Category: සුපිරි Cases

  • Untitled post 37698

    සුපිරි බොලිවුඩ් නළුවෙකු වන දිලිප් කුමාර් අද (07) උදෑසන මිය ගිය බව ඉන්දිය මාධ්‍ය වාර්තා කළා. මිය යන විට ඔහු 98 වැනි වියේ පසු වුණා.

    ඉන්දියාවේ වඩාත්ම ජනාදරයට පත් ‘පරාජිත පෙම්වතා‘ වශයෙන් සැලකෙන දිලිප් මොහොමඩ් යූසුෆ් ඛාන් නමින් 1922 දී උපත ලැබුවා. ඒ වර්තමාන පාකිස්තානයේ පෙෂාවර් හිදීයි.

    දිලිප් 1940 ගණන්වලදී බොලිවුඩයට සම්බන්ධ වූ අතර එහි දී ඔහුගේ නම දිලිප් කුමාර් ලෙස වෙනස් වුණා.

    ‘‘මිනිත්තු කිහිපයකට පෙර සිදු වූ අපගේ ආදරණීය දිලිප් සාබ්ගේ අභාවය පිළිබඳව දැඩි හදවතකින් හා දැඩි ශෝකයකින් යුතුව මම නිවේදනය කරමි‘‘ යැයි නෑදෑයෙකු වන ෆයිසාල් ෆාරුකි අද අලුයම දිලිප්ගේ ට්විටර් ගිනුම හරහා නිවේදනය කළා.

    දිලිප් සහ සාරා ඛානු

    දිලිප් මිය යන විට ජීවත් වුණේ 1960 සහ 1970 දශකවල බොලිවුඩයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ නිළියක් වන ඔහුගේ බිරිඳ සයිරා බානු සමගයි.

    දිලිප්ගේ පළමු චිත්‍රපටය වන “ජ්වාර් භාටා” 1944 දී තිරගත වුණා. ඔහුගේ පෙරළිකාර භූමිකාව 1949 දී තිරගත වූ “ඇන්ඩස්” හි දැකගත හැකි වුණ අතර ඒ සමග ඔහු තරුවක් බවට පත් වුණා.

    බිමල් රෝයි විසින් සරත් චන්ද්‍ර චට්ටෝපාධ්‍යාගේ නවකතාව වන “දේව්දාස්” ඇසුරින් කළ සිනමාපටය දිලිප්ව සුපිරි තරුවක් බවට පත් කළා.

    “බොලිවුඩ් සිනමාවේ යුගයක් අවසන් වුණා. ඉන්දියානු සිනමාවේ ඉතිහාසය ලියන සෑම අවස්ථාවකම එය ‘දිලිප් කුමාර් ඉදිරියේ සහ දිලිප් කුමාර්ට පසුව විය යුතුය’ යනුවෙන් නළු අමිතාබ් බච්චන් ට්විටර් පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියා.

    දිලිප් කුමාර් වරක් පැවසුවේ වසර ගණනාවක සිට ඛේදජනක චරිත නිරූපණය කිරීමෙන් පසුව තමාට බරක් දැනුණු බවයි. 1950 දශකයේ අග භාගයේදී ඔහු “මධුමති”, “ආන්” සහ “නය ඩාවර්” වැනි ආදර චිත්‍රපටවල රඟපාමින් වඩාත් උද්යෝගිමත් චරිත නිරූපණය කිරීමට සවිඥානිකව උත්සාහයක් ගත්තා.

    ඔහු මිය යන මොහොත තෙක්ම තම සුපිරි පෞරුෂය රැක ගත්තා.

    “දිලිප් කුමාර් ජි සිනමා පුරාවෘත්තයක් ලෙස සිහිපත් කරනු ඇත. ඔහුට අසමසම දීප්තියක් ලැබුණි. මේ නිසා පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ප්‍රේක්ෂකයින් ආකර්ෂණය විය” දිලිප්ගේ අභාවය ආසා ශෝකයට පත් අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදි පැවසුවා.

  • ‘දෑවැද්ද ගැන‘ ලෝක බැංකුව හෙළිකළ ‘සුපිරි රහස‘

    ‘දෑවැද්ද ගැන‘ ලෝක බැංකුව හෙළිකළ ‘සුපිරි රහස‘

    කන්දක් උඩ පුංචි පැල්පතක් හදාගෙන ලුණුයි බතුයි කාලා ආදරයෙන් ජීවත් වෙන්න තමයි පෙම්වතුන් බොහෝ දෙනෙක් කල්පනා කරන්නේ. එහෙම හිතන පතන අයට වටින්නේ පෙම්වතියගේ ආදරය පමණයි ! ඒත් සැබෑ ලෝකයේ ආදරය කියන තරම් සුන්දර හෝ සරල නැති බව අපි කවුරුත් දන්නවා. ඒ නිසා ආදරය විවාහයකට පරිවර්තනය කර ගැනීම හිතන පතන තරම් පහසු නැහැ.

    අපි මේ කියන්න යන්නේ අපට ඒ තරම් අදාළ නැතැයි කියලා හිතුණත් ඇත්තටම අපටත් අදාළ කරුණක් ගැන කතාවක්. මාතෘකාව ‘දෑවැද්ද‘. ස්ථානය ඉන්දියාව. කාලය වර්තමානය. ගැටලුව ‘මනුෂ්‍යත්වය‘ !

    දෑවැද්ද ඉල්ලීම නීතියෙන් තහනම් වුව ද පසුගිය දශක කිහිපය තුළ ඉන්දියාවේ ගම්මානවල දෑවැදි ගෙවීම් තව දුරටත් 95%ක් වැනි අති විශාල ප්‍රතිශතයකින් සිදුවන බව ලෝක බැංකු අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී තිබෙනවා. 1960 සිට 2008 දක්වා කාලය තුළ ග්‍රාමීය ඉන්දියාවේ සිදු වූ විවාහ 40,000 ක් පිළිබඳව පර්යේෂකයන් සොයා බැලීමෙන් පසුව තමයි මේ නිගමනයට පැමිණ තිබෙන්නේ.

    1961 දී ඉන්දිය රජය විසින් දෑවැද්ද ඉල්ලා සිටීම නීති විරෝධි කළා. නමුත් එදා සිට අද දක්වා ම ඉන්දියාවේ සිදුවන විවාහ වලින් 95% ක් සඳහා දෑවැද්ද ගෙවා ඇති බව ඔවුහු සොයා ගෙන තිබෙනවා.

    බොහෝ විට ‘සමාජ නපුරක්‘ ලෙස විස්තර කෙරෙන මෙම පුරුද්ද අඛණ්ඩව වර්ධනය වන අතර ගෘහස්ථ හිංසනයට හා මරණයට පවා කාන්තාවන් ගොදුරු වෙනවා.

    දෑවැද්ද ගෙවීම සහ භාර ගැනීම දකුණු ආසියාවේ සියවස් ගණනක් පැරණි සම්ප්‍රදායක් වන අතර මනාලියගේ දෙමව්පියන් මනාලයාගේ පවුලට මුදල්, ඇඳුම් හා ස්වර්ණාභරණ තෑගි කරනවා.

    මෙම අධ්‍යයනය පදනම් වී ඇත්තේ ඉන්දියාවේ ජනගහනයෙන් 96%ක් ජීවත් වන ඉන්දියානු ප්‍රාන්ත 17ක දෑවැදි දත්ත මත යි. පර්යේෂකයින් ග්‍රාමීය ඉන්දියාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේ ඉන්දියානුවන් බහුතරයක් දිගටම ගම්වල ජීවත් වන නිසයි.

    ආර්ථික විද්‍යාඥයින් වන එස් අනුක්‍රිති, නිෂිත් ප්‍රකාශ් සහ සුන්ගෝ ක්වොන් විවාහ වූ අවස්ථාවේ දී ලැබුණු හෝ ලබා දුන් තෑගි වල වටිනාකම පිළිබද තොරතුරු භාවිතා කර තිබෙනවා.

    ඔවුන් “ශුද්ධ දෑවැද්ද” ගණනය කළේ මනාලියගේ පවුලේ අය මනාලයාට හෝ ඔහුගේ පවුලට සහ මනාලයාගේ පවුල විසින් මනාලියගේ පවුලට ලබා දුන් තෑගි වල වටිනාකම අතර වෙනස මතයි. මනාලයාගේ පවුල මනාලියගේ පවුලට ඉතා සුළු මුදල් හා තෑගි ප්‍රමාණයක් ගෙව තිබෙනවා.

    සාමාන්‍ය ශුද්ධ දෑවැද්ද කාලයාගේ ඇවෑමෙන් “කැපී පෙනෙන ලෙස ස්ථාවර” වී ඇති බව ඔවුන් සොයා ගත් අතර 1975 ට පෙර සහ 2000 ට පසුව යම් ඉහළ යාමක් සිදුව තිබෙනවා.

    මනාලියගේ පවුල මනාලියගේ පවුලට තෑගි වශයෙන් සාමාන්‍යයෙන් රුපියල් 5,000ක් වැය කරන බව පර්යේෂකයෝ සොයා ගෙන තිබෙනවා. නමුත් මනාලියගේ පවුලේ අයගෙන් ලද තෑගිවල වටිනාකම රුපියල් 32,000ක් පමණ වෙනවා. එය 700%ක වෙනසක්. මෙයින් ගම්‍ය වන්නේ සාමාන්‍ය සැබෑ ශුද්ධ දෑවැද්ද රුපියල් 27,000ක් බවයි !

    දෑවැද්ද ගෘහස්ථ ඉතිරිකිරීම් සහ ආදායමෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් නියෝජනය කරනවා. 2007 දී ග්‍රාමීය ඉන්දියාවේ සාමාන්‍ය ශුද්ධ දෑවැද්ද වාර්ෂික කුටුම්භ ආදායමෙන් 14% ට සමාන වී තිබෙනවා.

    “ආදායමේ කොටසක් ලෙස, දෑවැද්ද කාලයත් සමඟ පහත වැටී ඇත්තේ ඉන්දියාවේ සාමාන්‍ය ග්‍රාමීය ආදායම ඉහළ ගොස් ඇති නිසා” යැයි ලෝක බැංකු පර්යේෂණ කණ්ඩායමේ ආර්ථික විද්‍යාඥ ආචාර්ය අනුක්‍රිති පැවසුවා.

    “නමුත් මෙය සාමාන්‍ය හිමිකම් පෑමක් පමණයි. සෑම ගෘහයකම ගෘහ ආදායමට සාපේක්ෂව දෑවැද්ද කොතරම් විශාලද යන්න ගණනය කිරීම සඳහා අපට ගෘහස්ථ ආදායම හෝ වියදම් පිළිබඳ දත්ත අවශ්‍යයි. නමුත් අවාසනාවකට අපට එවැනි දත්ත නැහැ”ෙ

    ඉන්දියාවේ විවාහය

    • ඉන්දියාවේ සෑම විවාහයක්ම පාහේ ඒකාකාරී ය
    • දික්කසාද අනුපාතය 1%ක් වැනි පහළම අගයකි.
    • මනාලිය / මනාලයා තෝරා ගැනීමේදී දෙමාපියන් වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි – 1960 සහ 2005 අතර විවාහ වලින් 90%කට වඩා, දෙමව්පියන් විසින් කලත්‍රයා තෝරා ගත්හ
    • යුවළයන්ගෙන් 90% කට වඩා විවාහයෙන් පසු සැමියාගේ පවුල සමඟ ජීවත් වේ
    • කාන්තාවන්ගෙන් 85% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් තම ගමෙන් පිටත කෙනෙකු විවාහ කර ගනී
    • විවාහ වලින් 78.3% ක් එකම දිස්ත්‍රික්කයක් තුළ වේ

    මූලාශ්‍රය: විවාහ වෙළඳපොල සහ ඉන්දියාවේ දෑවැදි නැගීම – ගෞරව් චිප්ලුන්කර් සහ ජෙෆ්රි වීවර් විසිනි

    2008 සිට මේ දක්වා ඉන්දියාවේ බොහෝ වෙනස්කම් සිදුවී තිබෙනවා. “විවාහ වෙලඳපොළවල්, නීති, පිරිමින්ගේ හා කාන්තාවන්ගේ මානව ප්‍රාග්ධනය සහ කාන්තා ශ්‍රම වෙළඳපොළ ප්‍රතිඵල වල කිසිදු කැපී පෙනෙන වෙනසක් හෝ ව්‍යුහාත්මක බිඳවැටීමක්” නොතිබීම නිසා දෑවැදි ගෙවීමේ ප්‍රවණතා හෝ රටාවන් ද නොවෙනස්ව පවතින බව පර්යේෂකයෝ පවසනවා

    ඉන්දියාවේ සියලුම ප්‍රධාන ආගමික කණ්ඩායම්වල පවුල් අතර දෑවැද්ද ඉල්ලීම හා ලබාදීම බහුලව සිදුවන බව අධ්‍යයනයෙන් අනාවරණය වී තිබෙනවා. කිතුනුවන් සහ සීක්වරු අතර දෑවැද්දෙහි කැපී පෙනෙන වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කළ අතර එය හින්දු සහ මුස්ලිම්වරුන්ට වඩා සාමාන්‍ය දෑවැද්දකට හේතු වී තිබෙනවා.

    තවත් සිත්ගන්නා කරුණක් වූයේ කාලයත් සමඟ ප්‍රාන්තවල සැලකිය යුතු වෙනස්කම් ඇති වීමයි. දකුණු කේරළ ප්‍රාන්තය 1970 දශකයේ සිට “දැඩි හා අඛණ්ඩ දෑවැදි ඉහළ යාමක්” පෙන්නුම් කළ අතර මෑත වසරවලදී එහි කැපී පෙනෙන ඉහළ යාමක් සිදුව ඇති බව අධ්‍යයනයෙන් අනාවරණය වී තිබෙනවා. හර්යානා, පන්ජාබ් සහ ගුජරාට් වැනි අනෙකුත් ප්‍රාන්ත ද දෑවැද්ද ඉල්ලීමේ වර්ධනයක් වාර්තාකර තිබෙනවා. අනෙක් අතට, ඔඩීෂා (කලින් ඔරිස්සා), බටහිර බෙංගාලය, තමිල්නාඩු සහ මහාරාෂ්ට්‍ර වැනි ප්‍රාන්තවල සාමාන්‍ය දෑවැද්ද අඩු වීමක් නිරීක්ෂණය වී තිබෙනවා‍ෙ

    “මෙම වෙනස්කම් පිළිබඳව අපට නිශ්චිත පිළිතුරු නැහැ. ඉදිරි පර්යේෂණ වලදී මෙම ප්‍රශ්නය ගවේෂණය කිරීමට අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා” යැයි ආචාර්ය අනුක්‍රිති පැවසුවා.

    පසුගිය ජනවාරියේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද  පර්යේෂණ වාර්තාව සම්පාදනයට ආර්ථික විද්‍යාඥයින් වන ගෞරව් චිප්ලුන්කර් සහ ජෙෆ්රි වීවර් පසුගිය ශතවර්ෂය තුළ ඉන්දියාවේ විවාහ 74,000 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක දත්ත භාවිතා කර තිබෙනවා.

    1930 සිට 1975 දක්වා දෑවැදි ගෙවීම් ඇතුළු ඉන්දියානු විවාහවල අනුපාතය දෙගුණයක් වූ අතර දෑවැදි ගෙවීම්වල සාමාන්‍ය වටිනාකම තුන් ගුණයකින් වැඩි වූ බව පර්යේෂකයෝ සොයා ගෙන තිබෙනවා. නමුත් 1975 න් පසු සාමාන්‍ය දෑවැදි ප්‍රමාණය අඩුවී තිබෙනවා.

    1950 සිට 1999 දක්වා කාලය තුළ ඉන්දියාවේ දෑවැදි ගෙවීම්වල මුළු වටිනාකම ඩොලර් ට්‍රිලියන 4/1ක් බව ඔවුහු ගණන් බලා තිබෙනවා.

    බී.බී.සී වාර්තාවකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • ‘කාම සූත්‍රය ගැන‘ සුපිරි හෙළිදරව්වක් !

    ‘කාම සූත්‍රය ගැන‘ සුපිරි හෙළිදරව්වක් !

    ලෝකයේ පැරණිතම කාමුක ආදර ග්‍රන්ථය ඉන්දියාවේ පොහොසත් උරුමයේ සාහිත්‍යමය සලකුණක් ලෙස මුදවා නිසි තැන ලබා දිය යුතුද?‘‘ චිකාගෝ විශ්ව විද්‍යාලයේ උගන්වන හා හින්දු ආගම පිළිබඳ පොත් දුසිම් භාගයකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ලියා ඇති ඇමරිකානු ඉන්දියානු විද්‍යාඥ වෙන්ඩි ඩොනිගර් නම් එය එසේ විය යුතු යැයි විශ්වාස කරයි.

    නමුත් ඇයි? වත්ස්‍යාන නම් දාර්ශනිකයා විසින් පුරාණ ඉන්දියාවේ සාහිත්‍ය භාෂාව වන සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියන ලද ‘කාම සූත්‍රය‘ ආදරය හා ලිංගිකත්වය පිළිබඳ ලෝකයේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ ග්‍රන්ථය විය හැකිය.

    ගූගල් හි කාම සූත්‍රය පිළිබද විස්තර සොයන්නෙකුට තත්පර 14 කදී ප්‍රතිඵල මිලියන 14 කට වඩා ලබා දෙයි. කාම සූත්‍ර කොන්ඩම්, සෙල්ලම් බඩු, අත් ඔරලෝසු, යෙදුම්, චොකලට්, රූපවාහිනී කතා මාලාවක් සහ චිත්‍රපට ලක්ෂ ගණනක් ඒ අතර තිබේ. කොස්මොපොලිටන් සඟරාව . Cosmopolitan magazine විසින් කොස්මෝ කම සූත්‍රය ප්‍රකාශයට පත් කරමින් “නවතම මෙට්ට-කම්පන ලිංගික මෝස්තර 12 ක්” ඉදිරිපත් කළේය.

    කාම සූත්‍රයේ පරිවර්තනයක් කර ඇති Wendy Doniger නම් ලේඛිකාව පවසන්නේ තම පරිවර්තනය ‘එය කාම සූත්‍රය නම් ග්‍රන්ථය ගැන බොහෝ දෙනා දරන වැරදි වටහා ගැනීම් නිරවුල් කිරීමට සහායක් ලබා දෙනු ඇති බව‘යි. “

    “ඔවුන් සිතන්නේ එය ලිංගික ස්ථාන පිළිබඳ කතා කරන මෝඩ පොතක් හෝ ලිංගික ස්ථාන පිළිබඳ හදුන්වා දෙන අපිරිසිදු පොතක් බවයි. එය කියවීමට ඔවුන් ලැජ්ජාවට පත්වෙනවා” ඩොනිගර් පවසයි.

    “එය ඉතා ශිෂ්ඨ සම්පන්න ලෝකයක පුරුෂයින් හා ස්ත්‍රීන් අතර ඇති සියුම් අන්තර්ක්‍රියා පිළිබඳ සිත්ගන්නාසුලු පොතක් බවත්, එය ගැඹුරු මානසික නිරීක්ෂණවලින් පිරී ඇති බවත්, විවාහ වන ආකාරය, විවාහ වී සිටින ආකාරය පිළිබඳ ඉතා හොඳ උපදෙස් ඇති බවත් එය කියවන ජනතාව දැන ගැනීමට මට අවශ්‍යයි‘ ඩෙනිගර් යළිත් පවසයි.

    ‘‘ඔව්, කාමමිථ්‍යාචාරය කරන්නේ කෙසේද ? කියා ඔවුන් නිවැරදිව දැනගත යුතුයි !

    එහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ ඩොනිගර්ගේ ජනප්‍රියම නව ග්‍රන්ථය වන The Mare’s Trapය. එය කාම සූත්‍රයේ සාම්ප්‍රදායික අවබෝධය ලිංගිකත්වය හා ලිංගිකත්වය පිළිබඳ කුකී පොතක් ලෙස වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කරයි.

    ඇය පවසන පරිදි, කාම සූත්‍රය නවීන හා ධෛර්ය සම්පන්න පාඨයක් වන අතර එය කාන්තාවන්ට යම් ආකාරයක ලිංගික නිදහසක් උපකල්පනය කරන අතර එය වර්තමාන පාරිශුද්ධ වාරණයන්හි අනවසරයෙන් ඉහළ යනු ඇත.

    ඇතැම් විචාරකයින්ට අනුව ‘කාම සූත්‍ර කර්තෘ වට්සයානා (Vatsyayana)  ප්‍රජනනය සඳහා ලිංගිකත්වය පිළිබඳ අදහස නොසලකා හරින අතර විනෝදය සඳහා වන ලිංගික ඉලක්කය ගැන පමණක් සැලකිලිමත් වේ‘‘

    එක්තරා ආකාරයකින් ඔහු සශ්‍රීකත්වය පිළිබඳ ධර්මය (හින්දු භක්තිකයෙකුගේ සදාචාරාත්මක යුතුකම් හා වගකීම්) අභියෝගයට ලක් කරයි. සාරවත් කාල පරිච්ඡේදයේදී (fertile period) තම බිරිඳ සමඟ ලිංගිකව හැසිරීම පුරුෂයාගේ යුතුකමක් බව පුරාණ හින්දු ග්‍රන්ථයක් වන මනුස්මරිතිය පවසයි.

    කම් සූත්‍රය
    කාන්තා ඉන්ද්‍රියයට පක්ෂව වට්සයානාගේ තර්ක “මෑතක් වන තුරුම යුරෝපයේ පැවති මතයන්ට වඩා සියුම් ය.”

    කාම සූත්‍රය තුළ කාමමිථ්‍යාචාරය පිළිබඳ විනිශ්චය අඩු බව ඩොනිගර් කියයි.

    ‘‘වට්සයානා ඇත්ත වශයෙන්ම මුළු පරිච්ඡේදයක්ම කැප කරන්නේ “කාමමිථ්‍යාචාරය කිරීමට කැමති මිනිසාට උග්‍ර උපදෙස් ලබා දෙමිනුයි. අනෙක් මිනිසුන්ගේ භාර්යාවන් සමඟ නිදා ගත හැකි උපායමාර්ග සිය ගණනක් ඔහු විස්තර කරනවා. ඒ අතරම ඔහු පුරුෂයින්ට එය නොකරන ලෙස අනතුරු අඟවා ඔවුන්ගේ භාර්යාවන් ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳව උපදෙස් දෙමින් ගැටුම් ඇති කරනවා‘‘

    කාන්තාවන්ගේ “ගෘහ අරමුදල් සඳහා ප්‍රවේශය, දික්කසාදය සහ වැන්දඹුව නැවත විවාහ වීම” පිළිබඳව මනුස්මිතිට වඩා කාම සූත්‍රය “විවෘත මනසක්” ඇති බව ඩොනිගර් පවසයි. ගෘහ මූල්‍යය පවත්වාගෙන යාමේදී කාම සූත්‍රයේ බිරිඳට දී ඇති පරම බලය, භාර්යාවකට “වියදම් කිරීමේදී ඕනෑවට වඩා නිදහස් අතක් නොතිබිය යුතුය” යන මනුස්මිතිගේ ප්‍රකාශයට වඩා වෙනස් ය.

    එසේම, ඇය තර්ක කරන්නේ, ස්ත්‍රී ඉන්ද්‍රියයට පක්ෂව වට්සයානාගේ තර්ක “මෑතක් වන තුරුම යුරෝපයේ පැවති මතයන්ට වඩා සියුම් බවයි”.

    තම ස්වාමිපුරුෂයා හැර වෙනත් පිරිමියෙකු සමඟ නිදා සිටින ඕනෑම කාන්තාවකට කුරිරු දඩුවම් ලබා දෙන ලෙස නිර්දේශ කරන පුරාණ ග්‍රන්ථවල සාම්ප්‍රදායික පුරුෂාධිපත්‍යය කාම සූත්‍ර කතුවරයා ප්‍රතික්ෂේප කරයි. කාම සූත්‍රය, ප්‍රේම සම්බන්ධයක් අවසන් කිරීමේ ක්‍රම පිළිබඳ කාන්තාවන්ගේ චින්තනය පිළිබඳව සමානව තොරතුරු සපයන අතර, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පිළිබඳ පුදුම සහගත නවීන අදහස් හෙළි කරයි, සමලිංගිකත්වය පිළිබඳව සම්පූර්ණයෙන්ම විනිශ්චය නොකරන අතර ද්වි ලිංගිකත්වයට යොමු වන අදහස්ද ඇත.

    ‘පුදුම සහගත ලෙස නවීනය’

    “ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පිළිබඳ කාම සූත්‍රයේ අදහස් අප දැනටමත් දැක ඇති පරිදි පුදුම සහගත ලෙස නවීන ය. එහි ස්ත්‍රී හා පුරුෂ ස්වභාවය පිළිබඳ ඒකාකෘති අනපේක්ෂිත ලෙස සියුම් ය,” ඩොනිගර් කියයි.

    “කාන්තාවන්ගේ අධ්‍යාපනය සහ ලිංගික නිදහස පිළිබඳ ආකල්ප සහ සමලිංගික ක්‍රියාවන් පිළිබඳ විනිශ්චය නොකරන අදහස්, පුරාණ ඉන්දියාවේ වෙනත් ග්‍රන්ථ වලට වඩා කැපී පෙනෙන ලෙස ලිබරල් වේ”

    කාමා සූත්‍රය යනු කාමුක ප්‍රේමයේ ස්ත්‍රීවාදී ග්‍රන්ථයක්ද?

