Tag: featured

මෙම පුවත අපට ලැබුණු පැමිණිලි රාශියක් පිළිබදව කරන ලද සමික්ෂණයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පළකරන්නෙමු..මාර්තු මාසයට අදාල පෝෂණ මල්ල සදහා ප්‍රාදේශිය ලේකම් කාර්යාලයෙන් වවුචර පත් ලබාදි ඇත්තේ මාර්තු මස 27 වන දින වන අතර මාර්තු 28 එයට අදාල භාණ්ඩ ලබාගැනිමට සතොසට ගිය පාරිභෝගිකයන් හට කළමණාකාරිත්වය විසින් දන්වා ඇත්තේ මාර්තු 26 දිනට පෙර එම භාණ්ඩ ලබාදුන් බවයි. ප්‍රාදේශිය ලේකම් කාර්යාලයෙන් වවුචර පත් නිකුත් ක‍රන ලද්දේ මාර්තු 27 නම් මාර්තු 26 භාණ්ඩ ලබාගන්නේ කෙලෙසදැයි විමසු පාරිභෝගිකයෙක්ට පහරදිමට තරමට ඉහත කළමණාකාරිත්වය සැහැසි වු බවද සදහන්. මේ අතර ගර්භණි කාන්තාවන්ගේ පෝෂණ මල්ලට අදාළ භාණ්ඩ සවස 5න් පසුව ලබානොදිමට තරමට තරම් ඔවුන් සිත්පිත් නොමැති නොමිනුසුන් වි ඇති අතර  ඔවුනගේ අරමුණ ජනාධිපතිතුමාගේ සංකල්පය කඩකප්පල් කිරිම බව සක්සුදක් සේ පැහැදිලිය.

මේ අතර ඔවුන් තවත් හාස්‍ය ජනක ප්‍රකාශ නිකුත් කිරිම ආරම්භ කර ඇත. සෑම මසකම 15 වැනිදාට පෙර භාණ්ඩ ලබාගැනිමට පැමිනෙන ලෙස දන්වමින් අවසන ප්‍රාදේශිය ලේකම් කාර්යාලයෙන්  එම මස 27 වනදා නිකුත් කරන වවුචරය රැගෙන යන  ගර්භනි කාන්තාවන් රස්තියාදු කරමින් පිඩාවට පත්කරමින් මොවුන් මේ කරන පහත් නින්දිත ක්‍රියාවට දැඩි දඩුවම් ලබාදිම සිදුකල යුතුමය. මේ අතර අප්‍රේල් මස 02 වන දින ඉහත සතොසට ගිය පාරිභෝලිකයෙක්ට ඉහත කළමණාකාරිත්වය විසින් දැනුම් දි ඇත්තේ අප්‍රේල් මස 15 වන දින භාණ්ඩ ලබාදෙන බවයි. එයටද නිශ්චිත දින නියමයක් නොමැති බවද පවසා ඇති අතර  එදින නිවාඩු දිනයක් නොවේදැයි පාරිභොගිකයා විමසුවිට ඔහු පවසා ඇත්තේ නිවාඩු නම් වෙන දවසක එන්න. හදිස්සියක් නෑනේ යනුවෙනි..

සිත් පිත් නැති මෙවැනි නොමිනුසුන්ගේ මෙවැනි වසල ක්‍රියාවන් නිසා ජනාධිපතිතුමාගේ අභිලාෂයන් ඉටුකරගැනිම ඉතා අපහසු වන බව නම් සදහන් කල යුතුමය. මෙවැනි නොමිනුසුන්ගේ වසල ක්‍රියාවන්ට කඩිනමින් නිතිය ක්‍රියාත්මක කිරිම සියළු බලධාරින්ගේ යුතුකමක් මෙන්ම වගකිමක්ද වන බව සදහන් කරනු කැමැත්තෙමු.

[rns_reactions]

උමා ඔයේ කදුළු කතාව අස්සේ ජයටම කෙරෙන  ඉරාන ජාතිකයන් හට ඉහල මිල ගණන් වලට ගණිකාවන් සැපයීමේ සංවිධානාත්මක ජාවාරමක් පවතින බව වාර්තා වේ.

උමා ඔය ව්‍යාපාරයේ වඩ බිම් පවතින කරදගොල්ල , ඩයරබා, මිරහවත්ත ආදී ප්‍රදේශවල ඉරාන ජාකිතයන් සේවය කරන අතර ඔවුන් හට අවට ප්‍රදේශවල කාන්තාවන් ගණිකා ලෙස ඉහල මිල ගණන් වලට සැපයීමේ මෙම ජාවාරම සිදුවන බැව් ප්‍රදේශවාසීන් කියයි.

