Category: සුපිරි Cases

  • ඇවන්ට්ගාඩ් සභාපති සමග දුරකතන සංවාදය ගැන ‘දිල්රුක්ෂි ඩයස් වික්‍රමසිංහ‘ යළි කතා කරයි

    ඇවන්ට්ගාඩ් සභාපති සමග දුරකතන සංවාදය ගැන ‘දිල්රුක්ෂි ඩයස් වික්‍රමසිංහ‘ යළි කතා කරයි

    පසුගිය කාලයේ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව විසින් පවරන ලද නඩු සියල්ල යුක්ති සහගත කිරීමට තමාට සාක්ෂි ඇති බව එහි හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරිය දිල්රුක්ෂි ඩයස් වික්‍රමසිංහ පවසයි.

    එම කොමිෂන් සභාව විසින් එවක ගොනු කරන ලද නඩු 45 ක් පමණ ඉවත් කර ගැනීමට සිදුව ඇත්තේ සාක්ෂි නොමැතිකම නිසා නොව තාක්ෂණික කාරණයක් හේතුවෙන් යැයි ඇය කියා සිටියේ BBC සිංහල සේවය වෙත අදහස් දක්වමිනි.

    “ඒ නඩු සියල්ල දැම්මේ ඉතාමත් හොඳට පැහැදිලිවම සාක්ෂි තිබෙන නිසා.”

    “මහජන අධිකරණයක් ඉදිරියේ සාක්ෂි පෙන්නලා මට අද වුණත් මේ නඩු ඔප්පු කරන්න පුළුවන්. සෑම නඩුවක්ම පවරා තිබෙන්නේ සාක්ෂි ඇතුව, ඒක මම වගකීමෙන් කියනවා.” යනුවෙන් හිටපු සොලිසිටර් ජනරාල්වරියක් ද වන දිල්රුක්ෂි ඩයස් වික්‍රමසිංහ වැඩිදුරටත් සඳහන් කළාය.

    අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව විසින් අදාළ චෝදනා ගොනු කරනු ලැබීමේදී ඒවාට අත්සන් තබා තිබුණේ එක් කොමසාරිස්වරයෙක් පමණි. වසර 21 පුරා අනුගමනය කර තිබුණු එම ක්‍රමවේදයේ නෛතික ගැටලුවක් නොමැති බව කොමිෂන් සභාවේ එවක තීන්දුව වී තිබිණි.

    එහෙත් අනෝමා පොල්වත්ත එදිරි නඩු තීන්දුව අනුව යමින්, කොමිෂන් සභාවේ කොමසාරිස්වරුන් තිදෙනාගේම පූර්ණ ලිඛිත අනුමැතිය නොමැතිව නඩු පැවරිය නොහැකි බවට කොමිෂන් සභාවේ නව පාලනාධිකාරිය මෑතදී ප්‍රතිපත්තිමය තීන්දුවක් ගැනීමත් සමග ඉහත කී නඩුවලට අදාළ චෝදනා පත්‍ර ඉවත් කර ගැනීමට සිදුව ඇත.

    ඇවන්ට්ගාඩ් සහ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ

    හමුදා අත්අඩංගුවට ගැනීම් ගැන එවක ජනධිපතිගේ නොසතුට

    අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරිය ඉහත කී අදහස් පළ කළේ ඇය සහ ඇවන්ට්ගාඩ් සභාපති නිශ්ශංක සේනාධිපති අතර සිදු වූ දුරකතන සංවාදය සංස්කරණය කර ඇති බව තහවුරු වීමත් සමගය.

    “එතකොට මම ඇවන්ට්ගාඩ් නඩුව ගැන කියන්නම්. ඒ නඩුව සම්බන්ධයෙන් නීතිඥවරු 12 දෙනෙක් කටයුතු කළා. එහිදී අවසාන තීරණය ගත්තේ හිටපු නීතිපතිවරයා.”

    “අලුතෙන් සාක්ෂි හදන්න දෙයක් නැහැ. ඉතාම සරල දෙයක්… අල්ලස් කොමිසමේ නඩු දැම්මේ, ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය කඩලා කියලා. ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය කඩලා නැතිනම්, ‘මෙන්න ලිපිගොනු, මෙන්න ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලිය’ කියලා පෙන්නන්න විතරනේ තියෙන්නේ.” යනුවෙන් වැඩිදුරටත් අදහස් දක්වමින් අල්ලස් කොමිසමේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරිය දිල්රුක්ෂි ඩයස් වික්‍රමසිංහ සඳහන් කළාය.

    “ඒ නඩුවේ චෝදනා පත්‍රය පවා හැදුවේ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවෙන්, අල්ලස් කොමිසමෙන් නෙවෙයි. ඒ නිසා හෙට උනත් ඒ නඩු යළි පවරන්න කිසිම බාධාවක් නැහැ.”

    ඇවන්ට්ගාඩ් සමාගමට පාවෙන අවි ගබඩාවක් පවත්වාගෙන යාමට ඉඩ දී රජයට රුපියල් කෝටි 1,140 ක පාඩුවක් කළ බවට එවක චෝදනා එල්ල විය.

    ආරක්ෂක අමාත්‍යංශයේ හිටපු ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ද අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව පවරා තිබූ අදාළ නඩුවේ චූදිතයෙකු වූ අතර ඔහු ඇතුළු 8 දෙනෙකු ඉන් නිදහස් කිරීමට අධිකරණය තීන්දු කළේ 2019 සැප්තැම්බරයේදීය.

    නිශ්ශංක සේනාධිපති අදාළ චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර එවක ආණ්ඩුව රාජපක්ෂ පවුලෙන් හා එම පවුලට සම්බන්ධ පුද්ගලයන්ගෙන් පළිගැනීමේ අරමුණින් ඔවුන්ට එරෙහිව නඩු පැවරූ බව ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ පවසයි.

    නිශ්ශංක සේනාධිපති සමග දුරකතන සංවාදය

    සිංගප්පුරුවේ සිටින නිශ්ශංක සේනාධිපති
    එවක සිංගප්පූරුවේ සිටියේ යැයි පැවසුනු නිශ්ශංක සේනාධිපති

    අල්ලස් කොමිසමේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරිය සහ ඇවන්ට්ගාඩ් සභාපති නිශ්ශංක සේනාධිපති අතර සිදු වූ දුරකතන සංවාදයක් ඔහු විසින් පටිගත කරනු ලැබ පසුව එය සංස්කරණය කර ඇති බව පරිපාලන අභියාචනා විනිශ්චය සභාව මේ වන විට තහවුරු කර තිබේ.

    2019 සැප්තැම්බර් මස, එවක අධිකරණයට අවශ්‍යව සිටි සැකකරුවකු වූ නිශ්ශංක සේනාධිපති විසින්, දිල්රුක්ෂි ඩයස් වික්‍රමසිංහ සමග කළ දුරකතන සංවාදයක් සිංගප්පුරුවේ සිට යූටියුබ් වෙත මුදා හරිනු ලැබීය.

    ඒ වන විට සොලිසිටර් ජෙනරාල්වරියක් වශයෙන් කටයුතු කළ දිල්රුක්ෂි ඩයස් වික්‍රමසිංහගේ සේවය වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි අත්හිටුවීමට රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව කටයුතු කළේය.

    වැඩ තහනම් කර අනිවාර්ය නිවාඩු යවා සිටි ඇය යළි සේවයේ පිහිටුවන ලෙස පරිපාලන අභියාචනා විනිශ්චය සභාව, රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව වෙත දැනුම් දී ඇතත් ඇය ජුලි 30 වෙනිදා විශ්‍රාම ගැනීමේ සීමාවට ළඟා විය.

    අදාළ පටිගත කිරීම තමා විසින් තම සිතැඟි පරිදි සංස්කරණය කළ බව මූලික විමර්ශන අතරතුර නිශ්ශංක සේනාධිපති ප්‍රකාශයක් ඔස්සේ පිළිගෙන ඇති බව පරිපාලන අභියාචනා විනිශ්චය සභා තීන්දුවේ වැඩි දුරටත් සඳහන් වේ.

    සංවාදයේ සංස්කරණය නොකළ හඬ පටයක් ඉදිරිපත් කිරීමට ඔහුට අවස්ථාව ලබා දී ඇතත් එය ලබා දීමට ඔහු අසමත් වී ඇති බවත් එහි දැක්වේ.

    එවක ආණ්ඩුවේ ඇමතිවරයෙකු වූ වජිර අබේවර්ධන සමග රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රයක් අතරතුර නිශ්ශංක සේනාධිපති වජිර අබේවර්ධනගේ දුරකථනය වෙතින් ලබාදුන් ඇමතුමක් මගින් ඇය උගුලකට හසුකරගෙන ඇති බව පරීක්ෂණයේදී තහවුරු වී ඇතැයි සන්ඩේ ටයිම්ස් පුවත්පත වාර්තා කර තිබේ.

    වජිර අබේවර්ධන සිය දුරකතනය දිල්රුක්ෂි ඩයස් වෙත දිගු කර නිශ්ශංක සේනාධිපතිට ඇය සමඟ කතා කිරීමට අවශ්‍ය බව සඳහන් කර ඇතැයි සන්ඩේ ටයිම්ස් වාර්තාවේ වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ.

    ඒ සම්බන්ධයෙන් BBC සිංහල සේවය වෙත අදහස් දක්වමින් හිටපු සොලිසිටර් ජනරාල් දිල්රුක්ෂි ඩයස් වික්‍රමසිංහ කියා සිටියේ එම දුරකතන සංවාදයේදේ තමා ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වූ බවය.

    “නිදාගෙන ඉන්න සිංහ ධේනුවක් නැගිට්ටවන්න එපා”

    ඇවන්ගාඩ්-දිල්රුක්ෂි හඬ පටය : මෙතෙක් සිදුවූ කරුණු
    ඡායාරූප ශීර්ෂ වැකිය,දිල්රුක්ෂි ඩයස් 2019 සැප්තැම්බර් මස ෆේස්බුක් හි තැබූ සටහනක්

    කෙසේ නමුත් අදාළ හඬ පටයේ සත්‍ය අසත්‍යතාව “පැය කිහිපයක්” ඇතුළත සොයා ගැනීමට හැකිව තිබියදී ඒ සඳහා 2019 සැප්තැම්බර් මස සිට මේ දක්වා වසර දෙකකට ආසන්න කාලයක් ගනු ලැබීම පිළිබඳ ඇය සිය කණගාටුව පළ කළාය.

    “රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව කියන්නේ රජයේ නිලධාරීන්ගේ පත්වීම්, විනය බලධාරියා වගේම රජයේ නිලධාරීන්ගේ ආරක්ෂකයා. ඔවුන් මාව ආරක්ෂා කළේ නැහැ. 2020 පෙබරවාරි මස රජයේ රස පරීක්ෂක වාර්තාව ලැබනු පසු, මාව නිදහස් කළ යුතු බව හොඳටම දැනගෙන මාව තවදුරටත් තබා ගෙන සිටියා.”

    “මට පඩි ගෙව්වෙත් නැහැ. පුද්ගලිකව මට එය එතරම් ගැටලුවක් නොවුණත්, ඉදිරියේදී තවත් රජයේ සේවකයෙකුට යළි මෙවැනි දෙයක් සිදු නොවෙන්නයි මම මේ අරගලය කළේ.”

    තමාට සිදු වූ අපහාසයට රුපියල් බිලියන 2 ක මුදලක වන්දියක් ඉල්ලා සිය නීතිවේදීන් නිශ්ශංක සේනාධිපති වෙත එන්තරවාසියක් යවා ඇති බව ද ඇය තහවුරු කළාය.

    තමා ගැහැණියක් නිසා කිසිවක් ප්‍රශ්න නොකර “ගෙදර යනු ඇතැයි” යමෙකු සිතන්නට ඇති බව ද ඇය පැවසීය.

    “මම මගේ නිර්දෝෂීභාවය ඔප්පු කරන්න මාස 18 ක් සටන් කළා.”

    “නිදාගෙන ඉන්න සිංහ ධේනුවක් නැගිට්ටවන්න එපා කියලා සිංහල කියමනක් තිබෙනවා. මේ රටේ ඉන්න දූෂිත දේශපාලනඥයන් ගැනයි බොහෝ නිලධාරීන් ගැනයි හොඳින් විමර්ශනය කර තිබෙන පුද්ගලයෙක් මම. එක්කෙනෙක් මට එකක් කිව්වොත් ඒ අය ගැන මට කියන්න සීයක් දේවල් තියෙනවා.” අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාවේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල්වරිය වැඩිදුරටත් සඳහන් කළාය.

    බී.බී.සී සන්දේශය ඇසුරිනි

  • ආයෝජන අවස්ථා හඳුනා ගැනීමට සහ ප්‍රවර්ධනය කිරීමට විශේෂ වැඩපිළිවෙළක්

    ආයෝජන අවස්ථා හඳුනා ගැනීමට සහ ප්‍රවර්ධනය කිරීමට විශේෂ වැඩපිළිවෙළක්

    ජාතික වශයෙන් ප්‍රමුඛතා ක්ෂේත්‍ර ­ලෙස අවධානය යොමු වී ඇති අංශයන්හි ආයෝජන අවස්ථා හඳුනා ගනිමින් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා විධිමත් ඒකාබද්ධ ක්‍රමවේදයක් සකස් කෙරේ.

    මෙම වැඩපිළිවෙළ සකස් කිරීම පිළිබඳ විශේෂ සාකච්ඡාවක් අද (28) මුදල් අමාත්‍යාංශයේ දී මුදල් අමාත්‍ය බැසිල් රාජපක්ෂ මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්විණි.

    දැනට ආයෝජන අවස්ථා බහුල ව පවතින  ධීවර සහ ඖෂධ ආදී ක්ෂේත්‍ර සේම ආයෝජන ආකර්ෂණය ලබා ගත හැකි විවිධ ක්ෂේත්‍ර කඩිනමින් හඳුනා ගැනීම සහ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය වටපිටාව සකස් කිරීම ­­මෙම වැඩපිළිවෙළ යටතේ සිදු කෙරේ. එසේ හඳුනා ගැනෙන ක්ෂේත්‍රයන් පිළිබඳව දේශීය සහ විදේශීය ආයෝජකයන් දැනුවත් කිරීම සඳහා ක්‍රමවත් ප්‍රචාරණ යාන්ත්‍රණයක් සකස් කිරීම මෙමගින් අපේක්ෂිත ය.

    ආයෝජකයන්ට වඩාත් කාර්යක්ෂමව සිය සේවාවන් ඉටු කර ගැනීම සඳහා අදාළ රාජ්‍ය ආයතන අතර අන්තර් සම්බන්ධීකරණ වැඩපිළි‍වෙළක් සකස් කරමින් ඔවුන් වෙත පහසුකම් සැපයීම පුළුල් කිරීම පිළිබඳව ද මෙහි දී සාකච්ඡා විය.

    මෙම අවස්ථාවට රාජ්‍ය අමාත්‍ය අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්, මුදල් අමාත්‍යාංශ ලේකම් එස්.ආර්. ආටිගල යන මහත්වරු සහ ආයෝජන ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ නියෝජිත පිරිසක් සහභාගී වූහ. 

  • මුදල් රාජ්‍ය ඇමැති කබ්රාල් ‘දකින සිහිනයක් ගැන සුපිරි හෙළිදරව්ව‘

    මුදල් රාජ්‍ය ඇමැති කබ්රාල් ‘දකින සිහිනයක් ගැන සුපිරි හෙළිදරව්ව‘

    ‘ඉදිරි මාස තුන ඇතුලත ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.65 ක මුදලක් රටට ගලා තුලට ගලා ඒමට නියමිත බවට මුදල් රාජ්‍ය ඇමති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් සිදු කර ඇති ප්‍රකාශය අතිශයින් නොමඟ යවන සුළු බව හිටපු ආණ්ඩුකාර රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් පවසයි.

    ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන එකක් විදේශ ණය වාරිකය සාර්ථකව පියවීම පිළිබඳ කරුණු දක්වමින් මුදල් රාජ්‍ය ඇමති ‘රටට රවටන ප්‍රකාශයක් සිදු කර ඇත‘.  ඒවා මෙසේය.

    1.    ඉන්දියාවෙන් ඩොලර් මිලියන 400 ක පහසුකම් ණයක් (අතමාරුවක්) ලබා ගැනීම.

    ඉන්දීය රජය මෙයට පෙර ඩොලර් මිලියන 400 ක අතමාරුවක් ලංකාවට ලබා දී තිබුණි. ණය නියමිත දින ට පියවනු ලැබීය.  සාක් සහයෝගිතා වැඩසටහන යටතේ ඉන්දියා ලබා දෙන මෙම පහසුකම පියවා මාස හයකින් නැවත අයඳුම් කළ හැක.  පසුගිය අස්ථාවේ දී ඉන්දියාව මෙම අතමාරුව ‘කෙටි කාලීන සහනයක් පමණක් බවත් රජය ‘අන්තර් ජාතික මුල්‍ය අරමුදල‘ සමඟ දිගු කාලීන ණය වැඩපිළිවෙලකට යා යුතු බවත් ප්‍රකාශ කළේය.  මෙම අතමාරුව ලැබෙන්නේ නැත. ලැබුණත් මාස 3- 6කින් පියවිය යුතුය. රටේ ඩොලර් හිඟයට එය දිගු කාලීන විසඳුමක් වන්නේ නැත.

    2.    බංගලිදේශයෙන් පොරොන්දු වූ ඩොලර් මිලියන 250 ක අතමාරුව

    අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාට 2021 ජූනි අවසන් සතියේ බංගලිදේශ අගමැතිවරිය විසින් ඩොලර් මිලියන 250 ක ණය එකතාවක් පළ කර ඇත. ජාත්‍යන්තර ආයතන ලංකාවට ණය ලබාදීමේ අවදානම පිළිබඳ වාර්තා පළවීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ විමසීම් සඳහා දැන් බංගලිදේශයේ නිලධාරීන් පිළිතුරු සැපයීම හෝ සිදු කරන්නේ නැත. මුලික එකඟතාවයෙන් මාසයක් ගත වී ඇති නමුත් තවම මුලික ලේඛන හෝ සකස් කර නැත.  මෙම  මුදල නොලැබීමට ඇති විභවය ද විශාලය.

    3.    චීන සංවර්ධන බැංකුව මගින් ලබාගැනීමට යෝජිත ඩොලර් මිලියන 300 ක ණය මුදල මෙරටට ලැබීමට හැකියාවක් ඇත.  (ලංකාවේ මුළු විදේශ ණය ඩෙලර් බිලියන 35. 1 කි.  ඉන් 10% දැනට චීනයටය.)

    4.    ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ Special Drawing Rights පහසුකම් සුදුසුකම් ඇති සෑම රාජ්‍යයකට ලබා ගත හැකිය. නමුත් එ් මුදල් ඩොලර්, යුරෝ, යෙන්, යුවාන් ආදී මුදල් ඒකක රැසක් කොටස් වශයෙන් ලැබෙන්නකි.  සාමාන්‍ය තත්වය යටතේ ඇමරිකානු ෆෙඩරල් සංචිතය වෙනත් රටවල මුදල් ඒකකය SDR  මුදල් ඩොලර් බවට පරිවර්තනය වන්නේ නැත. එබැවින් ඩොලර් හිඟයට එයින් ලැබෙන ප්‍රාණය සීමිත විය හැකිය. නමුත් රටක් වශයෙන් බලාපොරොත්තු සහගත කරුණ මෙම මුදල් අනිවාර්යෙන්ම රටට ලැබීම ය.

    5.     ඩොලර් මිලියන ට200 ක මුදලක් ලංකාවේ ෆොක්සි ආයතන (බැංකු) හරහා මහ බැංකුවට ලබා ගැනීම.  

    දේශීය විදේශ විනිමය විවෘත වෙළෙඳපොළෙන් මිලදී ගැනීමට ඇමතිවරයා යෝජනා කරයි.  නමුත්, රටේ  ණයවර ලිපි විවෘත කරන්නට ඩොලර් නැත. එසේ තිබිය දී වෙළෙඳපොලේ ඇති ඩොලර් මහ බැංකුව ලබා ගන්නේ නම්, උද්ධමනය රොකට් ගත වනු ඇත.

    6.    දේශීය බැංකුවවල ඇති පවතින ඩොලර් මිලියන 300 ක ISB

    හැටන් නැෂනල්, කොමෂල්, සම්පත්, මහජන හා ලංකා බැංකු පහ සතුව ඩොලර් මිලියන 300 ක අයි.එස්.බී. ප්‍රමාණයක් ඇතැයි උපකල්පනය කෙරේ.   රාජ්‍ය බැංකු දෙකේ ඩොලර් මහ බැංකුවට ගත හැකිය. නමුත් සම්පත්, එච්එන්බී, කොමර්ෂල් බැංකුවල ඩොලර් ආයෝජනය එම බැංකු කළමනාකරණයේ තීරණයක් මිස ආණ්ඩුවේ  වැඩක් නොවේ.

    ග්‍රීසිය CCC  ශ්‍රේණිගත තත්වයේ සිටිය දී, එවකට මහ බැංකු අධිපති අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් ලංකා මුදල්  ‘ග්‍රීක බැදුම්කර ආයෝජන‘ සිදු කළේය.  මේ අදහස ක්‍රියාත්මක වන්නට නම් අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් පන්නයේ නිලධාරීන් උක්ත බැංකු කළමනාකරණය කළ යුතුය.   

    7.    හිල්ටන් හෝටලය ඇතුළු විකුණා දැමීමට නියමිත ආයතන රැසකි.  ඒවා විකුණා දමා ඩොලර් මිලියන 400 ක් සොයා ගැනිමට රජය කටයුතු කරන බව මුදල් රාජ්‍ය අමාත්‍යවරයා පවසයි. මේ සම්පත් විකුණා ඩොලර් ලබා ගැනීමේ උත්සාහය දැන් වසර  7 ක් පුරා අසාර්ථක වී ඇත.  ඉදිරි මාස 3 තුල එය ඉටුවී භාණ්ඩාගාරය පිරේවා යැයි ‘දෙවියන්ට පඬුරු බැඳීම‘ අගතියක් වන දෙයක් නම් නොවේ.

    ඉහත යථාර්ථයන් හා ගැලපීමේ දී මාස තුනක් තුල ඩොලර් බිලියන  2.65 ක කබ්රාල් සිහිනය ‘අගෝස්තු ගිම්හානයට පෙනෙන‘ සිහිනයකි. මෙතරම් මුදලක් ලැබෙන බව ස්ථිර නම් පෙහොර, ඖෂධ, ගෑස් ඇතුළු අත්‍යවශ්‍ය දේ ගෙන්වන්නට ආණ්ඩුව විනිමය නිදහස් නොකරන්නේ ඇයි ද? යන්න පැහැදිලි කිරීම ද මුදල් රාජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ගේ වගකීමකි.

    චීන සංවර්ධන බැංකුවෙන් ඩොලර් මිලියන 300  ලැබීමට ඉඩ ඇත. ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලෙන් මිලියන 800  නම් ලැබෙන බව ස්ථිර ය.  එහි එකතුව ඩොලර් බිලියන 1.2 ක් මිස බිලියන 2.65 ක් නම් නොවේ.

    චීනයෙන් ඩොලර් බිලියන 1.5 ක ණයක් ලබා ගැනීම ඇත්තක් නොවේ.  මේ පහසුකම යටතේ චීනයෙන් (චීන යුවාන් මුදලින්) භාණ්ඩ ගැනීමට හැකියාව ඇත. නමුත් එමගින් ඩොලර් ගණුදෙනු කළ නොහැකි කොන්දේසියක් වේ.  මේ කොන්දේසිය ඉවත් කර ගැනීමට මහ බැංකුව උත්සහ කළේය.  සියළු රාජ්‍ය පිළිවෙත් නොතකා මහ බැංකු අධිපති, තානාපති කාර්යාලයට ගොස් චීන තානාපති හමුවී ද ඇත. (මහ බැංකු අධිපතිවරුන් සාමාන්‍යයෙන් තානාපතිවරු හමුවීමට යන්නේ නැත. මහ  බැංකු අධිපතිවරයාගේ ආරාධයක් පිළිගැනීම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ව්‍යවහාරය යි) මේ හමුවේ දී, චීන තානාපතිවරයා උක්ත ණය මුදල සම්බන්ධ ඉහතින් දැක්වූ කොන්දේසි වෙනස් කිරීමට නොහැකි බව ප්‍රකාශ කර තිබුණි. මහ බැංකු අධිපති එය නිලධාරීන්ට සන්නිවේදනය කොට තිබුණි.

    හම්බන්තොට වරාය, කොළඹ පෝට් සිටි ගිවිසුම අත්සන් ගැනීමට ආසන්නයේ දී පමණක් ණය දුන් බව ද අපට නම් අමතක නැත. චීන ණය සමඟ එන ගණුදෙණුව කුමක්ද යන්න අවදියෙන් සිටීම විප්ක්ෂයේ ද, සිවිල් ක්‍රියාකාරීකයින්ගේ ද වගකීමකි.

    මාස 3 සහ මාස 6 කාලයට රාජ්‍යයන් හා ජාත්‍යන්තර ආයතනයන් ගෙන් ලැබෙන අතමාරු ලංකාවේ ඩොලර් අර්බුදයට විසඳුමක් වන්නේ නැත. ජනාධිපති ලේකම් පී.බී.ජයසුන්දර පැහැදිලි හා නිරවුල්ව පවසන්නේ ලංකාව ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ සහන ලබා ගන්නට සුදානම් නැති බවයි.

    මාස 3 කින් ඩොලර් බිලියන 2.6 ක කතාව දවල් හීනයකි. ප්‍රශ්නය ඇත්තේ ‘අගෝස්තු ගිම්හානයේ සිහින‘ සැප්තෑම්බර් මහ වැස්සට සේ දී යාම ය.

    රජිත් කීර්ති තෙන්කෝන්

  • ලංකාවේ පිරිමින්ගේ මාරයා ‘මුඛ පිළිකා’ගැන ඔබ දැන ගත යුතු සියල්ල

    ලංකාවේ පිරිමින්ගේ මාරයා ‘මුඛ පිළිකා’ගැන ඔබ දැන ගත යුතු සියල්ල

    අද (27) දිනට යෙදෙන හිස සහ ගෙල ආශ්‍රිත පිළිකා දිනය වෙනුවෙනි

    ශ්‍රී ලංකාවේ පිරිමින් අතර බහුල පිළිකාවක් ලෙස මුඛ පිළිකාව නම් කර ඇති අතර සෑම අවුරුද්දකටම දෙදහස් පන්සීයක් පමණ රෝගීන් අලුතින් ලියාපදිංචි වන තත්වයක් ඇති බව මහරගම මුඛ සෞඛ්‍ය ආයතනයේ විශේෂඥ වෛද්‍ය හේමන්ත අමරසිංහ පවසයි.

    ඊට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ පිළිකා රෝගය හේතුවෙන් මරමුවට පත් වන පිරිසෙන් වැඩිම සංඛ්‍යාව මුඛයේ පිළිකා හේතුවෙන් මිය යන බවයි විශේෂඥ වෛද්‍ය හේමන්ත අමරසිංහ වැඩි දුරටත් කියා සිටියේ.

    මුඛ පිළිකා හට ගැනීමට බළපාන ප්‍රධාන හේතු කිහිපයක් ඇති බව පැවසූ වෛද්‍ය හේමන්ත අමරසිංහ කියා සිටියේ පළමු හේතුව ලෙස ග්‍රාමීය සහ වතුකරයේ ජනතාව බුලත් කැමේ පුරුද්දට ඇබ්බැහි වී තිබීම පෙන්වා දිය හැකි බවයි.

    බුලත් හැපීමේ දී දුම්කොළ නොමැතිව බුලත්විට සැපුවත් මුඛ පිළිකාවලට ගොදුරු වීමේ ඉඩක් පවතීදැයි සංදේශය නැගූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දුන් වෛද්‍යවරයා කියා සිටියේ දුම්කොළ ශරීරයට අහිතකර බවට කාලයක් මුළුල්ලේ මිනිසුන් අතර දැනුවත් භාවය වර්ධනය වී තිබෙන නිසා 15% ක පමණ ප්‍රතිශතයක් දුම්කොළ රහිතව බුලත් විට කෑමට පුරුදු වී සිටින නමුත් පුවක් සැපීම දුම්කොළ වැනිම පිළිකා කාරකයක් වන බවයි.

    පුවක් ප්‍රධාන පිළිකා කාරකයක්

    බොහෝ විට මිශ්‍රණය කළ පුවක්, පැකට්ටු වශයෙන් විකිණීමට ඇති අතර බාබුල්, මාවා හාන්ස් යන නම් වලින් මෙම මත් පුවක් නිෂ්පාදන වෙළඳපොළ තුළ ප්‍රචලිතව පවතින බවයි ඔහු පවසන්නේ.