    “මම එය ස්ත්‍රීවාදී පොතක් ලෙස දැඩිව කියන්නේ නැහැ. එහි මූලික අරමුණ කාන්තා අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් තර්ක කිරීම නොවෙයි. එහි වැඩි හරියක් පිරිමින්ට ආමන්ත්‍රණය කරනුයේ කාන්තාවන් හැසිරවිය හැකි ක්‍රම පිළිබඳව උපදෙස් ලබා දෙමිනුයි. නමුත් ස්ත්‍රීවාදීන්ට කාන්තාවන්ගේ සමානාත්මතාවය, ලිංගික සතුට සඳහා ඔවුන් දක්වන සමාන ප්‍රකාශය, කාන්තාවන්ගේ ස්වාමිපුරුෂයා සමඟ ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය සහ ඇයගේ අභිලාෂයන් හා කුසලතාවන්ට අනුකූල වීම සහ තවත් බොහෝ දේ සඳහා එය ප්‍රයෝජනවත් වෙනවා.” ඩොනිගර් කියයි.

    මුම්බායි ජෝඩු
    ඩොනිගර් පවසන්නේ කාම සූත්‍රය වත්මන් ලෝකයට ද එකසේ අදාළ බවයි.

    ඩොනිගර් විශ්වාස කරන්නේ මෙම “විශ්මය ජනක නවීන පොත‘ වත්මන් යුගයට ද එකසේ අදාළ බවයි.

    “මූලික මනෝ විද්‍යාව නැවත නැවතත් සත්‍යයට පහර දෙන අතර, ලිංගික ආවේගයන්ගේ අඳුරු පැත්ත පාලනය කරන්නේ කෙසේද සහ අපගේ ලිංගික හවුල්කරුවන්ගේ හැඟීම්වලට ගරු කරන්නේ කෙසේද යන්න අපට කියා දීමට අපේ ලෝකයේ ලිංගික හිංසනයේ මට්ටම මෙවැනි පොතක් ඉල්ලා සිටී. ස්ත්‍රී දූෂණයකදී බොහෝ විට ප්‍රකාශ වන පාලනයකින් තොර ලිංගිකත්වයට එරෙහිව එය මිනිසුන්ට අනතුරු අඟවයි.එහෙත් ඔව්, එය 21 වැනි සියවසට ඉතා අදාළ යැයි මට හැඟේ‘‘ ඩෙනිගාර් සිය අවසන් විනිශ්චය ලබා දෙමින් කියයි.

    බී.බී.සී ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • අමීර් ඛාන් දික්කසාදය නිවේදනය කරයි

    අමීර් ඛාන් දික්කසාදය නිවේදනය කරයි

    සුපිරි බොලිවුඩ් නළු අමීර් ඛාන් සහ කිරාන් රාඕ සිය දික්කසාදය නිල වශයෙන් නිවේදනය කර තිබෙනවා. වසර 15ක යුග දිවියකින් පසු යුවළ දික්කසාද වන විට ඔවුන්ගේ එකම දරුවා, අසාද් ‘හවුලේ හදා වඩා ගන්නා බවයි‘ ඔවුන් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ.

    අද (03) උදෑසන අමීර් සහ කිරාන් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් මෙසේ ද කියා සිටියා.

    “මේ සුන්දර අවුරුදු 15 තුළ අපි ජීවිත කාලය පුරාම අත්දැකීම්, ප්‍රීතිය හා සිනහව බෙදාගෙන ඇති අතර අපගේ සම්බන්ධතාවය වර්ධනය වී ඇත්තේ විශ්වාසය, ගෞරවය සහ ආදරය මත පමණි. දැන් අපි අපේ ජීවිතයේ නව පරිච්ඡේදයක් ආරම්භ කිරීමට කැමතියි. ඒ තවදුරටත් ස්වාමිපුරුෂයා සහ භාර්යාව ලෙස නොව, එකිනෙකා සඳහා සම-දෙමාපියන් සහ පවුලේ අය ලෙසයි. අපි කලකට පෙර සැලසුම් සහගත වෙන්වීමක් ආරම්භ කළ අතර, දැන් මෙම විධිවිධානය විධිමත් කිරීම සිදුවේ. වෙනම ජීවත්වීම මගින් අපට අපගේ ජීවිත බෙදා ගැනීම පහසුය. අපි අපේ පුතා අසාද් වෙනුවෙන් කැපවූ දෙමාපියන් ලෙස කටයුතු කරමු‘‘

    ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාරවල ඉරණම ගැන කතා කරමින් ඔවුන් අනාවරණය කරන්නේ, “අපි චිත්‍රපට, පානි පදනම සහ අප උනන්දුවක් දක්වන වෙනත් ව්‍යාපෘති සඳහා සහයෝගිතාකරුවන් ලෙස දිගටම කටයුතු කරන්නෙමු. අපගේ සම්බන්ධතාවයේ මෙම වෙනස පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් සහයෝගය දැක්වීම සහ අවබෝධ කර ගැනීම පිළිබඳව අපගේ පවුල්වලට සහ මිතුරන්ට බෙහෙවින් ස්තුතිවන්ත වෙමු.  අපි ඔබගේ සුබ පැතුම් ඉල්ලා සිටින අතර, අප මෙන්ම, මෙම දික්කසාදය අවසානයක් ලෙස නොව නව ගමනක ආරම්භයක් ලෙස ඔබ දකිනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු. ස්තූතියි, ආදරය, කිරාන් සහ අමීර්. ” 

    අමීර් ඛාන් සහ කිරාන් රාඕ 2005 දී විවාහ විය.

    ෆිල්ම් ෆෙයාර් ඇසුරිණි – සැකසුම – තුෂාධවි

  • ‘කාබනික ගොවිතැන කියන තරම් සුපිරි නෑ‘ : ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ කරන ‘සුපිරි හෙළිදරව්ව‘

    ‘කාබනික ගොවිතැන කියන තරම් සුපිරි නෑ‘ : ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ කරන ‘සුපිරි හෙළිදරව්ව‘

    • අස්වැන්න අඩු නිසා මිල ඉහළ යනවා
    • පිළිකා අවදානම අඩුකරන කතාව බොරුවක්
    • පරිසරයට ලොකු ප්‍රතිලාභයක් නෑ
    • අද ලෝකයට කන්න දෙන්න තවත් 30%ක වගාබිම් ඕනෑ

    ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙක් කතා කරන, විවේචනය කරන සහ නිවැරදි අවබෝධයක් නැති කාබනික ගොවිතැන යනු කුමක්ද ? කාබනික ගොවිතැන අනුගමනය කරන පිරිවිතර හා ප්‍රමිතීන් මොනවාද ? කාබනික ගොවිතැනේ වාසි සහ අවාසි මොනවාද ? යන්න ගැන අපි නිවැරදිව සොයා බලමු.

    කාබනික ගොවිතැනේ අර්ථ දැක්වීම

    කාබනික ගොවිතැන යනු ‘ස්වාභාවික සම්පත් ආරක්ෂා කරන සහ සත්ව සුභසාධනය සඳහා දැඩි ප්‍රමිතීන් ඇති පාරිසරික භාවිතයන් සමඟ ඉහළ ජෛව විවිධත්වයක් ඒකාබද්ධ කරන කළමනාකරණ හා කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන ක්‍රමයක්‘‘ ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය. තවද, කාබනික ගොවිතැන ස්වාභාවික නිෂ්පාදන සඳහා පාරිභෝගිකයින්ගේ ඉල්ලුමට ප්‍රතිචාර දක්වන අතර තිරසාර ග්‍රාමීය සංවර්ධනයේ සන්දර්භය තුළ පරිසරය ආරක්ෂා කිරීමට සමගාමීව ඉඩ ලබා දේ. 

    කාබනික ගොවිතැන යන යෙදුම පහත සඳහන් නිෂ්පාදන කාණ්ඩවලට අදාළ වේ:

    • සැකසූ නිෂ්පාදන: එළවළු, ධාන්‍ය වර්ග, පලතුරු, කපු, මල්, සතුන්, බිත්තර හෝ කිරි;
    • මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා සැකසූ නිෂ්පාදන: චීස්, පාන් හෝ ක්ෂණික ආහාර;
    • සත්ත්ව ආහාර ( කාබනික සෝයා කේක් වැනි)
    • ශාකමය ප්‍රජනනය සහ බීජ සඳහා ද්‍රව්‍ය.

    (සැකසූ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන Unprocessed products යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ඇසුරුම් කර නොමැති හෝ සිල්ලර වෙළඳාම සඳහා සූදානම් කර නොමැති ආහාර, තන්තු සහ වෙනත් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයි)

    කාබනික ගොවිතැන් අර්ථ දැක්වීම

    කාබනික ගොවිතැනේ වඩාත් පොදු මූලධර්ම කිහිපයක් නම්:

    • “කෘතිම” රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා නොකෙරේ – එහෙත්, ඒවායේ “ස්වාභාවික සම්භවය – natural origin” අනුව පොහොර හෝ පළිබෝධනාශක භාවිතා කිරීමට අවසර ඇත.
    • ජානමය වශයෙන් වෙනස් කරන ලද ජීවීන් genetically modified organisms (GMOs) භාවිතා නොකෙරේ;
    • සියලුම කාබනික අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීම;
    • පාංශු පුනර්ජනනය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා බෝග මාරුව;
    • ජීව විද්‍යාත්මක කාරක මගින් පළිබෝධ පාලනය;
    • කාබනික ආහාර සමඟ පුළුල් ලෙස බෝ කිරීම සහ විකල්ප ඖෂධ සහ වැළැක්වීම් සඳහා ප්‍රමුඛතාවය ලබා දීම;
    • සත්ව සුභසාධනය සහතික කිරීම (පාංශු මතුපිට වාසයට සුදුසු විය යුතුය)
    • පරිසරයට ගරු කිරීම සහ ස්වාභාවික සම්පත් සංරක්ෂණය කිරීම;
    • ජෛව විවිධත්වය නඩත්තු කිරීම හා සංවර්ධනය කිරීම (විවිධ විශේෂ වගා කිරීම සහ බෝ කිරීම)

    සාම්ප්‍රදායික ගොවිපලක් සහතික කළ කාබනික ගොවිපළක් බවට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා සංක්‍රාන්ති කාලයක් අවශ්‍ය බව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය. මෙම කාල සීමාව නිෂ්පාදන වර්ගය මත රඳා පවතින නමුත් සාමාන්‍යයෙන් එය වසර තුනක් දක්වා ගත වේ.

    කාබනික ගොවිතැන සඳහා පළිබෝධනාශක සඳහා අවසර තිබේද? කාබනික ගොවිතැන සඳහා අවසර දී ඇති නිෂ්පාදන මොනවාද?

    ජනප්‍රිය විශ්වාසයන්ට පටහැනිව, කාබනික ගොවිතැන පළිබෝධනාශක හා පොහොර භාවිතය තහනම් නොකරන අතර කාබනික ගොවිතැනේ බොහෝ ගොවිපලවල් පොහොර සහ / හෝ පළිබෝධනාශක භාවිතා කරයි. උදාහරණයක් ලෙස copper sulfate යනු කාබනික මිදි වගාව සඳහා භාවිතා කරන පළිබෝධ නාශකයකි. සමස්තයක් වශයෙන්, කාබනික ගොවිතැන සඳහා බලයලත් පළිබෝධනාශක හා පොහොර සිය ගණනක් ඇත.

    කාබනික හා සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තය අතර වෙනස පවතින්නේ භාවිතා කරන නිෂ්පාදනවල (පොහොර හා පළිබෝධනාශක) මූලාරම්භය තුළ ය. කාබනික ගොවිතැනේ දී, පළිබෝධනාශක සහ පොහොර “ස්වාභාවික සම්භවයක් -natural origin ” තිබිය යුතුය, එනම් ඒවා copper sulfate වැනි ස්වාභාවික ද්‍රව්‍යවල සොයා ගත හැකි නිෂ්පාදන විය යුතුය. කෙසේ වෙතත්, සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයේ දී ඒවා කෘතිමව, එනම් රසායනාගාරවල නිෂ්පාදනය කළ හැකිය.

    පාරිභෝගිකයින් සඳහා කාබනික ගොවිතැනේ වාසි සහ අවාසි

    කාබනික ගොවිතැන තුළ පාරිභෝගිකයින්ට බොහෝ වාසි ඇත. කාබනික නිෂ්පාදකයින්ට නිශ්චිත ගුණාත්මක නිර්ණායකයන්ට ගරු කිරීමට බල කරයි.  පොදුවේ ගත් කල, කාබනික ගොවිතැන සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනට වඩා පුළුල් ය: නිදසුනක් ලෙස, කාබනික ගොවිතැනේ ගොවිපල සතුන් සාමාන්‍යයෙන් විශාල ප්‍රදේශවල ජීවත් වන අතර ඇතැම් සතුන් සඳහා එළිමහනට අනිවාර්ය ප්‍රවේශය ඇත. මෙම පුළුල් ප්‍රවේශය වඩා රසවත් නිෂ්පාදන ලබා ගැනීමට ඉඩ සලසයි.

    අනෙක් අතට, කාබනික ගොවිතැනේ අස්වැන්න සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනට වඩා අඩුය. එබැවින් පොදුවේ ගත් කල, කාබනික නිෂ්පාදන මිලදී ගන්නා පාරිභෝගිකයින් සඳහා නිර්දේශිත සිල්ලර මිල සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයේ විකුණුම් මිලට වඩා ඉහළ අගයක් ගනී. මෙය ගැටළු ගණනාවක් මතු කරයි, විශේෂයෙන් දුප්පත් පරිභෝගිකයින්ට කාබනික ආහාර මිලදී ගැනීම අපහසුය.

    නමුත් සමහර කාබනික නිෂ්පාදනවල මිල විශාල වශයෙන් වෙනස් නොවේ, විශේෂයෙන් පළිබෝධනාශක නොමැතිව පහසුවෙන් වැඩෙන නිෂ්පාදනවල මිල ඉහළ අගයක් නොගනී. කෙසේවෙතත්, මස් හා කිරි වැනි අනෙකුත් කාබනික නිෂ්පාදනවල සැලකිය යුතු ලෙස මිල අධිකය.

    කාබනික ගොවිතැන සහ පෝෂණ සංයුතිය

    කාබනික හා සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන අතර පෝෂණ වෙනස්කම් ඇගයීමට බොහෝ අධ්‍යයන උත්සාහ කර ඇත. එසේ වුවද, මෙම අධ්‍යයනයන් එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රතිඵල හෙළි කළේය. කාබනික නිෂ්පාදනවල (මස් හා කිරි වැනි) ඔමේගා -3, අත්‍යවශ්‍ය මේද අම්ල හෝ ප්‍රතිඔක්ෂිකාරක සංයෝග ද ඇතුළුව ඇතැම් පෝෂක සාන්ද්‍රකරණය / අන්තර්ගතය වැඩි වී ඇති බව සොයාගෙන ඇත.

    සමහර පුළුල් විශ්ලේෂණයන්  මෙම වෙනස්කම් සැලකිය යුතු යැයි සලකන අතර  තවත් සමහරු විශ්වාස කරන්නේ ඒවායේ ආන්තික පෝෂණ වැදගත්කමක් ඇති බවයි. තවද, වෙනත් අධ්‍යයනයන් මගින් ධාන්‍ය නිෂ්පාදන හෝ පලතුරු වල ෆීනෝලික් හෝ ප්‍රතිඔක්සිකාරක සංයෝගවල ඉහළ අන්තර්ගතයක් ඓන්ද්‍රීයව වැඩී ඇති බව හඳුනාගෙන ඇති නමුත් මෙම වෙනස්කම් “සාමාන්‍ය” ලෙස හඳුනා ගනී.

    එබැවින් පොදුවේ ගත් කල, සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයට සාපේක්ෂව කාබනික ගොවිතැනෙන් ලැබෙන ආහාරවල පෝෂණ සංයුතිය මඳක් සම්පූර්ණ විය හැකි බවට ඇඟවුම් තිබේ. තවමත්, මෙම වෙනස එතරම් වැදගත් බවක් නොපෙනේ.

    කාබනික ගොවිතැන සහ පළිබෝධනාශක අපද්‍රව්‍ය

    අනෙක් අතට, අධ්‍යයන මගින් නිරන්තරයෙන් පෙන්වා දී ඇත්තේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනවලට වඩා කාබනිකව වගා කරන ලද නිෂ්පාදනවල පළිබෝධ නාශක අපද්‍රව්‍ය අඩු බවයි. (කැඩ්මියම් වැනි) සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයේ දක්නට ලැබෙන පළිබෝධ නාශක අපද්‍රව්‍ය ඉතා අඩු වුවද (වර්තමාන සනීපාරක්ෂක සීමාවන්ට වඩා බෙහෙවින් අඩු), සෞඛ්‍ය විද්‍යාත්මකව තවමත් තක්සේරු කර නොමැති විභව ‘කොක්ටේල් බලපෑමක්‘ ගැන ඇතැමුන් සැලකිලිමත්  වේ. එබැවින් කාබනික ආහාර පරිභෝජනය කිරීමෙන් මෙම බලපෑම් වලට නිරාවරණය වීමේ අවදානම සීමා කළ හැකිය.

    කාබනික ගොවිතැන සහ සෞඛ්‍යය

    කාබනික නිෂ්පාදන පරිභෝජනය කිරීමෙන් ඇති වන සෞඛ්‍යමය බලපෑම් තක්සේරු කිරීමට අධ්‍යයන කිහිපයක්ම උත්සාහ කර ඇත. පොදුවේ ගත් කල, බොහෝ දෙනා එහි (සුළු වශයෙන්) ධනාත්මක බලපෑමක් ඇති බවට නිගමනය කරති. එහෙත්, මෙම ප්‍රතිඵල වැදගත් දැයි ඔවුන්ට නිශ්චිතව පැවසිය නොහැක.

    ඇත්ත වශයෙන්ම, කාබනික නිෂ්පාදන පරිභෝජනය බොහෝ විට වඩා හොඳ ආහාර වේලක් අනුගමනය කරන, ක්‍රීඩා කරන, සෞඛ්‍යය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන හෝ ඉහළ ජීවන තත්වයක් ඇති පුද්ගලයින්ගේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවන රටාවන් සමඟ සම්බන්ධ වේ. මේ ආකාරයෙන්, නිරීක්ෂණය කරන ලද වෙනස්කම් කාබනික ආහාර දැඩි ලෙස පරිභෝජනය කිරීම හෝ මෙම සියලු සාධක නිසා දැයි පැවසීම දුෂ්කර විය හැකිය. 

    කාබනික නිෂ්පාදන පරිභෝජනය කිරීමෙන් ඇති විය හැකි සෞඛ්‍යමය වාසි සනාථ කිරීම සඳහා වඩාත් ගැඹුරු අධ්‍යයන අවශ්‍ය බව දැනට පවත්නා අධ්‍යයන බොහොමයක් පවසයි.

    කාබනික ගොවිතැන සහ පිළිකා

    කාබනික ආහාර නිතිපතා පරිභෝජනය මගින් (විශේෂයෙන් කාන්තාවන්) ඇතැම් විශේෂිත පිළිකා අවදානම (25%) අඩු කරන බව හෙළිවී තිබේ. නමුත් බොහෝ විට ජනමාධ්‍ය මගින් සමාජගත කිරීමට උත්සාහා කරන ආකාරයට කාබනික ආහාර මගින් පිළිකා අවදානම ‘නිශ්චිතවම‘ අඩු කරන බවට අධ්‍යය මගින් හෙළිකර ගෙන නැත. නමුත් එම අධ්‍යයන අවධාරණය කරන්නේ කාබනික නිෂ්පාදන නිතිපතා පරිභෝජනය කරන පුද්ගලයින් තුළ ‘ලිම්ෆෝමා  පිළිකා‘ (non-Hodgkin’s lymphoma cancers) අඩු බවත් කාන්තාවන්ට වියපත් කාලය තුළ පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම අඩු බවත්ය. 

    කෙසේ වෙතත්, මෙම “සෞඛ්‍ය” ප්‍රතිලාභය කාබනික නිෂ්පාදන පරිභෝජනයට කෙලින්ම සම්බන්ධ දැයි දැන ගැනීම දුෂ්කර ය. නැවතත්, එය වෙනත් සමාජ හා ආර්ථික සාධක සමඟ සම්බන්ධ කළ හැකිය (ජීවන තත්ත්වය, ආහාර හෝ වෙනත් සෞඛ්‍ය පිළිවෙත් වැනි)

    මෙම අධ්‍යයන වලට අමතරව කාබනික නිෂ්පාදන පරිභෝජනය කිරීම හා පිළිකා අවදානම අවම කිරීම අතර සම්බන්ධයක් පෙන්වීමට ස්වල්ප දෙනෙකුට හැකි වී තිබේ. 

    2014 දී මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ සිදුකරන ලද පුළුල් අධ්‍යයනයක් මගින් හොඩ්ග්කින් නොවන ලිම්ෆෝමා පිළිකා ( non-Hodgkin’s lymphoma cancers) හැරුණු විට කාබනික ආහාර නිතිපතා පරිභෝජනය සෙසු පිළිකා අවදානම අඩුවීම සමඟ සම්බන්ධ නොවන බව හෙළි කළේය. එබැවින් කාබනික නිෂ්පාදන පරිභෝජනය කිරීමෙන් පිළිකා වැළඳීමේ අවදානම සැලකිය යුතු ලෙස අඩු නොවන බව විශ්වාස කිරීමට හොඳ හේතුවක් තිබේ, නමුත් එය ලිම්ෆෝමා පිළිකා වර්ධනය සීමා කරයි.

    (ලිම්ෆෝමා පිළිකාවක් lymphoma cancers යනු ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ආසාදන-සටන් සෛල වලින් ආරම්භ වන පිළිකාවකි)

    කාබනික ගොවිතැන සහ පරිසරය

    කාබනික ගොවිතැන මගින් පරිසරයට වාසි රැසක් ඇත. පළමුව පැහැදිලිවම එය භාවිතා කරන පළිබෝධනාශක සංඛ්‍යාව අඩු කරයි. මක්නිසාද යත් සමහර “ස්වාභාවික සම්භවය / natural origin” සහිත යෙදවුම් සඳහා අවසර දී ඇතත්, කාබනික ගොවිතැන ඒවායේ භාවිතය දැඩි ලෙස නියාමනය කරයි. මේ අනුව, කාබනික ගොවිතැන මගින් ජෛව විවිධත්වයට හා පරිසර පද්ධතිවලට පළිබෝධනාශක  මගින් ඇති විය හැකි හානිකර බලපෑම් අවම කරයි.

    කෙසේ වෙතත්, කාබනික ගොවිතැන සමහර විට ගැටළු ගණනාවක් ඇති කරයි.

    පළමුව, කාබනික ගොවිතැනේ ඵලදාව සාමාන්‍යයෙන් සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනට වඩා අඩු වන අතර එමඟින් ඉහළ මෙහෙයුම් පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවේ (එබැවින් විකුණුම් මිල ඉහළ යාම අනිවාර්යය වේ). 

    රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරීමට ඇති නොහැකියාව නිසා ගොවීන්ගේ වැඩ ප්‍රමාණය තවදුරටත් ඉහළ යයි. වල් නෙලීම වඩාත් දැඩි ලෙස නියාමනය කරනු ලබන අතර සාමාන්‍යයෙන් වැඩි වැඩ ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ. 

    සාරාංශයක් ලෙස, සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයේ දී මෙන් කාබනික ගොවිතැනේ දී සමාන ආහාර ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කිරීමට වැඩි උත්සාහයක් හා මිනිස් ශ්‍රමයක් අවශ්‍ය වේ.

    මෙම අස්වැන්න නැතිවීම පාරිසරික ප්‍රශ්න ගණනාවක් මතු කරයි.  කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය මගින් හිමිවන අස්වැන්න අඩු හෙයින් සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනෙන් නිපදවන ආහාර ප්‍රමාණයම නිෂ්පාදනය කිරීමට වැඩි ගොවි බිම් අවශ්‍ය වෙයි. න්‍යායට අනුව, මෙය පරිසර පද්ධති කෙරෙහි මිනිස් පීඩනය වැඩි කිරීම ද අදහස් කරයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, කාබනික ගොවිතැන පිළිබඳ සිදුකරන ලද පුළුල් සංස්ලේෂණ අධ්‍යයනයකින් (large synthesis study) හෙළි වී ඇත්තේ කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයෙන් පමණක් පෘථිවිය පෝෂණය කිරීම සඳහා තවත් අමතර වගා බිම් 30%ක් පමණ අවශ්‍ය බවයි.

    ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණ වාර්තා කිහිපයක් ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • ලොකු – පොඩි බිත්තර ගැන සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    ලොකු – පොඩි බිත්තර ගැන සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    අපෙන් බොහෝ දෙනෙක් විශාල හෝ අති විශාල බිත්තර මිලදී ගැනීම ගැන දෙවරක් නොසිතන අතර ඒවා සූපවේදීන් අතර ජනප්‍රියයි. නමුත් කුඩා බිත්තර ! කුඩා දේවල්වලට බොහෝ විට සිදුවන අයුරින් ඒවා අවප්‍රමාණය වේ.

    විශාල බිත්තරවලට ලොකු සැලකිල්ලකුත්, කුඩා බිත්තරවලට අඩු සැලකිල්ලකුත් ලැබුණ මේ ආකල්පය ගැන කුකුළු ගොවිපොළකරුවන් වගේම පෝෂණවේදීන්, සූපවේදීන් බොහෝ කාලයක් කණස්සල්ලට පත්ව සිටිනවා.

    කුඩා බිත්තර අවප්‍රමාණය වීම වළක්වන බැවින් මිශ්‍ර බර සහිත බිත්තර පෙට්ටි ගොවීන්ට හොඳ වනු ඇතැයි කුකුළු කර්මාන්ත විශේෂඥයෝ කියනවා. තවත් සමහරුන් තර්ක කරන්නේ එය කුකුළන්ටද ප්‍රයෝජනවත් වනු ඇති බවයි.

