Author: Editor

ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිගත විවාහ වයස් සීමාව අවුරුදු 18 වන අතර අවුරුදු 16 ඉක්මවූ පසු තරුණියකට හෝ තරුණයෙකුට රිසි අයෙකු සමග ලිංගිකව එක්වීමට නීතියෙන් බාධාවක් නොමැත. නමුත් එසේ ගැබ් ගන්නා වයස අවුරුදු 16 ඉක්මවූ තරුණියකට අවුරුදු 18 වන තෙක් විවාහ විය නොහැක.

යෞවන වියට පා තබන දියණියක හෝ පුතෙකු සිටින දෙමව්පියන්ගෙන් අති බහුතරය සිය දරුවන් ප්‍රේම සබඳතා කෙරෙහි යොමුවන්නේ ද යන්න සම්බන්ධයෙන් දැඩි අවධානයකින් පසුවෙති.

විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු කලාපීය රටවල නව යෞවනයේ පසුවන දියණියක් ප්‍රේම සම්බන්ධයක් ඇති කර ගැනීම සැලකෙන්නේ සමාජයීය අපවාදයකට ලක් වන්නක් ලෙසය.

වයස අවුරුදු 16 ඉක්මවූ නව යෞවන වියේ පසුවන පෙම්වතුන් සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය ද බොහෝ විට අනුගමනය කරන්නේ දැඩි ප්‍රතිපත්තියකි.

ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයක පෙම් කළ “වරදට” ඉහත කී වයස් සීමාවේ පසුවන පෙම්වතුන් “රංචු පිටින්” අත්අඩංගුවට පත්වන අවස්ථා ද ඇතැම්විට වාර්තා වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිගත විවාහ වයස් සීමාව අවුරුදු 18 වන අතර අවුරුදු 16 ඉක්මවූ පසු තරුණියකට හෝ තරුණයෙකුට රිසි අයෙකු සමග ලිංගිකව එක්වීමට නීතියෙන් බාධාවක් නොමැත.

නමුත් එසේ ගැබ් ගන්නා වයස අවුරුදු 16 ඉක්මවූ තරුණියකට අවුරුදු 18 වන තෙක් විවාහ විය නොහැක.

එවැනි අවස්ථාවකට මුහුණ දුන් තරුණියකට සමාජයීය වශයෙන් සහ මානසික වශයෙන් මුහුණ දීමට සිදුවන පීඩා අපමණය. ඇතැම් විට එය ජීවිත හානි කර ගැනීමෙන් පවා කෙලවර විය හැකිය.

ඉහත කී ආකාරයේ සමාජයීය ගැටලු ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා පොලිසිය කළ යුත්තේ යෞවන වියේ පසුවන පෙම්වතුන් අත්අඩංගුවට ගැනීම නොව ඉහත කී නීතිමය පසුබිම පිළිබඳ තරුණ පරපුර දැනුවත් කිරීම බව කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නීති පීඨයේ කථිකාචාරිනී ධනුෂිකා අබේරත්න පවසයි.

“නීතිය යටතේ එය වරදක් වෙන්නේ දෙදෙනෙක් ‘අශෝභන ආකාරයෙන්’ ඒ ස්ථානයේ හැසිරෙනවා නම් පමණයි. නමුත් එතනත් ප්‍රශ්නයක් තිබෙනවා ‘අශෝභන’ කියන්නේ මොකක්ද කියන නිර්වචනය සම්බන්ධයෙන්,” යනුවෙන් ඇය කියා සිටියාය.

පෙම්වතුන්ට එළිමහනේ අදහස් හුවමාරු කරගැනීමට ඇති නිදහස “අහුරා දැමීමේ ප්‍රතිඵලය කාමරයකින් අවසන් විය හැකි” බැවින් පවතින නීතිමය තත්ත්වය සහ ඉන් ඇතිවිය හැකි බලපෑම පිළිබඳ දැනුවත් කිරීම තරුණ පරපුරේ ඉදිරි ගමනට අතිශය වැදගත්වනු ඇති බව ඇය පෙන්වා දෙයි.

“පවුලේ අය මේ ගැන දරුවන් එක්ක කතා කළ යුතුයි. පොලිසිය, පාසල සහ සමාජ සේවකයන් අතින් මේ දැනුවත් වීමයි සිදු විය යුත්තේ.”

එසේ දැනුවත් නොකරන අවස්ථාවක යෞවන වියේ පසුවන තරුණ තරුණියන්ට ඉහත කී ආකාරයේ සමාජීය සහ මානසික ගැටලුවලට මුහුණ දීමට සිදුවන බවත් කථිකාචාරිනී ධනුෂිකා අබේරත්න කියා සිටියාය.

“මොකද ලංකාවේ ලිංගික අධ්‍යාපනය කියන වචනය ඇහුන ගමන් ඒක දකින්නේ ලිංගික අපරාධයක් විදිහට.

“ලිංගික කැමැත්ත දෙන වයස අවුරුදු දාසය වශයෙන් දක්වලා තියෙන්නෙ ඒ වයසෙදි ලිංගිකව මුහුකුරා (sexual maturity) ගොස් තිබෙනවා කියන පිළිගැනීම නිසා. ඊට වැඩි වයස් සීමාවක් පැනවීමෙන් එය නිරර්ථක නීතියක් විය හැකියි. නමුත් ලංකාවේ පවතින විශම සමාජ ආර්ථික තත්ත්වයත් එක්ක මේ වයසෙ සෑම දරුවෙකුටම එවැනි තීරණයක් ගන්න දැනීමක් තිබේද යන්න ප්‍රශ්නයක්. මොකද දරුවන්ට ප්‍රමාණවත් නෛතික හෝ ලිංගික අධ්‍යාපනයක් නොලැබෙන නිසා.

“අවුරුදු 16 පස්සේ ලිංගිකව එක්වෙලා 18 වන තුරු විවාහ වීමට නොහැකි බැවින් ගැහැණු ළමුන් විශාල පිරිසක් ගැටලුවලට මුහුණ දෙනවා. මොකද දෙන්නෙක් ලිංගිකව එක්වුවත් ඇය නීත්‍යනුකූලව බිරිඳ වශයෙන් පිළිගැනෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා බිරිඳකට නීතියෙන් හිමි වෙන අයිතිවාසිකම් ලැබෙන්නෙත් නැහැ. ඒ වගේම සුජාතභාවය කියන කාරණයත් එක්ක, ලැබෙන දරුවටත් විවිධ ගැටලුවලට මුහුණ දෙන්න වෙන්න පුලුවන්.

“මේ නිසයි දැනුවත් කිරීම අවශ්‍ය.

මේ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට අනුබද්ධ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවී අධ්‍යයන කේන්ද්‍රයේ අධ්‍යක්ෂිකා සහ අපරාධ විද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය අනූෂා එදිරිසිංහ කියා සිටියේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ අවුරුදු 16 ට වැඩි (ලිංගික කැමැත්ත දිය හැකි) නමුත් අවුරුදු 18 ට අඩු (විවාහ විය නොහැකි) වයස් සීමාවේ පසුවන ළමා මව්වරුන්ගේ සංඛ්‍යාව සමාජීය ගැටලුවක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවය.

“අවුරුදු 16 යි 18 යි අතර දරුවෝ ප්‍රෙග්නන්ට් වෙනවා. උපදින දරුවට තාත්තා නැති වෙනවා. මොක ද ඒ ළමයා බාලවයසක නම් ඔහුට පරිවාසෙට යන්න වෙනවා. මේ අය පොලිසිය ඉදිරියේ පොරොන්දු වෙනවා අනාගතයේ කසාද බඳිනවා කියලා. හැබැයි අනාගතයේදී ඒ තරුණයා හොයා ගන්න බැරි වෙනවා. උපදින දරුවට තාත්තා කෙනෙක් නැති වෙනවා,” ආචාර්ය අනූෂා එදිරිසිංහ විස්තර කළාය.

“එක්කෝ ලිංගික කැමැත්ත දෙන වයස අවුරුදු 18 කරන්න ඕනි. එහෙම නැතිනම් විවාහ වෙන වයස අවුරුදු 16 කළ යුතුයි,”

ඉහත කී වයස් සීමාවන් සම්බන්ධ නීතිය වෙනස් විය යුතුවා සේ ම ශ්‍රී ලංකාවේ ලිංගිකත්වය සහ ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය පිළිබඳ විවෘතව කතා කළ යුතු බවත් අපරාධ විද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය අනූෂා එදිරිසිංහ පෙන්වා දුන්නාය.

බී.බී.සී සන්දේශය වාර්තාවකි – අන්තර්ගතයට හානියක් නොවන ලෙස ශීර්ෂපාඨය සංශෝධනය කර ඇත. – ප්‍රධාන සංස්කාරක

“ඔයා එක දවසක් මාත් එක්ක එන්න මම ඊට පස්සේ ඔයාව නිර්දේශ කරලා ලියුම දෙන්නම්. මට ඔයාව දැක්කාම මාර ආසාවක් දැනෙනවා.”

“රස්සාව ඕනේ නම් මාත් එක්ක සෙක්ස් කරන්නම වෙනවා. හස්බන්ඩ් දැනගන්න ඕනේ නැහැ.”

“ඔයා මගේ මුල්ම ගර්ල් ෆ්‍රෙන්ඩ් වගේ. මට ඔයාට උසස්වීමක් දෙන්න පුළුවන් මාත් එක්ක දවසක් ගත කරන්න එන්න පුළුවන් නම්.”

මේ සියල්ල විවිධ ආයතනවල රැකියාවේ යෙදෙන, රැකියා අපේක්ෂිත සහ විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන කාන්තාවන්ට ‘ඉහළ පුටුවල’ සිටින සමහර පුද්ගලයන්ගෙන් ලැබුණු කෙටි පණිවිඩ කීපයකි.

උසස් අධ්‍යාපනය හෝ රැකියාවක් සඳහා නිර්දේශ කර ලිපියක් ලබා ගැනීමේ සිට ආයතනයක් තුළ උසස් වීමක්, වැටුප් වැඩි වීමක් දක්වා ලිංගික අල්ලස් ලබා දීමට විවිධ ප්‍රධානීන්ගෙන් එල්ල වන බලපෑම් සම්බන්ධයෙන් කාන්තාවන් කීපදෙනෙකු සිය අත්දැකීම් බීබීසී සිංහල සේවයට හෙළි කළහ.

‘තදින් වැටුණු හුස්ම සහ කාමුක ඇස්..’

අප ඇය දුල්මිණී ලෙසින් හඳුන්වමු. ඉහළ අධ්‍යාපනයක් ලැබූ දුල්මිණි කොළඹ පිහිටි කාර්යාලයක රැකියාවකට බැඳුණේ ආධුනික පුහුණුවීම් සඳහාය. සය මසක පුහුණු කාලය අවසන් වූ පසු එම රැකියාව ස්ථීර කරගැනීම පිණිස ඇයට කාර්යාල ප්‍රධානියාගෙන් නිර්දේශ ලිපියක් අවශ්‍යය.

“පුහුණු කාලය ඉවර වෙන්න ලං වෙනකොට ලියුම ගැන ඔෆිස් එකේ මගේ බොස්ට මතක් කළා. ඒක වෙලාවට දෙන්නම් කියලා ඒ මොහොතේ කිව්වා. හැබැයි දවස් දෙකකට පස්සේ මට එක දිගට වැඩ වගයක් දීලා රෑ වෙනකම් ඔෆිස් එකේ තියාගත්තා.

“ගැහැණු සම්බන්ධයෙන් සර්ගේ ක්‍රියාකලාපය ගැන නම් මට සෑහෙන දේවල් ඇහිලා තිබුණා. ඒත් මට ඒ වෙනකම් කිසි ප්‍රශ්නයක් වුණේ නැහැ. එදා`රෑ ඔෆිස් එකේ හැමෝම යනකම් මට වැඩේ ඉවර කරගන්න බැරි වුණා. ඒක ඉවර කරන්න මට බල කරපු නිසා මැදදී දාලා යන්න බැරි වුණා.

“ඔක්කොම යනකම් ඉඳලා සර් මට කතා කළා. වැඩ ඉවර වෙලා ඔෆිස් පාටියකට යන්න තියෙනවා කියලා ගෙදරට කියන්න, අද රෑ එයා එක්ක ගත කරන්න කියලා සර් කිව්වා. එහෙම කළොත් මගේ ලියුම හොඳටම ලියලා දෙන්නම් කිව්වා.

“මම දුප්පත් පවුලක කොළඹින් පිට ජීවත් වුණ කෙනෙක්. මට මේ වගේ තැනක ස්ථීර රස්සාවක් ලේසියෙන් ගන්න බැහැ. සර් හැදුවේ ඒකෙන් අයුතු ප්‍රයෝජන ගන්න. මම එවෙලේම ඔෆිස් එකෙන් එළියට දුවගෙන ගියා. ලැජ්ජාව නිසා මේ ගැන පොලිසියටවත්, ගෙදරටවත් කිව්වේ නැහැ.

“නමුත් එදා ඇති වුණ අප්‍රසන්න හැඟීම, අර මනුස්සයාගේ තදින් වැටුණු හුස්ම සහ කාමුක ඇස් දැකලා ඇති වුණ බය මගේ ඔළුවට තදින් කා වැදුනා. මට අපේ වගේ ජීවිත ගැන ඇති වෙලා තියෙන්නේ කලකිරීමක්,” දුල්මිණී තවදුරටත් පැවසුවාය.

‘ප්‍රසිද්ධ රහසක්’

ලිංගික අල්ලස් ඉල්ලීම ‘ප්‍රසිද්ධ රහසක්’ වන නමුත්, එවැනි සිදුවීමකට පසු කාන්තාවන් දැඩි මානසික පීඩනයකට ලක් වන බව මෙම කාන්තාවන් සියලුදෙනා පැවසූ පොදු කතාවයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන් කොපමණ ප්‍රමාණයකට මෙවැනි බලපෑම් එල්ල වන්නේ ද ගැන නිශ්චිත තොරතුරු නොමැත. කෙසේනමුත්, සමානාත්මතාව සහ සාධාරණත්වය මධ්‍යස්ථානය (CEJ) නම් සංවිධානය ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය නිසා අසරණ වූ සිංහල, දෙමළ සහ මුස්ලිම් කාන්තාවන්ට එල්ලවන ලිංගික අල්ලස් බලපෑම් ගැන 2020 මැයි මස අධ්‍යයනයක් ආරම්භ කර තිබේ. මේ ගැන එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ද පසුගිය වසරේ දී වාර්තා කීපයක් නිකුත් කර තිබිණි.

කෙසේවෙතත්, කොවිඩ් 19 වසංගතය නිසා මේ සියල්ල තාවකාලිකව ඇන හිට ඇත.

“මෙවැනි සිද්ධි ගැන තොරතුරු එකතු කිරීම අසීරු කටයුත්තක් වී තිබෙනවා. මෙයින් ලැබෙන අපකීර්තිය හා කම්පනය නිසා කාන්තාවන් මේ දේවල් හෙළි කරන්නේ කරන්නේ ඉතා අපහසුවෙන්. විවිධ පොදු සේවාවන් ලබා ගැනීමේ දී ලිංගික අල්ලස් දීමට සිදු වූ බව පිළිගැනීම දුෂ්කර දෙයක් වී තිබෙනවා. ශ්‍රී ලංකාවේ මෙවැනි අධ්‍යයනයක් කළ පළමු අවස්ථාව ද මෙයයි,” සමානාත්මතාව සහ සාධාරණත්වය මධ්‍යස්ථානයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ නීතීඥ ශ්‍යාමලා ගෝමස් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මෙම ගැටළුව සම්බන්ධයෙන් 2020 මැයි මස නිකුත් කළ වාර්තාවකට කරැණු දක්වමින් පවසා තිබේ.

ලිංගික අල්ලස් ඉල්ලීම් බොහෝ විට සිදු කරන්නේ බලතල සහිත පුද්ගලයන්ය. එවැනි ඉල්ලීමකට අකමැත්ත ප්‍රකාශ කිරීමත් සමග අදාළ පුද්ගලයන් ‘පළි ගැනීමේ’ ක්‍රියා පිළිවෙතක් අනුගමනය කරන බව සමහර කාන්තාවෝ පැවසූහ.

අපි ඇය නවෝද්‍යා නමින් හඳුන්වමු. රැකියාවේ ගැටළුවලට මුහුණ දීමට මෙන්ම උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා අවශ්‍ය නිර්දේශ කිසිවක් ඇයට නොලැබුණේ ලිංගික අල්ලසක් ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙනි.

“රජයේ ආයතනයක රැකියාව කරන මට එහි ප්‍රධානියෙක් අහගෙන ඉන්න බැරි තරමේ ලිංගික දේවල් දිගින් දිගටම කියන්න ගත්තා. ඊට පස්සේ එයත් එක්ක ලිංගිකව එක්වෙන්න කියලා මට යෝජනා කළා. මේ දේවල් ඉවසන්න බැරි තැන මගේ පවුලේ අය ඇවිත් මේ ගැන අදාළ පුද්ගලයා එක්ක කතා කළා.

“නමුත් ඊට පස්සේ තමයි මට සෑහෙන විඳවන්න වුණේ. මේ ලිංගික අල්ලස ඉල්ලපු පුද්ගලයා සෑහෙන බලයක් තියෙන කෙනෙක්. එයා ඒ බලය පාවිච්චි කරලා මම වැඩ කළ තැන සෑහෙන ප්‍රශ්න ඇති කළා. මම ගණිකාවක් කියලා කට කතා පැතුරුවා.

“මට උසස් අධ්‍යාපනයට අවශ්‍ය නිර්දේශ ලබා නොදුන්නා විතරක් නෙමෙයි, වෙනත් විශ්වවිද්‍යාලයකින් උසස් අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් ලැබුණු ශිