජාතියක් වශයෙන් කාලීන මෙම වැඩපිළිවෙළ වෙනුවෙන් ගෙවතු වගාව සම්බන්ධයෙන් ඔබව නිවැරදිව හා විද්යානුකූලව දැනුවත් කිරීම වෙනුවෙන් අඛණ්ඩව ලිපි පෙළක් සම්පාදනය කිරීමට අප තීරණය කළා. මේ එහි පළමු කොටසයි.
‘ගෙවත්ත’ කියන්නෙ අප දැනටමත් ජීවත්වන වටාපිටාවටයි. ඒක සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරලා අමුතුවෙන්ම සැලසුම් කරන්න කියන කරුණ ප්රයෝගික නැහැ. අපි හැමෝගෙම ගෙවත්ත එක වගේ නැහැනෙ. ඉඩකඩ, හිරුඑළිය, ජලය, යෙදවිය හැකි කාලය, මුදල් හා අනෙකුත් සම්පත් ලැබිලා තියෙන්නේ විවිධ ප්රමාණ වලින්, විවිධ ආකාරයට.
එබැවින් දර්ශී ගෙවත්තක් සැලසුම් කිරීමට නිශ්චිත උපදෙස් ලබාදෙන්න බැහැ. ඒත් හොඳ ගෙවත්තක්, නිර්මාණය කිරීමට අවශ්ය ඉඟි (පොදු සංකල්ප)ලබාදෙන්න පුළුවන්. ඉඟි, සංකල්ප තමන්ගේ ගෙවත්තට ගැළපෙන ලෙස යොදා ගැනීමයි කළ යුත්තේ.
01 හැමදාම එකම විදිහෙ දේවල් කෑමට ගන්න අපි කවුරුත් කැමති නැහැනෙ.
02 ඉඩමේ පිහිටීම, පස්වල ස්වභාවය, ජල සුලභතාවය, හිරුඑළිය යන කරුණු සැළකිල්ලට ගෙන බෝග වගා කරන්න.
03 එක් බෝගයක අස්වැන්න නෙලා අවසන් වනවාත් සමඟම තවත් බෝගයක් පිහිටුවන පරිදි වගාවන් සැළසුම් කරගන්න.
04 ජූනි – ජූලි සහ නොවැම්බර් – දෙසැම්බර් කාලවලදී එළවළු මිල ඉහළ යනවා.
05 ආහාරයට ගත හැකි බෝග දැනටමත් ඔබ ගෙවත්තේ වගා කර ඇති නිසා පළමුව ඒවාට සාත්තු කර ඒවායේ අස්වැන්න වැඩි කරගන්න කටයුතු කරන්න. ඒ සඳහා,
06 ඉවුම් – පිහුම් කටයුතු සඳහා නිතර අවශ්යවන කරපිංචා, රම්පේ, මිරිස්, පළා වර්ග, කතුරුමුරුංගා වැනි බෝග වලින් ගෙවතු වගාව ආරම්භ කිරීමට/ වැඩි දියුණු කිරීමට සැළසුම් කරන්න .
07 පසුව හැකියාව අනුව වගාව ටිකෙන් ටික පුළුල් කරන්න.
08 ගෙවත්තේ එක අංගයක් විදියට සත්ත්ව පාලනය සිදුකරනවා නම් සතුන් සහ ශාක අතර ලොකු සම්බන්ධයක් ඇති කරන්න පුළුවන්.
09 ගෙවත්තට ලැබෙන හිරුඑළියෙන් උපරිම ප්රයෝජන ලැබෙන ලෙස ගෙවත්ත සැළසුම් කරන්න.
10 ගෙවතු වගාව අපේ ප්රධාන ආදායම් මාර්ගය නොවේ විවිධ රැකියාවල වෙනත් ආර්ථීක හා
සමාජීය කටයුතුවල යෙදී සිටින අතරේ තමයි ගෙවතු වගාවට නැඹුරු වෙන්නෙ.
ඒ නිසා,
එවැනි බෝග වල රෝපණ ද්රව්ය බොහෝ විට අදාල වටාපිටාවෙන්ම සොයාගත හැකියි.
11 විශේෂයෙන්ම ඉඩකඩ සීමිත අවස්ථාවලදී සිරස් ඉඩ උපරිමව භාවිතයට ගතහැකි ක්රම හඳුනාගන්න. (වගා කුළුණු, එල්ලෙන වගා බඳුන්, බඳුන්වල වගාව, ජල රෝපිත වගා ක්රම)
අපට දකින්න ලැබෙන බොහෝමයක් ගෙවතු වල සම්පත් උපරිම ලෙස ප්රයෝජනයට ගෙන වගා කර නැහැ
– තනි ශාක වියනක් විතරයි තියෙන්නේ. ඒ නිසා ඉඩකඩත්, හිරුඑළියත් උපරිම විදියට ප්රයෝජනයට අරගෙන නැහැ.
– වගා කරලා තියෙන බෝග වල විවිධත්වය අඩුයි. ඒ කියන්නේ බෝග වර්ග කිහිපයක් විතරයි.දකින්න ලැබෙන්නේබෝග වර්ග හිටවලා තියෙන්නේ ඒවාට සුදුසුම තැන්වලත් නෙවෙයි.
බෝග අතර තියෙන්න ඕන පරතරය ගැනත් සැළකිලිමත් වෙලා නැහැ
වගා කර ඇත්තේ උචිත නොවන බෝගයන් වැඩි පැළ ගහණයත් දුර්වල කප්පාදුවත් නිසා ඵලදාව අඩුයි.හොඳින් නඩත්තු නොකරන නිසා බෝග ඉස්මතුව වල් බිහි වෙලා දුර්වල භූමි පරිහරණය නිසා පස නිසරු වෙලා
ඔබත් ඔබේ ගෙවත්ත වැඩි දියුණු කරන්න සැළසුම් කරනවා නම් වැදගත් කරුණු කිහිපයක් ගැන සළකා බැලිය යුතුයි.
මුලින්ම තමන්ගේ ගෙවත්තේ දැනට පවතින තත්ත්වය පිළිබඳව සොයා බැලීම සඳහ දැනට පවතින බෝග, ඇතිකරන සතුන් ඒ සඳහා යොදන පාලන තත්ත්ව හා එම බෝගවලත් සතුන්ගේත් නිෂ්පාදන තත්ත්ව දැනගන්න.
ඉඩමේ කෘෂිකාර්මික විභවය (හැකියාව) තීරණය කරන්න. එය තීරණය කිරීමේදී ඉඩමේ පිහිටීම හා අඩංගු නිෂ්පාදන සංඝටක වල පිහිටීම දළ සිතියමක ලකුණු කරන්න.
ඉඩමේ පවතින තත්ත්වය හා කාර්යයන් අවබෝධ කරගන්න මේ දළ සිතියම අපට උදව් වෙනවා. සිතියමේ පහත සඳහන් දේවල් ලකුණු කරන්න ඔබට පුළුවන්. පවතින තත්ත්ව සඳහන් කිරීමත් ඉතා වැදගත්
අ. ඉඩමේ පිහිටීම, ප්රමාණය, පවතින ඉඩකඩ, ගොඩනැගිලි හා ඒවායේ ප්රමාණය, පසේ ලක්ෂණ හා සරුබව, වගාවට යොදාගෙන ඇති භූමි ප්රතිශතය, බෑවුම් තත්ත්වය, ජල සම්පත හා හිරුඑළිය විවිධ අවස්ථාවල වැටෙන අකාරය
ආ. අඩංගු ජෛව විවිධත්වය :- මෙහිදී ඔබගේ ගෙවත්තේ දැනට ඇති ගස් වර්ග (එළවළු, පලතුරු, මල්, දැව) සතුන් (ගව, කුකුළු, එළු) ආදිය මොනවාද යන්නත් ඒවායේ ප්රමාණයනුත් සටහන් කරගන්න
ඇ.බෝග පිළිබඳ තොරතුරු
– බෝග වල පාලන තත්ත්වය
– පැළ ගහණය
– පස සහ ජලය ප්රයෝජනයට ගෙන ඇති ආකාරය
– කාබනික පොහොර නිපදවීම
– කප්පාදු කිරීම (කප්පාදු කර ඇත්ද, කප්පාදු කරන කාලාන්තරය)
ඈ. සතුන් පිළිබඳ තොරතුරු
– පාලන තත්ත්වය
– ලබාදෙන ආහාර වර්ග, ප්රමාණය
– සතුන් ඇතිකරන මඩුවල / කොටුවල ස්වභාවය
– අපද්රව්ය බැහැර කරන ආකාරය
– සතුන්ගේ සෞඛ්ය හා සනීපාරක්ෂාව
ඉ. බෝග හා සත්ත්ව ඒකකවල නිෂ්පාදන තත්ත්ව
– බෝග වලින් ලබාගන්නා අස්වනු ප්රමාණ
– සතුන්ගෙන් ලබාගන්නා නිෂ්පාදන (කිරි, බිත්තර) ප්රමාණය
මෙසේ ඔබ සටහන් කරගත්ත තොරතුරු වලට අනුව ඔබේ ගෙවත්තේ ඵලදායිතාවය නැංවීම සම්බන්ධයෙන් ඇති ප්රධාන ගැටළු එහෙමත් නැත්නම් ගෙවත්තෙන් උපරිම ප්රයෝජන ලැබීමට බාධා කරන කරුණු හඳුනාගන්න ඕන.
ඉදිරියේදී ඔබ ගෙවත්තෙන් ලබාගන්න බලාපොරොත්තු වන දේවල් පහත පරිදි වෙන්න පුළුවන්
– පවුලේ එදිනෙදා පෝෂණ අවශ්යතාවයන් සැපයීම- අමතර ආදායම් ඉපැයීම
ගෙවත්තේ නිපදවන දේවල්වල විවිධත්වයක් ඇති කිරීම- අවුරුද්ද පුරාම ආහාර ලබාගත හැකි බවට (ආහාර සුරක්ෂිතභාවය) පත් කිරීම-
ඵලදාව අඩු ගස්වැල් වල ඵලදාව වැඩි කිරීම- ගෙවත්තේ නිපදවන දේවල්වල විවිධත්වයක් ඇති කිරීම- අවුරුද්ද පුරාම ආහාර ලබාගත හැකි බවට (ආහාර සුරක්ෂිතභාවයට)පත් කිරීම- ඵලදාව අඩු ගස්වැල් වල ඵලදාව වැඩි කිරීම- විසිතුරු පැළ, වතු බෝග සහ අපනයන බෝග වල තවාන් ඇති කිරීම- හානිකර කෘමි සතුන් (පළිබෝධ) සහ වල් පැළෑටි මර්දනය කිරීම- භූමිය උපරිම ප්රයෝජන ලැබෙන විදියට යොදා ගැනීම- නෙත් සිත් පිනවන විදියට වටාපිටාව සකස් කිරීම (භූමි අලංකරණය)මේ අරමුණු ඉටුකර ගන්න බාධාවන ගැටළු විසඳා ගැනීමට කල්පනාකාරීව ගෙවත්ත සැලසුම් කරන්න ඕන.
