Blog

දැන් සිංහල අධිපතිවාදයට නැගී එන පෙරදිග මකරාගේ සෙවණැල්ල යට වෙසෙමින් මානව අයිතීන් පිළිබඳ කතිකාවේ යුරෝ-ඇමරි කේන්ද්‍රීයත්වය ගැනත් ආසියාතික වටිනාකම්වල සුවිශේෂකත්වය ගැනත් බරසාර අදහස් ඉදිරිපත් කළ හැකිය.

පසුගියදා ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ අමාත්‍යංශය මියන්මාරයේ කුමන්ත්‍රණකාරීව බලය අත්පත් කර ගත් මිලිටරි ආණ්ඩුවට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පිළි ගැනීමක් ලබා දෙන ආකාරයේ ක්‍රියාවක් සිදු කළේය. ඒ, බහු-ආංශික තාක්ෂණික සහ ආර්ථික සහයෝගීතාව සඳහා වන බෙංගාල සමාරම්භකත්වයේ (BIMSTEC) 2021 වසරේ සම්මේලනයට මිලිටරි ආණ්ඩුව විසින් විදේශ අමාත්‍යවරයා ලෙස නම් කරන ලද පුද්ගලයාට නිල වශයෙන් ආරාධනා කිරීමයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්, විශ්‍රාමික අද්මිරාල් ජයන්ත කොළඹගේ හින්දු පුවත්පතට පවසා ඇත්තේ මියන්මාරය BIMSTEC එකතුවෙන් ඉවත් කොට නොමැති බැවින් ඔවුනට ආරාධනා නොකර සිටීමේ හැකියාවක් තමන්ට නොමැති බවයි.

නමුත්, ලංකාවේ විදේශ අමාත්‍යවරයා විසින් යවා ඇති ලිපිය යොමු කොට ඇත්තේ සෘජුවම මියන්මාරයේ මිලිටරි පාලනය විසින් විදේශ අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කොට තිබෙන වුන්නා මවුන් ල්වින්ගේ නමටය. මෙහිදී අඩු තරමින් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික වශයෙන් කළ හැකිව තිබූ දෙයක් නම් එම ලිපිය අදාළ පුද්ගලයා වෙත නොව අදාළ නිල තනතුර වෙත යොමු කිරීමයි. (මේ කාරණය මාධ්‍යවේදී නාලක ගුණවර්ධන විසින්ද පෙන්වා දෙනු ලැබ තිබිණ.) 

දැන් මියන්මාරයේ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික නිදහස වෙනුවෙන් අරගලයේ නිරත ක්‍රියාකාරීන්ගේ විරෝධය ලංකාණ්ඩුව වෙතද ඉලක්ක වෙමින් තිබේ. ඉදිරියේදී විරෝධතාකරුවන් මියන්මාරයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය ඉදිරිපිට රැස්වීම පවා දැන් අපේක්ෂා කළ හැකිය.

ශ්‍රී ලංකාව පැත්තෙන් මියන්මාරය සමග වන සබඳතා කළමනාකරණය කිරීමේ වගකීම පැවරී තිබෙන්නේ සිංහල-බෞද්ධ ජාතිකවාදයේ ප්‍රමුඛ දෘෂ්ටිවාදී වාහකයින් දෙදෙනෙකු වන දිනේෂ් ගුණවර්ධන සහ නලින් ද සිල්වා හටත් මිලිටරි පසුබිමක් සහිත ජයන්ත කොළඹගේ හටත් ය.

පෙරදිග රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පෙරමුණේ මෙවන් දේ සිදුවෙමින් පවතින්නේ ජිනීවාහි මානව අයිතීන් කවුන්සිලයේ ශ්‍රී ලංකාවට අදාළව නැවත ඉදිරිපත් වන යෝජනාව සාකච්ජාවට ලක් වෙමින් පැවතියදීය. 

මෙරට සුළුතර ජනවාර්ගික සහ ආගමික නායකත්වයන් ජිනීවා දෙස අපේක්ෂා සහගතව බලන විට විමල් වීරවංශ ප්‍රමුඛ බහුතරවාදී ජාතිකවාදීන් විවෘතවම චීනය දෙසට හැරේ. බටහිර අධිරාජ්‍ය විරෝධය නමැති දෘෂ්ටිවාදී පළිහේ ආවරණය ලබමින් සුළුතර ප්‍රජාවන් පීඩනයට පත් කිරීමේ සිංහල අධිපතිවාදී සූත්‍රය විමල් වීරවංශ ඔහුගේ ජවිපෙ අතීතය තුළ හොඳින් ඉගෙන ඇති බව පෙනේ.

දැන් සිංහල අධිපතිවාදයට නැගී එන පෙරදිග මකරාගේ සෙවණැල්ල යට වෙසෙමින් මානව අයිතීන් පිළිබඳ කතිකාවේ යුරෝ-ඇමරි කේන්ද්‍රීයත්වය ගැනත් ආසියාතික වටිනාකම්වල සුවිශේෂකත්වය ගැනත් බරසාර අදහස් ඉදිරිපත් කළ හැකිය. මේ වන විට සිංහල සමාජයේ අධිපති දෘෂ්ටිවාදී ධාරාවක් ලෙස මතුවෙමින් තිබෙන්නේ ‘විමල් වීරවංශලාගේ මෙම නව ප්‍රා-චීන-වාදය‘යි. දේශීය පෙරමුණේ දේවල් පෙළ ගැසෙමින් තිබෙන්නේ ඒ ආකාරයෙනි. 

වීරවංශලාගේ ප්‍රා-චීන-වාදය 

වීරවංශගේ දෘෂ්ටිවාදී කඳවුර විසින් චීනය දකිනුයේ එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ බටහිර අධිරාජ්‍යවාදී බලවතුන්ගේ වටලෑමට ලක්ව තිබෙන සාපේක්ෂව ප්‍රගතිශීලී රාජ්‍යයක් ලෙසිනි; මානව අයිතීන් පිළිබඳ කතිකාව දකිනුයේ බටහිර අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ භූ-දේශපාලනික අරමුණු වෙනුවෙන් භාවිත කෙරෙන උපකරණයක් ලෙසිනි;

සුළුතර ජනවාර්ගික සහ ආගමික ප්‍රජාවන්ගේ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ඉල්ලීම් දකිනුයේ බටහිර ආධාර ලබන රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන හරහා ක්‍රියාත්මක වන එක්සත් ජනපද-ඉන්දීය-යුරෝපීය අක්ෂයේ කුමන්ත්‍රණකාරී මැදිහත්වීමක් ලෙසිනි.

වීරවංශ කඳවුර තම ප්‍රතිවාදීන්ගෙන් අසන ජනප්‍රිය ප්‍රශ්නය වන්නේ ”එක්සත් ජනපදයේ හෝ යුරෝපයේ පාලන තන්ත්‍ර විසින් සිදු කෙරෙන බරපතල මානව අයිතීන් කඩ කිරීම් ගැන නුඹලා කියන්නේ කුමක්දැයි” යන්නයි. එය තම ප්‍රතිවාදීන් හට ඇරයුම් කරන්නේ වඩා ප්‍රගතිශීලී එක්සත් ජනපදයද නැතහොත් චීනයද යන විවාදයට සහභාගී වන ලෙසයි. 

නමුත්, ජන අරගල වාමාංශය කළ යුත්තේ වීරවංශලාගේ දෘෂ්ටිවාදී කඳවුර විසින් යෝජනා කෙරෙන “එක්සත් ජනපදය එරෙහිව චීනය” යන විවාදයට සහභාගී වීම නොවේ; ඒ වෙනුවට එම විවාදය පදනම් වන ඥාන මීමාංසාත්මක රාමුව ප්‍රශ්න කිරීමයි. කෙටියෙන් කිව හොත්, වීරවංශ ප්‍රවාදය ගොඩ නැගෙන්නේ ජාතික රාජ්‍යය නමැති පැරඩයිමය (ඥානමය රාමුව) තුළය. ඒ විසින් කිසියම් ජාතික රාජ්‍යයක් (නිදසුනක් ලෙස චීනය) වඩා ප්‍රගතිශීලී යැයි දකිනු ලබන විට සැබවින්ම පසසනු ලබන්නේ එම ජාතික රාජ්‍යයේ සංස්ථාපිත පාලනාධිකාරයයි. 

නව-ජාත්‍යන්තරවාදයක්  

මේ වෙනුවට මාක්ස්වාදී බුද්ධිමය සහ දේශපාලන සම්ප්‍රදාය තුළ ගොඩ නැගුණු ජාත්‍යන්තරවාදය පදනම් වන්නේ ලොව විවිධ ප්‍රදේශවල කම්කරු, ගොවි, ශිෂ්‍ය, බහුජන ව්‍යාපාරවල එක්සත්කම මතය. එම ජාත්‍යන්තරවාදය ජාතික රාජ්‍යයේ සීමා මායිම් අතික්‍රමණය කිරීම අරමුණු කර ගත්තකි.

මාක්ස්වාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ විශාලතම බිඳ වැටීම සිදු වූයේ පළමු ලෝක යුද්ධයේ ආරම්භයත් සමග දෙවන ජාත්‍යන්තරයේ සාමාජික පක්ෂ රැසක් තම තමන්ගේ රටවල යුද ව්‍යාපෘතීන්ට සහාය දැක්වීම හමුවේ ය. එය ජාතික රාජ්‍යය නමැති පැරඩයිමයේ වලංගුතාව තවමත් එතරම් අභියෝගයට ලක්ව නොතිබූ යුගයකි.

නමුත්, සෝවියට් දේශය තුළ ජෝසෆ් ස්ටාලින්ගේ සහ නිකොලායි බුඛාරින්ගේ “තනි රටේ සමාජවාදය” ස්ථාපිත වන තෙක්ම මාක්ස්වාදී ජාත්‍යන්තරවාදයේ පදනම ලෙස පැවතියේ ජාතික රාජ්‍යයන් අතර සබඳතා නොවේ; ලොව පුරා විමුක්ති ව්‍යාපාර අතර සබඳතා ය. කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරවාදය සෝවියට් විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ අවශ්‍යතා අනුව හැඩ ගැසෙන්නට පටන් ගත්තේ ඊනියා “තනි රටේ සමාජවාදය” දේශපාලනිකව තහවුරු වීමෙන් පසුවය. 

නමුත්, ජාතික රාජ්‍යයේ රාමුව ඉක්මවා ගොස් ගෝලීය ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සහ වාමාංශික ව්‍යාපාර අතර එක්සත්කමක් ගොඩ නැගීමේ නිෂ්ටාව ලොව පුරා වාමාංශික ව්‍යාපාර විසින් තවමත් අත් හැර දමා නොමැත. සයිමන් බොලිවාර්ගේ සහ යොසේ මාර්ටිගේ යුගයේ පටන්ම මහාද්වීපික විමුක්ති අරගල සම්ප්‍රදායක් ගොඩ නැගුණු ලතින් ඇමෙරිකානු කලාපයේ එය විශේෂයෙන් දකිත හැකි විය.

1999 දී සියැටල්හි මුළු දුන් ලෝක වෙළඳ සංවිධානයේ රැස්වීමට එරෙහි විරෝධතාවයේ සිට සමස්ත ගෝලීයකරණ-විරෝධී ව්‍යාපාරයම අපට පවසන්නේ ගෝලීය සමාජ ව්‍යාපාරවල යුගයකට අප දැන් පිවිස සිටින බවය.

ලොව පුරා යෞවන යෞවනියන් මිලියන ගණනින් එක්සත් කරන්නට සමත් වූ කාලගුණ විපර්යාසයට එරෙහි ව්‍යාපාර මේ සඳහා තවත් නිදසුනකි. කොරෝනා වයිරස් වසංගතයේ අවදානම නොතකා පසුගිය වසරේදී එක්සත් ජනපදයෙන් ඇරඹී ලොව පුරා ව්‍යාප්ත වූ වර්ගවාදයට එරෙහි සමාජ ව්‍යාපාර මගින් සංකේතවත් වූයේ සමකාලීන නව-ජාත්‍යන්තරවාදයේ නොහොත් ගෝලීය සමාජ ව්‍යාපාරවල බලපෑම් සහගතභාවය කෙබඳුද යන්නයි. 