වැඩබිම් අවට කාන්තාවන් මෙන්ම වැලිමඩ, බණ්ඩාරවෙල , ඇල්ල ආදී ප්‍රදේශවල කාන්තාවන්ද මේ වන විට ඉරාන ජාතිකයන් ඉලක්ක කර ගෙන ගණිකා වෘත්තියේ නිරත වන බැව් වාර්තා වන අතර මේ සදහා උමා ඔය ව්‍යාපාරයේ සේවය කරන දේශීය සේවකයින්ගේද සහය ලැබෙන බැව් කියවේ.

මේ හේතුව නිසා ප්‍රදේශයේ සමාජ රොග ව්‍යාප්ත විමේ තත්වයක්ද ඇති වී තිබෙන අතර කාන්තාවන් රැගෙන යෑමට රථ වාහන රැසක්ද යොදාගෙන ඇති බව ප්‍රදේශ වාසින් කියති.

මුළු ප්‍රදේශයම දන්නා ප්‍රසිද්ධ රහසක් වී ඇති මෙම ගණිකා ජාවාරම මැඩ පැවැත්වීමට නිතිය රකින බලධාරින් කටයුතු නොකිරීම කණගාටුවට කරුණක් බව ප්‍රදේශයේ ජනතාව කියති.

මෑත කාලයේ සිගරට් මිල බොහෝ ඉහළ ගියේය. ඒ අනුව අද සිගරට්ටුවක් මිලදී ගැනීමට රු.55ක මුදලක් වැය කිරීමට සිදුව තිබේ. මීට අමතරව සිල්ලරට විකිණිය නොහැකි බවට නීතිමය රෙගුලාසි අඩංගු ගැසට් නිවේදනයක් සඳහා සෞඛ්‍ය හා පෝෂණ අමාත්‍ය රාජිත සේනාරත්න මහතා විසින් අත්සන‍් තැබීමට නියමිතව තිබේ. මේ අයුරින් සිගරට්ටුව බිත්තියටම තබා තද කරන අවස්ථාවකදී දුම් පාලනයට ඇබ්බැහිවී සිටින පහල පාන්තිකයා පියවරක් පසුපසට ගෙන බීඩි පානය කිරීමට පෙළඹීමක් දක්නට ලැබේ. මේ පිළිබඳව සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවේ නි. සුරාබදු කොමසාරිස් කපිල කුමාරසිංහ මහතා පළකරනු ලැබුවේ මෙවන් අදහසක්.

“70 ගණන්වල සිගරට් කොම්පැණිය වහනවා කීවම මිනිස්සු පාරවල් වල එකතු වුණා. දැන් ඒක නෑ.  සෑහෙන දුරට ඵල දරලා තියෙනවා. සිගරට් කර්මාන්තයේ ලොකු බිඳ වැටීමක් තියෙනවා.

සිගරට් මිනිසුන්ගේ ආදයමට හරිම සංවේදියි. ලංකාවේ 95%ටත් වඩා විකිණෙන්නේ සිල්ලර විදිහටයි. පැකට් පිටින් නෙවෙයි. බදු හඳුන්වා දෙන්න යනකොට එකින් එකට බෑ. පැකට් විදිහටයි කරන්න වෙන්නේ. ඒත් පැකට් එකෙන් සක්‍රීය බලපෑමක් කරන එක අඩුයි. සංඛ්‍යා ලේඛණාත්මක බැලූ විට පෙනෙන්නේ තිබෙන දේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් හෝ යොමුවීම අඩුවීමක් දකින්නට පුළුවන්. ඒත් මේ නිසා යම් පමණකට බීඩි හෝ වෙනත් ආදේශක කරා යම් පිරිසක් යොමුවෙලා තියෙනවා. අඩු ආදායම් ලබන කම්කරු ක්ෂේත්‍ර යේ අය සිගරට් වෙනුවට පහසුවෙන් බීඩියට එන්න පුළුවන්. අද ඒක අපට දකින්නට පුළුවන්.“

මේ ආකාරයට දුම්වැටි වෙළඳපළ තුළ බීඩියට යම් ඉඩකඩක් නිර්මාණය වෙද්දී බීඩි එතීම ජීවනෝපාය ලෙස බාරගත් ලක්ෂ සංඛ්‍යාත පිරිසක් දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල තම ජීවිකාව කරගෙන යන අයුරු අප විසින් අමතක කළ යුතු නොවේ. බීඩියට තැනක් ලැබුණත් ඔවුන්ගේ ජීවිතවලට නිසි තැනක් ලැබී ඇත්දැයි අප මෙහිදී සොයා බැලුවෙමු. මේ නෙළුන්දෙණිය ප්‍රදේශයේ හැත්තෑ තුන් හැවිරිදි හය දරු මවකි. ඇයගේ නම ඩබ්ලිව්. එන්සාය. මේ ඇයගේ වියපත් හඬයි.