– ප්රදේශයේ දේශගුණික හා පාංශු තත්ත්ව- ඉඩමේ කෘෂිකාර්මික විභවය (හැකියාව)හා නිදහසේ ලැබෙන සම්පත්(හිරුඑළිය, වර්ෂාව)- වැය කළ හැකි පවුලේ ශ්රමය, කාලය, මුදලමේ කරුණුු අනුව ඔබේ ගෙවත්ත සැළසුම් කර සංවර්ධනය කරන්න යොදාගන්න තාක්ෂණික උපක්රම වෙනස් විය යුතු වෙනවා.මේවා ඉතාම සරල වෙන්නත් පුළුවන්. අධි තාක්ෂණයන් වෙන්නත් පුළුවන්
සමාජීය පරිසරය – නිවස, මිදුල
උපයෝගිතා පරිසරය – ළිඳ,ජල සැපයුම, දරමඩුව, වැට/ තාප්පය, වළං මැස්ස, පොල් උල, කුණු රොඩු දමන වළවල්වැ, වැසිකිළිය
අලුතෙන්ම ගෙවත්තක් නිර්මාණය කරනවා නම් ඉහත සඳහන් කළ අංග නියමිත සැලැස්මක් ඇතිව ගෙවත්තට ඇතුලු කරන්න පුළුවන්
එළවළු, පලතුරු, අලබෝග, රනිල බෝග සහ පළාවර්ග වැනි විවිධ ආහාර බෝග
ඖෂධ හා කුළුබඩු බෝග
කොම්පෝස්ට් පොහොර නිෂ්පාදන ඒකකය
පැළ තවානක්
මීට අමතරව ඉඩකඩ හා සම්පත් අනුව මී මැසි ජනාවාසයක්, සත්ත්ව පාලන ඒකකයක්, ජීව වායු ඒකකයක් වැනි අංග එකතු කර ගැනීම වැදගත්.
උද්යාන භෝග පර්යේෂණ හා සංවර්ධන ආයතනය – ගන්නොරුව ඇසුරිණි
ශ්රී ලංකාවේ කොවිඩ් – 19 ආසාදිතයින්ගේ සංඛ්යාව අද (4) දින සවස් භාගය වන විට 162ක් ලෙස වාර්තා වූ බව සෞඛ්ය ප්රවර්ධන කාර්යංශයේ නිල වාර්තාවල සදහන් වෙයි.
අද දිනයේදී කොවිඩ් – 19 ආසාදිතයින් තිදෙනකු වාර්තා වූ බව බවයි එහි සදහන් වන්නේ.
මේ දක්වා ශ්රී ලංකාවේ නව කොරෝනා වෛරසය ආසාදනය වීම හේතුවෙන් මරණ 05ක් වාර්තා වි ඇති බවත් දැනට රෝහල්වල විමර්ශනයට ලක්ව සිටින පුද්ගලයින් සංඛ්යාව 273 දෙනෙක් බවත් එහි සදහන් වෙයි. රෝහල්වල ප්රතිකාර ලබන කොරෝනා ආසාදිතයින් සංඛ්යාව 130ක් බවත් සුවය ලැබූ 27 දෙනකු පිටව ගොස් ඇති බවත් එහි සදහන් වේ.
සෞඛ්ය ප්රවර්ධන කාර්යංශයේ වෙඩ් අවඩියේ සදහන් වන පරිදි ගෝලීය වශයෙන් තහවුරු කරන ලද කොරෝන ආසාදිත පුද්ගලයින් සංඛ්යාව 1,118,601ක් වන අතර අද දින වාර්තා වූ නව රෝගීන් සංඛ්යාව 82,929 දෙනෙකි. මරණයට පත් ආසාදිතයින් සංඛ්යාව 59,226ක් වන අතර සුවය ලැබූ පුද්ගලයින් සංඛ්යාව 229,278කි.
නව කොරෝනා වසංගතය හේතුවෙන් පීඩාවට පත් ජනයාට ආධාර ලබාදෙන ඇතැම් දේශපාලනඥයින් එම ආධාර දීම් ඡායාරූප ගතකරමින් ජනමාධ්ය හා සමාජ ජාල ඔස්සේ ප්රචාරය කිරීම යෝග්ය නොවන බවද එලෙස කටයුතු නොකරන ලෙසද ජාතික මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපති මහින්ද දේශප්රිය මහතා කරයි.
කොරෝනා ආපදා තත්ත්වයෙන් පීඩාවට පත් ජනතාවට සහන සැලසීමේදී තම දේශපාලන ප්රචාරයන් ලබාගැනීමෙන් වැළකී සිටීමේ අවශ්යතාව සඳහන් කරමින් අද (4) දින නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් දේශප්රිය මහතා මෙම ඉල්ලීම කළේය.
එම නිවේදනය මගින් මහින්ද දේශප්රිය මහතා ඉල්ලා සිටින්නේ නව කොරෝනා වසංගතය පරාජය කිරීමට සටන් කරන මොහොතක එවැනි ලාභ ප්රචාරණ කටයුතු නොකර මෙම අවස්ථාවේදී වාද භේදවලින් තොරව ක්රියාකරන ලෙසයි.
රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය නිකුත් කළ මාධ්ය නිවේදනයේ සදහන් වන්නේ COVID-19 පැතිරීම අවම කිරීම සඳහා 80% ක සංචරණ සීමාවන් අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම අත්යවශ්ය වන බවයි.
Covid -19 ව්යාප්තිය පාලනය කිරීම සඳහා රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන් සංගමය අට වැදෑරුම් වැඩපිළිවෙළක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන් සංගමය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් මේ බව සඳහන් කර ඇත.
රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය නිකුත් කළ මාධ්ය නිවේදනයේ සදහන් වන්නේ COVID-19 පැතිරීම අවම කිරීම සඳහා 80% ක සංචරණ සීමාවන් අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම අත්යවශ්ය වන බවයි.
ඒ අනුව ,
1. තම ග්රාම නිලධාරී කොට්ඨාසයේ ඇති නිවෙස්වලින් ජන සංචරණය අවශ්ය නොවන නිවෙස් හඳුනා ගැනීම හා එම නිවැසියන් සම්පත් අරපිරිමැස්මෙන් භාවිතා කරනවා දැයි සොයා බැලීම.
2. ආහාර නිෂ්පාදනය කරන පිරිස් හඳුනා ගැනීම
3. නිෂ්පාදන ද්රව්ය ප්රවාහනය
4. නිෂ්පාදන මිලදී ගැනීම
5. සලාක වශයෙන් ද්රව්ය සකස් කිරීම
6. නිවෙස්වලට බඩුබාහිරාදිය බෙදාදීම
7. අඩුපාඩු පිළිබඳ පැමිණිලි කිරීමේ ක්රමවේදයක්
8. අනපේක්ෂිත සිද්ධි වාර්තාකරණය හා කලමනාකරණය සඳහා ක්රමවේද සකස් කිරීම යන ශිර්ෂ යටතේ එම සංගමය මෙම යෝජනාවලිය ඉදිරිපත් කර තිබේ.
එමෙන්ම මෙය ජාතික මෙන්ම ජාත්යන්තර මට්ටමෙන් සකස් විය යුතුය යන්න රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන් සංගමයේ නිර්දේශයයි.
කොවිඩ් 19 පැතිරීම වැළැක්වීමේ ජාතික ක්රියාන්විත මධ්යස්ථානයේ තොරතුරු
දැනුම් දීමේ මාධ්ය හමුව අද (4) එම මධ්යස්ථානයේ දී පැවැත් වුණා. මේ සදහා කොවිඩ් 19 පැතිරීම වැළැක්වීමේ ජාතික ක්රියාන්විත මධ්යස්ථානයේ ප්රධානී, යුද්ධ හමුදාපති ශවේන්ද සිල්වා, නියෝජ්ය පොලිස්පති අජිත් රෝහණ සහ සෞඛ්ය සේවා අධ්යක්ෂ ජනරාල් අනිල් ජාසිංහ යන මහත්වරුන් සහභාගී වුණා.
එහිදී ජනතාව දැනුවත් කිරීම සදහා හෙළි කළ සියලු ‘නිල තොරතුරු’ පහත සදහන් වෙනවා.
කොරෝනාවෛරසයට එරෙහිව යොදා ගත හැකි බවට බලාපොරොත්තු පළ කළ හැකි එන්නත් දෙකක රසායනාගාර පරීක්ෂණ ඔස්ට්රේලියානු විද්යාඥයන් විසින් ආරම්භ කරනු ලැබ තිබේ.
මෙම එන්නත් ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලය සහ එක්සත් ජනපදයේ Inovio Pharmaceutical සමග එක්ව තනා ඇත. එය සත්ව ශරීර මත පරීක්ෂා කිරීම සඳහා ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය අවසර ලබා දී තිබේ.
එය කොරෝනාවෛරසයට එරෙහිව හොඳින් ක්රියා කරන්නේ ද යන්නත්, එසේ නම් එය මිනිස් සිරුරට යෝග්ය වේද යන්නත් පිළිබඳව ඕස්ට්රේලියාවේ ජාතික විද්යා මණ්ඩලය විසින් තක්සේරු කරනු ලැබේ.
කොරෝනා වෛරසයට එරෙහි එන්නතක් පසුගිය මාසයේ දී මිනිස් සිරුරු මත පරීක්ෂණ පරීක්ෂා කිරීම ආරම්භ විය. එක්සත් ජනපදය මෙම පරීක්ෂණ ආරම්භ කළේ සත්ව සිරුරු මත මූලිකව සිදු කළ යුතු පරීක්ෂණ නොසලකා හරිමිනි.
ලොවපුරා තවත් රටවල් කිහිපයක කොරෝනවෛරසයට එරෙහිව එන්නත් තැනීමේ පරීක්ෂණ අධි වේගයෙන් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතී.
නමුත් ඔස්ට්රේලියාවේ පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය විද්යා හා කර්මාන්ත පිළිබඳ පර්යේෂණ සංවිධානය (CSIRO) කියා සිටියේ පූර්ව සායනික පරීක්ෂණ මාලාව සම්පූර්ණයෙන් ම සිදු කෙරෙමින් සත්ව නියැදියක පරීක්ෂා කෙරෙන පළමු කොරෝනාවෛරස් එන්නත මෙය බවය.
පර්යේෂකයන් පවසන්නේ වේගය සහ ගෝලීය සහයෝගීතාව හේතුවෙන් පෙර නොවූ විරූ මට්ටමකට මෙම පරීක්ෂණ පැමිණි බවය.
“සාමාන්යයෙන් මෙවැනි පර්යේෂණයක් මේ මට්ටමට පැමිණීම සඳහා වසරක් හෝ දෙකක් ගතවෙනවා. නමුත් මාස දෙකක් වැනි කෙටි කාලයකින් අපට එතනට එන්න පුළුවන් වුනා.” ඕස්ට්රේලියාවේ පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය විද්යා හා කර්මාන්ත පිළිබඳ පර්යේෂණ සංවිධානයේ වෛද්ය රොබ් ග්රෙන්ෆෙල් බ්රහස්පතින්දා (අප්රේල් 02) වාර්තාකරුවන්ට පැවසීය.