ආසියාවේ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ජන අරගල රැල්ල

වසංගතය හමුවේ ජන අරගල දේශපාලනයේ බැසීමක් ඇති වේය යන උපකල්පනය මුළුමනින්ම බොරු කරමින් දැන් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික විරෝධතාවන්හි නව රැල්ලක් ආසියාතික කලාපය තුළ හිස ඔසවමින් තිබේ. මේ ඇතැම් ව්‍යාපාරවල මූලයන් පැහැදිලිවම වසංගතයේ යුගයෙන් බොහෝ ඈතට ගමන් කරයි. නමුත්, ඒවායෙහි වේගවත් ඉහළ නැග්ම දැන් කැපී පෙනෙන ලෙස නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.

තායිලන්තයේ රාජාණ්ඩුවට සහ මිලිටරියට එරෙහි ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ව්‍යාපාරය තවමත් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වේ. 2014 දී කුමන්ත්‍රණකාරීව බලය අත්පත් කර ගත් තායි රාජාණ්ඩු මිලිටරිය ඉන් දෙවසරකට පසුව තමන් විසින්ම සැකසූ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සඳහා ජන මත විචාරණයක් පැවැත්වීය. එය නිදහස් හා සාධාරණ මත විමසුමක් නොවේය යන්න ප්‍රජාතාන්ත්‍රික විපක්ෂයේ මතයයි.

පසුගිය වසරේදී “අනාගතය වෙත පෙරටම” යන පක්ෂය තහනම් කිරීමෙන් පසුව උත්සන්න වූ රාජ්‍ය මර්දනකාරීත්වය මගින් සිදු වූයේ ජනතා අරගලය තව දුරටත් තීව්‍ර වීමය. තායිලන්ත ජන අරගලයේ විශේෂත්වයක් වන්නේ පවතින ව්‍යවස්ථාව වෙනස් කිරීම, මිලිටරි පාලනය අවසන් කිරීම සහ අත්තනෝමතික රාජාණ්ඩුවේ බලය අහෝසි කිරීම යන මූලික ප්‍රජාතාන්ත්‍රික නිෂ්ටාවන් කරා එය ඉලක්කගතව තිබීමයි. 

අසල්වැසි මියන්මාරයේ දැන් මසකටත් වැඩි කාලයක් තිස්සේ වර්ධනය වෙමින් තිබෙන ජනතා අරගලය පැහැදිලිවම තායිලන්ත ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ක්‍රියාකාරීන් වෙත ස්වකීය සහයෝගීතාව පළ කරයි.

තායිලන්ත තරුණ ක්‍රියාකාරීන්ගේ සුප්‍රසිද්ධ ඇඟිලි තුනේ මුද්‍රාව දැන් මියන්මාරය තුළද ජනප්‍රියත්වයට පත් වෙමින් තිබේ. මියන්මාර අරගලයේ රැඩිකල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ධාරාව අවුන් සාන් සූචීව නැවත බලයට ගෙන ඒමේ සීමිත අරමුණෙන් ඔබ්බට පොදු ජන ව්‍යාපාරය ඉදිරියට තල්ලු කරන්නට ප්‍රයත්න දරමින් තිබේ.

මියන්මාරය චීන සමාගම්වල ආර්ථික ග්‍රහණයට යටත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් සේම රෝහින්ග්‍යා මුස්ලිම් වැසියන්ට එරෙහි අති මහත් හිංසනය සම්බන්ධයෙන්ද සූචීගේ පාලනය වග කිව යුතුව ඇත. එබැවින්, ආපසු 2021 පෙබරවාරි පළමු වෙනිදාට පෙර පැවති ඊනියා සාමාන්‍ය තත්ත්වය කරා යාම වෙනුවට ගැඹුරු ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පරිවර්තනයක් අවශ්‍ය වේය යන අදහස දැන් විරෝධතාකරුවන් අතර පැතිර යමින් තිබෙන බව වාර්තා වේ. 

මියන්මාර මිලිටරි පාලනය මින් පෙර චීනය මත අධික ලෙස පරායත්ත වීම වෙනස් කරන්නට ප්‍රයත්න දරා තිබුණද, දැන් එයට තම පැවැත්ම වෙනුවෙන් වඩ වඩාත් චීනය මත රඳා පවතින්නට සිදු වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාලක බල හවුලේ චීන-හිතවාදී කොටස් මියන්මාරයේ මිලිටරි පාලනය සම්බන්ධයෙන් දක්වන මෘදු ප්‍රතිචාරය ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක් වන්නේ එම පසුබිම තුළය.
බෙයිජිං පාලනය හොං කොංහි ප්‍රශ්නය පෙන්නුම් කරන්නට කැමති වන්නේ තම අභ්‍යන්තර ප්‍රශ්නයක් ලෙසටය. ලොව බොහෝ තැන්වල අධිකාරීවාදී පාලකයින් තම මර්දනකාරී ක්‍රියාකාරීත්වයන් සාධාරණීකරණය කරන්නට භාවිත කරන්නේ ජාතික ස්වාධිපත්‍ය නමැති උදෘතයයි.

නමුත්, ගෝලීය ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජ ව්‍යාපාර විසින් ගොඩ නගමින් තිබෙන නව-ජාත්‍යන්තරවාදී පරිකල්පනය තුළ දේවල් නිරූපනය වන්නේ ඊට වෙනස්වය. බෙයිජිං පාලනය විසින් සම්මත කරන ලද ජාතික ආරක්ෂක නීතිය මගින් හොං කොං වැසියන් එතෙක් කලක් භුක්ති විඳි සීමිත සමාජ නිදහස පවා ඔවුනගෙන් උදුරා ගනු ලැබේය යන්න අරගලයේ නිරත වූවන්ගේ චෝදනාවයි.

“චීන ගති ලක්ෂණ සහිත ධනවාදයේ” (capitalism with Chinese character)  සැබෑ ස්වභාවය ශින්ජියෑන් පෙදෙසේ උයිගර් මුස්ලිම්වරුන්ගේ අත්දැකීම් ඇසුරින් වටහා ගත හැකි තතු යටතේ ස්වකීය සාපේක්ෂ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික නිදහස හෝ ආරක්ෂා කර ගැනීම හොං කොංහි විරෝධතාකරුවන්ගේ අරමුණයි. 

අපගේ අසල්වැසි ඉන්දියාවේ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ජනතා අරගල ප්‍රවණතා දෙකක් අඩු තරමින් පසුගිය කාලයේදී නිරීක්ෂණය කළ හැකි විය. පළමුවැන්න සංශෝධිත පුරවැසි පණතට එරෙහි සිසු-ජන ව්‍යාපාරය වූ අතර දෙවැන්න සමකාලීන ගොවිජන අරගලයයි. පළමුවැන්න මගින් අධිකාරීවාදී හින්දූත්වවාදී පාලනයට එරෙහිව ඉන්දීය බහු-විධ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සම්ප්‍රදාය යළි මතු කරන ලද අතර, දෙවැන්න මගින් ඉහළට ඔසවමින් තිබෙන්නේ ආර්ථික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ ඉල්ලීම් ය. 

මේ අනුව ආසියාතික ලෝකයේ රාජාණ්ඩුවාදයට එරෙහිව, මිලිටරි පාලනයන්ට එරෙහිව, රාජ්‍යයේ අධිකාරීවාදී ක්‍රියා මාර්ගයන්ට එරෙහිව, අන්ත-දක්ෂිණාංශික ජාතිකවාදයට එරෙහිව සහ ප්‍රාග්ධනයට එරෙහිව විවිධ ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ජන අරගල දැන් ඉස්මතු වෙමින් පවතී. ඒවා අතර එක්සත්කමක් ගොඩ නැංවී නොතිබුණද, අඩු තරමින් ඒවා එකිනෙකා වෙත සහයෝගීතාව දැක්වීමේ සලකුණු අපට නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. මියන්මාරයේ මිලිටරි පාලනයට එරෙහි උද්ඝෝෂණයක් පසුගියදා කොළඹ මියන්මාර තානාපති කාර්යාලය ඉදිරිපිට දී පැවැත්විණ. 

රැඩිකල් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පරිකල්පනය

මෙම ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ජන අරගලයන් කෙරෙහි දක්වනු ලබන රැඩිකල්-ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ප්‍රතිචාරය පදනම් විය යුත්තේ විමුක්ති දේශපාලනයේ ගෝලීය සහයෝගීතාව සහ එක්සත්කම පිළිබඳ ස්ථාවරය මත බැව් අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. එය ජාතික-රාජ්‍යය නමැති පැරඩයිමය තුළ සිර වූවක් විය නොහැකිය.

එක් ගෝලීය ධනවාදී බලවතෙකු වෙනුවට සාපේක්ෂව ප්‍රගතිශීලී යැයි කියනු ලබන වෙනත් ගෝලීය ධනවාදී බලවතෙකු වැළඳ ගැනීමේ වීරවංශවාදී ප්‍රවේශයට සපුරාම වෙනස්ව යමින්, ගෝලීය රැඩිකල් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පරිකල්පනයක් වෙනුවෙන් ඉටු කළ යුතු බුද්ධිමය කාර්යභාරයක් වත්මන් වාමාංශයට තිබේ.

ලංකාණ්ඩුවට එරෙහිව එල්ල වන මානව අයිතීන් කඩ කිරීම් පිළිබඳ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් නව-වමේ ස්ථාවරය ගොඩ නැගිය යුත්තේද සුළුතර ප්‍රජාවන්ගේ ඉල්ලීම් අධිරාජ්‍යවාදී කුමන්ත්‍රණ ලෙස දකිනු ලබන අතිසරල ජාතික-රාජ්‍යවාදී පරිකල්පනයක් තුළ නොව විමුක්ති දේශපාලනයේ ගෝලීය සහයෝගීතාව පිළිබඳ පරිකල්පනයක් තුළය.                        

සුමිත් චාමින්ද 

වසර 20 කට අධික කාලයක සිට  යාවත්කාලින කිරීමට උත්සහ දරන ජාතික පාරිසරික පනත කාලානුරූපව කඩිනමින් සංශෝධනය  කිරීමට කටයුතු කරන ලෙස කෝප් කාරක සභාවේ සභාපති පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මාහාචාර්‍ය චරිත හේරත් මහතා පරිසර අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් විශේෂඥ වෛද්‍ය අනිල් ජාසිංහ මහතාට දැනුම් දුන්නේය.

මෙම පනතේ සංශෝධන පිළිබඳව දීර්ඝව සාකච්ජා කළද එය ප්‍රායෝගිකව මෙතෙක් ක්‍රියාත්මක නොවීම ගැටලුවක් බවත් හෙතෙම කීවේය. එමෙන්ම ඇතැම් ආයතන මෙම පනත සංශෝධනය කිරීමේ කාර්‍යයට බාධා එල්ල කරන බවත්, පවතින එම ගැටලු විසඳා ගැනීමට ක්‍රියා කරන ලෙසත් සභාපතිවරයා මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට දැනුම් දුන්නේය.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්ලාස්ටික් ආනයනය, භාවිතය සහ පසුභාවිත කළමනාකරණයට අදාළ පරිසර විගණන වාර්තාව සම්බ්න්ධයෙන් පැවැති කෝප් කාරක සභා රැස්වීමට  අමාත්‍යවරුන් වන මහින්ද අමරවීර,ආචාර්‍ය සරත් වීරසේකර, රාජ්‍ය අමාත්‍යවරුන් වන අජිත් නිවාඩ් කබ්‍රාල්, නාලක ගොඩහේවා, ජයන්ත සමරවීර,  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් වන අනුර දිසානායක, ජගත් පුෂ්පකුමාර,  ඉරාන් වික්‍රමරත්න, ප්‍රේමනාත් සී.දොලවත්ත, එස්. රාසමාණික්කම්, යන මහත්වරු ඇතුළු රාජ්‍ය නිලධාරිහු සභභාගී වූහ.

