Author: Editor

  • ලෝකයේ ගස්වලින් 30%ක් අහිමිවීමේ අවදානමක් ගැන සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    ලෝකයේ ගස්වලින් 30%ක් අහිමිවීමේ අවදානමක් ගැන සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    ලන්ඩන්හි කියු හි උද්භිද උද්‍යාන සංරක්ෂණ ජාත්‍යන්තරය විසින් සිදුකළ නව තක්සේරුවකට අනුව ලෝකයේ ගස් විශේෂ වලින් අවම වශයෙන් 30% ක් වනයේ වඳවීමේ තර්ජනයට මුහුණ පා සිටී.

    ඒවා ප්‍රසිද්ධ ඕක් සහ මැග්නෝලියා වල සිට නිවර්තන දැවමය ගස් දක්වා පුළුල් පරාසයක පවතී.

    විශේෂඥයන් පවසන්නේ ගස් විශේෂ 17,500 ක් අවදානමට ලක්ව ඇති බවයි. එය තර්ජනයට ලක්ව ඇති ක්ෂීරපායින්, පක්ෂීන්, උභයජීවීන් සහ උරගයින් මෙන් දෙගුණයකි.

    වන විනාශය, දැව කැපීම සහ දේශගුණික විපර්යාස වැනි තර්ජන මධ්‍යයේ සංරක්ෂණ කණ්ඩායම් හදිසි ආරක්ෂණ පියවරයන් ඉල්ලා සිටී.

    “අප පෘථිවිය මත ගස් විශේෂ 60,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර, සංරක්‍ෂණ ක්‍රියාමාර්ගයක් අවශ්‍ය වන්නේ කුමන විශේෂයන්ටද, ඒවාට ඇති ලොකුම තර්ජන මොනවාද සහ ඒවා කොතැනදැයි අපි දැන් පළමු වතාවට දනිමු” යනුවෙන් ලන්ඩන්හි කියු හි උද්භිද උද්‍යාන සංරක්ෂණ ජාත්‍යන්තර පුන්‍යායතනයේ Botanic Gardens Conservation International in Kew, London ආචාර්ය මාලින් රිවර්ස් පැවසීය

    ඩිප්ටොකාර්ප්ස්
    ශාක විශේෂඥයින් 500 ක් සහ ආයතන 61 ක් විසින් සිදුකළ ‘ගෝලීය ශාක තක්සේරුව – The Global Tree Assessment මඟින් සියලුම ගස් වල සංරක්ෂණ තත්ත්වය පිළිබඳ දත්ත ගෙන එයි

    සෞඛ්‍ය සම්පන්න ලෝකයක් සඳහා අපට ගස් විශේෂ විවිධත්වය අවශ්‍ය බව සොබාදහම සංරක්‍ෂණය සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර සංගමයේ ගෝලීය ශාක විශේෂඥ කණ්ඩායමේ සම සභාපති සාරා ඕල්ඩ්ෆීල්ඩ් පැවසීය.

    “සෑම ගස් විශේෂයකටම සුවිශේෂී පාරිසරික කාර්යභාරයක් පැවරී ඇත,” ඇය පැවසුවාය.

    “ලෝකයේ ගස් විශේෂ වලින් 30% ක් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති හෙයින්, අපි වහාම සංරක්‍ෂණ පියවරයන් පුළුල් කළ යුතුයි.”

    State of the World’s Trees නම් මෙම වාර්තාවෙන් හෙළි වී ඇත්තේ මිනිසුන් විසින් දන්නා ගස් විශේෂ 60,000 න් 30% ක් වත් වඳවීමේ තර්ජනයට මුහුණ පා සිටින බවයි.

    විශේෂ 142 ක් පමණ වනාන්තරයෙන් දැනටමත් අතුරුදහන් වී ඇති අතර 442 ක් වඳවීමේ අද්දර සිටී. තනි තනි ගස් 50 කටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් ඉතිරිව ඇත.

    ගෝලීය වශයෙන් වෘක්ෂලතා සඳහා ඇති ලොකුම තර්ජනය නම් ධාන්‍ය වගාවන් සඳහා වන එළිපෙහෙළි කිරීම (29%) වන අතර පිළිවෙළින් දැව කැපීම (27%), පශු සම්පත් තෘණ වගා කිරීම හෝ ගොවිතැන සඳහා එළි කිරීම (14%), සංවර්ධන කටයුතු සදහා සිදුවන එළි කිරීම් (13%) සහ ස්වභාවික ලැව් ගිනි (13%) ඉදිරියෙන්ම සිටී.

    මැඩගස්කරයේ වියළි වනාන්තරය
    ගස් පහෙන් එකක විශේෂයක් මිනිසුන් ආහාර, ඉන්ධන, දැව, බෙහෙත් සහ වෙනත් දෑ සඳහා භාවිතා කරයි

    දේශගුණික විපර්යාස, අයහපත් කාලගුණය සහ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම ද ගස් වර්‍ග කෙරෙහි තර්ජන ඉහළ නංවමින් පවතී. නමුත් පර්යේෂණයේ කතුවරුන් පවසන්නේ සංරක්‍ෂණ පියවරයන් සමඟ අනාගතය පිළිබඳ බලාපොරොත්තු ඇති බවයි.

    පර්යේෂණයේ කතුවරයා වන ආචාර්ය රිවර්ස් පැවසුවේ “ගස් සංරක්‍ෂණය, සංරක්‍ෂණ න්‍යාය පත්‍රයේ ඉදිරියෙන්ම සිටින බව සහතික කිරීම සඳහා පුළුල් ආරක්‍ෂක ප්‍රජාව සහ අනෙකුත් ප්‍රධාන කොටස් බලමුළු ගැන්වීම සඳහා මාර්ග සිතියම අපට ලබා දෙන” බවයි.

    ප්‍රවීණයන් ක්‍රියාමාර්ග ගණනාවක් ඉල්ලා සිටින අතර ඒවාට ඇතුළත් වන්නේ:

    1. පවත්නා වනාන්තර සංරක්‍ෂණය කිරීම සහ ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශ පුළුල් කිරීම (දැනට සියලුම ගස් විශේෂ වලින් අවම වශයෙන් 64%ක් වත් අවම වශයෙන් එක් ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශයකදී හෝ දක්නට ලැබේ)
    2. තර්ජනයට ලක් වූ විශේෂයන් යම් දිනෙක නැවත කැලයට ගෙන යා හැකි යැයි බලාපොරොත්තුවෙන් උද්භිද උද්‍යානවල හෝ බීජ ඉවුරුවල තබා ගැනීම (දැනට සියලුම ගස් වලින් 30% ක් පමණ මේ ආකාරයට උපස්ථ කර ඇත)
    3. දුර්ලභ හා තර්ජනයට ලක් වූ විශේෂ ද ඇතුළත්ව නිවැරදි ගස නිවැරදි ස්ථානයේ තබා නැවත වන වගාව සහ ගස් සිටුවීමේ යෝජනා ක්‍රම විද්‍යාත්මකව සිදු කිරීම සඳහා අධ්‍යාපනය ලබා දීම
    4. ගස් සංරක්ෂණය සඳහා අරමුදල් වැඩි කිරීම.
    ඩිප්ටොකාර්ප් වනාන්තරය
    නිවර්තන වනාන්තර දේශගුණික විපර්යාස සහ අධික කාලගුණය හේතුවෙන් තර්ජනයට මුහුණ පා සිටී

    විද්‍යාඥයින් ගණන් බලා ඇති ආකාරයට සතුන් හා ශාක විශේෂ මිලියනයක් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇත.

    පසුගිය වසර 300 තුළ ගෝලීය වනාන්තර ප්‍රදේශය 40% කින් පමණ අඩු වී ඇති අතර රටවල් 29කට සිය වනාන්තර ආවරණයෙන් 90%කට වඩා අහිමි වී ඇත.

    පර්යේෂණ වලින් පෙන්නුම් කෙරෙන්නේ ලොව පුරා වනාන්තර විනාශයෙන් අඩකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ප්‍රධාන වෙළඳ භාණ්ඩ හතක් විසින් මෙහෙයවන බවයි.

    වඳවීමේ අවදානමේ ඇති ගස් වලට ඇතුළත් වන්නේ:

    1. පාම් තෙල් වගාවන් ව්‍යාප්ත කිරීම හේතුවෙන් අහිමි වන ඩිප්ටොකාර්ප්ස් dipterocarps ලෙස හැඳින්වෙන විශාල නිවර්තන ගස්
    2. මෙක්සිකෝවේ, චිලී සහ ආර්ජන්ටිනා වල ගොවිතැනට හා සංවර්‍ධන කටයුතු නිසා ඕක් ගස් අහිමි විය
    3. මැඩගස්කරයේ දැව සඳහා එබෝනි සහ රෝසවුඩ් ගස් කපා දමනු ලැබේ
    4. මැග්නෝලියා Magnolia ගස් පැලෑටි එකතු කිරීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇත
    5. එක්සත් රාජධානියේ සහ උතුරු ඇමරිකාවේ පළිබෝධ සහ රෝග වලින් මිය යන ash  වැනි ගස්

    බී.බී.සී වාර්තාවක් ඇසුරිනි

  • අභිරහස් උණකින් ඉන්දීය ළමුන් සිය ගණනක් මරුට

    අභිරහස් උණකින් ඉන්දීය ළමුන් සිය ගණනක් මරුට

    දැන් සතියකටත් වැඩි කාලයක සිට උතුරු ඉන්දියාවේ උත්තර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ සමහර දිස්ත්‍රික්කවල ළමයින් දැඩි උණ රෝගයෙන් අවදි වී දහඩියෙන් තෙත් වී සිටිති.

    ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් සන්ධි වේදනාව, හිසරදය, විජලනය සහ ඔක්කාරය ගැන පැමිණිලි කළහ. සමහර අවස්ථාවලදී කකුල් සහ අත් හරහා කුෂ්ඨ පැතිරෙන බව ඔවුහු වාර්තා කළහ.

    ප්‍රාන්තයේ නැගෙනහිර කොටසේ දිස්ත්‍රික්ක හයක අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 50 දෙනෙකු වත්, (වැඩි වශයෙන් ළමයින්) මිය ගොස් ඇති අතර සිය ගණනක් රෝහල් ගත කර ඇත. මියගිය කිසිවෙකු කොවිඩ් -19 සඳහා ධනාත්මක බව පරීක්‍ෂා කර නැත.

    මාරාන්තික දෙවන කොරෝනා වයිරස් රැල්ලෙන් ඉන්දියාව සෙමෙන් සුවය ලබන බවක් පෙනෙන්නට තිබෙන අවස්ථාවක, ඉන්දියාවේ වැඩිම ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්තයක් වන උත්තර ප්‍රදේශ් පුරා පැතිර යන “අභිරහස් උණ mystery fever ” හා සිදු වූ මරණ බිය ජනක මාතෘකාවක් මතු කර තිබේ.

    බලපෑමට ලක් වූ දිස්ත්‍රික්ක වන ආග්‍රා, මථුරා, මේන්පුරි, ඊටා, කස්ගන්ජ් සහ ෆිරෝසාබාද් හි මදුරුවන්ගෙන් බෝවන ඩෙංගු වෛරස් ආසාදනය මරණයට ප්‍රධාන හේතුව විය හැකි බව වෛද්‍යවරු විශ්වාස කරති.

    ඩෙංගු රෝගයේ දරුණු ස්වරූපයක් පෙන්නුම් කරන රුධිර කැටි ගැසීමට උපකාරී වන රුධිර පට්ටිකා ප්‍රමාණය අඩු වීමත් සමඟ බොහෝ රෝගීන් රෝහල් ගත කළ බව ඔවුහු කියති.

    පසුගිය සතියේ ළමුන් 32 ක් ඇතුළුව 40 දෙනෙකු මියගොස් ඇති ෆිරෝසාබාද් දිස්ත්‍රික්කයේ ජ්‍යේෂ්ඨතම සෞඛ්‍ය නිලධාරිනී වෛද්‍ය නීතා කුල්ශ්‍රේෂාතා පවසන්නේ “රෝහල් වල රෝගීන්, විශේෂයෙන් ළමුන් ඉතා වේගයෙන් මිය යන බවයි.

    ගැහැණු මදුරුවන්ගෙන් සම්ප්‍රේෂණය වන ඩෙංගු ප්‍රධාන වශයෙන් නිවර්තන කලාපීය රෝගයක් වන අතර එය වසර සිය ගණනක් තිස්සේ ඉන්දියාවේ සංසරණය වෙමින් පවතී. එය රටවල් 100 කට වැඩි ගණනකට ආවේණික වන නමුත් රෝගීන්ගෙන් 70% ක් පමණ වාර්තා වන්නේ ආසියාවෙන් ය. ඩෙංගු වෛරස් සතරක් ඇති අතර, දෙවන ඩෙංගු ආසාදනයකදී වැඩිහිටියන්ට වඩා ළමුන් පස් ගුණයකින් පමණ මිය යා හැකිය.

    ඩෙංගු මදුරුවා (ඒඩීස් ඊජිප්ටි – Aedes aegypti ) මිරිදිය රඳවා තබා ගන්නා බහාලුම්වල නිවෙස් තුළ සහ ඒ අවට බෝ වේ. මදුරුවන්ගෙන් බෝ වන වෛරස් පිළිබඳ ලොව ප්‍රමුඛ පෙළේ විශේෂඥයෙකු වන ආචාර්ය ස්කොට් හැල්ස්ටඩ් පවසන්නේ “මිනිසුන් බෝ කිරීමේ ස්ථාන ලබා දෙන අතර ඒවා ඉවත් කිරීමට හැක්කේ මිනිසුන්ට පමණි” යනුවෙන් ය.

    සෑම වසරකම ලොව පුරා මිලියන 100 කට ආසන්න ඩෙංගු රෝගීන් (දැඩි රුධිර වහනය, අවයව දුර්වල වීම) වාර්තා වේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව “කොවිඩ් -19 සහ ඩෙංගු වසංගත වල ඒකාබද්ධ බලපෑම අවදානමට ලක්ව සිටින ජනගහනයට විනාශකාරී ප්‍රතිවිපාක ගෙන ඒමට ඉඩ ඇත.

    නමුත් උත්තර් ප්‍රදේශ් හි උණ ආශ්‍රිත මරණ සඳහා ඩෙංගු වසංගතයක් පමණක් වගකිව යුතුද යන්න තවමත් පැහැදිලි නැත.

    මිලියන 200 කට අධික ජනගහනයක් සිටින සහ සාම්ප්‍රදායිකව සනීපාරක්‍ෂිතතාවයේ දුර්වල තත්ත්වයන්, ළමුන් තුළ මන්දපෝෂණය ඉහළ මට්ටමක පැවතීම සහ සෑම වසරකම මෝසම් වර්ෂාවෙන් පසු උත්තර ප්‍ර දේශ් ප්‍රාන්තයෙන් මෙවැනි “අභිරහස් උණ” වාර්තා වේ.

    මදුරුවන්ගෙන් බෝවන ජපන් එන්සෙෆලයිටිස් Japanese encephalitis රෝගය (1978 දී උත්තර් ප්‍රදේශ් හිදී මුලින්ම හඳුනා ගන්නා ලදි) ජීවිත 6,500 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් බිලිගෙන තිබේ. මෙම රෝගය ප්‍රධාන වශයෙන් ගොරැක්පූර් සහ හිමාල කඳු පාමුල නේපාලයට මායිම් වන යාබද දිස්ත්‍රික්ක හරහා පැතිරී ඇති අතර පහත් බිම් සහ ගංවතුර අවදානමක් ඇති අතර වෛරසය සම්ප්‍රේෂණය කරන මදුරුවන් බෝවීමේ ඉඩක් සපයයි.

    2013 දී ආරම්භ කරන ලද එන්නත් කිරීමේ ව්‍යාපාරයක් හේතුවෙන් රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාව අඩු වූ නමුත් දරුවන් තවදුරටත් මිය යමින් සිටියහ. මේ වසරේ මේ දක්වා කාලය තුළ ගොරැක්පූර්හිදී ළමුන් 17 දෙනෙකු ජපන් එන්සෙෆලයිටිස් රෝගයෙන් මියගොස් ඇති අතර රෝගීන් 428 ක් වාර්තා වී තිබේ.

    2014 දී, එන්සෙෆලයිටිස් සහ මයෝකාඩයිටිස් – හෘද මාංශ පේශි දැවිල්ල හේතුවෙන් ළමුන් මිය යාමේ සිද්ධීන් වැඩි වීම පිළිබඳව ප්‍රතිචාර දක්වමින් විද්‍යාඥයින් විසින් ගොරක්පූර්හි පීඩාවට පත් දරුවන් 250 ක් පරීක්‍ෂා කළහ. ඔවුන්ගෙන් 160 දෙනෙකුට ස්ක්‍රබ් ටයිෆස් scrub typhus. ඇති කළ බැක්ටීරියාවට ප්‍රතිදේහ ඇති බව සොයා ගත්හ.

    බුෂ් ටයිෆස්  bush typhus ලෙසද හැඳින්වෙන ස්ක්‍රබ් ටයිෆස් යනු බෝවන වෛරස් මයිටාවන් දෂ්ට කිරීමෙන් බෝවන බැක්ටීරියා ආසාදනයකි.

    මෝසම් වර්ෂාවෙන් පසු ගම්වල සශ්රීකව වැඩෙන වෘක්ෂලතා මත මයිටාවන් පදිංචි වේ. ගම්වාසීන් තම නිවෙස් තුළ ගබඩා කර තබන දර වල මයිටාවන් සොයා ගැනීමට විද්‍යාඥයන්ට හැකි විය. දරුවන් බොහෝ විට නිවසේදී දර දර හසු කර ගැනීමේදී හෝ මයිටාවන්ගෙන් වැසී ඇති පඳුරු වල එළිමහනේ මළපහ කිරීමේදී ස්ක්‍රබ් ටයිෆස් බෝ වේ.

    වෙනම අධ්‍යයනයකින් විද්‍යාඥයින් සොයාගෙන ඇත්තේ 2015 සහ 2019 අතර කාලයේදී නැගෙනහිර උත්තර් ප්‍රදේශ් දිස්ත්‍රික්ක 6 ක පශ්චාත් මෝසම් උණ රෝගීන් සඳහා  bush typhus සහ ඩෙංගු ප්‍රධාන වශයෙන් වගකිව යුතු බව සොයා ගැනීමයි. මදුරුවන්ගෙන් බෝ වන රෝග, වෙනත් උණ ඇති කරන රෝග කාරක සඳහා හේතු වේ.

    “ඉතිං මෝසම් කාලය අවසන් වීමෙන් පසු කලාපයේ උණ ආශ්‍රිත රෝග ගොන්නක් සිදු වුණා. මෙම රෝග පිළිබඳ සොයා බැලීම සහ ඒවාට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ඔබට පද්ධතිමය නිරීක්‍ෂණයක් අවශ්‍යයි” යනුවෙන් වෛරස් විද්‍යා මහාචාර්ය වී රවී පවසයි.