    මින් හාන්ස් නම් වර්ගයට දුම් කොළ, හුණු සහ තවත් සිරුරට අහිතකර රසකාරක එක් කර ඇති අතර එහි බුලත් අන්තර්ගත නොවේ.

    ශ්‍රී ලංකාව තුල මුඛ පිළිකා රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාව වැඩි වීමට හේතු

    මහළු වයසේ පසුවන බොහෝ රෝගීන්ට මුඛ පිළිකා වැළඳීමේ හේතුව බුලත්විට සැපීම වුවත් මේ වන විට විශාල වශයෙන් තරුණ පිරිස් මෙවැනි පුවක් පැකට් ආහාරයට ගැනීමෙන් මුඛ පිළිකාවලට ගොදුරු වෙමින් සිටින බවයි වෛද්‍ය හේමන්ත අමරසිංහ කියා සිටියේ.

    ඊට අමතරව මුඛ පිළිකා වලට හේතු වන මත්පැන්, දුම්වැටි සහ බුලත්විට යන සියල්ලම භාවිතා කරන පුද්ගලයන් ඉතා අඩු වයසින් මුඛ පිළිකා වලට ගොදුරුවන බව පෙන්වා දුන් වෛද්‍යවරයා පවසන්නේ ඔවුන්ගේ ශරීරයේ පිළිකාව ඉතා සීග්‍රයෙන් පැතිරයාමේ ඉඩකඩ ඉහළ බවයි.

    පූර්ව පිළිකා රෝග ලක්ෂණ

    බුලත් විට ආහාරයට ගන්නා පුද්ගලයන්ගේ කම්බුලේ ඇතුළු පැත්තේ සහ බීඩි, සිගරැට් පානය කරන්නන්ගේ මුඛයෙ කෙරවත් පිළිකා ඇතිවන අතර ලංකාවේ තවමත් වැඩියෙන්ම වාර්තා වන්නේ කම්බුල ඇතුළු පැත්තේ පිළිකා බවයි වෛද්‍ය හේමන්ත අමරසිංහ පෙන්වා දෙන්නේ.

    ඔහු වැඩි දුරටත් කියා සිටියේ ඊට අමතරව උගුරේ සහ දිව ආශ්‍රිතවත් මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ පිළිකා වාර්තා වෙමින් පවතින බවයි.

    මුඛ පිළිකා රෝගීන්ගෙන් 70%ක්ම රෝහල් වෙත පැමිණෙන්නේ පිළිකාවේ අවසාන අධියර දෙකේදී පමණක් බව පවසන වෛද්‍යවරයා කියා සිටියේ මෙය දැනට පවතින විශාල ප්‍රශ්නයක් වී ඇති බවයි.

    “අවසාන අවස්ථා දෙකේදී තමයි ඔවුන් අප වෙත එන්නේ, මේක ප්‍රධාන ගැට‍ළුවක්! මේ රෝගීන්ට කරන ප්‍රතිකාර බොහෝ සංකීර්ණයි, සමහර විට ශල්‍යකර්ම විතරක් මදි. රේඩියෝ තෙරපි, කීමෝ තෙරපි වැනි සියලුම අංශයේ ප්‍රතිකාර ලබා දුන්නත් අන්තිමට ජීවත් වන කාලය බොහොම අඩුයි.” වෛද්‍ය සමරසිංහ විස්තර කළේය.

    මුල් අවධියේ හඳුනා ගැනීම වැදගත්

    මුඛ පිළිකාවක් වැළඳී ඇති බව හඳුනා ගත හැක්කේ කෙසේදැයි සංදේශය නැගූ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් “මුඛ පිළිකාවක් එන්න කළින් සුදු හා රතු ලප එක්ක පූර්ව පිළිකා තත්ව කටේ මතු වෙනවා. උදාහරණයකට බුලත් විට කන කෙනෙක් නම් කටේ බුලත් විට තියා ගෙන ඉන්න තැන, මෙම ලප ඇති වෙනවා. පළමුව සුදු පාටට මතුවන ලපය, පසුව රතු වෙලා, තුවාලයක් වෙලා පිළිකාව බවට පරිවර්තනය වෙනවා.” වෛද්‍ය හේමන්ත සමරසිංහ රෝග ලක්ෂණ පැහැදිලි කළේය.

    පූර්ව පිළිකා අවස්ථාවේදී වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමට පැමිණෙන රෝගීන් පහසුවෙන් සුව කළ හැකි බැවින් මුල් අවධියේදීම පිළිකාව හඳුනා ගැනීම ඉතාමත් වැදගත් බවයි වෛද්‍යවරයා පෙන්වා දෙන්නේ.

    පුවක් වලින් ඇති වන පිළිකා තත්වය ඉතා භයානක බව පවසන ඔහු කියා සිටියේ ලෝකයේ මෙම පිළිකාවට ගොදුරු වූ ලාබාලතම රෝගියා ශ්‍රී ලංකාවෙන් වාර්තා වී ඇති බවයි.

    ‘නිසි නීතියක් නැහැ’

    වයස අවුරුදු දෙකහමාරක දරුවකු සිය නිවසේ බිම වැටී ඇති පුවක් කැබළි ආහාරයට ගැනීමෙන් මෙලෙස පිළිකාවට ගොදුරු වූ බව පවසන වෛද්‍යවරයා, ශ්‍රී ලංකාවේ පුවක් සැපීමෙන් ඇති වන පිළිකා ප්‍රමාණය දිනෙන් දින විශාල වශයෙන් ඉහළ යමින් තිබෙන බවයි කියා සිටියේ.

    බුලත් විට කෑමට ඇබ්බැහි වූ පුද්ගලයෙකුට ඉන් මිදීමට සහය ලබා ගත හැකි ඒ වෙනුවෙන් වෙන්වූ සහන මධ්‍යස්ථාන ශ්‍රී ලංකාවේ නොමැති බව පෙන්වා දුන් වෛද්‍ය හේමන්ත සමරසිංහ කියා සිටියේ දුම් කොළ ,පුවක්, පුවක් පැකට්, බාබුල්, බීඩා, මාවා හා පන්පරා යන නම් වලින් විකුණන නිෂ්පාදන වලින් මිනිසුන් මුදවා ගැනීමට ඉදිරියේ දී උපදේශන මධ්‍යස්ථාන ඇති කළ යුතු බවයි.

    විශේෂයෙන්ම බාබුල් සහ බීඩා තහනම් කෙරෙන හෝ පාලනය කෙරෙන නිසි නීතියක් ලංකාව තුළ නැති බැවින් එවැනි මත් පුවක් නිෂ්පාදනය සහ අලෙවිය සම්පුර්ණයෙන්ම තහනම් කරන්න නීති සැකසීමට සහයෝගය ලබා දෙමින් සිටින බවයි වෛද්‍ය හේමන්ත සමරසිංහ අවසන් වශයෙන් කියා සිටියේ.

    Text by bbc sandesaya

  • ‘කිරි හරක් ණයට අරං බාබිකිව් දැම්ම‘ – ලංකාවේ ඩොලර් ණය අර්බුදය සරලව

    ‘කිරි හරක් ණයට අරං බාබිකිව් දැම්ම‘ – ලංකාවේ ඩොලර් ණය අර්බුදය සරලව

    2012 – 2015 ‘ග්‍රීසියේ සිදු වූ ආර්ථිකය බිඳ වැටීම, මේ සතියේ ලංකාවේ සිදු වන්නේ නැත.  නමුත් තව මාස තුන හතරක්  ගැන විශ්වාසයක් ද නැත. ලංකාව ජූලි 30 දිනට ඩොලර් මිලියන 106.5 ක ණයක් ගෙවිය යුතුය.  එයින් කොටසක් ගිය සතියේ ගෙවා ඇත. ජූලි 28 මහ බැංකුව බැඳුම්කර නිකුතුවකින් රු. මිලියන 47,500 ක් සොයා ගැනීමට උත්සහ කරයි. එය සාර්ථක වන්නේ නම් ලංකා ආර්ථිකය ජූලි මාසයට සුරක්ෂිතය.

    ආණ්ඩුව විදේශයන්ට ඩොලර් බිලියන 35.1 ක් ණය බව විදේශ සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුව කියයි.  ඊට අමතරව ලංකා සමාගම්, ද විදේශ බැංකුවලට ණය ය.  2018 දී ඩොලර් බිලියන 88 ක් වූ ලංකාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදනය 2020 දී බිලියන 81 ට අඩු විය. රටේ ණය වැඩි වන අතර නිෂ්පාදනය/ආදායම අඩු වේ. එදා ශ්‍රිසිය යුරෝ බිලියන 1.6 ක ණයක් ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලට ගෙවන්නට තිබුණි. නියමිත දිනට ණය ගෙවීමට නොහැකි විය. දින 20 කින් ග්‍රීසිය ණය ගෙවා අවසන් කරන විට ඔවුන්ට බංකොළොත් ලේබලය ඇලවී තිබුණි. රටවල් දෙකේම කතාව එකය.

    විදේශ බැංකුවලින් වාණිජ්‍යමය පදනමින් ණය ලබා ගෙන අපි  ආර්ථික වාසියක් නැති මත්තල ගුවන්තොටුපල, හම්බන්තොට වරාය, ශ්‍රවනාගාර, ක්‍රිකට් පිට්ටනි, නෙළුම් කුළුණුවල වැනි තැන් වල ආයෝජනය කළේය. අපේ ණය බරෙන් 47% ක් විවෘත වෙළෙඳපොළෙන් ගත්ත ණය යි.

    ‘ග්‍රීසිය ණය වෙලා කිරි හරකෙක් අරං, බාබාකිව් දැම්මා‘ ආර්ථික විශේෂඥයින් කියති. ලංකාව ‘ණය අරං බල බලා ඉන්නට නෙළුම් කුළුණක් හයි කර ගත්තේය‘.  

    රටේ මුළු ණය බරෙන් 13%ක් ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවට ය. චීනයට 10%ක්, ජපානයට 10% ක්, ලෝක බැංකුවට 9% ක් ගෙවිය යුතුය. ඉන්දියාවට 2% කි. දැන් අපිට වැඩිපුරම ණය දෙන්නේ චීනය යි. ලබන වසරේ දී අපි  ආසියානු සංවර්ධන බැංකුවට වඩා චීනයට ණය වනු ඇත.  

    අද ලංකාවේ අද මුල්‍ය සංචිත ඩොලර් බිලියන 3.5 කි. ආනයන සඳහා යන්තම් මාස දෙක හමාරකට ප්‍රමාණවත් ය. එයිනුත් මිලියන 500 ක් රත්‍රං සංචිත ය. ජූලි 30 දිනට ණය ලෙස ඩොලර් මිලියන 106.56 ක් ගෙවිය යුතුය. බල නහරය කැපූ මිනිසෙකුගේ සිරුරෙන් රුධිරය ගලා යන්නා සේ ඩොලර් සංචිතය වියැකී යමින් ඇත.

    ශ්‍රී ලංක මහ බැංකුව රට ඇතුලෙන් රු. බිලියන 922 ක් ණය ලබා ගෙන ඇත. 2020 දී අච්චු ගැසූ රු. බිලියන 266 ක් බැංකු පද්ධතියේ තිබිය දී, 2021 ජනවාරි – මැයි තවත් රු. බිලියන 131 ක් අච්චු ගසා ඇත.

    සල්ලි අච්චු ගැසුවාට පොල් ගෙඩි, හාල්, පාන්  අච්චු ගසන්නට බැරිය. සල්ලි කොළ – කාසි ඇතත්, ඉල්ලුමට බඩු නැත. රටේ බඩු මිල බලා සිටිය දී ඉහළ යමින් තිබේ.   කඩවල ටයර්, බාත්රූම් කට්ටල, ක්‍රීම්, පවුඩර්, චොකලට්, වාහන, විදුලි උපකරණ නැත. ආනයන සීමා කර ඇත. නමුත් 2020 මැයි මාසයට වඩා පසුගිය මාසයේ ඩොලර් මිලියන 1053 ක් බඩු ගේන්නට වැයවී ඇත. ඒ පොහොර තහනම් කොට, ඖෂධ වැනි අත්‍යවශ්‍ය දෑ සීමා කර තිබිය දී ය. ගෑස් ආනයනයට ණයවර ලිපි විවෘත කළ නොහැකි පසුබිමකය. ලබන මාසයට ඉන්ධන සඳහා ඩොලර් සොයා ගැනීම ප්‍රශ්ණයකි.

    2020 පොහොර ආනයනයට අවශ්‍ය වූවේ ඩොලර් මිලියන 250 ක් පමණී. කිරි (පිටි හා ආශ්‍රිත දෑ) සඳහා ඩොලර් මිලියන 333 ක් වැය කර ඇත.  කාබනික ආහාර ප්‍රෝඩාව රටට ආහාර නැති කළේය. දැන් කිරි ආනයනය නැවැත්වීමට කාලය පැමිණ ඇත. ගෑස් මිල ඉහළ දැම්මේ ගෑස් නැති වූ විටය.

    රටේ ආනයන වියදමෙන් 15% ක් හෙවත් ඩොලර් මිලියන 2750 ක් ඉන්ධන ආයනයන සඳහා අවශ්‍ය වේ.  ඩීසල්, පෙට්‍රල් ගේන්න මුදල් නැති නම් ඉන්ධන සීමා කිරීමට සිදු වේ. සලාක ක්‍රමය පෝලිම් ක්‍රමය ඇතිවන්නේය. එවැනි තත්වයක් මතු වන්නේ නම් රටේ විදුලි අර්බුදයක් නොවැලැක්විය හැකි වනු ඇත. කර්මාන්ත ශාලා නිෂ්පාදන අඩපණ වන්නේය.

    මෙවැනි අර්බුදවලට 2012 හා 2015 ග්‍රීසය, 1998 රුසියාව, 2000 කෙන්යාව හා සිම්බාබ්වේ, 2020 ආජන්ටිනාව, 2017 වෙනිසියුලාව මුහුණ දුන්නේය.

    මේ සතිය සුරක්ෂිතය. නමුත් කළු සල්ලි හෝ සුදු සල්ලි ලෙස ඩොලර් කන්දරාවක් රටට නොලැබේ නම් අප සිටින්නේ එවැනි බිඳ වැටීමක පාමුල ය.

    රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් 

  • පොහොර නැති නිසා නිෂ්පාදන තත්වය බාලයි – උඩරට තේ විනාශයි

    පොහොර නැති නිසා නිෂ්පාදන තත්වය බාලයි – උඩරට තේ විනාශයි

    අපනයන තේ මිල ජූලි තුන් වන සතියේ තවදුරටත් පහත වැටී ඇත. ‘සිලෝන් ටී‘ තත්වයෙන් බාලවීම මිල පහත වැටීමට ප්‍රධානතම හේතුවයි. කර්මාන්ත ශාලා වෙත දෛනිකව ලැබෙන දළු ප්‍රමාණය වේගයෙන් පහත වැටෙමින් ඇතැයි හිටපු ආණ්ඩුකාර රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන් මහතා නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පවසයි.

    ජූලි 19 හා 20 තේ වෙන්දේසියේ දී අලෙවි වී ඇත්තේ කිලෝ මිලියන 6.8 ක් පමණී.  පෙර සතියේ තේ අලෙවිය කිලෝ මිලියන 7.1 ක් විය.

    පසුගිය සතියේ පහත රට තේ කිලෝවක් සඳහා රු. 630.10 ක සාමාන්‍ය මිලක් ලැබී ඇත. එය පසුගිය සතියට වඩා 7.7% මිල ඉහල යාමකි. රසායන ද්‍රව්‍ය හිඟයෙන් දැඩිව බැට කන උඩරට තේ කිලෝවක සාමාන්‍ය මිල රු. 545.47 කි.  එය පසුගිය සතියටත් වඩා රු. 20 – 30 අතර අඩුවකි. ඌව තේ මිල ස්ථාවර මට්ටමක පැවතිනි.

    වාර්ෂිකව පොහොර ගෙන්වීමට ඩොලර් මිලියන 250 ක් වැය වන අතර, කිරි (පිටි) ඇතුළු නිෂ්පාදන ගෙන්වීමට ඩොලර් මිලියන 333 ක් වැය වේ. ඩොලර් හිඟය නිසා රජය පොහොර ගෙන්වීම තහනම් කළ නමුත් කිරි පිටි ගෙන්වීම සීමා කළේ නැත.

    ‘කාබනික තේ නිෂ්පාදනය කරමු‘ යැයි දැවැන්ත ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයක් ගෙන යන නමුත් සතිපතා තේ මිලත්, නිෂ්පාදනයත් පහත වැටෙමින් ඇත. තේ නිෂ්පාදනයේ සිව්වන විශාලතම පංගුව ලංකාවට හිමිය.  චීනය, ඉන්දියාව හා කෙන්යාවට අපට ඉදිරියෙනි. 

    තේ අපනයනයෙන් ලංකාවට වසරකට ඩොලර් මිලියන 712 ක් උපයන විට ඉන්දියාව ඩොලර් මිලියන 692 ක් ඉපැයීය.  තවදුරටත් ලංකා තේ තත්වය හා නිෂ්පාදනය පහත වැටෙන්නේ නම්, ඉන්දියාව තේ වෙළෙදාමේ දී අප පසුකර යනු ඇත.

    වැරදි ප්‍රතිපත්තිමය තීරණයක් වසර 150 ක් ගොඩ නැගු ‘සිලෝන් තේ‘ සන්නාමය විනාශ කරනමින් සිටී.

    රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්

  • ‘අවුරුදු 16න් පසු ලිංගික සම්බන්ධතා පුළුවන් – ඒත් විවාහා වෙන්න බෑ‘

    ‘අවුරුදු 16න් පසු ලිංගික සම්බන්ධතා පුළුවන් – ඒත් විවාහා වෙන්න බෑ‘

    ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිගත විවාහ වයස් සීමාව අවුරුදු 18 වන අතර අවුරුදු 16 ඉක්මවූ පසු තරුණියකට හෝ තරුණයෙකුට රිසි අයෙකු සමග ලිංගිකව එක්වීමට නීතියෙන් බාධාවක් නොමැත. නමුත් එසේ ගැබ් ගන්නා වයස අවුරුදු 16 ඉක්මවූ තරුණියකට අවුරුදු 18 වන තෙක් විවාහ විය නොහැක.

    යෞවන වියට පා තබන දියණියක හෝ පුතෙකු සිටින දෙමව්පියන්ගෙන් අති බහුතරය සිය දරුවන් ප්‍රේම සබඳතා කෙරෙහි යොමුවන්නේ ද යන්න සම්බන්ධයෙන් දැඩි අවධානයකින් පසුවෙති.

    විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු කලාපීය රටවල නව යෞවනයේ පසුවන දියණියක් ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ඇති කර ගැනීම සැලකෙන්නේ සමාජයීය අපවාදයකට ලක් වන්නක් ලෙසය.

    වයස අවුරුදු 16 ඉක්මවූ නව යෞවන වියේ පසුවන පෙම්වතුන් සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය ද බොහෝ විට අනුගමනය කරන්නේ දැඩි ප්‍රතිපත්තියකි.

    ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක පෙම් කළ “වරදට” ඉහත කී වයස් සීමාවේ පසුවන පෙම්වතුන් “රංචු පිටින්” අත්අඩංගුවට පත්වන අවස්ථා ද ඇතැම්විට වාර්තා වේ.

    ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිගත විවාහ වයස් සීමාව අවුරුදු 18 වන අතර අවුරුදු 16 ඉක්මවූ පසු තරුණියකට හෝ තරුණයෙකුට රිසි අයෙකු සමග ලිංගිකව එක්වීමට නීතියෙන් බාධාවක් නොමැත.

    නමුත් එසේ ගැබ් ගන්නා වයස අවුරුදු 16 ඉක්මවූ තරුණියකට අවුරුදු 18 වන තෙක් විවාහ විය නොහැක.

    එවැනි අවස්ථාවකට මුහුණ දුන් තරුණියකට සමාජයීය වශයෙන් සහ මානසික වශයෙන් මුහුණ දීමට සිදුවන පීඩා අපමණය. ඇතැම් විට එය ජීවිත හානි කර ගැනීමෙන් පවා කෙලවර විය හැකිය.

    ඉහත කී ආකාරයේ සමාජයීය ගැටලු ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා පොලිසිය කළ යුත්තේ යෞවන වියේ පසුවන පෙම්වතුන් අත්අඩංගුවට ගැනීම නොව ඉහත කී නීතිමය පසුබිම පිළිබඳ තරුණ පරපුර දැනුවත් කිරීම බව කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නීති පීඨයේ කථිකාචාරිනී ධනුෂිකා අබේරත්න පවසයි.

    කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නීති පීඨයේ කථිකාචාර්යවරියක වශයෙන් කටයුතු කරන ධනුෂිකා අබේරත්න
    නීතිවේදිනී ධනුෂිකා අබේරත්න

    “නීතිය යටතේ එය වරදක් වෙන්නේ දෙදෙනෙක් ‘අශෝභන ආකාරයෙන්’ ඒ ස්ථානයේ හැසිරෙනවා නම් පමණයි. නමුත් එතනත් ප්‍රශ්නයක් තිබෙනවා ‘අශෝභන’ කියන්නේ මොකක්ද කියන නිර්වචනය සම්බන්ධයෙන්,” යනුවෙන් ඇය කියා සිටියාය.

    පෙම්වතුන්ට එළිමහනේ අදහස් හුවමාරු කරගැනීමට ඇති නිදහස “අහුරා දැමීමේ ප්‍රතිඵලය කාමරයකින් අවසන් විය හැකි” බැවින් පවතින නීතිමය තත්ත්වය සහ ඉන් ඇතිවිය හැකි බලපෑම පිළිබඳ දැනුවත් කිරීම තරුණ පරපුරේ ඉදිරි ගමනට අතිශය වැදගත්වනු ඇති බව ඇය පෙන්වා දෙයි.

    “පවුලේ අය මේ ගැන දරුවන් එක්ක කතා කළ යුතුයි. පොලිසිය, පාසල සහ සමාජ සේවකයන් අතින් මේ දැනුවත් වීමයි සිදු විය යුත්තේ.”

    එසේ දැනුවත් නොකරන අවස්ථාවක යෞවන වියේ පසුවන තරුණ තරුණියන්ට ඉහත කී ආකාරයේ සමාජීය සහ මානසික ගැටලුවලට මුහුණ දීමට සිදුවන බවත් කථිකාචාරිනී ධනුෂිකා අබේරත්න කියා සිටියාය.

    “මොකද ලංකාවේ ලිංගික අධ්‍යාපනය කියන වචනය ඇහුන ගමන් ඒක දකින්නේ ලිංගික අපරාධයක් විදිහට.

    “ලිංගික කැමැත්ත දෙන වයස අවුරුදු දාසය වශයෙන් දක්වලා තියෙන්නෙ ඒ වයසෙදි ලිංගිකව මුහුකුරා (sexual maturity) ගොස් තිබෙනවා කියන පිළිගැනීම නිසා. ඊට වැඩි වයස් සීමාවක් පැනවීමෙන් එය නිරර්ථක නීතියක් විය හැකියි. නමුත් ලංකාවේ පවතින විශම සමාජ ආර්ථික තත්ත්වයත් එක්ක මේ වයසෙ සෑම දරුවෙකුටම එවැනි තීරණයක් ගන්න දැනීමක් තිබේද යන්න ප්‍රශ්නයක්. මොකද දරුවන්ට ප්‍රමාණවත් නෛතික හෝ ලිංගික අධ්‍යාපනයක් නොලැබෙන නිසා.

    “අවුරුදු 16 පස්සේ ලිංගිකව එක්වෙලා 18 වන තුරු විවාහ වීමට නොහැකි බැවින් ගැහැණු ළමුන් විශාල පිරිසක් ගැටලුවලට මුහුණ දෙනවා. මොකද දෙන්නෙක් ලිංගිකව එක්වුවත් ඇය නීත්‍යනුකූලව බිරිඳ වශයෙන් පිළිගැනෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා බිරිඳකට නීතියෙන් හිමි වෙන අයිතිවාසිකම් ලැබෙන්නෙත් නැහැ. ඒ වගේම සුජාතභාවය කියන කාරණයත් එක්ක, ලැබෙන දරුවටත් විවිධ ගැටලුවලට මුහුණ දෙන්න වෙන්න පුලුවන්.

    “මේ නිසයි දැනුවත් කිරීම අවශ්‍ය.

    මේ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට අනුබද්ධ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවී අධ්‍යයන කේන්ද්‍රයේ අධ්‍යක්ෂිකා සහ අපරාධ විද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය අනූෂා එදිරිසිංහ කියා සිටියේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ අවුරුදු 16 ට වැඩි (ලිංගික කැමැත්ත දිය හැකි) නමුත් අවුරුදු 18 ට අඩු (විවාහ විය නොහැකි) වයස් සීමාවේ පසුවන ළමා මව්වරුන්ගේ සංඛ්‍යාව සමාජීය ගැටලුවක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවය.

    “අවුරුදු 16 යි 18 යි අතර දරුවෝ ප්‍රෙග්නන්ට් වෙනවා. උපදින දරුවට තාත්තා නැති වෙනවා. මොක ද ඒ ළමයා බාලවයසක නම් ඔහුට පරිවාසෙට යන්න වෙනවා. මේ අය පොලිසිය ඉදිරියේ පොරොන්දු වෙනවා අනාගතයේ කසාද බඳිනවා කියලා. හැබැයි අනාගතයේදී ඒ තරුණයා හොයා ගන්න බැරි වෙනවා. උපදින දරුවට තාත්තා කෙනෙක් නැති වෙනවා,” ආචාර්ය අනූෂා එදිරිසිංහ විස්තර කළාය.

    “එක්කෝ ලිංගික කැමැත්ත දෙන වයස අවුරුදු 18 කරන්න ඕනි. එහෙම නැතිනම් විවාහ වෙන වයස අවුරුදු 16 කළ යුතුයි,”

    ඉහත කී වයස් සීමාවන් සම්බන්ධ නීතිය වෙනස් විය යුතුවා සේ ම ශ්‍රී ලංකාවේ ලිංගිකත්වය සහ ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය පිළිබඳ විවෘතව කතා කළ යුතු බවත් අපරාධ විද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය අනූෂා එදිරිසිංහ පෙන්වා දුන්නාය.

    බී.බී.සී සන්දේශය වාර්තාවකි – අන්තර්ගතයට හානියක් නොවන ලෙස ශීර්ෂපාඨය සංශෝධනය කර ඇත. – ප්‍රධාන සංස්කාරක

  • ශ්‍රී ලංකාවේ ලිංගික අල්ලස් : ‘මට ඔයාව දැක්කාම මාර ආසාවක් දැනෙනවා‘

    ශ්‍රී ලංකාවේ ලිංගික අල්ලස් : ‘මට ඔයාව දැක්කාම මාර ආසාවක් දැනෙනවා‘

    “ඔයා එක දවසක් මාත් එක්ක එන්න මම ඊට පස්සේ ඔයාව නිර්දේශ කරලා ලියුම දෙන්නම්. මට ඔයාව දැක්කාම මාර ආසාවක් දැනෙනවා.”

    “රස්සාව ඕනේ නම් මාත් එක්ක සෙක්ස් කරන්නම වෙනවා. හස්බන්ඩ් දැනගන්න ඕනේ නැහැ.”

    “ඔයා මගේ මුල්ම ගර්ල් ෆ්‍රෙන්ඩ් වගේ. මට ඔයාට උසස්වීමක් දෙන්න පුළුවන් මාත් එක්ක දවසක් ගත කරන්න එන්න පුළුවන් නම්.”

    මේ සියල්ල විවිධ ආයතනවල රැකියාවේ යෙදෙන, රැකියා අපේක්ෂිත සහ විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන කාන්තාවන්ට ‘ඉහළ පුටුවල’ සිටින සමහර පුද්ගලයන්ගෙන් ලැබුණු කෙටි පණිවිඩ කීපයකි.

    උසස් අධ්‍යාපනය හෝ රැකියාවක් සඳහා නිර්දේශ කර ලිපියක් ලබා ගැනීමේ සිට ආයතනයක් තුළ උසස් වීමක්, වැටුප් වැඩි වීමක් දක්වා ලිංගික අල්ලස් ලබා දීමට විවිධ ප්‍රධානීන්ගෙන් එල්ල වන බලපෑම් සම්බන්ධයෙන් කාන්තාවන් කීපදෙනෙකු සිය අත්දැකීම් බීබීසී සිංහල සේවයට හෙළි කළහ.

    ‘තදින් වැටුණු හුස්ම සහ කාමුක ඇස්..’