“ මට දැන් අවුරුදු හැත්තෑ තුනයි. මං යම්තම් දෙයක් දන්නා කියන කාලෙ ඉඳන් කෙරුවේ බීඩි එතිල්ල විතරයි. මං මගේ දරුවෝ හය දෙනෙක් හැදුවේ මේක උරුට්ටලා ගත්ත තුට්ටු දෙකෙන්. හැබැයි දරුවෝ මේ වැඩේ කරන්නේ නෑ. ඒ අය ඉහළටම නොවුණත් පුළු පුළුවන් තරමට ඉගෙන ගෙන වෙන වෙන වැඩවලට ගියා මං තාමත් මේ රස්සාව කරනවා“ ඇය කියා සිටියි.

“කොහොමද ගෙවීම්? ප්‍රශ්නය අපෙන්.

“බීඩි 1000ට රු.550 ක් හම්බ වෙනවා. වැඩි බීඩි 100ට රු.180ක් හම්බ වෙනවා. ඉස්සරට වඩා දැන් හොඳයි. මට දැන් වයසයි අසනීපයි හින්දා එක දිගටම මහන්සිවෙලා බීඩි ඔතන්න බෑ. ඒත් වැඩක් විදිහට ගෙදර දොරේ වැඩ ටිකත් කරන අතරේම බීඩි ඔතලා 10,000-12,000ක් වගේ ගාණක් මාසෙකට ගන්න පුළුවන්. ඒ ගාණ ගන්න අය ඉන්නවා.“

ඇය කියන්නේ සත්‍යයකි. ඇය මෙන්ම නෙළුම්දෙණිය, මාහේන, උඩුකුඹුර, අඹේපුස්ස, දංඕවිට, නැව්ගල, ඇත්නාවල, දුම්මලදෙණිය, ඉහළගම, පහළගම, බෙලිගල, යට්ටෝගොඩ, වරකාපොළ ආදී අවට ප්‍රදේශ ගණනාවක බොහෝ දෙනා අද දවසේද ස්වයං රැකියාවක් ලෙස බීඩි එතීම සිදුකරයි. මසකට උපයාගත හැකි රු.10,000-12,000ක් වැනි මුදලකින් පවුලක් නඩත්තු කළ හැකිදැයි සැකයක් උපදිනා නමුදු තාමත් මුළුමනින්ම නාගරීකරණය නොවූ මෙම ප්‍රදේශවලට එය සත්‍යයකි. මෙහෙි බොහෝ දෙනා දර ළිපෙන් ආහාර පිසිති. කුඹුරෙන් වී ගෙන කොටා හාල් කර ගනිති. තම ගෙවත්තෙන් පිටියෙන් එළවළු, මිරිස්, පලා ආදි අඩුවැඩිය බොහෝ දේ එකතු කරගත ගනිති. එබැවින් එතෙන බීඩිය ඔවුන්ගේ ජීවිත නඟා සිටුවන බැව් සැබෑවකි. බොහෝවිට ඔවුන්ගේම අතින් එතෙන බීඩියට ඔවුන්ගේම ගම් පළාත්වලම කුඩා සිල්ලර කඩවල වැඩි ඉල්ලුමක් පවතී. නෙළුන්දෙණිය, ඉහළගම පී. නිමල් මහතා එවන් කුඩා වෙළඳසැලක හිමිකරුවෙකි.

“දැන් බීඩියක් රුපියල් පහක් වෙනවා. සිගරට් ගණන් ගියාම පස්සේ බීඩි මිටි විස්සක් තිහක් විතර වැඩිපුර විකිණෙනවා. (බීඩි මිටියකට බීඩි 10 හා 20 බැගින් අයත්ය.) මුදලාලිලාට දෙන්න බැරි තේරිච්චි බීඩි (පළුදුවූ)එකක් රුපියල ගාණේ ගන්නවා. ඒවා එකක් දෙකයි පනහට විතර දෙන්න පුළුවන්. සමහර අය ඉතිං රුපියල් පහක් දීලා ලේබල් කරපු හොඳ බීඩියක් ගන්නවා වෙනුවට ඒ ගාණටම තේරිච්චි බීඩි දෙකක් ගන්නවා. දෙකෙන්ම එක වගේ දුම් එනවනෙ ඉතිං“ නිමල් හිනාවෙමින් කියයි. ඒ ගමේ මුදලාලිලාගේ හැටිය.