    මීට පෙර 2006 දී උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ ළමුන් තුළ උණ ආශ්‍රිත මරණ පිළිබඳ තවත් “අභිරහසක්” පැතිර යාම ගැන විද්‍යාඥයන් සොයා බැලූහ. මෙවර ඔවුන් සොයාගත්තේ එම ප්‍රාන්තයේ බටහිර කොටසේ බහුල ලෙස වැඩුණු කැෂියා බෝංචි ආහාරයට ගැනීමෙන් දරුවන් මියගොස් ඇති බවයි.

    මෙම ආහාර විෂවීම “දුප්පත්කම, කුසගින්න, දෙමාපියන්ගේ අධීක්ෂණය නොමැතිකම, නොදැනුවත්කම, දරුවන් තනිවම ක්‍රීඩා කිරීම, සෙල්ලම් බඩු නොමැති වීම” යන කරුණුවල ප්‍රතිඵලයක් විය.

    පැහැදිලිවම, ඉන්දියාවේ “අද්භූත උණ” නවතම ව්‍යාප්තිය ඇතිවන්නේ ඩෙංගු නිසා පමණක් ද නැත්නම් වෙනත් රෝග ගණනාවකින් ද යන්න හෙළිදරව් කළ හැක්කේ වැඩිදුර පරීක්ෂණ සහ ජානමය විශ්ලේෂණයන් තුළින් පමණි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ උණ රෝගයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින්ගේ සාම්පල එකතු කර ප්‍රාදේශීය සායන සහ රෝහල් පුහුණු කිරීම සහ ජාන පරීක්‍ෂණය සඳහා රසායනාගාර වෙත යැවීමයි.

    එසේම, මෙම උණ ආරම්භ වූ ආකාරය සහ ප්‍රගතිය පිළිබඳ පැහැදිලි වාර්තාවක් නොමැත; රෝගී තත්වයේ බරපතලකම තීරණය වූයේ ප්‍රතිකාර සඳහා රජයේ රෝහල් වෙත යාමට ජනතාවට සිදු වූ දිගු හා වෙහෙසකාරී ගමන නිසාද යන්නයි. නැත්නම් පීඩාවට පත් දරුවන් ක්ෂය රෝගය වැනි වෙනත් රෝග වලින් පීඩා විඳිනවාද යන්නය.

    අභිරහස් මරණවලට හේතුව ඩෙංගු පමණක් නම්, එයින් පෙන්නුම් කෙරෙන්නේ රජයේ බොහෝ දුරට අකාර්යක්ෂම මදුරු මර්දන වැඩ සටහන් ය. ආචාර්ය හැල්ස්ටෙඩ්ට අනුව සම්ප්‍රේෂණයේ තීව්‍රතාවය තීරණය කළ හැක්කේ වයස් කාණ්ඩ අනුව ප්‍රතිදේහ පරීක්‍ෂා කිරීමෙන් පමණි.

    “අපි නිසියාකාරව හා නිතිපතා පරීක්‍ෂා නොකළහොත් බොහෝ දේ තවමත් අභිරහසක්ව පවතිනු ඇත,” නමින් පෙනී සිටීමට අකැමති ඉන්දියානු වෛරස් විද්‍යාඥයෙක් පවසයි.

    බීබීසී -ඇසුරිනි

  • මු – Mu‘ එන්නත් ප්‍රති විරෝධී නව කොරෝනා වයිරස් ප්‍රභේදයක් – WHO

    පසුගිය ජනවාරි මාසයේදී කොලොම්බියාවේදී මුලින්ම හඳුනා ගත් “මු – Mu’” නම් නව කොරෝනා වයිරස් ප්‍රභේදය නිරීක්ෂණය කරන බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පැවසූ බව ප්‍රංශ පුවත් සේවය පවසයි.

    විද්‍යාත්මකව  B.1.621 ලෙස හැඳින්වෙන මෙම වෛරස් ප්‍ර භේදය “උනන්දුවක් දක්වන ප්‍රභේදයක්” ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති බව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ඊයේ (31) නිකුත් කළ වාර්තාව සදහන් විය.

    ‘‘මෙම ප්‍රභේදයේ එන්නත් වලට ප්‍රතිරෝධී වීමේ අවදානමක් පෙන්නුම් කරන විකෘතිතා ඇති අතර එය හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා වැඩිදුර අධ්‍යයන අවශ්‍ය බව‘ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පැවසුවේය.

    “මූ ප්‍රභේදයේ ප්‍රතිශක්තිකරණ ගැලවීමේ විභව ගුණාංග පෙන්නුම් කරන විකෘති රාශියක් ඇත,” යනුවෙන් එම ප්‍රකාශයේ සඳහන් වේ.

    විශේෂයෙන් එන්නත් නොකළ අය අතර (සහ වෛරස් විරෝධී පියවර ලිහිල් කළ ප්‍රදේශ වල) විශේෂයෙන් සම්ප්‍රේෂණය කළ නොහැකි ඩෙල්ටා ප්‍රභේදයත් සමඟ ගෝලීය වශයෙන් ආසාදන අනුපාතය යළිත් ඉහළ යමින් පවතින බැවින් නව වෛරස් විකෘති මතුවීම පිළිබඳව පුළුල් සැලකිල්ලක් පවතී.

    කොවිඩ් -19 ඇති කරන SARS-CoV-2 ඇතුළු සියලුම වෛරස් කාලයත් සමඟ විකෘති වන අතර බොහෝ විකෘති කිරීම් වෛරසයේ ගුණාංග කෙරෙහි සුළු හෝ බලපෑමක් සිදු නොකරයි.

    නමුත් සමහර විකෘති මඟින් වෛරසයක ගුණාංග කෙරෙහි බලපෑම් කළ හැකි අතර එය පහසුවෙන් ව්‍යාප්ත විය හැකිය. එසේම එන්නත්, ඖෂධ සහ වෙනත් ප්‍රතිශක්තිකරණ වලට ඇති ප්‍රතිරෝධය කෙරෙහි බලපෑම් කළ හැකිය.

    රටවල් 193 ක දැනට පවතින ඇල්ෆා සහ රටවල් 170 ක දැනට පවතින ඩෙල්ටා ද ඇතුළත්ව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් කොවිඩ් -19 වෛරස් ප්‍ර භේද හතරක් හඳුනාගෙන ඇත.

    මේ වන විට අලුතින් අධ්‍යයනයට ලක්ව ඇති ‘වූ‘ ප්‍රභේදය සමග එය පහක් දක්වා වර්ධනය වේ.

    කොලොම්බියාවේදී සොයා ගැනීමෙන් පසු අනෙකුත් දකුණු ඇමරිකානු රටවලින් සහ යුරෝපයෙන් ‘මූ‘ වාර්තා විය.

    ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පැවසුවේ එහි ගෝලීය ව්‍යාප්තිය අනුපිළිවෙළ සහිත සිද්ධීන් අතර සියයට 0.1 ට වඩා අඩු වී ඇති අතර කොලොම්බියාවේ එය සියයට 39 ක් බවයි.

  • පින්නවල සුරංගි ඇතින්න පැටවුන් දෙදෙනකුට උපත ලබා දෙයි

    පින්නවල සුරංගි ඇතින්න පැටවුන් දෙදෙනකුට උපත ලබා දෙයි

    මෙරට ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට පින්නවල අලි අනාථාගාරයේ අලි නිවුන් දරුවන් දෙදෙනෙකු අද (31) උපත ලැබීය. පින්නවල අනාථාගාරයේ ප්‍රකාශකයෙකු පැවසුවේ ‘සුරංගි‘ නම් වන කෙනෙර විසින් නිවුන් අලි පැටවුන් බිහි කළ බවයි.

    අලි පැටවුන් දෙදෙනාම පිරිමි අලි ඇතුන් බවත්, පළමුවැන්නා අලුයම 4.00 ට උපත ලැබූ බවත්, දෙවැන්න උපත ලැබුවේ පස්වරු 12.00 ට බවත් ඔහු පැවසීය

    මේ අතර වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුවේ උසස් නිලධාරියෙකු පැවසුවේ මෙම ගෘහස්ත අලි උපත ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ ලියාපදිංචි අලි ඇතුන් අතර ප්‍රථම උපත බවයි.

  • වසර 10කට පසු ‘රතු දත්ත පොත‘ එළිදකී

    වසර 10කට පසු ‘රතු දත්ත පොත‘ එළිදකී

    ශ්‍රී ලංකාවේ වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා පිළිබඳ රතු දත්ත පොත (Red Data Book) නව යාවත්කාලීන කිරීම් වසර 10කට පසු අවසන් කිරීමට පරිසර අමාත්‍යාංශය පියවර ගෙන ඇත.

    පරිසර අමාත්‍යාංශය පැවසුවේ රතු දත්ත පොතක් ශ්‍රී ලංකාවේ අවසන් වරට ප්‍රකාශයට පත් කළේ 2012 දී බවයි.

    ‘පිළිගත් ක්‍රමය අනුව එය සෑම වසර පහකට වරක් එය සංස්කරණය කර යාවත්කාලීන කළ යුතුයි‘ පරිසර අමාත්‍යාංශය පැවසීය.

    වසරකට පෙර මහින්ද අමරවීර මහතා පරිසර අමාත්‍යවරයා ලෙස වැඩ භාර ගත් විට රතු දත්ත පොත හැකි ඉක්මනින් යාවත්කාලීන කරන ලෙස අමාත්‍යාංශ නිලධාරීන්ට උපදෙස් දුන්නේය. අමාත්‍යවරයාගේ උපදෙස් පරිදි පරිසර අමාත්‍යාංශයේ ජෛව විවිධත්ව ඒකකය රතු දත්ත පොත සම්පුර්ණ කර ඇත.