    අප ඇය දුල්මිණී ලෙසින් හඳුන්වමු. ඉහළ අධ්‍යාපනයක් ලැබූ දුල්මිණි කොළඹ පිහිටි කාර්යාලයක රැකියාවකට බැඳුණේ ආධුනික පුහුණුවීම් සඳහාය. සය මසක පුහුණු කාලය අවසන් වූ පසු එම රැකියාව ස්ථීර කරගැනීම පිණිස ඇයට කාර්යාල ප්‍රධානියාගෙන් නිර්දේශ ලිපියක් අවශ්‍යය.

    Sex Bribes in Sri lanka

    “පුහුණු කාලය ඉවර වෙන්න ලං වෙනකොට ලියුම ගැන ඔෆිස් එකේ මගේ බොස්ට මතක් කළා. ඒක වෙලාවට දෙන්නම් කියලා ඒ මොහොතේ කිව්වා. හැබැයි දවස් දෙකකට පස්සේ මට එක දිගට වැඩ වගයක් දීලා රෑ වෙනකම් ඔෆිස් එකේ තියාගත්තා.

    “ගැහැණු සම්බන්ධයෙන් සර්ගේ ක්‍රියාකලාපය ගැන නම් මට සෑහෙන දේවල් ඇහිලා තිබුණා. ඒත් මට ඒ වෙනකම් කිසි ප්‍රශ්නයක් වුණේ නැහැ. එදා`රෑ ඔෆිස් එකේ හැමෝම යනකම් මට වැඩේ ඉවර කරගන්න බැරි වුණා. ඒක ඉවර කරන්න මට බල කරපු නිසා මැදදී දාලා යන්න බැරි වුණා.

    “ඔක්කොම යනකම් ඉඳලා සර් මට කතා කළා. වැඩ ඉවර වෙලා ඔෆිස් පාටියකට යන්න තියෙනවා කියලා ගෙදරට කියන්න, අද රෑ එයා එක්ක ගත කරන්න කියලා සර් කිව්වා. එහෙම කළොත් මගේ ලියුම හොඳටම ලියලා දෙන්නම් කිව්වා.

    “මම දුප්පත් පවුලක කොළඹින් පිට ජීවත් වුණ කෙනෙක්. මට මේ වගේ තැනක ස්ථීර රස්සාවක් ලේසියෙන් ගන්න බැහැ. සර් හැදුවේ ඒකෙන් අයුතු ප්‍රයෝජන ගන්න. මම එවෙලේම ඔෆිස් එකෙන් එළියට දුවගෙන ගියා. ලැජ්ජාව නිසා මේ ගැන පොලිසියටවත්, ගෙදරටවත් කිව්වේ නැහැ.

    “නමුත් එදා ඇති වුණ අප්‍රසන්න හැඟීම, අර මනුස්සයාගේ තදින් වැටුණු හුස්ම සහ කාමුක ඇස් දැකලා ඇති වුණ බය මගේ ඔළුවට තදින් කා වැදුනා. මට අපේ වගේ ජීවිත ගැන ඇති වෙලා තියෙන්නේ කලකිරීමක්,” දුල්මිණී තවදුරටත් පැවසුවාය.

    ‘ප්‍රසිද්ධ රහසක්’

    ලිංගික අල්ලස් ඉල්ලීම ‘ප්‍රසිද්ධ රහසක්’ වන නමුත්, එවැනි සිදුවීමකට පසු කාන්තාවන් දැඩි මානසික පීඩනයකට ලක් වන බව මෙම කාන්තාවන් සියලුදෙනා පැවසූ පොදු කතාවයි.

    Sex Bribes in Sri lanka

    ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන් කොපමණ ප්‍රමාණයකට මෙවැනි බලපෑම් එල්ල වන්නේ ද ගැන නිශ්චිත තොරතුරු නොමැත. කෙසේනමුත්, සමානාත්මතාව සහ සාධාරණත්වය මධ්‍යස්ථානය (CEJ) නම් සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය නිසා අසරණ වූ සිංහල, දෙමළ සහ මුස්ලිම් කාන්තාවන්ට එල්ලවන ලිංගික අල්ලස් බලපෑම් ගැන 2020 මැයි මස අධ්‍යයනයක් ආරම්භ කර තිබේ. මේ ගැන එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ද පසුගිය වසරේ දී වාර්තා කීපයක් නිකුත් කර තිබිණි.

    කෙසේවෙතත්, කොවිඩ් 19 වසංගතය නිසා මේ සියල්ල තාවකාලිකව ඇන හිට ඇත.

    “මෙවැනි සිද්ධි ගැන තොරතුරු එකතු කිරීම අසීරු කටයුත්තක් වී තිබෙනවා. මෙයින් ලැබෙන අපකීර්තිය හා කම්පනය නිසා කාන්තාවන් මේ දේවල් හෙළි කරන්නේ කරන්නේ ඉතා අපහසුවෙන්. විවිධ පොදු සේවාවන් ලබා ගැනීමේ දී ලිංගික අල්ලස් දීමට සිදු වූ බව පිළිගැනීම දුෂ්කර දෙයක් වී තිබෙනවා. ශ්‍රී ලංකාවේ මෙවැනි අධ්‍යයනයක් කළ පළමු අවස්ථාව ද මෙයයි,” සමානාත්මතාව සහ සාධාරණත්වය මධ්‍යස්ථානයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ නීතීඥ ශ්‍යාමලා ගෝමස් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මෙම ගැටළුව සම්බන්ධයෙන් 2020 මැයි මස නිකුත් කළ වාර්තාවකට කරැණු දක්වමින් පවසා තිබේ.

    ලිංගික අල්ලස් ඉල්ලීම් බොහෝ විට සිදු කරන්නේ බලතල සහිත පුද්ගලයන්ය. එවැනි ඉල්ලීමකට අකමැත්ත ප්‍රකාශ කිරීමත් සමග අදාළ පුද්ගලයන් ‘පළි ගැනීමේ’ ක්‍රියා පිළිවෙතක් අනුගමනය කරන බව සමහර කාන්තාවෝ පැවසූහ.

    අපි ඇය නවෝද්‍යා නමින් හඳුන්වමු. රැකියාවේ ගැටළුවලට මුහුණ දීමට මෙන්ම උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා අවශ්‍ය නිර්දේශ කිසිවක් ඇයට නොලැබුණේ ලිංගික අල්ලසක් ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙනි.

    “රජයේ ආයතනයක රැකියාව කරන මට එහි ප්‍රධානියෙක් අහගෙන ඉන්න බැරි තරමේ ලිංගික දේවල් දිගින් දිගටම කියන්න ගත්තා. ඊට පස්සේ එයත් එක්ක ලිංගිකව එක්වෙන්න කියලා මට යෝජනා කළා. මේ දේවල් ඉවසන්න බැරි තැන මගේ පවුලේ අය ඇවිත් මේ ගැන අදාළ පුද්ගලයා එක්ක කතා කළා.

    “නමුත් ඊට පස්සේ තමයි මට සෑහෙන විඳවන්න වුණේ. මේ ලිංගික අල්ලස ඉල්ලපු පුද්ගලයා සෑහෙන බලයක් තියෙන කෙනෙක්. එයා ඒ බලය පාවිච්චි කරලා මම වැඩ කළ තැන සෑහෙන ප්‍රශ්න ඇති කළා. මම ගණිකාවක් කියලා කට කතා පැතුරුවා.

    “මට උසස් අධ්‍යාපනයට අවශ්‍ය නිර්දේශ ලබා නොදුන්නා විතරක් නෙමෙයි, වෙනත් විශ්වවිද්‍යාලයකින් උසස් අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් ලැබුණු ශිෂ්‍යත්වය පවා නතර කෙරෙව්වා. වැඩ කරන තැන අනෙක් අයව මට එරෙහිව එයා යොදා ගත්තා. හැබැයි මම මේ ගැන රැකියා ස්ථානයට වගේම කාන්තා හා ළමා කාර්යංශයට පැමිණිලි කළා.

    “රැකියා ස්ථානයේ දිගින් දිගටම පැමිණිලි විභාග කළත්, ඒවායේදී මගෙන් ප්‍රශ්න ඇහුවේ මම වැරදිකාරයා විදිහට. තවත් ගැහැණු ළමයින්ට එයා මේ විදිහට කරදර කළත් බලයට තියෙන බයට ඒ කිසි කෙනෙක් එයාට විරුද්ධව යන්නේ නැහැ.

    “නමුත් පිටත දී දැඩි මානසික පීඩනයකින් ජීවත් වෙනවා.

    “මගෙන් වුණ වැරැද්ද තමයි ලිංගික අල්ලස ඉල්ලපු වෙලාවෙම පොලිසියට පැමිණිලි නොකරපු එක. කාන්තා හා ළමා කාර්යංශයත් මට ඒ බව කිව්වා.

    “මේ සිද්ධීන් නිසා මම දැඩි මානසික පීඩනයක ඉන්නේ. ඒක මගේ ශාරීරික සෞඛ්‍යයටත් තදින් බලපාලා තියෙනවා. හැබැයි මම සටන අත්හරින්නේ නැහැ. වරදේ පැටලෙන්නේ නැතිවම මම වින්දිතයෙක් වෙලා, සෑහෙන දේවල් නැති වෙලා. අවාසනාවට මේ සම්බන්ධයෙන් අපේ රටේ පැහැදිලි නීතියක්වත් නැහැ,” නවෝද්‍යා තවදුරටත් පැවසුවාය.

    නීතිය අපැහැදිලි ද?

    මුදල් අල්ලස් හා වෙනත් ආකාරයේ දූෂණ මෙන්ම ලිංගික අල්ලස් ද දෛනික ගනුදෙනුවල දී සිදුවන අපරාධයක් ලෙස හැඳින්විය හැකි නමුත් නීතියේ නොපැහැදිලි අර්ථ නිරූපණය හේතුවෙන් මෙය සාකච්ඡාවට බඳුන් වන්නේ කලාතුරකිනි.

    Sex Bribes in Sri lanka

    මෙවැනි සිද්ධීන් නීතියට වාර්තා වී ඇත්තේ ද ඉතා අවම ප්‍රමාණයකි. 2010 සිට 2019 දක්වා අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීමේ කොමිෂන් සභාවට වාර්තා වී ඇත්තේ මෙවැනි සිද්ධීන් 13 ක් පමණි.

    සිය අයිතිවාසිකම් සහ මෙම වරදෙහි නීතිමය තත්වය ගැන අවබෝධය අල්ප බව මෙවැනි සිද්ධීන්වලට මුහුණ දුන් කාන්තාවන් පළ කළ අදහස් අනුව පෙනී යයි.

    අල්ලස් පනතේ ලිංගික අල්ලස් ගැන සෘජුව සඳහන් කර නොමැති වුව ද එය අල්ලස් වරදක් ලෙස නීතිය ඉදිරියට ගෙන ආ හැකිය. මුදල්, ණය, තෑගි වැනි දේවලින් අල්ලස් ලබා ගැනීම වරදක් ලෙස පැහැදිලිව සඳහන් කර ඇතත්, නීතියෙන් ‘අල්ලස’ අර්ථ දැක්වීම ලිංගික ස්වභාවයක් දක්වා විහිදුවා නොමැත.

    කෙසේනමුත්, අල්ලස් පනතට ලිංගික අල්ලස් වරද ඇතුළත් කිරීමට මෑත වසරවලදී යෝජනා ඉදිරිපත් වී තිබිණි.

    සමානාත්මතාව සහ සාධාරණත්වය මධ්‍යස්ථානය ද (CEJ) මේ වෙනුවෙන් යෝජනා කීපයක් ඉදිරිපත් කර තිබූ අතර, ඒවා අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීමේ කොමිෂන් සභාව පිළිගෙන 2019 අල්ලස් හා දූෂණයට එරෙහිව සටන් කිරීමේ ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මට එකතු කර ඇත.

    ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ද ලිංගිකත්වය පදනම්ව සිදු කරන ඕනෑම ආකාරයක වෙනස්කමක් මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස හඳුන්වයි.

    කෙසේනමුත්, ලිංගික අල්ලස් වරදක් ලෙස නීතියට පැහැදිළිව ඇතුළත් කර, වින්දිතයන්ට එම යාන්ත්‍රණය කෙරෙහි විශ්වාසය ඇති කිරීමට මෙවැනි සංවේදී සිද්ධීන් හැසිරවීමට නිලධාරීන් පුහුණු කිරීම ද සිදු විය යුතු බව නීතීඥ ප්‍රියංකා ලක්මාලි බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසුවාය.

    “නීතියේ අපැහැදිලි බව වගේම, මේ වගේ සිද්ධියක් නීතිය ඉදිරියට ගෙන ආවාම එතනදී වින්දිතයන්ට ලැබෙන ප්‍රතිචාර ගැන බොහොම දුක හිතෙන කතා අපි දන්නවා. මේ තියෙන සිස්ටම් එක අනුව හැම පැත්තෙන්ම තැලෙන්නේ වින්දිතයන්. ඉතින් බොහෝ අය නීතිය ඉදිරියට මේ දේවල් ගේන්නේ නැහැ. නිහඬව සෑහෙන විඳවනවා.”

    1954 යන කෙටි දුරකථන අංකයට ඇමතීමෙන් හෝ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීමේ කොමිෂන් සභාවේ වෙබ් අඩවියට පිවිසීමෙන් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළ හැකිය.

    Sex Bribes in Sri lanka

    ‘සියල්ලන් ඉස්සරහ නිරුවත් වෙනවා වගේ හැඟීමක්’

    “මමත් මේ වගේ සිද්ධියකට මුහුණ දුන් කෙනෙක්. ඒ හිරිහැර වුණේ මගේ බොස්ගෙන්. මම මේකට ඔෆිස් එක ඇතුළේ ඉඳන් සටන් කරන්න ගිහින් වුණේ රස්සාව නැති වුණ එක විතරයි. ඇත්තටම මම ඉල්ලා අස් වුණා.

    “නීතිය ඉදිරියට ගිය නැති එක මගේ වරදක්. හැබැයි දරුවෝ ඉන්න මම මේ වගේ දෙයකට නීතිය ඉදිරියට යනවා කියන්නේ සියල්ලන් ඉස්සරහ නිරුවත් වෙනවා වගේ හැඟීමක් මට දැනෙන්නේ. ඒකට ප්‍රධාන හේතුව සංවේදී ප්‍රශ්නයක් අහගෙන ඒකෙ රහස්‍ය බව රැකගන්න තරම් අපේ නීති පද්ධතිය, මාධ්‍ය ඇතුළු කිසිදෙයක් දියුණු වෙලා නැති වීම,” රාධිකා නම් තවත් කාන්තාවක පැවසීය.

    උපකාර කළ හැකි වෙනත් ආයතන තිබේ ද?

    කාන්තා හිංසන, ලිංගික අඩන්තේට්ටම්, ළමා අපචාර සහ ගෘහස්ථ හිංසනවලට ලක් වූවන්ට උපකාර කරන රාජ්‍ය හා රාජ්‍ය නොවන ආයතන බොහොමයක් තිබේ.

    • කාන්තා හා ළමා කටයුතු සහ සමාජ ආරක්ෂණ අමාත්‍යාංශය ලිංගිකත්වය මත පදනම් වූ හිංසනයන්ට ලක් වූවන්ට සහන සැපයීමට 1938 නම් ක්ෂණික දුරකතන අංකයක් හඳුන්වා දී තිබේ.
    • ‘කාන්තා පිහිට (WIN)’ නම් රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය කාන්තා අයිතීන් පිළිබඳ දැනුවත් කරන අතර, නොමිලේ නීති උපදෙස් සහ සේවා ලබා දීමට ද කටයුතු කරයි. මෙම සංවිධානය 011 4718585 නම් ක්ෂණික දුරකතන අංකය ඔස්සේ සම්බන්ධ කර ගත හැකිය.
    • නීතිමය ක්‍රියාමාර්ගවලට අවතීර්ණ වීම මුල්‍යමය හැකියාව නොමැති පුද්ගලයන් සඳහා නීති ආධාර කොමිසම මගින් නොමිලේ නීති උපදෙස් ලබාගැනීමේ හැකියාව ඇත. ශ්‍රී ලංකා නීති ආධාර කොමිෂන් සභාවේ දුරකථන අංකය: 011 2433618.
    • මානසික සෞඛ්‍ය ආයතනය අංගොඩ ක්ෂණික දුරකතන අංකය 1926
    • ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය ක්ෂණික දුරකතන අංකය 119
    Sex Bribes in Sri lanka

    ඉහත සඳහන් සිද්ධීන්වලට මුහුණ දුන් කාන්තාවන්ගේ රහස්‍යභාවය සුරැකීම පිණිස ඔවුන්ගේ නම් වෙනස්කර තිබේ.

    දැහැමි රණවීර විසින් ජූලි 22 වැනි දින බී.බී.සී සන්දේශය වෙත සම්පාදිත ලිපියකි. ශීර්ෂපාඨය සංශෝධනය කර ඇත – ප්‍රධාන සංස්කාරක

  • රටේ උවමනාව සාධාරණ සමාජයක්

    රටේ උවමනාව සාධාරණ සමාජයක්

    පසුගිය ජූලි 17 වෙනි සෙනසුරාදා සාධාරණ සමාජයක් සඳහා ව්‍යාපාරය,  විපක්‍ෂ කණ්ඩායම් සමග එක් මේසයකදී හමුවිය. එදින විද්යුත් මාධ්‍ය නාලිකාවන්ට  එය තවත් සිද්ධියක් පමණක් විය. හේතුව රටේ වර්තමානයේ  ප්‍රමුඛතාවය තෝරාගත නොහැකි වීමය.  

    හැම දිනකම, සංඛ්‍යාවෙන් ඉහළ යන, කොවිඩ් මරණ, වසංගතයට ගොදුරුවූ රෝගින් ප්‍රමාණය, වන අලි පහරදීම් සහ මරණ,  පොහොර හිඟයෙන් පා`ථ වූ ගොවිබිම්වලට  රැස්ව ආණ්ඩුවට සාප කරන ජනතාව  ආදි බොහෝ අනුවේදනීය සිද්ධින් එක් දවසක් තුළ වාර්තාවන නිසාය.

    43 කණ්ඩායම වෙනුවෙන් කතා කළ පාඨලී චම්පික එහිදී කීවේ,  ආණ්ඩුවට පමණක් නොව, විපක්‍ෂයට පවා ජනතාව දොස් නගන බවය. පාඨලී පවත්නා තත්වය මැනවින්  තේරුම් ගෙන ඇත.  එහි විලෝමය විපක්‍ෂ කාර්ය භාරය අසාර්ථක බවය. සාධාරණ සමාජයක් කරා ව්‍යාපාරය මූලිකවූ මේ පෙළගැස්ම කොතරම් ප්‍රබලවීද යත්  ජනධිපති ගෝඨාභයට තමන් ඊළඟ ජනාධිපති අපේක්‍ෂකයා බව කියන්නට සිදුවිය.

    අනෙක් හාස්‍ය ජනක ප්‍රතික්‍රියාව, රනිල් මංගල දෙදෙනාත් තවත් බලවේගයක් සැලසුම් කරන බවය. අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් ගෙන්වා, අධිකරණයට භාර දෙන තෙක් රනිල් වෙන කිසිදු ව්‍යාපාරයකට සුදුසු විය හැකිද? එසේ කියන්නේ බැඳුම්කර නඩුවේ එක් විත්තිකරුවෙකු රනිගේ කැබිනට් සගයෙකු නිසාය. පාස්කු ප්‍රහාරයේ මහමොළකරු හෙළි කිරීම සිරිසේන කළ යුතුවේ. එසේ කියන්නේ ජනාධිපති වාර්තාවේ නිර්දේශ අනුවය.

    රටම  බිඳ වැටී ගම් දනව් මළ ගෙයක්වී ඇති මේ නිමේෂයෙහි විපක්‍ෂයේ වගවීම  බිංදුවය.  ආණ්ඩු විරෝධයට රාජපක්‍ෂලා  කොඩිඩ් වසංගතයට මුවා වී මුහුණ දෙති.  සිවිල් පාලනය සිර කොට, ජනාධිපති ගෝඨාභය යාමට සැලසුම් කළ ගමනට ආණ්ඩුවේ බහුතරයත් විරුද්ධය.  බැසිල් පැමිණීමෙන් පෑ හැකි අමුතු ප්‍රාතිහාර්යක් නැත. බැසිල් පැමිණියේ ආණ්ඩුවේ අසාර්ථකත්වය තදින් දැනුණ නිසාය. කොළඹ දිස්ත්‍රික් මන්ත්‍රී ජගත් කුමාර ලවා පොලිස් මර්ධනය ගැන සරත් වීරසේකරට යම් ප්‍රමාණයක තරවට්ටුවක් කරවීය. සාගර කාරියවසම් ලවා දල්වා,  විසි කළ  ගුණ්ඩුව ගෝඨාභයට මිස, ගම්මන්පිල එල්ල කළ එකක්  නොවේ. මේ නිරූපනය වෙන්නේ ආණ්ඩුවේ බෙදිල්ල සහ කැළඹීම මිස නව ආර්ථීක ක්‍රමෝපායන් නොවේ. රාජපක්‍ෂලාට ඉවසිය නොහැකි මේ දේශපාලන බඩරිදිල්ල 2014ට පෙර නම් අයියා මළෝ  එකතුව දරා ගත්හ. වර්තමානයේ  රාජපක්‍ෂ පැටවුන්  මේ බඩේ ගායෙන් නගන කෙඳිරියට  උන්ගේ අම්මලාත් ගෝරි අදිනු පෙනේ.

    වැලේ වැල් නැතිව සිටි ආණ්ඩුව සිටින්නේ ජනාධිපති සටන ගැන නොව, සැඟවී පන බේරා ගන්නා නිමේෂයකය.  ඊළඟ පාරත් එන්නේ මම යනුවෙන් ගිය සඳදා ගෝඨා කීවේ  රාජපක්‍ෂ පැටවුන්ට ඇහෙන්නටය.  සරත් වීරසේකර වැනි පිස්සන්ගේ රංගනය හරහා වැටෙන අඹ කොට්ට ලේන් කොට්ට අහුලා ගැනීමට තම සරම් කඩම`ථ අල්ලන තරමටවත් විපක්‍ෂය ශක්තිමත් නැත.

    ආණ්ඩුවේ අනාගැනිල්ල නිවැරදිව තේරුම් නොගෙන විශ්වාසය භංගය හරහා විපක්‍ෂය කළ සරම ඇල්ලීමෙන්  ආණ්ඩුව තම අර්බුදය තුනෙන් දෙකෙන් වසා ගත්හ. කුඩා අවදියේ කුඩා එවුන් මුහුණ දුන් ආකාරයට විපක්‍ෂයේත් සරම් කැඩී බිම හැළිණ.  මේ කරන්නේ විහි`ථවක් නොවේ. රට වැටෙන ප්‍රමාණය, රටේ ප්‍රශ්න ගොඩ ගැසෙන ප්‍රමාණය උකහා ගැනීමට, කළමනාකරණය කිරීමට තැන තැන විසිරී සිටින වර්තමාන  විපක්‍ෂය අසමත් බව සිහි කිරීමය.   සාධාරණ සමජයක් පෙළ ගැසෙන්නේ ඒ නිමේෂයෙහිය. ඊට එරෙහිව  රනිල් මංගලගේ  කස්තිරම පුහුණු කරන්නේද රාජපක්‍ෂලා බවට ප්‍රාදේශීය සභා පෙරළි සාක්ෂි දරති. සජිත්ලා විශ්වාස භංගය හරහා ආණ්ඩුව කොඩිය ඉස්සූ බව මරික්කාර්ලා නොදනිති.  බැසිල්ගේ  සැලැස්ම  පළාත් සභා ඡන්දය දිනා ජනතාව තමන් සමග බවත් ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවට දැන්වීමට සහ බෙදුණ විපක්‍ෂයේ වාසිය ගෙන රනිල් වික්‍රමසිංහ 2024 පොදු අපේක්‍ෂකයා කිරීමටය.

    එක දිගට, රනිල් කළ ජනතාවාදි වැඩ ඉහළින් තක්සේරු වන මොහොතක, රනිල් උස්සා තැබීමට බැසිල්ට පිස්සුදැයි ඇසිය හැකිය.  රනිල් කළ හොඳ සියල්ල ඇමති ලෙස කාගේ හෝ පාලන කාලයට අයත්ය. තරුණ සේවා සභාව යනු 1967 අංක 11 දරණ පනතේ දිගුවකි.  කරු ජයසුරිය හෝ පොන්සේකා 2015 ජනාධිපති වුණා නම්, අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් ලංකාවේ සෙල්ලම් දාන්නේ නැත.   සිරිසේනට රනිල් මෙහෙයවීමේ හයියක් නොතිබිණ. විධායක ජනාධිපති වී පළමු රාත්‍රියේම ගෝඨාභය හමුවන තරමට කොඳු ඇටය බිඳුණ සිරිසේන, පාස්කු ප්‍රහාරය නොදැන සිටියා නොවේ. විශ්වාස භංගයේදී සිරිසේන කළ කතාවෙන් ඔහු සිටින්නේ කාට මුවාවීදැයි තේරුම්ගත හැකිය. තිලක් මාරපන වජිර අබේවර්ධන දෙදෙනාම ඇවන්ගාර්ඩ් සමාගම වෙනුවෙන් යහ පාලන ආණ්ඩුව කඩේ යැවූහ. රනිල්ගේ නායකත්වයේ  බුද්ධිමහිමයේ දිල පළල එසේය. මානවම්ම ගැන දන්නේදැයි ඇසූ විට, ආන්න රනිල් කියා සමහරු චූන් වූහ. එහෙත් පස්දුන් කෝරළයට නම ලැබුණ හැටි කියන්නට ගොස් රනිල්ගේ යට ඇඳුම් තෙමී ගිය හැටි රටටු දනිති. ඉතිහාස දැනුම කෙසේ වෙතත් රනිල්ගේ දේශපාලන ඉතිහාසය එහෙමය.

    රනිල් කළ සාර්ථක වැඩ පිළිබඳ ඔහු බුහුමන් ලැබුවාට පව් නැත. එය හරියටම 2005 මහින්ද ජනාධිපති කරවීමට ප්‍රභාකරන් කළ උදව් වාගේය. අදත් මහින්දලා තුනෙන් දෙක හදා ගන්නේ පාස්කු ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ සැක කරුවන්ගේ උදව්වෙනි. දමිළ මුස්ලිම් කණ්ඩායම් ලවා බලය තහවුරු කර ගත්තාට සිංහල බෞද්ධ නාමයෙන් වාසි ගන්නා රාජපක්‍ෂලා දන ගැස්වීමට රනිල් පින් කරලාම නැත. රනිල් යනු මැතිවරණයක් අතර, එක් දිනකින් බිම දමා මහ පොළොවට සමතලා කළ  හැකි පඬරැලකි. පෙරේත පාදයෙන් හෝ දිනුවොත් රාජපක්‍ෂලාට ආරක්‍ෂාවකි. බැසිල්,  රනිල් ගේන්න ගේම් ගහන්නේ ඒ නිසාය.

    සාධාරණ සමාජයක් ව්‍යාපාරය ඒකරාශී කළ හමුව තීරණාත්මක වන්නේ මේ හේතු කාරණා අනුවය. කරු ජයසූරිය නායකයා නොවේ.  එහි කැඳවන්නා පමණකි. කිසිවෙකු කලබල විය යුතු නැත. ඒ කියන්නේ 2024 පොදු අපේක්‍ෂකත්වය සැබෙවින්ම විවෘත බවය. කාට කාටත් වෙන්වූ මහා කාර්ය භාරයක් ඇත. කරු ජයසුරිය කැඳවූ මේ සංධානය පොදුවේ  තේරුම් ගත යුතු යමක් ඇත. රට වැටී ඇති මේ ප්‍රපාතයට, උද්ගතව පවත්නා ගැට`ථවලට හේතුව කොවිඩ් වසංගතය නොවේ. වියත් මග  නොවේ. රාජපක්‍ෂ පවුලද නොවේ. මේවා  ඉදිමුම් පිප්පුම් රුදා මිස රෝග නිධානය  නොවේ. ආධාර මානසිකත්වයෙන් පිස්සු වට්ටා ඡන්ද කඩා ගැනීමේ ප්‍රවනතාව පරාජය කරන තෙක් මේ රට ගොඩගත නොහැකිය. සජිත් ප්‍රේමදාස, මේ විපක්‍ෂ එකමුතුවට එකඟව පැමිණීම හේතු දෙකක් නිසා වැදගත්වේ. පළමුවැන්න මෙතෙක් දෙකට බෙදී සිටි එජාපය සහ සජබය එක තැනකදී හමුවීමය. දෙවැන්න සහනාධාර මානසිකත්වය රජයේ මුදලින් දහස් ගණනින් පූජ්‍යස්ථාන තනමින් සිය ගොඩ ලොකු කර ගන්නා රටට ඔරෙත්තු නොදෙන රාපපක්‍ෂ ක්‍රමයෙන් බැහැරව  අ`ථතින් හිතන්නට අවස්ථාවක් උදාවීමය.