    කුකුළන් ස්වභාවිකවම විවිධ ප්‍රමාණවලින් බිත්තර දමනවා. ඒක කිසිසේත්ම ඔවුන්ගේ වරදක් නොවෙයි. බොහෝ විට කිකිළියන්ගේ මුල් කාලයේදී බිත්තර කුඩා වන අතර කිකිළියන් වයස්ගත වන විට ඒවා ප්‍රමාණයෙන් විශාල වෙනවා. 

    බිත්තර බර අනුව කාණ්ඩ හතරකට වර්ග කරනවා.

    •  කුඩා,
    • මධ්‍යම,
    •  විශාල
    • ඉතා විශාල

    විශාල සහ අති විශාල බිත්තර ලෝකය පුරා ජනප්‍රියයි.

    බ්‍රිතාන්‍යයේ කුකුල් සුභසාධක භාරයේ නිර්මාතෘ ජෝර්ජ් හොවෝර්ත් සදහන් කරන්නේ “ එක්සත් රාජධානියේ විශාල හා අති විශාල බිත්තර සමඟ සම්බන්ධ වී ඇතැයි විශ්වාස කරන ගැටලු පිළිබඳව දැනුවත් කිරීමේ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කිරීමට තම සංවිධානය සැලසුම්කර ඇති බවයි. එය බ්‍රිතාන්‍යයේ බිත්තර නිෂ්පාදකයින්ගේ සංගමය සමඟ ආරම්භ කිරීමට සූදානම් බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කළා.

    මේ අතර බ්‍රිතාන්‍ය බිත්තර නිෂ්පාදකයින්ගේ සංගමයේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී රොබට් ගූච් පවසන්නේ ඔවුන්ගේ සාමාජිකයින් විසින් නිෂ්පාදනය කරන බිත්තරවලින් අඩක් විශාල හෝ අති විශාල ඒවා බවයි.

    කුකුළු පශු වෛද්‍ය ඉයන් ජෝන්ස් පැහැදිලි කරන්නේ වාණිජමය වාතාවරණයක් තුළ බොහෝ කිකිළියන් තෝරාගත් අභිජනනය, ආහාර සැපයීම සහ ඔවුන් ආලෝකය ලැබෙන පැය ගණන හරහා  විශාල බිත්තර දැමීමට දිරිමත් කරන බවයි. 

    සමහර විට විශාල බිත්තර කිකිළියන් තුළ මානසික ආතතිය පවා ඇති කරන අතර තවත් සෞඛ්‍ය ගැටලු රැසක් ඇති කරයි.

    ‘මේ තත්ත්වය මත ඔවුන් මිය යාමට පවා පුළුවන්‘ ඔහු වැඩි දුරටත් සදහන් කරයි.

    ජෝන්ස් පවසන්නේ තම ජීවිත කාලය පුරාම නිරන්තරයෙන් මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ බිත්තර දැමූ කිකිළියන් ග්‍රෑම් දෙකක් හෝ තුනක් වැඩියෙන් බර බිත්තර දමන කිකිළියන්ට වඩා යහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වයකින් සිටි බවයි.

    කිකිළියන් දමන විශාල බිත්තර හා ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍යය අතර සම්බන්ධය පිළිබඳව නිශ්චිත පර්යේෂණයක් සිදු කර නොමැති බැවින් නිගමනවලට එළඹීම දුෂ්කර ය. 

    ජෝන්ස් පවසන්නේ සියලුම කුකුළු මස් ගොවීන් මේ පිළිබඳව දැනුවත් බවයි. “ විශාල ප්‍රමාණයේ බිත්තර දමන කිකිළියන්ගේ සෞඛ්‍ය ගැටළු පිළිබදව අපට නිතර චෝදනා ලැබෙනවා‘‘ යනුවෙන් ඔහු පැහැදිලි කරයි. 

    ඔහු කිකිළියන්ගේ මරණ හා බිත්තරවල ප්‍රමාණය අතර සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ පර්යේෂණ ආරම්භ කර තිබෙනවා.

    නමුත් එක්සත් රාජධානියේ බිත්තර කර්මාන්තයේ අවශ්‍යතා නියෝජනය කරන බ්‍රිතාන්‍ය බිත්තර කර්මාන්ත කවුන්සිලයේ සභාපති ඇන්ඩෘෘ ජෝරෙට් පවසන්නේ “බිත්තරවල ප්‍රමාණය කිකිළියන්ගේ සෞඛ්‍යයට හා සුභසාධනයට බලපානු ඇතැයි අපි විශ්වාස කරන්නේ නැහැ. වර්තමානයේ කිකිළියන්ගේ හොඳ ශරීර බරක් ඇති අතර ඔවුන් ශක්තිමත්. එයින් අදහස් කරන්නේ කිසිදු ගැටලුවකින් තොරව සෑම තරාතිරමකම බිත්තර දැමීමට ඔවුන්ට හැකි බවයි‘‘

    එසේ වුවද, මිශ්‍ර ප්‍රමාණයේ බිත්තර පෙට්ටි “ගොවීන්ට වඩාත් ප්‍රයෝජනවත් වන බැවින් ඉල්ලුම කළමනාකරණය කර වඩාත් පහසුවෙන් සැපයිය හැකි” බවට ජොරෙට් එකඟ වන අතර ඒවා බොහෝ විට සුපිරි වෙළඳසැලේ හොඳම වටිනාකම් විකල්පය බව සටහන් කරයි.

    ගොවීන්ට සහ සූපවේදීන් සඳහා කුඩා බිත්තරවල ප්‍රතිලාභ

    සමහර සූපවේදීන් සහ ආහාර ලේඛකයින් ඔවුන්ගේ වට්ටෝරු වලින් විශාල බිත්තර ඉවත් කිරීමට තීරණය කර තිබෙනවා. ආහාර ලේඛක සහ ආහාර ලේඛකයින්ගේ සංසදයේ සභාපති ඕර්ලන්ඩෝ මුරින් සිය නව සූපවේදී පොතෙන් ඒවා ඉවත් කර ඇති අතර, “කුඩා හා මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ බිත්තරවලින් බිත්තර නිෂ්පාදකයාට වාසි රාශියක් තිබෙනවා. මිශ්‍ර බිත්තර පෙට්ටි වට්ටම් මිලකට විකිණිය හැකියි.  කෝකියාටද වාසි තිබෙනවා. පෙම්වතුන් කුඩා බිත්තරයකට වැඩි කැමැත්තක් දක්වනවා. ඒ වගේම තමයි බිත්තරයේ ප්‍රමාණය කුමක් වුවත් කහ මදයෙහි ප්‍රමාණය එක හා සමානයි‘‘ මුරින් කියනවා.

    ඉවුම් පිහුම් සඳහා බිත්තර කිරන ආකාරය

    එක් එක් බිත්තර ප්‍රමාණ කාණ්ඩය අතර බර වෙනස ග්‍රෑම් 10ක් පමණ වේ. මධ්‍යම බිත්තරයක් (එහි කවචයේ) බර ග්‍රෑම් 53-63 අතර වේ, විශාල බිත්තරයක් 63-73gකි. 

    “විශාල බිත්තර වෙනුවට මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ බිත්තර ආදේශ කිරීම පිඟානට එතරම් වෙනසක් නොකරනු බවයි ඒ අනුව පැහැදිලි වන්නේ. නමුත් විශාල බිත්තර කිහිපයක් (හතරකට වඩා වැඩි) අවශ්‍ය වන වට්ටෝරු සඳහා අතිරේක මධ්‍යම බිත්තරයක් එක් කරන්න” යනුවෙන් ජොරෙට් උපදෙස් දෙයි. 

    ඔබ බොහෝ විට වෙනස නොදකින බවට මුරින් කියයි.

    බී.බී.සී වාර්තාවකි. සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • රසායනික පොහොර තහනමෙන් ‘ලංකාවේ තේ කර්මාන්තයේ‘ මළගම අතළග !

    රසායනික පොහොර තහනමෙන් ‘ලංකාවේ තේ කර්මාන්තයේ‘ මළගම අතළග !

    තේ කර්මාන්තය තුළ වූ මගේ 45 වසරක අත්දැකීම් සමඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ තේ කර්මාන්තය මේ වන විට මුහුණ දෙමින් සිටින බරපතල අනතුරු ඇඟවීමක් පිළිබඳව පැවසීමට මා කැමැත්තෙමි. එනම් රසායනික පොහොර භාවිතය නතර කළහොත් ශ්‍රී ලංකාවේ තේ වතුවල ඵලදායීතාවය නිසැකවම පහත වැටී එමගින් මෙරට ආර්ථිකය දරුණු පසුබෑමකට ලක් වනු ඇති බවයි.

    මෙමගින් විදේශ විනිමය ඉපැයීම බෙහෙවින් අඩු වනු ඇති අතර ඒ හේතුවෙන් රටේ නිෂ්පාදනය කරන සමස්ත තේ ප‍්‍රමාණය හා රැකියාවලින් වැඩි ප‍්‍රමාණයක් සඳහා දායකත්වය ලබා දෙන කුඩා තේ වතුහිමියන් ඇතුළුව සියලූම තේ වතු හිමියන්ගේ ඉපැයීම් ධාරිතාව ද විශාල ලෙස පහත වැටෙනු ඇත. තවද සතිපතා සිදු කරනු ලබන තේ වෙන්දේසිවලදී අඩු තේ ප‍්‍රමාණයක් පැවතීම නිසා ශ්‍රී ලංකාව සතුව මෙතෙක් පැවති සාම්ප‍්‍රදායික තේ වෙළෙඳපොළවල ආධිපත්‍ය තමන් සතු කර ගැනීමට අනෙකුත් තරගකාරීන්ට මෙමගින් ප‍්‍රමාණවත් අවස්ථාවක් ලැබෙනු ඇත.

    තේ වගාව සඳහා පොහොර භාවිතය පිළිබඳ ඉතිහාසය

    1867 දී තේ කර්මාන්තය ආරම්භ වූ දා සිට සම්පූර්ණයෙන්ම චීන හා කාම්බෝජියානු ප‍්‍රභේදවල බීජ තේ පැළ වගා කිරීමට යොමු වීමක් දක්නට ලැබේ. කෙසේවෙතත් බීජ තේ පැළවල ජානමය ලක්ෂණ එක් තේ පඳුරක සිට තවත් තේ පඳුරකට වෙනස් වන බැවින් බීජ පැළ සමඟින් ඵලදායිතාවය වර්ධනය වීම සීමිත වේ.

    1958 දී vegetatively propagated (VP) තේ හඳුන්වා දීමත් සමඟ තේ පර්යේෂණ ආයතනය (TRI) නව සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කළේය. ඒ අනුව පළමු (TRI 2000 series) හෙක්ටයාර් එකකින් තේ කිලෝග‍්‍රෑම් 3000කට වැඩි අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමට හැකි වීම කැපී පෙනේ.
    තේ පෝෂණය පිළිබඳව තේ පර්යේෂණ ආයතනය මගින් සිදු කරන ලද පුළුල් පර්යේෂණයකට අනුව සකසන ලද සෑම තේ කිලෝග‍්‍රෑම් 100ක් සඳහාම හෙක්ටයාර් එකකට නයිට‍්‍රජන් කිලෝග‍්‍රෑම් 10ක් සමඟ පස පුරවා ගත යුතු බවට විද්‍යාඥයින් ‘ආදේශන අනුපාතය’ (replacement ratio) පිළිබඳව මතවාදයකට එළැඹිණි.

    තේ වතුවල ඵලදායීතාවය පවත්වා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය අවම නයිට‍්‍රජන් ප‍්‍රමාණය මෙය වේ. කිසියම් අවස්ථාවකදී නෙලාගන්නා ලද තේ අස්වැන්නේ නයිට‍්‍රජන් අනුපාතය අඩු වුවහොත් තේ පඳුරු තුළින් නයිට‍්‍රජන් ඌණතාවය පිළිබඳව පෙන්නුම් කෙරෙන අතර එහිදී නෙලා ගනු ලබන තේ දළුවල මතුපිට කහ පැහැයක් ගනී. (TRI 2025 ක්ලෝනය).

    නයිට‍්‍රජන් සමඟින් පොස්පේට් හා පොටෑෂ් (P&K) යන අනෙකුත් පෝෂ්‍ය කොටස් ද පසට යොදනු ලැබේ. පසුකාලයකදී තේ පර්යේෂණ ආයතනය සමඟ සිදු කළ සාකච්ඡාවකදී vegetatively propagated (VP) තේ ක්ෂේත‍්‍රයක අස්වැන්න ලබා ගැනීමේ හැකියාව සොයා බැලීම සඳහා හුදෙක් පෝෂ්‍ය කොටස් අදේශ කිරීමෙන් සෑහිමකට පත් විය නොහැකි බව සොයා ගන්නා ලදී. නෙලා ගන්නා ලද තේ කිලෝග‍්‍රෑම් 100කට නයිට‍්‍රජන් කිලෝග‍්‍රෑම් 12ක අනුපාතයක් දක්වා වැඩි කිරීම සඳහා අධ්‍යයනයන් සිදු කරන ලදී. තේ සඳහා හෙක්ටයාර් එකකට නයිට‍්‍රජන් 360ක් දක්වා NPK පොහොර මිශ‍්‍රන යොදා ගැනීමේදී එයට හොඳ ප‍්‍රතිචාරයක් තිබුණු අතර ක්ලෝන තේ අස්වැන්න හෙක්ටයාරයකට තේ කිලෝග‍්‍රෑම් 3000කට වඩා වැඩි විය.

    රසායනික පොහොර භාවිතා කිරීමෙන් වසර කිහිපයක් තුළ හෙක්ටයාර එකකින් තේ කිලෝග‍්‍රෑම් 2,200 ක ජාතික ඵලදායිතා මට්ටමක් ළඟා කර ගැනීමට ශ‍්‍රී ලංකාවට හැකියාව තිබෙන බව සඳහන් කිරීමට මා පසුබට වන්නේ නැත.

    තේ පර්යේෂණ ආයතනය මේ වන විට TRI 5000 නමින් නවතම තේ ශ්‍රේණියක් හඳුන්වා දී අතර එයද රසායනික පොහොර මත රඳා පවතින බව සඳහන් කළ යුතුය. එමෙන්ම සියලූම වගාවන් රසායනික පොහොරවලට පමණක් ප‍්‍රතිචාර දක්වන බවද කවුරුත් දන්නා කරුණකි. අනෙක් අතට නයිට‍්‍රජන් 2%ක් පමණක් අන්තර්ගත කාබනික පොහොරවලින් පොහොර අවශ්‍යතාවය සපුරාලීම කිසිසේත් කළ නොහැක්කකි.

    දැනට පවතින තේ වගාවන් සඳහා අවම පෝෂණයක් සහිත කාබනික පොහොර යෙදීමෙන් ඇතිවන බලපෑම

    තේ පඳුරක ඇති ශක්තියෙන් 90%ක්ම යොදා ගනු ලබන්නේ එහි පැවැත්ම හා වර්ධනය වෙනුවෙනි. බෝග නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගනු ලබන්නේ ඉතිරි 10%ක ප‍්‍රමාණයයි. ඒ නිසාම තේ වගාවන් නියමාකාරයේ කෘෂිකර්ම භාවිතයන් තුළින් පෝෂණය කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය කරුණකි. වගාවේ ඵලදාවේ ප‍්‍රමාණයට අනුව එහි වැඞීම හා ගසෙහි වර්ධනය වෙනුවෙන් ප‍්‍රමාණවත් පරිදි NPK පොහොර යෙදීම අනිවාර්ය වේ.

    මෙම අවස්ථාවේදී කාබනික පොහොර යෙදීම තුළින් තේ වගාවට අවශ්‍ය NPK පොහොරවලින් ලැබෙන පෝෂණය නොලැබෙන අතර ඒ හේතුවෙන් අධි තනි පත‍්‍රයක් හෝ බන්ජි පත‍්‍ර පමණක් නිපදවීමට තේ ගසට සිදු වේ. මෙහි ප‍්‍රතිඵලය වන්නේ අංකුර හෝ කොළ 2,3ක් සහිත රිකිලි අවම වීමයි. තමන්ගේ ආදායම ඉහළ නැංවීම වෙනුවෙන් හැකි තරම් දළු රැස් කිරීමට උනන්දු වන තේ දළු නෙලන්නන් බර අඩුවීම මත බන්ජි පත‍්‍ර හෝ තනි පත‍්‍ර අස්වැන්නද නෙලා ගැනීමට උත්සුක වෙති. එහි ප‍්‍රතිඵලය වන්නේ මෙම තනි හා බන්ජි පත‍්‍ර මෝරා පසුව අස්වනු නෙලීමේදී කර්මාන්තශාලාවට පැමිණීමයි. මේවා තේ නිෂ්පාදනය සඳහා කිසිසේත් සුදුසු නොවන අතර ඒ නිසාම අවසන් නිෂ්පාදනය දුඹුරු පැහැයකින් තොරව අළු හෝ සුදු මැලි ලෙස දක්නට ලැබේ. තේ නිෂ්පාදනයේදී අවසානයේ ප‍්‍රතික්ෂේපිත තේ බවට පත් වන්නේ මෙම නිෂ්පාදනයන්ය.

    මීට වසර 30 කට පමණ පෙර තේ නිෂ්පාදනයේදී ප‍්‍රතික්ෂේපිත තේ වල ප‍්‍රමාණය 6%ක් පමණ වුවද ශ‍්‍රම හිඟය හේතුවෙන් එහි අඛණ්ඩතාවයට බෙහෙවින් බලපෑම් ඇති වූ අතර නෙලන දළු ප‍්‍රමාණයෙන් 10%ක් හෝ ඊට වැඩි ප‍්‍රමාණයක් ප‍්‍රතික්ෂේපිත තේ බවට පත් විය. එවන් තත්වයක් තුළ අවම NPK අන්තර්ගතයක් සහිත කාබනික පොහොර හිටි හැටියේ භාවිතා කිරීම තුළින් නිෂ්පාදනයේ ප‍්‍රමිතිය අඩු වීම පමණක් නොව කසළ තේ ප‍්‍රමාණයද ඉහළ යනු නිසැකය.

    නිෂ්පාදනය කරනු ලබන තේ වල ඇති කළු වර්ණයේ ප‍්‍රමාණය ඊට වෙළෙඳපොලෙහි ඇති ඉල්ලූමද ඉහළ නංවන අතර එය නිෂ්පාදනයටද ඉහළ වටිනාකමක් එක් කරනු ලබයි. එහෙත් යෝජනා කර ඇති කාබනික පොහොර යෙදීම මගින් NPK විශාල ලෙස අඩුවීම හේතුවෙන් තේ වල ගුණාත්මකභාවය පිරිහීමට ලක්වන අතර එය ලොව පිළිගත් සිලෝන් ටී නාමයට ආපසු හැරවිය නොහැකි ලෙස දැවැන්ත පරිහානියකට ලක් වනු ඇත.

    NPK අවම කාබනික පොහොර තුළින් තේ පඳුරේ සැකැස්මට සිදු කරන බලපෑම

    තේ ඵලදාව තීරණය කරනු ලබන ප‍්‍රධාන සාධකය වන්නේ තේ පඳුරේ සැකැස්මයි. තේ පඳුරක ඇති ඵලදායිතාව බොහෝ සෙයින් තීරණය වන්නේ එහි අතු සංඛ්‍යාව මත වීම සාමාන්‍ය තත්වයකි. අතු ගණන වැඩි වීම, අස්වැන්න විශාල වීමට හේතුවක් වන අතර කප්පාදු කිරීමෙන් පසු තේ පඳුර අඟල් 6 ක් උසට ඇලවීමටද එය හේතු වේ. VP ක්ෂේත‍්‍රයක් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල අවුරුදු 4ක කප්පාදු කිරීමේ චක‍්‍රීය කාල වකවානුවේදී පඳුරුවල උස ක‍්‍රමයෙන් ඉහළ යාමට සැලැස්විය යුත්තේ ඉන් නිපදවන අලූත් දළු නිෂ්පාදනය වෙනුවෙන් නෙලා ගැනීම තුළිනි.

    එසේම තේ පඳුර කප්පාදු කිරීමෙන් පසු 1 වන සහ 2 වන වර්ෂයන්හිදී පඳුරුවල උස අඟල් 8 -10 ත් දක්වා ප‍්‍රමාණයකට ඉහළ යා යුතු අතර 3 වන සහ 4 වන වර්ෂයන්හිදී අඟල් 6 සිට 8 දක්වා උස යා යුතුය. මේ තුළින් ඉදිරි කාලයේදී බෝග නිෂ්පාදනය සඳහා මූලික පදනම සැකසෙන අතර ඒ සඳහා වන සාරවත් අතු ඇති කිරීම සඳහා තේ පඳුරේ සැකැස්ම වර්ධනය කිරීම මේ තුළින් සාක්ෂාත් කරනු ඇත.

    දශක 4ක් තිස්සේ තේ වගාව තුළ ඇති අත්දැකීම් හා පළපුරුද්ද මත පදනම්ව අඩු NPK මට්ටමක් සහිත කාබනික පොහොර යෙදීමට කටයුතු කළහොත් දැනට ඇති තේ පඳුරුවල ප‍්‍රමාණය අඩු වී ගොස් විශාල භෝග ප‍්‍රමාණයක් අහිමි වනු ඇති බවට පැවසිය හැකිය. පසු කාලයකදී මෙම පොහොර භාවිතය NPK ඉහළ පොහොර භාවිතය දක්වා වෙනස් කළද දුර්වලව ගිය තේ පඳුරු යළි යථා තත්වයට පත් කිරීමට කිසිසේත් නොහැකි වනු ඇත.

    එහෙයින් මෙම කාබනික පොහොර භාවිතය ආරම්භ කිරීමට පෙර තේ පර්යේෂණ ආයතනයේ කළමනාකාරීත්වය යටතේ එම යෝජනාවන් වසර 2ක පමණ කාලයක් පරීක්ෂා කිරීමට කටයුතු කිරීම වැදගත්ය. ඒ සඳහා සාරවත් තේ වතු දෙකක්වත් අවම වශයෙන් තොරා ගනිමින් වසර දෙකකට පසු එහි කාර්යසාධනය තක්සේරු කිරීමට මේ මොහොතේ රජයේ අවධානය යොමු වනු ඇතැයි මගේ විශ්වාසයයි.

    අද වන විට තේ කර්මාන්තය තුළින් ඍජු හා වක‍්‍ර රැකියා මිලියන 2ක් පමණ ලබා දී ඇති අතර පොහොරවල කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳ ප‍්‍රමාණවත් පර්යේෂණයන් තුළින් ඇගයීමක් නොකොට නුසුදුසු පොහොර ප‍්‍රතිපත්තියක් හඳුන්වා දෙනු ලැබුවහොත් අනතුරේ වැටෙන්නේ මිලියන 2ක් පමණ වන ජනතාවගේ ජීවිත බවද මේ මොහොතේ මතක් කළ යුතුය.

    කාබනික පොහොර භාවිතය හඳුන්වා දීම හේතුවෙන් නිෂ්පාදන පිරිවැයද ඉහළ යන අතර ඒ නිසාම දුප්පතාගේ පානය වන තේ සමාජයේ සීමිත පොහොසත් කොටසකට පමණක් වන පානයක් බවටද පරිවර්තනය වනු ඇත. එහෙයින් රට සහ ජනතාව පිළිබඳව නැවත නැවතත් සිතා මෙම යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණය ගත යුතුව ඇත.

    තේ යනු සොබා දහම විසින් මිනිසාට ලබා දෙන ත්‍යාගයකි. කිරීටක හෘදයාබාධ, සම, ආමාශ, පෙනහළු, බඩවැල්, පියයුරු සහ පුරස්ථි ආශ‍්‍රිත පිළිකා සහ දත් දිරායාම වැළැක්වීමට හැකි සෞඛ්‍ය ගුණයෙන් පිරිපුන් ලොව මිල අඩුම පානය ලෙසද තේ හඳුන්වා දිය හැකිය.

    දුලිප් ගුණරත්න
    ජනතා වතු සංවර්ධන මණ්ඩලයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් සහ තේ පර්යේෂණ ආයතනයේ හිටපු උපදේශක

  • ‘හොඳම ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ ඔස්කාර් සම්මානය ’ශ්‍රී ලංකාවට

    ‘හොඳම ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ ඔස්කාර් සම්මානය ’ශ්‍රී ලංකාවට

    හොඳම ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ ඔස්කාර් සම්මානය’ලෙස හැඳින්වෙන 2021 අනාගත ප්‍රතිපත්ති සදහා වූ සම්මානය (Policies from Sri Lanka receive Future Policy Award 2021 on protection from hazardous chemicals) මෙවර ශ්‍රී ලංකාවට හිමිව තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ 1980 අංක 33 දරන පළිබෝධනාශක පාලනය කිරීමේ පනත සහ 1997 සියදිවි නසාගැනීම් වැළැක්වීමේ ජාතික ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියාකාරී සැලැස්ම, මෙම සම්මානය දිනා ගැනීමට හේතු වී තිබේ.

    මිනිස් සෞඛ්‍යයට හා පරිසරයට රසායනික ද්‍රව්‍යවලට නිරාවරණය වීමෙන් ඇතිවන අහිතකර බලපෑම් අවම කරන වඩාත් ඵලදායී ප්‍රතිපත්ති මෙම සම්මාන ප්‍රදානයේදී සැලකිල්ලට ගෙන තිබේ. ලොව මෙතෙක් අත්කර ගෙන ඇති සියදිවි නසාගැනීම් අනුපාතයෙහි විශාලතම අඩුවීමට ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහත සඳහන් ප්‍රතිපත්ති දෙක හේතු වී තිබේ.එමඟින් වසර 20 ක් තුළ එක් ජීවිතයක් සඳහා සෘජු රජයේ වියදම ඇමරිකානු ඩොලර් 50 ටත් අඩු මුදලකට ජීවිත 93,000 ක් පමණ බේරාගෙන ඇත.