    සාමාන්‍ය රතු දත්ත පොත් වර්ගීකරණයට කොටස් නවයක් ඇතුළත් වේ. වඳ වී යාම,Extinct (EX), වඳ වී යාම – වනයේ වඳ වී යාම,extinct – Extinct in the Wild (EW), වඳ වී යාමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති – තීරණාත්මක වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති,Extinct endangered – Critically Endangered (CR), දැඩි අවදානමේ වඳ වී යාම – වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විශේෂ,Extinct at high risk – Endangered (EN), වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති,Endangered Species – Vulnerable Species (VU), අවම සැලකිල්ල, Least Concern (LC), දත්ත හිඟකම,Data Deficient (DD) සහ වර්ගීකරණය නොකළ, Unclassified

    නව සංස්කරණය එළිදැක්වීම ලබන සිකුරාදා (සැප්තැම්බර් 3) අමාත්‍යාංශයේ දී අමාත්‍යවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සහ අමාත්‍යාංශ ලේකම් ආචාර්ය අනිල් ජාසිංහගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදු කිරීමට නියමිතය.

  • ඉන්දියාව කොවිඩ් පාලනය සියතට ගනී – ආසාදිතයින්ගේ දැවැන්ත අඩුවක්

    ඉන්දියාව කොවිඩ් පාලනය සියතට ගනී – ආසාදිතයින්ගේ දැවැන්ත අඩුවක්

    ගතවූ පැය 24 තුළ ඉන්දියාවේ කොවිඩ්-19 ආසාදිතයින් 42,909 ක් වාර්තා වී තිබේ. මේ වන විටත් අඛණ්ඩව දින 64 ක් තුළ පෙර පැවති නව ආසාදන 50,000ට වඩා අඩු ගණනක් වාර්තාවීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇති බව සෞඛ්‍ය හා පවුල් සුභසාධන අමාත්‍යංශය ඊයේ පැවසීය.

    මේ අතර, ගතවූ පැය 24 තුළදී එන්නත් මාත්‍රා 31,14,696ක් ලබාදීමත් සමඟ ඉන්දියාවේ කොවිඩ්-19 එන්නත් ආවරණය සඳුදා දිනයේදී මිලියන 63.43 ක් ලෙස වාර්තා වී ඇත. සඳුදා උදෑසන 7 දක්වා ලැබුණු තාවකාලික වාර්තාවලට අනුව එම අගය 63,43,81,358 ක් ලෙස සටහන් විය. එන්නත් විදුම් සැසි වාර 68,14,305ක් හරහා මෙය සාක්ෂාත් කර ගෙන ඇත.

    ඉන්දියාව පුරා කොවිඩ්-19 එන්නත්කරණය වේගවත් කිරීමට සහ පුළුල් කිරීමට මධ්‍යම රජය කැපවී සිටින බව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශය පවසයි. දැනට ඉන්දියාවේ සක්‍රීය රෝගී සංඛ්‍යාව 3,76,324 ක් වන අතර සක්‍රීය සිද්ධි ප්‍රතිශතය සමස්ත ධනාත්මක සිද්ධිවලින් 1.15 කි.

    ගතවූ පැය 24 තුළදී රෝගීන් 34,763 දෙනෙක් සුවය ලබා ඇති අතර, වසංගතය ආරම්භයේ සිට සුවය ලැබූ රෝගීන්ගේ එකතුව 3,19,23,405 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, ඉන්දියාවේ ප්‍රතිසාධන අනුපාතය 97.51% ක් වේ.

    ඉන්දියාව මේ වන විට පවත්වා ඇති පරීක්ෂණ සමුච්චිතය දශලක්ෂ 52.01කට වඩා වැඩිය. 2.41% ක්ව තිබූ සතියේ ධනාත්මකතා අනුපාතය පසුගිය දින 66 තුළ 3%ට වඩා අඩු මට්ටමකට පහළ බැස ඇත. දෛනික ධනාත්මකතා අනුපාතය 3.02% කි.
    අඛණ්බව දින 84ක දෛනික ධනාත්මකතා අනුපාතය 5%ට වඩා අඩු වී ඇති බව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශ දත්ත මගින් පෙන්වා දෙයි.

    Indianewsnetwork.com ඇසුරිණි.

  • පළිබෝධනාශක තහනමේ ගැසට් එකත් රිවස් වෙන ලකුණු

    පළිබෝධනාශක තහනමේ ගැසට් එකත් රිවස් වෙන ලකුණු

    වී වගාවේ දුඹුරු පැල කීඩෑ හානිය, බඩඉරිඟු වගාවෙි සේනා දළබු හානිය, අර්තාපල් වගාවේ දිලීර හානිය වැනි වසංගත රෝග සදහා පිළියමක් ලෙස රසායනික පළිබෝධ නාශක සීමිත ප්‍රමාණයක් ආනයනය කිරීමට අනුමැතිය ඉල්ලා කෘෂිකර්ම ඇමති මහින්ද ඇමැති මහින්දානන්ද අලුත්ගමගේ මහතා විසින් කැබිනට් සංදේශයක් ද ඉදිරිපත් කරනු ලැබ ඇති බව වාර්තා වේ.

    එම කෘෂි රසායන නිකුත් කිරීම කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා විසින් පත්කරනු ලබන නිලධාරීයකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ සිදු කිරීමට ද ඇමතිවරයා යෝජනා කර ඇත.

    වගාවන් සඳහා ස්වාභාවික පලිබෝධ නාශක මර්ධන ක්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කරන ලෙස රජය උපදෙස් දී ඇතත්, ඒ සම්බන්ධයෙන් බහුතර ගොවීන්ගේ පවතින්නේ අඩු පළපුරුද්දක් හා අඩු දැනුමක් බව ඇමතිවරයා පෙන්වා දී ඇත.

    පළිබෝධනාශක රෙජිස්ට්‍රාර් කාර්යාලයේ ලියාපදිංචි වී ඇති සහ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ පළිබෝධනාශක අනතුරුදායක වර්ගීකරණයට අනුව, තුන්වන හා හතරවන පන්තියේ පළිබෝධනාශක කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ තීරණයකට යටත්ව ආනයනය සඳහා අවසර දීමට මෙම කැබිනට් පත්‍රිකාව මගින් කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශය යෝජනා කර ඇත.

    ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවේ (සිපෙට්කො) කෘෂි රසායන අංශය මගින් හෝ දේශීය නියෝජිත සමාගම් වෙතින් එම කෘෂි රසායන ආනයනය කර, සිපෙට්කෝ කෘෂි රසායන අංශය සතු ගබඩාවල ගබඩා කිරීමටත්, කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ නිර්දේශය මත ගොවිජන සේවා මධ්‍යස්ථාන හරහා ඒවා අලෙවි කිරීමටත් මෙහිදී පියවර ගන්නා බවයි කෘෂිකර්ම අමාත්‍යවරයා සිය කැබිනට් සංදේශය මගින් පෙන්වා දී තිබෙන්නේ.

  • මාරාන්තික දකුණු අප්‍රිකා කොවිඩ් ප්‍රභේදය ලංකාවටත් රිංගලාද ? – පරීක්ෂණ ඇරඹෙයි

    මාරාන්තික දකුණු අප්‍රිකා කොවිඩ් ප්‍රභේදය ලංකාවටත් රිංගලාද ? – පරීක්ෂණ ඇරඹෙයි

    දකුණු අප්‍රිකාව ඇතුළු රටවල් ගණනාවක පැතිර යන ලොව මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති මාරාන්තිකම කොවිඩ් වයිරස ප්‍රභේදය ලෙස සැලකෙන C.1.2 ශ්‍රී ලංකාවටද පැතිර ඇත්දැයි සෙවීමට පරීක්ෂණ පවත්වන බව ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ ආසාත්මිකතා, ප්‍රතිශක්තිවේද සහ සෛල ජෛව විද්‍යා අධ්‍යයන අංශයේ ප්‍රධානී ආචාර්ය චන්දිම ජීවන්දර මහතා පැවැසීය.

    මෙම විකෘතිතාවයන් ශ්‍රී ලංකාවේදී සොයාගෙන නොමැති නමුත් මෙම විකෘති ප්‍රභේදය ගෝලීය වශයෙන් වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන බැවින් මෙරටසෞඛ්‍ය පද්ධතිය සීරුවෙන් තබා ඇති බව ද ඔහු පැවසුවේය.

    නව අධ්‍යයනයකට අනුව, දකුණු අප්‍රිකාවේ මුලින්ම සොයා ගත් සී .1.2 ප්‍රභේදය, දැනට සොයාගෙන ඇති අනෙකුත් සියලුම COVID ප්‍රභේද වලට වඩා ව්‍යාප්ත අතර දැනට පවතින COVID-19 එන්නත්වලට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් ද තිබිය හැකිය.

    දකුණු අප්‍රිකාවට අමතරව චීනය, එංගලන්තය, නවසීලන්තය, පෘතුගාලය, ස්විට්සර්ලන්තය, කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය සහ මොරිෂස් වැනි අනෙකුත් රටවල ද සී .1.2 ප්‍ර භේදය පැතිර ඇති බව තහවුරු වී තිබේ.

    පසුගිය මැයි මාසයේදී හදුනාගත් මෙම නව විකෘතිතා සහිත ප්‍රභේදය චීනයේ වූහාන් ප්‍රාන්තයෙන් හමුවූ කොවිඩ් ප්‍රභේදයට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි බවත්එ හි විකෘති භාවයේ ප්‍රමාණය සියයට 41.8ක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇති බවත් ආචාර්ය ජීවන්දර පැවසුවේය.