මේ එන්නත ක්රියාකරන්නේ කෙසේද?
පසුගිය දින කිහිපය තුළ ඔස්ට්රේලියාවේ පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය විද්යා හා කර්මාන්ත පිළිබඳ පර්යේෂණ සංවිධානයේ විද්යාඥයෝ මෙම එන්නත් ක්ෂීරපායී ගණයට අයත් සත්ව විශේෂයකට ශරීර ගත කළහ.
රෝම සහිත මෙම කුඩා මුගටි වර්ගයට කොරෝනාවෛරසය වැළඳෙන බවත් එම වෛරසය ඔවුන්ගේ සිරුරු තුළ ක්රියාත්මක වන්නේ මිනිස් සිරුර තුළ ක්රියාත්මක වන ආකාරයට සමානව බවත් මීට පෙර සනාථ කර ගෙන තිබේ.
Covid-19 රෝගය වැළඳීමට හේතු කාරක වන්නේ Sars-CoV-2 වෛරසයයි. මේ වනවිට ඒ සඳහා එන්නත් 20ක් පමණ ලොව පුරා සංවර්ධනය කරමින් පවතී.
ඔස්ට්රේලියාවේ පොදුරාජ්ය මණ්ඩලීය විද්යා හා කර්මාන්ත පිළිබඳ පර්යේෂණ සංවිධානයේ විද්යාඥයෝ මේ සඳහා විධික්රම දෙකක් භාවිත කරති.
මෙහි පළමු විධික්රමය වන්නේ, ‘රෝගවාහක’ එන්නත් ක්රමයයි. මෙහිදී අසම්පූර්ණ කොරෝනාවෛරස යොදා ගැනෙන අතර එය ශරීරගත කිරීමෙන් ප්රතිශක්තිය ප්රේරණය කරනු ලබයි.
“නමුත් මෙම වෛරසය ශරීරය තුළ දෙගුණ තෙගුණ වෙමින් වැඩෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා මෙම එන්නතෙන් රෝගී වීමට ඉඩක් නැහැ.” ඉහත කී එන්නත සතුන් මත පරීක්ෂා කෙරෙන, වික්ටෝරියා ප්රාන්තයේ පිහිටි ඔස්ට්රේලියානු සත්ව සෞඛ්ය රසායනාගාරයේ මහාචාර්ය ට්රෙවෝ ඩ්රූ පැවසීය.
ඔහු විස්තර කළ ආකාරයට දෙවැනි ක්රමවේදය “ඊට වෙනස් මෙන්ම ඉතා උනන්දුවක් ඇති කරවන සුළු” ය.
මෙහිදී කොරෝනාවෛරසය සතු ඇතැම් ප්රෝටීන ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට ඇතුළු කරනු ලැබේ. එමගින් සිදු කෙරෙන්නේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ඊට ප්රතිචාර දැක්වීමට ප්රථම එම ප්රෝටීනය නිපදවීම සඳහා ශරීරය පෙළඹවීම ය.
“බහුවිධ ක්රම භාවිත කිරීම මෙහිදී ඉතා වැදගත් වෙනවා. එයින් සාර්ථකත්වය සඳහා හොඳම අවස්ථාව ලබා දෙනවා.” මහාචාර්ය ඩ්රූ පැවසීය.
සත්ව සිරුරු මත සිදු කෙරෙන පර්යේෂණවල ප්රතිඵල ජුනි මාසය වන විට ලබා ගත හැකි බව විද්යාඥයෝ පැවසූහ.
එම ප්රතිඵල සාර්ථක නම් ඉදිරි පර්යේෂණ වෙනත් රසායනාගාර තුළ සිදුවීමට නියමිතය.
එම අදියරේදී, මෙම එන්නත වෙළඳපළට ගෙන ඒම සඳහා අවශ්ය කටයුතු කඩිනම් කළ හැකිය. නමුත් මෙහි නියාමන පරීක්ෂණ සහ තත්ත්ව සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා අවම වශයෙන් මාස 18ක් වත් ගතවිය හැකි බවට විද්යාඥයෝ අනතුරු අඟවති.
උදාහරණයක් වශයෙන්, එක්සත් ජනපදයේ කොන්දේසි සපුරාලීම සඳහා, ඔක්ස්ෆර්ඩ් සරසවිය තැනූ එන්නත මේවනවිට වෙනත් රසායනාගාරයක වෙනත් සත්ව විශේෂයක් මත අත්හදා බැලෙමින් පවතී.
“මේ හැම එන්නතක් සඳහා ම සමාගම් සහ සංවිධාන විශාල ප්රමාණයක් සම්බන්ධ වෙලා ඉන්නවා. මොකද, තනි සංවිධානයකට හෝ සමාගමකට කොහෙත්ම බැහැ එන්නතක් හදන්න.” වෛද්ය ග්රෙන්ෆෙල් පැහැදිලි කළේය.
නමුත් ඔහු තවදුරටත් කියා සිටියේ ගෝලීය වශයෙන් ලැබෙන සහයෝගීතාව හේතුවෙන් තමා “සර්ව ශුභවාදී” බවය.
“මේක මේ හොහොතේ වසංගතය පුරා ම ගෝලීය වශයෙන්, රාජ්ය මට්ටමෙන්, පෞද්ගලික සමාගම් වශයෙන් සාර්ථකත්වය කරා ළඟා වීමට ලබා දෙන සැබෑ සහයෝගිතාවක්,” ඔහු ප්රකාශ කළේය.
Text by bbc sandesaya
කොරෝනා වෛරසය ආසාදනයෙන් ප්රංශය තුළ දිනකට මිය යන පුද්ගලයන් ගණන 1, 580 ක් දක්වා ඉහළ අගයක් ගෙන තිබේ. ප්රංශ සෞඛ්ය අධ්යක්ෂ ජනරාල් ජෙරොම් සලමොන් (Jerome Salomon ) ඊයේ ( අප්රේල් 03 ) සවස අනාවරණය කළ තොරතුරු අනුව, ඊයේ වන විට කොරෝනා වෛරසය ආසාධනය වීමෙන් ප්රංශයේ තුළ සිදු වී ඇති මරණ සංඛයාව 6,507 ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.
අප්රේල් 03 වැනිදායින් අවසන් වූ පැය 24 තුළ පමණක් පුද්ගලයන් 1, 580 ක් මිය ගොස් අැති බව ඔහු තව දුරටත් කියා සිටියාය.
ඉතාම ඛේදනීය තත්ත්වය වන්නේ , ප්රංශය තුළ යැපෙන වැඩිහිටියන් සඳහා වූ නවාතැන් පහසුකම් ලබා දෙන ස්ථාන (Ephad ) වල පමණක් මේ වන විට පුද්ගල මරණ 1, 416 ක් වාර්තා වී තිබීමය. අප්රේල් 03 න් අවසන් වූ පැය 24 තුළ පමණක් එම ස්ථානවල මිය ගොස් ඇති ප්රමාණය 523 කි.
ජෙරොම් සලමොන් ඉදිරිපත් කළ සංඛ්යා ලේඛන වලට අනුව ප්රංශය තුළ අප්රේල් 03 වැනිදා වන විට සිටින සමස්ත රෝගීන් ප්රමාණය 82, 165 කි.
මෙයින් රෝහල් තුළ මිය ගොස් තිබූ ප්රමාණය 5, 091 වන අතර ඒ වන විට ගෙවුණු පැය 24 තුළ පමණක් රෝහල් තුළ සිදු වී ඇති මරණ ප්රමාණය 588 කි.
6,662 දෙදෙනෙකු දැඩි සත්කාර ඒකක වල ප්රතිකාර ලබන බව පැවසුු සෞඛ්ය අධ්යක්ෂ ජනරාල් වරයා, පැය 24 ක් තුළ පමණක් දැඩි සත්කාර ඒකක වලට ඇතුළත් කර ඇති පිරිස 263 ක් යැයි ප්රකාශ කළාය.
යැපෙන වැඩිහිටියන් සඳහා නවාතැන් පහසුකම් ලබා දෙන ස්ථාන ( Ephad ) වල පමණක් රෝගීන් 17, 827 ක් සිටින බව ද ඔහු වැඩි දුරටත් අනාවරණය කළාය.
ප්රංශ සෞඛ්ය අධ්යක්ෂවරයා මෙම සංඛ්යා ලේඛන ඉදිරි පත් කරනු ලැබුවේ, ප්රංශයේ රෝහල් 914 ක්, සායන, සාත්තු නිවාස සහ 3000 ක් පමණ වූ යැපෙන වැඩිහිටියන් සඳහා නවාතැන් සපයන නිවාස වලින් ලැබුණු තොරතුරු පදනම් කර ගෙනය.
වැඩිහිටි නවාතැන් වල සිටින පිරිසෙන් 66% කට කොරෝනා වෛරසය ආසාධනය වී ඇති බවත්, රෝහල් ගතව සිටින සමස්ත රෝගීන්ගෙන් 35% ක් වයස අවුරුදු 60 වඩා අඩු පුද්ගලයන් බවත්, 60% ක් වයස අවුරුදු 60 – 80 ත් අතර සිටින පුද්ගලයන් බවත් පැවසූ ජෙරොම් සලමොන් , මේ වනවිට වයස අවුරුදු 30 වඩා අඩු රෝගීන් 93 ක් බරපතල තත්ත්වයේ පසුවන බව ද ප්රකාශ කළාය.
කොරෝනා වෛරසය ගැන අවධාරණය කළ ජෙරොම් සලමොන් කියා සිටියේ, ප්රංශ ඉතිහාසය තුළ මෙතරම් රෝගීන් ප්රමාණයක් මින් පෙර කිසිදු ව්යාධියකින් පෙළී නොමැති බවය.
පසු ගිය මාර්තු මාසයට සාපේක්ෂව මේ වන විට කොරෝනා වෛරසයෙන් සිදුවන මරණ අනුපාතය 23% කින් වැඩි වී ඇති බව ද ජෙරොම් සලමොන් අනාවරණය කළාය.
සුනිල් ගාමිණී – ප්රංශ ජන මාධ්ය ඇසුරෙන්
විශේෂ ඇදිරි නීති කාලය තුල සිදුවන විදුලිය හා ජල පාරිභෝගිකයින්ගේ අභ්යන්තර විදුලි හා ජල පරිපථ දෝෂවලට කඩිනම් විසදුම් ලබාදීම සදහා විශේෂ සේවාවක් හෙට සිට ක්රියාවට නැගේ. ජාතික ජල සම්පාදන හා ජලාපවහන මණ්ඩලය, ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය (ලංවිම), ලංකා විදුලි පුද්ගලික සමාගම (ලෙකො) හා ශ්රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව,ඒකාබද්ධව මෙම සේවාව ක්රියාවට නගයි.