2012 වසරේ සිට 2018 වසර දක්වා මෙරටට ආනයනය කරන ලද මුළු ප්ලාස්ටික් ප්‍රමාණය කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 3353.8 ක් බව කෝප් කාරක සභාවේදී අද අනාවරණය විය. ඒ වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 184,300.9 ක් වියදම් කිරීම සම්බන්ධයෙන් කාරක සභාවේ විශේෂ අවධානයක් යොමුවිය.

ආනයනික දත්ත විශ්ලේෂණයේදී 2012 වසරේ සිට 2017 වසර දක්වා ආනයනික ප්‍රමාණය සීඝ්‍ර ලෙස වර්ධනය වී තිබෙන බවත්, 2017 වසරේදී  පෙර වර්ෂයන්ට සාපේක්ෂව ඉහළ ආනයන ප්‍රමාණයක් පවතින බවත්, ශ්‍රී ලංකාවේ අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණ ක්‍රියාවලිය විධිමත් ආකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක නොවීම හේතුවෙන් වර්තමාන ආනයන ප්‍රමාණයන් රටට නොදැරිය හැකි මට්ටමක පවතින බවත් කාරක සභාව මෙහිදී පෙන්වා දුන්නේය.

ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය එකතු කර බැහැර කිරීමේදී සහ කළමනකරණායේදී පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශය සහ පළාත් පාලන ආයතන වල දායකත්වය ලබා ගැනීම සහ ආහාර දවටන හා ආහාර අසුරන පිළිබඳ නීති හා එක්වරක් පමණක් භාවිත කර ඉවත දමන ප්ලාස්ටික් භාණ්ඩ පාලන නීති ශක්තිමත් කිරීම කඩිනමින් සිදුකළ යුතු බවද කාරක සභාවේ මතය විය.

දැනට වෙළඳ පොලෙහි පවතින ජෛව හායනයට ලක්වන ආහාර දවටන සඳහා ප්‍රමිතියක් සකසා නොමැති අතර, විකුණුම් මිලක් ද පනවා නොමැත. එහෙයින් ජෛව හායනයට ලක්වන ආහාර දවටන සඳහා ප්‍රමිතියක් හා පාලන මිලක් නියම කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය බව කාරක සභාව අවධාරණය කළේය.

ජෛව හායනයට ලක්වන අමුද්‍රව්‍ය මඟින් නිශ්පාදිත ආහාර දවටන පරිසරයට නිදහස් වීමේන් අනතුරුව එම බහු අවයවික ජලය, පස, සමුද්‍ර පරිසරය හා කසල කළමනාකරණය අංගන වෙත ලඟා වූ පසු කවර රසායනික හා ජෛව විපර්‍යාසයකට ලක් වන්නේද යන්න පර්යේෂණ අධ්‍යයනයක් මෙතෙක් සිදු කර නොමැති බැවින් පර්යේෂණ අධ්‍යයනයක් සිදු කිරීමේ අවශ්‍යතාවයද කාරක සභාව අද පෙන්වා දුන්නේය.

පොලිතීන් නිශ්පාදන අමුද්‍රව්‍ය ආනයනය අධෛර්‍ය කිරීම පරිසර හිතකාමි ආදේශන නිශ්පාදනයන් පාරිභෝගිකයන්ට ලබා දීම හා ප්‍රචලිත කිරීමට කටයුතු කරන ලෙස කාරක සභාව මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට දැන්වීය.

වැටලීම් සඳහා සිදු කරන නීතිමය කාර්‍යභාරයන් කඩිනමින් සිදු කිරීමට අවශ්‍ය ක්‍රමවේදයන් සැකසීමට පියවර ගන්නා ලෙසද කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා එම අධිකාරියට පැවසීය.

පසුභාවිත ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණ ජාතික ව්‍යාපෘතිය සම්බන්ධ ප්‍රගතිය මාසයක් ඇතුළත කෝප් කාරක සභාවට දන්වන ලෙස සභාපතිවරයා පරිසර අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට දැනුම් දුන්නේය.

අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය පිළිබඳ ජාතික ප්‍රතිපත්තිය සඳහා 2019 ඔක්තොම්බර් මස 10 වන දින අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අනුමැතිය හිමි වුවද මෙතෙක් එය ක්‍රියාත්මක නොවීම සම්බන්ධයෙන් කාරක සභාව සිය අප්‍රසාදය පළ කළේය.

ඒ සම්බන්ධයෙන් කඩිනමින් සොයා බලා අවශ්‍ය ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස කෝප් කාරක සභාවේ සභාපති පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මාහාචාර්‍ය චරිත හේරත් මහතා පරිසර අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් විශේෂඥ වෛද්‍ය අනිල් ජාසිංහ මහතාට අද දැනුම් දුන්නේය

ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපත්ෂ මහතාගේ උපදෙස් මත වැවිලි භෝග හා අපනයන ප‍්‍රවර්ධන රාජ්‍ය අමාත්‍ය ජානක වක්කුඹුර මහතා විසින් මීමුරේ සිදු කරන ලද සංචාරයකින් පසුව වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වන නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය තුළ යටි වනාන්තරය ඉවත් කර එනසාල් වගා බිම් ව්‍යාප්ත කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීමට තීරණය කර තිබේ.

ලංකාවේ සුවිශේෂී ජෛව කලාපයක් සහ මහවැලි ග‍ෙඟ් මෙන්ම මොරගහනක්ඳ හා කළු ගඟ ජලාශවල ප‍්‍රධාන ජල පෝෂක වනාන්තර පද්ධතියක් වන දුම්බර අඩවිය නැතහොත් නකල්ස් කඳුකරයේ වනාන්තර මේ ආකාරයෙන් විනාශ කිරීමට තීන්දු තීරණ ගැනීම දැවැන්ත විනාශයකට මඟ පෑදීමකි.

මීට වසර හයකට පමණ ප‍්‍රථම ද මේ ආකාරයට ම අනවසර එනසාල් වගාකරුවන් ඉවත් කිරීමේ දී ද ඊට එරෙහිව දේශපාලන බලපෑම් එල්ල විය. නකල්ස් සංරක්ෂිත වනාන්තරයේ අනවසර එනසාල් වගාකරුවන් ඉවත් කිරීම සඳහා අධිකරණයෙන් ලබා දුන් නියෝග ක‍්‍රියාත්මක කිරීමට එරෙහිව හිටපු කර්මාන්ත සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය නීතිඥ ලක්ෂ්මන් වසන්ත පෙරේරා, මාතලේ ප‍්‍රාදේශීය සභාවේ හිටපු සභාපති කපිල බණ්ඩාර හේන්දෙනිය හා හිටපු මාතලේ දිස්ත‍්‍රික් ලේකම් හෙලන් මීගස්මුල්ල යන මහත්ම මහත්මීන් කටයුතු කිරීම හේතුවෙන් දුම්බර අඩවිය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන්ට නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීමේ දී දැඩි ගැටලුකාරී තත්ත්වයන් මතු විය.

2014 අප්‍රේල් මස 25 වන දින මාතලේ දිස්ත‍්‍රික් සංවර්ධන කමිටු රැස්වීමේ දී නකල්ස් සංරක්ෂිත වනාන්තරයේ නීති විරෝධි ලෙස හා හානි කර අන්දමින් පවත්වා ගෙන යන එනසාල් වගා බිම් ඉවත් කිරීමට වන සංරක්ෂණ නිලධාරින් ගන්නා ක‍්‍රියාමාර්ග විවේචනය කරමින් එම ක‍්‍රියාවලිය නතර කිරීමට මේ පිරිස විසින් දැඩි බලපැම් එල්ල කෙරින. එපමණක් නොව මාතලේ ප‍්‍රාදේශිය සභාවේ හිටපු සභාපතිවරයා විසින් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන්ට තර්ජනය කර තිබුණේ එනසාල් වගා කරුවන්ට නකල්ස් සංරක්ෂිත වනාන්තර තුළ නීති විරෝධී ලෙස එනසාල් වගාබිම් පවත්වාගෙන යාමට ඉඩ ලබා නොදෙන්නේ නම් එම නිලධාරීන්ට දිස්ත‍්‍රික් සංවර්ධන කමිටුවට සහභාගී වීමට අවස්ථාව ලබා නොදී පහර දී පන්නා දමන බව ය. මේ තත්ත්වය නැවතත් ඇති වීමට අතිගරු ජනාධිපතිතුමන් විසින් ගන්නා ලද මෙම තීරණය හේතු වනු ඇත.

එනසාල් වගා බිම් පවත්වාගෙන යෑම සඳහා පසුගිය කාලයේ දුම්බර කඳුකරයේ බොහෝ ප‍්‍රදේශවල වනාන්තර යටි වගාව සම්පූර්ණයෙන් ම ඉවත් කර තිබේ. මේ හේතුවෙන් සිදුවන පාංශු ඛාදනය හා එසේ සේදී යන රොන්මඩ මහවැලි ගඟ ඔස්සේ ගලා ගොස් ජලාශවල තැන්පත් වීමෙන් ඇති වන විනාශය අති මහත් ය. එපමණන් නොව එනසාල් වියළීම සඳහා නකල්ස් සංරක්ෂිත වනාන්තරයේ දැවමය ශාක බහුල ව කැපීම සිදු කරයි. එම දැව යොදා ගනිමින් එනසාල් වාඩිවල එනසාල් වේලීම සිදු කෙරේ. මේ හේතුවෙන් සංරක්ෂිත වනාන්තරයේ පැවැත්මට සිදුවන බලපෑම ද ඉතා විශාල ය.

දුම්බරඅඩවියටලබාදීඇතිනීතිමයආරක්ෂාව

සමස්ත දුම්බර කඳුකරය ම ලංකාවේ දිග ම ගංඟාව වන මහවැලි ගෙඟ් ප‍්‍රධානතම ජල පෝෂක ප‍්‍රදේශය යි. මහවැලි ජල පෝෂක ප‍්‍රදේශ අතුරින් 30% ක් පමණ ආවරණය වන්නේ දුම්බර කඳුකරයෙනි. හෙක්ටයාර 21,000 ක් පමණ ප‍්‍රදේශයක් පුරා ව්‍යාප්ත ව ඇති දුම්බර කඳුකරයෙන් ලංකාවේ මුළු භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් 0.32‍% ක් පමණ ආවරණය වී ඇත. දුම්බර කඳුකරයේ වනාන්තරවලට පළමු ව ආරක්ෂාව ලබා දෙන ලද්දේ ඉංග්‍රීසින් විසිනි. ඒ 1873 දී දුම්බර කඳුකරයේ මීටර 1500 ට වඩා ඉහළ (අඩි 5000 ට වඩා ඉහළ) වළාකුළු වනාන්තර ප‍්‍රදේශ දේශගුණික රක්ෂිතයක් ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කරමිනි.

ඉන් වසර 127ක ට පසුව 2000 වසරේ දී වන සංරක්ෂණ ආඥා පනත යටතේ සංරක්ෂණ වනාන්තරයක් ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කෙරින. පසුව 2007 වසරේ දී ජාතික පාරිසරික පනත යටතේ පරිසර ආරක්ෂණ ප‍්‍රදේශයක් ලෙසත් 2008 වසරේ දී පස සංරක්ෂණ පනත යටතේ පස සංරක්ෂණ ප‍්‍රදේශයක් ලෙසත් ප‍්‍රකාශයට පත් කර ඇත. මෙවන් වූ නීතිමය ආවරණයන් ගණනාවක් දුම්බර අඩවියට ලබා දී ඇත්තේ එහි ඇති මිල කළ නොහැකි භූ විද්‍යාත්මක, ජෛව විද්‍යාත්මක හා සාම්ප‍්‍රදායික ජන උරුමයේ වටිනාකම නිසා ය. ඒ හේතුවෙන් ම 2010 වසරේ දී ලංකාවේ ඉහළ කඳුකරයට අයත් දුම්බර අඩවිය ලෝක උරුම ප‍්‍රදේශයක් ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ යුනෙස්කෝ සංවිධානය (UNESCO- United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) මඟින් ප‍්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබීය.