    දැනට පවතින ප්‍රමුඛතම ඩෙල්ටා ප්‍රභේදයට වඩා සී .1.2 අනතුරුදායකද යන්න විද්‍යාඥයන් අධ්‍යයනය කරමින් සිටින අතර මෙය සනාථ කිරීම සඳහා වැඩි වැඩියෙන් පර්යේෂණ කටයුතු සිදු වෙමින් පැවතුනි.

  • අත්‍යාවශ්‍ය ආහාර සැපයීමට අදාළ හදිසි නීති රෙගුලාසි ප්‍රකාශයට පත් කරයි

    අත්‍යාවශ්‍ය ආහාර සැපයීමට අදාළ හදිසි නීති රෙගුලාසි ප්‍රකාශයට පත් කරයි

    මහජන ආරක්ෂක ආඥා පනතේ 2වන වගන්තියෙන් පැවරී ඇති බලතල ප්‍රකාරව, එම ආඥා පනතේ ii වන කොටසේ විධිවිධාන බලාත්මක කරමින්, 5 වන වගන්තියේ විධිවිධාන ප්‍රකාරව සකස් කරන ලද, අත්‍යාවශ්‍ය ආහාර සැපයීමට අදාළ හදිසි නීති රෙගුලාසි අද මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

    වී, සහල්, සීනි ඇතුළු අත්‍යාවශ්‍ය ආහාර තොග සැඟවීම්, අධික මිල ගණන් අයකිරීම මගින් පාරිභෝගික ජනතාව අපහසුතාවයට පත්කරන වෙළඳපොළ  අක්‍රමිකතා වැළැක්වීම සඳහා රජයේ සහතික මිලට හෝ රේගුවේදී ආනයනය කළ මිල ගණන් පදනම් කරගෙන වී, සහල්, සීනි අතුළු අත්‍යවශ්‍ය ආහාර තොග මිලදීගෙන ජනතාවට සාධාරණ මිල ගණන්වලට ලබා දීමට බලය ලත් නිලධාරීන් කටයුතු කිරීමටත්, රාජ්‍ය බැංකුවලින් තොග මිලදී ගැනීමට ලබා දී ඇති ණය, ණය ලබාගත් අයගෙන් අයකරගැනීමටත් හැකි වන පරිදි මෙය ක්‍රියාත්මක කෙරේ.

    සාමාන්‍ය ජන ජීවිතය යථා පරිදි පවත්වාගෙන යාම සඳහා අවශ්‍ය වන්නාවූ වී, සහල්, සීනි ඇතුළු අනෙකුත්  පාරිභෝගික ද්‍රව්‍ය බෙදාහැරීම සම්බන්ධීකරණය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය සේවා කොමසාරිස් ජනරාල් වශයෙන් මේජර් ජනරාල් එම්. ඩී.එස්. පී. නිවුන්හැල්ල මහතා පත් කර ඇත.

  • ගැබිනි මවුවරුන් 4200කට කොවිඩ් – 900ක් රෝහල්වල

    ගැබිනි මවුවරුන් 4200කට කොවිඩ් – 900ක් රෝහල්වල

    මේ වන විටත් ශ්‍රී ලංකාවේ ගැබිනි මව්වරුන් 4200 ක් පමණ කොවිඩ් -19 වෛරසය ආසාදනය වී ඇති අතර ඔවුන්ගෙන් 900 දෙනකු දැනට වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටි බව පවුල් සෞඛ්‍ය කාර්යාංශයේ අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය චිත්‍රමලී ද සිල්වා මහත්මිය පැවසුවාය.

    අද (30) සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශය විසින් සංවිධානය කර තිබූ ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී ඇය කියා සිටියේ කොවිඩ් ආසාදිත ගැබිනි මව්වරුන් 32 දෙනෙකුට මේ දක්වා ජීවිත අහිමි වී ඇති බවයි.

    ගැබිනි මව්වරුන්ගෙන් 75% කට මේ වන විටත් කොවිඩ් එන්නත ලබා දී ඇති බව පැවසූ අධ්‍යක්ෂවරිය, සියලුම ගැබිනි මව්වරුන් සඳහා එන්නත් ලබා ගැනීම සඳහා ප්‍රාදේශීය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය හෝ ළඟම ඇති රෝහල වෙත යන දෙස ගැබිනි මවුවරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියාය.

    ජනාකීර්ණ ස්ථාන වලට නොයන ලෙසත් කොවිඩ් වැනි රෝග ලක්‍ෂණ ඇති පුද්ගලයින් ඇසුරු කිරීමෙන් වළකින ලෙසත් ඇය ගැබිනි මව්වරුන්ට අවවාද කළාය.

    ඇය පැවසුවේ කොවිඩ් ආසාදිත මවුවරුන් නිවසේ නිරෝධායනයට ලක් කළ යුත්තේ වෛද්‍යවරයෙකුගේ උපදෙස් මත පමණක් බවයි‍.

  • කොවිඩ්-19 ආසාදිත මරණ වාර්තාව යළිත් අලුත් වෙයි

    කොවිඩ්-19 ආසාදිත මරණ වාර්තාව යළිත් අලුත් වෙයි

    ශ්‍රී ලංකාවෙන් මෙතෙක් වාර්තා වූ වැඩිම කොවිඩ්-19 මරණ සංඛ්‍යාව සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා විසින් අද (30) තහවුරු කර තිබෙනවා. ඒ අනුව ඊයේ (29) දින කොවිඩ්-19 ආසාදනය වීමෙන් පුද්ගලයින් 216 දෙනකු මියගොස් තිබෙනවා.

    මෙම මරණ 216ත් සමග මෙරට සිදුවී ඇති සමස්ත කොවිඩ් මරණ සංඛ්‍යාව 8,991ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.

    ඊයේ සිදුව ඇති එම කොවිඩ් මරණ 216න් 101 දෙනෙකු කාන්තාවන් වන අතර සෙසු 115දෙනා පිරිමි පුද්ගලයින් වන බව සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා සඳහන් කරයි.

    මියගොස් ඇති පිරිස අතර වයස අවුරුදු 60 හෝ ඊට වැඩි 170 දෙනෙකු සිටින අතර වයස අවුරුදු 30ට අඩු පිරිමි පුද්ගලයින් 3 දෙනෙකු සහ කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු ද සිටින බව සෞඛ්‍ය අංශ නිකුත්කළ නිවේදනයේ දැක්වේ. එමෙන්ම මියගිය පුද්ගලයින්ගෙන් 41 දෙනෙක් අවුරුදු 30-59ක් අතර පුද්ගලයින් බව සෞඛ්‍ය අංශ පවසති.

  • ශ්‍රී ලංකාව මංගල පැරා-ඔලිම්පික් රන් පදකක්ම දිනා ගනී

    ශ්‍රී ලංකාව මංගල පැරා-ඔලිම්පික් රන් පදකක්ම දිනා ගනී

    පැරා ඔලිම්පික් උළෙලකදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රීඩකයකු දිනාගත් පළමු රන් පදක්කමට හිමි වාර්තාව තමා සතු කරගනිමින් ටෝකියෝ නුවරදී මේ දිනවල පැවැත්වෙන පැරලිම්පික් උළෙලේ එෆ් 46 කාණ්ඩයේ හෙල්ල විසි කිරීමේ ඉසව්වේදී නව ලෝක වාර්තාවක් පිහිටුවමින් රන් පදක්කම දිනා ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාවේ දිනේෂ් ප්‍රියන්ත අද (30 වැනිදා) සමත් විය.

    ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ ගජබා රෙජිමේන්තුව නියෝජනය කරන 35 හැවිරිදි දිනේෂ්, 2016 වසරේදී පැවැති රියෝ පැරලිම්පික් උළෙලේදී මීටර් 58.23 ක දුරක් හෙල්ල විසිකරමින් එෆ් 46 කාණ්ඩයේ ලෝකඩ පදක්කමට හිමිකම් කීවේය.

    2012 වසරේදී පැරා ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයට පා තැබූ ඔහු ගජබා ක්‍රීඩා සමාජය නියෝජනය කරන අතර ප්‍රදීප් නිශාන්ත ඔහුගේ පුහුණුකරු වශයෙන් කටයුතු කරයි.

    එක් අතක් වැලමිටට පහළින් හෝ ඉහළින් අහිමි ක්‍රීඩකයන් තරග වදින එෆ් 46 කාණ්ඩය යටතේ තරග වැදුණ දිනේෂ්, සිය තෙවැනි උත්සාහයේදී මිටර් 67.79 ක  දුරක් හෙල්ල විසිකරමින්  නව ලෝක වාර්තාව පිහිටුවේය. ඔහුගේ පළමු උත්සාහය මීටර් 62.58 ක් ලෙසද, දෙවැනි උත්සාහය  මීටර් 62.19 ක් ලෙසද සටහන් විය.

    එම ඉසව්වේදී දිනේෂ් ප්‍රියන්ත මීටර 67.79 වාර්තා කළ අතර රිදී සහ ලෝකඩ පදක්කම් දිනා ගත් ඉන්දීය ක්‍රීඩකයන් දෙදෙනා පිළිවෙලින් මීටර 64.35 ක් සහ 64.01 වශයෙන් වාර්තා කළහ.

    කවුද මේ දිනේෂ් ප්‍රියන්ත?