දැනටමත් ක්රියාත්මක විදුලි සේවා බිදවැටුම් හා ජල සේවා බිදවැටුම් සම්බන්ධයෙන් ක්රියාත්මක ක්ෂණික ඇමතුම් සේවාව හරහා පාරිභෝගික පරිශ්ර තුල පිහිටි අභ්යන්තර විදුලි හා ජල සේවා පද්ධතිවල වල දෝෂ අලුත්වැඩියා කර ගැනීම සදහා පාරිභෝගිකයින්ට එම ගැටළු ඉදිරිපත් කිරීමට මේ යටතේ පහසුකම් සලසා ඇත.
එම ගැටළුව මත පදනම්ව අභ්යන්තර දෝෂ නඩත්තුව සදහා ප්රෙද්ශයේ විදුලිකාර්මිකයෙකුගේ හෝ ජල නළ කාර්මිකයෙකුගේ සහාය ලබාගැනීමට අදාළ පාරිභෝගිකයාට පහසුකම් සලසනු ලැබේ. ඒ සදහා දිස්ත්රික්කයේ පදිංචි විදුලිකාර්මිකයින්ගේ හා ජලනළ කාර්මිකයින්ගේ තොරතුරු ගොනුවක් ද පවත්වාගෙන යයි. එම විදුලි කාර්මිකයින් හා ජලනල කාර්මිකයින් පිළිබද තොරතුරු අදාල පොලිස් ස්ථාන හා ප්රා දේශීය ලේකම් කාර්යාල වෙත ලබාදීමට ද ශ්රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව පියවර ගෙන ඇත.
ලියාපදිංචි විදුලිකාර්මිකයින් හා ජලනල කාර්මිකයින් විසින් අනුමත සෞඛ්ය ආරක්ෂිත පිළිවෙත් හා ඇදිරි නීති කාලය තුල අනුගමනය කල යුතු මාර්ගෝපදේශ වලට අනුකූලව මෙම සේවාව සලසනු ඇත.
ආරම්භයේදී දැනට ඇදිරි නීතිය ක්රියාත්මක කොළඹ, ගම්පහ හා කළුතර යන දිස්ත්රික්ක සදහා මෙම විශේෂ සේවාව ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ. අවශ්යතාවය අනුව අනෙකුත් දිස්ත්රික්ක සදහා ද මෙම විශේෂ තාක්ෂණික සහාය සේවාව ව්යාප්ත කිරීමට අපේක්ෂා කරයි.
විදුලිකාර්මිකයාගේ හෝ ජලනල කාර්මිකයාගේ සේවය ලබාගැනීමෙන් අනතුරුව ඒ සදහා ගාස්තු අයකිරීමේදී සාධාරණ ගාස්තු අයකිරීමටත් ඒ සදහා පිළිගත හැකි ලදුපතක් නිකුත් කරන ලෙසද අදාල විදුලිකාර්මිකයින් හා ජලනල කාර්මිකයින්ට උපදෙස් ලබා දී ඇත. ඒ අනුව තම ජලනල පද්ධතියේ ගැටළුවක් සිදු වු විට ජලනල කාර්මිකයෙකුගේ සේවාව ලබාගැනීම සදහා 1939 අංකය අමතා අදාල ගැටලුව ඉදිරිපත් කල හැකිය.
ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ විදුලි පාරිභෝගිකයෙකුගේ අභ්යන්තර විදුලි පද්ධතියෙහි දෝෂයක් ඇති වු විට 1987 ඇමතීමෙන්ද ලෙකො විදුලි පාරිභෝගිකයෙකුගේ අභ්යන්තර විදුලි පරිපථයෙහි දෝෂයක් ඇති වු විට 1910 අංකයද අමතා සහාය ලබාගත හැකිය.
ඊට අමතරව මෙම සේවාවට අදාල වැඩිදුර තොරතුරු ලබාගැනීම සදහා ශ්රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාවේ දුරකතන අංක 0764271030 අමතන ලෙස ශ්රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව ඉල්ලා සිටිනවා. එමෙන්ම විදුලිකාර්මිකයෙකුගේ හෝ ජලනල කාර්මිකයෙකුගේ සේවාව ලබාගත් පසු එම සේවාව පිළිබද පාරිභෝගිකයාගේ ප්රතිචාරයද අදාල අංක අමතා දන්වා සිටිය හැකි වේ.
ඇදිරි නීතිය බලපැවත්වෙන අනෙකුත් දිස්ත්රික්ක සදහා ද මෙම සේවාව කඩිනමින් හදුන්වාදීමට නියමිතය. එසේම විදුලිකාර්මිකයින්ට සහ ජලනල කාර්මිකයින්ට වෘත්තීය බලපත්ර පිරිනැමීමෙන් අනතුරුව එම කාර්මිකයින්ගේ සේවාව ලබාගැනීම සදහා ඔවුන්ගේ තොරතුරු විදුලි හා ජල පාරිභෝගකයින්ට පහසුවෙන් ලබාගැනීමට වැඩපීළිවෙලක් ද මේ වසර තුලදී ක්රියාවට නැගෙනු ඇත. මෙම සේවාවන් ලබාදීම සදහා ශ්රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව, ජාතික ජලසම්පාදන හා ජලපවහන මණ්ඩලය, ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය හා ලංකා විදුලි පුද්ගලික සමාගම ඒකාබද්ධව අවශ්ය පියවර ගෙන තිබේ.
වැඩිදුර තොරතුරු සදහා
ශ්රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාවේ අධ්යක්ෂ-ආයතනික සන්නිවේදන, ජයනාත් හේරත් මහතා 0772943193 අමතන්න
කොවිඩ් – 19 වසංගතය හෙවත් කොරෝනා වෛරසය රට තුළ ව්යාප්තිය පාලනය කරනු පිණිස රජය ක්රියාත්මක කළ වැඩසටහනේ ප්රගතිය සමාලෝචනය කොට ඉදිරි පියවර තීරණය කිරීම සඳහා වූ සාකච්ජාවක් ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ප්රධානත්වයෙන් අද (04) ජනාධිපති කාර්යාලයේදී පැවැත්විණ.
රජයේ වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ සභාපති වෛද්ය අනුරුද්ධ පාදෙණිය මහතා වෛරසයේ භූගෝලීය ව්යාප්තිය සහ එය පාලනය කරනු පිණිස රජය ගත් ක්රියාමාර්ග වල ප්රගතිය පැහැදිලි කළේය. රට තුළ වෛරසයේ ව්යාප්තිය හඳුනාගත් මුල් අවස්ථාවේම ජනාධිපතිතුමා ප්රමුඛ රජය ගත් කඩිනම් ක්රියාමාර්ග නිසා මේ සෞඛ්ය ගැටලුව පාලනයෙන් ගිලිහී යා නොදී කළමනාකරණය කිරීමට හැකි වූ බව අනතුරුව සිදු වූ අදහස් හුවමාරුවේදී ප්රකාශ කෙරිණ. එසේ වුවද අවදානම තවම පහව ගොස් නැත.
ජනාධිපතිවරයා ප්රමුඛ රජය මෙතෙක් කළ අයුරින්ම වෛරසය මර්දනය සඳහා ඉදිරියටත් තීරණ ගනුයේ සෞඛ්ය, වෛද්ය, ආරක්ෂක සහ නීති ඇතුළු අදාළ ක්ෂේත්රවල විශේෂඥයන්ගේ දැනුම සහ නිර්දේශ මත පදනම් වෙමිනි. රෝගයේ ගෝලීය ව්යාප්තිය නිරීක්ෂණය කරමින් ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය වරින් වර කරන නිර්දේශ අධ්යයනය කොට සුදුසු පරිදි පිළිපැදීමට ද තීරණය කරනු ලැබීය. දැනට ආරම්භ කර ඇති කොරෝනා මර්දන වැඩසටහන වඩාත් විධිමත්ව තත්ත්වය යහපත් වන තුරු ඉදිරියට ගෙන යාමට සාකච්ජාවේ දී එකඟත්වය පළ විය.
ආසාධිතයන්, ආසාධිතයන් යැයි සැක කෙරන පිරිස සහ ඔවුන් ඇසුරු කළ අය නැවත නැවතත් දැඩි පරීක්ෂණයට ලක් කළ යුතු බව ද තීරණය කෙරිණ. වසංගතය පාලනය කිරීමට සමත් වූ සෙසු රටවල් අනුගමනය කර ඇත්තේ එවැනි පිළිවෙතකි. ආසාධිතයන් සහ ඔවුන් ඇසුරු කළ අය නිවැරදිව හඳුනාගැනීමට හැකි වී ඇතැයි ආරක්ෂක බලධාරීහූ සඳහන් කළහ.
ජනාධිපති උපදේශක ලලිත් වීරතුංග, හිටපු ආණ්ඩුකාර වෛද්ය සීතා අරඹේපොළ, ආරක්ෂක ලේකම් විශ්රාමික මේජර් ජෙනරාල් කමල් ගුණරත්න, යුද හමුදාපති ලුතිනන් ජෙනරාල් ශවේන්ද්ර සිල්වා, වැඩබලන පොලිස්පති සී.ඩී. වික්රමරත්න, වෛද්ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ සෙසු නිළධාරීහූ සහ තොරතුරු සන්නිවේදන තාක්ෂණ ආයතනයේ සභාපති ජයන්ත ද සිල්වා මහතා ඇතුළු පිරිසක් සාකච්ජාවට එක්ව සිටියහ.
ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ උපදෙස් මත පත් කෙරුණු විශේෂ කමිටුවේ නිර්දේශ මත අධිකරණ නියමයෙන් රැඳවියන් 2,961 දෙනෙක් ඇප මත මුදා හැරෙති. මාර්තු මස 17 වනදා සිට අද (04) දක්වා කාලසීමාවේදී මේ පිරිස නිදහස් කර තිබේ.
ජනාධිපතිවරටා බන්ධනාගාර පරිශ්රය නිරීක්ෂණය කළ අවස්ථාවේ රැඳවියන් එතුමාගෙන් කළ ඉල්ලීමකට අනුව සහන සැලසීමට කමිටුව පත් කෙරිණ.
ජනාධිපතිවරයාගේ උපදෙස් මත ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමය, අධිකරණ අමාත්යංශය හා බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව යන ආයතනවල නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත කමිටුව රැඳවියන්ට සහන සැලසීමේ නිරීක්ෂණ ජනාධිපති ලේකම්ත වෙත ඉදිරිපත් කෙරිණ.
දඩ ගෙවා ගැනීමට නොහැකි, ඇප ලබාදී තිබුණ ද ඇප කොන්දේසි සම්පූර්ණ කරගත නොහැකි, ඉතා සුළු වැරදි වලට සිරගතවූවන් හා දඬුවම් කාලයෙන් වැඩි කොටසක් අවසන් කර ඇති, ඉතා බරපතළ සෞඛ්ය හේතූන්ගෙන් පීඩා විඳින දීර්ඝ කාලයක් බන්ධනාගාර ගතව සිටින්නන් සහ ඇප ලබාදීමක් හෝ චෝදනා ගොනුකර නඩු විභාගයක් සිදුකර නැති සිරකරුවන් පිළිබඳව මෙහිදී සැලකිල්ලට ගත් බව නීති කටයුතු පිළිබඳ ජනාධිපති අධ්යක්ෂ ජනරාල් නීතිඥ හරිගුප්ත රෝහණධීර මහතා පවසයි.