මධ්‍යම පළාතේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ මිණිපේ, උඩදුම්බර, පාතදුම්බර හා පන්විල යන ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස හතරේ සහ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ උකුවෙල, රත්තොට, ලග්ගල, පල්ලේගම හා විල්ගම යන ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ පහේ දුම්බර කඳුකරය ව්‍යාප්ත ව තිබේ. 2009 අංක 65 දරන පනතින් සංශෝධිත 1907 අංක 16 දරන වන සංරක්ෂණ ආඥා පනතේ 3අ(1) වැනි උප වගන්තිය යටතේ 2000 මැයි මස 05 වන දින අංක 1130/22 දරන ගැසට් නිවේදනය මඟින් දුම්බර කඳුකරයේ රජයට අයත් වනාන්තර හෙක්ටයාර 17825 ක භූමි ප‍්‍රමාණයක් ලංකාවේ ප‍්‍රථම සංරක්ෂණ වනාන්තරය ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

පනතේ 6 වන වගන්තියට අනුව සංරක්ෂණ වනාන්තරයක ගස් කපා ඉවත් කිරීම, වගා කිරීම, ඉඩම් එළි කිරීම යන සියලූ ම ක්‍රියා තහනම් වේ. එවන් වරදකට යම් පුද්ගලයකු වරදකරුවකු කරනු ලැබූ විට අවුරුදු 7 ක් දක්වා බන්ධනාගාර ගත කිරීමකට හෝ රුපියල් 20000 ත් රුපියල් ලක්ෂ දෙකත් අතර දඩයකට හෝ මේ දඩුවම් දෙකට ම ලක් කළ හැකි ය. එම දඩුවම් වලට අමතර ව සංරක්ෂිත වනාන්තරයට කරන ලද හානියට අධිකරණය විසින් නියම කරන දඩයකට යටත් කළ හැකි ය. එම වරදක් සිදු කරන පුද්ගලයකු පමණක් නොව එම වරද කිරීම සඳහා ආධාර හෝ අනුබල ලබා දෙන තැනැත්තකු ද වරදකරුවකු වන අතර එම දඩුවමට ම යටත් කළ හැකි ය.

නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය තුළ පිහිටි රජයට අයත් නොවන වනාන්තර ඉඩම් 2000 අංක 53 දරන පනතින් අවසන් වරට සංශෝධිත 1980 අංක 47 දරන ජාතික පාරිසරික පනතේ 24ඇ සහ 24ඈ වගන්ති වලට අනුව 2007 ජූලි 23 වන දින අංක 1507/9 දරන ගැසට් නිවේදනය යටතේ නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂක ප‍්‍රදේශය ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කර තිබේ. මෙම ප‍්‍රදේශය කළමනාකරණය සඳහා රාජ්‍ය හා රාජ්‍ය නොවන සංවිධානවල නියෝජිතයින්ගෙන් සැදුම්ලත් නකල්ස් පාරිසරික ආරක්ෂක ප‍්‍රදේශ කළමනාකරණ කමිටුවක් පිහිටුවා තිබේ. එම කමිටු නිර්දේශ වලින් පරිබාහිර ව කිසිදු සංවර්ධන කාර්යයක් මෙම කලාපය තුළ සිදු කළ නොහැකි ය.

ජාතික පාරිසරික පනතේ 24ඇ හා 24 ඈ වගන්තිවලට අනුව ප‍්‍රකාශයට පත් කර ඇති පාරිසරික ආරක්ෂක කලාපයක් තුළ පනතේ 24ඈ(4) උප වගන්තියට අනුව මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ මැදිහත්වීමකින් තොරව කිසිදු පුද්ගලයකු විසින් සංවර්ධන සැලැසුම් සකස් කිරීම හා ක්‍රියාත්මක කිරීම නොකළ යුතු වේ. එවන් ක්‍රියාවක යෙදෙන පුද්ගලයකු පනතේ 31 වගන්තියට අනුව මහේස්ත‍්‍රාත් අධිකරණයක් ඉදිරියේ වරදකරුවකු කරනු ලැබූ විට රුපියල් 15,000 ක් නොයික්මවන දඩයකට හෝ වසර 2 ක් දක්වා බන්දනාගාර ගත කිරීමකට හෝ මෙම දඬුවම් දෙකට ම යටත් කළ හැකි ය.

සමස්ත දුම්බර අඩවිය ආවරණය වන භූමි ප‍්‍රදේශය 1951 අංක 25 දරන පස සංරක්ෂණ පනතේ 3 වන වගන්තියට අනුව 2008 මැයි 22 වන දින අංක 1550/9 දරන ගැසට් නිවේදනය මඟින් පස සංරක්ෂණ කලාපයක් ලෙස ද ප‍්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

ජාතික පාරිසරික පනතේ 23බ වගන්තියට අනුව ප‍්‍රකාශිත 1993 ජුනි 24 දින අංක 772/22 දරන ගැසට් නිවේදනයට අනුව හෙක්ටයාර එකකට වැඩි වනාන්තර ප‍්‍රදේශයක් එළි කර වනාන්තර නොවන භාවිතාවක් සඳහා යොදා ගැනීමේ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමට ප‍්‍රථම පරිසර බලපෑම් ඇගයීම් ක්‍රියාවලියට අනුව අනුමැතිය ලබා ගත යුතු ය. එපමණක් නොව එම ගැසට් නිවේදනයේ ම දැක්වෙන ලෙස සංරක්ෂණ වනාන්තරයක් ලෙස ප‍්‍රකාශිත භූමියක මායිමේ සිට මීටර 100 ක් ඇතුළත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ප‍්‍රථමයෙන් ද පරිසර බලපෑම් ඇගයීම් ක්‍රියාවලියට අනුව අනුමැතිය ලබා ගත යුතු ය. මීට අමතර ව මෙම ගැසට් නිවේදනයට අනුව පස සංරක්ෂණ පනත යටතේ ප‍්‍රකාශයට පත් කළ යම් ප‍්‍රදේශයක් තුළ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී ද පරිසර බලපෑම් ඇගයීම් ක්‍රියාවලියට අනුව අනුමැතිය ලබා ගැනීම සිදු කළ යුතු ය.

අනුමැතියකින් තොරව නීති විරෝධීව සිදු කරන මෙම සියලූ ක්‍රියා වලට එරෙහි ව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනී‌මේ බලය මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියට ඇත. ජාතික පාරිසරික පනතේ 23අඅ උප වගන්තියට අනුව නිවැරදි පරිසර බලපෑම් තක්සේරු ක්‍රියාවලියට යටත් ව අනුමැතිය ලබා ගැනීමකින් තොර ව නීති විරෝධීව ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කරන අවස්ථාවක දී පනතේ 31 වගන්තියට අනුව මහේස්ත‍්‍රාත් අධිකරණයක් ඉදිරියේ වරදකරුවකු කරනු ලැබූ විට රුපියල් 15,000 ක් නොයික්මවන දඩයකට හෝ වසර 2 ක් දක්වා බන්දනාගාර ගත කිරීමකට හෝ මෙම දඩුවම් දෙකට ම යටත් කළ හැකි ය.

මෙවන් වූ සුවිශේෂී නීතිමය ආවරණයක් සහිත වනාන්තර පද්ධතියක් එනසාල් වගාව සඳහා ලබා දීමේ කිසිදු නීතිමය හැකියාවක් නොමැත. මේ සියලූ නීති රීති උල්ලංඝනය කරමින් නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරයේ එනසාල් වගාවට ලබා දීමෙන් නීතියේ ආධිපත්‍යය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටෙනු ඇත. එපමණක් නොව ජනතාවට නීතිය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය අහිමි වීම මෙන් ම වැරදි පූර්වාදර්ශ ලබා දීමක් ද මෙමගින් සිදු වනු ඇත. 

දුම්බරඅඩවියේසුවිශේෂීජෛවඋරුමය

දුම්බර අඩවිය ආරක්ෂා කර ගැනීමට හා එය අවභාවිතය වැළැක්වීමට පියවර ගත යුතු වන්නේ ඊට ලබා දී ඇති නීතිමය ආවරණය නිසා පමණක් ම නොවේ. එහි පවතින අමිල වටිනාකම නිසා ය. මීටර් 760 සිට මීටර් 1900 දක්වා උච්චත්ව පරාසය ඇසුරේ පිහිටි කඳුවැටිවලින් සමන්විත දුම්බර කඳුකරයේ විවිධ වූ ස්වාභාවික පරිසර පද්ධතීන් හි අධික විවිධත්වයක් දැකගත හැකි වේ. තෙත් කඳුකර වනාන්තර (වළාකුළු වනාන්තර), කුරු වනාන්තර, තෙත් උප කඳුකර වනාන්තර, අතරමැදි කලාපීය කඳුකර වනාන්තර, වියළි මිශ‍්‍ර සදාහරිත වනාන්තර, ගංඟාශ්‍රිත වනාන්තර, තෙත් පතන තෘණ බිම්, වියළි පතන තෘණ බිම්, ළඳු කැලෑ බිම් දුම්බර කඳුකරයේ ව්‍යාප්ත ව ඇත.

දුම්බර අඩවියේ විවිධ වූ පරිසර පද්ධතීන්හි ශාක විවිධත්වය පිළිබඳ ව පුළුල් අධ්‍යයනයක් මේ වන විට සිදු කර නොමැති වුව ද ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය මඟින් සිදු කැරුණු අධ්‍යයනයට අනුව කුල 141 කට අයත් සපුෂ්ප ශාක විශේෂ 1033 ක් මේ ප‍්‍රදේශයෙන් හඳුනාගෙන තිබේ. එ් අතුරින් ශාක විශේෂ 160 ක් ලංකාවට ආවේණික වේ. මේ අතර ශාක විශේෂ 225 ක් දැවමය විශේෂ වන අතර, ඉතිරිය පඳුරු හෝ පැළෑටි වෙයි. ලංකාවේ වාර්තා වී ඇති සමස්ත ශාක විශේෂ අතුරින් 27.4‍% ක් පමණ සහ, ලංකාවට ආවේණික ශාක විශේෂ අතුරින් 17.3‍% ක් පමණ දුම්බර කඳුකරයෙන් වාර්තා වීම මේ වන අඩවියේ සුවිශේෂත්වය යි. මුළු ලොවින් ම දුම්බර අඩවියට පමණක් සීමා වූ ශාක විශේෂ හයක් වෙයි. කීන විශේෂයක් වන Calophyllum cuneifolium, දඹ විශේෂ වන Syzygium congylos, Syzygium madugodensis හා Eugenia apica යන ශාක විශේෂ හතර සහ මෑතක දී සොයා ගත් Ilex knucalensis ශාකය දුම්බර අඩවියට ආවේණික ශාක වෙයි. දුම්බර අඩවියේ පිටවල පතන වැනි පතන් බිම්වල දක්නට ලැබෙන පතන් අල (Brachystelma lankana) ශාකය ද දුම්බර අඩවියට ආවේණික ශාක අතර වෙයි.

විශේෂයෙන් කඳුකර තෙත් වනාන්තර, උප කඳුකර තෙත් වනාන්තර හා ගංගාශී‍්‍රත වනාන්තරයන්හි උඩවැඩියා හා මීවන ශාක බහුල ව දැකගත හැකි වේ. දුම්බර කඳුකරයේ දැක ගත හැකි උඩවැඩියා ශාක විශේෂ අතර Adrorhizon purnuracens, Eria bicolor, Podochilus falcatus, Malaxis purpurea, Pholidota imbricata හා රාස්සන ^Vanda tesserllata& වැනි ශාක වෙයි.

මෙහි මීවන ශාක විශේෂ 42 ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර ඉන් විශේෂ 06 ක් ලංකාවට ආවේණික වෙයි. දුර්ලභ මීවන ශාක විශේෂ වන Elaphoglossum spathulatum, Botrychium daucifolium, Huperzia phyllantha හා Psilotum nudum දුම්බර අඩවියෙන් වාර්තා වේ.

දුම්බර කඳුකරයේ සත්ත්ව විවිධත්වය පිළිබඳ ව සැලැකීමේ දී පෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව කාණ්ඩ පහ පිළිබඳ ව හා අපෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව කාණ්ඩ වන සමනළයන් හා ගොඩ ගොළුබෙල්ලන් ගේ විවිධත්වය පිළිබඳ ව සැලැකිය යුතු අධ්‍යයනයන් සිදු කර තිබේ. ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය, විවිධ පර්යේෂකයන් සහ මේ ලියුම්කරු විසින් ඉහත සත්ත්ව කාණ්ඩ හත පිළිබඳ ව සිදු කළ අධ්‍යයනයන් ගේ දත්ත සම්පිණ්ඩනය කැරුණු විට මෙහි සත්ත්ව විවිධත්වය පිළිබඳ ව මනා අවබෝධයක් ලබාගත හැකි වේ.

උභයජීවීන්, උරගයන්, මත්ස්‍යයන්, පක්ෂීන්, ක්ෂීරපායින්, සමනළයන් හා ගොඩ ගොළුබෙල්ලන් යන සත්ත්ව කාණ්ඩ හතට අයත් විශේෂ 479 ක් දුම්බර කඳුකරයෙන් වාර්තා වේ. එය ලංකාවේ අභ්‍යන්තර ප‍්‍රදේශයෙන් වාර්තා වන මේ කාණ්ඩ හයට අයත් සත්ත්ව විශේෂ 1294 ප‍්‍රතිශතයක් ලෙස ගත්විට 37‍% ක් තරම් ඉතා ඉහළ අගයක් ගනී. ලංකාවේ මුළු භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් 0.32‍% ක් පමණ වන දුම්බර කඳුකරයේ මේ තරම් විශාල සත්ත්ව ප‍්‍රජාවක් ජීවත්වීම මේ ප‍්‍රදේශයේ සංරක්ෂණ අවශ්‍යතාව විධිමත් කිරීමට ප‍්‍රධාන හේතුවක් වේ.

ලංකාවේ අභ්‍යන්තර ප‍්‍රදේශයේ වාර්තා වන පෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව විශේෂ 813 අතුරින් විශේෂ 272 ක් දුම්බර අඩවියෙන් වාර්තා වී තිබේ. එය 33% ක ඉහළ ප‍්‍රතිශතයකි. ලංකාවට ආවේණික පෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව විශේෂ 310 අතුරින් විශේෂ 16 ක් ජීවත්වන්නේ දුම්බර කඳුකරයේ පමණකි. නැතහොත් ලංකාවට ආවේණික පෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව විශේෂ අතුරින් 5‍% ක් වාර්තා වන්නේ දුම්බර කඳුකරයෙනි. ලංකාවට ආවේණික පෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව විශේෂ 310 අතුරින් විශේෂ 93 ක් නකල්ස් කඳුකරයෙන් වාර්තා වන අතර එය 29‍% ක ඉතා ඉහළ ප‍්‍රතිශතයකි. දුම්බර කඳුකරයේ සුවිශේෂත්වය වන්නේ එහි වාර්තා වන ලංකාවට ආවේණික පෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව විශේෂ 93 අතුරින් විශේෂ 16 ක් නැතහොත් 18‍% ක් දුම්බර කඳුකරයට ආවේණික පෘෂ්ඨවංශීන් වීම ය.

දුම්බර කඳුකරයේ වාර්තා වන උභයජීවීන් අතුරින් විශේෂ අටක් වාර්තා වන්නේ දුම්බර කඳුකරයෙන් පමණි. ඒ විශේෂ රැකොෆොරිඩේ (Rhacophoridae) කුලයට අයත් විශේෂ හතක් සහ ඩික්රොග්ලොසිඬේ (Dicroglossidae) කුලයට අයත් එක් විශේෂයක් වශයෙන් වර්ග කළ හැකි ය. රැකොෆොරිඩේ කුලයට අයත් දුම්බර පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus fulvus)” හොෆ්මාන් ගේ පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus hoffmanni)” විශාල පාදැති පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus macropus)” මුරි ගේ පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus mooreorus)” ස්ටෙයිනර් ගේ පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus steineri)” ස්ටුවර්ට් ගේ පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus stuarti) හා හැන්කනයිගේ පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus hankeni&)සහ ඩික්රොග්ලොසිඬේ කුලයට අයත් දුම්බර ගල්පර මැඬියා (Nannophys marmorata) යන විශේෂ අට දුම්බර කඳුවැටියට ආවේණික වෙයි.

දුම්බර කඳුවැටියෙන් වාර්තා වන මත්ස්‍ය විශේෂ අතුරින් එක් විශේෂයක් දුම්බර කඳුවැටියට ආවේණික වන අතර තවත් විශේෂ දෙකක් වන ගඩයා (Labeo fisheri) හා දුම්බර පෙතියා (Systomus martenstyni) දුම්බර කඳුකරයට හා ඒ අවටින් පිහිටි මහවැලි ගෙඟ් ප‍්‍රදේශ කිහිපයකින් වාර්තා වේ. දුම්බර කඳුකරයට ම පමණක්  ආවේණික මත්ස්‍ය විශේෂය නම් මල් පෙතියා හෙවත් දන්කුඩු පෙතියා (Dawkinsia srilankensis) ය. බොහෝ විට දුම්බර පෙතියා දුම්බර කඳුකරයට ආවේණික විශේෂයක් ලෙස විස්තර කළ ද ඒ විශේෂය මහවැලි ගෙඟ් දෙකේ ඇළ දක්වා ම වාර්තා වන බව පර්යේෂණයන් ගෙන් තහවුරු වී තිබේ. මීට අමතර ව තවත් මත්ස්‍ය විශේෂ කිහිපයක් දුම්බර කඳුකරයට ආවේණික විශේෂ බවට ඉදිරියේ දී පත් විය හැකි බව එ් පිළිබඳ ව පර්යේෂණ සිදු කරන විද්වතුන් ගේ විශ්වාසය යි.

සිවුපා උරගුන් අතුරින් විශේෂ හතරක් හා සර්ප විශේෂ තුනක් දුම්බර අඩවියට ආවේණික වේ. එනම් ඇගමිඬේ (Agamidae) කුලයට අයත් කටුසු විශේෂ දෙකක් වන දුම්බර අඟ කටුස්සා හෙවත් පත‍්‍ර අඟ කටුස්සා (Ceratophora tennentii)” දුම්බර කුරු බෝදිලිමා හෙවත් දුම්බර කුරු කටුස්සා (Cophotis dumbara)” ගෙකොනිඩේ (Gekkonidae) කුලයට අයත් දුම්බර මහ කැලෑ හූනා (Cyrtodactylus soba)” සින්සිඬේ (Scincidae&)කුලයට අයත් චතුරාංගලී සර්ප හිකනලා (Chalcidoseps thwaitesi)” පාංශුවාසී සර්ප විශේෂයක් වන යුරෝපෙල්ටිඩේ (Uropeltidae&)කුලයට අයත් ඉරිවකටුල්ලා (Uropeltis phillipsi)” කොලූබ්රිඬේ (Colubridae) කුලයට අයත් භෞමික සර්පයින් වන දසිල්වාගේ මැඩිල්ලා (Aspidura desilvai) හා කළු මැඩිල්ලා (Aspidura copei) ඒ අතර වේ.

මීට අමතර ව ලංකාවට ආවේණික පක්ෂි විශේෂ 33 අතුරින් 30 ක් ම දුම්බර කඳුකරයෙන් වාර්තා වේ. දුම්බර කඳුකරයේ වාර්තා නොවන්නේ සබරගමු කඳුවැටියෙන් පමණක් වාර්තා වන ආවේණික පක්ෂි විශේෂ තුන පමණකි. ලංකාවට ආවේණික දුර්ලභ පක්ෂි විශේෂ වන මයිලගොයා (Sri Lanka Woodpigeon)” ගුරුකොණ්ඩයා (Yellow – eared Bulbul)” ලංකා අරංගයා (Sri Lanka Whistling Thrush)” ලංකා හම්බු කුරුල්ලා (Sri Lanka Warbler)” අඳුරු නිල් මැසිමාරා හෙවත් කොපි කුරුල්ලා (Dusky – blue Flycatcher)” කඳුකර මල් කුරුල්ලා (Hill White – eye)” කැහිබෙල්ලා (Sri Lanka Blue Magpie) වැනි පක්ෂීහු රැසක් දුම්බර කඳුකරයේ විවිධ පරිසර පද්ධතීන්හි ජීවත් වෙති.

දුම්බර අඩවියේ වාර්තාවන මකුළුවන් පිළිබඳ ව පුළුල් අධ්‍යයනයක් සිදු කර නොමැති වුව ද 2000 වසරේ දී S.P. Benjamin සහ R.Jocque යන විද්‍යාඥයන් විද්‍යා ලොවට හඳුන්වාදුන් Suffasia mahasumana නම් ලංකාවට ආවේණික මකුළු විශේෂය වාර්තාවන්නේ දුම්බර අඩවියෙන් පමණි.

මීට අමතර ව දුම්බර අඩවියේ පමණක් ජීවත් වන ලංකාවට ආවේණික මිරිදිය කකුළු විශේෂ හතරක් ද වේ. එනම්, Ceylonthelphusa sanguinea, Ceylonthelphusa callista, Ceylonthelphusa cavatrix හා Perbrinkia fido ය. මේ ජීවී විශේෂ සියල්ල දුම්බර අඩවියේ අද්විතීය ජෛව උරුමයේ මහා සාධකයන් වේ. මෙවන් වූ සුවිශේෂී ජෛව පද්ධතියක් නැතහොත් ලෝක උරුම වන භූමියක් සංරක්ෂණය කිරීමට පුළුල් වැඩපිළිවෙලක් ක්‍රියාත්මක කිරීම වෙනුවට එනසාල් වගා කර මුළු ලොවට ම අහිමි කිරීමට රජයකට කිසිදු අයිතියක් නැත. ඒ තුළින් සිදු වන්නේ රජයේ වැරදි තීන්දු තීරණ හේතුවෙන් ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රජාව ඉදිරියේ අප රට අපකීර්තියට පත් වීම ය. මේ තත්ත්වයට අප රට පත් කිරීමට රජයට ඉඩ දිය යුතු නැත.

සෞභාග්‍යයේදැක්මෙන්දුම්බරඅඩවියආරක්ෂානොවීම

මෙවර ජනාධිපතිවරණයේ දී ‘‘ගෝඨාභය රට හදන සෞභාග්‍යයේ දැක්ම” ප‍්‍රතිපත්ති ප‍්‍රකාශනයේ ‘‘තිරසර පරිසර ප‍්‍රතිපත්තියක්” කොටසෙහි සඳහන් වන්නේ ‘‘මිනිසාට මෙන් ම අනෙක් සත්ත්වයින්ට භූමියට ඇති අයිතිය සුරක්ෂිත කරන භාරකරුවකු ලෙස රජය කි‍්‍රයා කළ යුතු බව ය.’’ එම ප‍්‍රතිපත්ති ප‍්‍රකාශනයේ තිරසර පරිසර ප‍්‍රතිපත්තියක් ලෙස සඳහන් කොටසේ තවදුරටත් දක්වා ඇත්තේ ‘‘වර්තමානයේ සිදු වන බොහෝ මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් නිසා පරිසර පද්ධතියට සිදු වන විනාශය අති විශාල බව ය. එම නිසා අනාගත පරපුරට සුරක්ෂිත පරිසර පද්ධතියක් තුළ ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම අපහට පැවරී තිබේ” යනුවෙනි. එපමණක් නොව එම ප‍්‍රතිපත්ති ප‍්‍රකාශනයේ භූමි භාවිතා ව පිළිබඳ ව සඳහන් කර ඇත්තේ ‘‘ශ්‍රී ලංකාවේ භූමිය භාවිතා කළ යුත්තේ ජනතාවගේ යහපැවැත්ම සඳහා ය. මිනිසාට මෙන්ම අනෙක් සත්වයන්ට භූමියට ඇති අයිතිය සුරක්ෂිත කරන භාරකරුවකු ලෙස රජය ක්‍රියා කළ යුතු බව ය. එලෙසට ම තමන් වෙනුවෙන් හඬක් නැගිය නොහැකි කොට්ඨාශ, එනම් සත්වයන් හා අනාගතයේ ඉපදීමට සිටින අනාගත පරම්පරාව සඳහා භූමිය ආරක්ෂා කරන භාරකාරයන් ලෙසට රජය ක්‍රියා කළ යුතු ය” යනුවෙන් පමණක් නොව ලංකාවේ වන ආවරණය සියයට 30 දක්වා වර්ධනය කරන බව ද සඳහන් කර ඇත.