    ලෝක අනාගත කවුන්සිලය විසින් ප්‍රදානය කරනු ලබන මෙම ත්‍යාගය, මෙම වසරේ දී එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහන (UNEP), ජාත්‍යන්තර රසායනික කළමනාකරණය සඳහා උපායමාර්ගික ප්‍රවේශය (SAICM), ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ILO), ආර්ථික සහයෝගීතාව සහ සංවර්ධනය සඳහා වූ සංවිධානය (OECD), එක්සත් ජාතීන්ගේ පුහුණු හා පර්යේෂණ ආයතනය (UNITAR) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන (UNDP) සමඟ හවුල්කාරිත්වයෙන් යුතුව, මයිකල් ඔටෝ පදනමේ සහ ජුවා පදනමේ ද සහාය ඇතිව සංවිධානය කරනු ලැබේ.

    “වර්තමාන හා අනාගත පරම්පරාවන් වෙනුවෙන්, පාර්ශවකරුවන් විසින් අන්තරායකර රසායනික ද්‍රව්‍යවලින් ආරක්ෂා වීම ප්‍රමුඛතාවයක් බවට පත් කිරීම අතිශයින්ම වැදගත්ය. ශ්‍රී ලංකාව සහ අනෙකුත් ජයග්‍රාහී ප්‍රතිපත්ති ඉදිරි මාවත පෙන්වන අතර, එය ලොව පුරා ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් ප්‍රබෝධමත් කරවයි.” යැයි ලෝක අනාගත කවුන්සිලයේ (WFC) අධ්‍යක්ෂ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රා වැන්ඩෙල් මහත්මිය පවසයි.

    මෙම සම්මානය සඳහා ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රතිපත්ති නම් කිරීම සහ ශ්‍රී ලංකාවට ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ගැනීමට ඔහු දැරූ සියලු ප්‍රයත්න පිළිබඳව මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය ස්කොට්ලන්තයේ ශ්‍රී ලංකා නිර්වේතනික කොන්සල් මහාචාර්ය මයිකල් එඩ්ල්ස්ටන් මහතාට ප්‍රශංසා කරයි.

    2021 අනාගත ප්‍රතිපත්ති සම්මාන උළෙලේ ජයග්‍රාහී ප්‍රතිපත්ති 2021 ජූලි 6 වැනි දින පැවැත්වෙන ඉහළ මට්ටමේ අතථ්‍ය සම්මාන ප්‍රදාන උළෙලක දී සමරනු ලැබේ. මෙම සම්මාන ප්‍රදාන උළෙලට සහභාගී වීමට සහ 2021 අනාගත ප්‍රතිපත්ති සම්මානය සඳහා වන ජයග්‍රාහී ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ වැඩිදුර තොරතුරු දැන ගැනීම පිණිස, www.worldfuturecouncil.org/chemicals වෙත පිවිසෙන්න.

  • දූෂණයට ලක්වූ බාලවයස්කාර දැරියට කොස්තාපල්ගෙන් අතවර..! (වීඩියෝ)

    දූෂණයට ලක්වූ බාලවයස්කාර දැරියට කොස්තාපල්ගෙන් අතවර..! (වීඩියෝ)

    පැමිණිල්ලක් සිදුකිරිමට නෙළුව පොලීසියට ගිය බාලවස්කාර දැරියක් එම පොලිස් ස්ථානයේ කොස්තාපල්වරයෙකු විසින් සිප ගැනිමේ සිදුවීමක් වාර්තා වේ.

    සිප ගැනීම සිදුකළ අදාළ පොලිස් නිලධාරියා අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ.

    නෙළුව ඉහළ ගිගුම්මඩුව ප්‍රදේශයේ පදිංචිව සිටි 15 හැවිරිදි දැරියක් සිය මව සමග ඊයේ (29) නෙළුව පොලීසියට පැමිණ ඇත්තේ පැමිණිල්ලක් සිදුකිරීමටය.

    විමර්ශන සඳහා තමාට සහ දියණියට ඊයේ රාත්‍රිය වන තෙක් පොලීසියේ රැඳි සිටින ලෙසට නිලධාරින් කළ දැනුම්දීමෙන් අනතුරුව ඔවුන් එහි රැඳී සිට තිබේ.

    කෙසේවෙතත් අද (30) උදෑසන සේවයේ නියුතුව සිටි පොලිස් නිලධාරියෙකු ඔවුන් සිටි කාමරයට පැමිණ සිය දියණිය සිපගත් බව මව පවසයි.

    “පොඩ්ඩක් දොර අරින්න කිව්වා. මම දොර ලොක් කරලා යතුර තියාගෙන හිටියේ. මම දොර ඇරලා ලයිට් එක දැම්මා. එපා එපා ලයිට් දාන්න එපා කිව්වා. මම ලයිට් එක ටිකක් වෙලා තියාගෙන ඉදලා නිවලා දැම්මා. දරුවගේ ඔලුව අතගෑවා දෙපාරක්. හා අඬනවා ද? කියලා ඇහුවා. අහලා ගියා. ගියාට පස්සේ දොර ලොක් කරේ නෑ මට කෝල් එකක් ආවා මහත්තයාගෙන්. ඇවිල්ලා කිව්වා කෝල් එක ගන්න එහා පැත්තට යන්න කිව්වා. මම ගියේ නෑ වීදුරුව ළඟ හිටියා. ටක් ගාලා මේ මිනිහා දරුවා ළඟට ගියා. ඔලුව අතගෑවා. මූණ ඉම්බා. මම එක පාරට කෑ ගැහුවා උඹ මොකද්ද ඔය කරන්නේ කියලා.“

    දැරියගේ පියා මේ පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් පවසා සිටියේ, කාන්තා පොලිස් නිලධාරියෙක් නොමැතිව තම දරුවා නවතා ගත්තේ කුමන පදනමකින් ද යන්න ය.

    “නීතිය රකින මේ වගේ ආයතනවල නීතිය රකින්නේ මෙහෙම ද? පොලීසියෙන් වැඩක් තියෙනවා ද මෙහෙම.“

    මෙම සිදුවීමට මුහුණ දුන් දැරිය තරුණයෙක් සමඟ ප්‍රේම සබඳතාවයක් ආරම්භ කර දෙමාපියන්ට හොර රහසේ එම තරුණයා හමුවීමට ගොස් තිබේ.

    එම අවස්ථාවේ දී අදාළ තරුණයා දැරිය ව දූෂණය කර ඇති අතර ඔහු විසින් දැරියගේ වීඩියෝ සහ ඡායාරූප ලබාගෙන ඇතැයි වාර්තා වේ.

    එම වීඩියෝ සහ ඡායාරූප අන්තර්ජාලයට මුදා හරින බව පවසමින් අදාළ තරුණයා දැරියව සිව් වතාවක් පමණ නැවත නැවත ගෙන්වා ගෙන ඇතැයි ද පැවසේ. 

    අදාළ සිදුවීම දෙමාපියන් විසින් දැනගැනීමත් සමඟ එම තරුණයා අල්ලා පොලීසියට භාර දී ඇති අතර ඒ සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි කිරීමට මව සමඟ ඊයේ දිනයේ දී නෙළුව පොලිස් ස්ථානය වෙත පැමිණ තිබුණි.

    උපුටා ගැනීම: අද දෙරණ

  • තිස්සමහාරාම වැව හැරීම ගැන ‘සුපිරි’ හෙළිදරව්වක් !

    තිස්සමහාරාම වැව හැරීම ගැන ‘සුපිරි’ හෙළිදරව්වක් !

    වැවක් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ තිරසර සංවර්ධනයට ඉතා ම හොඳ උදාහරණයකි. මිනිසා විසින් ගොඩනගන ලද වැව් ඉතා කෙටි කලකින් ස්වභාවීකරණයට ලක් වේ. ඒ මත ජෛව ප්‍රජාවක්, සංස්කෘතියක් හා කෘෂි ආර්ථිකයක් ගොඩනැංවේ. වැව නිර්මාණයේ දී සිදු වන පාරිසරික බලපෑමට සාපේක්ෂ ව අලුතින් පරිසර පද්ධති ගොඩනැංවී ඒ මත විශාල ජෛව ප්‍රජාවකට රැකවරණය හිමි වීමෙන් ඉදිකිරීම් කාලයේ දී ඇති වූ පාරිසරික බලපෑම් ඉතා කෙටි කලකින් හානිපූරණය වේ. මේ නිසා වැව යනු අවිවාදයෙන් ම තිරසර සංවර්ධනයට ඇති හොඳ ම උදාහරණය ලෙස පෙන්වා දිය හැකි ය.

    වසර දහස් ගණනක් ස්වභාවීකරණයට ලක් වූ සුවිශේෂී ජෛව ප්‍රජාවකට රැකවරණය සලසන, කෘෂි ආර්ථිකයක් ගොඩනංවන වැව් කිසිදු සැලැසුමකින් තොර ව ජල ගබඩාවක් ලෙස සැකසීමට ගැඹුරු කිරීම සඳහා හෑරීම ඉතා ම හානි කර ය. නමුත් වර්තමානයේ මේ තත්ත්වයට ගොදුරු ව ඇත්තේ තිස්ස වැව හෙවත් තිස්සමහාරාම වැව යි. යන්ත්‍ර සූත්‍ර භාවිතා කර වැවෙහි පස් හා රොන්මඩ කැනීම සහ වැලි නිස්සාරණය කිරීමට වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව හා වාරිමාර්ග අමාත්‍යංශය එක් ව නීති විරෝධී ව චීන සමාගමකට පවරා තිබේ. මෙම කැනීම් මගින් බලාපොරොත්තු වන්නේ වැවේ ජල ධාරිතාව වැඩි කර, විශාල ජල ප්‍රමාණයක් රදවා ගැනීමයි. නමුත් මෙම ව්‍යාපෘතියේ යටි අරමුණ වන්නේ හම්බන්තොට මහ නගර සංවර්ධනය යටතේ චීන සමාගම් ගණනාවක් විසින් ක්‍රියාත්මක කරන මාගම්පුර වරාය ඇතුළු ව්‍යාපෘතිවලට හා ඉදිරියේ දී ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිත අක්කර 15,000 ක චීන කර්මාන්තපුරයට ජලය ලබා ගැනීමට ය.

    මේ ව්‍යාපෘතිය හේතුවෙන් තිස්සමහාරාම වැවෙන් වාරි ජලය සපයන කුඹුරු අක්කර 3115 ක පමණ වී ගොවිතැනේ නිරත විශාල ගොවි ජනතාවක් අවතැන් වීමට නියමිත ය. මීට අමතර ව වැවෙහි මිරිදිය ධීවර කර්මාන්තයේ නිරත ධීවර පවුල් 200 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් දැඩි බලපෑමට ලක් වනු ඇත. නමුත් මේ පිළිබඳ ව කිසිදු අධ්‍යයනයකින් තොර ව මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ චීන සමාගම්වල ජල අවශ්‍යතාවය සපුරාලීම සඳහා ඇති බාධකයන් වන ගොවීන් හා මිරිදිය ධීවරයන් මේ තුළින් පහසුවෙන් ඉවත් කිරීමට හැකි වීම නිසා ය.

    වැවක් යනු හුදු ජල ගබඩාවක් පමණක් නොවේ. වැව මගින් විශාල ප්‍රදේශයක භූගත ජල මට්ටම ඉහළ අගයක පවත්වාගෙන යාම සිදු කරයි. ඒ මගින් වැවේ ජලය ලබා ගෙන සිදු කරන කෘෂි කර්මාන්තයට අමතර ව වැවෙන් පවත්වාගෙන යන ඉහළ භූගත ජල මට්ටම මගින් කෘෂිකර්මාන්තයට හා ජෛව සුරක්ෂිතතාවයට ලබා දෙන දායකත්වය ඉහළ මට්ටමක පවතී.

    වීරවිල – තිස්සඅභයභූමියේජෛවපද්ධතියවැනසීම

    දීර්ඝ කාලයක් ස්වභාවීකරණය වූ වැවක මිරිදිය ජලජ ජීවීන්ගේ විවිධත්වය ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර එම ජීවීන් බෝවන පරිසර පද්ධති බොහොමයක් නිර්මාණය වේ. එපමණක් නොව ඒ මත දේශීය හා සංක්‍රමණික ජලජ පක්ෂි විශේෂ හා උරග විශේෂ බොහොමයක් යැපෙති. වැව් ආශ්‍රිත ව පිහිටි විශාල වෘක්ෂ බොහෝ දේශීය ජලජ පක්ෂීන්ගේ බෝවීමේ ප්‍රදේශ වේ. තිස්සමහාරාම වැවේ ද මේ තත්ත්වය ඉතා හොඳින් දැක ගත හැකි වේ. මෙම වැව දේශීය නේවාසික පක්ෂි විශේෂවලින් ගහන සුවිශේෂී තෙත් බිමකි. මෙරට කුඩා ම නේවාසික ජලජ පක්ෂියා වන ගෙඹි සේරා (Little Grebe) ගේ සිට අළු පැස්තුඩුවා (Spot – billed Pelican), හංසකාවා (Indian Darter), දියකාවා (Indian Shag), පුංචි දියකාවා (Little Cormorant), කලපු කොකා (Grey Heron), කරවැල් කොකා (Purple Heron), ලතුවැකියා (Painted Stork), විවර තුඩුවා (Open bill Stork), බළල් සේරා (Pheasant – tailed Jacana) වැනි විශේෂ බොහොමයක් තිස්සමහාරාම වැව නිවහන කර ගෙන ජීවත් වේ. යන්ත්‍ර සූත්‍ර යොදා ගෙන සිදු කරන වැවේ පස් හා රොන්මඩ ඉවත් කිරීම හේතුවෙන් මත්ස්‍යයින්, මිරිදිය ඉස්සන්, මිරිදිය කකූළුවන් හා මිරිදිය බෙල්ලන් බෝවන ජලජ පරිසර පද්ධති සියල්ල මුළුමනින් ම විනාශ වී යන අතර ඒ මත යැපෙන ජලජ පක්ෂීන් ද කෙටි කලකින් විනාශයට ලක් වේ.

    මිරිදිය ජෛව පද්ධතියක් ලෙස තිස්සමහාරාම වැවේ සුවිශේෂත්වය හේතුවෙන් 1937 අංක 02 දරන වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනත නීති ගත වීමෙන් පසු ව පළමුවෙන් ම අභය භූමියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළ ප්‍රදේශයක් ලෙස මෙම වැව ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය සැලැකේ. තිස්සමහාරාම වැව ඇතුළු ව ඒ වටා පිහිටි වීරවිල වැව, පන්නෙගමුව වැව හා දෙඹර වැව අයත් වන අක්කර 10290 ක් වන සමස්ත ප්‍රදේශය වීරවිල – තිස්ස අභය භූමිය ලෙස වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනතේ 2(2) වගන්තියට අනුව 1938 මැයි මස 27 වන දින අංක 8370 දරන ගැසට් නිවේදනය මගින් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. ඒ අනුව තිස්සමහාරාම වැව ඇතුළු භූමි ප්‍රදේශය වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වේ.

    ආර්. එල්. බ්‍රෝහියර් ගේ වාර්තාවලට අනුව ක්‍රිස්තු පූර්ව 307 දී රුහුණු රාජධානියේ රජ කළ මහානාග රජු විසින් කිරිදි ඔය නිම්නයේ වාරි පද්ධතිය සකස් කර ඇති අතර ඔහු විසින් තිස්ස වැව කරවන ලද බවට සඳහන් වේ. ඉන් පසු ව 1871 වසරේ දී මෙම වැව ප්‍රතිසංස්කරණය කර කුඹුරු අක්කර 3115 කට යල හා මහ දෙකන්නයේ වාරි ජලය සැපයීම සුරක්ෂිත කොට තිබේ. නමුත් වත්මන් පාලකයින් මහානාග රජු විසින් රටවැසියන් වෙනුවෙන් ගොඩනැංවූ හා අප රට යටත් කර ගෙන සිටි ඉංග්‍රිසීන් විසින් රටේ සහල් නිෂ්පාදනය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ප්‍රතිසංස්කරණය කර මෙරට ගොවි ජනතාව වෙනුවෙන් සුරක්ෂිත කළ තිස්ස වැව චීන සමාගම්වල අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් ජනතාවගෙන් අහිමි කිරීම රටේ උත්තරීතර නීතිය වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව උල්ලංඝනය කිරීමකි. 

    තිස්සමහාරාම වැව මෙරට වැව් අතර මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ වැවකි. කිලෝමීටර 1.2 ක් දිග වැව් බැම්මක් සහිත මෙහි මතුපිට උපරිම ජල පැතිරුම් භූමි ප්‍රමාණය අක්කර 704 ක් (හෙක්ටයාර 285 ක්) පමණ වේ. වැවේ උපරිම ගැඹුර මීටර 4.7 ක් පමණ වන අතර උපරිම ජල ධාරිතාවය ඝන මීටර මිලියන 3.9 ක් පමණ වේ. කිරිදි ඔය නිම්නයේ පිහිටි තිස්සමහාරාම වැවට කිරිදි ඔය වාරි ව්‍යාපාරය යටතේ වම් ඉවුරු ප්‍රධාන ඇළ මාර්ගයෙන් ජලය සැපයේ. මීට අමතර ව බිංකෙමහෙළ හා බෙරලියහෙළ කඳුවැටි මෙම වැවෙහි ජල පෝෂක ප්‍රදේශ වේ.

    අමාත්මණ්ඩලඅනුමැතියලබානොගැනීම

    වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව හා වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වන තිස්සමහාරාම වැවෙහි පස් හා රොන්මඩ කැනීම් කටයුතු සඳහා කිසිදු අනුමැතියක් හෝ අධ්‍යයනයක් හෝ සිදු කර නොමැත. මෙවන් ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ප්‍රථමයෙන් මූලික ශක්‍යතා අධ්‍යයනයක් සිදු කළ යුතු ය. ඒ මත පදනම් ව සියලු ක්‍රියාමාර්ගවලට පිවිසිය යුතු ය. නමුත් මේ ව්‍යාපෘතිය සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය ද ලබා ගෙන නොමැත. එසේ නමුත් 2021 මැයි මස 10 වන දින කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් මහවැලි ජලාශවල රොන්මඩ ඉවත් කිරීම සඳහා මූලික ශක්‍යතා අධ්‍යයනයක් සිදු කිරීමට හා ඒ මත පදනම් ව රෙන්මඩ ඉවත් කිරීම සඳහා සුදුසු දේශීය හෝ අන්තර්ජාතික ආයතනයක් වෙත පැවරීමට වාරිමාර්ග අමාත්‍යවරයා විසින් ඉදිරිපත් කළ යෝජනාව සඳහා අනුමැතිය ලබා දී තිබේ. එහෙත් තිස්සමහාරාම වැවේ පස් හා රොන්මඩ ඉවත් කිරීමට සහ එමගින් වැලි නිස්සාරණය කිරීමට මෙන්ම එම වැලි අලෙවි කිරීමට චීන සමාගම වෙත පැවරීමට මූලික ශක්‍යතා අධ්‍යයනයක් හෝ කැබිනට් අනුමැතියක් හෝ ලබා ගෙන නොමැති වීමෙන් පෙනී යන්නේ චීන සමාගම්වල සියලු ඉල්ලීම් වෙනුවෙන් වත්මන් ආණ්ඩුව නීති රීති හා අණ පනත් ඇතුළු සියල්ල මෙන් ම ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාසිකම් පවා උල්ලංඝනය කරමින් කටයුතු කරන බව ය. චීන සමාගම් සමග සිදු කරන බොහෝ ව්‍යාපෘති මේ ආකාරයෙන් නීති විරෝධී ව, නිවැරදි සැලැසුමකට අනුව සිදු නොවීම විශාල ගැටළුවකි.

    ආණ්ඩුක්රමව්යවස්ථාවඋල්ලංඝනයකිරීම

    තිස්සමහාරාම වැවේ පස් හා රොන්මඩ කැනීම හා වැලි නිස්සාරණය කිරීම සිදු කරන්නේ වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනත, ජාතික පාරිසරික පනත හා පුරාවස්තු ආඥාපනත උල්ලංඝනය කරමිනි. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ තුන් වන පරිච්ඡේදයේ මූලික අයිතිවාසිකම් කොටසේ 12(1) ව්‍යවස්ථාවට අනුව නීතිය පසිදලීම හා ක්‍රියාත්මක කිරීම ද නීතියේ රැකවරණය ද සර්ව සාධාරණ විය යුත්තේ ය යනුවෙන් සඳහන් වේ. එපමණක් නොව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් කොටසේ ම 14(1)(උ) ව්‍යවස්ථාවට අනුව නීත්‍යානුකූල රැකියාවක, වෘත්තියක නිරත වීමේ අයිතිය පිළිබඳ ව සඳහන් කර ඇත. නමුත් මෙම ව්‍යාපෘතිය හේතුවෙන් කෘෂි කර්මාන්තයේ හා මිරිදිය ධීවර කර්මාන්තයේ නිරත වීමේ අයිතිය සම්පූර්ණයෙන් ම උල්ලංඝනය කර ඇත. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ හය වන පරිච්ඡේදය යටතේ දැක්වෙන රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති මෙහෙයවීමේ මූලධර්ම සහ මූලික යුතුකම් කොටසේ 27(14) ව්‍යවස්ථාවට අනුව ජනතාවගේ යහපත තකා රජය විසින් පරිසරය ආරක්ෂා කොට, සුරක්ෂිත කොට වැඩිදියුණු කළ යුත්තේ ය යනුවෙන් සඳහන් වේ. නමුත් වීරවිල – තිස්ස අභය භූමිය හා එහි ජෛව ප්‍රජාව වනසමින් මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට රජය විසින් නීති විරෝධීව සියලු ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇත.

    වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව හා වාරිමාර්ග අමාත්‍යංශය විසින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් ජනතාවගේ මූලික අයිතිවාස්කම් හා රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති මෙහෙයවීමේ මූලධර්ම පවා උල්ලංඝනය කරමින් මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ චීන සමාගම් වෙනුවෙන් වත්මන් ආණ්ඩුවේ ක්‍රියාත්මක වීමේ ස්වභාව යයි.

    වනජීවීආඥාපනතඋල්ලංඝනයකිරීම

    2009 අංක 22 දරන පනතින් අවසන් වරට සංශෝධිත 1937 අංක 02 දරන වන සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥා පනතේ 2(2) උප වගන්තියට අනුව ප්‍රකාශිත වීරවිල – තිස්ස අභය භූමියේ වනජීවීන්ගේ පැවැත්මට හෝ පරිසර පද්ධතියේ පැවැත්මට බලපෑම් වන කැනීම් කටයුතු, වනජීවී වාසස්ථාන විනාශ කිරීම ඇතුළු ඔනෑ ම ක්‍රියාවක නිරත වීම 7(1)(ආ) උප වගන්තියට අනුව නීති විරෝධී වේ. එවන් නීති විරෝධී ක්‍රියාවක නිරත වන පුද්ගලයකු මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයක් ඉදිරියේ වරදකරුවකු කරණු ලැබූ විට පනතේ 10(ඈ) උප වගන්තියට අනුව රුපියල් පහළොස්දහසත් පනස් දහසත් අතර දඩයකට හෝ වසර 2 ත් 5 ත් අතර බන්ධනාගාර ගත කිරීමකට හෝ මේ දඩුවම් දෙකට ම යටත් කළ හැකි ය. ආඥාපනතේ 67ආ1 උප වගන්තියට අනුව අභය භුමියක ඕනෑ ම නීති විරෝධී ක්‍රියාවක නිරත වන පුද්ගලයකු වරෙන්තුවක් නොමැතිව අත් අඩංගුවට ගත හැකි සංඥේය වරදක් සිදු කරන අතර එම වැරදි සඳහා ඇප දිය නොහැකි වේ. මෙවන් නීතිමය තත්ත්වයක් යටතේ පාලනය වන අභය භූමික පිහිටි තිස්සමහාරාම වැවේ පස් හා රොන්මඩ ඉවත් කර වැලි නිස්සාරණය කර විකිණීම සඳහා චීන සමාගමකට අවස්ථාව ලබා දීමට වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවට හෝ වාරිමාර්ග අමාත්‍යංශයට කිසිදු නෛතික හැකියාවක් නොමැත. මෙය මෙම ආයතන මගින් සිදු කළ නීතිය අතික්‍රමණය කිරීමකි.

    ජාතිකපාරිසරිකපනතඋල්ලංඝනයකිරීම

    චීන සමාගම්වල ජල අවශ්‍යතාවය සැපයීමට සහ 2011-2030 හා 2018-2050 ජාතික භෞතික සැලැසුම්වලට අනුව ඉදිකෙරෙන හම්බන්තොට මහ නගරය සඳහා ජලය සැපයීමට ගොවි ජනතාව, මිරිදිය ධීවරයින් හා විශාල මිරිදිය ජෛව ප්‍රජාවක් අවතැන් කර තිස්සමහාරාම වැවේ පස් හා රොන්මඩ කැනීමට කිසිදු ආයතනයකට හැකියාවක් නොමැත. වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව එවන් ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීම හෝ ඒ සඳහා වෙනත් සමාගමකට පැවරීම සිදු කළ හැකි වන්නේ ජාතික පාරිසරික පනතට අනුව ය. මෙම පනත උල්ලංඝනය කරමින් මෙරට නීතියේ ආධිපත්‍යය අහිමි කිරීමට කටයුතු කිරීමේ කිසිදු හැකියාවක් වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවට හෝ වාරිමාර්ග අමාත්‍යංශයට නොමැත.