    හේරත් මුදියන්සේලාගේ දිනේෂ් ප්‍රියාන්

    ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ සේවය කරමින් සිටින අතරතුර 2008 වසරේදී දිනේෂ් ප්‍රියන්තගේ වම් අතට වෙඩි වැදී තිබේ. අතේ මාංශ පේශීවල ශක්තියට හානි වීම නිසා (Impaired muscle power) ඔහු අබාධිත ක්‍රීඩක කාණ්ඩයට ඇතුළත් වේ.

    අනුරාධපුරයෙන් බිහි වූ ක්‍රීඩකයෙකු වන දිනේෂ්, 2019 වසරේ ජනාධිපති ක්‍රීඩා සම්මාන උළෙලේදී වඩාත් කැපී පෙනෙන පැරා ක්‍රීඩකයා වශයෙන් සම්මානයට ලක් විය. 2018 වසරේදී ඉන්දුනීසියාවේ පැවති ආසියානු පැරා ක්‍රීඩා උළෙලේ සමාරම්භක අවස්ථාවට එක් වෙමින් ශ්‍රී ලංකා ධජය රැගෙන යනු ලැබුවේ ඔහු විසිනි.

    “මගේ සිහිනය සැබෑ වුණ එක ගැන හරිම සතුටුයි. ඒ ගැන කියන්න වචන නෑ.” යනුවෙන් ජයග්‍රහණයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා ධජය සිඹි දිනේෂ් පැවසීය.

    “මම පාසල් ශිෂ්‍යයෙකුව සිටියදීත්, පසුව හමුදාවෙදීත් කිසිම ක්‍රීඩාවක යෙදුනේ නැහැ. තුවාල වුණාට පස්සේ මම අවුරුදු හතරකට වැඩිය රෝහලේ සිටියා. ශ්‍රී ලංකාවේ යුද්ධය අතරතුර, 2008 දී මගේ අතේ තුන් පොළකට වෙඩි වැදුනා” යනුවෙන් දිනේෂ් සිය ජයග්‍රණයෙන් පසු කී බව‘ පැරාඔලිම්පික් නිල වෙබ්අඩවියේ වාර්තාවක සදහන් වේ.

    ‘‘මම පාබල හමුදාවේ සිටි නිසා එකම දවසෙදී මගේ යාළුවෝ බොහෝ දෙනෙක් තුවාල ලැබුවා. ඔවුන් එකිනෙකා සමග කතාබහ කරමින් රෝහලේ සිටියා. මට සුවය ලැබූ පසු විනෝදය සඳහා ක්‍රීඩාවක යෙදෙන්න අවශ්‍ය වුණා. මගේ බිරිඳ තමයි මට ඉන්න ලොකුම දිරි ගැන්වීම,” මට දරුවෝ තුන් දෙනෙක් ඉන්නවා. මගේ බිරිඳ ඔවුන් හොඳින් රැක බලා ගන්නවා. ඇය මා දිරි ගන්වනවා. අපේ බාලම දරුවට තාම මාස අටයි. මගේ බිරිඳ ඒ සියලු දේ ඉටු කරනවා. ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන්න ඇය මට නිදහස දී තිබෙනවා. මේ රන් පදක්කම වෙනුවෙන් මම මගේ බිරිඳට ස්තූතිවන්ත වෙනවා.”

    මේ අතර පැරාලිම්පික් රන් පදක්කම දිනා ගැනීමත් සමග ජනාධිපතිවරයාගේ සහ ආරක්ෂක ලේකම්වරයාගේ අනුමැතිය ඇතිව යුද හමුදාපතිවරයා විසින් දිනේෂ් ප්‍රියන්තව සාජන්ට් නිලයේ සිට බලලත් නිලධාරී 01 දක්වා උසස් කරනු ලැබ තිබේ.

  • ෆයිසර් එන්නත්කරණය යුද හමුදාවට ලබාදීමට අපි දැඩිව විරුද්ධයි – GMOA අවධාරණයෙන් කියයි

    ෆයිසර් එන්නත්කරණය යුද හමුදාවට ලබාදීමට අපි දැඩිව විරුද්ධයි – GMOA අවධාරණයෙන් කියයි

    යුද හමුදාවට එන්නත්කරණය සම්බන්ධ පූර්ණ බලය ලබා දීමේ තීරණය පිළිබදව සිය සංගමය දැඩි විරෝධය පළ කරන බව රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය අද (30) නිකුත් කළ මාධ්‍ය නිවේදනයක් මගින් අවධාරණය කරයි.

    මෙම අවිධිමත් වැඩපිළිවෙළ හැකි ඉක්මනින් නිවැරදි කිරීමට අවශ්‍ය කටයුතු ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලිඛිතව දැනුවත් කිරීමට තම සංගමය අද දින කටයුතු කළ බව ද එම නිවේදනයේ වැඩි දුරටත් සදහන් වේ.

    රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමය විසින් නිකුත් කළ එම නිවේදනය සම්පුර්ණයෙන් පහත දැක්වේ.

    ශ්‍රී ලංකාවේ එන්නත්කරණ වැඩපිලිවෙල ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මෙන්ම ජාත්‍යන්තර පැසසුමට ලක්ව සෞඛ්‍ය දර්ශක ලොව දියුණු රටවල මට්ටමට ගෙන ඒමට ඉවහල් වු ක්‍රමවේදයකි. නමුත් කොවිඩ් එන්නත්කරණ ක්‍රියාවලියේදි එම වැඩපිළිවෙළ ඉතා ආක්‍රමික ලෙස සිදු වන ආකාරය පිළිබද රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරින්ගේ සංගමය පෙන්වා දුනි.

    කොවිඩ් රෝගය යනු මහජන සෞඛ්‍ය හදිසි අවස්ථාවකි. එය පාලනය කිරීම සදහා තාක්ෂණික දැනුම ඇත්තේ සෞඛ්‍ය අංශයට වන අතර එන්නත්කරණ වැඩපිළිවෙළ සහ වසංගතය පාලනය සදහා එහි තාක්ෂණික තීන්දු තීරණ වසංගත රෝග විද්‍යා අංශය හා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශය ගත යුතුය.

    නමුත් වසංගත රෝග විද්‍යා අංශයේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනෙකු මත පමණක් පදනම්ව තීන්දු තීරණ ගැනීම නිසා උද්ගතව ඇති ගැටලුව පිළිබදව රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරින්ගේ සංගමය පසුගිය සිකුරාදා (27) නව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යතුමන් සමග පැවති සාකච්ඡාවේදි පෙන්වා දෙන ලදි.

    එහිදි රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරින්ගේ සංගමය ඉල්ලා සිටියේ වසංගත පාලනය හා එන්නත්කරණ වැඩපිළිවෙළ සදහා නායකත්වය සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශය ලබා දිය යුතු බවත්, එන්නත්කරණ වැඩපිළිවෙළ ඇතුළු වසංගත පාලනය පිළිබද තීන්දු තීරණ වසංගත රෝග විද්‍යා ඒකකයේ ප්‍රධාන වගකීම් 6 අනුව විශේෂඥ කමිටු 6 ක් පිහිටුවා, මහජන සෞඛ්‍ය නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්, විශේෂඥ වෛද්‍ය එස්. එම්. ආනෝල්ඩ් මහතාගේ ඍජු අධීක්ෂණයෙන් සිදු විය යුතු බවත්ය.

    තවද රට පුරා විහිදි ඇති අපගේ ශාඛා සංගම් පෙන්වා දෙන පරිදි ප්‍රමාණවත් තරම් එන්නත් මාත්‍රා සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරි කාර්යාල සහ රෝහල් වලට නිකුත් කර නොමැති මොහොතක රාජ්‍ය ඖෂධ නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපතිතුමන් ඇතුළු විවිධ පාර්ශව මාධ්‍යයට පැමිණි සිදු කරන ප්‍රකාශ වලින් ජනතාව දැඩි අපහසුතාවයට පත් වී ඇත.

    මේ මොහොතේ සෞඛ්‍ය අංශය වයස අවුරුදු 60 ට වැඩි ජනතාවට ප්‍රමුඛත්වය දෙමින් එන්නත්කරණය කිරීම සදහා එන්නත් මාත්‍රා නිකුත් කර ඇති මොහොතක වයස අවුරුදු 30 ට වැඩි සියලු දෙනාහට ඕනෑම මාත්‍රාවෙන් ලබාගැනිමට හැකි බව මාධ්‍ය වෙත ප්‍රකාශ සිදු කළ ද, එලෙස ප්‍රමාණවත් ලෙස මාත්‍රා සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරි කාර්යාල සහ රෝහල් වෙත ලබා දී නැත. එමගින් සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරීන් සහ එන්නත්කරණය සඳහා යොමුව ඇති රෝහල් අද වන විට දැඩි අසීරුතාවයකට පත්ව ඇත.

    එලෙස යම් පාර්ශ්වයකට යෝජනාවක් ඇත්නම් එම යෝජනාව සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ විශේෂඥ වෛද්‍ය එස්. එම්. ආනෝල්ඩ් මහතාගේ කේන්ද්‍රිය නායකත්වයෙන් යුත් වසංගත රෝග විද්‍යා අංශයේ එන්නත්කරණ කමිටුව වෙත යොමු කළ යුතු බවත්, එමගින් ජනතාව  සහ සෞඛ්‍යය අංශය අපහසුතාවයට පත්වීම වලක්වාගත හැකි බවත් අපි පෙන්වා දෙමු.

    එමෙන්ම ඊයේ (29) දිනයේ මාධ්‍ය වාර්තා අනුව ෆයිසර් (Pfizer) එන්නත ලබා දීමේ පූර්ණ බලය යුද හමුදාවට ලබා දුන් බව හමුදාපතිතුමන් ප්‍රකාශ කළ බව සදහන් වේ.