    රටේ  විශ්‍රාමිකයන් හය ලක්‍ෂ හැට දහස් පන්සීයකි. රජයේ සෙවකයන් දහනව ලක්‍ෂයකි. සමෘධිලාභින් විසි ලක්‍ෂයකි. මේ සංඛ්‍යා ලේඛන පසුගිය ජූනි 23 දන අමාත්‍ය බන්දුල ගුණවර්ධන පාර්ලිමේන්තුවේදී තහවුරු කළේය. එකතුව හතලිස් පන් ලක්‍ෂ හැට දහසකි. දෙකෝටි විසි ලක්‍ෂයක් වන ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් මාසිකව රජයේ වැය බරෙන් ජීවත් වන්නෝ වෙති. එහෙව් රටක ඍජු බදු අඩුකර අත්‍යාවශ්‍ය භාණ්ඩවලින් ආදායම් ඉපයීම ගැන නව සංධානය කල්පනා කළ යුතුවේ. රටේ බලය ඇල්ලීම පිණිස සුභ සාධනය උගුල 1953 හර්තාලය හරහා මුලින්ම පාවිච්චි කළේ ආචාර්ය ඇන්.ඇම්.පෙරේරාට හිමිවේ. ඒ හරහා , ආණ්ඩුව දන ගස්වා අගමැති ඩඩ්ලි ගෙදර යැවීය.  එහෙත් 56 පෙරළිය හර්තාලයේ ප්‍රතිපලය නොවේ. නැවත ඇන්.ඇම්.ද එක්ව තුනෙන් දෙකක් දිනාගත් 1970 මැතිවරණයේ ආකර්ශණීය පොරොන්දුව ජනතා බඩගින්නට හඳෙන් හාල් ගෙන ඒමය.  1970-77 කාලයේ  ජනතාව බස් නැවතුම්පොළවල සාගින්නේ මිය ගියහ.  1977ට පසුව, ජේ.ආර්. හාල් පොත් ක්‍රමය ඉවත් කිරිමෙන් යම් පෙරළියක් විය. එහෙත් ආර්.ප්‍රේමදාස ජන සවිය පෙන්වා ජනාධිපති විය. බැසිල් රාජපක්‍ෂ ඒ ජනසවිය, සමෘධිය නමින් බෞතිස්ම කොට පවත්වා ගෙන යති. වර්තමානයේ විසි ලක්‍ෂයක් සමෘධි පවුල් යනු අසූ ලක්‍ෂයක ඡන්ද ප්‍රමාණයකට වැඩි දෙයක් නොවේ.  ඊට වැය කිරීමට ණය ගැනිමෙන් පිට උපායක් නැත. ශ්‍රී ලංකාව දිනෙන් දින හිඟමනට වැටෙන හේතුව නව සංධාන පුරෝගාමීන් තේරුම් ගත යුතුවේ.  

    2024දීත්  බ්‍රෙස්ලට් දෙන්න කතා කරයි නම් රස්සා දෙන්න කතා කරයි නම් අපට මේ වලෙන් ගොඩ ඒමක් නැත.  සත්‍ය ලෙසම පෙරමුණක් ලෙස සංධානයක් ලෙස පවත්නා සැබෑව රටට අවබෝධ කර දීමට ව්‍යාපරයක් උවමනාවේ. එය පුද්ගලවාදි නොවේ. වාසි හානි දෙකම ව්‍යාපාරයකට මිස, පුද්ගලයෙකුට ආරෝපනය නොවේ. සාධාරණ සමාජ ව්‍යාපාරය යනු පනස් නව වසරකට පසුව, රටේ යහ පාලනය ඇති කළ මහා ශක්තිය වේ. සමහර සමෘධිලාභි ගම්වල වසර විසි තිස් ගණනක් පැරණි වැල් පාලම් දිරාපත්ව එල්ලී ඇති බව මාධ්‍ය වාර්තා කරති.  සමෘධිය සඳහා සුදුසු පවුල් තේරීමට,  උත්සාහ කරන ග්‍රාම නිලධාරින්  ප්‍රාදේශීය සභා කාරයන්ගෙන් පහර කා රෝහල් ගත කළ වාර්තා බොහෝය. බුලත් විටි තිහකට සරිලන මුදලක් සමෘධි නමින් බෙදා දී ජනතාව ගොනාට ඇන්දවීම, ගමේ පොදු පහසුකම්  වැඩි කරනවාට වඩා වාසි දායක බව තේරුම් ගත් දේශපාලනය පරාජය කිරීමේ වගකීම නව සංධානය භාරගත යුතුවේ.  දිය කඩිති තරණය කිරීමට දෙවතාවක්  සපත්තු මේස් ගලවන ගම්බද පාසල් දරුවන් වැල්  පාලමක් හදනවාද සමෘධිය දෙනවාද තීරණය කරන තැනකට රටේ දේශපාලනය වෙනස් විය යුතුවේ.  දරුවන් අනාගතය දරුවන් නම් සංවාදය ආරම්භ කළ යුත්තේ ඔවුන් සමගය. ඒ දරුවන් දෙමාපියන් දැනුවත් කරනු ඇත. ටැබ් දීමට සැලසුම් කරන විට, දරුවන් වඳවේ යයි කියා මාපියන් මුලාකොට ඡන්ද ලබාගත් දේශපාලනඥයන් අද බලයේ සිටිති.  ටැබ් ලැබුණා නම් නොමිලේ වයිෆයි ලැබුණා නම් ඔවුන්ට කොරෝනා වසංගතය අනාගත පරපුරට අභියෝගයක් වන්නේ නැත.

    අපට සමෘධිය එපා වැව හදා දෙන්න කී ගම්වැසියන් මේ රටේ ජීවත් වෙති. මේ කසිප්පු මුදලාලිලා ප්‍රාදේශීය සභාවල බලය ඇල්ලීමට  සමෘධිය පාවිච්චි කරති. කොළඹ විපක්‍ෂයේ සගයන් බලය ලැබුණත් ඒ ක්‍රම වේදයම පාවිච්චි කරති. වෙනස් කළ යුත්තේ මෙය බව නව  සංධානය තේරුම්ගත යුතුවේ. කුඩා දැරියන් 200ක් අපයෝජනය කොට පාටි දැමූ අකුරැස්සේ සාරුව සුනිල් මෙන්ම, පළාතක් බිය වැද්දූ නූරියේ අතකොටාත් රාජපක්‍ෂලා නියෝජනය කළ  ප්‍රාදේශීය සභා සභාපතිවරු වෙති. නවගත්තේගම ගුරුවරිය දන ගැස්වූ එකාත් රාජපක්‍ෂ නිර්මාණයකි. සාරුව සුනිල් සහ අතකොටා යන දෙදෙනාම උ`ථ ගෙදරය. අදත් ඒ පුරුද්දට අපයෝජනයට කුඩා දැරියන් විකිණෙති. ඒවා  මාධ්‍ය උත්කර්ෂයෙන් වාර්තා කරමින් ජනතා මානසිකත්වය විකෘති කරති. 2005දී ආරම්භවූ කාඩ රාජපක්‍ෂ සංස්කෘතියට 2015දී සාධාරණ සමාජයක් ව්‍යාපාරය තැබූ අඩය රනිල් සිරිසේන දෙදෙනා එක්ව බුරුල්  කළහ. මාදු`ථවාවේ ගරුතර හාමුදුරුවන් වහන්සේ නිස්සරණාධ්‍යාසයෙන් ආරම්භ කළ ඒ සමාජ මෙහෙවර  අවසන් කිරීමේ  වගකීම යහපාලනයෙන් සුරක්‍ෂිත රටේ බහුතර ජනතාව සතු ඓතිහාසික කාර්යභාරයකි.

    2012දී මාදු`ථවාවේ සෝබිත හිමියන් සාධාරණ සමාජයක් ව්‍යාපාරය  තුළ සිල්ලර දේශපාලන පොරොන්දු තිබුණේම නැත. ඍජු තේමාව යහ පාලනය විය.  මහින්ද පරම්පරාවට එකක් කරගත් ජනාධිපති ධුර කාලය යළි දෙවතාවකට සීමා කළේ යහ පාලනය විසිනි. යහ පාලනය යනු සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවෙක් ජනතාව අත් විඳි අයිතිවාසිකමකි. මිහිරකි. ඒ අයිතිවාසිකම රැකීමට 1970න් මෙපිට කිසිදු දේශපානඥයෙකු ක්‍රියා කළේ නැත. එදා ජේ.ආර්. වර්ජකයන් ගෙදර යැවීය. අද උද්ඝෝෂකයන් නිරෝධායනය  කරවති. ආර්. ප්‍රේමදාස, රිචඩ් සොයිසා මරා මුහුදට විසි කළේද ආණඩුවේ වියදමිනි. මාංචු දැමූ සැක කරුවන් පොලිසියෙන් වෙඩි කන්නේ  88-89 කාලයේ ජිනීවා ගිය දේශපාලුවන් භාර ගත් රටෙහිය. මේ ඓතිහාසික බිඳ වැටීම මාදු`ථවාවේ හාමුදුරුවන් වහන්සේ යථාවත් කළහ. ඒ හරහා බලයට පත්  සිරිසේන රනිල් දෙදෙනාටම ඒ තේමාව  අමතක විය. තනතුරු ලබා මාසයක් ගෙවීමට පෙර, එකෙක් මල්ලීට රස්සාවක් දීමෙන්ද, අනෙකා සිංගප්පුරු චාලි කෙනෙකු ගෙන්වීමෙන්ද  සකල ජයග්‍රහණය කෙළෙසූහ. යහ පාලන කාලයේ  සජිත් තනි නොකළා කියන්නේද ඒ සිරිසේනමය.

    රාජපක්‍ෂලා 2010දී පොන්සේකාට දුන් දසවද නතර කිරීමට, මහා සංඝායා වහන්සේටවත් නොහැකි විය. සෝබිත හාමුදුරුවන් වහන්සේ ඒ සිද්ධිය යහ පාලනය ලෙස විග්‍රහ කළහ. රාජපක්‍ෂ පවුල  නැවතත් රට  එතැනට තල්ලු කරමින් සිටිති. බැසිල් පාර්ලිමේන්තු ආ දවසේ හන්දි ගානේ රැස් කකා කිරිබත් පිසූ රතිඤ්ඤා පත්තු  කළ කිසිවෙකුට නිරෝධායන නීති නැත. අධිකරණයෙන් ඇප දුන් ආණ්ඩු විරෝධි  උද්ඝෝෂයන් නිරෝධායනයට යැවූහ. එකිනෙකට පරස්පර මේ සිද්ධි දෙකම දේශපාලනික නොවේ. රටවැසියාගේ අයිතිය සම්බන්ධ කාරණාවකි. 2012 සිට 2015 තෙක් සාධාරණ සමාජයක් කරා ව්‍යාපාරයට කිසිදු දේශපාලනයක් තිබුණේ නැත. මුල්ම සභාව රැස්වූ දවසේ ජාතික පුස්තකාල සේවා මණ්ඩලයට, කරු ජයසුරියත් සරත් පොන්සේකාත්, වාසුදේවත් හිරුනිකා ප්‍රේමචන්ද්‍රත් පැමිණි සිටියහ. විශිෂ්ඨ විදේශ සේවා නිලධාරි ජයන්ත ධනපාලත්, සුදු කොඩි නඩුවේ තීන්දුව විසම්මතික කළ විශ්‍රාමික මහාධිකරණ විනිසුරු පී.බි.වරාවැවත් පැමිණ සිටියහ. පැමිණ සිටි දේශපාලනඥයන් කීවේ තමන් පැමිණීයේ පුරවැසියන් හැටියට බවය. හෙවත් තම දේශපාලන පක්‍ෂ වෙනුවෙන් නොවන බවය. ඒ ගොඩනැගුණේ සමාජ ක්‍රියාකාරිත්වයකි.  එයින් වසර නවයකට පසුව, ජූලි මාසයේම (2021-07-17) දිනයක සාධාරණ සමාජයක් කරා ව්‍යාපාරය, (ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ හැර) සකල බලවේගයන් රැස් කරවූහ. ජවිපෙය 2015 සටනේදී  පවා පොදු වේදිකාවට හෝ ගොඩ වුණේ නැත. ගිය සෙනසුරාදා  එහි  මුලසුන දැරූ කෙනෙක් නැත. එහි ඉස්මතුවුණේ නායකත්වයක් නොවේ. සමාජ බලවේගයකි. සක්‍රිය දේශපාලනයෙන් සමුගත් කරු ජයසුරිය කැඳවුම්කරු විය. කැඳවීම සමග නිකුත් කළ පණිවිඩය විවෘත සංදේශයකි.

    2012ට වඩා 2021 වෙනස්ය. අතර කාලය වසර නවයකි. කතා කළ යුත්තේ අ`ථත් පරම්පරාවකටය. අ`ථත් ආකාරයකටය. එකතැන පල්වූ අර`ථ බැස්ස නායකයන්ට මේ අභියෝගයට මුහුණ දිය හැකිද? ප්‍රශ්නය අභියෝගය වන්නේ එයයි. ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මුල් වරට තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය තහවුරු කිරිමේ අදහස පළ කළ කරු ජයසුරිය යහ පාලන කාලයේ එය පළ ගැන්වීය. සිරිසේන යහ පාලනය තුළට මහින්ද රාජපක්‍ෂ කැඳවා කළ කුමන්ත්‍රණය පාර්ලිමේන්වේ පරාජය කිරිමට හැත්තෑ අට  හැවිරිදි කරු ජයසුරිය ක්‍රියා කළ ආකාරයගිය සෙනසුරාදා මනෝ ගනේෂන් ලෝබ නැතිව සිහිපත් කළේය. 2024 තෙක් මේ  සමගිය බැඳගෙන යාමේ වගකීම මාදු`ථවේ සෝබිත හිමියන් වෙනුවෙන් කරු ජයදුරිය දැරිය යුතුවේ. මේ සංධානය ගැන ඇසූ පමණින් ගෝඨා කීවේ ආයෙත් මං එනවා කියාය. රනිල් මංගලත් සංධානයක් ගැන කතා කරති. මිසටර් ක්ලීන් මිස්ටර් බීන් කොට, 2005 ප්‍රභාකරන්ට පගා දී මහින්ද සමග එක්ව රනිල් විනාශ කළ මංගල, මේ හදන්නේ චන්ද්‍රිකාත් කුමාර වෙල්ගමත් එකට බැඳ රනිල්ට විකිණීමට නොවේද?

    2015දී රටේ ස්ථාපනය කළ යහ පාලනය අදත් රට තුළ සක්‍රිය වෙමින් පවතී. ෂානි අබේසේකරලා නිර්දෝෂී විය. නිරෝධායනය කළ නායකයන් මුදා හරින තෙක් කළ උද්ඝෝෂණවලට පොලිසිය ළං වුණේ නැත. අධිකරණය පිළිබඳ ජනතාව විශ්වාස කරන්නේ ඒ නිසාය. 20 වෙනි සංශෝධනය ගෙනාවාට රාජපක්‍ෂලාට පරණ සෙල්ලම් දමන්ට නොහැකි බව තහවුරු වී හමාරය. සමගි ජන බලවේගය හෝ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ යහ පාලන තේමාවේ රැඳී සිය සටන කරත් නම්, ඒ අභ්‍යාසය 2024ට පාදමක් වනු ඇත. ඒ දෙපිරිමට ඊට කැමති නොවනු ඇත. එජාපයත් සජබයත් අද එක් වේ නම් හෙට පනස් ලක්‍ෂයක මිනිස් පවුරකි. ඒ ජයග්‍රහණ යහ පාලන සංකල්ප පාවා දුන් රනිල්ලා  සිරිසේනලා නන්නත්තාර වෙලාය. ආයෙත් දේශපාලන පෙරළියකට සාධාරණ සමාජයක් අවශ්‍ය ඒ නිසාය.

    නීතිඥ චන්ද්‍රසිරි සෙනෙවිරත්න විසිනි.

  • මිත්‍යාව හා විද්‍යාව අතර වෙනස කුමක්ද ?

    මිත්‍යාව හා විද්‍යාව අතර වෙනස කුමක්ද ?

    විද්‍යාව සහ මිත්‍යාව යන මාතෘකාව අතිශයින්ම සංකීර්ණයි. ලොව විවිධ දාර්ශනිකයින් මෙම මාතෘකාව ගැන විවිධ මත පලකොට තිබෙනවා. මෙම කරුණ ගැන සාකච්ඡා කිරීමේදී මම එම මත උපයෝගී කරගත්තත් මෙහිදී මම මට ආවේනික වූ මතයන්ද මෙහිදී පල කරනවා. මෙය මා බොහෝ උගතුන් සමඟ සාකච්චා කොට සකස් කරගත්තක් වුවත්, එම අදහස් වලට එකඟ නොවීමට ඔබට අයිතියක් තිබෙනවා .

    විද්‍යාව සහ මිත්‍යාව යන මාතෘකාව සංකීර්ණ වන්නේ මේ වචන දෙකෙන් එක් එක් අය අදහස් කරන්නේ වෙනස් වෙනස් සංකල්පයන් නිසයි. ඒ ඒ සංකල්පයන්ට අනුව විද්‍යාව යන්න කුමක්ද, මිත්‍යාව යන්න කුමක් දැයි එක් එක් අය වෙන වෙන දේ හඳුන්වා දෙනවා. එනිසා අයෙක් මිත්‍යාව යයි සඳහන් කරනදේ තවත් අයෙක් විද්‍යාව යයිද, අයෙක් විද්‍යාව යයි සඳහන් කරනදේ තවත් අයෙක් මිත්‍යාව යයිද පවසනවා. එමනිසා මේ මාතෘකාව ආරම්භයේදීම මෙම වචන ගැන මා දෙන විග්‍රහය කියන්නම්.

    සයන්ස් යනු විද්‍යාවද?

    විද්‍යාව යන වචනයෙහි අරුත විග්‍රහ කිරීමෙහිදි මුලික ගැටලුවක් මතුවෙනවා. අද සිංහල බසින් පොදුවේ “විද්‍යාව” යයි හඳුන්වන්නේ ඉංග්‍රීසියෙන් “සයන්ස්” යන අරුත දෙන වචනයයි. සයන්ස් යනු යමක් අවබෝධ කරගැනීමේ ක්‍රමවේදයක්. “සයන්ස්” යන ක්‍රමවේදය ඇතිවුයේ බටහිරයි. එය හා බැඳුනු “සයෙන්ටිෆික් මෙතඩ්” නම් වචනයක් තිබෙනවා. මෙය සයන්ස් වල සඳහන් යමක සත්‍ය අසත්‍ය භාවය මැන ගැනීමේ ක්‍රම වේදයයි. මෙයට අපි සිංහල බසින් විද්‍යාත්මක ක්‍රමය කියා කියනවා. මෙහිදී පළමුව යම් උපකල්පනයක් කෙරනවා. ඉන්පසු එම උපකල්පනය සත්‍යය දැයි සෙවීමට පර්යේෂණයන් සිදුකොට නිරීක්ෂණයන් කරනවා. ඉන් පසු ලැබුණු තොරතුරු විග්‍රහයක් කෙරෙනවා. එම විග්‍රහය අනුව මුලින් ඇතිවූ මතය හෝ උපකල්පනය සත්‍යය හෝ අසත්‍යයි සොයා බලනවා. ඉන්පසුව නිගමනයන්ට එනවා. මෙම නිගමනය තුලින් බොහෝවිට අලුත් උපකල්පනයක් කරනවා. නැවත විද්‍යාත්මක ක්‍රමය ඇරඹෙනවා.මෙය නොනැවතෙන ක්‍රියාවලියක්.

    විවිධාකාර විද්‍යාවන් තිබෙනවා. රසායන විද්‍යාව,භෞතික විද්‍යාව,මානව විද්‍යාව,වාග් විද්‍යාව,පුරා විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව ආදී සිය ගණන් විද්‍යා තිබෙනවා. මෙම විද්‍යාවන් බටහිරට පමණක් සීමාවුවන් නොවේ. දැන් ආයුර්වේදයටද විද්‍යාව යන වචනය යොදනවා. අප පුරාණ පෙරදිග විද්‍යාවන් ගැන කියනවා. චීනයට ආවේනික විද්‍යාවක් තිබුන බව සඳහන් කරනවා. පොදුවේ මේ විද්‍යාවන්හි ඇති ලක්ෂණයන් මොනවාද?

    මේ සියලු විද්‍යාවන්ගේ පළමු ලක්ෂණය නම් මේවායේ පංචේන්ද්‍රියන් (ඇස,කණ ,නාසය,සම,දිව) ඇසුරෙන් නිරීක්ෂණය කරන “දෙයක්” තිබෙනවා. මේ දේ වලට අපි භෞතික දේ හෝ ප්‍රපංචයන් යැයි පවසනවා. ඇතැම්විට මෙම නිරීක්ෂණයන් සිදු කිරීමට උපකරණ පාවිච්චි කරනවා. පංචේන්ද්‍රියන්ට කෙලින්ම හසු නොවන දේ පංචේන්ද්‍රියන්ට හසු කර ගැනීම තමයි මේ උපකරණ වලින් කරන්නේ. මෙවන් උපකරණ තැනීමත් නවීන විද්‍යාවන්හි කාර්යයක්. ඇතැම්විට වෙනස් වෙනස් උපකරණ වලින්,වෙනස් වෙනස් පුද්ගලයන් කරන නිරීක්ෂණයන්හි වෙනස්කම් තිබිය හැකියි. නමුත් හැමවිටම විද්‍යාවේ යම් නිගමනයක් කෙරෙන්නේ නිරීක්ෂණයන් ඇසුරෙනුයි.ඊළඟට මෙම නිරීක්ෂණයන් ගැන විමසා බැලීමක් කෙරෙනවා. මෙම විමසා බැලීම සඳහා යම් අයෙකුට හෝ යම් පිරිසකට බුද්ධියක්,නුවණක් සහ පෙර ඇති දැනුමක් අවශ්‍යවෙනවා. මෙම විමසා බැලීමටද විවිධ ක්‍රමවේදයන් යොදනවා. ගණනය කිරීම්, සංඛ්‍යාන ක්‍රමවේද, පරිගණක පමණක් නොව විමසා බලන කරුණ පිළිබඳව මේ දක්වා ඇති දැනුමද මෙම විමසා බැලීමේදී වැදගත් වනවා. පෙර ඇති අත්දැකීම්, නිරීක්ෂණයන් මෙම විමසා බැලීමට ප්‍රයෝජනවත් විය හැකියි.මෙම විමසා බැලීමට කෙටිකලක් හෝ දිගු කලක් ගතවිය හැකියි. මෙම විමසා බැලීමෙන් අනතුරුව යම් නිගමනයන්ට, මතයන්ට එනවා.

    දේශපාලන විද්‍යාව, සමාජ විද්‍යාව වැනි වැනි “කලා ධාරාවේ” විද්‍යාවන්හි දීද නිරීක්ෂණයන් කෙරෙනවා. එහිදී නිරීක්ෂණය කෙරෙන දේ මනුෂ්‍ය සමාජයයි. මෙම කලා ධාරාවේ විද්‍යාවන් හිදී නිගමනයන්ට පැමිණීමේදී නිරීක්ශණ සිදුකලත්, විමසා බැලීම හා විග්‍රහය එයට වඩා ප්‍රධාන තැනක් ගන්නවා.

    මේ විද්‍යාවන් හිදී එළඹෙන නිගමනය බොහෝවිට සෙමෙන් වන්නක් විය හැකි නමුත් ඇතැම්විට මෙම නිගමනය සියලු කරුණු මත පදනම්ව හදිසියේ යමෙකුගේ මනස තුල ඇතිවන්නක් විය හැකියි. මෙම ක්‍රියාවලිය ඇරඹෙන මුලික උපකල්පනය හෝ එළඹෙන නිගමන හදිසියේ ඇතිවුවහොත් එය අදෘශමාන බලවේගයන් විසින් ඇති කරන්නේ යැයි සමහරු වැරදි ලෙස සිතනවා. එනමුත් උපකල්පනය, පරීක්ෂණය, නිරීක්ෂණය, විග්‍රහය සහ නිගමනය යන ක්‍රියාවලිය යමක් තුල සිදුවන්නේ නම් එය විද්‍යාත්මක ක්‍රමයයි. “සයන්ස්” නමින් හැඳින්වෙන ක්‍රියාවලියේදී දැනුම ඇතිවන්නේ මෙම විද්‍යාත්මක ක්‍රමය තුලයි.

    පංචේන්ද්‍රියන් මත පදනම්ව පමණක් විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලිය සිදුවන්නේ යැයි විශ්වාස කිරීම “එම්පිරිසම්” ලෙස හදුන්වනවා. මුලින් යම් මතයක් ඇතිකර ගෙන එය තර්කානුකුලව විග්‍රහ කිරීම “රැශනලිසම්” ලෙස හදුන්වනවා.මෙහිදී සංකල්පය ඇතිවන්නේ මනසිනුයි. රැශනලිස්ම් වලදී පළමු නිරීක්ෂණය කෙරෙන්නේ මනසිනුයි.මනසින් කෙරෙන එම නිරීක්ෂණය උපකල්පනයක් බවට පත්වෙනවා. මා සිතන අකාරයට මෙහිදී මනස සයවෙනි ඉන්ද්‍රිය ලෙස ක්‍රියා කරනවා. ඉන් පසුව කරුණ විග්‍රහ කෙරෙනවා. ඉන් පසු නිගමනයන්ට එනවා. එවැන් අවස්ථාවක පවා පෙර දැනුම මත පදනම්ව එම මතයට එළඹි අයුරු අන් අයට වටහා ගත හැක. එසේම මෙම මතය නිසැකවම සත්‍යදැයි සොයාගැනීමට විද්‍යාත්මක ක්‍රමයට භාජනය කලයුතුයි. මෙම “එම්පිරිසම්” හා “රැශනලිසම්” ලෙස හදුන්වනවා දෙන වචන දෙකට හරියටම ගැලපෙන සිංහල වචන නැහැ. නමුත් මේ ක්‍රම දෙකම විද්‍යාව (සයන්ස් ) විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නැහැ.

    මෙම විද්‍යාත්මක (සයන්ටෆික්) ක්‍රමවේදයේ ඇති අනෙක් වැදගත් ලක්ෂණය නම් එය අන් අයට වටහා ගැනීමට, ඇතැම් විට තමන්ම සිදුකර බැලීමට ඇති හැකියාවයි. නිගමනයට එළඹී ක්‍රියාව අතීතයේ සිදුවූවක් නම් එය නැවත සිදුකර බැලීමේ හැකියාවක් නැහැ. මෙවැනි අවස්ථාවක දී වැදගත් වන්නේ පිළිගත හැකි සාක්ෂියි. මෙම සාක්ෂිද පංචේන්ද්‍රියන්ට ගෝචර වන ඒවායි. පුරාවිද්‍යාව හා ඉතිහාසය මෙවන් විද්‍යාවන්ට උදාහරණයි. කෙසේ නමුත් මෙම සාක්ෂිද දෙදෙනෙකුට හෝ වැඩි පිරිසකට නිරීක්ෂණය කල හැකියි.

    සයන්ස් සහ විද්‍යාව අතර ඇති වෙනස කුමක්ද?

    මීළඟට අප පෙරදිග භාෂාවන්හි විද්‍යාව යන වචනය යෙදී ඇති අයුරුත්, අද අප විද්‍යාව(සයන්ස්) යන්න භාවිතා කරන සංකල්පයත් අතර වෙනස වටහා ගත යුතුයි ඉන්දු ආර්ය භාෂාවන්හි විද්‍යාව හෝ “විජ්ජා” යන්නෙන් සත්‍යය හා සත්‍ය අවබෝධයද අදහස් වෙනවා. බොහෝවිට මෙයින් අදහස් වන්නේ පරම සත්‍යයද වියහැකියි පෙරදිග ආගම හෝ දර්ශනයන්ට අනුව මෙම විද්‍යාව යමෙකුගේ සිත තුල පහල වන්නක්.මෙම විද්‍යාව අවබෝධකර ගැනීමදී අද පවතින විද්‍යාත්මක ක්‍රමය භාවිතා නොවේ. එසේම මෙම විද්‍යාවේදී අවබෝධකර ගන්නා “දෙය” භෞතික දේ නොවේ. නිර්වාණය, කර්මය, පුනුරුත්පත්තිය, බ්‍රහ්මන්, ආත්මන් මෙවන් විද්‍යා යන වචනයෙන් හඳුන්වන සංකල්පයන්. සයන්ස් වලදී එක් විටක විසඳුමක් සොයා ගැනීමට උත්සාහ කරන්නේ එක් ප්‍රශ්නයකටයි. එනමුත් පෙරදිග විද්‍යාව යන සංකල්පයෙන් එයට වඩා පුළුල් පරාසයක දේ ගැන කෙරෙන විග්‍රහයක් තිබෙනවා.