බීඩි එතීම සඳහා සුළු පරිමාණ බීඩි ව්‍යාපාරිකයින් විසින් තම සේවකයින්ට බීඩි දහසකට බීඩි කොළ ග්‍රෑම් 450ක්ද, දුම්කොළ කුඩු ග්‍රෑම් 500 ක් ද ලබාදෙනු ලබයි. බිඩි කොළ ග්‍රෑම් 450න් බීඩි දහසක් එතීම සඳහා බීඩියේ ප්‍රමාණයට කුඩා කොළ දහසක් කපා ගැනීම කළ යුතුය. එය වෘත්තීය පළ පුරුද්දෙන් හා දක්ෂතාව මත පමණක් රැඳ ඇති කටයුත්තකි. එසේ වුවද ඇතැම් බීඩි කොළ ඉරි තැළුණු, අව පැහැගැන්වුණු, සිදුරුවුණු අවස්ථාවන් වලදී කෙතරම් දක්ෂ හා පලපුරුදු අයෙකුට වුවද බීඩි දහසක් එතීමේ ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට කුඩා කොළ දහසකට කපා ගැනීම කළ නොහැකිය. එවන් අවස්ථාවන්වලදී බීඩි ව්‍යාපාරිකයින් එම පාඩුව දරා ගන්නට සූදානම් නැත. එහිදී ඔවුන් සිදුකරනු ලබන්නේ හිඟ බීඩි ප්‍රමාණයේ පාඩුව ගෙවිය යුතු මුදලින් අඩුකර ගැනීමය. මේ නෙළුම්දෙණියේ රෝහිණී ස්වර්ණලතාය.

“කොළ දෙන්නෙත් , කුඩු දෙන්නෙත් මුදලාලිලා. ඒත් ඒ අය සවුත්තු වෙච්චි කොළ දුන්නට, ඒ කොළවලින් බීඩි දාහ ඔතා ගන්න බැරිවුණොත් දාහට ගෙවන ගාණෙන් අඩුකරගන්නවා. එහෙමත් කෙනෙක් තමයි හරියටම ගාණ ඔතලා ගාණ ගන්නේ. සුදු බීඩි ඔතද්දි නම් ඔය ප්‍රශ්නය නෑ.සුදු බීඩිය ඔතන්නේ කඩදාසියකනේ. ඒ කඩදාසිය බීඩියේ ගාණට මැෂිමෙන් කපලයි දෙන්නෙ. කොළ අපතෙ යාමක් නෑ. කුඩු ටිකක් හොඳටම සෑහෙනවා. අනික සම්පූර්ණයෙන්ම අතින්ම නෙවෙයි ඔතන්නේ. පුංචි අත් මැෂිමකුත් (අත් යන්ත්‍රයක්) දෙනවා. අතින් මේ බීඩි ඔතනවාට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සුදු බීඩි දවසකට ඔතන්න පුළුවන්. මේ බීඩිත් එක්ක බලද්දී දවසකට ඒ කාලේ රු. පනහක්ද කොහෙද වැඩිපුරත් ගෙවනවා. කොහොමත් මේ බීඩියට වඩා සුදු බීඩිය අපට වාසියි“ ඇය තවත් විස්තර ගොන්නක් අප හමුවේ තැබුවාය.

“ඒවා තහනම් කරානෙ. දැන් මේ පැත්තෙ කවුරුත් සුදු බීඩි ඔතන්නෙ නෑ. ඔතපු අයත් හැමෝම ආයෙ සාමාන්‍ය බීඩිය ඔතන්න ගත්තා“ ඇය කියා සිටියාය. එහෙත් සුදු බීඩි තහනම් වූ වගක් හෝ එය සිදුවූයේ කෙසේද යන්න වගක් අප දැන සිටියේ නැත. නියෝජ්‍ය සුරාබදු කොමසාරිස් කපිල කුමාරසිංහ කියන්නේ මෙවැන්නකි.

“ බීඩියක් වේවා සිගරට්ටුවක් වේවා ඕනෑම දුම්කොළ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයක් නියමිත නීත්‍යනුකූල නිෂ්පාදකයෙකු විසින් නීත්‍යනුකූලව නියමිත බද්ද ගෙවීමෙන් පසු නීත්‍යනුකූලව වෙළඳ ප්‍රවාහයට එකතු කළ දුම්වැටි නිෂ්පාදනයක් නම් ගැටළුවක් වෙන්නේ නෑ.

(නි.සුරාබදු කොමසාරිස් කපිල කුමාරසිංහ)

සමහරවිට ඒකම පාරක තිබුණත් , එකමතැනක හැදුවත් නීත්‍යනුකූලව බදු ගෙවලා නැත්නම් ඒකත් නීති විරෝධීයි. දුම්කොළ බද්ද දේශීය නිෂ්පාදන වලට අදාළයි. තීරු බද්ද විදේශයන්ගෙන් ගෙන්වන ඒවාට අදාළයි. “

නියෝජ්‍ය සුරාබදු කොමසාරිස්වරයා කියන කතාව සෑම දුම්කොළ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයකටම අදාළය. එහෙත් සුදු බීඩිය සම්බන්ධයෙන් කියන්නට පවත්නා කතාව ඊට තරමක් වෙනස්ය. සුදුබීඩි එතීම ස්වයං රැකියාවක් ලෙස කළ මේ ප්‍රදේශයේ හැමෝම පාහේ කියන්නෙ එකම කතාවකි. එනම් සුදු බීඩිය තහනම් කළ බැවින් බොහෝ දුක් ගැහැට විඳින්නට සිදුවූ බව හා මේවන විට එය කර්මාන්තයක් ලෙස සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමකට ලක්ව ඇති බවයි. එවක “සුදු බීඩි නිපදවන්නන්ගේ සමූපකාර සමිතිය“ නියෝජනය කළ අද වනවිට එක ව්‍යාපාරයෙන් මුළුමනින්ම ඈත්වී සිටින පියල් කීර්ති රණසිංහ මහතා මෙසේ කියා සිටියේය.

“ මං ළඟ සුදු බීඩි ඔතන, බණ්ඩල් කරන,වේළන, ප්‍රවාහනය කරන ආදී වශයෙන් මේ කර්මාන්තයත් එක්ක වැඩකරපු 6000ක් විතර හිටියා. අපට සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුවෙන්, පොලීසියෙන් දිගින් දිගට හිරිහැර කරද්දී මේකට සංවිධානාත්මකව මුහුණදෙන්න තමයි “සමස්ත ලංකා සුදු බීඩි නිපදවන්නන්ගේ සමූපකාර සමිතිය“පිහිටුවා ගත්තේ. අපේ සමිතිය නියෝජනය කරපු ඔක්කොම අය එක්ක වැඩ කරපු අය ගත්තොත් ලක්ෂ ගාණක්. අන්තිමට අපට වෙච්චි අසාධාරණය වෙනුවෙන් නඩු කීවා. 2006 අවුරුද්දෙ අපි නඩුවෙන් දිනුවා. ඒත් වැඩක් වුණේ නෑ. අන්තිමට ලක්ෂ ගාණක බීඩි බඩු පුච්චලා දැම්මා. සුදු බීඩි ඔතපු දහස් ගණනක අයගෙන් කොටසක් ආයෙම සාමාන්‍ය බීඩි ඔතන්න ගත්තා. තව ගොඩක් අය නන්නත්තාර වෙලා ගියා. දැන් සුදු බීඩි නෑ“

[rns_reactions]