බන්ධනාගාරවල සිරකරු ධාරිතාව දස දහසකි. එහෙත් විසිහයදහසට අධික සිරකරු පිරිසක් සිටිති. රටේ පවතින සෞඛ්ය තත්ත්වයද මෙහිදී සැලකිල්ලට ගෙන තිබිණ. මුදා හැරී පිරිස අධිකරණය ලබාදී ඇති සහනය කඩ නොකර, පනවා ඇති කොන්දේසි ඉටුකරමින් යහපත් අන්දමින් සමාජයේ හැසිරිය යුතු බවට අවධාරණය කෙරේ.
මේ දක්වා ලැබී ඇති සාක්ෂි වලට අනුව ළමයින් කොරොන බලපෑමට ගොදුරු වීමේ අවදානම අඩු නමුත් ඔවුන්ට ද කොරෝනා ආසාදනය විය හැකිය. වෛරසය දරුවන්ට වෙනස් ලෙස බලපාන්නේ ඇයි ?
ව්යාපාරිකයෙකු වන ඇලන් මස්ක් Elon Musk විසින් මෑතකදී මෑතකදී නිකුත් කරන ලද ටවීටර් පණිවුඩයක විශ්වසනීයත්වය පිළිබඳව බොහෝ විවාද පවතී. මේ දක්වා විශ්වාසය වී ඇත්තේ කොරෝන වෛරසය වැඩිහිටියන්ට දරුණු හෝ මාරාන්තික රෝග ඇති කළ හැකි වුවද දරුවන් සඳහා වන ප්රතිඵල සැනසිලිදායක බවයි.
එසේ වුවද, යෞවනයන් වෛරසයට බරපතල ලෙස ගොදුරු වී ඇති බවට වාර්තා කිහිපයක් තිබේ.
දැඩි සමාජ දුරස්ථ පියවරයන් සමඟ ලොව පුරා බොහෝ රටවල පසුගිය සතියේ ක්රියාත්මක කරන ලද පාසල් වසා දැමීම් සමඟ වුවත් බොහෝ දෙමාපියන් කොරෝන වෛරසය තම දරුවන් කෙරෙහි ඇති කළ හැකි බලපෑම ගැන කනස්සල්ලට පත්ව ඇත.
ඔව්. වැඩිහිටියන් සේම, කොරෝනා වෛරසයට නිරාවරණය වන දරුවන්ටද එය ආසාදනය විය හැකිය.
“වසංගතයේ ආරම්භයේදීම ළමයින්ට කොරෝන වයිරසය ආසාදනය නොවන බව සිතුවද, ළමුන් තුළ ආසාදනය වීමේ ප්රමාණය වැඩිහිටියන්ට සමාන බව දැන් පැහැදිලි ය” යනුවෙන් ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්යාලයේ මහාචාර්ය ඇන්ඩෘෘ පොලාර්ඩ් Andrew Pollard, professor of paediatric infection and immunity at the University of Oxford පැහැදිලි කරයි.
“ආසාදනය වූ විට ඔවුන්ට වඩා මෘදු රෝග ලක්ෂණ ඇති වේ.”
රෝග පාලනය හා වැළැක්වීමේ චීන මධ්යස්ථානයේ දත්ත වලට අනුව, කොරෝන ආසාදිත 72,314න් සියයට 2ක් (පෙබරවාරි 20 වන විට) වයස අවුරුදු 19 ට අඩු ළමයින් වූ නමුත් එක්සත් ජනපදයේ රෝගීන් 508 දෙනකු පිළිබද කරන ලද අධ්යයකින් ළමයින් අතර කිසිදු මාරාන්තික ආසාදනය වීමක් වාර්තා වී නොමැත.
සවුත්හැම්ප්ටන් ළමා රෝහලේ ළමා රෝග බෝවන රෝග උපදේශක සංජේ පටෙල් පවසන්නේ “කොරෝනා වෛරසය මේ වන විට වැඩිහිටියන්ට වැඩි මනාපයක් ලබා දී ඇත්තේ එය ඔවුන්ගේ සේවා ස්ථාන තුළදී සම්ප්රේෂණය වී ඇති බැවිනි. දැන් වැඩිහිටියන් තම දරුවන් සමඟ වැඩි කාලයක් ගත කරන විට, දරුවන් තුළ ආසාදන වැඩිවීමක් අපට පෙනෙනු ඇත‘‘ යනුවෙනි.
සමස්ත ගෝලීය ප්රවණතා මඟින් වැඩිහිටියන්ට, විශේෂයෙන් වැඩිහිටියන්ට වඩා ළමයින්ට කොරෝනා වෛරසය ආසාදනය වීමේ අවදානම අඩු බව පෙනේ, නමුත් සමහර රටවල පරීක්ෂණ දත්ත ඉදිරිපත් කරනු ලබන්නේ රෝහලේ සිටින අය ගැන පමණි. ඔවුන්ගෙන් ඉතා ස්වල්ප දෙනෙක් දරුවන් ය.
“පැහැදිලිවම, අපි සිතනවාට වඩා වැඩි දරුවන් පිරිසකට කොරෝන වෛරසය ආසාදනය වී ඇත. අපි රටේ සෑම දරුවෙකුම පරීක්ෂා කරන්නේ නැහැ.”පටෙල් වැඩි දුරටත් පවසයි.
“ ගෝලීය වශයෙන් අප දැනටමත් කොරෝන වෛරස් සඳහා කර ඇති කැපී පෙනෙන නිරීක්ෂණය අනුව මෙය වඩාත් පැහැදිලි වේ. ඉතා බරපතල වෛද්ය තත්වයන් ඇති දරුවන් පවා, ප්රතිශක්ති ඖෂධ ප්රතිකාර හෝ පිළිකා ප්රතිකාර සඳහා යොමුවී ඇති වැඩිහිටියන්ට වඩා අඩු බලපෑමක් ඇති කරයි. මේ තත්ත්වය සරලව පැහැදිලි කරන්නේ නම් දරුවන් තුළ වැඩිහිටියන්ට වඩා වැඩි ප්රතිශක්තිකරණ හැකියාවක් ඇත” කොවිඩ් 19 සදහා එන්නතක් සොයා ගැනීම සදහා පත්කර ඇති ඔක්ස්පර්ඩ එන්නත සමූහයේ ප්රධානී ඇන්ඩෘෘ පොලාර්ඩ් සදහන් කරයි.
පොදුවේ ගත් කල, කොවිඩ් -19 සහිත දරුවන් වැඩිහිටියන්ට වඩා මෘදු රෝග ලක්ෂණ අත්විඳියි. නමුත් බෙල්ජියමේ 12 හැවිරිදි දැරියක් සහ එක්සත් රාජධානියේ ලන්ඩන් නුවර 13 හැවිරිදි පිරිමි ළමයෙක් මෑත දිනවල මියගොස් ඇති අතර ඔවුන් යුරෝපයේ ලාබාලතම ගොදුරු බවට පත්විය. චීනයේ 14 හැවිරිදි දරුවෙකු වෛරසය ආසාදනය වීමෙන් මිය ගොස් ඇති බව වාර්තා
කොවිඩ් -19 පැතිරීම පාලනය කිරීමේ උත්සාහයේ කොටසක් ලෙස බොහෝ රටවල පාසල් දැන් වසා දමා ඇත.
ළමයින් තුළ කොවිඩ් 19 ආසාදනය වීම පිළිබද චීන අධ්යයනයක දත්ත වලින් අඩකට වඩා තරමක් වැඩි ප්රමාණයක ළමුන් තුළ, කැස්ස, උගුරේ අමාරුව, නාසයේ නාසය, ශරීර කැක්කුම සහ කිවිසුම් යාම වැනි මෘදු රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කර ඇත. තුනෙන් එකක් පමණ නියුමෝනියාව වැනි රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන අතර නිතර නිතර උණ, දෘඩ කැස්සක් සහ හුස්ම හිරවීමක් ඇති නමුත් හුස්ම හිරවීමකින් තොරව සහ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවයකින් තොරව වඩාත් දරුණු අවස්ථා දරුවන් දක්නට ලැබෙන බව නිරීක්ෂණය වී ඇත.
සදම්ටන් විශ්ව විද්යාලයේ ගෞරවනීය උපදේශක ළමා රෝග විශේෂඥ ග්රැහැම් රොබට්ස් මෙසේ පැහැදිලි කරයි. “කොවිඩ් -19 ප්රධාන වශයෙන් ළමුන්ගේ නාසය, මුඛය සහ උගුර වෙත බලපායි. එම නිසා වෛරස් කළමනාකරණයට වඩා සීතල වැනි ලක්ෂණ ඔවුන්ට ලැබේ‘‘
හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව, උග්ර ශ්වසන අපහසුතා සින්ඩ්රෝමය (ARDS) සහ කම්පනය වැනි දරුණු තත්ත්වයන් චීනයේ වැඩිහිටියන් තුළ වාර්තා වූයේ 19%ක් පමණ වූ අතර දරුවන් තුළ එය 6 %කි.
“වඩාත් වැදගත් ප්රශ්නය වන්නේ ආසාදිත දරුවන්ගෙන් බහුතරයකට very mild symptoms ඉතා මෘදු රෝග ලක්ෂණ තිබේද ? නැතහොත් වැඩිහිටියන් තරම් ළමුන් ඇත්ත වශයෙන්ම වෛරසයට ගොදුරු නොවන්නේද ? යන්නයි.
එක්සත් රාජධානියේ නිව්පෝර්ට් හි ඩේවිඩ් හයිඩ්, ඇදුම සහ අසාත්මිකතා පර්යේෂණ මධ්යස්ථානයේ අධ්යක්ෂක වන රොබට්ස් පවසන්නේ “වෛරසය කොතරම් අලුත්ද ? ඒ නිසා අපි ඒ ගැන දන්න දේත් බොහෝ අඩුයි‘
“වෛරසයකට සෛලයක මතුපිටට (ප්රතිග්රාහකයකට) ප්රෝටීන අවශ්ය වීම සෛලයක අභ්යන්තරයට ඇතුළු වී ගැටලු ඇති කිරීම ආරම්භ කිරීමට එක් හේතුවක් විය හැකිය” යනුවෙන් ඔහු පවසයි.