නමුත් අද වන විට මෙම ප‍්‍රතිපත්ති ප‍්‍රකාශනයේ සඳහන් සියල්ල උල්ලංඝනය කරමින් ව්‍යාපාරිකයන්ගේ අවශ්‍යතාවන් සඳහා රජය විසින් ලංකාවේ සුවිශේෂීම ජෛව කලාපය වැනසීමට තීන්දු තීරණ ගෙන තිබේ. මේ තීරණය වහාම නතර කර දුම්බර අඩවියේ පිහිටි ඉඩම් ප‍්‍රතිසංස්කරණ කොමිෂන් සභාවට අයත් සියලූ වනාන්තර සංරක්ෂණ වනාන්තරයට එක් කර නීතිමය ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කළ යුතු ය. ස්වාභාවික වනාන්තරයේ එනසාල් වගාව සිදු කිරීම වෙනුවට දුම්බර අඩවියේ පිහිටි පයිනස් හා යුකැලිප්ටස් වන වගාවල යටි ස්ථරයේ එනසාල් වගාව ව්‍යාප්ත කිරීමට ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු ය. ඊට අමතර ව පියවරෙන් පියවර පයිනස් හා යුකැලිප්ටස් වන වගාවන් ඉවත් කර ඒ වෙනුවට දේශීය ශාක ස්ථාපිත කිරීමට පියවර ගත යුතු වේ. එපමණක් නොව එනසාල් වියලීම සඳහා ස්වාභාවික වනාන්තරයේ දැවමය ශාක කපා ඉවත් කිරීම වෙනුවට පයිනස් හා යුකැලිප්ටස් දැවමය ශාක හා වෙනත් යෝග්‍ය තාක්ෂණයන් හඳුන්වා දීමට ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු ය. මෙවන් තිරසර ක්‍රියාමාර්ග වලට යොමු වීම වෙනුවට ජාවාරම්කරුවන්ගේ යෝජනා ක්‍රියාවේ යෙදවීම තුළින් රටේ ස්වාභාවික සම්පත් වැනසීමට අඛණ්ඩ ව ගනු ලබන තීන්දු තීරණ අතිගරු ජනාධිපතිතුමන් විසින් දැන්වත් නතර කිරීම කළ යුතු ව ඇත.

සජීව චාමිකර

මෙම සිදුවීම් රසකර ඉදිරිපත් කිරීමේ මාධ්‍ය කලාවක් සමග ඒවා විනෝදයට ගන්නා විශාල පිරිස් සමාජ මාධ්‍ය ජාලයන්හි විශේෂයෙන් ෆේස්බුක්හි රොක්ව ඉන්නාහ. එවැනි තිරිසන් මැදිහත්වීම් හෙළා දකිනවුන්ද ඒ අතර ඇත. එහෙත් ඔවුන්ගේ හඬ නොඇසෙන තරමට මේ සිංහල බෞද්ධ සමාජයේ තිරිසන් ගෝසාව විශාලය.

අතිශය තිරිසන්, මෘග මිනිසකු විසින් තමන් හා පෙමින් බැඳී සිටි තිස් හැවිරිදි තරුණියක් රැය දෙකක් එළිවන තෙක් නවාතැන්පලක රඳවාගෙන සිට දෙවන දින එළිවන විට ඇයව ඝාතනය කර ඇයගේ කවන්ධය නවීන ගමන් මල්ලක අඩුක්කර ගෙන කිසිදු හැඟීමක් නැතිව හංවැල්ලේ සිට මගී බසයක කොළඹ පිටකොටුවේ වේල්ල විදියට ගෙනැවිත් දමා ගිය පුවත මහත් කලබගෑනියකට හේතු විය. 

එවැනිම අමානුෂික තිරිසන් සිදුවීම් කිහිපයක් ඒ ආසන්නයේ දිනවල වාර්තා විය. යාපනයේ තරුණ මවක් 18 මසක බිළිඳු පුතාට අමානුෂික ලෙස පහරදීම, කිලිනොච්චියේ තවත් මවක් කුඩා දරු තිදෙනා සමග දිවි නසා ගැනීමට ළිඳකට පැනීම, සිය බිරිඳගේ අසභ්‍ය ඡායාරූප තම ජංගම දුරකතනයට යොමු කළේ යැයි යතුරු පැදියකින් ගිය පුද්ගලයෙකු සිය වාහනයට යටකර කපා කොටා පොලීසියට බාර වූ තරුණය සැමියෙකු ගැන නාරම්මලින් වාර්තාවීම එවැනි පුවත් විය.

මෙම සිදුවීම් රසකර ඉදිරිපත් කිරීමේ මාධ්‍ය කලාවක් සමග ඒවා විනෝදයට ගන්නා විශාල පිරිස් සමාජ මාධ්‍ය ජාලයන්හි විශේෂයෙන් ෆේස්බුක්හි රොක්ව ඉන්නාහ. එවැනි තිරිසන් මැදිහත්වීම් හෙළා දකිනවුන්ද ඒ අතර ඇත. එහෙත් ඔවුන්ගේ හඬ නොඇසෙන තරමට මේ සිංහල බෞද්ධ සමාජයේ තිරිසන් ගෝසාව විශාලය.  

තිරිසන් මිනිසුන් නොසිටි අපේ රට

මීට දසක 05 ට 06 ට පෙර, පණහේ හැටේ දසකවල එවැනි වූ තිරිසන් සමාජයක් මේ භූමියෙහි නොතිබුණි. එකල එවැනි ඝාතන වසරකට දෙකකට වරක් අසන්නට ලැබුණු ඉතා විරළ අවාසනාවන්ත සිදුවීම් විය.  

“කඩුගන්නාවේ තැපැල් බෝම්බ නඩුව” ලෙස ප්‍රසිද්ධ වූ ලංකාවේ පළමු සහ එකම “සමලිංගික ප්‍රේමය” මත සිදු කෙරුණු ඝාතනය යැයි සැළකෙන 1948 ජනවාරියේදී පාසල් සිසුවකු ඝාතනය කිරීම, 1949 හාර ලක්ෂ මංකොල්ලය හා මිනී මැරීම්, මෙරට ඉතාම දක්ෂ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකු වූ මහදේවන් සතාසිවම් ඔහුගේ බිරිඳ ඝාතනය කිරීමේ චෝදනාව මත 1951 ඔක්තෝම්බරයේදී අත්අඩංගුවට ගැනීම හා මාස 20 ක් රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරයේ සිට නිදොස්කොට නිදහස් කිරීම, ලංකාවේ නීති ක්ෂේත්‍රයම මහත් ආන්දෝලනයකට පත් කළ 1953 රංජනි කැබ් මුදලාලිගේ බිරිඳ ඝාතනය කිරීම, 1958 ඇඩ්ලින් විතාරන ඝාතනය, 1959 සැප්තැම්බරයේදී අගමැති බණ්ඩාරනායක ඝාතනය, රූප සුන්දරියක් ලෙස ප්‍රසිද්ධවූ කතරගම ප්‍රේමවතී මනම්පේරී තරුණිය 1971 කැරැල්ල සමයේ හමුදා නිලධාරියකු විසින් ඝාතනය කිරීම, පෝලීන් කෲස් නම් තරුණියක විසින් 11 හැවිරිදි ගෝඨාභය කිරිඹකන්ද නම් දරුවා 1965 දී ඝාතනය කිරීම, ඇල්ෆ්‍රඩ් ද සොයිසා සහ කලු මාමා විසින් 1966 දී කලත්තෑවේ සිදු කළ සුප්‍රසිද්ධ ත්‍රිපුද්ගල ඝාතන, 1968 දී වෛද්‍ය ඩේමන් කුලරත්න විසින් තම බිරිඳ පද්මිණි කුලරත්න ඝාතනය කිරීම, මැතිව් පීරිස් පියතුමා විසින් වසර කිහිපයක සිට සූදානම් කළ බවට ඔප්පු කෙරුණු 1979 ආරම්භයේදී සිදුවූ සිය බිරිඳ ඉයුනිස් පීරිස්ගේ සහ තම පෙම්වතියගේ ස්වාමි පුරුෂයාවූ රසල් ඉන්ග්‍රම්ගේ මරණ, නිදහසින් පසු වසර 30 ක 32 ක පමණ කාලයේ සමාජයම හෙළා දුටු ඝාතන ගණනාවක් විය. 

මේ දුසිමක් වූ අපරාධ අතර “සමලිංගික ප්‍රේමය” මත සිදු කෙරුණු ඝාතනය හැරුණු විට, විවාහය සමග වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදය මත හදා ගන්නා විවාහක ස්ත්‍රිය සඳහා ඇති අයිතිය අවසන් හේතුව ලෙස තර්ක කළ හැකි අපරාධ ඇත්තේ 06 කි.  ඒවා සමාන්‍ය සමාජයේ කම්පනයක් සමග කුතුහලයක් ඇති කළ, “අනේ අපොයි” යැයි කියැවුනු අපරාධ විය.

බසයට නැග එවැනි අවාසනාවන්ත සිදුවීම් ගැන විරිඳු ගායනා කළ ගායක ගායිකාවෝ වූහ. ඔවුන්ගේ රබානට සිල්ලර කාසියක් දැමූ බොහෝ කාන්තාවන් දෑස් කොණෙහි කඳුලක් පිස දා ගත්තාය. ඉරිදා හෝ සති පොළෙහි වගේම බසයේද කවි කොළ ගැයුනේ “මෙහෙමත් අපරාධ කරනවානෙ” යැයි කම්මුලේ අත තියා ගෙන සුසුමක් පිට කරන පාඨකයින්ට ය.  

එදා වූ සිංහල-බෞද්ධ සමාජය අපරාධ සමග විහිළු නොකළහ. එවගේම ඒ අපරාධ වර්තමානයේ මෙන් ස්ත්‍රී දූෂණ, ළමා අපචාර විශාල වශයෙන් ඉහළ ගිය ලිංගිකත්වය මුල් වූ සන්දර්භයක සිදුවුනු අපරාධද නොවුනි.  ප්‍රජාවක් ලෙස පරාර්ථකාමය හඳුනාගෙන සිටි, අනෙකුන්ගේ විපතේදී වේදනාවක් උසුලන්නට හැකි වූ මේ සදාචාර සම්පන්න සමාජයේ විශේෂයෙන් නාගරික මැදපංතිය වික්ටෝරියානු “ඒක පුද්ගල ස්ත්‍රී-පුරුෂ විවාහය” සමග දැඩි සුචරිතවාදයක් රැක ගත් සමාජයක් විය.

වික්ටෝරියානු “න්‍යෂ්ටික පවුල” යුරෝපීය සමාජයේ සම්මතය බවට පත් වන්නේ ධනේශවර ක්‍රමයෙහි මුදලට හා වත්කමට තනි අයිතියක් තිබිය හැකි යැයි බයිබලයට ලුතරන් අර්ථකනයක් ලැබුණු පසුවය. එවගේම යටත් විජිත යුගයේ මුදල හා වත්කම් එක්තැන් කෙරුණු ධනේශවර වෙළඳාමෙහි බිහිවූ මේ නාගරික සිංහල-බෞද්ධ මැදපංතියෙහි දෙන්නා දෙමහල්ලෝ අතර “ආදරය” අර්ථකතනය වූයේ විවාහක පුරුෂයාට බිරිඳගේ ශරීරයද ඇතුළුව ඒ කුඨුම්භයෙහි සියලු කාරණා සම්බන්ධ අයිතිවාසිකම් සමග ය. ඒ පුරුෂ ආධිපත්‍ය සමග පවුලේ සාමය, වගකීම් ඉටු කිරීම හා දරුවන්ගේ දියුණුව සඳහාවන අන්‍යෝන්‍ය හවුලක් ලෙසිනි.