    1980 අංක 47 දරන ජාතික පාරිසරික පනතේ 23බ වගන්තියට අනුව ප්‍රකාශිත 1995 පෙබරවාරි 23 වන දින අංක 859/14 දරන ගැසට් නිවේදනයට අනුව අභය භූමියක් තුළ හෝ අභය භූමියක මායිමේ සිට මීටර 100 ක් ඇතුළත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් සිදු කිරීමට ප්‍රථමයෙන් හා 1947 අංක 8 දරන රජයේ ඉඩම් ආඥාපනතේ අර්ථ නිරූපිත හෝ එම පනතේ 71 වන වගන්තියට යටතේ ප්‍රකාශිත පොදු වැවක ඉහළ පිටාර මට්ටමේ සිට මීටර 100 ක් ඇතුළත හෝ එම වැව තුළ යම් සංවර්ධන ක්‍රියාවලියක් සිදු කිරීමට ප්‍රථම පරිසර බලපෑම් තක්සේරු ක්‍රියාවලියට යටත් ව පූර්ව ලිඛිත අනුමැතිය ලබා ගත යුතු ය.

    ජාතික පාරිසරික පනතේ 33(ආ) වගන්තිය යටතේ දැක්වෙන අර්ථ නිරූපනවලට අනුව පරිසර බලපෑම් තක්සේරු ක්‍රියාවලියකින් බලාපොරොත්තු වන්නේ යෝජිත ව්‍යාපෘතියෙන් වැළැක්විය හැකි හා වැළැක්විය නොහැකි හානි කර පාරිසරික බලපෑම් හඳුනා ගැනීම සහ හානි අවම කිරීමේ විකල්ප හඳුනා ගැනීමයි. නමුත් තිස්සමහාරාම වැවේ යාන්ත්‍රික පස් හා රොන්මඩ කැනීමේ ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කිරීමට ප්‍රථමයෙන් නිවැරදි පරිසර බලපෑම් තක්සේරු වාර්තාවක් සකස් කර නොමැති බැවින් එම ව්‍යාපෘතියෙන් සිදු වන හානි කර බලපෑම් හඳුනා ගැනීමට හෝ එම හානි කර බලපෑම් අවම කිරීමේ විකල්ප හඳුනා ගැනීමට හෝ ඉවත් කරන රොන්මඩ බැහැර කිරීමේ ක්‍රමවේදය හඳුනා ගැනීමට හෝ නොහැකි වී ඇත. මේ නිසා ව්‍යාපෘතිය චීන සමාගමට අවශ්‍ය පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් විශාල හානි කර තත්ත්වයන් ප්‍රමාණයකට මුහුණ දීමට සිදු වනු ඇත.

    2000 අංක 53 දරන පනතින් අවසන් වරට සංශෝධිත ජාතික පාරිසරික පනතේ 32(2) උප වගන්තියට අනුව ප්‍රකාශිත 2006 ජූලි 17 වන දින අංක 1454/4 දරන 2006 අංක 01 දරන වැලි සහ මැණික් සඳහා ගවේෂණය කිරීම, පතල් හෑරීම හා උකහා ගැනීම පිණිස උපකරණ භාවිතය තහනම් කිරීමේ ජාතික පාරිසරික නියෝගවලට අනුව වැවක් තුළ හෝ වැවක උපරිම ජල මට්ටම් සීමාවේ සිට මීටර 100 ක් ඇතුළත වැලි ලබා ගැනීමට යන්ත්‍ර සූත්‍ර භාවිතා කිරීම තහනම් වේ. තිස්සමහාරාම වැවේ පස් හා රොන්මඩ කැනීම මගින් වැලි නිස්සාරණය කිරීම සිදු කරන බැවින් මෙම නීතිමය ප්‍රතිපාදනයන් උල්ලංඝනය කරමින් චීන සමාගම මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කරයි.

    ජාතික පාරිසරික පනතේ 23අඅ උප වගන්තියට අනුව නිවැරදි පරිසර බලපෑම් තක්සේරු ක්‍රියාවලියට යටත් ව අනුමැතිය ලබා ගැනීමකින් තොර ව නීති විරෝධීව ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කරන අවස්ථාවක දී හෝ ජාතික පාරිසරික නියෝග උල්ලංඝනය කරමින් කටයුතු කරන පුද්ගලයකු පනතේ 31 වගන්තියට අනුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයක් ඉදිරියේ වරදකරුවකු කරනු ලැබූ විට රුපියල් 15,000 ක් නොයික්මවන දඩයකට හෝ වසර 2 ක් දක්වා බන්දනාගාර ගත කිරීමකට හෝ මෙම දඩුවම් දෙකට ම යටත් කළ හැකි ය.

    ඒ අනුව මෙම හානි කර හා නීති විරෝධී ව්‍යාපෘතියට එරෙහි ව කටයුතු කිරීමේ බලය ජාතික පාරිසරික පනත ක්‍රියාත්මක කරන මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට ඇත. නමුත් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය බොහෝ පාරිසරික විනාශයන් හමුවේ මුණිවත රැකීම හෝ සාධාරණීකරනය කිරීමට කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම සිදු කරන ආකාරයට ම මෙම අවස්ථාවේ දී ද කටයුතු කිරීමෙන් සිදු වන්නේ දැවැන්ත විනාශයක් මෙන් ම වැරදි පූර්වාදර්ශ ලබා දීමකි. ඒ හේතුවෙන් ඉදිරියේ දී මෙරට වැව් පද්ධතිය හා ගොවි ජනතාව දරුණු ඛේදවාචකයකට මුහුණ දීම සිදු වනු ඇත.

    පුරාවස්තුආඥාපනතඋල්ලංඝනයකිරීම

    මෙරට ඉපැරණි වැව් අතුරෙන් එකක් වන තිස්සමහාරාම වැව පුරා විද්‍යාත්මක ව ද විශාල වටිනාකමක් සහිත ය. මෙරට වැව් තාක්ෂණයේ විකාශනය පිළිබඳ ව අධ්‍යයනය කිරීමේ දී ප්‍රධාන වැදගත්කමක් උසුලයි. එහි සෑම අංගයක් ම ආරක්ෂා කිරීම අවශ්‍ය වන්නේ මේ නිසා ය.

    2008 ඔක්තොම්බර් 20 වන දින අංක 1572/4 දරන ගැසට් නිවේදනය මගින් ප්‍රකාශිත 2006 ජාතික පුරා විද්‍යා ප්‍රතිපත්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ උරුමය ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාවගේ අනුල්ලංඝනීය අයිතිවාසිකමක් වන අතර එය ආරක්ෂා කිරීම හා කළමනාකරණය කිරීම රටේ මානව සංවර්ධනයේ ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස සැලැකේ. එපමණක් නොව ප්‍රතිලෝමනය හා ප්‍රතිස්ථාපනය නොකළ හැකි සම්පතක් ලෙස ද සැලැකේ. එවන් තත්ත්වයක් තුළ ලංකාවේ ඉපැරණි වැව් අතුරෙන් එකක් වන තිස්සමහාරාම වැව මේ ආකාරයෙන් යාන්ත්‍රික කැනීම්වලට ලක් නොකළ යුතු ය.

    සංශෝධිත 1940 අංක 9 දරන පුරාවස්තු ආඥාපනතේ 43අ සහ 47 වගන්ති යටතේ ප්‍රකාශිත 2000 ඔක්තොම්බර් 4 වන දින අංක 1152/14 දරන ගැසට් නිවේදනය මගින් ප්‍රකාශිත 2001 අංක 1 දරන ව්‍යාපෘති කාර්යය පටිපාටි නියෝගවලට අනුව වැව් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට ප්‍රථමයෙන් පුරාවිද්‍යා හානි ඇගයීමක් සිදු කර ඒ සඳහා පූර්ව ලිඛිත අනුමැතිය ලබා ගත යුතු ය. නමුත් මෙම නීතිමය ප්‍රතිපාදනය උල්ලංඝනය කරමින් වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව හා වාරිමාර්ග අමාත්‍යංශය චීන සමාගම් වෙත තිස්සමහාරාම වැව යාන්ත්‍රික කැනීම් කටයුතු සඳහා ලබා දී ඇත.

    නීතිවිරෝධීහාහානිකරක්රියාඅඛණ්ඩසිදුකිරීම

    වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත් වී ගෙවී ගිය කාලය තුළ මේ ආකාරයෙන් අණ පනත් උල්ලංඝනය කිරීම සඳහා රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දුන් අවස්ථා බොහොමයකි. මෙම අණ පනත් මගින් සිදු කරන්නේ රට තුළ තිරසර ස්වාභාවික සම්පත් භාවිතාවක් ඇති කිරීම හා තිරසර සංවර්ධනයක් අත්පත් කර ගැනීමට අවශ්‍ය නෛතික යාන්ත්‍රණය ශක්තිමත් කිරීම ය. නමුත් මෙම අණ පනත් උල්ලංඝනය කිරීමෙන් සිදු වන්නේ වත්මන් පරපුරට පමණක් නොව අනාගත පරපුරට ද ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය අහිමි කිරීමකි.

    වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත් වී මාස කිහිපයක් තුළ පතල් හා ඛණිජ ද්‍රව්‍ය පනත උල්ලංඝනය කරමින් වැලි, මැටි හා පස් ප්‍රවාහන බලපත්‍ර අහෝසි කිරීම සඳහා කැබිනට් අනුමැතිය ලබා ගන්නා ලදී. ඉන් පසුව රජයේ වනාන්තර ඉඩම්වලට ආරක්ෂාව ලබා දී තිබූ 5/2001 චක්‍රලේඛය අහෝසි කරන ලදී. ඉන් අනතුරු ව රක්ෂිත ප්‍රදේශ අනවසරින් බුක්තිවිදින පුද්ගලයන්ට ඉඩම් බුක්තිය ලබා දීමට ඉඩම් කොමසාරිස් ජෙනරාල් දෙපාර්තමේන්තුවෙන් චක්‍රලේඛයක් හා ගැසට් නිවේදනයක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරින. ඒ සඳහා බලපෑම් කළ පසු එම ගැසට් නිවේදනය ඉවත් කර ගැනීම සිදු කෙරින. මීට අමතර ව පරිසර බලපෑම් තක්සේරු ක්‍රියාවලිය උල්ලංඝනය කරමින් සිංහරාජ රක්ෂිතය තුළින් ලංකාගම දක්වා මාර්ගයක් සංවර්ධනය කළ අතර එය නිසි ක්‍රමවේදයට ක්‍රියාත්මක නොකිරීම නිසා වර්ෂාවත් සමග කෙටි කලකින් විනාශයට ලක් වීම නිසා නැවත සකස් කිරීමට සිදු විය. සිංහරාජ අඩවියේ මාණික්කවත්ත ප්‍රධාන අලි මංකඩේ හෝටල් ඉදි කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීම පමණක් නොව රඹකැන්ඔය වනාන්තර හා තෘණ භූමි පද්ධතිය මෙන් ම කන්දකාඩුව වනාන්තර හා විල්ලු පද්ධතියේ අක්කර දහස් ගණනක් නීති විරෝධී ව සමාගම්වලට ලබා දීම සිදු කෙරින. එපමණක් නොව ආනවිලුන්දාව අභය භූමිය, දහයියාගල අභය භූමිය, ජලගැළුම්නිම්න ජාතික වනෝද්‍යානය ඇතුළු රක්ෂිත ප්‍රදේශ විශාල ගණනක් එළිපෙහෙලි කරමින් විවිධ භාවිතාවන්ට ලබා ගැනීමට අවස්ථාව ලබා දෙන ලදී. මේ හේතුවෙන් සිදු වූ හානිය නැවත කිසිදු දිනක හානිපූරණය කළ නොහැකි ය.

    මේ නිසා තිස්සමහාරාම වැවේ නීති විරෝධී කැනීම් වලට එරෙහි විය යුතු වන්නේ වනජීවී රක්ෂිත හා වනජීවී වාසස්ථාන විනාශ කරමින් කුඹුරු අක්කර දහස් ගණනකට වාරි ජලය සපයමින් ගොවි ජනතාව විශාල ප්‍රමාණයක් ජීවත් කරවන, ධීවර පවුල් විශාල ප්‍රමාණයක් යැපෙන සුවිශේෂී වැවක් විනාශ කරමින් වැරදි පූර්වාදර්ශ ලබා දීමට ය. එසේ නොමැති ව චීන සමාගමක් කැනීම් කිරීම හෝ හමුදා ඇඳුමට සමාන ඇඳුමින් සැරසී කැනීම් කටයුතු සිදු කිරීමට නොවිය යුතු ය. මෙවැනි පුවත් මැවීමෙන් අවසානයේ සිදු වන්නේ දැවැන්ත විනාශයක් ඇති කරන හානි කර ව්‍යාපෘතියක සැබෑ ස්වරූපය ජනතාවට අවබෝධ කිරීමට ඇති අවස්ථාව අහුරා දැමීමකි. මෙය නිවැරදි ව අවබෝධ කර ගත යුතු ය. එසේ නොමැති වුවහොත් හමුදා ඇඳුමට සමාන ඇඳුමට විසදුම් ලැබුණු විට මෙම නීති විරෝධී හා හානි කර ව්‍යාපෘතිය වෙනත් බොහෝ මෙවන් අවස්ථාවල දී සිදු වූ ආකාරයෙන් ම නීත්‍යානුකූල ව්‍යාපෘතියක් යැයි සමාජය තීන්දු කරනු ඇත. එවන් තත්ත්වයක් ඇති නොවීමට මෙම නීති විරෝධී ව්‍යාපෘතියට එරෙහිව සෑම පුරවැසියෙක් ම කටයුතු කළ යුතු ය.

    සජීව චාමිකර – ඉඩම් හා කෘෂිකර්ම ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාරය

  • ගැබිනි කතුන් ‘මාළු ආහාරයට ගැනීම‘ ගැන සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    ගැබිනි කතුන් ‘මාළු ආහාරයට ගැනීම‘ ගැන සුපිරි හෙළිදරව්වක්

    මාළු සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාරයක් ලෙස අපි දනිමු, නමුත් ගර්භනී කාන්තාවන්ට නම් මාළු පරිභෝජනය සීමා කරන ලෙස කියනු ලැබේ. මාළු ආහාරයට ගැනීමෙන් ඇති වන සෞඛ්‍යමය ප්‍රතිලාභ එහි අවදානම ඉක්මවා යනවාද? මේ පසුගිය කාලය තුළ ඒ පිළිබදව ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් සිදුකළ පර්යේෂණ පදනම් කරගත් විශේෂඥ වාර්තාවකි.

    අපට ආහාරයට ගත හැකි සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාරවලින් එකක් ලෙස මාළුවලට අභියෝගයකින් තොර කීර්තියක් ඇත.

    නමුත් ශාක පදනම් කරගත් විකල්පයන් ඉහළ යාම, මුහුදු ආහාරවල තිරසාරභාවය සහ කාබන් විමෝචනය පිළිබඳ වැඩි වැඩියෙන් සැලකිලිමත් වීම හේතුවෙන් අපට තව දුරටත් මාළු ආහාරයට ගැනීම අවශ්‍ය දැයි ප්‍රශ්න කිරීම ආරම්භ වී තිබේ.

    එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ වාර්තාවලට අනුව, 1974 සිට ජීව විද්‍යාත්මක තිරසාර මට්ටම්වල සිටින මත්ස්‍ය ගහණය 90%සිට 66% දක්වා අඩු වී තිබේ.

    මේ අතර, රසදිය හා අනෙකුත් දූෂක කාරණා ගැන සැලකිලිමත් වන සෞඛ්‍ය විශේෂඥයින්ගේ නිර්දේශය වන්නේ ගැබිනි හෝ මව්කිරි දෙන කාන්තාවන්ට, සමහර විශේෂවල මාළු පරිභෝජනය සීමා කරන ලෙසයි.

    මාළු ආහාරයට ගැනීමෙන් වැඩි සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභයක් ලැබේද? නැතහොත් සෞඛ්‍ය අවධානම උග්‍ර වේද ?

    බර ලෝහ Heavy metal

    මෑත දශකවලදී, මාළු පිළිබඳ ලොකුම කනස්සල්ල වන්නේ එහි හානිකර විය හැකි දූෂක හා ලෝහ මට්ටමයි.

    polychlorinated biphenyls (PCBs) එක් කරුණකි . 1980 දශකය වන විට ඒවා තහනම් කරනු ලැබුවද, මෙම කාර්මික රසායනික ද්‍රව්‍ය ලොව පුරා විශාල වශයෙන් භාවිතා කරන ලද අතර තවමත් අපේ පසෙහි හා අපගේ ජලයේ රැඳී පවතී.

    එය ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ සිට මොළය දක්වා සෑම දෙයකටම අහිතකර සෞඛ්‍යමය බලපෑම් රාශියක් සමග සම්බන්ධ වී ඇති අතර කිරි නිෂ්පාදනවල සිට පානීය ජලය දක්වා සෑම දෙයකම PCBs පවතින අතර ඉහළම මට්ටම් මාළුවල දක්නට ලැබේ. මාළු පිළිබඳ ලොකුම කනස්සල්ල වන්නේ එහි හානිකර විය හැකි දූෂක හා ලෝහ මට්ටමයි (ණය: ගෙටි රූප)

    මාළු පිළිබඳ ලොකුම කනස්සල්ල වන්නේ එහි හානිකර විය හැකි දූෂක හා ලෝහ මට්ටමයි

    එංගලන්තයේ හර්ට්ෆර්ඩ්ෂයර් හි රොතම්ස්ටෙඩ් රිසර්ච් Rothamsted Research in Hertfordshire හි විද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජොනතන් නේපියර් පවසන්නේ මාළු වලින් ඔබ PCB පානය කිරීම සීමා කිරීම සඳහා වන විසඳුම ප්‍රතිවිරුද්ධ විය හැකි බවයි.

    “විෂ සහිත සංයෝග සමුච්චය වීමේ ගැටලුව සෘජු මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා හසු වන වන සතුන් කෙරෙහි වැඩි සැලකිල්ලක් දක්වනු ඇත,” ඔහු පවසයි. 

    මිනිසුන් විසින් වගා කරන මසුන් (farmed fish) පෝෂණය කරන සාගරයෙන් ලබාගත් අමුද්‍රව්‍ය පිරිසිදු කිරීම හෝ විෂ ඉවත් කිරීම සඳහා පියවර ගැනීම නිසා වගා කරන මසුන් බොහෝ විට සාගර හෝ මිරිදිය මසුන්ට වඩා ආරක්ෂිත වේ.

    කෙසේ වෙතත් එය සැවිටම එසේ නොවන අතර පී.සී.බී අන්තර්ගතය ද කාලානුරූපව උච්චාවචනය වේ. ඒවා සාමාන්‍යයෙන් අපේ සෞඛ්‍යයට හා පරිසරයට වඩා හොඳ යැයි සලකන අතර, මහා පරිමාණ ජලජීවී වගාවට තමන්ගේම ගැටලු ඇත.  එනම් සාගර අපද්‍රව්‍ය වලින් දූෂණය කිරීම සහ වන සතුන් තුළට පැතිර යා හැකි රෝග සඳහා බෝවන ස්ථාන බවට පත්වීම ආදියයි.

    ගර්භණී හා මව්කිරි දෙන කාන්තාවන් පීසීබී මෙන්ම ඩයොක්සින් වැනි දූෂක ද්‍රව්‍යද සතියකට කොටස් දෙකකට සීමා කිරීමට මාළු විශේෂ සීමා කරන ලෙස එක්සත් රාජධානියෙ ජාතික සෞඛ්‍ය සේවය නිර්දේශ කර ඇත. මෙම මසුන් අතර සැමන් සහ සාඩින් වැනි තෙල් සහිත මාළු මෙන්ම කකුළුවන් හා sea bass ඇතුළු තෙල් රහිත මසුන් ද ඇතුළත් ය. ස්ප්‍රැට් වැනි තෙල් සහිත මාළු වලට PCB ලෙස හඳුන්වන විෂ ද්‍රව්‍ය සාපේක්ෂව ඉහළ මට්ටමක පවතින හෙයින්, ගර්භනී කාන්තාවන්ට සතියකට කොටස් දෙකකට වඩා නොතිබිය යුතුය (ණය: ගෙටි රූප)

    ස්ප්‍රැට් වැනි තෙල් සහිත මාළු වලට PCB ලෙස හඳුන්වන විෂ ද්‍රව්‍ය සාපේක්ෂව ඉහළ මට්ටමක පවතින හෙයින්, ගර්භනී කාන්තාවන් සතියකට ග්‍රැම් 140කට වඩා ඒවා ආහාරයට නොගත යුතුය.

    තවත් කනස්සල්ලට හේතුවක් නම් රසදියයි. රසදිය වැදමහ හරහා ගොස් දරුවන්ගේ වර්ධනයට බලපාන ගැටලු ඇති කරයි. රසදිය ශරීරගත වීම සහ පිළිකා, දියවැඩියාව සහ හෘද රෝග අතර සම්බන්ධතා රාශියක් ඇත. 

    එළවළු වැනි වෙනත් ආහාර වලින් රසදිය සොයා ගත හැකි වුවද, එක් අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ සහභාගීවන්නන්ගේ රසදිය පරිභෝජනයෙන් 78% ක්ම පැමිණියේ මාළු හා මුහුදු ආහාර වලින් බවයි.

    මාළු වල රසදිය මට්ටම එක්සත් ජනපද ආහාර හා ඖෂධ පරිපාලන අධිකාරියට අනුව (FDA) ප්‍රමාණවත් තරම් ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර ගර්භණී කාන්තාවන් හැලිබුට් සහ ටූනා ඇතුළු ජනප්‍රිය මාළු ආහාරයට ගැනීම සතියකට එක් දිනක් දක්වා සීමා කරන ලෙස නිර්දේශ කරයි.

    නමුත් මාළු වල බැර ලෝහ සමුච්චය වීම පිළිබඳ කනස්සල්ල අධික වී ඇති බව නේපියර් පවසයි. අවුරුදු 15 ත් 20 ත් අතර කාලයක් ජීවත් විය හැකි swordfish වැනි දීර්ඝ කාලයක් ජීවත් වන විශේෂයන් සම්බන්ධයෙන් එය ගැටළුවක් පමණක් බව ඔහු පවසයි. 

    swordfish වල රසදිය සාන්ද්‍රණය 0.995 PPM වන අතර සාමාන්‍ය යෙන් අවුරුදු හතරක් හෝ පහක් ජීවත් වන සැමන් මත්ස්‍යයින්ගේ එම අගය 0.014 ක් පමණ වේ. 

    එක්සත් ජනපදයේ පාරිසරික ආරක්ෂණ ඒජන්සිය දැනට කියා සිටින්නේ ගර්භනී කාන්තාවන් සඳහා සතියකට එක් ආහාරයක් අනුභව කරන්නේ නම් එක් වේලක් සඳහා ඉහළම රසදිය සාන්ද්‍රණය 0.46 PPM බවයි.

    නමුත් පෘථිවිය උණුසුම් වන විට සාගරයේ ඇති රසදිය මට්ටම ඉහළ යා හැකි බවට සාධක ඇති බැවින් ගැටළුව තවත් උග්‍ර වේ. ආක්ටික් හිම තට්ටු දියවන විට, ශීත කළ භූමියේ සිරවී ඇති රසදිය ජල මාර්ගවලට මුදා හරින බව  පර්යේෂණවලින් හෙළි වී තිබේ .

    රසදිය කුඩා අවදානමක් වන අතර, නේපියර් පවසන්නේ මාළු වලින් ලබා ගැනීමට තවත් බොහෝ දේ ඇති බවයි – විශේෂයෙන් සමුද්‍ර ඔමේගා 3 marine omega 3 මේ අතර ප්‍රධාන වේ.

    මේද අම්ල Fatty acids

    සැමන්, ටූනා, සාඩින් සහ මැකරල් ඇතුළු තෙල් සහිත මාළු පාරිභෝජනය හෘදරෝග ඇතිවීමේ අවධානම අඩු කරයි. එහි සාගර ඔමේගා 3, මේද අම්ල අයිකොසපෙන්ටෙනොයික් අම්ලය  fatty acids eicosapentaenoic acid (EPA)  සහ ඩොකොසහෙක්සෙනොයික් අම්ලය docosahexaenoic acid (DHA) බහුලව අන්තර්ගත වේ.

    හණ ඇට සහ walnuts වැනි සමහර ශාක පදනම් කරගත් ප්‍රභවයන් ඔමේගා 3 වලින් පොහොසත් වේ. ALA. 2014 අධ්‍යයනයකින් නිගමනය වී ඇත්තේ ශාක පදනම් කරගත් ඔමේගා 3 හි හෘද සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ EPA සහ DHA සමඟ සැසඳිය හැකි නමුත් එය උපස්ථ කිරීමට තවමත් පර්යේෂණ සිදු වී නොමැති බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඔබට ඇල්ගී අතිරේකවල සහ ආහාරයට ගත හැකි මුහුදු පැලෑටි වල EPA සහ DHA යන දෙකම සොයාගත හැකිය .

    EPA සහ DHA යන දෙවර්ගයම මිනිස් පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි, නමුත් අපට ඒවා අපගේ ශරීර තුළ ඉතා effectively ලදායී ලෙස සාදා ගත නොහැක, එබැවින් ඒවා අපගේ ආහාරයේ කොටසක් ලෙස තබා ගැනීම සැබවින්ම වැදගත් වේ – ජොනතන් නේපියර්

    “ඊපීඒ සහ ඩීඑච්ඒ යන දෙවර්ගයම මිනිස් පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. නමුත් අපට ඒවා අපගේ ශරීර තුළ ඉතා ඵලදායී ලෙස සාදා ගත නොහැක. එබැවින් ඒවා අපගේ ආහාරයේ කොටසක් ලෙස තබා ගැනීම ඇත්තෙන්ම වැදගත් වේ” යැයි නේපියර් පවසයි.