    මෙම එන්නත්කරණ වැඩිපිළිවෙලේදි එන්නත් ලබා දිය යුතු ක්‍රමවේදය, එන්නත් බෙදා හැරීම සහ එන්නත් ලබා දීම සෞඛ්‍ය අංශ මගින් සිදු විය යුතු ක්‍රියාවක් බවත්, ඊට අදාළ සියලු තීන්දු තීරණ සෞඛ්‍යය නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් විශේෂඥ වෛද්‍ය එස්. එම්. ආනෝල්ඩ් මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් පිහිටවූ එන්නත්කරණය පිළිබඳ වසංගත රෝග විද්‍යා අංශයේ කන්ද්‍රිය ස්ථානයකින් සිදු විය යුතු  බවත් අවධාරණය කරන අතර, මෙලෙස යුද හමුදාවට එන්නත්කරණය සම්බන්ධ පූර්ණ බලය ලබා දීමේ තීරණය පිළිබද දැඩි විරෝධය අපි පල කර සිටිමු.

    මෙම අවිධිමත් වැඩපිළිවෙළ හැකි ඉක්මනින් නිවැරදි කිරීමට අවශ්‍ය කටයුතු ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යතුමන් ලිඛිතව දැනුවත් කිරීමට අද දිනයේ අප කටයුතු කරනු ලැබීය.

    ජාත්‍යන්තරයේ පැසසුමට ලක්ව ඇති අපගේ එන්නත්කරණ වැඩපිළිවෙල හා සෞඛ්‍ය අංශය මෙතෙක් ඒම පැසසුමට ලක්වුයේ සෞඛ්‍ය අංශය විසින් ලබා දුන් නායකත්වය තුලින් බව නැවතත් අවධාරණය කර සිටිමු.

  • පුනර්ජනනීය බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ ඉන්දිය – ඇමෙරිකා සහයෝගය නව මාවතකට

    පුනර්ජනනීය බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ ඉන්දිය – ඇමෙරිකා සහයෝගය නව මාවතකට

    පුනර්ජනනීය බලශක්තිය අතින් ඉන්දියාව වේගයෙන් වර්ධනය වන රටක් බව මධ්‍යම ආණ්ඩුවේ විදුලිබල ඇමති ආර්කේ සිං දේශගුණය සඳහා වූ ඇමරිකානු විශේෂ ජනාධිපති නියෝජිත ජෝන් කෙරීට පැවසීය.

    ඊයේ (බ්‍රහස්පතින්දා) සවස මධ්‍යම රජයේ විදුලිබල හා නව හා පුනර්ජනනීය බලශක්ති අමාත්‍ය ආර්කේ සිං සමඟ දුරකථනයෙන් කළ සාකච්ඡාවේදී ජෝන් කෙරී හරිත බලශක්ති සඳහා ඉන්දියාවේ උත්සාහය සහ ජයග්‍රහණ අගය කළේය.

    දුරකථන සාකච්ඡාවේදී, හරිත බලශක්තියෙ හි ගෝලීය නායකයෙකු ලෙස නැගී සිටීමට ඉන්දියාවේ සැලැසුම ගැන සිං කෙරීට දැනුම් දුන් බව නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ඇමැති සිං කියා සිටියේය.

    පාරිසරික ගැටලු සඳහා අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි ඉහළම වැදගත්කමක් ලබා දෙන බව ඔහු කෙරීට අවධාරණය කළේය. බලය සහ තාක්‍ෂණය සඳහා නවෝත්පාදන ක්ෂේත්‍රයන්හිදී ඉන්දියාවට සහ එක්සත් ජනපදයට එකට කටයුතු කළ හැකි බව සිං කෙරීට යෝජනා කළේය. පුනර්ජනනීය බලශක්ති ගබඩා කිරීමේ පිරිවැය අඩු කිරීමේ අවශ්‍යතාවය ද සිං පෙන්වා දුන්නේය.

    පොසිල ඉන්ධන (grey hydrogen) වෙනුවට හරිත හයිඩ්‍රජන් ආදේශ කිරීමේ රජයේ කැපවීමේ කොටසක් ලෙස රසායනික පොහොර යෙදීමෙහිදී හා පිරිපහදු කිරීමේදී හරිත හයිඩ්‍රජන් භාවිතා කිරීම අනිවාර්ය කිරීමට ඉන්දියාව යෝජනා කරන බව ද සිං කෙරීට දැනුම් දුන්නේය.

    (green hydrogen – හරිත හයිඩ්‍රජන් යනු අඩු කාබන් බලශක්ති ප්‍රභවයන් මඟින් ජනනය වන විදුලිය සහිත ජලය විද්‍යුත් විච්ඡේදනය කිරීමෙන් ලබා ගන්නා හයිඩ්‍රජන් නිපදවන ඉන්ධනයකි – පරිවර්තක)

    පුනර්ජනනීය බලශක්ති ධාරිතාව අතින් ඉන්දියාව වේගයෙන් වර්ධනය වන රටකි.

    ස්ථාපිත සූර්‍ය හා සුළං බලාගාර ධාරිතාවයෙන් ගිගාවොට් 100 ඉක්මවා ඉන්දියාව මෑතකදී අත්පත් කරගත් ජයග්‍රහණය ගැන ඉන්දිය විදුලිබල ඇමති වරයා ජෝන් කෙරීට දැනුම් දුන්නේය. ජල විදුලි ධාරිතාවය එකතු කිරීමත් සමඟ ස්ථාපනය කරන ලද සමස්ත පුනර්ජනනීය බලශක්ති ධාරිතාවය මෙගාවොට් 147 කි. තවද, පුනර්ජනනීය බලශක්ති ධාරිතාවයෙන් ගිගාවොට් 63ක් සැපයීම වෙනුවෙන් බලාගාර ඉදිවෙමින් පවතින අතර එමඟින් පුනර්ජනනී බලශක්ති ධාරිතාව එකතු කිරීමේ දී ඉන්දියාව වේගයෙන් වර්ධනය වන රටක් බවට පත් වේ.

    මිලෙන් තරඟකාරී හරිත හයිඩ්‍රජන් නිෂ්පාදනය සක්‍රීය කිරීම සඳහා ‘ජාතික හයිඩ්‍රජන් බලශක්ති මෙහෙයුම‘ (National Hydrogen Energy Mission) දියත් කර ඇති බව සිං කෙරීට දන්වා සිටියේය. හයිඩ්‍රජන් ඉන්ධනයක් ලෙස ශක්‍ය ලෙස භාවිතා කිරීමේ මාවත සකස් කිරීම සඳහා ඉදිරි මාස 3-4 තුළදී ඉන්දියාව හරිත හයිඩ්‍රජන් සඳහා තරඟකාරී ලංසු තබන බව ද ඔහු ඇමෙරිකානු විශේෂ නියෝජිත ජෝන් කෙරීට දැනුම් දුන්නේය.

    බැටරි බලශක්ති ගබඩා කිරීම සඳහා යෙදවුම් ද්‍රව්‍ය සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා ලිතියම් සඳහා විකල්ප සැපයුම් දාමයක් සැකසීමට ඉන්දියාව සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය කටයුතු කළ යුතු බව සිං තවදුරටත් යෝජනා කළේය. බලශක්ති සංක්‍රාන්තිය පිළිබඳ සාකච්ඡා ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා සිං සහ කෙරී ඉදිරියේදී මුණ ගැසීමට බලාපොරොත්තු වේ.

    indianewsnetwork.com ඇසුරිණි

  • එංගලන්තය ප්ලාස්ටික්වලට එරෙහිව යුධ ප්‍රකාශ කරයි !

    එංගලන්තය ප්ලාස්ටික්වලට එරෙහිව යුධ ප්‍රකාශ කරයි !

    “ප්ලාස්ටික් වලට එරෙහි යුද්ධය –war on plastic ” ලෙස හඳුන්වන ව්‍යාපෘතියේ එක් අංශයක් ලෙස ‘එක් වරක් පමණක් භාවිතා කරන‘ ප්ලාස්ටික් උපකරණ තහනම් කිරීමට එංගලන්තය සැලසුම් කර තිබෙනවා.

    ඒ අනුව එක් වරක් භාවිතා කළ හැකි ප්ලාස්ටික් හැදි, ගෑරුප්පු, පිඟන් කෝප්ප සහ පොලිස්ටිරින් කෝප්ප තහනම් කිරීම එංගලන්තයේ සැලසුමයි.

    රජය පැවසුවේ මෙම පියවර කසළ අවම කිරීමට සහ සාගර වල ඇති ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය අඩු කිරීමට උපකාරී වන බවයි.

    මෙම ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ උපදේශනයක් සරත් සෘතුවේ දී ආරම්භ කිරීමට නියමිතව තිබෙන නමුත් පරිසර ක්‍රියාකාරීන් පැවසුවේ වඩාත් හදිසි හා පුළුල් ක්‍රියාමාර්ගයක් අවශ්‍ය බවයි.

    ස්කොට්ලන්තය, වේල්සය සහ උතුරු අයර්ලන්තය දැනටමත් එක් වරක් පමණක් භාවිතා කරන ප්ලාස්ටික් ගෑරුප්පු සහ හැදි තහනම් කිරීමට සැලසුම් කර ඇති අතර යුරෝපා සංගමය පසුගිය ජූලි මාසයේදී එවැනිම තහනමක් ක්‍රියාත්මක කළේය. මේ තත්ත්වය හමුවේ එංගලන්තයේ ඇමතිවරුන්ට ද එවැනිම ක්‍රියාමාර්ගයක් ගැනීමට බලපෑම් එල්ල විය.