සරළව කියන්නේ නම්, වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදය කරපින්නා ගත් නාගරික සිංහල-බෞද්ධ මැද පංතික සමාජයේ වැඩිහිටි ලිංගිකත්වය හා මෛථුන්‍ය පුරුෂ ආධිපත්‍ය සමග විවාහයට සීමා වූ සහ එහි සඟවා ගත් ගනුදෙනුවක් විය.    

වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදය තුල “පුරුෂ අයිතිය” ප්‍රශ්න නොකෙරුනු ලිංගිකත්වය ගැන කතා නොකර සාහිත්‍ය ලෝකයේ හමුවන සුන්දර “ආදරය” උත්තරීතර ආදාරයක් ලෙස නඩත්තු කර ගැනීමට 80 දසකය වන විටද නාගරික සිංහල-බෞද්ධ මැද පංතිය දැඩි වෙහෙසක් දැරූහ. සුනිල් ආරියරත්න ලියූ සහ නන්දා මාලනි ගැයූ “ප්‍රේමය නම්, රාගයෙන් තොර, සඳ එළිය සේ අචින්තයි, පාරිශුද්ධයි සුරම්‍යයයි…….” ගීතයේ ඇත්ත ප්‍රකාශනය වූයේ නාගරික සිංහල-බෞද්ධ මැද පංතික කුහක සුචරිතවාදයයි. 

එහෙත් 50 – 60 දසකවල පවා එය ඒ ආකාරයෙන්ම ග්‍රාමීය කෘෂි සමාජයේ නොරැකුණකි. නාගරික සමාජය විසින් නොදියුණු යැයි සැළකූ ග්‍රාමීය කෘෂි සමාජයේ පැරණි ඉඩම් අයිතිය හා කෘෂි නිෂ්පාදනයට ඔබින ලෙස සම්මත වූ සිංහල විවාහ සම්ප්‍රදායන් වන “එක ගෙයි කෑම සහ බින්න බැහීම” සමග වූ සරළ ලිංගික සබඳතා 60 – 70 දසක වන විටත් ප්‍රසිද්ධ පුරුද්දක් ලෙස නොවුනත් තැන තැන හමු වුනකි. ධනේෂවර වෙළඳපලෙහි බිහි වූ නගරය මෙන් පැරණි වැඩවසම් චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර ඉතිරිව තිබූ ගම වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදයට මුළුමනින් යටවී නොතිබිණ. 

එවැනි සුචරිතවාදයක් පොදු පිළිගැනුමක් සමග මේ පරාර්ථකාමී සාමකාමී සමාජයට නඩත්තු කළ හැකි වූයේ නිදහසින් පසු පළමු වසර 30 ක කාලයේ අධි තරගකාරිත්වයක් නොතිබූ රාජ්‍ය මැදිහත්වීමෙන් නියාමනය කෙරුණු ආර්ථිකයක “ජාතික සංවර්ධනය” ඉදිරිපත් කළ “සමානාත්මතාව” පිළිබඳ දේශපාලන මතය සමගින්ය. ඒ වෙනුවෙන් පොදු සේවා සැපයීමේදී සමාජ විනයක් අවශ්‍ය වූයෙන් රාජ්‍ය ආයතන හැකිතාක් කාර්යක්ෂමව පවත්වා ගැනීමද රටේ “සංවර්ධන කාර්යට” අයත් වූවකි.

ඒ යුගයේ හැම ආණ්ඩුවක්ම සංවර්ධන කාර්යෙහිදී අසාර්ථක වූවත් පොදුකම, සාමුහිකත්වය, අන්‍යෝන්‍ය ගරුත්වය සමාජ හර පද්ධතීන් සමගින් නඩත්තු කිරීමට දායක විය. ඒ වෙනුවෙන් එකල රාජ්‍ය ආයතන සමග අධ්‍යාපනය, ජන මාධ්‍ය, පන්සල, පල්ලිය, කෝවිලද සක්‍රීය දායකයින් වූහ.  

ප්‍රශ්නය වන්නේ, එදා පැවති ඒ “සදාචාර සම්පන්න සමාජයත් එහි අවුරුදු 30 ක් විසූ පරාර්ථකාමී, ගුණ යහපත් මනුස්සයාත් වෙනුවට අති දූෂිත සමාජයක් සමග තමන් හා පෙමින් බැඳී සිටි තරුණිය ඝාතනයකර ඇයගේ කවන්ධය නවීන ගමන් මල්ලක අඩුක්කර ගෙන කිසිදු හැඟීමක් නැතිව බසයකට ගොඩ විය හැකි නරුමයකු බිහි වූයේ කෙසේද?” යන්නය.    

තුරුණු විය “ලක් මව” දූෂණයවීම එදා ජීවත් වූවෝ, හතළිහේ පණහේ දසකවල ඉපිද හැදී වැඩුණු, වත්මනෙහි ඉන්නා ඉහ නිකට පැසුණු පැරණි පුරවැසියෝ තවමත් ඉල්ලන්නේ ඔවුන් දන්නා සාමකාමී, පරාර්ථකාමී ලෝකය ය. ඔවුන් හැදී වැඩුණු ඒ ලෝකය ඔවුන්ට පමණක් නොව ඔවුන්ගෙන් පසු පරම්පරාවන්ටත් අහිමිව ඇත්තේ ජයවර්ධන ජනාධිපති 80 දසකයේ සිට තහවුරු කළ සීමා මායිම් නොමැති මහ නගර කේන්ද්‍රීය විවෘත වෙළඳපල ආර්ථිකය නිසා යැයි ඔවුන්ද කතා නොවන්නකි.  

විශේෂයෙන් නාගරික මැදපංතිකයින් අද විශ්වාස කරන්නේ මේ සියලු ව්‍යසන, සියලු අපරාධ, ඛේදවාචක පුද්ගල පිරිහීමේ ප්‍රතිපලයක් යැයි කියා ය. එනිසා ඔවුන් කතා කරන්නේ ආගමට දහමට ලැදි සදාචාර සම්පන්න “හොඳ පුරවැසියන්” හැදීමට ය. ආගම දහම වාණිජකරණය වී ගිහි සමාජ පැවැත්මටද වඩා පිරිහී ඇති සැටි ගණන් හැදීමක් නැත. “හොඳ පුරවැසියන්” හැදීමට කෙරෙන කතා කසළ කන්දකින් අහුලා ගන්නා බිඳුණු පීරිසි කෝප්ප පුරුද්දා නැවත කසළ ගොඩටම විසි කරන්නට සිදුවන්නාක් වැනි කාර්යකි. 

කතාව කෙටිකර ගැනීමට මෙය අවධාරණය කළ යුතුය. ජනාධිපති ජයවර්ධන හඳුන්වා දුන් විවෘත වෙළඳපල ආර්ථික ක්‍රියාවලිය “සංවර්ධන” ක්‍රියාවලියක් නොවේ. එය සැළසුම් විරහිත මහ නගර කේන්ද්‍රීය හුදු ආර්ථික ක්‍රියාවලියක් පමණි. එවගේම එය ආවේනිකව දූෂිතය. ජාවාරම්කරුවන්ට ඔවුන්ගේ ලාභ තීන්දු කිරීමට අවශ්‍ය නිදහස් පරිසරයක් හදා දීමට ආණ්ඩු මැදිහත්වීමත් සමග ඉහළ සිට පහළට සමස්ථ සමාජයම දූෂිත සමාජයක් බවට පත් විය. හතර අත දූෂිත සමාජයක විනය, කරුණාව, දයාව, ඉවසීම සහිත සදාචාර සම්පන්න කිසිදු ගනුදෙනුවක් අහම්බෙන් මිස ඉතිරි වන්නේ නැත. ජයවර්ධනගේ විවෘත වෙළඳපල ආර්ථික මගඩිය සමගින් අවුරුදු 40 ක් අප පැමිණ ඇත්තේ එවැනි නිරර්ථක ගමනක ය. 

මුදල් හම්බ කිරීම සහ ඒ වෙනුවෙන් තරග කළ යුතු බව පමණක් ඉගෙන ගන්නා හිස් මිනිසුන් හැදෙන විවෘත වෙළඳපල ආර්ථිකයෙහි අධ්‍යාපනය හා ජනමාධ්‍යයද වාණිජකරණයකට ගොදුරු විය. තව දුරටත් අධ්‍යාපනය යනු යහපත් සමාජයක් සඳහා අනාගත පරම්පරාවක් හැදීමේ සමාජ වටිනාකම්, සදාචාරාත්මක පැවැත්ම සහ වගකීම් බාර ගැනීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමක් නොවන්නේය.

පසුගිය අවුරුදු 40 ක කාලයේ ආකල්පමය හා දැනුම අතින් දියුණු ගුරු සේවාවක් හා අධ්‍යාපනඥයින් මේ අධ්‍යාපනයෙන් බිහි කළ නොහැකි වූ බවද ඔප්පු වූවකි. මෙහි ළමුන් පුරුදු කෙරෙන්නේ තනිව මුදුනටම නගින්නටය. නිවසේදී ළමුන්ට කියන්නේ පංතියේ පළමු වැනියා විය යුතු බවය. පංතියේදී කියන්නේ විභාගයේදී වැඩිම ළකුණු ගත යුතු යැයි කියාය. අවුරුදු 13 ක පාසල් අධ්‍යාපනයෙන් ළමුන් ඉගෙන ගන්නා ප්‍රධානම පාඩම වන්නේ අනෙකුන්ට කුමක් වූවත් තමන් ජය ගත යුතු බවය. අනතුරුව සමාජයට එන්නේ එවැනි ආත්මාර්ථකාමී පරම්පරාවන් ය. 
දූෂණය වූ සමාජයේ “සුචරිතවාදය”

මේ කතාව තව දුරටත් සම්පිණ්ඩනය කළහොත් නිදහසින් පසුවද අවුරුදු 30 ක් පැවති දයාව,  අනුකම්පාව සමග පරාර්ථය අගය කළ සාමකාමී මනුස්ස සමාජය, මනුස්සකමක් නොදන්නා, තිරිසන් සමාජයක් බවට පරිවර්තනය වන්නේ පුද්ගලයින් හිතුමතේ වල් වැදුනු නිසා නොවේ. අති දූෂිත, ජාවාරම්කාර විවෘත වෙළඳපල ආර්ථිකයකට සදාචාර සම්පන්න සමාජයක් අවශ්‍ය නොවන හෙයිනි. එවැනි විවෘත වෙළඳපල ආර්ථිකයකයට වැදගත් ශිෂ්ට සමාජයක් පවත්වා ගත නොහැක. නිදහසින් පසු අවුරුදු 30 ක් පැවති සාමකාමී මනුස්ස සමාජය, විවෘත වෙළඳපල ආර්ථිකයෙහි දූෂණය කෙරෙන්නේ එයට ගැලපෙන දූෂිත සමාජයක් හදා ගැනීම වෙනුවෙනි.

මේ අරාජික දූෂිත ආර්ථිකයෙහි තවමත් වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදය හා න්‍යෂ්ටික පවුල පවත්වා ගැනීම, සිංහල-බෞද්ධ සංස්කෘතිය නඩත්තු කිරීම තුල ඉතිරිව තිබෙන්නකි. එය පහසු කාර්යක් නොවේ. දෛනික ජීවිතය නඩත්තු කර ගැනීම වෙනුවෙන් මුළු කාලයම වැය කරන තරගකාරී පාරිභෝගික සමාජයේ ආතතිය මුදා හරින්නට බොහෝ විට විවේක කාලයක් සහ අමතර මුදලක් බහුතරයකට සොයා ගත නොහැකි හෙයිනි. 

වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදය අපට ලබා දුන් බටහිර සමාජය ඔවුන්ගේ න්‍යෂ්ටික පවුල සමග වූ සුචරිතවාදය ගෝලීය වෙළඳපල ආර්ථිකයෙහි අත හැර ඇත. ඔවුන් නෛතික විවාහයට සීමා කරගෙන තිබුණු ලිංගිකත්වය, “ආදරය” සමග සරළ යුග සම්බන්ධයකට පෙරළා ගැනීමේ උත්සාහයක ඉන්නාහ. සුනිල්-නන්දා දෙපළ මගින් අපගේ නාගරික මැදපංතිය සිහින මැවූ රාගයෙන් තොර “අචින්ත, පාරිශුද්ධ හා සුරම්‍ය ප්‍රේමය” විවෘත වෙළඳපල ආර්ථිකයෙහි මොහොතකට සීමාවන රළු, කායික ලිංගිකත්වයකට මාරුවී ඇත. එයද ආතතියෙන් පිරි තරගකාරී පාරිභෝගික සමාජයේ ශාරීරික ඉල්ලුමට අවශ්‍යවන පරිදිය. එබැවින් මේ දූෂිත පිරිහුණු සමාජයේ “ආදරය” සමග මුසපත් වන ලිංගිකත්වයක් ගැන දන්නාවුන් සහ එවැනි රසාස්වාදයක් සොයන්නන් අතිශය අල්පය.  

වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදය සමගින් නොතිබුණු “ආදරය” හා “ලිංගිකත්වය” එක්වූ වින්දනය, අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධයක බුද්ධිමය රසයක් හා වෙළුනකි. එයට සීමා හා කොන්දේසි නැතැයි “නූතන ස්ත්‍රීවාදයේ මව” යැයි පුදනු ලබන දාර්ශනිකයෙකු හා දේශපාලන ක්‍රියාකාරිනියක වූ ප්‍රංශ ලේඛිකා සිමොන් ද බුවා වරක කියා තිබිණ. ඇය ජීවත් වූයේද “ආදරය” හා “ලිංගිකත්වය” එක්වූ එවැනි සම්බන්ධකම් සමගින්ය. ඒ අතර අවුරුදු 51 ක් ඇය පවත්වා ගෙන ගිය ඇයගේ “ස්ථිර සම්බන්ධතාව” ගැන ලියැවුනු වාක්‍ය කිහිපයක් පහතින් උපුටා තබමි.

“ෂොන්-පෝල් සාත්‍ර සහ සිමොන් ද බුවා අතර වූ නොබිඳුණු, පලුදු නොවුනු සම්බන්ධතාව ……ජෑස් සමාජ, අවන් හල් සහ ලියන මේස, දේශන හා වීදි විරෝධතා අතර ගෙවා දැමූ අපූරු තේජාන්විත ප්‍රේමයක් විය. කිසි අයුරකින් ලිහා දැමිය නොහැකි වූ අදහස් හා මතවාද සමගින් පැවති ඔවුන්ගේ ජීවන බැඳීම නෛතික විවාහයක් නොවුනකි. ඒ සබඳතාවෙහි වෙනත් විවෘත පුද්ගල ඇසුරු කිරීම් සඳහාද ඔවුහු ඉඩ තබා ගත්හ. පැවති සමාජ සම්මතයට වෙනස් වූ මේ පෙරළිකාර නව ගමන එකල විස්මිත සබඳතාවක් විය.” (2005 ජුනි 10 වන දින “ද ගාඩියන්” හි “සිමොන් ද බුවාගේ විවෘත විවාහය ඇයට සතුටක් වීද?” යන ලිසා අපින්‍යානෙසි ලියූ ලපියෙනි)

අපට අද එසේ නොවන කවන්ධ සම්බන්ධකම් ගැන කතා කරන්නට සිදු වන්නේ වසර 40 ක් පුරා මේ විවෘත වෙළඳපල ආර්ථිකය විසින් සාමකාමී මනුස්ස සමාජය වෙනුවට හිස් පාරිභෝගිකයින් හැදූ වෙළඳපලක, වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදයද බරපතල ප්‍රශ්න කිරීමකට ලක් කෙරෙන හෙයිනි.

පරාර්ථකාමී මනුස්ස ගනුදෙනු සඳහා ඉඩ නොතබන මෙහි සිය ලිංගික ආසාවන් මුදා හැර ගැනීමට වික්ටෝරියානු සුචරිතවාදයේ සීමා මායිම් නොතකන පුද්ගලයින්ද බිහි වන හෙයිනි. වැඩපළෙහි කාර්යාලයෙහි හා රාජ්‍ය අධිකාරයේ සිය තනතුර, නිලය, දේශපාලන හා මුදල් බලය කුරිරු ලෙස යොදා ගන්නා එවැනි පුද්ගලයින් සිටීම හා ඔවුන්ගේ හිංසනයට, බලහත්කාරයන්ට ගොදුරුවන බොහෝ තරුණියන් නිහඩව සිටීමද මේ අරාජික විවෘත වෙළඳපල පසුබිමෙහි ව්‍යතිරේඛයක් නොවන්නකි.

පුරුෂාධිපත්‍ය සමග අතරමග ලිංගික සුවය සඳහා නිලය, දේශපාලනය, මුදල බලයක් ලෙස යොදා ගන්නා මේ පසුබිමෙහි නැති “ආදරයක්” සොයා ගිය කුරුවිට තෙප්පනාවේ දිලිනි යසෝදරා එක් අවාසනාවන්තියක් පමණි. සුචරිතවාදයක කොටු නොවන සැබෑ “ආදර” සබඳතාවන් ගැන සිතන්නටවත් ඉඩක් නොතබන මේ අති දූෂිත විවෘත වෙළඳපල ආර්ථිකයෙහි පිරිහීම විසින් ඇයව තනි නොකරනු ඇත. 

එබැවින් එවැනි සියලු අපරාධ වළකා ලීමට අනාගතය සඳහා සදාචාර සම්පන්න විසඳුම් සෙවිය හැක්කේ නැවත පරාර්ථකාමී සමාජයක් දිනා ගැනීමට මේ අසීමාන්තික විවෘත වෙළඳපල අතහැර වෙනත් සමාජ ආර්ථික සංවර්ධනයක් ගැන කතා කිරීමෙන් පමණි. තෙප්පනාවේ දිලිනි යසෝදරාගේ අවාසනාවන්ත ඉරණම සතු ඉල්ලීම නිසැක වශයෙන් එය විය යුතුය.       

කුසල් පෙරේරා

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ධජය ඇතුළත් කර නිෂ්පාදනය කරන ලද, “Sri Lanka Flag Non-Slip Doormat” ලෙසින් අන්තර්ජාලය මගින් මිලදී ගැනීමට ඇති පාපිස්නයකට අදාළ වෙළෙඳ දැන්වීමක් සම්බන්ධයෙන් සමාජ මාධ්‍යයන්හි වාර්තා පළ වෙමින් තිබේ. මේ ආශ්‍රිතව සාමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ පුළුල් සංවාදයක් ගොඩ නැගී ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ධජය මුද්‍රිත පාපිස්නයක් පිළිබඳ දැන්වීම් මෙසේ පළවී තිබුණේ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පාරිභෝගික භාණ්ඩ අලෙවිකරන ලොව ප්‍රමුඛ පෙළේ වෙබ් අඩවියක් වන ‘ඇමසොන්’ හි ය. “ශ්‍රී ලංකා ධජය ලිස්සා නොයන දොරකඩ / පිළිගැනීමේ පාපිස්ස / පලස” ලෙස නම් කර ඇති මෙම පාපිස්නය ඇමරිකානු ඩොලර් 12 කට නැතහොත් ශ්‍රී ලංකා මුදලින් රුපියල් දෙදහස් පන්සියයක් පමණ මිලකට අලෙවිය සඳහා පළ කර තිබිණි.

චීන නිෂ්පාදකයෙකු වන ෂෙන්හොං ලින් මෙය නිෂප්දනය කර ඇමේසොන් හි විකිණීමට ඉදිරිපත් කර ඇත.

මේ සම්බන්ධයෙන් සමාජ ජාල ඔස්සේ බොහෝ දෙනා අදහස් පළකරන්නට පටන් ගත් අතර ඉන් ඇතැමෙකු ගේ විග්‍රහය ඔස්සේ පෙන්නුම් කෙරුණේ, චීනය හා ශ්‍රී ලංකාව අතර මෑත කාලයේ ගොඩ නැගෙමින් පවතින නව මානයක සම්බන්ධතාව කෙරෙහි සමාජයේ ඇතැම් කොටස් අතර පවතින නොකැමැත්ත ය.

ෆේස්බුක් හි පළවූ එවැනි එක් පෝස්ටුවක සඳහන් වූයේ “මේ තමයි චීනය ශ්‍රී ලංකාව පිළිබඳ සිතන ආකාරය. අපි ඔවුන්ට යටත් විජිතයක් පමණයි” යනුවෙනි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ධජය මුද්‍රිත පාපිස්න පමණක් නොව සෙරෙප්පු හා යට ඇඟලුම් ද අන්තර්ජාලයේ අලෙවියට ඇති බව ඇතැම්හු පෙන්වා දෙති.

මෙම සංවාදයට එක්වූ ඇතැමුන්, ජාතික ධජය පාපිස්නයකට යෙදීම එතරම් කලබල විය යුතු දෙයක් නොවන බවක් ද පෙන්වා දීමට උත්සාහ දරන අයුරු පෙනෙන්නට විය.

කෙසේවෙතත්, රටේ දැනට උද්ගතව ඇති වෙනත් අර්බුද කෙරෙහි ඇති අවධානය යටපත් කිරීම සඳහා මෙම මාතෘකාව යොදාගැනීමට ඇති ඉඩ කඩ සම්බන්ධයෙන් ද ඇතැම් සමාජ මාධ්‍ය පරිශීලකන් සිය අවධානය යොමු කර ඇති බව දක්නට ලැබේ. පහත දැක්වෙන ෆේස්බුක් පළකිරීම් ඊට උදාහරණ කිහිපයකි.

මේ අතර ශ්‍රී ලකාවේ විදේශ අමාත්‍යාංශය පැවසුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ධජය පාපිස්නයක් ලෙසින් දැක්වෙන වෙළෙඳ දැන්වීම සම්බන්ධයෙන්, චීනයේ අදාළ නිෂ්පාදකවරයා සම්බන්ධ කර ගන්නා ලෙස, විදේශ ලේකම් අද්මිරාල් මහාචාර්ය ජයනාත් කොළඹගේ බෙයිජිං හි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය වෙත දැනුම් දී ඇති බවය.

ඒ අතර කොළඹ පිහිටි චීන තානාපති කාර්යාලයේ අවධානයද යොමු කර ඇතැයි කී විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය, “ඇමසෝන් වෙළෙඳ ප්‍රචාරණ වෙබ් අඩවිය සමග මෙම කාරණය පිළිබඳ පසු විපරමක් සිදු කරන ලෙසට වොෂිංටන් ඩී.සී. හි පිහිටි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලයට ද උපදෙස් දී තිබේ.” යනුවෙන් පැවසීය.

මේ අතර මාධ්‍ය අමතමින් අමාත්‍ය වාසුදේව නානායක්කාර සඳහන් කළේ “මෙය හිතා මතා අපේ රටේ ජාතික කොඩියට අවමන් කිරීමට හිතාමතා කරන ලද වැඩ පිළිවෙලක්ද කියලා හොයා බලන්නට ඕන. එසේ හොයා බලා ඒ නිෂ්පාදකයින්ට විරුද්ධව ක්‍රියා කරන්න ඕන. හිතාමතා හෝ වේවා හිතාමතා නොවේ හෝ වේවා ජාතික කොඩියක් පාපිස්සට දැම්මා.” යනුවෙනි.

ප්‍රතිචාරය

මතුවී ඇති තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් නිවේදනයක් නිකුත් කළ කොළඹ පිහිටි චීන තානාපති කාර්යාලය කියා සිටියේ ජාතික ධජය හැමවිටම පූර්ණ ගෞරවයට ලක්විය යුතු, රටක සංකේතය යන්න සිය අඛණ්ඩ ස්ථාවරය වන බවය. ඇමසොන් වෙබ් අඩවියේ පළවී ඇති ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ධජය සම්බන්ධ නුසුදුසු වෙළෙඳ දැන්වීමට අදාළව මතුවී ඇති සැලකිල්ල පිළිබඳ තමන් දැනුවත් බව පවසන තානාපති කාර්යාලය, විමර්ශනය හා අවශ්‍ය පියවර සඳහා අදාළ චීන බලධාරීන් වෙත එය යොමු කර ඇති බව ද කියා සිටී.

Text by bbc