    අපගේ මොළයේ, දෘෂ්ටි විතානයේ සහ වෙනත් විශේෂිත පටක වල DHA බහුල වේ. EPA සමඟින් ශරීරයේ ඇතිවන දැවිල්ල සමග සටන් කිරීමට එය උපකාරී වන අතර එය හෘද රෝග, පිළිකා සහ දියවැඩියාව ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් සමඟ සම්බන්ධ වේ.

    “සමුද්‍ර ඔමේගා 3 සෞඛ්‍යයට ඇති කරන බලපෑම දෙස බලන ජනගහන දත්ත ස්ථාවර හා ශක්තිමත් වන අතර, ඊපීඒ සහ ඩීඑච්ඒ වැඩි වශයෙන් ආහාරයට ගන්නා පුද්ගලයින්ට පොදු රෝග, විශේෂයෙන් හෘද රෝග හා ඒවායින් මිය යාමේ අවදානම අඩු බව පෙන්නුම් කරයි” එංගලන්තයේ සදම්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ මානව සංවර්ධන හා සෞඛ්‍ය අංශ ප්‍රධානී පිලිප් කැල්ඩර්.

    ඔමේගා 3 ලබා ගන්නා අතරතුර රසදිය නිරාවරණය වීමෙන් ඇති විය හැකි හානිය වළක්වා ගත හැකි එක් ක්‍රමයක් නම් මාළු තෙල් අතිරේක ලබා ගැනීමයි. කෙසේ වෙතත්, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) වෙනුවෙන් මෑතකදී කරන ලද පර්යේෂණයකින් ඔමේගා -3 අතිරේක සෞඛ්‍ය ප්‍රතිඵල පිළිබඳව සොයා බැලූ විට තෙල් සහිත මාළු අනුභව කිරීමට සමාන බලපෑමක් නොමැති බව සොයා ගන්නා ලදී.මාළු තෙල් අතිරේකයන්ගෙන් ඔබට ඔමේගා 3 ලබා ගත හැකි වුවද, ඒවා තෙල් සහිත මාළු ආහාරයට ගැනීම තරම් effective ලදායී නොවේ (ණය: ගෙටි රූප)

    මාළු තෙල් අතිරේකයන්ගෙන් ඔබට ඔමේගා 3 ලබා ගත හැකි වුවද, ඒවා තෙල් සහිත මාළු ආහාරයට ගැනීම තරම් ඵලදායී නොවේ

    “අපගේ ශරීර විශේෂිත පෝෂ්‍ය පදාර්ථයක හෝ අමුද්‍රව්‍යයක තනි පෙත්තකට වඩා සම්පූර්ණ ආහාර පරිවෘත්තීය කිරීමට අනුගත වේ” යනුවෙන් නේපියර් පවසයි.

    “අපගේ සොයාගැනීම් මඟින් කිරීටක හෘද රෝගවලින් මිය යාමේ අවදානම අඩු කිරීමේ දී ඉතා සුළු වාසිදායක බලපෑමක් ඇති කරයි” යැයි ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අධ්‍යයන පර්යේෂකයෙකු වන ලී හූපර් පවසයි.

    නමුත් හූපර් වැනි ජනගහන අධ්‍යයනයන්හි ගැටලුවක් තිබේ. සාඩින් වැනි සමහර තෙල් සහිත මාළු සාපේක්ෂව මිල අධික නොවන අතර මාළු සාමාන්‍ය යෙන් මිල අධික ආහාර වේලක් සමග සම්බන්ධ වේ. සමාජ ආර්ථික තත්ත්වය සෞඛ්‍ය ප්‍රතිඵල කෙරෙහි බලපාන බව බොහෝ දෙනා පිළිගෙන ඇත. එබැවින් වැඩියෙන් මාළු අනුභව කරන පවුල්වලට ඉහළ ආදායමක් සහ පොදුවේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවන රටාවක් තිබිය හැකිය.

    සාමාන්‍යයෙන් පර්යේෂකයන් එවැනි ව්‍යාකූල සාධක සැලකිල්ලට ගනු ඇතැයි කැල්ඩර් පවසයි. නමුත් අධ්‍යයනයේ ප්‍රතිඵල මඟ හැරිය හැකි සෑම දෙයක් ගැනම ඔවුන් නොසිතනු ඇත. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ වාර්තාව අධ්‍යයන 79 ක සමාලෝචනයක් වන අතර, ඒ සෑම එකක්ම සහභාගිවන්නන්ගේ සමාජ ආර්ථික තත්ත්වය සඳහා ඔවුන් පාලනය කළ ආකාරය අනුව වෙනස් වනු ඇත.මාළු සාමාන්‍යයෙන් වඩා මිල අධික ආහාර වේලක් සමඟ සම්බන්ධ වේ - එසේනම් වැඩි මාළු අනුභව කරන අය වැඩි ආදායමක් සහ පොදුවේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න විය හැකිද?  (ණය: ගෙටි රූප)

    මාළු සාමාන්‍යයෙන් වඩා මිල අධික ආහාර වේලක් සමඟ සම්බන්ධ වේ. එසේනම් මාළු වැඩියෙන් අනුභව කරන අය වැඩි ආදායමක් සහ පොදුවේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න විය හැකිද? 

    නමුත් අහඹු ලෙස කණ්ඩායමකට පුද්ගලයින් අනුයුක්ත කර ඇති අතර ඔමේගා -3 අතිරේක ගැනීම වැනි මැදිහත්වීමක් මනිනු ලබන මැදිහත්වීමේ පරීක්ෂණ, ගැටළු ද ඇත. නිදසුනක් ලෙස, ඊපීඒ සහ ඩීඑච්ඒ ඌනතාවයේ ඇති විය හැකි සෞඛ්‍යමය බලපෑම් විශ්ලේෂණය කිරීම දුෂ්කර ය, කැල්ඩර් පවසයි.

    මීට අමතරව, පර්යේෂණයන් පෙන්වා දෙන්නේ මාළු සෑම කෙනෙකුගේම සෞඛ්‍යයට විවිධ මට්ටම්වලට බලපෑම් කළ හැකි බවයි. මෙම වෙනස පුද්ගලයෙකුගේ සමස්ත ආහාර රටාව හා ජීවන රටාව දක්වා පහළ විය හැකි බව කැල්ඩර් පවසයි, නමුත් ජානමය වෙනස්කම් ද ඊට හේතු විය හැකිය.

    මසුන්ගේ සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ වෙනස් වීමට තවත් හේතුවක් වන්නේ මාළු ඇති කරන ආකාරයයි.

    සමුද්‍ර පරිසර පද්ධති ඔමේගා -3 වලින් පිරී ඇත: කුඩා මසුන් සමුද්‍ර ප්ලවාංග අනුභව කරන අතර විශාල මාළු ඔවුන් ආහාරයට ගනී. මේ ආකාරයට මුළු ආහාර දාමය ඔමේගා -3 හරහා මිනිසුන්ට ගමන් කරයි. නමුත් මාළු ගොවිපොළවල වගා කරන මසුන් සඳහා මෙම ආහාරදාම පද්ධතිය වෙනස් වේ.

    “මාළු ගොවිපලක, එය කූඩුවක මසුන් දහස් ගණනක් පමණයි. මාළු ගොවියා දෙන දේ ඔවුන් කනවා, ”නේපියර් පවසයි.

    ගොවිතැන් කරන මසුන්ට සාමාන්‍යයෙන් කුඩා මත්ස්‍ය විශේෂ පෝෂණය වේ. කෙසේවෙතත්, සාගරයේ හෝ වෙනත් ස්වභාවික පරිසර පද්ධතියක වැඩෙන මාළු විවිධාකාර කුඩා මාළු අනුභව කරනු ඇත. 

    ගෝලීය ජලජීවී වගාව අඛණ්ඩව වර්ධනය වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළත්  එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකාර්මික සංවිධානයට අනුව, මාළු තෙල් සඳහා වැඩි වන ඉල්ලුම යනු ගොවිතැන් කරන මසුන්ට ලබා දෙන මාළු ආහාරයේ අඩංගු තෙල් අඩුවීමයි. එයින් අදහස් වන්නේ අපි පරිභෝජනය කරන මාළු වල ඔමේගා -3 ප්‍රමාණයද අඩුවෙමින් පැවතීමයි.මාළු තෙල් අතිරේක සඳහා ඇති ඉල්ලුම වැඩිවීම යනු අප ගන්නා මාළු වල ඔමේගා 3 මට්ටම පහත වැටීමයි (ණය: ගෙටි රූප)

    මාළු තෙල් අතිරේක සඳහා ඇති ඉල්ලුම වැඩිවීම යනු අප ගන්නා මාළු වල ඔමේගා 3 මට්ටම පහත වැටීමයි

    “සෑම වසරකම සාගරයෙන් පිටතට එන සීමිත ඔමේගා මාළු තෙල් වර්ග තිබේ. ‘අපට ලැබී ඇත්තේ එපමණයි,” ඔහු පවසයි. 

    “ජලජීවී වගාව පුළුල් වන නමුත් මිනිසුන්ගේ ආහාර වේලට ඇතුළත් කළ යුතු වැදගත්ම ආදානය වන මාළු තෙල් සම්පූර්ණයෙන්ම ස්ථිතික නම්, ඔබ මසුන්ට කොපමණ ප්‍රමාණයක් පෝෂණය කළ යුතුද යන්න තනුක කරයි.”

    ගොවිපොළ මගින් වගා කරන ලද සැමන් මසුන් තුළ ඊපීඒ සහ ඩී.එච්.ඒ මට්ටම දශකයක් තුළ අඩකින් අඩු වී ඇති බව 2016 දී කරන ලද පර්යේෂණයකින් හෙළි විය. ගොවිතැන් කළ සැමන් මත්ස්‍යයින් තුළ සාගරයේ ජීවත් වන සැමන් මසුන්ට වඩා ඔමේගා -3 තවමත් ඇති බව නේපියර් පවසයි.

    ‘‘සැමන් මත්ස්‍යයා අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා ඉදිරියට පීනයි. ඔහු කෙට්ටු සතෙක්. ඔහු පරිභෝජනය කරන සෑම දෙයක්ම දහනය කරන නිසා ඔහු තුළ මේදය ඉතිරි නොවේ, ”ඔහු පවසයි.

    Brain food

    ඔමේගා -3 හැරුණු විට මාළු වල ‘සෙලීනියම්‘ ඇතුළු වෙනත් ප්‍රයෝජනවත් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ඇති අතර සෛල හානිවලින් හා ආසාදනවලින් ආරක්ෂා කරයි. නිරෝගී පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියකට සහාය වන  අයඩින් සහ ප්‍රෝටීන් ඒ තුළ අන්තර්ගතය.

    මාළු දිගු කලක් තිස්සේ ‘මොළයේ ආහාර Brain food ලෙස වර්ණනා කර ඇත. මෑත අධ්‍යයනයකින් ඇඟවෙන්නේ මෙය එහි ඔමේගා -3 අන්තර්ගතයට ස්තූතිවන්ත නොවන බවයි. (අධ්‍යයනවලින් ඔමේගා -3 හා මන්දගාමී සංජානන පරිහානිය අතර සම්බන්ධයක් සොයාගෙන ඇත)

    පර්යේෂකයෝ සොයා ගත් පරිදි බේක් කරන ලද හෝ broiled fish ආහාරයට ගැනීම මොළයේ පරිමාවන් සමඟ සම්බන්ධ වේ.

    වැඩිදියුණු කළ සෞඛ්‍යය හා රෝග සමඟ අපගේ මොළයේ පරිමාව වෙනස් වේ. 

    70 දශකයේ අග භාගයේ සිටි 163 දෙනෙකුගේ මාළු ආහාර ගැනීමේ පුරුදු සහ එම්ආර්අයි ස්කෑන් පරීක්ෂාව පර්යේෂකයන් සාමාන්‍යයෙන් සසඳා බැලීය. කිසිදු මාළු වර්ගයක් ආහාරයට නොගත් සහභාගිවන්නන් හා සසඳන විට, සතිපතා මාළු අනුභව කළ අයට විශාල මොළයේ පරිමාවක් ඇති බව ඔවුන් සොයා ගත්හ. (වැඩි වශයෙන් ඔවුන්ගේ ඉදිරිපස කොටසේ) ඔවුන්ගේ තාවකාලික මතකය සඳහා එය ඉතා වැදගත් වේ. (ඉගෙනීම සහ සංජානනය)

    මාළු හා මොළය අතර ඇති සම්බන්ධය ප්‍රති-ගිනි අවුලුවන බලපෑමක් ඇති මත්ස්‍යයන් දක්වා අඩු විය හැකි බව රාජි පවසයි, මන්ද දැවිල්ල අඩු කිරීමට මොළය ප්‍රතිචාර දක්වන විට එය ක්‍රියාවලියේ මොළයේ සෛල වලට බලපෑම් කළ හැකි බැවිනි.

    “මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔබට මොළයේ සෞඛ්‍යය වැඩි දියුණු කළ හැකි අතර ඇල්සයිමර් රෝගය ද වළක්වා ගත හැකිය” යනුවෙන් රාජි පවසයි. 

    ඩිමෙන්ශියාවට මොළය හැකි තරම් ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සඳහා, ඔබ වයස විසි ගණන්වල හෝ තිස් ගණන්වල පසුවන විට අවම වශයෙන් සතියකට වරක්වත් මාළු ආහාරයට ගැනීම ආරම්භ කිරීමට රාජි උපදෙස් දෙයි.

    මාළු සහ මුහුදු ආහාර සෞඛ්‍ය සම්පන්න වීමට එක් හේතුවක් වන්නේ ඒවා අපගේ ආහාර වේලෙහි අඩු සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර ආදේශ කිරීමයි (ණය: ගෙටි රූප)

    මාළු සහ මුහුදු ආහාර සෞඛ්‍ය සම්පන්න වීමට එක් හේතුවක් වන්නේ ඒවා අපගේ ආහාර වේලෙහි අඩු සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර ආදේශ කිරීමයි

    තවමත්, මාළු අනුභව නොකරන පුද්ගලයින්ට ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය අඩුපාඩුකම් යෝජනා කරන ශක්තිමත් පර්යේෂණ නොමැති හෙයින්, කැල්ඩර් පවසන්නේ සමස්ත මිනිස් සෞඛ්‍යයට මාළු අත්‍යවශ්‍ය යැයි නිශ්චිතව පැවසීම දුෂ්කර බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඔමේගා -3 සෞඛ්‍යය ප්‍රවර්ධනය කරන අතර රෝග අවදානම අඩු කරන බව පැහැදිලිය.

    නමුත් මාළු කෙතරම් සෞඛ්‍ය සම්පන්නද යන්න පිළිබඳව සොයා බැලීම බොහෝ කලකට පසු වැදගත් කරුණකි. 

    “මාළු තිරසාර ආහාර ප්‍රභවයක් නොවන බැවින්, පර්යේෂණයන් දැන් මාළු පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යයනයන් වෙනුවට ඇල්ගී වගා කිරීම සහ ඔමේගා -3 තෙල් අස්වැන්න නෙළා ගැනීම වැනි විසඳුම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරනු ඇත” යනුවෙන් කැල්ඩර් පවසයි.

    ලබා ගත හැකි වඩාත්ම තිරසාර මත්ස්‍ය විශේෂ තෝරා ගැනීමෙන් පුද්ගලයන්ට උපකාර කළ හැකිය. සමුද්‍රීය සංරක්ෂණ සමිතිය වැනි මාර්ගෝපදේශකයින් පෙන්වන්නේ විශේෂ 133 න් 50ක්ම තිරසාර, “හොඳ” තේරීම් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇති බවයි. වාසනාවකට මෙන්, ගොවිතැන් කරන ලද සැමන්, ඉස්සන්, කෝඩ්, මැකරල් වැනි ජනප්‍රිය ප්‍රියතමයන්. බෙල්ලන් සහ ගොවිතැන් කරන ලද හැලිබුට් ද මේ අතර සිටී.

    2020 දෙසැම්බර් 13 වැනි දින බී.බී.සී. වාර්තාවකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයේ ‘සුපිරි ප්‍රතිලාභ ගැන‘අලුත්ම හෙළිදරව්ව !

    කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයේ ‘සුපිරි ප්‍රතිලාභ ගැන‘අලුත්ම හෙළිදරව්ව !

    කාබනික ආහාර පළිබෝධ නාශකවලට නිරාවරණය වීම අඩු කරන අතර ඉහළ පෝෂණ ගුණය තුළින් යහපත් සෞඛ්‍යයකට දායක වේ. විෂ සහිත පළිබෝධ නාශක මගින් දූෂණය වූ ආහාර වෙනුවට කාබනික ආහාර අනුභව කිරීමේ වැදගත්කම අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා, සමස්ත පින්තූරය දෙස බැලිය යුතුය. එනම්, ආහාර නිෂ්පාදනය කරන ගොවීන්ගේ සිට අප භාවිත කරන ජල මාර්ග, හුස්ම ගන්නා වාතය, අප පරිභෝජනය කරන ආහාර දක්වා අවධානයට ගත යුතුය. එහිදී අපට පැහැදිලිව පෙනී යන්නේ කාබනික ආහාර මගින් රසායනික කෘෂිකර්මාන්තයේ විෂ සහිත බලපෑම් ඇති නොකර අපව පෝෂණය කර සෞඛ්‍ය සම්පන්න කරන බවයි.

    ප්‍රතිලාභ ලබන්නේ කාටද?

    1. ගොවීන් සහ කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් කෘත්‍රිම පළිබෝධනාශක වෙත නිරාවරණය අඩු කිරීම
    2. පාරිභෝගිකයින් වෙත විවිධ කෘෂි රසායන මගින් දූෂණ වූ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන වෙනුවට සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර ලැබීම

    ගොවීන්ගේ හා කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන්ගේ සෞඛ්‍යය

    පළිබෝධනාශක භාවිතයෙන් වැඩිපුරම පීඩාවට පත්වන කණ්ඩායම් වන්නේ ගොවීන්, කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් සහ ඔවුන්ගේ පවුල් ය. පළිබෝධ නාශක භාවිතය මගින් භූමිය හා ජල දූෂණය බහුලව සිදුවන ප්‍රදේශවල මෙම කණ්ඩායම් බහුලව ජීවත් වේ. ගොවීන්, පළිබෝධ නාශක යෙදෙන අය සහ අස්වැන්න නෙළා ගන්නා ක්ෂේත්‍ර සේවකයින්, පළිබෝධනාශක සමඟ නිතර සම්බන්ධ වේ. ඔවුන්ගේ පවුල් හා ළමයින් මෙම පළිබෝධනාශක වලට නිරාවරණය වන්නේ ඔවුන් හා ඔවුන්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම් සමඟ සම්බන්ධ වීමෙනි. 

    කුඹුරුවල සේවය කරන ගර්භනී කාන්තාවන් නොදැනුවත්වම තම නූපන් දරුවන් විෂ සහිත පළිබෝධනාශකවලට නිරාවරණය කරති. කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය මෙම විෂ රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතා නොකරන අතර එමඟින් කම්කරුවන්ට, ඔවුන්ගේ පවුල්වලට සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රජාවන්ට මෙම දැවැන්ත සෞඛ්‍ය අවදානම ඉවත් කරයි.

    උග්‍ර පළිබෝධ නාශක විෂ වීම පළිබෝධ නාශක නිරාවරණයෙන් ඇති වන සෞඛ්‍ය ප්‍රතිවිපාකවල එක් අංගයක් පමණි. බොහෝ ගොවීන් හා කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් වසර ගණනාවක් විෂ රසායනික ද්‍රව්‍යවලට නිරාවරණය වන ක්ෂේත්‍රයේ ගත කරන අතර සමහර අධ්‍යයනවලින් ගොවීන් අතර ඇතැම් පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි වී තිබේ. 

    පළිබෝධනාශක අධික ලෙස භාවිතා කරන ප්‍රදේශවල ජීවත්වන දරුවන් පළිබෝධනාශක වලට වැඩි අවදානමක් ඇති හෙයින් සෞඛ්‍යයට විශාල අවදානමක් ඇත. පාරිසරික සෞඛ්‍ය දෘෂ්ටිකෝණයන්හි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද,, එලිසබෙත් ගිලට් විසින් 1998 දී කරන ලද අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ මෙක්සිකෝවේ කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශයක ළමුන් අතර පළිබෝධනාශකවල දරුණු සංවර්ධන බලපෑම් පෙන්නුම් කරන බවයි. 

    කුඹුරුවල සේවය කරන ගර්භනී කාන්තාවන් සඳහා පළිබෝධ නාශක නිරාවරණය වීමෙන් ඔවුන්ගේ ළදරුවන්ට විනාශකාරී බලපෑම් ඇති විය හැකිය. එක් අධ්‍යයනයක් මගින් පළිබෝධ නාශක විෂ වීම නිසා ඇතිවන උපත් ආබාධ පිළිබඳ සිද්ධි අධ්‍යයන තුනක් සංසන්දනය කරයි. උසාවියට ​​ගෙනැවිත් පැමිණිලිකරුවන්ට පක්ෂව තීන්දු කළ එක් නඩුවකදී, පළිබෝධනාශකවලට නීති විරෝධී ලෙස නිරාවරණය වූ මවක් කකුල් නොමැති දරුවෙකු බිහි කළාය. 

    පළිබෝධ නාශක නිරාවරණයේ මිනුමක් ලෙස ආහාරවල ඇති පළිබෝධනාශක අපද්‍රව්‍ය දෙස බැලීම නොසලකා හරිනු ලැබේ. බොහෝ ආහාරවල නිෂ්පාදනයේ විෂ රසායනික ද්‍රව්‍ය අඩංගු වන අතර එය කම්කරුවන්ගේ සෞඛ්‍යය අවදානමට ලක් කරයි. නිෂ්පාදනයේ පළිබෝධ නාශක භාවිතය සහ ගොවිපොළ කම්කරුවන්ගේ නිරාවරණය සමස්ත පළිබෝධනාශක ගැටලුව දෙස බැලීමේදී අත්‍යවශ්‍ය කරුණකි. කාබනික කෘෂිකර්මාන්තයට මාරුවීම සෑම කෙනෙකුටම විෂ සහිත පළිබෝධ නාශක නිරාවරණය තුරන් කළ හැකි එකම ක්‍රමයයි.

    පාරිභෝගික සෞඛ්‍යය

    සාම්ප්‍රදායික නිෂ්පාදනයට වඩා කාබනික ආහාර නිෂ්පාදනය මිනිස් සෞඛ්‍යයට හා පරිසරයට වඩා හොඳ වනවා පමණක් නොව, නැගී එන විද්‍යාව මගින් කාබනික උපදේශකයින් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පවසන දේ හෙළි කරයි. සාම්ප්‍රදායික ආහාරවල විෂ සහිත අපද්‍රව්‍ය නොමැතිවීමට අමතරව කාබනික ආහාර වඩාත් පෝෂ්‍යදායී වේ.

    කෘෂිකාර්මික ආහාර රසායන විද්‍යාව පිළිබඳ ජර්නලයේ (Journal of Agricultural Food Chemistry) ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද තවත් අධ්‍යයනයක් මගින් සමස්ත ෆිනෝලික් අන්තර්ගත පිළිබදව විශේෂයෙන් සොයා බැලීය. මැරියන්බෙරි, ස්ට්‍රෝබෙරි සහ ඉරිඟු වලින් සාදන ලද කාබනික නිෂ්පාදනවල වැඩි ෆීනෝලික් අඩංගු බව සොයා ගන්නා ලදී. ශාක සෞඛ්‍යයට (කෘමීන් හා රෝග වලින් ආරක්ෂා වීම) සහ මානව සෞඛ්‍යය සඳහා ෆීනොලික් වැදගත් වන අතර ඒවායේ “ප්‍රබල ප්‍රතිඔක්සිකාරක ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ප්‍රති-පිළිකා, ප්‍රතිඔක්සිකාරක සහ රුධිර පට්ටිකා එකතු කිරීමේ නිෂේධන ක්‍රියාකාරකම් ඇතුළු පුළුල් පරාසයක ඖෂධීය ගුණ ඇත.”

    සාම්ප්‍රදායිකව නිපදවන කිරි නිෂ්පාදනවලට වඩා කාබනිකව ඇති කරන ලද සතුන්ගේ කිරි නිෂ්පාදන සෞඛ්‍ය සම්පන්න බව අධ්‍යයනවලින් හෙළි වී තිබේ. එක් අධ්‍යයනයක දී, කාබනිකව නිපදවන කිරි වල නිරෝගී ඔමේගා -3 මේද අම්ල හා ප්‍රතිඔක්සිකාරක වල අන්තර්ගතය සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ බව සොයා ගෙන ඇත.

    කාබනිකව ඇති දැඩි කරන ලද සතුන්ට ප්‍රතිජීවක ලබා නොදෙන අතර කාබනිකව කළමනාකරණය කරන ලද තණබිම්වල තෘණ ආහාරයට ගැනීම හෝ කාබනිකව වැඩුණු ආහාර සැපයීම සිදු වේ. 