“මේ සඳහා කොරොන වයිරස් ඇන්ජියෝටෙන්සින් පරිවර්තනය කරන එන්සයිම II (ACE-2) ප්රතිග්රාහකය භාවිතා කරන බව පෙනේ. ළමයින්ට ඔවුන්ගේ මුඛය, නාසය සහ උගුර වැනි ඉන්ද්රියන් වලට පෙනහළු, ACE-2 ප්රතිග්රාහක අඩු විය හැක. මේ නිසා එය ප්රධාන වශයෙන් බලපානුයේ ඔවුන්ගේ නාසය, මුඛය සහ උගුර වෙතයි ”
ළමයින්ට එතරම් බලපෑමක් සිදු නොවීම එතරම් දෙයක් නොවේ, නමුත් පුද්ගලයෙකු වයස්ගත වන විට යම් දෙයක් වෙනස් වන අතර එය තවත් කෙනෙකුට බලපානු ඇත – ඇන්ඩෘෘ පොලාර්ඩ්
කොරෝනා වයිරසය ආසාදනය වූ දරුවන්ට නියුමෝනියාව හෝ වැඩිහිටියන් තුළ දක්නට ලැබෙන ජීවිතයට තර්ජනයක් වන Sars picture වඩා සෙම්ප්රතිශ්යාවක් ඇතිවීමට හේතුව මෙය පැහැදිලි කරයි.
පොලාර්ඩ් පවසන්නේ තවත් පැහැදිලි කිරීමක් තිබිය හැකි බවයි. “ළමයින්ට එතරම් බලපෑමක් සිදු නොවීම එතරම් දෙයක් නොවේ. නමුත් පුද්ගලයෙකු වයස්ගත වන විට යම් දෙයක් වෙනස් වන අතර එමඟින් තවත් කෙනෙකුට එය බලපානු ඇත.”
ඔහු මෙය ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ වයස්ගත වීම දක්වා අඩු කරයි (ප්රතිශක්ති ඌනතාව), එමඟින් ශරීරයට නව ආසාදන සමඟ සටන් කිරීමට ඇති හැකියාව අඩු කරයි. “කෙසේ වෙතත්, තරුණ වැඩිහිටියන් තුළ ප්රතිශක්ති උෘනතාවය අපට නොපෙනේ. කුඩා දරුවන්ට වඩා තරුණ වැඩිහිටියන්ට පවා දරුණු රෝග ඇතිවීමේ අවදානමක් ඇති බව ඉතා පැහැදිලිය. එය සම්පූර්ණ පිළිතුරම නොවේ” යැයි පොලාර්ඩ් පවසයි.
දරුවෙකුගේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය වැඩිහිටියෙකුට වඩා වෙනස් වන බොහෝ ක්රම තිබේ, මන්ද යත්, දරුවන්ගේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය තවමත් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින හෙයිනි: ළමයින්, විශේෂයෙන් කණ්ඩායම් හෝ පාසලේ සිටින දරුවන් ශ්වසන ආසාදනවලට විශාල වශයෙන් නිරාවරණය වේ. එනිසා ඔවුන් තුළ වඩා දැඩි හා ක්රියාශීලී ප්රතිශක්තිකරණයක් පැවතිය යුතුමය. මෙය වැඩිහිටියන්ට වඩා වෛරස් වලට එරෙහිව මූලික ප්රතිදේහ ඉහළ මට්ටමක පැවතීමට හේතු විය හැකිය.
රොබට්ස් මෙසේ පවසයි. “ළමුන්ගේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට වෛරසය පාලනය කිරීමට, වෙනත් ගැටළු රාශියක් ඇති නොවී ඔවුන්ගේ උගුර, මුඛය හා නාසය තුළදී වෛරසය තුරන් කිරීමට වඩා හොඳ හැකියාවක් ඇත”.
“මීට පෙර වෙනත් කිරීටක වෛරස් ආසාදිත දරුවන්ට පෙර ආසාදනවලින් හරස් ආරක්ෂාවක් අත්විඳිය හැකිය” යනුවෙන් පටෙල් තවදුරටත් පවසයි.
මීට අමතරව, චීනයේ ළමා රෝග පිළිබඳ අධ්යයනයේ කතුවරුන් යෝජනා කරන්නේ ළමයින්ට නිදන්ගත හෘද හා ශ්වසන තත්ත්වයන් අඩු බැවින් වැඩිහිටි වැඩිහිටියන්ට වඩා දරුණු කොරෝන වෛරස් ආසාදනවලට ඔරොත්තු දෙන බවයි.
“ඉතා සුළු පිරිසකට දරුණු කොවිඩ් -19 ආසාදනය ඇති බව” පොලාර්ඩ් පවසයි. “එයින් ඇඟවෙන්නේ ඔවුන් වෛරසය හසුරුවන ආකාරය සම්බන්ධයෙන් මූලික වශයෙන් වෙනස් දෙයක් ඇති බවයි.”
කොවිඩ් -19 සමඟ ළමයින් දරුණු ලෙස රෝගාතුරව නොසිටීමට තුන්වන හේතුවක් තිබේ. නොමේරූ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ඇති ළමයින්ට වෛරස් ආසාදනවලට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා cytokine storms සවි කිරීමට ඇති හැකියාව අඩු බව පෙනේ.
මෙම උපකල්පනය කොවිඩ් -19 හි තවම සනාථ කර නොමැති අතර 2003 සාර්ස් ආසාදනයේදී ළමුන් තුළ ප්රතිශක්තිකරණ ප්රතිචාර පිළිබද අධ්යයන් සනාථ කළේ වැඩිහිටියන් මෙන් නොව ළමයින් සයිටොකීන් ප්රතිචාරයක් ඉහළට ඔසවා නොමැති බවයි.
ඔව්, ඔවුන්ට පුළුවන්.
රොබට්ස් මෙසේ පවසයි. “මෙය විශාල ප්රශ්නයක්. “බොහෝ අය සිතන්නේ ළමයින් අඩු අවදානමක් ඇති බවත් අපි ඔවුන් ගැන කරදර විය යුතු නැති බවත්, ඔව්, ප්රතිශක්ති උෘනතා වැනි නිදන්ගත වෛද්ය තත්වයන් නොමැති දරුවන්ට එය සත්යයක් බවත් ය. මිනිසුන් අමතක කරන දෙය නම්, මෙම ආසාදනය ප්රජාව පුරා ව්යාප්ත වීමට ප්රධාන මාර්ගවලින් එකක් ළමයින් විය හැකි බවයි. ”
කොරෝන වෛරසය ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ සිට ආසාදිත නොවන පුද්ගලයෙකුට එය සම්ප්රේෂණය වන්නේ ආසාදිත පුද්ගලයෙකුගේ ශ්වසන ජල බිඳිති සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වීමෙන් (කැස්ස සහ කිවිසුම් මගින් ) සහ වෛරසයෙන් දූෂිත පෘෂ්ඨයන් (අත, කඩදාසි වැනි) ස්පර්ශ කිරීමෙනි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ කොරොන වෛරස් ආසාදිත දරුවන්ට ඉතා මෘදු හෝ රෝගයකින් තොරව ආසාදනය අන් අයට, විශේෂයෙන් පවුලේ සාමාජිකයින්ට සහ වැඩිහිටි ඥාතීන්ට සම්ප්රේෂණය කළ හැකි බවයි.
රොබට්ස් මෙසේ පවසයි. “ඉතා මෘදු රෝගයකින් පෙළෙන දරුවන් ප්රජාව පුරා වෛරසය පැතිරවීමට ප්රධාන දායකත්වයක් සපයනු ඇත. එක්සත් රාජධානිය පුරා වසංගතය පැතිරීමේ වේගය අඩු කිරීම සඳහා පාසල් වැසීම ඉතා වැදගත් වන්නේ මේ නිසා ය
ඔවුන් වැඩිහිටියන් වැනි දරුණු රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වා සිටියත්, ළමයින්ට තවමත් කොවිඩ් -19 රැගෙන යා හැකි අතර පැතිර යා හැකිය
රොබට්ස් මෙසේ පවසයි. “ඉතා මෘදු රෝගයකින් පෙළෙන දරුවන් ප්රජාව පුරා වෛරසය පැතිරවීමට ප්රධාන දායකත්වයක් සපයනු ඇත. එක්සත් රාජධානිය පුරා වසංගතය පැතිරීමේ වේගය අඩු කිරීම සඳහා පාසල් වැසීම ඉතා වැදගත් වන්නේ මේ නිසා ය‘‘
ඔව්, ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා යනු අපගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට හුරුපුරුදු එවැනි වෛරසයකි.
රොබට්ස් මෙසේ පවසයි. ඔබට වැදගත් පණිවිඩයක් තිබේ: “මීට වසර කිහිපයකට පෙර රජය (එක්සත් රාජධානියේ) ළමයින් සඳහා උණ එන්නත් ගෙනාවා. එය විශේෂයෙන් ළමයින් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නොවේ, එනම් ළමයින්ගෙන් ඔවුන්ගේ වැඩිහිටි ඥාතීන් වෙත ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා රෝගය ව්යාප්ත වීම වැළැක්වීම සදහායි“
කොරෝනා වෛරසය සඳහා ද මේ මූලධර්මය සත්ය වේ. ළමයින්ට කොවිඩ් -19 අවදානම අඩුය. නමුත් ඔවුන් වෙතින් අවදානමට ලක්විය හැකි වැඩිහිටියන්ට හෝ රෝගී ඥාතීන්ට එය සම්ප්රේෂණය කිරීමේ අවදානම ඉහළය.
තවත් උදාහරණයක් වන්නේ 2009 සහ 2010 උණ වසංගතයට වගකිව යුතු සූකර උණ (H1N1) වෛරසයයි. “H1N1 ආසාදනය ගර්භනී කාන්තාවන් සහ වැඩිහිටියන් අතර වඩාත් නරක අතට හැරී ඇති අතර, ළමයින්ට යම් යම් රෝග ලක්ෂණ ඇති නමුත් වැඩිහිටියන්ට වඩා මෘදුයි” පටෙල්.
එය එසේ පෙනේ. චීන දත්ත වලට අනුව කුඩා දරුවන්, විශේෂයෙන් ළදරුවන්, අනෙකුත් වයස් කාණ්ඩවලට වඩා කොවිඩ් -19 වලට ගොදුරු වීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත. ළදරුවන් 10 දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු තුළ දරුණු හෝ බරපතල රෝගාබාධ වාර්තා වී ඇති අතර, ළමයින් වයසින් වැඩෙත්ම මෙම අනුපාතයන් විශාල ලෙස අඩු වී ඇති අතර එම නිසා වයස අවුරුදු පහක් හෝ ඊට වැඩි දරුවන් තුළ දරුණු හෝ බරපතල රෝගාබාධ 100 ක් ඇති වූයේ තුන් දෙනෙකු හෝ හතර දෙනෙකු පමණි.
රොබට්ස් මෙසේ පවසයි. “පෙර පාසල් දරුවන්ගේ ශ්වසන මාර්ග කුඩා වන අතර ආසාදනයට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී වැඩිහිටි දරුවන්ට වඩා ශක්තිමත් බවක් නැත. ඔවුන් රෝහල් ගත කිරීමට වැඩි ඉඩක් ඇත.”
රොබට්ස් මෙසේ පවසයි. “සමහර අවස්ථාවලදී ළමයින් වැඩිහිටියන් බවට පත්වේ. යෞවනයන් තුළ, ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ මේරීම වඩාත් වැඩිහිටි රටාවකට අප දකින අතර එය මෙම වෛරසය පාලනය කිරීමට ඵලදායී විය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, මෙම වෛරසය ගැන අප දන්නේ ඉතා අල්ප වශයෙනි ”
චීන අධ්යයනයේදී වයස අවුරුදු නවය හා ඊට අඩු ළමුන් අතර කිසිදු මරණයක් වාර්තා වී නොමැති අතර අවුරුදු 19ට අඩු ළමුන් තුළ ඇති එකම මරණය වන්නේ 14 හැවිරිදි දරුවෙකි. මාර්තු 23 වන දින එක්සත් රාජධානිය විසින් කොවිඩ් -19 සම්බන්ධ 18 හැවිරිදි වියේ පසුවූ යහපත් සෞඛ්ය තත්වයක් සහිත 13 හැවිරිදි දරුවෙකු අප්රේල් 1 වන දින ලන්ඩනයේදී මිය ගිය බව වාර්තා විය.
ඔව්.
ලෝකයේ බොහෝ ප්රදේශවල වසංගතය තවමත් දිග හැරෙමින් පවතින අතර, අලුත උපන් බිළිඳුන් තුළ අවම වශයෙන් ආසාදිතයින් දෙදෙනෙකු වත් තහවුරු වී ඇත. ඉන් එකක් චීනයේ වුහාන් සහ එක්සත් රාජධානියේ ලන්ඩන් වේ. මෙම ළදරුවන්ට කොරෝනා ආසාදනය වූයේ ගර්භාෂයේ දී හෝ උපත ලැබීමෙන් පසුවද යන්න තවමත් නිශ්චිතව දක්වා නැත. අවස්ථා දෙකේදීම, ඔවුන්ගේ මව්වරුන් වෛරසය සඳහා ධනාත්මක බව පරීක්ෂා කළහ.
එච්චර නැහැ.
දරුණු උග්ර ශ්වසන සින්ඩ්රෝමය (සාර්ස්) සහ මැදපෙරදිග ශ්වසන සින්ඩ්රෝමය (මර්ස්) සඳහා වගකිව යුතු කිරීටක වෛරස් ගර්භනී කාන්තාවට මෙන්ම ඇගේ දරුවාටද බලපාන අතර ගබ්සා කිරීම්, නොමේරූ දරු ප්රසූතිය සහ දරුවාගේ දුර්වල වර්ධනයට හේතු වේ.
ළමයින් මේ වන විට කොවිඩ් -19 වලට ගොදුරු වීමේ අවදානම අඩු බව පෙනේ, නමුත් එයින් අදහස් කරන්නේ ඔවුන් ආසාදනය වීම වැළැක්වීම සඳහා පූර්වෝපායයන් නොගත යුතු බවයි
කෙසේ වෙතත්, මෙම සොයාගැනීම් පදනම් වී ඇත්තේ කුඩා අධ්යයන දෙකක් මතය. ගර්භණී සමයේදී කොවිඩ් -19 අවදානම පිළිබඳව ජාතික මාර්ගෝපදේශ, මවට සහ දරුවාට නිරන්තරයෙන් යාවත්කාලීන කරමින්
එසේ වුවද ගර්භනී කාන්තාවන්ට කොවිඩ් -19 වෙතින් දරුණු රෝගාබාධවලට ගොදුරු වීමේ අවදානම වැඩි බවට උපදෙස් දෙන අතර සති 12 ක් දක්වා සමාජ දුරස්ථ ක්රියාමාර්ග අනුගමනය කිරීමට දැඩි ලෙස නිර්දේශ කරයි.
නිවැරදිව අත් සේදීම, සමාජ දුරස්ථ භාවය වෛරසය පැතිරීම සීමා කිරීමේ මූලික වේ.
පටෙල් මෙසේ පවසයි. “මූලික කරුණු නිසි ලෙස කරන්න. ඔබ ප්රජාව සමග එකම ප්රදේශයක සිටී නම්, ඔබ යමක් ස්පර්ශ කරන්නේ නම්, හොඳින් අත් සේදීමට පෙර ඔබේ මුහුණ ස්පර්ශ නොකරන්න.”
කොවිඩ් -19 වලින් ආරක්ෂා වීම පිළිබඳව යුනිසෙෆ් දෙමාපියන්ට මග පෙන්වීමක් ලබා දී ඇත.
ඔව්, නමුත් එය පහසු නොවනු ඇත. මෙම පියවර තුනෙන් (හොඳින් අත් සේදීම, සමාජයෙන් ඈත් වීම සහ විෂබීජ හරණය) වැඩිහිටියන් හා අවදානමට ලක්විය හැකි ඥාතීන් ළමයින් හෝ වෙනත් අයෙකු විසින් ආසාදනය වීමෙන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඇති එකම සාර්ථක ක්රමය වන්නේ දුරස්ථ කිරීමයි.
“මවුවරුන්ගේ දිනයේ ආච්චිලා – සීයලා, දෙමාපියන් සහ දරුවන් එකට සිටින පවුල් රාශියක් මම දුටුවා” කියා පටෙල් පවසයි.
“මම හිතන්නේ එය ඇත්තෙන්ම භයානකයි – වැඩිහිටියන් තුළ, විශේෂයෙන් පෙර පැවති වෛද්ය තත්වයන් ඇති අය තුළ දරුණු රෝග ඇතිවීමේ අවදානම පිළිබඳව දත්ත ඉතා පැහැදිලියි. දරුවන් ආච්චිලා සීයලාගෙන් ඈත කර තැබීම නිවැරදි දෙයයි – අවදානම ගන්නේ ඇයි? ”
සෑම තත්වයකදීම පාහේ ළමයින් දරුණු කොවිඩ් -19 රෝගයෙන් ආරක්ෂා වේ – ඇන්ඩෘෘ පොලාර්ඩ්
වයෝවෘද්ධ ඥාතීන්ගෙන් නිරෝගී දරුවන් වෙන් කිරීම අනවශ්ය පියවරක් ලෙස පෙනෙන්නට තිබුණද, කොරෝන වෛරසය ආසාදනය වූ බොහෝ දරුවන් රෝගයේ සුළු සලකුණු පමණක් පෙන්නුම් කරන බව හෝ මතක තබා ගත යුතුය‘
කොරෝනා වයිරසය පැතිරීම සීමා කිරීම නවීන වෛද්ය විද්යාව හා විද්යාත්මක දියුණුව මත මෙන්ම සමාජ හා චර්යාත්මක වෙනස්කම් වල සාර්ථකත්වය මත රඳා පවතී.
“කොවිඩ් -19 පිළිබඳ බොහෝ කතා සමාජ මට්ටමින් සිදුවෙමින් පවතින හෙයින්, ඇත්ත වශයෙන්ම දෙමාපියන් විසින් කළ යුතු එක් දෙයක් වන්නේ කොවිඩ් -19යෙන් දරුවන් මිය නොයන බවට දරුවන්ට සහතික කිරීමයි. මෙම පණිවිඩය ඔවුන් වෙත ලබාදීම ඇත්තෙන්ම වැදගත්. ළමා රෝග විශේෂඥයින් වශයෙන් අපි දන්නවා ළමයින් නරකම දේට බිය වන බව‘‘
පොලාර්ඩ් එකඟ වේ. “සෑම තත්වයකදීම පාහේ ළමයින් දරුණු කොවිඩ් -19 රෝගයෙන් ආරක්ෂා වන” බව දෙමාපියන් තම දරුවන්ට සහතික කළ යුතු බව ඔහු යෝජනා කරයි.
ෆින්ලන්තයේ ටර්කු විශ්ව විද්යාලයේ මහාචාර්යවරියක් සහ ළමා මනෝචිකිත්සකවරියක් වන ලීනියා කාල්සන් පවසන්නේ “දරුවන් සහ යෞවනයින් තම පවුල් ගැන කනස්සල්ලට පත්ව සිටින” බවයි.
“මෙය සුවිශේෂී තත්වයන් බව අපි ළමයින්ට සහ යෞවනයින්ට පැහැදිලි කළ යුතුයි. මෙවැනි තත්වයන් තුළ අප සහ අපගේ පවුල් පමණක් නොව සෑම කෙනෙකුම රැකබලා ගැනීම ගැන සිතා බැලිය යුතු බව අපි ඔවුන්ට පැහැදිලි කළ යුතුයි. ”
බී.බී.සී ලෝක සේවයේ වාර්තාවක් ඇසුරින් සම්පාදිතය – සකස් කළේ – තුෂාධවි
කොරෝනා වෛරසය රට තුළ ව්යාප්තවීමෙන් උද්ගතව ඇති අනපේක්ෂිත වාතාවරණය තුළ ජන ජීවිතය සාමාන්ය පරිදි පවත්වාගෙන යාමට ඉවහල්වන අයුරින් ආර්ථිකය, බැංකු ක්රමය, වෙළෙඳාම වැනි අතිශය වැදගත් ක්ෂේත්ර ක්රියාත්මක වන්නේ කෙසේ ද, ඒ සඳහා අනුගමනය කෙරෙන ක්රියාමාර්ග මොනවාද යන්න පැහැදිළි කරමින් ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ අධිපති මහාචාර්ය ඩබ්ලිව්.ඩී. ලක්ෂ්මන් මහතා ලිඛිත ප්රකාශයක් කර තිබේ.
මේ අර්බුද අවස්ථාවේ මහ බැංකු අධිපතිවරයාගේ ප්රකාශයේ අන්තර්ගතය පිළිබඳව රටේ සියලු ජනකොටස් දැනුවත්වීම අර්බුදය ජය ගැනීමට ඉවහල් වේ යැයි හැඟීයන බැවින් ඒ පිළිබඳව ඔබ දැනුවත් කරනු පිණිස සම්පූර්ණ ප්රකාශය පහත පළ කරමු.
කොරෝනා වෛරසය හෙවත් COVID-19 ලොව පුරා පැතිරයාම හා පසුගිය මාසය තුළ එය ලංකාවට පැතිර ඒම පදනම් කොට ගෙන ඇතිව තිබෙන තත්ත්වයන් අතිශයින් නුහුරු නුපුරුදු විදියේ, සාමාන්ය තත්ත්වයන්ගෙන් ඈත් වුණු අතිවිශේෂ තත්ත්වයන්. දුෂ්කර සහ අතිශයින් සංකීර්ණ ප්රශ්න මතුකර ඇති කාලයක්. අසාමාන්ය තත්ත්වයන් යටතේ පවතින මෙකී දුෂ්කර ප්රශ්නවලට පිළිතුරුදීමට සිදුවන්නේ ද සාමාන්ය නොවන ආකාරයට සිතා මතා ක්රියා කිරීමෙනි. මේ අනුව සෞඛ්ය ප්රශ්න, මානුෂීය හා සමාජයීය ප්රශ්න, හදිසි අවස්ථා ප්රශ්න, මානව සුරක්ෂිතතා ප්රශ්න, ආර්ථික ප්රශ්න යනාදිය සම්බන්ධව ක්රියාත්මක වන මුළු ආයතනික පද්ධතියම මේ අවස්ථාවට උචිත ප්රතිපත්ති ක්රියාමාර්ග සම්පාදනය කරමින්, ඒවා අත්හදා බලමින් හා අඩුපාඩු නිවැරදි කර ගනිමින් ක්රියාත්මක කරමින් සිටින කාලයක්.
මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වයන්හි වඩාත්ම කැපී පෙනෙන්නා වූත්, ක්ෂණික සහ හදිසි පිළියම් අවශ්ය වන්නා වූත් ප්රශ්න වනුයේ පුළුල් වශයෙන් මානවවාදී හා මානව සුබසාධන ගණයට වැටෙන ප්රශ්නයි. පැතිර යන වෛරසය ප්රශ්නයට සහමුලින් යට නොවී, කෙටි කලකින් එයින් මිදීම සදහා සෞඛ්ය අංශවල උපදෙස් අනුව එක්තරා නිරෝධායන හදිසි තත්ත්වයක් ප්රකාශයට පත් කොට ඇත.
රටේ සමහර කොටස්වල විශේෂයෙන් ජනයා බහුලව වෙසෙන දිස්ත්රික්ක කිහිපයක, නොකඩවා ඇඳිරි නීතිය ක්රියාත්මක වන අතර රටේ ඉතිරි දිස්ත්රික්කවල කඩින් කඩ ඇඳිරි නීති තත්ත්ව ක්රියාත්මක වෙයි. සමාජ සත්වයකු හැටියට හුරු පුරුදු සමාජයීය ජීවිත ගතකිරීම මිනිසා වළක්වා ඇත. මෙම සමාජ දුරස්ථකරණය, මිනිස් පැවැත්ම පිළිබද ප්රශ්න මතුකර ඇත. මිනිසුන්ට රැකියාවලට යාමට අවසර නැත. සමහර ආයතන වැසී යාම නිසා රැකියා නැතිව ගොස් ඇත. එදිනෙදා යම් රැකියාවක් කොට ජීවිකාව සපයාගත් අයට විශේෂ වශයෙනුත්, ක්ෂුද්ර කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ ව්යාපාර වැසීයාමෙන් හා ස්වයං රැකියා නැතිවීමෙන් රැකියා අහිමි වූ සියලුදෙනාට සාමාන්ය වශයෙනුත් ජීවත්වීමට ආදායමක් නැති ඛේදනීය හා බියකරු තත්ත්වයකට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත. ආදායම් නැති / අඩු අයට විශේෂයෙනුත්, මුදල් ළග ඇති අයත් ඇතුළුව අන් සියලුදෙනාට සාමාන්ය වශයෙනුත්, කෑම බීම සොයා ගැනීම ප්රශ්නයක්ව ඇත. මෙකී නොකී සියලු ප්රශ්න සම්බන්ධයෙන් ජනතාව විසඳුම් බලපොරොත්තු වන්නේ මූලික වශයෙන් රජයෙනි, ආණ්ඩුවෙනි. එහිලා ආණ්ඩුව, පෞද්ගලික අංශයත්, වෙළෙදපොළවලුත් උදව් කරගෙන මෙම ප්රශ්නවලට විසඳුම් ලබාදී සාමාන්ය ජනයාගේ බර ලිහිල් කර දීමටත් අර්බුදය කෙළවර වූ පසු ආර්ථික කටයුතු යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට විවිධ ක්රියාමාර්ග ගත යුතුව තිබේ.
ශ්රී ලංකා රජය ලෝකයේ අපිට වඩා දියුණු යැයි කියා ගන්නා රටවලට ද වඩා හොදින් මෙම කර්තව්යයන් වගකීමෙන් යුතුව භාරගෙන, ලෝක සමාජයේ ප්රසාදයටත් ලක් වෙමින් ක්රියාකරමින් ඇත. රජයේ දේශපාලන බලධාරිනුත්, පරිපාලන, පොලිස්, හමුදා යනාදී රාජ්ය සේවාත්, ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවත්, රාජ්ය අංශයේ අවශේෂ ආයතන පද්ධතියත් මෙහිදී නායකත්වය ගෙන කටයුතු කරමින් සිටි.
මහබැංකු ප්රධානියා හැටියට පසුගිය දිනවල මම මේ සම්බන්ධයෙන් මහබැංකුව පැත්තෙන් ගත් ක්රියාමාර්ග සාරාංශ කරන්නම්.
මහජනයා ගනුදෙනු කරන්නේ වාණිජ බැංකු, ඉතුරුම් බැංකු, මුදල් සමාගම් ආදිය සමගයි. එම ආයතනවලට දෙන උපදෙස් හා නිර්දේශ හරහායි සාමාන්යයෙන් මහ බැංකුව සිය ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කරන්නේ. පසුගිය කාලයෙහි අපි ලෝකයේම මහ බැංකුවලට හුරුපුරුදු විධිවලටම ක්රියා කරන්නට යන්නේ නැතුව, පවත්නා විශේෂ තත්ත්වයට ගැලපෙන පරිදි කටයුතු කර තිබෙනවා. මහ බැංකුව හා මහජනයා ගනුදෙනු කරන මූල්ය ආයතන අතර සම්බන්ධතා සම්බන්ධයෙන් ලොව පුරා පවත්නා එක් ප්රශ්නයක් තමයි මහ බැංකුව කරන දේ අනිකුත් මූල්ය ආයතනවලට සන්නිවේදනය වී, මහජනයාට දැනෙන පරිදි මහ බැංකුව කියන දේ ක්රියාත්මක කිරීමට යන කාල පමාව (Transmission delays). මෙම ප්රශ්නය අපේ රටේත් තිබෙනවා. ඒ පිළිබඳ පැමිණිලි චෝදනා මේ දිනවල බොහෝයි.
මා බැංකුවලින් ඉල්ලා සිටින්නේ, පවත්නා තත්ත්වයේ විශේෂත්වය සලකා එයින් දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දී සිටින පහළ ස්ථරවල ව්යාපාර හා මහජනයා වෙනුවෙන් මහ බැංකුව නිකුත් කරන නිර්දේශ හැකි ඉක්මණින් ක්රියාත්මක කරන ලෙසයි. දිගින් දිගට මේ යුතුකම් පැහැර හරින බැංකුවලට එරෙහිව අදාළ නීති රීති යටතේ කටයුතු කිරීමට මහ බැංකුවට සිදු නොවන පරිදි ක්රියා කරන සේ මා එම බැංකු ආයතනවලින් ඉල්ලා සිටිනවා.
රටේ අවශේෂ රාජ්ය ආයතන සමග, මහ බැංකුව ගන්නා ප්රතිපත්ති ක්රියාමාර්ග හුදෙක් වර්තමාන තත්ත්වයන්ම අරමුණු කොට ගන්නා ක්රියාමාර්ග නෙවෙයි. කොරෝනා වෛරසයට පසුව එන කාලය ගැන අප නිතර කල්පනා කරමිනුයි ක්රියා කරන්නේ. මෙවැනි දුෂ්කර කාල විටින් විට එනවා. ඒවා ස්ථිරවම දිගටම පවතින්නේ නැහැ. ඒවා කාලයත් සමග (මෙම කොරෝනා වෛරස් තත්ත්වය නම් මාස 2කින් පමණ) ගෙවී යනු ඇත. එහෙත් මිනිසුන් හා ආයතන දිගටම ක්රියා කළ යුතුයි. ඒ ගැන අපි අපේ ප්රතිපත්ති වලදී නිතර සිතා මතායි ක්රියා කරන්නේ.
අතීතයේ අප දැක ඇති පරිදි, අසා ඇති පරිදි, එසේම ඉතිහාසයේ කියවා ඇති පරිදි අර්බුද තත්ත්වයන්ගෙන් ගොඩ එන ජනයා සාමාන්යයෙන් දැඩි ජවයකින් හා වේගයකින් සාමාන්ය තත්ත්වය නැවත ඒමත් සමග ක්රියාත්මක වෙනවා. ලංකාවේද අපි මෙය නිතර දැක තියෙනවා. ඒ බව දැන දැනයි අපි ආර්ථිකය හා සමාජයත්, විශේෂයෙන්ම එහි සිටින ව්යාපාර පන්තියත් වැඩ කරන මිනිසුනුත් මෙම අර්බුදයෙන් ධෛර්යය සුන් කර ගත් බලාපොරොත්තු විරහිත තත්ත්වයකට පත් වන්නට දෙන්නේ නැතුව ඔවුන් උස්සා තැබීමට කටයුතු කරන්නේ. ඒ නිසා COVID – 19 ට පසු තත්ත්වයන් හා ඒ පිළිබඳව කළ යුතු දේ අප සිත්හි නිතරම පවතිනවා. ඉදිරිය ගැන විශාල විශ්වාසයක් පවතිනවා. මෙහිදී මට අවශ්ය වන්නේ රටේ මුළු මූල්ය පද්ධතියම මෙම විශ්වාසය තුළට ගෙන, එකමුතුව, රට පවත්නා තත්ත්වයෙන් ගොඩ ගෙන ඉහළ සංවර්ධන තලයකට නොබෝ දිනකින් ගෙන ඒමටයි. ඒ පිළිබඳ ප්රතිපත්ති අප සතුව තිබෙන බවත්, ඒ ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කළ හැකි බවට විශ්වාසයක් පවතින බවත් මා තරයේ කීමට කැමැතියි.
මා හැමෝටම අවධාරණයෙන් කීමට කැමතියි, මහ බැංකුව අවශේෂ රාජ්ය අධිකාරීන් සමග සහයෝගීව, ආර්ථිකය හා මූල්ය ක්රම පිළිබඳ සෙවිල්ලෙන් පරීක්ෂාකාරීව සිටින බව. මූල්ය වෙළඳපොළ හා සාර්ව ආර්ථික තත්ත්වයන් පරිණාමය වන අන්දම ගැන අප පරීක්ෂාවෙන් ඉන්නේ. මගේ අවසාන පණිඩුවය අභියෝග හා දුෂ්කරතා මැද්දේ වුවත් මහ බැංකුව සිටිනුයේ එක්තරා සුභවාදී දර්ශනයක් බවයි. සාර්ව ආර්ථික කාරණා පහසුවෙන් හැඩ ගන්වා ගෙන අපට මෙම අර්බුද තත්ත්වයට පසු කාලය මෙහෙයවා ගත හැකියි. රටේ උද්ධමන තත්ත්වයන්හි කලබල වීමට තරම් පසුබිමක් නැහැ. ක්රමයෙන් විසඳා ගත හැකි ප්රශ්න ඇතත් මූල්ය ක්රමයේ ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ බරපතල ප්රශ්න නැහැ. COVID – 19 අප පසුකර යනු ඇත. ඉන් පසුව එන කාලයට ධෛර්යයෙන් හා විශ්වාසයෙන් මුහුණ දෙමුයි යන්නයි මගේ පණිවුඩය.
අද (4) දින ක්රියාත්මක කිරීමට තීන්දුකර තිබූ මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ වෘත්තීය සමිති ක්රියාමාර්ග අත්හිටුවීමට තීරණය කළ බව ශ්රී ලංකා මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ සංගමය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සදහන් කරයි. එම සංගමය විසින් නිකුත් කළ මාධ්ය නිවේදනය සම්පූර්ණයෙන් මෙසේය.