    ඊළඟට මතුවන ප්‍රශ්නය මේ කියන දැනට අප විද්‍යාවන් ලෙස හදුන්වන එනම් සයන්ස්වල නිගමනයන් අවසාන,පරම සත්‍යයද යන්නයි. විද්‍යාව (සයන්ස්) ගැන හොදින් දන්නා කිසිදු විද්‍යාඥයෙක් එසේ කියන්නේ නැහැ. එසේ සිතන්නේ නැහැ. එසේ සිතනවානම් නැවත නැවත පරීක්ෂණයන් සිදු කරන්නේ කුමටද? ඔවුන් යම් කරුණක් ගැන අවසාන,පරම සත්‍යය සොයා ගත්තේ යයි කියා ඉදිරි පර්යේෂණයන් නවත්වනු ඇත. තමන් යම් කරුණක් ගැන පරම සත්‍යය සොයාගත්තේ යයි කියන්නේ මොන විද්‍යාඥයාද? එසේ පවසන්නෙක් අනෙක් විද්‍යාඥයන් විසින් සලකනු ඇත්තේ උන්මත්තකයෙකු ලෙසිනි. විද්‍යාත්මක ක්‍රමය තුලින් අප සොයන්නේ එය ක්‍රියාත්මක කිරීම තුලින් අප බලාපොරොත්තු වන ප්‍රතිපලය ලබාගත හැකිද යන්නයි. සැබෑ විද්‍යාඥයන් තමන්ට එම ප්‍රතිපලය ලබා ගත නොහැකි වුයේ නම් ඒ බව පවසනවා.

    පෙරදිග ආගම් හා දර්ශනයන්හිදී යමකු තුල විද්‍යාව ඇතිවුයේයයි පවසන විට සත්‍යය පසක් කරගෙන අවසන්. බුදුදහමේ පැවසෙන විජ්ජා යන වචනයේ අරුතත් සයන්ස් යන වචනයේ එකක් නොවේ යැයි ඔබ‍ට තේරුම් යන්නට ඇති. මෙම අරුත් පටලැවිල්ල හඳුනා නොගෙන බුදුදහමේ විද්‍යාව මෙන් නොව අනෙක් විද්‍යාවන් සදාතනික නොවන බවත්, විටින්විට මතයන් වෙනස් කරන බවත්, එමනිසා ප්‍රවාදයන් බවත්, පවසන අය සිටිනවා.

    මතයන් වෙනස් කිරීම එම සයන්ස් නම් විද්‍යාවන්ගේ ස්වභාවයයි. ඒ මත වෙනස් කෙරෙන්නේ අලුතින් කෙරෙන නිරීක්ෂණ මත පදනම්ව,අලුත් දැනුම ලබා ගෙන, ඒ අලුත් දැනුම අවබෝධ කරගෙන, ඒ පිළිබඳව තම බුද්ධිය මෙහෙයවා ගෙනය. මෙම ක්‍රමවේදයේ කිසිම ගුප්ත ස්වභාවයක් නොමැත. තමන් සොයාගත් දේ සදාතනික සත්‍යයක් නොවීම ගැන සැබෑ විද්‍යාඥයන් මනා අවබෝධයකින් සිටී. සයන්ස් යන විද්‍යාව මිනිසුන්ට සහ ලොවට බලපාන විවිධ දේ ගැන සැමදා සොයමින් සිටියි. මෙම සොයාගැනීම් බොහෝ විට ලොවට හිතකර වන අතර ඇතැම්විට අහිතකර වේ. පරමාණු බෝම්බය මෙයට උදාහරනයක්. එනමුත් බොහෝ සොයාගැනීම් ලොවට හිතකරයි. විද්‍යාවේ මෙම අලුත්වන ස්වභාවය සහ හොඳ නරක දෙකම ඇති ස්වභාවය ගැන බුද්ධියක් ඇති සියලු දෙනා අවබෝධයෙන් සිටියි.මෙම ස්වභාවය සයන්ස් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට හේතුවක් නොවේ. එය එසේ නොවේයැයි කිසිවෙකුට කිව නොහැකියි. එම අවබෝධය නැත්තේ කරුණු සහ වචන පටලවා ගත් අයටයි. මෙම පටලැවිල්ල ලිහීමට නම් අප සයන්ස් වලට විද්‍යාව යැයි නොකියා වෙනත් වචනයක් සොයා ගත යුතුයි.

    පෙරදිග පැවති විද්‍යාවන්ගෙන් අද ඉතිරිව ඇත්තේ ඉතා ස්වල්පයකි. එයින් ආයුර්වේදය අදටත් ජීවමානව පවතින විද්‍යාවකි. චීන වෛද්‍ය ක්‍රමයද එවැන්නකි මේවායේ රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කෙරන්නේ රෝග ලක්ෂණ නිරීක්ෂනයෙනි. බෙහෙත් තෝරන්නේද ඖෂධ වල ලක්ෂණයන් ගැන කල නිරීක්ෂණයන් ගෙනි. ආයුර්වේදයද අප විද්‍යාවක් ලෙස හදුන්වන්නේ මේ නිසාය. මෙම ක්‍රමයන් අන් අයට ඉගැන්විය හැකිය. අන් අයටද අනුගමනය කර ප්‍රතිඵල අත්කර ගත හැකිය.මෙහි කිසිදු ගුප්ත ස්වභාවයක් නැත.

    මිත්‍යාව යනු කුමක්ද?

    මීළඟට අප මිත්‍යාව දෙසට හැරෙමු. “මිත්” යන බටහිර වචනයත් මිත්‍යාව යන වචනයත් අතර වෙනසක් තිබේ. ඉන්දු ආර්ය භාෂාවල මිත්‍යා, මිච්චා යන වචනයෙන් අසත්‍යයන් පමණක් නොව සෑම ආකාරයක වැරදි ක්‍රියාවන් අදහසවේ. මිච්චා ආජිව යනු වැරදි දිවි පැවැත්මයි. මෙතැනදී එම වචනයෙන් යමක් සත්‍යය හෝ අසත්‍යදැයි අදහස් නොවේ. ඉංග්‍රීසි බසින් මිත් යන්නෙන් අසත්‍යය පමණක් නොව වැරදි විශ්වාස, දේවකතා ආදියද හැදින්වේ. මෙම වචන වල අරුත් වෙනසද බොහෝ පැටලවිලි වලට මග පාදා තිබේ. මෙම ප්‍රශ්නය සම්බන්ධව ඇති අවුල් ලිහා ගැනීමට නම් පළමුව වචන අතර ඇති අවුල් ලිහාගත යුතුවේ.

    ඉන්ද්‍රියයන් ඇසුරෙන් කෙරෙන නිරීක්ෂණ මත පදනම්ව සිදුකිරීමට නිගමනය කල නොහැකි සියලු දේ මිත්‍යාවන් යයි පවසන අය බොහෝය.මම එම මතය ප්‍රතික්ෂේප කරනවා. එය ඇත්තක් නම් පංචේන්ද්‍රියන් ඇසුරින් කෙරෙන නිරීක්ෂණ මත පදනම්ව සිදුකිරීමට නිගමනය කල නොහැකි, මැනිය නොහැකි, තවත් අයෙකුට ඒ අයුරින්ම වටහා ගත නොහැකි දෙදෙනක් අතර ඇතිවන ආදරයද මිත්‍යාවක් . ආදරය, ගෞරවය, කෝපය වැනි දේ අපගේ මනස තුල සිදුවන සංසිද්ධීන්ය.අප තුල හා සමාජය තුල ඇති විශ්වාසයන් ද එවැනිය. ආගමික සංකල්ප, මානසික අවස්ථා, විශ්වාසයන් හා ඇදහිලි ඇත්තේ අප මනස තුලයි. ඒවා අන් අයට නිරීක්ෂනය කල නොහැකි අතර නිරීක්ෂණය කල හැක්කේ විශ්වාස මත පදනම්වූ වතාවත් පමණයි. අන් අයට ඉන්ද්‍රියයන් ඇසුරෙන් කෙරෙන නිරීක්ෂණ මත පදනම්ව සිදුකිරීමට නිගමනය කල නොහැකිවූ පමණින් මෙවැනි දේ මිත්‍යා ගණයට අයත් වනවා නම් ආදරය යන සංකල්පයත් මිත්‍යාවක්. එය එසේ වන්නේ නැහැ.මානසික සංකල්පයන් වන ආගමික විශ්වාසයන් මත පදනම්වූ ආගමික පුද පූජා හා වතාවත් වලට මිත්‍යා ක්‍රියා යැයි පවසන්නේ නම් මානසික සංකල්පයක් වන ආදරය මත පදනම්ව තෑග්ගක් දීමත් මිත්‍යා ක්‍රියාවක්. එය එසේ නොවන බව පැහැදිලියි.

    විශ්වාසයන් අතර පුද්ගලයන්ට, සමාජයට සහ පොදුවේ ලොවට හිතකර,අහිතකර හා හිතකර හෝ අහිතකර ගනයට නොවැටෙන විශ්වාසයන් හා ඇදහිලි තිබෙනවා. මිනිසකු මරාදමුවහොත් අපාගත වේ යැයි යන විශ්වාසය යහපත් විශ්වාසයක්. මෙම විශ්වාසයේ සත්‍ය අසත්‍ය බව විද්‍යාවෙන් (සයන්ස් ) මගින් තහවුරු කල නොහැකියි. එසේ කිරිමට යාම උමතු ක්‍රියාවක්. එහෙත් එම විශ්වාසය සමාජයේ මිනීමැරුම් අඩු කරයි. යහපත් විශ්වාසයන් ගැන උදාහරණ දහස් ගණනකි.ඇතැම් විශ්වාසයන්ගේ ප්‍රතිපල ඍජුව නොපෙනේ. තම වෙළඳසැලට දිනපතා කහවතුර ඉසුවහොත් වෙළඳාම වැඩිවේ යයි යන විශ්වාසය එවැන්නක්. එයින් වෙළඳ මහතාට ආත්ම ශක්තියක් ලැබෙයි. එම ක්‍රියාවෙන් කිසිවෙකුට හානියක් සිදු නොවේ. එසේම ඇතැම් විශ්වාසයන් පුද්ගලයන්ට, සමාජයට සහ පොදුවේ ලොවට අහිතකර වේ. තමන් අදහන ආගම හැරුණු කොට අන් ආගම් අදහන්නන් අදහන්නන් මරා දැමුවහොත් දෙව්ලොව යාහැකි යයි යන විශ්වාසය එබන්දකි.මෙවන් අයහපත් විශ්වාසයන් ගැනද උදාහරණ දහස් ගණනකි. ඇතැම් විට හිතකර හා හිතකර හෝ අහිතකර ගනයට නොවැටෙන විශ්වාසයන්ද අයහපත් ප්‍රතිපල ලබාදෙන අවස්ථා තිබේ. ඒ බොහෝවිට යම් විශ්වාසයකට ඇබ්බැහිවී ඒ සඳහාම කාලය මරමින් ගත කිරීම නිසාය. ධනය ඒවාට වියදම් කිරීම නිසාය.

    මිත්‍යාවන් ඇති වන්නේ කෙසේද ?

    මේ මානසික සංකල්පයන්, විශ්වාසයන් හා ඇදහිලි මිත්‍යාවන් බවට පත් වන්නේ කුමන විටද? මෙය කිහිප අයුරකින් සිදුවිය හකියි. පලමුව ඇදහිලි හා විශ්වාසයන් ඇසුරින් මැනිය හැකි, නිරීක්ෂණය කල හැකි භෞතික සංසිද්ධියක් වුයේ හෝ වන්නේ යයි, එය අදහන්නන් පවසන අවස්ථාවකදීය. එවැනි අවස්ථාවක “විද්‍යාව” එනම් සයන්ස් ඉදිරියට පැමිණ එහි ක්‍රමවේදයන් යොදා එම සංසිද්ධිය වුයේ හෝ වන්නේ යයි කීම සත්‍යයක්ද, අසත්‍යයක්ද යැයි පවසනු ඇත. අසත්‍යයන් වන එවැන් සංසිද්ධීන් මිත්‍යාවන් ලෙස සැමවිටම හැදින්වේ. A ට වඩා B ට යමෙක් ආදරෙයි කිවහොත් එය මැනිය නොහැකි නිසා අසත්‍යයක් හෝ මිත්‍යාවක් යැයි කියන්නා උන්මත්තකයෙකි. එනමුත් එම ආදරයේ වෙනස ශරීරයේ ඇති එන්ඩොෆින් ප්‍රමාණයෙන් මැනිය හැකියැයි කිවහොත් විද්‍යාව ඉදිරියට පැමිණ එම උපකල්පනය හරි හෝ වැරදි යැයි පවසනු ඇත.

    යමක් වැරදි යයි සයන්ටිෆික් ක්‍රමය මගින් සොයාගත් පසුවද තම මතය අතනොහරින්නා මිත්‍යා මතයක එල්බ සිටින්නේ යැයි අපි පවසමු. අයුරින්ම විද්‍යාව මගින් නිරීක්ෂණය කොට, විග්‍රහ කොට නිගමනයන්ට එළඹුණු කරුණු පසකට දමා විශ්වාසයන් මත පමණක් පදනම්ව ක්‍රියා කිරීම මිත්‍යා ගනයට වැවෙනවා. පෘතුවිය වටා සුර්යයා බ්‍රමණය වේ යැයි පැවසීම එවැනි දෙයක්. එසේම යම් ක්‍රියාමාර්ගයක් තුලින් අප බලාපොරොත්තු වන ප්‍රතිපලය ලැබී නැතිවිටදී එය ලැබී ඇතැයි පැවසීමද, එවන් විශ්වාසයක එලබගෙන සිටීමද මිත්‍යාවක්. එපමණක් නොව එය අසත්‍යයක් බවටද පත් වනවා.එසේම යම් ක්‍රියාවක් තුලින් අප බලාපොරොත්තුවන ප්‍රතිපලය ලබාගත නොහැකියැයි සක්සුදක් සේ පෙනෙන විටදී එහි නිවැරදි භාවය ගැන විශ්වාසයක් තිබීමද, මිත්‍යාවක් වනවා.

    අවසාන වශයෙන් යමක් සම්බන්ධයෙන් විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක් යෙදිය හැකි විටදී එසේ නොයොදා නොපෙනන දේ පසුපස යාමද මිත්‍යවක්. උදාහරනයක් ලෙස යම් දේශපාලන තීරණයකට එළඹීමට ප්‍රථම දේශපාලන විද්‍යාව පමණක් නොව ආර්ථික විද්‍යාව, සමාජ විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව වැනි විවිධ විද්‍යා එක්කොට විද්‍යාත්මක විග්‍රහයක් කල යුතුයි. ඇතැමුන්ට මෙම විවිධ දේ එක්ව විග්‍රහ කිරීමේ ශක්තිය මැනවින් පිහිටා තිබෙනවා. මේ සියල්ල පසෙක තබා ගුප්ත විද්‍යා උපදෙස් අනුව දේශපාලන තීරණ ගැණීම මිත්‍යාවට අනුව කටයුතු කිරීමක්. එය අවිද්‍යාත්මකයි. වඩාත් නිවැරදිව පවසන්නේනම් එවැන්නක් “සයන්ටිෆික්” නොවේ.

    විශේෂඥ වෛද්‍ය අජිත් අමරසිංහ

    (සාධාරණ සමාජයක් සඳහාවූ ජාතික ව්‍යාපාරයේ ආරාධනයෙන් කරන ලද දේශණයක් ඇසුරින් සකස් කරණ ලද්දේ සුජීව සෙනරත් විසිනි)

  • ‘මර්දනය අස්සේ’ පොලිසිය ලිංගික හිංසනයත් කරනවාද ? – කාන්තාවන්ගේ ඇඳුම් පමණක් ඉරුණේ කොහොමද ?

    ‘මර්දනය අස්සේ’ පොලිසිය ලිංගික හිංසනයත් කරනවාද ? – කාන්තාවන්ගේ ඇඳුම් පමණක් ඉරුණේ කොහොමද ?

    බඩු මිල ඉහළ යාම, තෙල් මිල ඉහළ යාම, පොහොර අර්බුදය වැනි ජන ජීවිතයට බලපාන බොහෝ කාරණා හේතුකොටගෙන මහජනතාව වීදිබැස සිය විරෝධය ආණ්ඩුවට දක්වන මොහොතක එම උද්ඝෝෂණවලට සම්බන්ධ වූ දේශපාලන නායකයෝ පොලිසිය විසින් නිරෝධායන නීතිය යටතේ අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදහ. එම ක්‍රියාකාරීන්ට උසාවියෙන් ඇප ලබා දී තිබියදීත් ඔවුන් පොලිසිය බලහත්කාරීව නිරෝධායනයට යොමු කිරීම පසුගිය දිනවල මහත් ආන්දෝලනාත්මක පුවතක් විය.

    එම උද්ඝෝෂණවලට සම්බන්ධ වී සිටි කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ දී පොලිසිය ඒ සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කළ ආකාරය ගැන සමාජය තුළ කතාබහක් නිර්මාණ වී ඇති මොහොතක මෙම ලිපියෙන් අප එසේ අඩන්තේට්ටම්වලට ලක් වූ කාන්තාවන්ගේ අත්දැකීම් හා ඒ සම්බන්ධ නීතිමය පසුබිම ගැන කතාකිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමු.මේ සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමුවුණේ ජුලි 07 වැනි දින ඉංජිනේරු සංස්ථා සේවකයන්ගේ වැටුප් සම්බන්ධ අරගලයට සහාය දැක්වීමට පැමිණි කම්කරු අරගල මධ්‍යස්ථානයේ දුමින්ද නාගමුව මහතා ඇතුළු පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ සිද්ධියත් සමග ය. උසාවියෙන් ඇප ලබා සිටි එම පිරිස පොලිසිය විසින් නිරෝධායනය සඳහා රැගෙන යාමට වාහනවලට දමා ගනිමින් සිටිය දී, එහි සිටි කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියකට ඉහළ පොලිස් නිලධාරියෙකු විසින් පා පහරක් එල්ල කිරීමේ දර්ශන මාධ්‍ය හරහා ප්‍රසිද්ධ විය.

    ලංකාවේ දැනට පවතින නීතිවලට අනුකූලව කාන්තාවක පරීක්ෂා කරන්නේ නම් හෝ ස්පර්ශ කරන්නේ නම් එය අනිවාර්යයෙන් ම කළ යුතු වන්නේ කාන්තා පොලිස් නිලධාරිනියන් විසින් ය. සැකකරුවන්ට පහර දීමේ අයිතියක් ද පොලිසියට නොමැත. දඬුවම් කිරීමේ බලය ඇති ආයතනය වන්නේ අධිකරණයයි. කාන්තාවකගේ අකමැත්තෙන් කිසිදු පිරිමියකුට ඇගේ ශරීරය ස්පර්ශ කළ නොහැකි අතර එය පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන්ට ද වලංගු ය. එසේ බලහත්කාරීව කාන්තාවක ස්පර්ශ කරන්නේ නම් එය හිංසනයකි. ඇතැම් විට එය ලිංගික හිංසනයක් ලෙසද අර්ථ දැක්විය හැකි ය.

    පසුගිය වසරේ දී ද මෙවැනි ම සිදුවීමක් වාර්තා වූ අතර, ඒ ඇමරිකාවේ පොලිස් නිලධාරියෙකු විසින් ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ් නැමැති නිරායුධ කළුජාතිකයෙකු ගෙල සිරකර මරා දැමීමට විරෝධය පළ කරමින් 2020 ජුනි 09වන දින පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය සංවිධානය කර තිබූ විරෝධතාවට සම්බන්ධ වී සිටි පිරිස් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ දී ය. එහි දී පොලිසිය අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස කුඩා ලොරියකට දමා ගත් අතර, අත් අඩංගුවට ගනු ලැබූ එම පක්ෂයේ ක්‍රියාකාරිනියක පොලිස් නිලධාරීන් විසින් ඔසවා ලොරිය තුළට විසි කළ ආකාරය මාධ්‍යවේදීන්ගේ කැමරාවල සටහන්ව තිබිණි. එම සිදුවීම නිසා එම ක්‍රියාකාරිනියට රෝහල්ගතව ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමට ද සිදුවිය.

    ජුලි 07 වන දින පොලිස් නිලධාරියාගේ පා පහරට ලක් වූ කම්කරු අරගල මධ්‍යස්ථානයේ ක්‍රියකාරිනී නයනා රංගනී ජයවර්ණ මහත්මිය ඇයගේ එම අත්දැකීම සම්බන්ධයෙන් ‘අනිද්දා’ වෙත මෙලෙස අදහස් පළකළා ය. ‘ඉංජිනේරු සංස්ථා පරිශ්‍රයේ දී මා ඇතුළු පිරිස අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවේ පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන් විසින්. එක් කාන්තා නිලධාරිනියක් සිටියත් මාව අත්අඩංගුවට ගෙන පොලිස් ජීප් රථයට දමාගත්තේ පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන් විසින්. අපව බලෙන් නිරෝධායනයට රැගෙන යාමේදී විරෝධය පළ කළ නිසා එතැන සිටි ඉහළ පොලිස් නිලධාරියෙක් උසාවි භූමිය තුළ දී ම මට පා පහරක් එල්ල කළා. මාධ්‍යයට වසං වී ඔහු එය කිරීමට හැදුවත් එය මාධ්‍යවේදීන්ගේ කැමරාවලට හසු වී තිබුණා.’

    අප කළ විමසීමකදී නිදහස උදෙසා කාන්තා ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් හේමමාලි අබේරත්න මහත්මිය ප්‍රකාශ කළේ මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවට පැමිණිල්ලක් යොමු කළ බවයි. ඊට අමතර ව පොලිසියේ ළමා හා කාන්තා කාර්යාංශයට ද මේ සම්බන්ධයෙන් පැමිණිල්ලක් යොමු කර ඇත.

    ඉන්පසු අධ්‍යාපනය මිලිටරීකරණය කිරීමට ගෙන එන කොතලාවල පනතට විරෝධය දක්වමින් නිදහස් අධ්‍යාපනය උදෙසා සිසු-ජන ව්‍යාපාරය විසින් පසුගිය 08 වන දින සංවිධානය කළ විරෝධතාවට සම්බන්ධ වූ පිරිස් ද පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර එහි දී ද කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන් ද මැදිහත් වී තිබුණි. එදින උද්ඝෝෂණයට සම්බන්ධ වූ විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යාවක ‘අනිද්දා’ වෙත පැවසුවේ එම විරෝධතාවට සම්බන්ධ වූ ඇතැම් කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන් පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන් විසින් බිම දිගේ ඇදගෙන යනු ලැබූ බවයි.

    එදින විරෝධතාවේදී අත්අඩංගුවට ගෙන පසුව මුදා හරින ලද හැත්තෑ දෙහැවිරිදි නැණසීලි ලියනගේ මහත්මිය ජුලි 12 වැනි දින ප්‍රතිකාර සඳහා මහනුවර රෝහලට ඇතුළත් වී තිබුණි.

    කොතලාවල පනතතට එරෙහි උද්ඝෝෂණයේ දී තමාට විඳීමට සිදු වූ අත්දැකීම සම්බන්ධයෙන් විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යාවක, නිර්නාමිකව සිටිනු කැමතිව තම අත්දැකීම මෙලෙස විස්තර කළා ය.

    ‘අපි උද්ඝෝෂණය ආරම්භ කරලා ටික වෙලාවකින් පොලිසිය ඇවිල්ලා උද්ඝෝෂණයට සම්බන්ධ වෙලා හිටපු පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගත්තා. එතැන දී පොලිසිය හා අපි අතර යම් කලබලකාරී තත්වයක් ඇති වෙලා තිබුණේ. ඒ වෙලාවෙ දී ඉහළ පොලිස් නිලධාරියෙක් මගේ ළඟට පැමිණ ‘මැඩම් ඔයත් දැන් යන්න’ කියමින් මගේ ශරීරයේ පසුපස අනිසි ලෙස ස්පර්ශ කළා.’ ඇය තවදුරටත් පැවසුවේ එම පොලිස් නිලධාරියාට තමා එම ක්‍රියාවට බැණ වැදුණු බවත් එයින් කෝපයට පත් වූ පොලිස් නිලධාරියා ඇයගේ අතේ තිබූ සටන් පාඨ ලියන ලද කුඩා බැනරය උදුරාගෙන විසි කළ බවත්ය.

    පොදුවේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය සම්බන්ධයෙන් ඇති වී තිබෙන ගැටලුවට හා උද්ඝෝෂණ මර්දනය කිරීමට මුහුණ දෙනවා මෙන් ම, උද්ඝෝෂණවලට සම්බන්ධ වන කාන්තාවන්ට ඔවුන් කාන්තාවන් වීම නිසාම විශේෂ වූ පීඩාවන්ට මුහුණ දීමට සිදුව තිබෙන්නේ එවැනි සිදුවීම් වළක්වාලමින් නීති රාමු පවා පවතින වටපිටාවක දී ය.
    පොලිසිය අත්අඩංගුවට ගැනීමේ දී අත් අඩංගුවට පත් වූ කාන්තාවන් හැඳ සිටි ඇඳුම් අසාමාන්‍ය ලෙස ඉරී ගොස් තිබුණි. ඒවා චේතනාන්විතව ම පොලිසිය විසින් ඉරා දැමුවේ ද යනුවෙන් සැකයක් පවතින බව පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්‍යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ සමාජ මාධ්‍ය වෙත සටහනක් තබා තිබුණි. 08 වැනි දින මෙම ගැටුමට මැදි වූ කිසිදු පිරිමියකුගේ ඇඳුමකට හානි නොවී අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ කාන්තාවන් හැඳ සිටි ඇඳුම් පමණක් අසාමාන්‍ය ප්‍රමාණයකින් ඉරී ගොස් තිබුණේ කෙසේ ද යන්න ප්‍රශ්න සහගත ය.

    පොලිසිය දිගින් දිගටම මෙවැනි නීති විරෝධී අපචාරී ක්‍රියාවල නිරත වීමෙන් හැඟවෙන්නේ, එක්කෝ ඔවුන් මෙමඟින් ඔවුන්ගේ පහත් ලිංගික ආශාවන් ඉෂ්ට කරගන්නා බවයි. නැතිනම් කාන්තාවන් අනවශ්‍ය ලෙස ස්පර්ශ කිරීම හා ඇඳුම් ඉරා දැමීම නිසා ඔවුන් ලැජ්ජාවට හා අපහසුතාවට පත් වී නැවත විරෝධතාවලට සම්බන්ධ නොවී සිටිනු ඇතැයි යන අමනෝඥ අදහසක් මත සිට කටයුතු කරන බවයි. එසේත් නැතිනම් පොලිස් නිලධාරීන් මෙම කරුණු දෙක ම ඉෂ්ට කරගන්නවා වන්නට ද පුළුවන. අනෙක් අතට බොහෝ අවස්ථාවල මෙලෙස කාන්තාවන්ට හිංසනය කර ඇත්තේ සාමාන්‍ය පොලිස් නිලධාරීන් නොව ඉහළ පොලිස් නිලධාරීන් විසින් ය. එනිසා මෙම කටයුත්ත චේතනාන්විතව සැලසුම්සහගතව සිදු කරන ක්‍රියාවක් බවට සැක කළ හැකි ය.

    මෙම සිදුවීම් පෙළ සම්බන්ධයෙන් පවතින නීතිමය රාමුව පිළිබඳ අපි නීතිඥ නුවන් බෝපගේ මහතාගෙන් විමසීමක් සිදු කළෙමු.

    ඔහු සඳහන් කළ ආකාරයට අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 30 වන වගන්තියට අනුකූලව කාන්තාවක පරීක්ෂා කරන්නේ නම් අනිවාර්යයෙන්ම එය කළ යුතු වන්නේ කාන්තා පොලිස් නිලධාරිනියන් විසින් විය යුතු අතර එහි දී ඉතාම දැඩි විනයක් පවත්වාගත යුතු ය. එමෙන් ම පොලිස් දෙපාර්තමේන්තු නියෝගවලට අදාළව උද්ඝෝෂණ විසුරුවා හැරීමේ දී කාන්තා පොලිස් නිලධාරිනියන් ඒ සඳහා කලින් ම සූදානම් කරගෙන සිටිය යුතුය. එහිදී ඉහත කී 30 වන වගන්තිය දැඩිව ආරක්ෂා කළ යුතු ය. එහෙත් පසුගිය දිනවල දී කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන් සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය ක්‍රියා කළ ආකාරය ඉහත සියලුම නෛතික රාමුවලට පටහැණි බව ඔහු සඳහන් කළේ ය.