    රජයේ සංඛ්‍යා ලේඛනවලට අනුව සාමාන්‍යයෙන් සෑම වසරකම එංගලන්තයේ සෑම පුද්ගලයෙක්ම එක් වරක් භාවිතා කළ හැකි ප්ලාස්ටික් පිගන් 18 ක් සහ එක් වරක් භාවිතා කළ ප්ලාස්ටික් ගෑරුප්පු 37 ක් භාවිතා කරයි.

    2022 අප්‍රේල් මාසයේ සිට ප්ලාස්ටික් බෝතල් මත තැන්පතු ආපසු ලබා දීමේ යෝජනා ක්‍රමය වැනි ප්ලාස්ටික් දූෂණයට මුහුණ දීම සඳහා නව පරිසර පනත් කෙටුම්පත යටතේ දැනටමත් පියවර ගෙන ඇති අතර මෙම නව සැලැස්ම අතිරේක මෙවලමක් වශයෙන් සැලකේ.

    මෙම යෝජනා තුළ ප්ලාස්ටික් කෝපි කෝප්ප ගැන සඳහනක් නැති නමුත් පසුවට තවත් භාණ්ඩ ඇතුළත් කළ හැකි බව පැවසේ.

    පරිසර ලේකම් ජෝර්ජ් යුස්ටීස් පැවසුවේ, ප්ලාස්ටික් වලින් අපේ පරිසරයට වන හානිය කවුරුත් දැක ඇති බවයි.

    “අපේ උද්‍යාන හා හරිත අවකාශයන් හරහා නොසැලකිලිමත් ලෙස විසිරී ඇති ප්ලාස්ටික් වලට මුහුණ දීමට සහ වෙරළ තීරය සුරක්ෂිත කර ගැනීමට මෙවැනි පියවරක් අවශ්‍ය බව අපගේ වැටහීමයි‘ පරිසර අමාත්‍යවරයා පැවසීය.

    ඔහු තවදුරටත් මෙසේ ද පැවසීය: ” විවිධාකාර නීති හා ක්‍රමෝපායන් හා තිරසර විකල්ප හදුන්වාදීම මගින් අපි ප්ලාස්ටික් මත නැඹුරුවීම දැඩි සේ පාලනය කර තිබෙනවා. භාණ්ඩ රැගෙන යන මළු සදහා අතිරේක ගාස්තුවක් පැනවීම මගින් ප්‍රධාන සුපිරි වෙළඳ සැල් වල ප්ලාස්ටික් බෑග් භාවිතය 95% කින් අඩු කර ගෙන තිබෙනවා. අපේ ස්වාභාවික පරිසරය විනාශයට පත්කරන ප්ලාස්ටික් අනවශ්‍ය ලෙස භාවිතය මැඩපැවැත්වීමට මෙම සැලසුම් අපට උපකාරී වුණා”

    නමුත් මෙම තහනම නීතියක් බවට පත්වීමට වසරක් පමණ ගත විය හැකිය. ඒ සදහා පාර්ලිමේන්තුව හරහා නීති සම්පාදනය කිරීම අවශ්‍ය වන අතර, එය බලාත්මක වීමට 2023 අප්‍රේල් පමණ කාලය ගත විය හැකිය.

    මේ ප්‍රමාදකාරී තත්ත්වය හමුවේ උද්ඝෝෂකයින් රජයට බලකර ඇත්තේ කඩිනමින් පියවර ගන්නා ලෙසයි.

    ප්ලාස්ටික් තහනම සදහා ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රචාරක කණ්ඩායමක සාමාජිකාවක වන ජෝ මෝර්ලි පැවසුවේ ‘‘මම මෙම ප්‍රවෘත්තිය සාදරයෙන් පිළිගන්නවා. නමුත් එය “අයිස් කුට්ටියේ කෙළවරක්” පමණක් බවයි.

    ඇය තවදුරටත් මෙසේ පැවසුවාය: “අපට බොහෝ දුරට රජය ඉදිරියට යාමට අවශ්‍යයි, අපි ප්ලාස්ටික් අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටිනවා. අප මේ අර්බුදය අවසන් කළ යුතුයි. අපි ඇත්තෙන්ම පාරිසරික අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටිනවා. අපේ සාගර ප්ලාස්ටික් වලින් පිරී ඇති අතර, ඒවා නිසා සාගර ජීවීන් විනාශයට පත් වෙනවා. ප්ලාස්ටික් අපේ පරිසර පද්ධතියට හානි කරන අතර ඒවා ඇත්ත වශයෙන්ම මිනිස් සෞඛ්‍යයට තර්ජනයක්” ඇය පැවසුවාය.

    Friends of the Earth නම් සංවිධානයේ ප්‍රබල සාමාජිකාවක වන Kierra Box ද තම කනස්සල්ල පළ කළාය.

    ඇය මෙසේ පැවසුවාය: “ සියලු ප්ලාස්ටික් දූෂණය අවසන් කරන බව පැවසීමට අපට සමස්ත ප්‍රවේශයක් ගැනීම අවශ්‍යයි. අපි කරන්න යන්නේ එක් වරක් භාවිතා කරන සියලුම නිෂ්පාදන ප්‍රමාණය විශාල ලෙස අඩු කිරීමයි. එයත් එක්තරා දුරකට සහනයක්. නමුත් මෙය අවසානය නොවේ. අපි තවත් බොහෝ දුර ගමන් කළ යුතුයි. එය ප්‍රමාද කිරීමට කාලයක් නැහැ. සියල්ල කඩිනමින් සිදුවිය යුතුයි‘‘

    බී.බී.සී වාර්තාවක් ඇසුරිනි

  • ලෝකය කෙළවරේම පිහිටි දූපත සොයා ගනී

    ලෝකය කෙළවරේම පිහිටි දූපත සොයා ගනී

    ලෝකයේ උතුරු කෙළවර වශයෙන් සැලකෙන උත්තරාර්ධ ගෝලයේ වඩාත්ම ඈතින් පිහිටි දූපත විද්‍යාඥයින් විසින් සොයා ගෙන තිබෙනවා. ග්‍රීන්ලන්ත වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි වර්ග මීටර් 60×60 ප්‍රමාණයෙන් යුත් මෙම දූපත සොයා ගෙන ඇත්තේ පසුගිය ජූලි මාසයේදීයි.

    පසුගිය ජූලි මාසයේදී විද්‍යාඥයන් එහි ගොස් ඇත්තේ 1978 සිට දන්නා ඕඩාක් දූපත යැයි සිතන සාම්පල එකතු කිරීම සඳහා යි. නමුත් ආක්ටික් දූපත් ලියාපදිංචි කිරීම භාරව සිටි ඩෙන්මාර්ක නිලධාරියා සමඟ ඔවුන් සිය ස්ථානය පරීක්‍ෂා කරන විට ඔවුන් සිටියේ මීටර් 800ක් උතුරේයි. ඔවුන් පවසන්නේ, මෙම දූපත උතුරු ධ්‍රැවයට ආසන්නතම ගොඩබිම බවයි.

    කෝපන්හේගන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ග්‍රීන්ලන්ඩ්හි ආක්ටික් මධ්‍යස්ථානයේ මොර්ටන් රාෂ් බීබීසී වෙත පැවසුවේ, “මම සම්බන්ධීකරණය කරමින් සිටි ඩෙන්මාර්ක-ස්විට්සර්ලන්ත පර්යේෂණ ගවේෂණයකදී මෙම දූපත සොයා ගත්තා. ‘උතුරේ දූපත‘ ලෙස කලින් හැඳින්වූ ඔඩාක් දූපතට යාමට අපට වෙනත් බොහෝ දේ අවශ්‍ය වුණා. මෙම අතිශය ආන්තික පරිසරයට අනුවර්‍තනය වන නව විශේෂයන් සෙවීම සඳහා මෙම දිවයින තව දුරටත් ගවේෂණය කිරීමට අවශ්‍ය” බවයි.

    “කුඩා හෙලිකොප්ටරයක අපි හය දෙනෙක් සිටියා. අපි ඕඩාක් දූපතේ ස්ථානයට ළඟා වූ විට අපට එය සොයා ගැනීමට නොහැකි වුණා” යනුවෙන් ඔහු පැවසූ අතර, එහි සිතියම් ඉතා නිවැරදි නොවන බව ද ඔහු පැවසීය.

    “ඉතින්, අපි දැන් දූපත සෙවීමට පටන් ගත්තා. ඉතා උද්යෝගිමත් මිනිත්තු කිහිපයකට පසු, අපි අමුතු නොවැසුණු මඩ ගොහොරුවක්, මොරෙයින් නිධි සහ සෑම පැත්තකින්ම මුහුදු අයිස් සහිත බොරළු ගොඩට ගොඩ බැස්සා. නමුත් එතරම් මිත්‍රශීලී ස්ථානයක් නොවේ. විශේෂඥයින් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමෙන් පසුව, ලෝකයේ ඈතම දූපත අප සොයාගත්තේ අහම්බෙන් බව අපට දැන් වැටහී තිබෙනවා.”

    රාෂ් මහතා බීබීසියට පැවසුවේ විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටි කෝණයකින් එය “ලොකු දෙයක් නොවන” බවයි.

    විද්‍යාඥයින්ට දැන් අවශ්‍ය වී ඇත්තේ ග්‍රීන්ලන්තයේ “උතුරු දෙසින් පිහිටි දූපත” යන අර්ථය ඇති ‘‘කෙකර්තාක් අවනර්ලෙක්‘ නමින් මෙම දූපත නම් කිරීම යි.

    බී.බී.සී ඇසුරිණි