කොළඹ කොටුව කඩිගුලක් මෙනි. මිනිසුන් ඔවුනොවුන්ගේ අවශ්‍යතා සඳහා කඩිමුඩියේ පියමනිති. අද අපේ ගවේශණ ස්ථානය වූයේ කොළඹ පිටකොටුවේ මැනිං පොදු වෙළඳපළයි. පිරිසිදු බවභෝග ආහාරපාන ආදිය ගැන සිතන බොහෝ ජනතාව ඇදී එන්නේ මැනිං වෙළඳපොළටය. අතේ තිබෙන මුදලට හිතේ හැටියට අවශ්‍ය බඩු භාණ්ඩ ටික පාරිභෝගිකයාට ලබාගැනීමේ පහසුව තිබුණද පිරිසිදු ආහාරවර්ග කෙසේ වුවද වසවිස නොමැති  එම ද්‍රව්‍ය සෙවීම අද කළු නික සොයනවාටත් වඩා අමාරුය.
අප බත බුලතින් සරුසාර රටක් වුවත් පිරිසිදු ආහාර වේලක් ගන්නේ කීයෙන් කීදෙනාද? ස්වභාවයෙන් හටගන්නා පලා මිටියටත්, උඩරට ගොවියාගේ කොරටුවෙන් නෙළාගන්නා අස්වැන්නත් අපට හමුවන්නේ විෂ පොවා බලෙන් නැවුම් කළ එළවළු සහ පලතුරු ලෙසය. එය නොරහසකි. හිතාමතාම වස විස කන අපි බොහෝ දේ දෑසින් දුටුවෙමු.
අප සිටින්නේ කොළඹ පිටකොටුව මැනිං පොදු වෙළඳපොළ ඇතුළතය.
 කුණු එළවළු ගොඩකට යාබදව අලුත් එළවළු ගෝනි 2 කි. එළවළු ගෝනි මත වාඩිවීමට නීතියෙන් තහනම් වුවද ඔවුන්ට නීති අදාළම නැත. අසල තිබෙන කුණු එළවළු ගොඩ තරමක් විශාලය. තනිකරම ඇත්තේ පරිභෝජනයට නුසුදුසු එළවළුය. ඒ අසල පුද්ගලයෝ කිහිපදෙනෙකුමද කුණු එළවළු තෝරති. මෙය මෙහි සාමාන්‍ය දසුනකි. එහෙත් මෙම දසුනේ ඇතුළත කතාව නම් ඉතා ඛේදනීයය.
කලිසම් කමිස ඇඳගත් දෙතුන්දෙනෙකු ගෝවා කොළ, කැරට් කෑලි, නෝකෝල් ගෙඩි, ලීක්ස් වැනි එළවළු තෝරමින් පෝර උරයකට දමන අතර එයට සහය දෙන තවත් අය වූහ. ඔවුන් සැරසෙන්නේ පරිභෝජනයට නුසුදුසු එළවළු අලුත්කර නැවත විකිණීමේ ව්‍යාපාරයටය. එය මේ මැනිං වෙළඳපළට නිතර යන එන ඕනෑම අයෙක් දන්නා ප්‍රසිද්ධ සිදුවීමකි. ඔවුන් ඇඳ සිටින ඇඳුම් ද ලිපේ දැම්මත් පලිස්සෙන්නේ නැති තරමට ජරා ජීර්ණය.
ඔවුනට කිසිදු වගක් නැත. හිස පහළට හරවාගෙන දෙතුන්දෙනා සුපුරුදු රාජකාරියේ නියැළෙන දෙස අපි බොහෝ වෙලාවක් බලා සිටියෙමු. කුණුවී ඇති කැරට්, ලීක්ස් ගස් පිහියකින් කපා හොඳ ටික ලබාදෙන අනෙකා බෑගයට දමන්නේය. අල ගෙඩිද එසේමය. අපටද ඒ දසුනෙන් ඇස ඉවතට ගැනීමට අසීරු විය. ගත හැකි සෑම එළවළු කොටසක්ම ඔවුහු නැවත පිරිසිදු කර ගොඩවල් වෙන් වෙන් වශයෙන් තැබූහ.
ගත වූයේ  ටික වේලාවකි. පෝර බෑගය එළවළු වලින් පිරී ගොස්ය. එතනින් එහාට සිදුවනුයේ කුමක්ද? මෙය විකුණන්නේ කාටද? යන්න විපරම් කර බැලීමට අපට සිත්විය. මැනිං වෙළඳපොළේ ඉදිරියට ඇදුන අපට තවත් බොහෝ දේ දැකගත හැකි විය. මැනිං වෙළඳපොළේ කුණු එළවළු කුණු පලතුරු ජාවාරම බොහෝදෙනෙකු දන්නා වුවද මෙය යන්නේ කොතනට දැයි බොහෝදෙනා නොදනිති. ඉදිරියට ඇදුන අපට කුණු එළවළු පලතුරු වල බඩ නලියන කුණු කතා කිහිපයක්ම දැනගන්නට ලැබිණි.
ඒ අතර අපට පුද්ගලයකු මුණගැසුණි. ඔහුට අප ගැන කිසිදු විශ්වාසයක් නැත. අප කොහේද? තොරතුරු සොයන්නේ කුමකට දැයි ඔහුට කුතුහලයකි. එහෙත් ඔහු අප කරඇරියේ නැත.
● කොළඹට ඇවිත් කොච්චර කල්ද?
මගේ ගම අම්පාරේ… පුංචි කාලේ එළවළු ලොරියක ඇවිල්ලා කොළඹ නතර වුණා. එදා ඉඳලා මම කරන්නේ නාට්ටාමි වැඩ. මම මැනිං වෙළඳපළේ වැඩ කරන්න පටන් අරන් අවුරුදු 30 කට වැඩියි.
● මොකද්ද අර කුණු ගොඬේ එළවළු එකතු කරලා කරන්නේ?
ආ… මේවා එකතු කරල ගෙනියන්නේ අඩි සීයේ පාරට
● ඒ කොහෙද?
අඩි සීයේ පාර තියෙන්නේ ගෑස් පහ හන්දිය පැත්තේ. උන් ඔක්කොම කුඩුකාරයෝ. ඔය නරක් වෙලා විසිකරන එළවළු පලතුරු ටික එකතු කරලා හෝදලා පෝර උර වලට දාලා අඩි සීයේ පාරට ගෙනිහින් විකුණනවා.
ඕක අද ඊයේ ඉඳලා වෙන දෙයක් නෙමෙයි. දැන් කාලෙක ඉඳලම කෙරෙන වැඩක්. ඉස්සර හරියට ඔය බිස්නස් එක කළා. දැන් අඩුයි. පොලිසියෙන් දැක්කොත් ගහනවා. ගහලා එළවළු ටික විනාශ කරලා දානවා.
ඉස්සර මිනිස්සු කාලා ඉතුරුවෙලා වීසි කරන බත් ටිකත් අහුලගෙන කන මිනිස්සු මේ කොටුවේ හිටියා. පිස්සෙක් ඇරෙන්න දැන් එහෙම කුණු කන අය මාර්කට් එකේ නැහැ. ඔහු මේ කතාවේ අතීතයද අපට විස්තර කළේ එලෙසින්.