    උද්ඝෝෂණ ස්ථානයක් යනු අපරාධ ස්ථානයක් නොවන බැවින් ඉහත කී වගන්තිවලට අනුකූලව හා නිරෝධායන පනතට අනුව, පසුගිය දිනවල කරන ලද අත්අඩංගුවට ගැනීම් නීතියට පටහැනි බව ද කාන්තාවන්ව අනිසි ලෙස ස්පර්ශ කිරීම් ආදිය දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 345 වගන්තිය ප්‍රකාරව ලිංගික අඩන්තේට්ටම් යටතේ අපරාධමය වරදක් බව ද ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කළේ ය. මෙහි දී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවීමක් සිදු වී ඇති අතර භාෂණයේ නිදහස, ක්‍රෑර අමානුෂික වධබන්ධනයන්ට ලක් නොවී සිටීමේ අයිතිය වැනි අයිතීන් කඩ වීම නිසා මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ගොනු කළ හැකි බවද, ඊට අමතර එම කාන්තාවන්ට ලිංගික අඩන්තේට්ටම් සිදු වී ඇත්නම් දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 345 වගන්තිය ප්‍රකාරව අපරාධ නඩුවක් ගොනු කළ හැකි බවද නීතිඥ නුවන් බෝපගේ කියා සිටියේ ය.

    මෙම සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් ගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ග කුමක්දැයි දැනගැනීමට අප ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසමේ කොමසාරිස් ආචාර්ය නිමල් කරුණාසිරි සම්බන්ධ කරගත්තෙමු.

    ඔහු ප්‍රකාශ කළේ උසාවි භූමිය තුළ කාන්තාවකට පොලිස් නිලධාරියෙකු පා පහරක් එල්ල කිරීමේ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් පොලිස්පතිවරයා දැනුවත් කළ අතර, ඒ සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණයක් වහාම පවත්වා වාර්තාවක් ලබා දෙන ලෙස මානව හිමිකම් කොමිසම පොලිස්පතිවරයාට දැනුම් දී ඇති බවයි.

    ලෝක ඉතිහාසය තුළ ද අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් සටන් කළ කාන්තාවන්ට විවිධාකාර පීඩාවන්ට ලක් වන්නට සිදු විය. කාන්තාවන්ට ඡන්ද අයිතිය ඉල්ලා සටන් කළ ඇලිස් පෝල් වැනි කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන්ට ද විවිධ අඩන්තේට්ටම්වලට ලක් වෙමින් මාස ගණන් සිරගත වීමට පවා සිදු වූ අතර එයින් කාන්තාවන්ට ඡන්ද බලය දිනාගැනීමේ අරගලය වඩ වඩාත් ශක්තිමත් වූවා මිස පාලකයන් සිතූ පරිදි එය මර්දනයට ලක් වීම සිදු නොවී ය. එනිසා මෙලෙස විරෝධතාවලට සම්බන්ධ වන කාන්තාවන් අඩම්න්තේට්ටම්වලට ලක් කිරීමෙන් සිදුවන්නේ එම අරගල වඩ වඩාත් ශක්තිමත් වීම මිස ඒවා මර්දනය වීම නොවේ.

    ජූලි 19 වැනි දින අන්ද්දා පුවත්පතට අමන්දිකා කුරේ විසින් සම්පාදිත ලිපියක සම්පූර්ණ උපුටා ගැනීම – ප්‍රධාන සංස්කාරක

  • ‘වසවිෂ නැති ගොවිතැන ගැන‘ ජපනුන් කියන්නේ මොනවාද ?

    ‘වසවිෂ නැති ගොවිතැන ගැන‘ ජපනුන් කියන්නේ මොනවාද ?

    මං දැන් අවුරුදු පහළොවකට වැඩිය ජපානයේ ජීවත් වෙනවා කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රයේම නියැලෙමින්. මගේ අත්දැකීම අනුව එහෙම එකක් නෑ. මොකද යම් පොහොරක් හරි වෙනත් කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍යයක් හරි භාවිත කරන්න මේ රටේ වෙනම නීතියක් තියෙනවා. මෙහෙ ගොවියෝ ඒ නීතිය අකුරට පිළිපදිනවා. ඒ නිසා ඒ විදිහේ දෙයක් ඇතිවෙන්න තියා එහෙම මතයක් සමාජගත වෙන්න ඉඩකුත් නෑ

    රසායනික පොහොර භාවිතය තහනම් කරමින් කාබනික වගාව වෙත රට යොමු කිරීමට ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා විසින් ගත් තීන්දුව මේ වන විට ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී. ඒ අතර වී ගොවීන් ඇතුළු ගොවිජනතාව රටපුරා උද්ඝෝෂණය කරමින් තම වගාවන්ට පොහොර ඉල්ලා සිටිති. කෘෂි විද්වතුන්, පර්යේෂකයින් සහ දේශපාලනඥයින් දෙපිල බෙදී වාද විවාද කරමින් සිටී. එහෙත් මේ දෙස සියුම්ව නිරීක්ෂණය කරන විට පැහැදිලිව පෙනී යන්නේ මේ සියල්ල ඒකපාර්ශ්වීය බවය.

    රසායනික පොහොර තහනම් කර කාබනික වගාවට යොමුවීමට ගත් මේ අභියෝගාත්මක තීන්දුව සම්බන්ධයෙන් වඩාත් පුළුල් හා ප්‍රා යෝගිකත්වය හා බැදී සංවාදයක් අවශ්‍ය බව අපගේ අදහසය. මෙහිදී ජාත්‍යන්තර අත්දැකීම් සේම මෙරට ගොවීන්ගේ සහ විද්වතුන්ගේ අත්දැකීම් සමාජගත කිරීම ජනමාධ්‍යවල වගකීමකි.

    රසායනික පොහොර තහනම් කර කාබනික පොහොර භාවිතයට යොමු වීම සම්බන්ධ වැඩපිළිවෙළ හමුවේ ‘මධ්‍යස්ථ‘ සංවාද මණ්ඩපයක් නිර්මාණය කරමින් සිටින අප අද ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නේ වසර 15ක් පමණ ජපානයේ කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධව කටයුතු කරන ජපානයේ ස්ථාපිත, ‘හරිතාගාර කළමනාකරණ ටොමිටා ටෙක්නොලොජීස් ලිමිටඩ් හි සාමාන්‍යාධිකාරී නිලන්ත දිසානායක මහතා ජපානයේ කෘෂිකර්මාන්තය සහ ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තය සසදමින් ඉදිරිපත් කරන අදහස් කිහිපයකි.

    කාබනික පොහොර භාවිතයට ජපානය වගේ රටක අවධානය ලැබෙන්නේ කොහොමද?

    යම් කෙනෙක්ට කාබනික පොහොරද රසායනික පොහොරද කියලා වෙන්කරලා ගන්න රසායනික පොහොර භාවිත කළ ආහාර පරිභෝජනය කළොත් අපේ ශරීරයට අහිතකරයි වගේ හේතුවක් තියෙන්න ඕනෑනෙ. නමුත් ඒ වගේ මතයක් ජපානේ මිනිස්සු තුළ නෑ. පොහොර විකුණන තැන්වල යම් මට්ටමට කාබනික පොහොර විකුණන්න තියෙනවා. හැබැයි ඒ ප්‍රමාණය සියයට පහක් හයක්වත් නෑ. ගොවියෝ බහුතරය පාවිච්චි කරන්නේ රසායනික පොහොර. වෙළඳපොළේ පවා කාබනික පොහොර භාවිත කළ අස්වැන්න සහ රසායනික පොහොර භාවිත කළ අස්වැන්න ලෙස එළවළු පළතුරු ආදිය වෙනම විකුණන ප්‍රවණතාවකුත් මෙහේ නෑ.

    ලංකාවේ කාලෙන් කාලෙට දකින්නට තියෙන දෙයක් තමයි, හාල්වල විස තියෙනවා, පොල්තෙල්වල විස තියෙනවා, කිරිපිටිවල විස තියෙනවා, වැව් මාළුවල විස තියෙනවා වගේ සංවාද. ජපානයේ මේ තත්ත්වය වෙනස්ද?

    ජපානයේ ඒ විදිහේ අධිරසායන ද්‍රව්‍ය ගැන සංවාද ඉතාම අඩුයි. ඉඳලා හිටලා හරි එහෙම දෙයක් අහන්න ලැබුණොත් ඒ චීනය වගේ රටවලින් ආනයනය කරන ආහාර ගැන තමයි. හැබැයි ඒ සංවාද යන්නේ ලංකාව වගේ, අදාළ ආහාරය අවුරුදු ගණන් පරිභෝජනය කරමින් ඉද්දී නෙමෙයි. රටට ඒවා ගෙනෙද්දීම එම ආහාර ද්‍රව්‍යවල පිළිකාකාරක ආදි ශරීරයට අහිතකර දේවල් මොනවා හරි අඩංගු වෙලා තියෙනවාද කියලා පරීක්ෂා කරනවා. හැබැයි දේශීය වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන ආහාර ද්‍රව්‍ය ගැන නම් එහෙම ගැටලු මතුවෙන්නෙම නෑ.

    ජපානය විතරක් නොමෙයි තවත් ගොඩක් දියුණු රටවල් කෘෂිකර්මය කර්මාන්තයක් විදිහට ගොඩනැගිලා තියෙනවා. නමුත් ලංකාව වගේ රටක තත්ත්වය ඊට වෙනස්. යම් දෙයක් ඉතා වැදගත් කර්මාන්තයක් ලෙස ගොඩනැගෙද්දී ඒකට අවශ්‍ය නීති රීති රජය මගින් ගොඩනගනවා. නැතිනම් ඒ කර්මාන්තයේ යෙදෙන අයම යම් යම් සම්ප්‍රදායන් ගොඩනගාගන්නවා.

     レタスを収穫する「トップリバー」の明官直人さん=長野県御代田町

    විශාල වශයෙන් කෘෂිකර්මය ව්‍යාප්ත වුණු ප්‍රදේශවල, කෘෂි රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය නිසා සැදුණු බවට විශ්වාස කරන වකුගඩු රෝග හෝ වෙනත් එවැනි රෝග ගොවියන් අතර තියනවාද?

    මං දැන් අවුරුදු පහළොවකට වැඩිය ජපානයේ ජීවත් වෙනවා කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රයේම නියැලෙමින්. මගේ අත්දැකීම අනුව එහෙම එකක් නෑ. මොකද යම් පොහොරක් හරි වෙනත් කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍යයක් හරි භාවිත කරන්න මේ රටේ වෙනම නීතියක් තියෙනවා. මෙහෙ ගොවියෝ ඒ නීතිය අකුරට පිළිපදිනවා. ඒ නිසා ඒ විදිහේ දෙයක් ඇතිවෙන්න තියා එහෙම මතයක් සමාජගත වෙන්න ඉඩකුත් නෑ. හැම රටකම මිනිස්සු ජීවත්වෙන්න සිදුකරන කර්මාන්ත තියෙනවා. වාහන නිෂ්පාදනය, ඉලෙක්ට්‍රොනික් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය, රෙදිපිළි නිෂ්පාදනය ඒ වගේ කර්මාන්ත කිහිපයක්. වැදගත්ම දේ තමයි, කෘෂිකර්මය කියන්නෙත් ජපානය තුළ තවත් වැදගත් කර්මාන්තයක්. ජපානය විතරක් නොමෙයි තවත් ගොඩක් දියුණු රටවල් කෘෂිකර්මය කර්මාන්තයක් විදිහට ගොඩනැගිලා තියෙනවා. නමුත් ලංකාව වගේ රටක තත්ත්වය ඊට වෙනස්. යම් දෙයක් ඉතා වැදගත් කර්මාන්තයක් ලෙස ගොඩනැගෙද්දී ඒකට අවශ්‍ය නීති රීති රජය මගින් ගොඩනගනවා. නැතිනම් ඒ කර්මාන්තයේ යෙදෙන අයම යම් යම් සම්ප්‍රදායන් ගොඩනගාගන්නවා. ජපානයේ ඒ වගේ නීති හා සම්ප්‍රදායන් බිහිවෙලා තියෙන්නේ මිනිස් පරිභෝජනයට ගන්නා එළවළු, පලතුරු වගේ භෝග වගා කරද්දී විතරක් නෙමෙයි විසිතුරු මල් වගේ දේවල් වගා කරද්දී පවා ඒවා නිවැරදිව භාවිත වෙනවා.

    ඒ වගේම ඒ ගොවියාට වෙනත් වෙළඳසැලකට ගොස් අදාළ පොහොර හෝ කෘෂි රසායනය ගන්න බෑ. යම් ගොවිතැනක් පටන්ගන්න දවසේම ගොවියා ලියාපදිංචි කරනවා. ඒ වගේම එදාම ඔහු රසායන ද්‍රව්‍ය ලබාගන්න තැන ලියාපදිංචි වෙනවා. ඒ ආයතනය ගොවියා ළඟට ඇවිත් ඔහු මොනවාද වගා කරන්නේ, කොච්චර ප්‍රමාණයක්ද වගා කරන්නේ, කොයි ප්‍රදේශයේද වගා කරන්නේ වගේ හැම දෙයක්ම ඒ අය ගන්නවා

    කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය නියාමනය කිරීම ජපානයේදී සිදුවන්නේ කොහොමද?

    වෙළඳපොළට ගිහින් තමන්ට හිතුණු පරිදි කෘෂි රසායන හා පොහොර ගන්න ජපානයේ ගොවියාට බෑ. අපි හෙක්ටයාරයක අල වගා කරන ගොවියෙක් උදාහරණයකට ගනිමු. ඔහු අවුරුද්දක් තුළ භාවිත කරන්න ඕනෑ පොහොර හා කෘෂි රසායන ප්‍රමාණය නියතයක්. ඒ වගේම ඒ ගොවියාගේ වගාවට අවශ්‍ය පොහොර ප්‍රමාණය හා වෙනත් කෘෂි රසායන පිළිබඳ වාර්තාවක් ඒවා විකුණන වෙළඳසලේ තියෙනවා. ඉතිං ඔහුට අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා ඒ වෙළඳසැල්වලින් ඒවා නිකුත් කරන්නේ නෑ. අල වගාව සඳහා යම් කෘෂි රසායන වර්ගයක් භාවිත කරන්න ඕනෑ අවුරුද්දට එකපාරක් විතරක් කියලා හිතමු. මේ ගොවියා වැරදිලා හරි ගිහින් මාස හත අටකට පස්සේ ඒ කෘෂි රසායනය ඉල්ලුවොත් සිල්ලර වෙළෙන්දා කියනවා ඔබේ බිම් ප්‍රමාණයට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට අදාල කෘෂි රසායනය අපි දීලා තියෙනවා, ඒක පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් අවුරුද්දට එකපාරයි කියලා. ඒ අනුව ඔහු ඒවා ගොවියාට ලබා දෙන්නේ නෑ.

    ඒ වගේම ඒ ගොවියාට වෙනත් වෙළඳසැලකට ගොස් අදාළ පොහොර හෝ කෘෂි රසායනය ගන්න බෑ. යම් ගොවිතැනක් පටන්ගන්න දවසේම ගොවියා ලියාපදිංචි කරනවා. ඒ වගේම එදාම ඔහු රසායන ද්‍රව්‍ය ලබාගන්න තැන ලියාපදිංචි වෙනවා. ඒ ආයතනය ගොවියා ළඟට ඇවිත් ඔහු මොනවාද වගා කරන්නේ, කොච්චර ප්‍රමාණයක්ද වගා කරන්නේ, කොයි ප්‍රදේශයේද වගා කරන්නේ වගේ හැම දෙයක්ම ඒ අය ගන්නවා. මේ විදිහේ වෙළඳ ආයතන අතර ද යම් සම්බන්ධීකරණයක් සිදුවනවා. ඉතිං ගොවියාට ඒ ජාලය මගහරින්න බෑ වගේම ජපානයේ ගොවියන් එහෙම ගන්න උත්සාහ කරන්නෙත් නෑ. මොකද ජපානේ මිනිස්සු හිතන විදිහක් තියෙනවා. ඉතිං තමන් ලියාපදිංචි කළ ස්ථානයෙන් හැර වෙන තැනකින් රසායන ද්‍රව්‍ය ගන්න ඒ අය පෙළඹෙන්නෙත් නෑ.

    කෘෂිකර්මාන්තය සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට ලංකාවේ තියෙන විශාලම සංවාදය රසායනික පොහොර තහනම් කරලා ඒ වෙනුවට කාබනික පොහොර භාවිත කිරීමට ගන්නා වෑයම. මේ කාරණය ලාංකීය කෘෂිකර්මයට සාපේක්ෂව ඔබ දකින්නේ කොහොමද?

    මං මුලිනුත් කිව්වා වගේ ලංකාව මුලින්ම කරන්න ඕනෑ කෘෂිකර්මය කර්මාන්තයක් කිරීම. ඇග්රිකල්චර් කියන ඉන්ඩස්ටි්‍රය ගොඩ නොනගා මේ කිසි දෙයක් කරන්න බෑ. මෙහෙම එකක් හදලා එකල ලංකාවේ ඉන්න ගොවියෝ ඔක්කොම අනුගත කරලා, ඊට අදාළ නීති පද්ධතියක් ගොඩනැගීමයි මුලින්ම කළ යුත්තේ. කෘෂි ව්‍යාප්ති සේවය කියලා ලංකාවේ ගොඩනැඟුණු එක දැන් ඇත්තේම නැති තරම්නෙ. ඒ වගේ දේවල් හරහා තමයි හරි නම් මේ විදිහේ දෙයක් ගොඩනැගෙන්න ඕනෑ. ඒ නිලධාරීන් හා ගොවියන් අතර විශාල සම්බන්ධයක් ගොඩනගන්න ඕනෑ. හැබැයි එහෙම කරන්න ඕනෑ අර කියූ නීති රාමුවක් හදාගත්තාට පස්සේ.

    කොහොම වුණත් මේ කාබනික පොහොර වැඩපිළිවෙළ තව මාස දෙක තුනක්වත් ඇදගෙන යන්න පුළුවන් එකක් වෙයි කියලා මට හිතෙන්නේ නෑ. කාබනික පොහොරවලින් විතරක් ලංකාවේ කෘෂි ආර්ථිකය ගොඩනගනවා කියන එක කරන්න අමාරු දෙයක්. මම හොඳින් දන්න ජපානය, නෙදර්ලන්තය වගේ රටවල් සියයට අනූනවයක්ම භාවිත කරන්නේ රසායනික පොහොර. එහෙම භාවිත කළා කියලා ඒ මිනිසුන්ට සෞඛ්‍ය ප්‍රශ්න ඇවිත් නෑ. ඒ මිනිසුන්ගේ ආයුෂ අඩු වෙලා නෑ. ජීවත්වන කාලය අවුරුදු අසූවට වැඩියි. මේ වගේ රටවල තියෙන්නේ වයසක ජනගහනය වැඩිවෙන ගැටලුවක්. අනික් පැත්තට මේ රටේ වයසක මිනිස්සු තමයි හරි හරියට ගොවිතැන් කරන්නේ තාමත්. මොකද ඒ අයගේ දරුමුණුබුරන් නගරයට සංක්‍රමණය වෙලා විවිධ රැකියාවන් සඳහා. අනික ලංකාවේ වුණත් තනිකරම කාබනික වගාව කළ කාලේ මිනිස්සුන් ජීවත් වුණ වයසට වඩා විශාල ආයු කාලයක් අද ජීවත් වෙනවා.

    රසායනික පොහොර හා කෘෂි රසායන සම්බන්ධ ගැටලුව මතුවෙලා තියෙන්නේ ලංකාවේ ඒවා අධිමාත්‍රාවට භාවිත කිරීම නිසාද?

    ඒක සැලකිය යුතු ගැටලුවක් තමයි. විශේෂයෙන් මිනිස්සු අනවශ්‍ය විදිහට පළිබෝධනාශක ආදිය භාවිත කරනවා දකින්න පුළුවන්. නමුත් ජපානේ එහෙම කරන්නේ නෑ. උදාහරණයක් විදිහට අපි හිතමු හෙක්ටයාරයක අල වගාකරන ගොවියෙකුගේ වගා බිමේ පොඩි කොටසකට කෘමි උවදුරක් ආවා කියලා. ලංකාවේ ගොවියෝ නම් එහෙම වෙලාවට කරන්නේ ඒ කුඩා තැනට විතරක් යම් කෘමිනාශකයක් යොදනවා. මොකද ඔහු හිතනවා එතනට විතරක් අදාළ රසායනික ද්‍රව්‍යය යෙදුවාම ඇති කියලා. නමුත් ජපානයේදී ගොවියෝ කරන්නේ මුළු වගා භූමියටම කෘමිනාශකය යොදන එක. අපි හිතමු ඒ කෘමිනාශකය ඔහුගේ වගාවට යෙදිය හැක්කේ වර්ෂයට දෙවරක් පමණයි කියලා නිර්දේශ වෙලා තියෙනවා කියලා.

    අර කිව්වා වාගේ, කෘමීන් හිටි කුඩා තැනට විතරක් කෘමිනාශකය යෙදුවත් ඔහු ඒක ගන්නේ ඒ කෘමිනාශකය තම වගාවට යෙදිය හැකියැ’යි නිර්දේශ වෙලා තියෙන වාර දෙකෙන් එකක් ඒ මගින් ඉවර වෙනවා කියලා. බැරිවෙලාවත් එයා ඒ කෘමිනාශකය යෙදුවේ අදාළ කුඩා තැනට විතර නම් ඔහු තම වගාවටම කෘමිනාශකය යෙදිය හැකි එක වාරයක් එමගින් අයින් කරලා දානවා. නමුත් ලංකාවේ එහෙම නෑනෙ. පොඩි තැනක උවදුරක් තිබුණොත් එතෙන්ටත් කෘමිනාශක ගහනවා. ආයෙ තව තැනක තිබ්බොත් එතනටත් ගහනවා. ඒ තැන්වලින් ආයෙ මුල් තැනට ආවොත් ආයෙ ආයෙ ගහනවා. ඒ විදිහේ විනයක් ජපානේ ගොවියන්ට ඒ අයගේ ඇඟෙන්ම එන්නේ.

    ගොවියන් තුළ තමන් කරන කාර්යය ගැන අවංක අදහසක් තියෙන්න ඕනෑ. මගේ පලදාව වැඩිකරගෙන, මං වගා කරන ගෙඩිය ලොකු වෙලා, කොළ ටික ලස්සන කරගෙන විතරක් හරියන්නේ නෑ තව කෙනෙක්ට කන්න පුළුවන් විදිහට දෙන්න ඕනෑ කියන ආකල්පය තියෙන්න ඕනෑ. සමහර විට ගොවියන් විශාල වශයෙන් දුප්පත් වීම වගේ කාරණා මේ සඳහා බලපාන්න පුළුවන්. ඒ නිසා තමයි අපි නීතියක් ගොඩනගලා නිලධාරීන් මගින් ඒ දේ ගොවියන්ට ගෙනියන්න ඕනෑ. හැබැයි ඒකට ගොවියා විතරක් අනුගත වෙලාත් බෑ. පොහොර විකුණන සිල්ලර වෙළෙන්දාගේ ඉඳන් පොහොර ගෙන්වන සමාගම දක්වා ඒ සඳහා අනුගත වෙන්න ඕනෑ.

    මෙහෙ ඇතැම් විට අස්වැන්න ගොවියාගෙන් පාරිභෝගිකයාට යන්න පෙර අතරමැදි අවස්ථාවල සසම්භාවී ලෙස පරීක්ෂා කෙරෙනවා. ඒ අස්වැන්න ගොවියාගෙන් මිලදීගන්න පෞද්ගලික සමාගම් විසින්. ගොවියා අද එයාගේ තක්කාලි වගාවේ අස්වැන්න නෙලනවා නම් ඒ අස්වැන්න මිලදීගන්න සමාගම ගොවියාට දැනුම් දෙනවා තක්කාලි කිලෝ දෙකක් විතර පරීක්ෂණාගාරයට එවන්න කියලා. ඒ අය පරීක්ෂා කරනවා භෝගයක තිබිය හැකි උපරිම රසායන ද්‍රව්‍යයන් ඉක්මවා ඒවායේ තියෙනවාද කියලා. තිබුණොත් ගොවියාගේ අස්වැන්න ප්‍රතික්ෂේප වෙනවා. මේ රටවල විශේෂත්වය මේවා කරන්නේ රජයෙන් නෙමෙයි ගොවියාගේ අස්වැන්න මිලදී ගන්නා පෞද්ගලික සමාගම් මගින්ම වීම.

    අපිටත් පුළුවන් නම් දඹුල්ල ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය වගේ තැනකදීවත් මෙහෙම පරීක්ෂා කරන්න. එතකොට ගොවියන් ඉබේම පුරුදු වෙනවා තමන්ගේ අස්වැන්න ප්‍රතික්ෂේප නොවන විදිහට නිසි ප්‍රමිතියට කෘෂි රසායන භාවිත කරලා වගා කටයුතු කරන්න.

    කෘෂි රසායන භාවිතය සම්බන්ධ මේ සැකය දුරු කිරීමට අපිට ගත හැකි වෙන විකල්ප ලෙස ඔබ දකින්නේ මොනවාද?

    නිර්පාංශු වගාව එහෙමත් නැතිනම් ග්‍රීන් හවුස්වල වගා කිරීම ලංකාව වගේ රටකට ඉතාමත් හොඳින් ගැළපෙන ක්‍රමයක්. ඒ සඳහා බොහෝවිට යොදාගන්නේ කොහුබත් වගේ මාධ්‍යයක්නේ. අපි ඒවාට යොදන්නේ දියර පොහොර. වතුරත් එක්ක කලවං කරලා අවශ්‍ය පොහොර දුන්නාට පස්සේ ඒකෙන් ගහ කොටසක් උරාගෙන තව කොටසක් ඉවත් වෙනවා. ඒ ගලා යන වතුරෙන් සාම්පල් එකක් ගත්තාම අපිට දැනගන්න පුළුවන් පොහොරවලින් ගහ උරාගත්ත ප්‍රමාණය මොකද්ද කියලා. ඒ ඒ බෝගය ඒ ඒ වයසෙදී ලබාගත යුතු ඒ ඒ පෝෂණ සංඝටක ගැන නියතයක් ගොඩනගලා තියෙන නිසා අපිට නිශ්චිතව මැනගන්න පුළුවන් ගහට තව කොච්චර පොහොර අවශ්‍යද කියලා. ඒ අනුව අපි නැවත එකතු කරන්නේ මදි ප්‍රමාණය විතරයි.

    ඒ විතරක් නෙමෙයි ගහේ මුල් උරාගෙන ඉවත යන වතුර පවා පසට එකතු වෙන්නේ නෑ. ඒවා වෙනම එකතු කරලා නැවත භාවිතයට ගන්න පුළුවනි. අපි මෙහේ කරන්නේ පොහොර අඩංගු ඒ වතුර එකතු කරලා එහි බැක්ටීරියා වගේ දේවල් තියෙනවා නම් ඒවා නැතිවෙන්න පොඩි යූවී ප්‍රතිකාරයක් කරලා නැවත භාවිතයට ගන්න එක. ඒක ඉතා සරල තාක්ෂණයක්.

    අනික් වැදගත් කාරණය තමයි ජපානය වගේ රටවල ශීත කාලයට අපි ග්‍රීන් හවුස් වෙනම උණුසුම් කරන්න ඕනෑ. ඒකට විශාල වියදමක් යනවා. නමුත් ලංකාවේ ගොඩක් ප්‍රදේශවල දවල් සහ රාත්‍රී තියෙන ස්වාභාවික උණුසුම ම භාවිත කරලා මේ වැඩේ කරන්න පුළුවන්.