    පළිබෝධනාශක දූෂණය

    ආහාරවල ඇති පළිබෝධ නාශක අපද්‍රව්‍ය නියාමනය කරනු ලබන්නේ ‘ආඑාර තත්ත්ව ආරක්ෂණ පනත‘ Food Quality Protection Act (FQPA), විසිනි, නමුත් ඇතැම් පළිබෝධනාශක සඳහා ඉවසා දරා ගැනීමේ මට්ටම් “ඉඩදිය හැකි” යැයි තීරණය කළද, තවමත් සෞඛ්‍ය අවදානමක් ඇත. පළිබෝධ නාශක අපද්‍රව්‍ය වළක්වා ගත හැකි එකම ක්‍රමය කාබනික ආහාර වෙත මාරු වීමයි. 
    ආපසු යන්න

    කෘත්‍රිම පළිබෝධ නාශක තහනම් කිරීම වෙනුවෙන් ස්විස්ටර්ලන්තයේ උද්ඝෝෂණ

    ළමුන් සහ පළිබෝධනාශක

    පළිබෝධ නාශක නිරාවරණයෙන් ඇති වන බලපෑමට ළමයින් විශේෂයෙන් ගොදුරු වේ. මන්දයත්, අවයව පද්ධති වැඩි අවදානමට ලක්විය හැකි සහ විෂ රසායනික ද්‍රව්‍ය පිටකිරීමට ඇති හැකියාව ළමුන් තුළ අඩු නිසාය. පළිබෝධ නාශක නිරාවරණය ආහාර හරහා ද සිදුවන අතර කාබනික ආහාරයකට මාරුවීම මෙම නිරාවරණය අඩු කිරීමේ වැදගත් පියවරකි.

    පර්යේෂණයන් පෙන්වා දී ඇත්තේ ළමයින් කාබනික ආහාරවලට මාරු කිරීම මගින් කාබනික පොස්පේට්වලට (organophosphates) නිරාවරණය වීම බෙහෙවින් අඩු කරන බවයි. ළමුන් වෙනුවෙන් ආහාර මිලදී ගැනීම සිදුකරන විට මිලදී ගත යුතු වන්නේ කාබනික ආහාර නිෂ්පාදනයන්ය. නිදසුනක් වශයෙන්, ළමයින් පලතුරු යුෂ විශාල ප්‍රමාණයක් පානය කරන්නේ නම්, ඔවුන්ගේ පළිබෝධ නාශක නිරාවරණය අඩු කිරීම සඳහා කාබනික පලතුරු යුෂ මිලදී ගැනීම විශේෂයෙන් වැදගත් වේ.

    පළිබෝධ නාශක නිරාවරණය සඳහා ආහාර අපවිත්‍ර වීම ප්‍රභවයක් වන අතර මෙය අවම කිරීම සඳහා කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය ඉතා වැදගත් වන අතර, ළමයින් සඳහා පළිබෝධ නාශක නිරාවරණය වීමේ සියලු ප්‍රභවයන් ද අප විසින් සලකා බැලීම වැදගත් වේ. පළිබෝධනාශක රහිත පාසල්, උද්‍යාන, ගොඩනැගිලි සහ පෞද්ගලික තණපිටි සඳහාද අප උපදෙස් දිය යුතුය. 

    beyondpesticides.org ඇසුරිණි

  • අධි-සැකසූ ආහාර / Ultra-processed’ foods-UPFs සිරුරට බලපාන්නේ කොහොමද?

    අධි-සැකසූ ආහාර / Ultra-processed’ foods-UPFs සිරුරට බලපාන්නේ කොහොමද?

    මිනිස් වර්ගයා ගින්දර සහ කුළුබඩු වර්ග සොයාගනු ලැබීමෙන් අනතුරුව යළි අතීතය දෙසට බැල්මක් හෙලා නැත. මිනිසුන් වන අප විසින් දිගටම අවධානය යොමු කරන්නේ ආහාර ද්‍රව්‍ය වෙන්කරනු ලැබීම සහ ඒවා නැවත එකට සම්මිශ්‍රණය කිරීමේ අලුත් මාදිලි පිළිබඳවය.

    ආහාර සම්මිශ්‍රණය සහ අලුත් රසයන් මැවීම අතින් මිනිසා ලබා ඇති ආහාරමය අත්දැකීම් සම්භාරය ඇදහිය නොහැකිතරම් නිර්මාණශීලී වූවකි.

    එසේවී නමුත් අප අනුභවකරන ආහාර විශේෂයෙන්ම විශේෂ ක්‍රම අනුව සැකසූ ආහාරවර්ග අනුභව කිරීමේ දී එය වඩාත් සිත් ඇදගනු ලබයි.

    අධි-සැකසූ ආහාර යනු කුමක්ද?

    අච්චාරු දැමීම, ටින්වල ඇසිරීම, ආහාර පැසවීම, විෂබීජ නාශනය සහ යළි එකතුව යන සියලු ආකාරයේ ආහාර සැකසීම්වල අවසන් ප්‍රතිඵලය දිව පිනවන ප්‍රනීත ආහාරයක් සැකසීමය.

    එහෙත් අධි-සැකසූ ආහාර (ultra-processed’ foods-UPFs) අප නිවසේ මුළුතැන්ගෙය තුළ සාමාන්‍යයෙන් පිළියෙළ කරගනු ලබන ආහාරවලින් වෙනස් වෙයි. ඒවා අපේ සුපුරුදු ආහාර වර්ගවලට වඩා වෙනස්ව යමින් හඳුනාගත නොහැකි මට්ටමින් රසායනික විපරිවර්තනයන් අනුව නව උපක්‍රම සහ ආහාර වට්ටෝරු අනුව සකසන ලද ආහාර විශේෂ වෙති.

    Dr Chris Van Tulleken sitting amongst a mountain of highly processed foods
    එක්සත් රාජධානියේ,ආහාර බල ශක්තියෙන් අඩකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අධි-සැකසූ ආහාර යයි විශ්වාස කෙරෙයි

    ආචාර්ය ක්‍රිස් වැන් ටුලෙකන් (Dr Chris Van Tulleken) බීබීසිය වෙනුවෙන් පසුගියදා අත්හදා බැලීමක නිරතවිය. එම වෛද්‍යවරයා විසින් සිදුකරන ලද්දේ පුරා මාසයක් අධි-සැකසූ ආහාර අනුභව කිරීමය. ස්පොයිලර් අනතුරු ඇඟවීම: එය හොඳින් අවසන් වූයේ නැත. ලද ප්‍රතිඵලය වූයේඅනතුරු ඇඟවීමකි.

    එම අත්හදා බැලීම ”අප අපේ දරුවන්ට කවන්නේ මොනවාද? (“What are we feeding our kids?”) යන වාර්තාමය චිත්‍රපටයේ එක කොටසක් විය. ඒ සඳහා වෛද්‍ය ටුලෙකන් තම සිරුරට ග්‍රහණය කෙරුණු කැලරි ප්‍රමාණයෙන් 80%ක් අන්තර්ගත අධි-සැකසූ ආහාරවේලක් අනුභව කළේය. එය ඉහළ ආදායම් සහිත එක්සත් රාජධානිය, කැනඩාව, ඔස්ට්‍රේලියාව සහ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි රටවල ජනතාව පොදුවේ අත්කර ගනු ලබන ප්‍රමාණයයි.

    අධි-සැකසූ ආහාර සිරුරට බලපාන්නේ කෙසේද?

    පුරා මාසයක් අධි-සැකසූ ආහාර අනුභව කළ වෛද්‍ය ටුලෙකන් ලද ප්‍රතිලාභ මොනවාද? ඔහුට හරිහැටි නින්දගියේ නැත. හදවතේ දැවීමක් පටන් ගත්තේය. අලසභාවයක් ඇතිවිය. ඒ හැරුනවිට මලබද්ධයකි. අර්ශස් බලපෑවේය. තවද,සිරුරේ බර කිලෝග්‍රෑම් හතකින් වැඩිවිය.

    ”මට දැනුනේ මම අවුරුදු දහයකින් මහළු භාවයට පත්වුණා වගේ සංජානනයක්” වෛද්‍ය ටුලෙකන් පවසයි.

    ”එම ආහාරවේල නතරකරන තෙක් එම තත්ත්වය ඇතිවුණේ ආහාරවල බලපෑම කියල මට තේරුණේ නැහැ”

    වෛද්‍ය ටුලෙකන්ගේ අත්හදා බැලීමට සමගාමීව කරන ලද තවත් අධ්‍යයනයකින් මේ සඳහා විද්‍යාත්මක හේතු කිහිපයක් ඉදිරිපත් විය.

    Illustration showing a pair of feet on a set of bathroom scales
    සිරුරේ බර වැඩිවීමට අමතරව ලිංගික අශක්නුතාව,දරුණු කාංසාව,සතුට නැතිවීම සහ නිදාගැනීමේ අපහසුතාවන්ට වෛද්‍ය ටුලෙකන් මුහුණ දුන්නේය.

    ඉහත සඳහන් කරන ලද අත්හදා බැලීමේ පිරික්සුමට සහභාගීවූවන් අතරින් අධි-සැකසූ ආහාරඅඩුවෙන් පරිභෝජනය කරන ලද පුද්ගලයන් සමඟ බලනවිට අධි-සැකසූ ආහාරගත් පුද්ගලයන් දිනකට පන්සියකට අධික කැලරි ප්‍රමාණයක් ලබා තිබුණි.

    එම පුද්ගලයන් කෙරෙහි බලපෑ තවත් කරුණක් වූයේ ඔවුන්ගේ සිරුරේ කුසගිනි වඩන හෝමෝනයේ ඉහළයාමක් සහ පූර්ණ තෘප්තිය ජනනය කරන හෝමෝනයේ අඩුවීමකි. බොහෝදෙනෙක් අධි සතුටක් ලබා තිබීම සහ සිරුරේ බර වැඩිවීමට බලපෑ හේතූන් එමගින් පැහැදිලි කළ හැකිය.

    එහෙත් සිරුරේ බර වැඩිවීම යනු අධි-සැකසූ ආහාර වේලක් සමඟ බැඳුනු අසංඛ්‍යාත ගැටලු වලින් එකක් පමණි. මින්පෙර සිදුකරනු ලැබ ඇති අධ්‍යයන මගින් ද අධි-සැකසූ ආහාර දිගුකලක් අනුභවය නිසා මුහුණදීමට සිදුවන හෘද රෝග, ස්ථුලභාවය, දෙවෙනි ගනයේ දියවැඩියාව, ඇතැම් පිළිකා වර්ග සහ මානසික පීඩා ආදියට ගොදුරුවෙන බව පෙන්නුම් කරනු ලැබ ඇත.

    අධි-සැකසූ ආහාර අප ආහාර අනුභව ආකාරය කෙරෙහි පවා බලපෑමක් කරන බව ඉහත කී අධ්‍යයනය මගින් පැහැදිලි විය. අධි-සැකසූ ආහාර අනුභව කරන්නෝ අවම මට්ටමේ සැකසූ ආහාර ගන්නා අයට වඩා ඉතා ඉක්මනින් අනුභව කළහ.

    ”ඒවා හැපීම සහ ගිලීම පහසුයි” වෛද්‍ය ටුලෙකන් පිළිගනී.

    Profile picture of Dr Emma Beckett
    ‘සතුට සඳහා ආහාර අනුභවය අපරාධයක් නොවන’ බව මතක්කර දීමට ආචාර්ය බෙකට් මනාප වන්නීය

    මෙම කාරණය සඳහා ආහාර සහ පෝෂණය පිළිබඳ විශේෂඥවරියක වන ආචාර්ය එමා බෙකට් ( Dr Emma Beckett) සහභාගී කරගත හැකිය.

    ”අධි-සැකසූ ආහාර රසවත්” ඇය පවසන්නීය.

    මේද සහ කාබෝහයිඩ්රේට් සඳහා ඇති මිනිස් වර්ගයාගේ අභිරුචිය පරිණාමය මත රඳා පවතින බව ආචාර්ය එමා බෙකට් පවසයි.

    ”අපේ රස නහරවල ස්වාභාවික තෝරා ගැනීමේ දී මූලයන් වුනේ ලුණු සහ ශක්තියයි” ඇය පවසන්නීය.

    අපේ මුතුන් මිත්තන්ට “පැණිරස හා ‘උමාමි’ රස මගින් බලශක්ති ප්‍රභවයන් වන කාබන් සහ ප්‍රෝටීන් ගැන සෘජුවම ඇඟවුම් කළා” යැයි ඇය පවසයි. (උමාමි යනු පැණිරස,ඇඹුල් රස,ලුණු,සහ තිත්ත රසවලින් වෙනස් රසයකි)

    ”ලුණු ආහාර රුචිය ඇතිකරන සුලුයි.එය අවශ්‍ය කරන්නේ කුඩා ප්‍රමාණයකින් නමුත් ඓතිහාසිකව ලුණු ලබාගැනීමට තිබුණේ නැහැ”

    එහෙත් පරිණාමයට වඩා අඩු වැදගත්කමක් සහිත කරුණ වන්නේ සමහරවිට අධි-සැකසූ ආහාර පිටුපස ඇති නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියයි.

    ”මේ ආහාර නිමවා තිබෙන්නේ අපේ සිරුරේ ප්‍රමෝදජනක ස්ථාන ඉලක්ක කරගෙන” ආචාර්ය බෙකට් පැහැදිලි කරයි.

    මෙය වෙනත් වචන වලින් කියන්නේ නම්,අධි-සැකසූ ආහාර අපගේ මනසත් අවුල් කරයි.

    මොළයට කරන බලපෑම

    Illustration of a human brain with items of processed foods

    ආහාරයක් අධි-සැකසූ එකක්දැයි කීමට හොඳම ක්‍රමයක් වන්නේ ඔබ මේ ප්‍රශ්නය ඔබෙන්ම අසන්න; ”එම ආහාරය ගැන ප්‍රචාරක දැන්වීමක් ඔබ දැක තිබෙනවාද?”

    ”අධි-සැකසූ ආහාර බුදීම මට ආහාරයක් අනවශ්‍ය වෙලාවල්වල පවා එය බුදින ලෙස මගේ මොළය කියාසිටින තත්ත්වයක් උද්ගත වුණා” වෛද්‍ය ටුලෙකන් පාපොච්ඡාරණය කළේය.

    ඇත්තෙන්ම,වෛද්‍ය ටුලෙකන්ගේ මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය ස්කෑන් මගින් නිරීක්ෂණය කළවිට පෙනීගොස් තිබෙන්නේ මොළයේ විපාක සම්බන්ධයෙන් ප්‍රතිචාර දක්වන කලාප ක්‍රියාවක් නැවත නැවත සිදුකිරීමට පොළඹවනු ලබන කලාප සමඟ සම්බන්ධ වී තිබී ඇති බවය. මූලික වශයෙන් ඔහුගේ මොළය අධි-සැකසූ ආහාර කෙරෙහි ඇබ්බැහිවූ තත්ත්වයකට පත්ව තිබී ඇත.

    ‘ඉතා රසවත් ආහාරවල අතුරු ප්‍රතිවිපාකය වන්නේ එය නතර කිරීම දුෂ්කරවීම” වෛද්‍ය ටුලෙකන් පවසයි.

    ”ඒ නිසා ඒ පුරුද්දෙන් මිදීම දුෂ්කරයි”

    තවත් මොනවද?’ අධි-සැකසූ ආහාරවලට ”ශුභවාදී අගතියකැයි” කිවහැකි යාන්ත්‍රණයක් ද අවුළුවාලිය හැකිය.

    ”ජන්ක් ෆුඩ් සම්බන්ධයෙන් ඇති ශුභවාදී හැඟීම් සැණෙකින් බල පැවැත්වෙනවා” ආචාර්ය බෙකට් පෙන්වා දෙයි.

    ”නමුත් අහිතකර බලපෑම දැනගැනීමට කලක් ගතවෙනවා.අපේ ආහාර පුරුදු වෙනස්කර ගැනීම පසුව සිදුකළ හැකියයි විශ්වාස කිරීම හෝ කෙසේවෙතත් ප්‍රතිඵලය නොවැලක්විය හැකිය අදහස ඇතිකර ගැනීම අපට පහසුයි”

    මෙය සරලව සඳහන් කළොත්;”ඔබ දැන් ඊට ආශා කරනවා. නමුත් පසුව ඔබ ඒ ගැන පසුතැවිලි වෙනවා”

    Illustration of a shop shelf filled with colourful products
    සිල්ලර කඩයක් ගත්විට එහි විකිණීමට තබා ඇති අධි-සැකසූ ආහාර නිතරම මෙන් වර්ණවත් ඇසුරුම්වල ඇතුළත් වෙයි. එසේම ඒවා ඇස ගැටෙන මට්ටමින් රාක්කවල තබා තිබේ,එසේත් නැත්නම් ඒවා තබා ඇත්තේ අයකැමිට කිට්ටුවෙනි

    එසේම, අප හසුකර ගැනීමට ඔවුන්ට අවශ්‍ය වූ පරිදි ආක්‍රමණශීලී අධි-සැකසූ ආහාර වෙළෙඳපොළ අපේ මනස තුළට ඒවා කා වැද්දීමට ආධාරවෙනවා” ආචාර්ය බෙකට් පෙන්වා දෙයි.

    ‘අපේ බොහෝ ආහාර තෝරාගැනීම් සිදු කෙරෙන්නේ අවිඥානික මට්ටමින්. අපි සෞඛ්‍ය ගැන ගැඹුරින් හිතන්නේ නැහැ. වෙළෙඳපොළේ, මාධ්‍ය ජාලවල සහ වෙළෙඳ දැන්වීම් ආදියේ අපි දකින දේවල් මිලට ගන්න අපි වැඩි වශයෙන් කැමතියි”

    අධි-සැකසූ ආහාර බුදින්නේ ඇයි?

    අධි-සැකසූ ආහාර ශරීර සෞඛ්‍යයට එතරම් හානිකර නම්,ඒවා පවතින්නේ කුමක් නිසාද? යන ගැටලුව මතුවෙයි.

    ”සෞඛ්‍යයට හිතකර මට්ටමින් ආහාර ගැනීම ගැන දැක්වෙන ඕස්ට්‍රේලියානු උපදෙස් පත්‍රිකාවක එම ආහාර හඳුන්වා දී තිබෙන්නේ ‘අභිමතය පරිදි’ තෝරාගන්නා ආහාර හැටියටයි. මොකද? එය තෝරා ගැනීමක් පමණයි. අවශ්‍යතාවක් නොවෙයි” ආචාර්ය බෙකට් පැහැදිලි කළාය.

    එහෙත් සුඛෝපභෝගී වරණයක් සහිත පුද්ගලයන් මෙය මතක තබාගතයුතු බවත් ඇය සඳහන් කරයි.

    ”හැම කෙනෙක්ම සෞඛ්‍යයට හිතකර කෑම තෝරාගත හැකි මට්ටමක නැහැ. අධි-සැකසූ ආහාර දිගුකලක් තබාගන්න පුළුවන්. සංචාරයේ දී පහසුයි. කාලය සීමිත වෙලාවක,එහෙමත් නැත්නම්, මුදල් හිඟ වෙලාවක අධි-සැකසූ ආහාර පහසු තෝරාගැනීමක් -සමතුලිත දෙයක් හැටියට හැඟෙන්න පුළුවන්”

    A young woman sitting at a table with a near-empty plate
    ආහාරපාන සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගැනීමේ දී නිතරම අප පොළඹවනු ලබන්නේ පෝෂණ අවශ්‍යතා නොව වෙනත් කරුණු විසිනි

    සෞඛ්‍යයට හිතකර නිෂ්පාදන වෙනුවට අධි-සැකසූ ආහාර තෝරාගැනීමෙහිලා මිනිසුන් යොමුකරනු ලබන දේවල්

    ” සැබෑ නපුරු බලවේග” ලෙස ආචාර්ය බෙකට් හඳුන්වයි.

    නිදසුනක් ලෙස ඇය දක්වන්නේ නිදන්ගත මානසික ආතතියයි.

    ”නිදන්ගත ආතතියට අපේ සිතේ පැණිරස,මේදය බහුල ආහාර සහ ලුණු බහුල ආහාර කෙරෙහි අපේ ලොල්බව වඩවන්න පුළුවන්. ඒවගේම සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාරයක් තීන්දුකිරීමට අප තුළ පවතින අභිලාශය, ශක්තිය සහ කාලය කෙරෙහි ආතතිය බලපාන්න පුළුවන්”

    මේ හැරුනුවිට තවත් කරුණක් ද ඇත. එනම්, අධි-සැකසූ සියලු ආහාර අනිවාර්යයෙන් ම ”අහිතකර” ආහාර නොවීමය.

    ”ඇත්තෙන්ම ඉතා වටිනා ආහාර වර්ග අධි-සැකසූ ආහාරවලට ඇතුළත් වෙනවා. ටින් කරන ලද එළවළු,පැස්ටා,සහල්,පාන් සහ හීලට ගනුලබන කෙඳි සහිත සීරියල් වර්ග වගේ ආහාර” ආචාර්ය බෙකට් උදාහරණ සපයයි.

    නමුත් මේ සියල්ලට වඩා එක කරුණක් අපි අමතක නොකරමු. එනම්,මේ ආහාර එහි ඇතුළත් වට්ටෝරුවට වඩා බෙහෙවින් වැඩිදෙයක් වන බවය.

    ‘ආහාර කියන්නේ අවශ්‍යතාව විතරක් නොවෙයි. එය සතුට ලැබීමේ, සංස්කෘතියේ,සමාජගතවීමේ සහ තවත් බොහෝ දේවල්වලට සම්බන්ධ දෙයක්” ආචාර්ය බෙකට් පවසයි.

    ”අපට අවශ්‍ය කරන්නේ මහජනයාට සතුට සහ සෞඛ්‍යය යන දෙක සමතුලිත කරගන්න උදව්වීම විතරයි”

    Text by – bbc sandesaya

  • ‘කාබනික ගොවියෙකු වීමේ‘ සුපිරි වාසි සහ ප්‍රතිලාභ 08ක්

    ‘කාබනික ගොවියෙකු වීමේ‘ සුපිරි වාසි සහ ප්‍රතිලාභ 08ක්

    ශ්‍රී ලංකාව කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය වෙත ගමන් කිරීමට සූදානම් වන විට බොහෝ පිරිසක්, (ගොවීන් ද ඇතුළුව) එහි ප්‍රතිලාභ ගැන විමසනවා. මෙහිදී ඔවුන් සැසදීම කරන්නේ රසායනික පොහොර සහ කෘත්‍රීම පළිබෝධනාශක භාවිතා කරන, දෙමුහුන් බීජ භාවිතා කරන කෘෂිකර්මාන්තය සමගයි.

    මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දීමට ලංකාවේ කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය යොදා ගැනීමට තවම කල් වැඩියි. ඒ නිසා මෙහිදී ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය වැනි අති දැවැන්ත කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රයක් ඇති, අති නවීන තාක්ෂිණික පහසුකම් භාවිතා කරන රටක් වෙත යාම වඩාත් සුදුසුයි.

    රසායනික පොහොර සහ කෘත්‍රිම පළිබෝධනාශක භාවිතා කරන සාම්ප්‍රදායික වගාකරුවන්ට නොලැබෙන බොහෝ වාසි කාබනික ආහාර නිෂ්පාදකයින් අත්විඳිනවා. කාබනික නිෂ්පාදන ඉල්ලුම ගෝලීය වශයෙන් පුළුල් වන අතර ඒ සදහා සතුටුදායක මිලක් ද තිබෙනවා. ඊට අමතරව කාබනික ගොවිතැනට තවත් වාසි කිහිපයක් තිබෙනවා. 

    වෘත්තීය ආරක්ෂාව

    එක්සත් ජනපද කම්කරු සංඛ්‍යා ලේඛණ කාර්යංශයේ මාර්ගෝපදේශවලට අනුව කුඩා ගොවි වෙළඳපොළවල් වැඩි සාර්ථකත්වයක් සහ ලාභයක් අත්විඳිනවා. එහි මාර්ගෝපදේශය සංග්‍රහය මෙසේ කියනවා, “බොහෝ [ගොවීන්] කාබනික ආහාර නිෂ්පාදනයේ අවස්ථා සොයා ගනී.”

    එක්සත් ජනපද කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ ආර්ථික සමීක්ෂණ සේවයට අනුව  “කාබනික ගොවිතැන එක්සත් ජනපද කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්‍රයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන අංශයකි. සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවන රටාවකට සහාය වීම සඳහා බොහෝ පාරිභෝගිකයින් කාබනික නිෂ්පාදන වෙත යොමුවී ඇති හෙයින්, සාම්ප්‍රදායික වගාකරුවන්ට වඩා කාබනික ගොවීන්ට පාරිභෝගිකයින්ගේ ආහාර වෙනුවෙන් වැය කරන මුදලින් වැඩි කොටසක් එකතු කර ගත හැකි බවයි ඔවුන් වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ.

    කාබනික ගොවියෙකු වීමේ අමතර වරප්‍රසාද අතර, කාබනික ගොවිතැන කිරීමට අමතරව ඒ ගැන තවත් ගොවීන් පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදීමට අවස්ථාව උදාවීම හා පුහුණු කිරීමේ අවස්ථා ලැබීම, ගොවිපළ කළමනාකරණය, සහතික කිරීමේ නියෝජිතයෙකු වීම (certifying agent) සහ තවත් බොහෝ කාබනික කෘෂිකාර්මික වෘත්තීය අවස්ථා උදාකර ගත හැකියි. 