එදා වේලවත් සොයාගන්න බැරි මිනිස්සු කුණු එළවළු ගොඩෙන් තෝරගෙන යනවා. ඔය ගෑස්පහ පැත්තේ ගියා නම් බලාගන්න තිබුණා. ලොකු ලොකු නෝනා මහත්තුරුත් ඔය තෝරපු එළවළු අරගෙන යනවා මම දැකලා තියෙනවා. ගොඩවල් 20 ට, 30 ට විකුණන කොට මෝඩ මිනිස්සු අරගෙන යනවා. මේවා හොඳ නැද්ද, නරක් වෙලාද කියලා තෝරන්නේ ගෙදර ගිහින්. හැබැයි කවදාවත් මැනිං වෙළඳපොළේ වෙළෙන්දා මේ කුණු වැඬේ නම් කරන්නේ නැහැ. මේ රස්සාව කරන්නේ කුඩුකාරයෝ. උන් දවසට කොහොම හරි රුපියල් 2000 ක් 3000 සොයා ගන්නවා.
කුණු ගොඩවල් අවුස්සන එක අපට නතර කරන්න බැහැනේ. ඒත් මැනිං වෙළෙඳපොළ ඇතුළේ නම් ජරා එළවළු විකුණගන්න දෙන්නේ නැහැ. ඕවා සල්ලි දීලා ගන්න කෑම කඩකාරයා, පලතුරු ටික ගන්න ජූස් බාර් එකේ මනුස්සයා යන්නේ ගෑස් පහට. මෙයාලා එකතු කරලා පෝර බෑග් ගෙනියන්නේ එතනට.
● එතකොට ඔය කුණු පලතුරුත් ගෙනියන්න කට්ටිය එනවද? කතාව යන අතරතුර මම තව පුංචි ප්‍රශ්නයක් මැද්දට දැම්මා.
නැතුව නැතුව. ඔය හෝටල්වල ෆ්‍රෙෂ් ජූස් කියලා බෝඞ් ගහගෙන ඉන්න ගොඩදෙනෙක් මිනිස්සුන්ට හදලා දෙන්නේ මාර්කට් එකෙන් විසි කරන පලතුරු වලින්. එළවළු වගේ නෙමෙයි පලතුරු නරක් වුණාම පණුවෝ ගහනවා. කුඞ්ඩොන්ට ඕවා ගාණක් නැහැනේ. උන් ඕවා ගොඩවල් ගහලා කඩකාරයන්ට විකුණනවා. උන් කුණුකොල්ලෙට අරන් ගිහින් ජූස් එකක් රු. 100 ට විකුණනවා. ගොඩටම යන්නේ රු. 100 යි. පණුවොත් එක්කම ඔය පලතුරු බ්ලෙන්ඩර් කරලා දුන්නම අපේ මෝඩ මිනිස්සුත් රසකර කර බොනවා. ඊට පස්සේ දොස්තරලටත් සොයාගන්න බැරි ලෙඩ හැදෙනවා.
ඔය දිවුල් එහෙම විකුණගන්න බැරිවුණාම අට්ටි ගහලා එහෙමම තියනවා. පණුවො ගැහුව කියලා දිවුල් ගඳ ගහන්නේ නැහැ. මගෙන් නම් අහන්න එපා ඔය ලොකු ලොකු බීම කම්පැනි වලිනුත් එනවා අඩුවට තියෙන පලතුරු ගෙනියන්න. ඒ මහත්තුරු මෙහේ කට්ටියව සම්බන්ධ කරගෙන ඉන්නේ. ඒවා අල්ලන්න හරි අමාරුයි.
● එතකොට එළවළු එහෙම අරන් යන්නේ ෂෝට්ඊට්ස් හදන්න විතරද?
නැහැ. ඔය අල එහෙම නම් අරන් යන්නේ ෂෝට්ඊට්ස් හදන්න තමයි. ගෝවා, කැරට්, අරන් යන්නේ එළවළු බත් වලට දාන්න. හොඳට සුවඳට හදලා උණු උණුවේ මස් කෑල්ලක් එක්ක දුන්නම කන මිනිහා දන්නේ නැහැනේ මේ එළවළු නරක ඒවද හොඳ ඒවද කියලා. හදන කෑම ගින්දරෙන් හදන නිසා විස ටිකක් මැරෙනවත් ඇති. ඔය කෑම කඩකාරයෝ දවස් දෙක තුනකට වතාවක් මැනිං මාර්කට් එනවා එළවළු ගෙනියන්න. හොඳ එළවළු ගන්න අතර කුඞ්ඩටත් සංඥාව දෙනවා අර කුණු එළවළු ටික එළියට ගිහින් තියන්න ඕනෑ තැන.
අනේ මේවා කිව්වා කියලා අපට ඇති සෙතක් නැහැ. නගර සභා වලින් පී.එච්.අයි. මහත්තුරු එහෙම ඇවිල්ලා වැටලුවා කියනවා. ඒ අය හරියට වටලනව නම් කොළඹ හෝටල් ඔක්කොම ගිනි තියන්න ඕනෑ. ඔය පී.එච්.අයි. මහත්තුරුත් වටලන්න එනකොට මෙහේ එක කඩකාරයෙකුට සංඥාව දෙනවා. ඌ ඉතින් අනිත් එවුන්ටත් කියනවා. බඩු හංගනවා. නැත්නම් මුන් කරන ජරා වැඩ වලට මෙලහට කොළඹ කඩ සීල් තියන්න එපැයි. සේරම දුවන්නෙ එක පීල්ලේ. අන්තිමට රැවටෙන්නේ අහිංසක මිනිස්සු.