    සාමාන්‍යයෙන් හරිතාගාරයක් නිවැරදිව පවත්වාගෙන යද්දී එය බාහිර පරිසරයෙන් බොහෝ සේ වහලා තියෙන නිසා ස්වාභාවිකවම කෘමීන් ආදි සතුන් පාලනය වෙනවා. බැරිවෙලාවත් පළිබෝධකයින් ඇතුළට ආවොත් අද ගොඩක් රටවල කරන්නේ ඒ සඳහා කෘමිනාශක යෙදීම නෙමෙයි, ඒ පළිබෝධකයන්ව ආහාරයට ගන්න වෙනත් කෘමීන් ඇතිකිරීම. ඒ කෘමියා වගාවේ ව්‍යාප්ත වෙලා අපේ වගාවට හානි කරන පළිබෝධකයාව ආහාරයට ගන්නවා. නැතිනම් උගේ බිත්තර වගේ දේවල් ආහාරයට අරගෙන පලිබෝධකයා පාලනය කරනවා. මේක හරිතාගාර ඇතුළේ වගා කිරීම්වලදී විතරක් නෙමෙයි එළිමහන් වගාවේදී පවා දියුණු රටවල විශාල වශයෙන් යොදාගන්නවා. හැබැයි ඒ වගේ අවස්ථාවල වගාවට කෘෂි රසායන යොදද්දී අර කෘමියාට හානි නොවන මෘදු රසායන යොදන්න වගබලාගන්න ඕනෑ. ඒ නිසා අධිරසායන භාවිත කිරීමට ගොවියා තුළ ස්වයංවාරණයකුත් ඇති වෙනවා. නමුත් ලංකාව මේ වගේ දේවල් හඳුන්වා දෙන්න උත්සාහ කරන්නේ නැති එක ගැටලුවක්.

    නමුත් කෘමි පාලනය සඳහා ජාත්‍යන්තරව ගොඩනගලා තියෙන ෂඡඵ වගේ ක්‍රමවේද ලංකාවේ නිවැරදිව භාවිත වෙන්නේ නෑ.

    මේ කාබනික පොහොර ප්‍රශ්නය නිසා ලංකාවේ දැනටමත් හරිතාගාර පවත්වාගෙන යන ගොවියන්ට විශාල හානියක් වෙලා. මොකද දැන් ඊට අවශ්‍ය දියර ගෙන්නන්නේ නෑ. අනික තිබුණත් ඒවායේ මිල ඉතාම වැඩි බව ලංකාවේ නිර්පාංශු වගාව කරන අය කියනවා.■

    පසුගිය ජූලි 19 වැනි දින ‘අනිද්දා‘ පුවත්පතට ප්‍රසාද් නිරෝෂ බණ්ඩාර විසින් කළ සංවාදය සම්පූර්ණයෙන් උපුටා ගන්නා ලදි. ශීර්ෂපාඨය පමණක් සංශෝධනය කර ඇත. – ප්‍රධාන සංස්කාරක

  • ලෝකයට ආදර්ශයක් දුන් රටවල් හතරකට ‘කොවිඩ් මර්දන සීමා ඉවත්කළ පසු‘ සිදුවූ දේ මෙන්න !

    ලෝකයට ආදර්ශයක් දුන් රටවල් හතරකට ‘කොවිඩ් මර්දන සීමා ඉවත්කළ පසු‘ සිදුවූ දේ මෙන්න !

    ශ්‍රී ලංකාවේ කොවිඩ් ආසාදිතයින්ගේ වාර්තා සහ මරණ සංඛ්‍යාව ගැන බරපතළ විවේචන පැවතින අතරතුර වඩාත් බිහිසුණු බව කියන (සැර) ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය ද ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතිනවා. ඒ අතර සංචරණ සීමා ලිහිල් කිරීම ඇතුළු පියවර රැසකට ආණ්ඩුව යොමු වෙමින් තිබෙන අතර වසංගතයෙන් ආරක්ෂා වීමේ ‘වගකීම‘ ජනතාව වෙත පැවරීමට බලධාරීන් සුපුරුදු ලෙස පියවර ගෙන තිබෙනවා. ඔවුන් කියන්නේ ‘ජනතාව සැලකිලිමත් වුණොත්, ආරක්ෂා වුණොත්, සෞඛ්‍ය මාර්ගෝපදේශ පිළිපැදීමට පියවර ගතහොත් වංසගතය සමග ජීවත් වීම“ පහසු වනු ඇති බවයි.

    එහෙත් පොදු ප්‍රවාහන සේවා ඇතුළු සාමාන්‍ය ජනතාව දෛනිකව ගැටෙන පද්ධති තුළ බලධාරීන් කියන ‘මාර්ගෝපදේශ‘ කිසිසේත් පිළිපැදිය නොහැකි බව යථාර්ථයයි. මේ තත්ත්වය ගැන කිසිම අවධානයක් යොමු නොකරන සෞඛ්‍ය බලධාරීන් ‘රට යළි නිදහස් කිරීම‘ ගැන පුරසාරම් දොඩවන්නේ ‘එන්නත්කරණය‘ පුළුල්ව සිදුවන බව ද ප්‍රකාශ කරමින්.

    එහෙත් එන්නත්කරණය උපරිමයෙන් සිදු වූ, ආරම්භක යුගයේදී කොවිඩ් මර්ධනය සම්බන්ධයෙන් ලෝකයට ආදර්ශයක් වූ රාජ්‍ය ‘ලිහිල්කරණය‘ හමුවේ යළිත් වසංගත අවධානමට ලක්ව ඇති බව ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය සාක්ෂි සහිතව වාර්තා කරනවා.

    ජාත්‍යන්තර ප්‍රවණතා තම ‘වාසියට‘ පමණක් අර්ථකථනය කරමින් ඒවාට සාවද්‍ය වටිනාකම් දෙන බලධාරීන් අද ඊශ්‍රායලය, නෙදර්ලන්තය, දකුණු කොරියාව සහ ඔස්ට්‍රේලියාව මුහුණ දෙමින් සිටින තත්ත්වය ගැන නිසි අවධානය යොමු කළ යුතුව තිබෙනවා.

    මේ ඒ සම්බන්ධයෙන් වන සම්පූර්ණ විමර්ශනාත්මක වාර්තාවක්…

    කොරෝනා වසංගතය විසින් ලක්ෂ සංඛ්‍යාත මිනිස් ජීවිත බිලිගැනීම හේතුවෙන් වරින්වර විවිධ සීමාවන් පැනවූ බොහෝ රටවල් පසුව සමාජ දුරස්ථභාවය, සංචරණ සීමා සහ මුඛ ආවරණ පැළඳීම ඇතුළු සියලු සීමාවන් ඉවත් කළහ.

    එහෙත් ශීඝ්‍රයෙන් පැතිරයන ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය මතුවීමත් සමඟ එසේ ඉවත්කරනු ලැබූ පියවර යළි හඳුන්වාදීමට ඇතැම් රටවල් පියවර ගෙන තිබේ.

    පහත දැක්වෙන්නේ එවැනි රටවල හතරක මතු වූ තත්වය ගැන සංක්ෂිප්ත වාර්තාවකි.

    ඊශ්‍රායලය

    එන්නත්කරණ ක්‍රියාවලියේ ඉදිරියෙන්ම සිටි ඊශ්‍රායලය, එන්නත්කරණය සාර්ථකවීමත් සමඟ පසුගිය පෙබරවාරි මාසයේ ක්‍රමයෙන් සීමාවන් ඉවත් කිරීමට පියවර ගත්තේය.

    ජුනි මාසය වනවිට ජනගහනයෙන් අඩකට වැඩි පිරිසක් එන්නත් මාත්‍රා දෙකම ලබාගැනීමත් සමඟ මුඛ ආවරණ පැළඳීම පවා අත්හළ ඊශ්‍රායල වැසියෝ, සම්පූර්ණයෙන්ම ඔවුන්ගේ සමාන්‍ය දිවි පෙවෙත යළි ආරම්භ කළහ.

    Israel reopened bars and restaurants in March
    පසුගිය මාර්තු මාසයේ සිට ඊශ්‍රායලයේ තැබෑරුම් සහ ආපනශාලා විවෘත කිරීමට අවසර ලැබිණ

    එහෙත් එවක් පටන් රටේ කොවිඩ් ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළයාමට පටන්ගත්තේය. මාස හතරක් තුළ වැඩිම ආසාදිතයන් පිරිස පසුගිය අඟහරුවාදා වාර්තා වූ නමුත් බලධාරීන් පවසන්නේ, රෝහල්ගත්කෙරෙන සහ අසාධ්‍ය තත්වයට පත්වන පිරිස සාපේක්ෂව ඉතා අඩු බවය.

    කෙසේ වුවත් ආසාදිතයන් ඉහළයාම හමුවේ ඇතැම් සීමා යළි පැනවීමට අගමැති නෆ්ටාලි බෙනට්ගේ නව ආණ්ඩුව පියවර ගෙන තිබේ.

    ජනතාව කොවිඩ් රෝගය සමඟ ජීවත්වීමට හුරුවිය යුතු බව පවසන ආණ්ඩුව, ගොඩනැගිලි තුළ පවා මුඛ ආවරණ පැළඳීය යුතු බවත් දැන් නිර්දේශ කරයි.

    නෙදර්ලන්තය

    රටවැසියන් වැඩි, වැඩියෙන් එන්නත ලබාගැනීමත්, ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව පහළ යාමත් හමුවේ, නෙදර්ලන්තය ජුනි මාසය අගභාගයේ බොහෝ සීමා ඉවත් කළේය.

    සියලුම ස්ථානවලට පාහේ මුඛ ආවරණ පැළඳීම ද අවශ්‍ය නොවන බව තීරණය කළ ආණ්ඩුව, යළි සුපුරුදු ජීවන රටාව අරඹන මෙන් තරුණ පරපුර ද දිරිමත් කළේය.

    The Netherlands has been forced to backtrack on its easing
    සීමා ඉවත්කිරීමේ පියවර ආපසු හැරවීමට නෙදර්ලන්තයට බල කෙරිණ

    එහෙත් ඒ සමඟම ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගිය නමුත් රෝහල්ගත කිරීමේ වර්ධනයක් දක්නට නොලැබිණ.

    විශේෂයෙන්ම සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ගෙන් එල්ල වූ කර්කශ විවේචන හමුවේ, මුලින් නිවේදනය කළ සියලු පියවර ආපසු හැරවීමට අගමැති මාර්ක් රටී ගේ ආණ්ඩුවට සිදුවිය.

    ඒ අනුව සීමා ඉවත්කිරීමෙන් සති කිහිපයකට පසුව, පසුගිය සිකුරාදා සිට නෙදර්ලන්තයේ බොහෝ සීමා යළි පනවනු ලැබ තිබේ.

    සිය “වැරදි තීන්දුව” ගැන අගමැති මාර්ක් රටී (Mark Rutty) සමාව ඉල්ලා සිටි අතර, අලුතෙන් පනවන ලද සීමාවන් අගෝස්තු 13 වෙනි දින දක්වා බලපැවැත්වෙන බව ආණ්ඩුවේ නිල වෙබ් අඩවිය පවසයි.

    දකුණු කොරියාව

    කොවිඩ්-19 රෝගය පාලනය කිරීම සම්බන්ධ ආදර්ශමත් රටක් ලෙසින් දකුණු කොරියාව ලොව පුරා ප්‍රසාදයට පත්විය.

    ඒ අනුව සීමාවන් ඉවත්කරමින් සුපුරුදු ජනජීවිතයට පිවිසුණ පළමු නැගෙනහිර ආසියානු රටක් බවට පත්වෙමින් දකුණු කොරියාව, එන්නත් ලබාගත් පුද්ගලයන්ට මුඛ ආවරණවලින් තොරව නිදහසේ හැසිරීමට සහ කුඩා පිරිසකට මුණගැසීමට පසුගිය ජුනි මාසයේ අවසර දුන් අතර, ආපනශාලා විවෘත කිරීමේ වේලාවන් ද ලිහිල් කළේය.

    South Koreans have been asked to wear masks again
    යළි මුඛ ආවරණ පළඳින මෙන් දකුණු කොරියාවේ ආණ්ඩුව ජනතාවට උපදෙස් දුන්නේය

    එහෙත් විශේෂයෙන්ම රටෙන් වැඩි පිරිසක් එන්නත ලබා නොමැති තත්වය තුළ, ආණ්ඩුව නිසි කලට පෙරාතුව සීමා ලිහිල් කරන බවට විශේෂඥයෝ අනතුරු ඇඟවූහ.

    දැන් දකුණු කොරියාව එරටට බලපෑ දරුණුම කොවිඩ් වසංගතයට මුහුණ දී සිටී.

    ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව වාර්තාගත ලෙසින් ඉහළයාමත් සමඟ රට පුරාම බොහෝ සීමාවන් යළි පැනවීමට ආණ්ඩුවට සිදුවිය.

    ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය වේගයෙන් පැතිරයාමත්, එන්නත ලබාදීමේ වේගය අඩාල වීමත් හමුවේ, වසංගතයට මුහුණදීමේ ආණ්ඩුවේ හැකියාව පිළිබඳ ජනතා විශ්වාසය දැඩිව බිඳ වැටී තිබේ.

    ඔස්ට්‍රේලියාව

    ලොව පුරා බොහෝ රටවල දැඩි සීමා පැනවෙද්දී, පසුගිය වසරේ වැඩි කාලයක් ඕස්ට්‍රේලියානු වාසීන් ගතකළේ එවැනි සීමාවලින් තොරවය.

    නිරන්තරයෙන් කිසිදු ආසාදිතයෙක් වාර්තා නොවූ දින පැවති බැවින් මුඛ ආවරණ පවා අත්‍යවශ්‍ය නොවීය.

    කිසියම් ප්‍රදේශයක කොරෝනාවෛරසය පැතිරෙන බව වාර්තා වූ වහාම බලධාරීහු එම ප්‍රදේශය ලොක්ඩවුන් කළහ. උදාහරණයක් ලෙස, එක් ආසාදිතයෙක් වාර්තාවීමත් සමඟ පසුගිය ජනවාරි මාසයේ පර්ත් නගරය දින පහකට වසා දැමිණ.

    එහෙත් පසුගිය ජුනි මාසයේ ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය සිඩ්නි පළාතේ පැතිරයාමත් සමඟ, රටේ විශාලම නගරය යළිත් ලොක්ඩවුන් කිරීමට ආණ්ඩුවට සිදුවිය. එය ජුලි මාසය අග දක්වාවත් පවතිනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.

    ලොක්ඩවුන් කාලය තුළ පවා වෛරසය වේගයෙන් පැතිරයාම හේතුවෙන් පැනවූ සීමා තවත් දැඩි කිරීමට ආණ්ඩුවට සිදුවිය.

    විශේෂයෙන්ම රටේ ජනගහනයෙන් 90% කට වැඩි පිරිසකට එන්නත නොලැබීම හමුවේ, සාමාන්‍ය ජනජීවිතය යළි ඇරඹීමට තවත් කලක් ගතවනු ඇති බව බලධාරීහු පවසති.

    ජූලි 15 වැනි දින බී.බී.සී වාර්තාවක් ඇසුරිණි – ශීර්ෂපාඨය වෙනස්කර ඇත.

  • දැන් මක්කටයි හතිලන්න නතර වන්නේ ?

    දැන් මක්කටයි හතිලන්න නතර වන්නේ ?

    ගුරු සංගම් නායකයින් සහ විශේෂයෙන් ගුරුවරුන් තේරුම් ගත යුතු වැදගත්  කාරණාවක් ඇත. ආණ්ඩුව පසු බැස්සේ මාර්ග ගත ඉගැන්වීම් වර්ජනයට බහුතර ගුරු සංඛ්‍යාවක් හවුල් වූ නිසාම නොවේ. ආණ්ඩුව පසු බැස්සේ (1) ගුරු සංගම් හා ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරීන් බලහත්කාර ලෙස අනීතික නිරෝධායනයකට ලක් කිරීම, ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතීන් ඉතා නිර්ලජ්ජී ලෙස විවෘතව මර්දනය කිරීමක් යැයි ඊට එරෙහිව සමාජය හමුවේ ඉතා පුළුල් ආණ්ඩු විරෝධයක් මතුවීමත් (2) එයට විදේශ වෘත්තීය සමිති සම්මේලන හා මානව හිමිකම් සංවිධාන සහාය දෙමින් ආණ්ඩුවට ඒ බැව් දැන්වීමත් නිසාය. 

    එවැනි ජාත්‍යන්තර විරෝධයක් සමග ලංකාවට 2012 දී නැවත ලැබුණු යුරෝපා ජී.එස්.පී අධිසහන සඳහා වන සම්මුතීන් මත දෙනු ලබන වෙළඳ වාසි දැනටත් ප්‍රශ්න කරන යුරෝපා සංගමය, ඒවා අහෝසි කිරීමට මේ මර්දනය හේතුවන්නට ඉඩ ඇති බැවින්ය.

    එහෙත් මේ මොහොතේ ආණ්ඩුව එළෙස පසු බැසීම, තම යුක්ති සහගත ඉල්ලීම් ලබා ගැනීමට වාසිදායක ලෙස යොදා ගන්නේ කෙසේදැයි ගුරු සේවාවේ නායකයින් ගණන් බැලිය යුත්තකි. ඒ සඳහා වැදගත්ම සාධකය දෙමපියන් ඇතුළු සමාජ සහාය දිනා ගැනීමය.

    මාර්ග ගත ඉගැන්වීම සතු අගතීන් ඒ වෙනුවෙන් විවෘතව සමාජය හමුවේ තැබිය යුතුය.

    1. මාර්ග ගත ඉගෙනීම සඳහා අති බහුතරයකට, අවශ්‍ය මූලික සේවා හා පහසුකම් නොමැතිවීම සහ මාසිකව, නොකඩවා ඒවා සපයා ගැනීමට දෙමාපියන්ට ඇති නොහැකියාව

    2. මාර්ග ගත ඉගැන්වීමට පංතිකාමරයේ ඉගැන්වීමට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් ඉගැන්වීමේ ක්‍රම භාවිත විය යුතු අතර, ඒ සඳහා අලුතින් ගුරු අත්පොත් ලිවිය යුතු වීම

    3. එවගේම මාර්ග ගත ඉගැන්වීම් ක්‍රම හඳුන්වා දීමක් හා ඒ සඳහා පුහුණුවක් ගුරුවරුන්ට ලබා දී නොමැති වීම

    4.  පසුගිය වසරේත් මේ වසරේ අඩකුත් කෙරුණු අසාර්ථක, නාම මාත්‍රික ඉගැන්වීම් හෝ සියල්ලන්ට නොකෙරුණු හෙයින් 2022 හා 2023 දක්වා විෂය මාලා සංශෝධනය විය යුතුව තිබීම

    5. මාර්ග ගත ඉගැන්වීමට ගුරුවරුන්ද දෛනිකව අමතර වියදමක් මාසය පුරා දැරිය යුතු අතර එය අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් දැරිය යුතුවීම

    වැනි කාරණා සමාජයේ විවෘතව කතා කළ යුතු අතර, ඒවාට ගුරුවර ගුරුවරියන් සක්‍රීයව හවුල් වීම අනිවාර්ය වන්නකි. තම පාසලේ ළමුන්ගේ දෙමාපියන් ඒ සංවාදයට හවුල් කර ගැනීම අනිවාර්ය වන්නකි.

    මේ කතාව සමාජයේ ආරම්භ කළ යුතු මූලිකම පදනම විය යුත්තේ, අතිකාල සේවය සඳහා අතිකාල වැටුපක් අනිවාර්ය සහ බාහිර ගමන් සඳහා කිසිදු ගෙවීමක් නොලබන එකම රජයේ සේවකයා ගුරුවරයා බැව් ආණ්ඩුවටත් දෙමාපියන්ටත් මතක් කිරීමෙනි. 

    • පාසලේ බාහිර කටයුතු සඳහා ගුරුවරුන් සහභාගි විය යුතු නමුත් ඒ සඳහා කිසිදු ගෙවීමක් ගුරුවරුන් ලබන්නේ නැත. අභාග්‍ය එවැනි දේ සඳහා අතින් වියදම් කරන්නට වීමය.
    • අමතර අධ්‍යාපනික හා ක්‍රීඩා කටයුතු සඳහා ළමුන් රැගෙන පාසලෙන් බැහැරව යාමට ගුරුවරුන්ට සිදුවන නමුත් වෙනත් රජයේ සේවකයින්ට මෙන් ඒ සඳහා ගමන් ගාස්තු, බටා කිසිවක් ගුරුවරුන්ට හිමි නැත. ගුරුවරුන් ඒ වියදම් තම අතින් දැරිය යුතුය
    • පංතියේ ඉගැන්වීම් කටයුතු හා විභාග කටයුතු සම්පූර්ණ කිරීමට අවශ්‍ය වැඩ කොටස් ගෙදර රැගෙන ගොස් සම්පූර්ණ කරගත යුතුය. ඒවාට වැයවන කාලය තමන්ගෙ පෞද්ගලික කාලය බැව් ගුරුවරුන් දන්නේද නැති තරමට එය නියත ලෙස විය යුත්තක් බවට සාමාන්‍යකරණය වී ඇත.
    • කිසිදු ගෙවීමකින් තොරව, විශේෂ ඉල්ලීම්ද නැතිව ගුරුවරුන්ගෙන් ලැබෙන මේ “සමාජ දායකත්වය” ආණ්ඩුව පමණක් නොව, අධ්‍යාපනඥයින් හා අධ්‍යාපන බලධාරීන් ගණන් බලන්නේද නැත.

    මෙහි ඇති බලවත්ම අසාධාරණය නම්, කිසිදු අතිකාල ගෙවීමක් හිමි නැති, කිසි විටක සේවයට පැමිණීම හා සේවයෙන් පිටව යෑමේ ලේඛනයකට අත්සන් නොතබන මාණ්ඩලික මට්ටමේ සේවා වෘත්තිකයින් වන රජයේ වෛද්‍යවරුන්ට පවා අතිකාල ගෙවීමය. එවගේම ඔවුන්ට කිසිදු ආකාරයකින් සාධාරණය කළ නොහැකි “ඩැට්” (Disturbance, Availability and Transport) නම් විශේෂ දීමනාවක්ද ගෙවනු ලැබේ. එය මසකට රු.35,000 සිට රු.50,000 දක්වා වැඩි කරන්නට කලින් පැවති යහපාලන ආණ්ඩුව 2018 ජුලි මාසයේ තීන්දු කළේය. ඔවුන්ට තවත් එවැනි දීමනා රැසක් ඇත.

    එවැනි විට, ගුරුවරුන්ට කොපමණ නම් අතිකාල හා ගමන් වියදම් ගෙවිය යුතුද?

    ගුරුවරුන්ට සැළකෙන එවැනි බරපතල අසාධාරණ හා රාජ්‍ය සේවාවේ විෂමතා හමුවේ, මාර්ග ගත ඉගැන්වීම් පටන් ගැනීමට ප්‍රාදේශීය මධ්‍යස්ථාන වෙත කිසිදු සාධාරණ ගෙවීමකින් තොරව ළමුන් හා ගුරුවරුන් කැඳවීමට කිසිදු සදාචාරාත්මක අයිතියක් අධ්‍යාපන බලධාරීන්ට නැති අතර, එවැනි ඉගැන්වීම් යෝජනා කිරීමට ගුරු සමිති නායකයින්ටද අයිතියක් නැත. ඒ හේතු කාරණා සියල්ල සළකා මාර්ග ගත ඉගැන්වීම් යළි ආරම්භ කිරීම සඳහා ගුරුවරුන් ආණ්ඩුවෙන් ඉල්ලා සිටිය යුතු යැයි යෝජනා කෙරෙන්නේ,

    1. සියලු පාසල් ළමුන්ට අවශ්‍ය පහසුකම් හා උපකරණ නොඅඩුව හා නොකඩවා ලබා දීම සහතික කිරීමත්

    2.  ගුරුවරුන්ට ආරම්භයක් ලෙස දිස්ත්‍රික් මට්ටමින් මාර්ග ගත අධ්‍යාපනය ගැන අවම සතියක පුහුණුවක් ලබා දීමත්

    3. මාර්ග ගත ඉගැන්වීම් සඳහා ගුරුවරුන්ට මාසිකව රු.10,000 ක විශේෂ සම්පත් දීමනාවක් ගෙවීමත්ය. (එය වෛද්‍යවරුන්ට ගියත් නොගියත් ලැබෙන DAT දීමනාවෙන් පහෙන් පංගුවකටත් වඩා අඩු බැව් මතක් කළ යුතුය) එතෙක් මාර්ග ගත ඉගැන්වීම් දෙමාපියන්ගේ සහායද ඇතිව නවතා තැබිය යුතුය.

    අවධාරණයක් මීට පෙර මේ ගැන මා කතා කළ විට ඊට විරුද්ධ තර්කය වූයේ, වෛද්‍ය වෘත්තිය හා ගුරුවරුන් සැසඳිය නොහැකි බවත් වෛද්‍යවරුන් අවුරුදු 05ක විශේෂ වෘත්තීය අධ්‍යාපනයක් ලබන බවත් ගුරුවරුන්ට එවැනි විශේෂඥතාවක් නොමැති බවත්ය. සියල්ලන් අමතක කරන්නේ අවු. 05ක එවැනි විශේෂ පුහුණුවක් ලබන්න සුදුසුකම් හැදීමේ අවු.13ක පාසල් අධ්‍යාපනය අනේක විධ දුෂ්කරතා විඳින ගුරුවරුන්ගෙන් කෙරෙන බවය.

    එවගේම ළමුන්ට මේ කඩා වැටෙන අධ්‍යාපනයෙන් ප්‍රයෝජනයක් හරියාකාරව නොලැබෙන බවත් සළකා දුර දිග යන අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණයක් සඳහා සංවාදයත් මේ මාර්ග ගත ඉගැන්වීම් ගැන සංවාදය සමග එකතු කර ගත යුතුය. වෛද්‍ය වෘත්තිය හා අනෙක් එවැනි වෘත්තීන් මෙන්ම ගුරු වෘත්තිය නැවත නම්බුකාර වෘත්තියක් ලෙස නඟා සිටුවීමත් ඒ ප්‍රතිසංස්කරණ සමගින් විය යුත්තකි.

    කුසල් පෙරේරා

  • කාබනික ගොවිතැන දේශපාලන තීරණයක් ද ? විද්‍යාත්මක තීරණයක් ද ?

    කාබනික ගොවිතැන දේශපාලන තීරණයක් ද ? විද්‍යාත්මක තීරණයක් ද ?

    කොරෝනා වසංගතයෙන් මුළු රටම බැටකන අවධියක ශ්‍රී ලංකාවේ සියලු මාධ්‍ය ඒ ගැන අවධානය යොමු කිරීම ස්වාභාවිකය. ඒ අතරේ රජය පිටරටින් පොහොර ආනයනය කිරීම සම්පූර්ණයෙන් නැවැත්වීමට ගත් තීරණය ගැන එතරම් සංවාදයක් නැත. මෙම තීරණය හුදෙක් දේශපාලන තීරණයක් මිස මේ ගැන ඍජුවම වගකිය යුතු කෘෂි විද්‍යෘඥයන්ගේ තීරණයක් නොවන බව නම් පැහැදිලිය. මෙවැනි තීරණ ගැනීමට පෙර බොහෝ කටයුතු කළ යුතුව තිබුණි.

    ආනයනය කළ පොහොර කොම්පෝස්ට් වලින් ආදේශ කිරීම ක්ෂේත්‍ර පරීක්ෂණවලින් තහවුරු කළ යුතුව තිබුණා මෙන්ම මෙරට කෘෂිකර්මය සඳහා අවශ්‍ය කොම්පෝස්ට් ප්‍රමාණය රට තුළ නිපදවා ගැනීමේ ක්‍රම කිසිවක් ස්ථාපිත කිරීම කළ යුතුය. මේ කිසිවක් නොමැතිව ඇතැම් ඊනියා උපදේශකවරුන්ගේ උපදෙස් නිසා ගත් මෙම තීරණය නිසා කෘෂිකර්මයට සිදුවන අහිතකර ප්‍රතිඵල නිසා කෘෂිකර්මයට සිදුවන අහිතකර ප්‍රතිඵල ගැන පළපුරුදු විද්‍යාඥයෝ දැනටමත් අනතුරු අඟවා ඇත්තාහ. මෙම තහනමෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ඇතිවිය හැකි දරුණු ආර්ථක පසුබෑම ගැන විමසා බැලීම මෙම ලිපියෙහි පරමාර්ථය වේ.

    කෘෂි බෝග දෙවර්ගයකි. ඒවා නම් වී, එළවළු වැනි කෙටි කාලීන බෝග සහ තේ රබර් වැනි දීර්ඝ කාලීන බෝග වේ. කෙටි කාලීන බෝග වර්ධනය සඳහා ද්‍රව්‍ය නයිට්‍රජන් සහ පොස්පරස් වැඩි ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ.  එහෙත් කොම්පෝස්ට් යනු මන්දගාමීව පෝෂක මුදාහරින පොහොරකි. කොම්පොස්ට්වල ඇති නයිට්‍රජන් ප්‍රතිශතය සියයට 1 ක් පමණ වන අතර ශාඛයක් පැළ කරන අවස්ථාවේ ලැබෙන්නේ සියයට 0.03 ක් වැනි අල්ප මාත්‍රයකි. ඉතිරි නයිට්‍රජන් ප්‍රමාණය සම්පූර්ණයෙන් දියවීමට වසර 3-5 දක්වා කාලයක් යන බව පර්යේෂණවලින් සනාථ  කර ඇත.