    අඩු ආරම්භක ආයෝජනය

    කාබනික නිෂ්පාදන මෙහෙයුමක් ආරම්භ කිරීම පිරිවැය රහිතව නොවේ. සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනට වඩා අමතර වියදම් වන්නේ ‘කාබනික සහතික කිරීමේ පිරිවැය (organic certification costs) සහ වඩා  හොඳ ඉඩම් සහ විශේෂ උපකරණ සඳහා ආයෝජනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවයයි. එසේ වුවද, කාබනික ගොවිතැනට සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනට සමාන ඉහළ ප්‍රාග්ධන ආයෝජන අවශ්‍ය වන්නේ නැහැ. විශේෂයෙන් රසායනික පොහොර, පළිබෝධනාශක සහ ජානමය වශයෙන් වෙනස් කරන ලද බීජ තොග  සඳහා වන වියදම  සාධකගත වූ විට. කාබනික ගොවියෙකු ලෙස, ඔබ මුල සිටම මෙම වියදම් මග හරිනු ඇති අතර වගා කටයුතු ආරම්භ කිරීම සඳහා වැඩි මුදලක් ණයට ගැනීමට අවශ්‍ය වන්නේ නැහැ.

    කාබනික නිෂ්පාදන සඳහා ගෙවීමට ඉහළ ඉල්ලුමක් හා කැමැත්තක් ඇත

    එක්සත් ජනපද කාබනික වෙළඳ සංගමය Organic Trade Association (OTA) 2018 දී කාබනික කර්මාන්තයේ විකුණුම් ඩොලර් බිලියන 50 ඉක්මවා ඇති බව වාර්තා කළේය. සෞඛ්‍යය කෙරෙහි ඇති උනන්දුව මෙන්ම පරිසරය කෙරෙහි දක්වන සැලකිල්ල බොහෝ කාබනික පාරිභෝගිකයින් (Organic consumers) කාබනික නිෂ්පාදන වෙත මාරු වීමට හේතු වෙනවා. කාබනික පාරිභෝගිකයින්  ආරක්ෂිත, උසස් තත්ත්වයේ කාබනික නිෂ්පාදන සඳහා වැඩි මිලක් ගෙවීමට කැමති බව පර්යේෂණවලින් පෙනී ගොස් තිබෙනවා.

    කාබනික ආහාර නිෂ්පාදන අලෙවිය දේශීය ගොවි වෙළඳපොළෙන් හෝ සිල්ලර වෙළඳසැලෙන් ඔබ්බට අවන්හල් ඇතුළත් කර පුළුල් කළ හැකි අතර කාබනික ගොවියෙකුට ඉලක්ක කිරීමට විශාල වෙළඳපොළක් ලබා දෙනවා. වර්තමාන සෞඛ්‍යය, පරිසරය සහ සත්ව ප්‍රතිකාර පිළිබඳ කරුණු අනුව කාබනික ප්‍රවණතාවය අඛණ්ඩව පවතිනු ඇති අතර එය දුර්වල ආර්ථිකයකට ඔරොත්තු දිය හැකි ස්ථානයක් බවට පත් කරනවා.

    පාරිසරික ප්‍රතිලාභ

    කාබනික නිෂ්පාදනය කිසි විටෙකත් පරිසර හිතකාමී නිෂ්පාදනය සමඟ පටලවා නොගත යුතුයි. පරිසරය හා කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය එකම දෙයක් නොවෙයි. කාබනික ගොවිතැනේ වාසියක් වන්නේ පාරිසරික ප්‍රතිලාභය. එනම්:

    • ජල සංරක්ෂණය හා ආරක්ෂාව
    • පරිසරයට හානියක් විය හැකි හෝ ජල සැපයුමට කාන්දු විය හැකි ඩීසල් සහ පොහොර වැනි පසෙහි විෂ භාවිතය අඩු කිරීම
    • වැඩි දියුණු කළ හා ආරක්ෂා කළ ජෛව විවිධත්වය
    • ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමේ අවදානම අඩු වීම

    නියඟයට ඔරොත්තු දෙන බෝග

    ‘නියඟය‘ යනු කාබනික හෝ සාම්ප්‍රදායික බොහෝ වගාකරුවන් අවධානය යොමු කරන ප්‍රධාන කරුණකි. නියඟය බෝග විනාශ කරයි. අපේක්ෂිත ආදායම අහිමි කරන අතර ආහාර සුරක්ෂිතභාවය අවදානමේ හෙළයි.

    කාබනික භෝගවල වාසිය නම් ඒවා සාම්ප්‍රදායික භෝගවලට වඩා නියඟයට ඔරොත්තු දීමයි. මෙය විද්‍යාත්මකව තහවුරු වූ කරුණකි. මෙයට ප්‍රධානතම හේතුව බොහෝ රසායනික පොහොර ජලයේ ද්‍රාව්‍ය වීමයි. එයින් අදහස් කරන්නේ බෝග වගා කිරීමට වැඩි ජලය අවශ්‍ය බවයි.

    නරකම දේ සිදුවී ජලය සීමිත නම්, කාබනික වගාකරුවන් සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ගොවි මිතුරන්ට වඩා සුරක්ෂිතය. වායුගෝලීය පර්යේෂණ පිළිබඳ ජාතික මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යයනයකින්  පෙනී යන්නේ අනාගතයේ දී අප දැඩි නියඟයකට මුහුණ දෙන බවයි, එයින් අදහස් වන්නේ ප්‍රජාවන්ට ඔවුන්ගේ ආහාර සඳහා කාබනික ගොවිපළවල් මත දැඩි ලෙස රඳා සිටීමට සිදුවනු ඇති බවයි. 

    සෞඛ්‍ය සම්පන්න පසක් බිහි කරයි

    නිරෝගී පස තාක්‍ෂණිකව කාබනික ගොවිතැනේ පාරිසරික හෝ පරිසර හිතකාමී වරප්‍රසාදයක් ලෙස සලකනවා. නමුත් නිරෝගී පස සැලකිය යුතු කාරණයක් බැවින් එය කාබනික ගොවිතැනේ ප්‍රධාන වාසියක් ලෙස සැලකිය යුතුයි. 

    වගාකරුවෙකු ලෙස පාංශු සෞඛ්‍යය (soil health) ප්‍රධාන කරුණක් විය යුතු අතර පාංශු සෞඛ්‍යය සම්පන්න භෝගවලට වඩා එය බොහෝ සෙයින් වැදගත් වෙනවා. පාංශු සෞඛ්‍ය මුළු ලෝකයටම බලපාන අතර එයින් අදහස් කරන්නේ ඓන්ද්‍රීයව වගා කරන ලද භෝග සමස්ත පාංශු සෞඛ්‍යයට සහාය වන බවයි. 

    පළමුවෙන්ම, සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර ආරම්භ වන්නේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න පසකින්. හානිකර පළිබෝධනාශක, රසායනික ද්‍රව්‍ය සහ වෙනත් විෂ ද්‍රව්‍ය සමඟ වගා කරන පස එතරම් සෞඛ්‍ය සම්පන්න නැහැ. එක්සත් ජනපද කෘෂිකාර්මික පර්යේෂණ සේවය (USDA Agricultural Research Service (ARS) විසින් කරන ලද අධ්‍යයනයකින් කියැවෙන්නේ “කාබනික ගොවිතැන සාම්ප්‍රදායික නොවන ගොවිතැනට වඩා කාබනික පාංශු ද්‍රව්‍ය නිපදවන” බවයි. 

    කොම්පෝස්ට් බහුල කාබනික පස් එක් තේ හැන්දක පමණක් විශේෂ 15,000කට අයත් බැක්ටීරියා මිලියන 600 සිට බිලියනය දක්වා ප්‍රමාණයක් රඳවා ගත හැකි අතර රසායනිකව පොහොර භාවිත කරන පසෙහි ඇත්තේ ප්‍රයෝජනවත් බැක්ටීරියා 100ක් පමණක් බව එම වාර්තාව වැඩි දුරටත් කියනවා.

    කාබනික ගොවිතැන ඛාදනය වැනි බරපතළ පාංශු හා ඉඩම් ගැටලුවලට එරෙහිව සටන් කිරීමට උපකාරී වෙනවා. ( පාංශු ඛාදනය සාමාන්‍යයෙන් කිසිවෙකුගේ කනස්සල්ලට පත්වන ලැයිස්තුවේ ඉහළින්ම නැහැ) පාංශු ඛාදනය මගින් ගොවිබිම්, තෙත්බිම්, වාසස්ථාන, ඇළ දොළ සහ සමස්ත පරිසර පද්ධතිම විනාශ කළ  හැකි අතර, පැතිරෙන රෝග ගැන සඳහන් නොකොට ආහාර සුරක්ෂිතතාව ද විනාශ වෙනවා.

    වර්ධනය වන අලෙවිකරණ අවස්ථා

    කාබනික නිෂ්පාදකයෙකු ලෙස, ඔබට ‘හරිත (හෝ කළු) යූඑස්ඩීඒ කාබනික මුද්‍රාව‘ (green (or black) USDA organic seal) වැනි විවිධ අලෙවිකරණ මෙවලම් වලින් ප්‍රයෝජන ගත හැකියි. පාරිභෝගිකයින් මෙම  මුද්‍රාව ගැන වැඩි විස්තර ඉගෙන ගන්නා අතර සාප්පු ආහාර මිලදී ගැනීමේ දී එය සොයා බලනවා.

    කාබනික ගොවීන් සිය නිෂ්පාදන අලෙවිය ගැන බියවිය යුතු නැහැ. දේශීය ගොවීන්ගේ වෙළඳපළ, සමූපකාර, ආපනශාලා, පාසල් සහ මාර්ගගතව ඇතුළුව  කාබනික නිෂ්පාදන අලෙවි කිරීම සඳහා පහසු සහ අඩු වියදම් ක්‍රම රාශියක් තිබෙනවා. පරිසරය, සත්ව ප්‍රතිකාර හා වෙනත් හේතූන් ගැන සැලකිලිමත් වන පාරිභෝගිකයින් ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා එම අපේක්ෂාවන් ද භාවිතා කළ හැකියි.

    අමතර වරප්‍රසාද

    එක්සත් ජනපද කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව සිය ගොවි සේවා ඒජන්සිය හරහා හරහා කාබනික ගොවීන්ට විවිධ මූල්‍ය වරප්‍රසාද ලබා දෙනවා. එනම් සහතික ප්‍රතිපූරණය, සංරක්ෂණ ආරක්ෂිත කලාප නිර්මාණය කිරීම සඳහා මූල්‍යාධාර සහ ස්වාභාවික විපත් හේතුවෙන් අහිමි වූ භෝග සඳහා මූල්‍ය ආධාර ලබාදීම ආදියයි.

    මේ එක්සත් ජනපදයේ කාබනික වගාකරුවන්ගේ ඇත්ත තත්ත්වය. ලංකාව තබා ඇත්තේ ආරම්භක පියවරක් පමණයි. යම්කිසි වෙනසකට ආරම්භයේ සිටම එරෙහිවීම ලංකාවේ සුලභ නොව පොදු තත්ත්වයක්. මහවැලි ව්‍යාපාරය, ආයෝජන ප්‍රවර්ධන කලාප, අධිවේගී මාර්ග, වගේම කණ්ඩලම හෝටලයටත් අපි දැවැන්ත ලෙස විරෝධය පෑවා. ඒත් අද ඒවායින් කිසිම මැසිවිල්ලක් නැතිව සමස්ත ජාතියම ප්‍රයෝජන, වාසි ලබනවා. කාබනික කෘෂිකර්මාන්තය ගැනත් අපට කීමට ඇත්තේ එයයි. මේ අවස්ථාවාදී සහ පටු දේශපාලන, ව්‍යාපාරික න්‍යාය පත්‍ර මත ක්‍රියාත්මක වන විරෝධතා නිසා ඉදිරියට ගත් පය පසුපසට නොගත යුතුයි.

    ලාබෙට කන බත් පතට වඩා නිරෝගීකම සහ පරිසරය වැදගත් බව අපි වටහා ගත යුතුයි. ධම්ම පදයේ අවධාරණය කරන ‘ආරෝග්‍යා පරමා ලාභා‘ යන්න යළි මතක් කර ගැනීම වැදගත් මේ නිසයි.

    https://www.thebalancesmb.com/organic-farming-advantages ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • කොවිඩ් වසංගතයෙන් ‘ගොඩගිය අය ගැන‘ සුපිරි හෙළිදරව්වක් !

    කොවිඩ් වසංගතයෙන් ‘ගොඩගිය අය ගැන‘ සුපිරි හෙළිදරව්වක් !

    කොවිඩ් -19 වසංගතය නිසා ලංකාවේ විශාල පිරිසකට ‘යන එන මං‘ නැති වුණත් තවත් විශාල පිරිසක් අසීමිත ධනයක් උපයා ගත බව අපි කාටවත් රහසක් නොවෙයි. ඒ නිසා කොවිඩ් ඇතැමුන්ට නම් ‘ඉල්ලමක්‘ බව නොකියා බැහැ.

    ලංකාවේ වගේම ලෝකය පුරාම කොවිඩ් වසංගතයෙන් ‘ගොඩගිය‘ ලක්ෂ ගණනක් නොව මිලියන ගණනක් සිටින බව ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය කියනවා. බී.බී.සී වාර්තාවකය අනුව ‘කොවිඩ් -19 වසංගතයෙන් ලෝකය පුරා මිලියන පහකට වැඩි පිරිසක් 2020දී කෝටිපතියන් බවට පත්ව තිබෙනවා.

    ලෝ ප්‍රකට පර්යේෂණ ආයතනයක් වන  Credit Suisse විසින් සිදුකළ පර්යේෂණයකින් තමයි මේ බව හෙළිකර ගෙන තිබෙන්නේ. එම වාර්තාව මෙසේ කියනවා ‘‘බොහෝ දුප්පතුන් දුප්පත් වූ අතර කෝටිපතියන්ගේ සංඛ්‍යාව මිලියන 5.2 කින් ඉහළ ගියා. මේ වන විට ගෝලීය වශයෙන් මිලියනපතියන් මිලියන 56.1ක් සිටිනවා‘‘

    2020 දී ලොව පුරා වැඩිහිටියන්ගෙන් 1% කට වඩා ප්‍රථම වරට කෝටිපතියන් බවට පත් වුණ බවයි  Credit Suisse වාර්තාව කියන්නේ.

    ‘‘කොටස් වෙලඳපොලවල් යථා තත්ත්වයට පත් වීම සහ නිවාස මිල ඉහළ යාම ඔවුන්ගේ ධනය ඉහළ නැංවීමට උපකාරී වුණා. වසංගතයේ ආර්ථික විපත් වලින් ධනය නිර්මාණය කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන්ව තිබෙනවා‘ ඔවුන් පැවසුවා.

    ආර්ථික විද්‍යාඥ ඇන්තනි ෂෝරොක්ස් පැවසුවේ “කොවිඩ් වසංගතය ගෝලීය වෙලඳපොලවල් කෙරෙහි තියුණු කෙටිකාලීන බලපෑමක් ඇති කළ නමුත් එය බොහෝ දුරට 2020 ජුනි මස අවසානය වන විට ආපසු හැරවූ” බවයි.

    “ගෝලීය ධනය එවැනි කැලඹීම් හමුවේ ස්ථාවරව පැවතුණා පමණක් නොව ඇත්ත වශයෙන්ම වසරේ දෙවන භාගයේදී වේගයෙන් ඉහළ ගියා” යනුවෙන් ඔහු පැවසුවා.

    කෙසේ වෙතත්, 2020 දී වැඩිහිටියන් අතර ධනයේ වෙනස්කම් පුළුල් වූ අතර ෂෝරොක්ස් මහතා පැවසුවේ නිවාස මිල ඉහළ යාම වැනි වත්කම් මිල ඉහළ යාම විශ්ලේෂණයෙන් ඉවත් කළ හොත් “ගෝලීය ගෘහස්ථ ධනය පහත වැටෙන්නට ඇති” බවයි.

    “මූල්‍ය වත්කම් අඩුවෙන් පවතින පහළ ධනවත් කණ්ඩායම්වල ධනය නිශ්චල වීම නැතහොත් බොහෝ විට පසුබෑමට ලක් වුණා,” ඔහු පැවසුවා.

    “යටින් පවතින සමහර සාධක කාලයත් සමඟ ස්වයං නිවැරදි විය හැකියි. නිදසුනක් වශයෙන්, පොලී අනුපාත යම් අවස්ථාවක දී නැවත ඉහළ යාමට පටන් ගනී. මෙය වත්කම් මිල පහත හෙළනු ඇත.”

    පසුගිය 2020දී සමස්ත ගෝලීය ධනය 7.4% කින් වර්ධනය වූ බව වාර්තාව පවසනවා.

    ඩොලර් 10,000 ත් 100,000 ත් අතර ධනයක් ඇති පුද්ගලයින්ගේ සංඛ්‍යාව 2000 දී මිලියන 507 සිට 2020 මැද භාගයේදී බිලියන 1.7 දක්වා තුන් ගුණයකින් ඉහළ ගොස් තිබෙනවා.

    මෙම වැඩිවීම “නැගී එන ආර්ථිකයන්ගේ, විශේෂයෙන් චීනයේ වර්ධනය වන සමෘද්ධිය සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල මධ්‍යම පංතියේ ව්‍යාප්තිය” පිළිබිඹු කරන බව  Credit Suisse පර්යේෂකයින් පවසනවා.

     Credit Suisse  හි ප්‍රධාන ආයෝජන නිලධාරි නැනට් හෙච්ලර්-ෆේඩ්හර්බේ මහතා මෙසේ පැවසුවා, ‘පොලී අනුපාත, පූර්ණ පරිමාණයේ ගෝලීය අර්බුදයක් සාර්ථකව වළක්වා තිබෙනවා. මහ බැංකු විසින් පොලී අනුපාත පහත හෙලීම විශාලතම බලපෑමක් ඇති කළා. කොටස් මිල සහ නිවාස මිල සමෘද්ධිමත් වීමට එය ප්‍රධාන හේතුවක්. මේවා කෙලින්ම අපගේ ගෘහස්ථ ධනය තක්සේරු කිරීමට පරිවර්තනය කරනවා.”

    එහෙත් මෙම මැදිහත්වීම් “විශාල පිරිවැයකින් පැමිණ ඇති” බව ඇය පැවසුවා.

    “දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට සාපේක්ෂව රාජ්‍ය ණය ලොව පුරා බොහෝ රටවල 20% කින් හෝ ඊට වඩා වැඩි වී තිබෙනවා‘‘

    කොටස් මිල සහ නිවාස මිල “සමෘද්ධිමත් වීමට” ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇත්තේ බැංකු විසින් පොලී අනුපාත පහත හෙලීම නිසා බවත්, එය “අපගේ ගෘහස්ථ ධනය තක්සේරු කිරීමට කෙලින්ම” පරිවර්තනය කළ බවත් හෙච්ලර්-ෆේඩ්හර්බේ මහත්මිය පැවසුවාය.

    බී.බී.සී වාර්තාවකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • Covid-19 ‘DELTA‘ ප්‍රභේදය ගැන ඔබ මේ කරුණු දැන සිටියාද ?

    Covid-19 ‘DELTA‘ ප්‍රභේදය ගැන ඔබ මේ කරුණු දැන සිටියාද ?

    කොවිඩ්-19 වසංගතයේ දෙවැනි රැල්ලලෙන් පීඩා විදිමින් සිටින ශ්‍රී ලංකාවේ මේ වන විට ‘ඩෙල්ටා‘ ප්‍රභේදය ද වාර්තා වෙමින් තිබෙනවා. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය පවසන්නේ මෙය ව්‍යාප්තිය හා ප්‍රතිඵල භයානක බවයි. ඒ තත්ත්වය තුළ ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය ගැන ඔබව නිසි පරිදි දැනුවත් කිරීමට අපි තීරණය කළා. මේ ඒ ලිපියයි.

    හිසරදය, උගුරේ අමාරුව සහ නාසයෙන් සොටු දියර ගැලීම කොරෝනාවෛරස ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය ආසාදනය වූ විට බහුලව වාර්තා වන රෝග ලක්ෂණ බව එක්සත් රාජධානි පර්යේෂකයෝ පවසති.

    එක්සත් රාජධානියේ ‘Zoe’ කොවිඩ් රෝග ලක්ෂණ අධ්‍යයනය මෙහෙයවන මහාචාර්ය ටිම් ස්පෙක්ටර් පවසන්නේ ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය වැළඳුනු තරුණ තරුණියන්ට “අධික සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවක් මෙන්” දැනිය හැකි බවය.

    ඔවුන්ට එතරම් අසනීප තත්ත්වයක් නොදැනෙන නමුත්, ඔවුන්ගෙන් රෝගය බෝ වීමෙන් අන් අය අවදානමට ලක් විය හැකිය.

    තමන්ට කොවිඩ් වැළදී ඇතැයි සිතෙන ඕනෑම අයෙකු පරීක්ෂණයක් සිදු කළ යුතුය.

    යම් පුද්ගලයෙකු අවධානය යොමු කළ යුතු සාමාන්‍ය කොවිඩ් රෝග ලක්ෂණ වන්නේ:

    • කැස්ස
    • උණ
    • ගඳ සුවඳ හෝ රසය නැතිවීම

    නමුත් මහාචාර්ය ස්පෙක්ටර් පවසන්නේ දැන් මෙම ලක්ෂණ වාර්තා වීමේ අඩුවක් දක්නට ඇති බවය. කොවිඩ් රෝග ලක්ෂණ සම්බන්ධයෙන් ඇති ජංගම දුරකථන යෙදුමකට දහස් සංඛ්‍යාත පුද්ගලයින් ඇතුළත් කළ දත්ත පදනම් කරගෙන Zoe කණ්ඩායම මෙම නිරීක්ෂණ සිදුකර ඇත.

    “මැයි මස ආරම්භයේ සිට, අපි යෙදුම් භාවිත කරන්නන් අතර වැඩියෙන් ඇති රෝග ලක්ෂණ දෙස බලා සිටියා. ඒවා පෙර ඒවාට සමාන වුණේ නැහැ,” ඔහු පැවසීය.

    Covid symptoms

    මෙම වෙනසට හේතුව ඩෙල්ටා ප්‍රභේදයේ පැතිරී යාම හා බැඳී ඇති බව පෙනේ. එය ප්‍රථම වරට වාර්තා වූයේ ඉන්දියාවෙනි. මේ වන විට එක්සත් රාජධානියේ කොවිඩ් රෝගීන්ගෙන් 90% ක්ම වාර්තා වන්නේ ඩෙල්ටා ප්‍රභේදයයි.

    මහාචාර්ය ස්පෙක්ටර් පවසන්නේ උණ රෝග ලක්ෂණය බහුලව පවතින නමුත් ගඳ සුවඳ නැතිවීම තවදුරටත් පළමු රෝග ලක්ෂණ 10 තුළ දක්නට නොලැබෙන බවය.

    ‘අමුතු’ හැඟීම

    “මෙම ප්‍රභේදය තරමක් වෙනස් ලෙස ක්‍රියා කරන බව පෙනෙනවා,” ඔහු පවසයි.

    “යම් ආකාරයක සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවක් හැදිලා වගේ කියලා කෙනෙකුට සිතෙන්න පුළුවන්. නමුත් ඔවුන් ඒත් සාදවලට පිටත්ව යනවා. එහෙම ගිහින් ඔවුන්ගෙන් තවත් පුද්ගලයන් හය දෙනෙකුටවත් මේ වෛරසය ව්‍යාප්ත වෙන්න පුළුවන්.

    “අපි හිතන්නේ මෙය බොහෝ ගැටලුවලට හේතු වන බවයි.

    “මෙහි ඇති පණිවිඩය නම්, ඔබ තරුණ නම් ඔබට කොහොමත් ඇතිවන්නේ සුළු රෝග ලක්ෂණ බවයි.

    “එය නරක සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවක් හෝ අමුතු අසනීප හැඟීමක් වගේ දැනෙන්නට පුළුවන්. එහෙම වුවහොත් නිවසේ නතර වී පරීක්ෂණයක් කරගන්න.”

    Covid symptoms

    මාංශ පේශි කැක්කුම

    ඒ හා සමානව, ඇල්ෆා නැත්නම් එක්සත් රාජධානියේ ප්‍රභේදය එරට ප්‍රමුඛ වූ විට, එංගලන්තයේ මිලියනයකට අධික පිරිසක් යොදාගෙන ලන්ඩන් ඉම්පීරියල් කොලේජ් කළ ‘ප්‍රතික්‍රියා අධ්‍යයනය’ මගින් කොවිඩ් හා සම්බන්ධ අතිරේක රෝග ලක්ෂණ රාශියක් සොයා ගෙන තිබිණි.

    වෛරසය ආසාදනය වීම නිසා ඇතිවන සාමාන්‍ය රෝග ලක්ෂණවලට අමතරව සීතල, ආහාර රුචිය නැතිවීම, හිසරදය සහ මාංශ පේශි කැක්කුම වැනි ලක්ෂණ ද බහුලව වාර්තා වී තිබිණි.

    එක්සත් රාජධානි රජයේ උපදෙස් අනුව කොවිඩ් රෝගයේ වැදගත්ම රෝග ලක්ෂණ වන්නේ:

    • අලුතෙන් වැළඳුණු දිගටම පවතින කැස්ස
    • ඉහළ ශරීර උෂ්ණත්වය
    • ගඳ සුවඳ හෝ රසය නැතිවීම හෝ වෙනස් වීම

    “කොවිඩ් -19 හා සම්බන්ධ තවත් රෝග ලක්ෂණ කීපයක් තිබේ,” ඔවුහු පවසති.

    “මෙම අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණවලට තවත් හේතුවක් තිබිය හැකි අතර ඒවා කොවිඩ් -19 පරීක්ෂණයක් වෙත යොමු වීම සඳහා තනි හේතුවක් නොවේ.

    “ඔබ ඔබේ රෝග ලක්ෂණ ගැන සැලකිලිමත් නම්, වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගන්න.”

    සම්පූර්ණ වාර්තාව ජූනි 22 බී.බී.සී සන්දේශ වෙතින් උපුටා ගන්නා ලදි.