පොරක් ඉන්නවා. ඌ කුඞ්ඩෙක්. හැබැයි කතා කරයිද දන්නේ නැහැ. අපට තොරතුරු ලබාදීපු නාට්ටාමි ඔහුට අත්පුඩියකින් කතා කළා.
දිරා ගිය ශරීර කූඩුව ඇවිදින කොට හරියට පාවෙනවා වගේ.
“කුඩු ගහලම උන් දිරලා”
“ආ… උඹලා මොකද අද මෙහේ” නාට්ටාමි ඇසීය.
බඩු අද අඩුයි. පැපොල් තොගයක් නම් ලැබුණා. පටවගන්න ඕනෑ එහා පැත්තට.
● මේ එකතු කරන ඒවා කොහාටද දෙන්නේ?
අම්මෝ බඩු තියෙනවා. මිස්ලා කෑම කඩයක් කරනවද? පිටකොටුවේ ගොඩක් කඩවලට එළවළු දෙන්නේ මම. අපි ඉතින් ඔය මොනවා හරි කරලා කීයක් හරි හොයාගන්න රස්සාවනේ. පොඞ්ඩක් රත්වුණේ නැත්නම් හවස් වෙනකොට ඇඟ වෙව්ලනවා නෝනා. හැබැයි මේ එකතු කරන කුණු ජරාව අපි ගෙවල් වල නම් ගෙනියන්නේ නැහැ. අපිනේ දන්නේ මේවා ගන්නේ සිරි සිරි ගාලා පණුවෝ ඉන්න කුණු ගොඩවල් වලින් කියලා. මේවා කඩෙට විකුණලා ගෙදර යනකොට හොඳ බඩු ටිකක් අරගෙන යනවා.
අද මට ලැබුණා හොඳ පැපොල් පෝර බෑග් එකක්ම. අඹයි, අලි පේරයි එහෙමත් බෑග් එකක් එකතු කරගත්තම දවසේ ගාන ෂේප්. ඉස්සර නම් හෝටල් මුදලාලිම ඇවිත් අරගෙනම යනවා. කවුරුත් නැති වෙලාවක් බලලා අපි කෝල් එකක් දුන්නම මෑන් එනවා. උදේ 11.00 නැත්නම් ආයේ එන්නේ හවස් වෙලාවට තමයි.
● ඇයි දැන දැන මිනිසුන්ට ජරාව විකුණන්නේ?
ඔහු මොහොතක් නිසොල්මනේ අප දෙස බලා සිටියේය.
මම විතරක් මේක නතර කළා කියලා මේ රස්සාවම නවතින්නේ නැහැ. මේක එදත් වුනා අදත් වෙනවා. ඉස්සරහටත් වේවි. පොලිසියට අහුවුණොත් නම් බඩු ඉවරයි. අම්මෝ ගහලා අපිව එළවනවා. ඒත් රස්සාව නතර කරන්න බැහැ. අපිට මිනිස්සු රස්සාවල් දෙන්නේ නැහැ. ගෙදර දරුවන්ට කන්න දෙන්න විදිහක් නැහැ. බොරු කියන්න ඕනෑ නැහැ. මම හවසට කුඩු ගහනවා. මොනවා කරලා හරි සල්ලි හොයන්න ඕනෑනේ.. මිනිස්සු ගන්න නිසා තමයි අපි එකතු කරන්නේ.
මේ එළවළු විතරක් නෙමෙයි එහා පැත්තේ මස්කඩ වලින් විසිකරන කටු, හම, බොකු හෝටල්වලට දෙන අයත් ඉන්නවා. හවසට ඔය කඩවල් වල හදන සුප් එකට ඔය කටු, බොකු, ඔක්කොම කලවම් කරනවා. ඔය මුදලාලිලා හිතන්නේ ලාභ ගන්න මගඩි කරන්නේ නැහැ කියලද? ඒ අයගේ මගඩි කාටවත් පේන්නේ නැහැ.
මට පරක්කු වෙනවා. මම යනවා. නාට්ටාමිගේ පිටට තට්ටුවක් දාගෙනම ඔහු අපෙන් සමුගත්තා.
එදා වේල සොයා ගැනීමට නොහැකි මිනිසුන් ජීවත්වෙන්නට කුණු එළවළු විකිණීම නොව ඊට එහා ජරා වැඩක් වුවද කරනු නිසැකය. ඔවුන්ව මේ කුණු ගොඩට තල්ලු කරනුයේ රටේ ආර්ථික ක්‍රමයේ අහේනියයි. රට දියුණු බව සැබෑය. එදා වේල කන්න නැති මිනිසුන් සිටියදී රටේ සංවර්ධනය ගැන කෙසේ සිතන්නද.
කුණු කතාව අදත් හෙටත් එලෙසමය. දුප්පතා හැමදාමත් කුණුගොඬේය.

[rns_reactions]