    එමෙන්ම කොම්පෝස්ට්වල ඇති පොස්පරස් ප්‍රතිශතය සියයට 1.0-1.5 ක් පමණ වන අතර ඒවාද සෙමෙන් ජීර්ණය වන නිසා පැළෑටියක් වර්ධනය වීමට මෙම ප්‍රමාණයන් නොසෑහේ. ගොම පොහොර සැලකුවහොත් එහි ඇති නයිට්‍රජන් ප්‍රමාණය සියයට 2 ක් පමණය. යූරියා කිලෝ ග්‍රෑම් 100 කින් ලබාදෙන නයිට්‍රජන් ප්‍රමාණය ලබා ගැනීමට කොම්පෝස්ට් ටොන් දෙකක් පමණ අවශ්‍ය වේ. මෙතරම් කොම්පෝස්ට් ප්‍රමාණයක් ලබා ගැනීමට කර්මාන්තශාලා ඉදිකිරීම අසීරු ඉලක්කයකි.

    මා කුඩා අවධියේ අපේ සීයා වී වගාව සඳහා පොහොර වශයෙන් භාවිත කළේ ගෙරි කටු සහ කොළ පොහොර පමණි. එවකට භාවිත කරන ලද පාරම්පරික වී ප්‍රභේදවලින් ලැබුණේ එකට දහය වැනි අඩු අස්වැන්නකි. එහෙත් එම සහල් අස්වැන්න ගෘහස්ථ පරිබෝජනයට සෑහෙන තරමට පැවතුනි. 1960 දී ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහණය මිලියන 9.8 ක් වූ අතර ජනතාවට අවශ්‍ය සහල් ආනයනය කිරීමට සිදුවිය. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහණය වර්තමානයේ මිලියන 22 ක් පමණ වන අතර කෘෂි තාක්ෂණයට පින්සිදු වන්නට අපි සහල්වලින් ස්වයංපෝෂිතව සිටින්නෙමු. මෙයට ප්‍රධානතම හේතුව ලෙස රසායනික පොහොර භාවිතය සැලකිය හැකිය. එවැනි පොහොර සියල්ල දැනට ආනයනය කිරීම නැවැත්වීමෙන් අනිවාර්යයෙන්ම පිටරටින් සහල් ආනයනය කිරීමට සිදුවේ.

    ලොව පුරා රසායනික පොහොර භාවිතය ශීඝ්‍රයෙන් වැඩි වන්නේ අධික ජනගහණ වර්ධනය හේතුවෙනි. 1960 දී ලොව ජනගහණය බිලියන තුනක් පමණ වූ අතර වර්තමානයේ එය බිලියන 7.8 ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. ජනගහණයේ ශීඝ්‍ර වර්ධනය උදෙසා බලපෑ ප්‍රධාන සාධක නම් හේබර් ක්‍රමයෙන් නයිට්‍රජන් තිර කිරීම, ඩී.ඩී.ටී. වැනි පළිබෝධ නාශක සොයා ගැනීම සහ පෙනිසිලින් වැනි ප්‍රබල ප්‍රතිජීවක ඖෂධ සොයා ගැනීම යන මේවාය. ලොව මුහුණ දෙන උග්‍ර ප්‍රශ්නය නම් අධි ජනගහණයයි. කාලගුණික වෙනස්කම්, ගෝලීය උණුසුම්කරණය, ජලය වාතය සහ පස දූෂිත වීම, නොදිරන කසළ එකතු වීම වැනි සියලු පාරිසරික ප්‍රශ්න ඇතිවන්නේ අධි ජනගහණය නිසා බව නම් පැහැදිලිය.

    1960 දශකයේ දියත් කෙරුණු හරිත විප්ලවයේ අරමුණ වූයේ වැඩි වෙමින් පවතින ලොව ජනගහණයට අවශ්‍ය ආහාර සැපයීමයි. ඒ සඳහා වැඩි දියුණු කරන ලද ශාඛ ප්‍රභේද ඉදිරිපත් කරන ලදී. මේවාට රසායනික පොහොර වැඩි වශයෙන් අවශ්‍ය වූ අතර ඒවාට ලෙඩ රෝග වැළඳීමේ ප්‍රවණතාව ද ඉහළ නිසා කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය යෙදීමටද අවශ්‍ය විය. මේවා පරිසරයට හානිකර ප්‍රතිඵල ගෙන දෙන බව අවිවාදයෙන් පිළිගත යුතුය.

    එහෙත් ජනතාවට අවශ්‍ය ආහාර නොලැබුණහොත් සාගින්නෙන් මිය යන ජනතාව සුළුපටු නොවේ. එබැවින් කෘෂි රසායන භාවිතය සහ ආහාර සුරක්ෂිතතාව මනාව සමතුලනය කිරීම ලොව සියලු රටවල වගකීම වේ.

    කොම්පෝස්ට් භාවිත කරමින් බොහෝ දියුණු රටවල වස විසෙන් තොර කෘෂි කර්මාන්තය සිදු කෙරෙන්නේ සියයට 1.5 ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයකය. මෙයින් සියයට 60 ක් පමණ තණකොළ වගාව සඳහාය. ඒ මගින් ධන කුවේරයන්ට වස විසෙන් තොර හරක් මස් ලබාදීම සිදු වේ. කොම්පෝස්ට් එකතු කිරීමෙන් ඇතිවන ධනාත්මක කරුණු අතර පසෙහි වයනය දියුණු කිරීම සහ රසායනික පොහොර මගින් නොලැබෙන සමහර ක්ෂුද්‍ර පෝෂක ලබා දීමත් වේ. එනමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට භාවිත කෙරෙන ඉහළ ඵලදාවක් ලබා දෙන වී සඳහා අවශ්‍ය පෝෂක මුළු ප්‍රමාණයම ලබා නොදේ.

    මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වන්නේ ගොවියාගේ ආදායම පහළ වැටීමත් ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය සහල් පිටරටවලින් ආනයනය කිරීමට සිදුවීමය. බංග්ලාදේශයෙන් වරෙක ශ්‍රී ලංකාවට සහල් අපනයනය කළේය. මෙම සහල්වල ඇති ආසනික් ප්‍රමාණය අහිතකර මට්ටමක පවතින බව ජාත්‍යන්තරව පිළිගෙන ඇති කරුණකි.

    පොහොර ආනයනය අත්හිටුවීමට තීරණය කිරීමට ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස දක්වා ඇත්තේ රජරට ප්‍රචලිතව පවතින වකුගඩු රෝගය ඇතිවන්නේ ආනයනික පොහොර නිසා බවය. මෙය සම්පූර්ණ අසත්‍යයකි. මෙම වකුගඩු රෝගය රජරට ඇතැම් ප්‍රදේශවල පමණක් දක්නට ඇති රෝගයක් විනා කෘෂිකර්මය බහුලව සිදුවන සියලු පෙදෙස්වල ව්‍යාප්ත වී නොමැත. යාපනය හා පුත්තලම වැනි පෙදෙස්වල කෘෂිකර්මය සඳහා මෙම පොහොර විශාල ලෙස යොදා ගන්නා මුත් මෙම රෝගය එම පෙදෙස්වලින් වාර්තා වන්නේ නැත. එමෙන්ම අධික ලෙස කෘත්‍රීම පොහොර භාවිත කෙරෙන නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයෙන් ද මෙම රෝගය වාර්තා නොවේ.

    මෙම ලියුම්කරු 2003 සිට මෙම රෝගය ගැන කරන ලද පර් යේෂණවලින් තහවරු වූයේ බොන ජලයේ ඇති අධික ෆ්ලුවෝරයිඩ් සාන්ද්‍රණය මෙම රෝගය ඇති කරන බවයි. වෙනත් පර් යේෂණ කණ්‍ඩායම් මෙම කරුණ සනාථ කොට ඇත.

    කෘෂි රසායනවලින් මෙම රෝගය ඇතිවන බව ඉදිරිපත් කළේ නාථ දෙවි අනුහසින් හේතුව සොයාගත් බව පැවසූ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ කණ්‍ඩායමකි. ජලයේ ඇති ආසනික් කැඩ්මියම් සහ ග්ලයිපොසේට් නිසා මෙම රෝගය ඇතිවන බව කලින් කලට ඔවුහු ප්‍රකාශ කර ඇත්තාහ. එහෙත් මේ කිසිවක් විද්‍යාත්මකව නිදහස් පර් යේෂණවලින් සනාථ කොට නොමැත. එසේ වුවත් විවිධ දේශපාලන බලපෑම් නිසා මාධ්‍ය ඔස්සේ මෙවැනි මිත්‍යා මත ස්ථාපිත කිරීමට මෙම කණ්ඩායම සමත් විය.

    ආනයනය කෙරෙන පොහොර ලෙස යූරියා, ට්‍රිපල් සුපර්පොස්පේට් සහ පොටෑෂ් සැලකිය හැකිය. මේවායින් සුපර් පොස්පේට් පොහොර එප්පාවල ඇපටයිට් නිධියෙන් නිෂ්‍පාදනය කළ හැකි වන අතර එමගින් රටට විදේශ විනිමය අතින් සෑහෙන වාසියක් ලබා ගත හැකිය. එමෙන්ම ආනයනික පොස්පේට් පොහොරෙහි ආසනික් කැඩ්මියම් සහ ඊයම් වැනි බැරලෝහ ඇති මුත් එප්පාවල පොස්පේට්වල මේවා ඇත්තේ ඉතා අල්ප වශයෙනි. මෙම නිධියෙන් පොස්පේට් පොහොර සාදාගත හැකි බව ශ්‍රී ලංකා විද්‍යාඥයන් පර් යේෂණ කොට වාර්තා කොට ඇති මුත් 1990 සිටම දේශපාලනඥයන් උත්සාහ කළේ එම නිධිය බහු ජාතික සමාගමකට විකුණා එමගින් සිය මඩිය තරකර ගැනීමටය. මැක්මොරන් සමාගමට මෙය විකුණා දැමීමට 1996 දී පැවැති රජය ගත් උත්සාහය වැළකුනේ ශ්‍රේෂ්‍ඨාධිකරණය දුන් ඓතිහාසික තීන්දුවක් නිසාය.

    කෙසේ හෝ 2018 දී මාද සහභාගි වූ කමිටු වාර්තාවක් කෘෂිකර්ම අමාත්‍යවරයාට පිළිගන්වන ලදී. එවැනිම වාර්තාවක් වර්තමාන කෘෂිකර්ම රාජ්‍ය අමාත්‍ය චමල් රාජපක්ෂ මහතාට 2020 දී බාර දෙන ලදී. ශ්‍රේෂ්‍ඨාධිකරණ තීන්දුව අනුව මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කළ යුත්තේ රජයේ ආයතනයක් වන ලංකා පොස්පේට් සමාගමට පමනි. මෙම ව්‍යාපෘතියට බාලගිරි දෝෂය ඇති වී තිබෙන බව පෙනේ. කලකට පෙර ලංකා පොස්පේට් සමාගමේ සභාපතිව සිටි එප්පාවල පොස්පේට් ගැන ආචාර්ය උපාධියක් ඇති විද්‍යාඥයෙක් තනි සුපර් පොස්පේට් නිපදවීම සඳහා ව්‍යාපෘතියක් සැළසුම් කර තිබුණි. මේ සඳහා රාජ්‍ය බැංකුවක් එම කර්මාන්තශාලාව සඳහා වැයවෙන මුළු පිරිවැය ලබාදීමට ද එකඟ විය. එහෙත් මෙම සභාපතිවරයා එම තනතුරෙන් වහාම ඉවත් කරන ලදී.

    එම යෝජනාව ක්‍රියාත්මක වූවා නම් රටට අවශ්‍ය සියලු පොස්පේට් පොහොර ප්‍රමාණය මෙරටම නිපදවා ගැනීමට හැකියාව තිබිණි. වර්තමානයේ පොස්පේට් පොහොර සඳහා වසරකට රුපියල් බිලියන 10 ක් පමණ වැය කරයි. මෙවැනි කර්මාන්තශාලාවක් ඉදිකිරීම සඳහා වැයවන මුදල රුපියල් බිලියන පහක් පමණ වේ.

    1980 ගණන්වල ශ්‍රී ලංකාවේ යූරියා කම්හලක් තිබුණු බව බොහෝ දෙනා නොදනිති. එවකට සිටි කර්මාන්ත ඇමැතිවරයා ඔහුගේ තනි කැමැත්තට යල් පැන ගිය ක්‍රමයක් යොදා ගැනීමෙන් ඉදි කළ මෙම කර්මාන්තශාලාව ක්‍රියාත්මක වූයේ මාස කිහිපයක් පමණි. එහි නිෂ්‍පාදන වියදමට වඩා අඩු මිලකට යූරියා ආනයනය කිරීමට හැකියාව ඇති නිසා සපුගස්කන්දේ ගොඩ නැංවූ එම කර්මාන්තශාලාව වසා දමා එහි තිබුණි. වටිනා සුදු යකඩ, අබලි ද්‍රව්‍ය ලෙස පකිස්ථානයට යවනු ලැබීය. මෙවැනි අමනෝඥ ක්‍රියාවලින් දේශපාලනඥයන් සිය මඩිය තර කර ගැනීම විනා රටට වූ යහපතක් නැත.

    එප්පාවල ඇති පොස්පේට් පාෂාණය කුඩු කර පොල්, රබර් වැනි දිගු කාලීන බෝග සඳහා යොදන මුත් එය වී හා එළවළු වැනි කෙටි කාලීන බෝග සඳහා යෝග්‍ය නොවේ. මෙවැනි බෝගවල වර්ධනය සඳහා මුල් අවස්ථාවේදී නයිට්‍රජන් හා පොස්පේට් සෑහෙන සාන්ද්‍රණයක් පසෙහි ද්‍රාවණයේ තිබිය යුතුය.

    රසායනික පොහොර භාවිතය එකවරම සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්වන්නේ නැතිව එය වැඩිපුර භාවිත කිරීම ගැනද රජය අවධානය යොමු කළ යුතුය. පොහොර සහනාධාරය නිසා අඩු මිලකට ඒවා ලබා ගැනීමෙන් අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වැඩියෙන් ගොවීහු ඒවා වගාවලට එකතු කරති. නුවරඑළියේ එළවළු ගොවීහු අවශ්‍ය ප්‍රමාණ මෙන් තුන් හතර ගුණයක් වැඩිපුර රසායනික පොහොර යොදති. එමෙන්ම කෘමි නාශක අධි මාත්‍රා වගාවට යෙදීමෙන් වැඩි අස්වනු අපේක්ෂා කරති. කෘමි නාශක භාවිතය ගැන ගොවීන් උපදෙස් ගන්නේ ඒවා විකුණන වෙළෙන්දන් ගෙනි. කලකට පෙර කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තු අනුයුක්ත කෘෂි උපදේශවරු වගාව ගැන උපදෙස් දුන්හ. එහෙත් ප්‍රේමදාස යුගයේ මෙම සේවය විසුරුවා හැර ඔවුන් වගා නිලධාරී නමින් නව සේවාවකට අනුයුක්ත කොට එම සේවය විනාශ කර දැමීය. ඔවුන්ගෙන් වර්තමානයේ කිසිදු සේවාවක් ඉටු නොවේ. මාගේ ගෙවතු වගාව ගැන උපදෙස් ලබාගැනීමට කොතරම් වෙර දැරුවද අදාළ වගා නිලධාරියා සම්බන්ධ කර ගැනීමට නොහැකි විය.

    රසායනික පොහොර සහ අනෙකුත් කෘෂි රසායනික ආනයනය  කිරීම සීමා කොට කාබනික පොහොර සමග සංයෝජිත නියමු ව්‍යාපෘති ආරම්භ කිරීම වඩා කාලෝචිතය. පනවා ඇති තහනම විවේචනය කරන සියල්ලන් පොහොර සමාගම්වලින් යැපෙන්නන් බවට හංවඩු ගැසීම ජනප්‍රිය මාධ්‍ය කලාවක් වී ඇත. වකුගඩු රෝගය සෑදීමට හේතු වශයෙන් ආසනික් සහ ග්ලයිපොසේට් සැලකිය නොහැකි බව පැවසීම නිසා නාථ දෙවි කණ්ඩායමේ උදහසට මෙම ලියුම්කරු පත් විය. බහු ජාතික සමාගම්වලින් යැපෙන්නකු බවට චෝදනා එල්ල වූවද සත්‍යය මෙන්ම ප්‍රායෝගිකව කළ හැකි දේ ප්‍රකාශ කිරීමට මැලි නොවෙමි.

    1960 ගණන්වල ශ්‍රී ලංකාවේ ගොවීන් නිපදවූ සහල් ඔවුන්ගේ ගෘහ පරිභෝජනයෙන් පසු අලෙවි කළ හැකි වූයේ සීමිත ප්‍රමාණයකි. එබැවින් එකල සහල් ආනයනය කිරීමට සිදුවිය. කාබනික වගාව ගැන කතා කරන බොහෝ දෙනා අතීත අත්දැකීම්වලින් පමණක් කතා කරති. මෑතදී රූපවාහිනී මාධ්‍යයක වැඩ සටහනදී එක් මන්ත්‍රීවරයෙක් ප්‍රකාශ කළේ රජරට ප්‍රදේශයේ ජල මූලාශ්‍රවල ආසනික් සාන්ද්‍රණය බිලියනයකට කොටස් 100 වැනි ඉහළ අගයක් ඇති බවයි. මෙය සම්පූර්ණ අසත්‍යයකි. ජාත්‍යන්තර ප්‍රකාශනවලින් පිළිගත් ශ්‍රී ලාංකික විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දී ඇත්තේ එය බොහෝ විට බිලියනයකට කොටස් එකටත් වඩා අඩු බවයි.

    ජපානයේ සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයකට අනුව ජලයේ ආසනික් මට්ටම අනුරාධපුරයේ සාමාන්‍ය අගය බිලියනයකට කොටස් 0.3 ක් බවත්, පුත්තලමේ එම අගය 3.7 සහ යාපනයේ 1.7 ක් ද වන බවය. යාපනයේ සහ පුත්තලමේ මෙම වකුගඩු රෝගය නොමැති වීමෙන් පෙන්වන්නේ අධික ලෙස ආනයනික පොහොර භාවිත කෙරෙන මෙවැනි පළාත්වල රසායනික පොහොර මගින් හෝ ආසනික්වලින් වකුගඩු රෝගය ඇති නොවන බවය.

    ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට භාවිත කෙරෙන යූරියා ප්‍රමාණය ආදේශ කිරීම සඳහා කොම්පෝස්ට් ටොන් මිලියන 120ක් පමණ අවශ්‍යවේ.  මෙය ප්‍රායෝගිකව කළ නොහැකි අතර ඇතැමුන් කියන පරිදි මෙය පිටරටින් ගෙන ඒම දේශපාලන විජ්ජාවක් විනා ප්‍රායෝගික නොවන බව මෙරට ජනතාව දැන ගත යුතුය.

    කෘෂිරසායනික නොමැතිව ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මය පවත්වා ගතහොත් එය ඉතා අගනේය. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාවේ නම් මේ ගැන සිදු කළ ඇති පර් යේෂණවල ප්‍රතිඵල බොහෝ දෙනා නොදනී.

    වසර 20 ක් පමණ පුරා බතලගොඩ වී පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයෙහි සිදු කෙරෙන පර් යේෂණවලට අනුව කොම්පෝස්ට් පමණක් භාවිත කළ විට ලැබෙන අස්වැන්න රසායනික පොහොර භාවිතයෙන් ලැබෙන අස්වැන්නට වඩා සියයට 33 කින් අඩුවේ. මෙහි යොදාගත් ගොම පොහොර වෙනුවට කොල රොඩුවලින් ලබාගන්නා කොම්පෝස්ට් භාවිත කළ හොත් එම අස්වැන්න තවදුරටත් අඩු වේ.

    එළවළු හා බඩ ඉරිඟු සඳහා ද මෙම පරීක්ෂණය කර ඇති අතර එහිදීද දක්නට ලැබෙන්නේ කාබනික පොහොරවලින් ලැබෙන අඩු ඵලදාවයි. මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වන්නේ දැනට සහලින් ස්වයංපෝෂිතව ඇති රටේ කාබනික කෘෂිකර්මයෙන් ලැබෙන සහල් ප්‍රමාණය මාස 9 කට පමණක් ප්‍රමාණවත් වීමයි.

    කාබනික කෘෂිකර්මයෙන් මෙරට සියලු බෝග නිපදවා ගැනීමට හැකි නම් අප කාහටත් සතුටු විය හැකිය. එහෙත් වැවිලි භෝග නිෂ්‍පාදන ධාරිතාව අඩුවන්නේ නම් ශ්‍රී ලංකාවට මෙය උග්‍ර ප්‍රශ්නයක් වන බව පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබේ. එබැවින් පොහොර ආනයනය අත්හිටුවීම ගැන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් සමග නිසි සංවාදයක් ඇති කොට මෙවන් තීරණ ගැනීම වඩා යෝග්‍ය වේ.

    ලංකාදී පුවත්පතේ ‘සදුදා හමුව‘ ඇසුරින් සම්පූර්ණයෙන් උපුටා ගත් ලිපියකි.

  • දරුවාට සුවබර නින්දක් ලබා ගැනීමට ගත යුතු වැදගත්ම පියවර

    දරුවාට සුවබර නින්දක් ලබා ගැනීමට ගත යුතු වැදගත්ම පියවර

    නිදා සිටින ළදරුවෙකුට වඩා සුන්දර කිසිවක් මේ ලොව නැත’ යැයි මා කියන විට ඔබ මා සමඟ එකඟ වනු ඇතැයි මට විශ්වාසයි.

    දරුවන් රැකබලා ගන්නවා

    අප දන්නා පරිදි, ශාරීරිකව හා මානසිකව වර්ධනය වන සෑම දරුවෙකුටම, විශේෂයෙන් ළදරුවෙකුට සාමකාමී නින්දක් අත්‍යවශ්‍ය වේ. ඔබේ ළදරුවන්ට හොඳ නින්දක් ලබා ගැනීමට උපකාරී වන නිර්දේශ කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

    රටාවක් සකසන්න

    දරුවන් රැකබලා ගන්නවා

    ඔබේ දරුවාගේ නින්ද ස්ථාවර හා ස්ථාවර නින්දක් සහිත පරිසරයක තිබීම ඉතා වැදගත් වේ. හොඳම නින්ද සිදුවන්නේ ළදරුවාගේ තොටිල්ලේ වන අතර එය අඳුරු සිසිල් කාමරයක ස්ථානගත කළ යුතුය. එහිදී දරුවාගේ නින්දට බාධාකාරී වන අවනශ්‍ය ශබ්ද සහ ආලෝකය පතිත වීමට ඉඩ නොදිය යුතුය.

    ඒ හැරුණු විට, නින්දට යාමට පෙර තම දරුවා හොඳින් පෝෂණය වන බවට දෙමාපියන් වගබලා ගත යුතු අතර, එය සාමකාමී නින්දේ ක්‍රියාවලියට තවදුරටත් උපකාරී වේ. කිරි නිෂ්පාදන, කෙසෙල්, බිත්තර සහ කුකුල් මස් වැනි ඇතැම් ආහාර ද්‍රව්‍යවල ට්‍රිප්ටෝෆාන් tryptophan අඩංගු වන අතර එය ‘නින්ද හෝමෝනය -sleep hormone (melatonin) මුදා හැරීමට මොළය උත්තේජනය කරයි.

    ළදරු සම්බාහනය සහ උණුසුම් ස්නානය

    දරුවන් රැකබලා ගන්නවා

    වැඩිහිටියන් වශයෙන් වුවද අපි ප්‍රබෝධමත් සහ සැහැල්ලුවක් දැනීම සඳහා සම්බාහනයන්ට කැමතියි! ළදරු සම්බාහනයක සමස්ත අංගය ළදරුවන්ට වඩාත් සැහැල්ලුවෙන් දැනීම ප්‍රයෝජනවත් වන අතර එමඟින් ඔවුන්ට වඩාත් සුව නින්දක් ලැබීමට අවස්ථාව උදා වේ. ළදරු සම්බාහනය ඕනෑම වේලාවක සිදු කළ හැකිය; කෙසේ වෙතත්, එය දරුවාගේ නින්දේ පුරුද්දක් ලෙස විශේෂයෙන් ඵලදායී වේ.

    ඊට අමතරව, උණුසුම් ස්නානය මගින් ඔවුන් ඉතා සන්සුන් විය හැකිය, විශේෂයෙන්  ළදරුවා උණුසුම් ස්නානයකින් (warm bath) පසු එළියට එන විට, ඔවුන්ගේ ශරීර උෂ්ණත්වය සිසිල් වීමට පටන් ගනී, එමඟින් ළදරුවන්ට පහසුවෙන් නිදිබර ගතිය ඇති වේ. 

    ඩිජිටල් තිර කාලය සීමා කරන්න

    දරුවන් රැකබලා ගන්නවා

    රුපවාහිනිය, පරිගණකය හා ජංගම දුරකථනය වැනි ඩිජිටල් තිර වලින් නිකුත් වන නිල් ආලෝකය ඕනෑම කෙනෙකුගේ නින්දට හානිදායක විය හැකිය, විශේෂයෙන් ළමයින්ට එය අතිෂයින්ම හානිකරය. ඔවුන්ගේ ඇස් සහ මොළය තවමත් වර්ධනය වෙමින් පවතී. ළමා රෝග  පිළිබඳ 2017 නොවැම්බරයේ නිකුත් කරන ලද අධ්‍යයනයකට අනුව , ළමුන් සහ නව යොවුන් වියේ දරුවන් විශේෂයෙන් ඩිජිටල් තිර නිසා ඇති වන නින්දට බාධා වලට ගොදුරු වේ. රූපවාහිනිය නැරඹීම සහ ජංගම දුරකථන ක්‍රියාත්මක කිරීම දරුවන්ගේ නින්ද වේලාව ප්‍රමාද කළ හැකි අතර, අඩු පැය නින්දක් හෝ අඩු ගුණාත්මක නින්දක් ලබා ගැනීමට බාධා කළ හැකිය. 

    නියම වේලාව සකසන්න

    දරුවන් රැකබලා ගන්නවා

    සාමාන්‍යයෙන්, මාස හයක් දක්වා වූ ළදරුවන්ට සෑම දිනකම නින්ද තුනක් අවශ්‍ය වේ: උදෑසන එකක්, දහවල් එකක් සහ සවස් කාලයේදී එකක් වශයෙනි.  මාස හතක් හෝ අටක් වන විට, දහවල් නින්ද සාමාන්‍යයෙන් අතුරුදහන් වන අතර, ළදරුවන්ට දිවා හා සවස ආරම්භය සඳහා පැයක් හෝ මිනිත්තු 90 ක් සඳහා හොඳ දිගු නින්දක් ගත හැකිය. ළදරුවන් සාමාන්‍යයෙන් සවස 5.30 සහ 6.30 අතර නින්දට ගොස් උදෑසන 6 සහ 7 අතර අවදි විය යුතු යැයි යෝජනා කෙරේ. උදේ 8 සිට 9 දක්වා ඔවුන්ගේ පළමු නින්දට යවන්න.

    ඔබේ ළදරුවන්ට අවස්ථාවක් දෙන්න

    දරුවන් රැකබලා ගන්නවා

    හොඳ රාත්‍රී නින්දක සම්පූර්ණ ක්‍රියාවලිය සඳහා කාලය ගතවේ. එය දරුවා ඉගෙන ගත යුතු කුසලතාවකි. එමනිසා, ඔබ අපේක්ෂා කළ දේ ඔබට නොලැබෙන බවක් ඔබට හැඟේ නම් යටත් නොවන්න. ඔබේ දරුවාට දිනක් ඇදහිය නොහැකි නින්දක් තිබිය හැකි නමුත් එය පහත සඳහන් දෑ නොවේ.

    එය සම්පූර්ණයෙන්ම සාමාන්‍ය දෙයකි. ඔබේ දරුවාට එක අවස්ථාවක් ලබා දීමට සැමවිටම මතක තබා ගන්න. ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම යම් ප්‍රගතියක් දකිනු ඇත. එපමණක්ද නොව, දෙමව්පියන් තම දරුවා අසල්වැසියා සමඟ සංසන්දනය කිරීම නතර කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. සියලුම ළදරුවන් අද්විතීය වන අතර, ඔවුන් සියල්ලන්ම ඔවුන්ගේ වේගයෙන් ඔවුන්ගේ නින්දේ සන්ධිස්ථානය අත්කර ගනු ඇත.

    ෆෙමිනා ඇසුරිණි – සැකසුම – තුෂාධවි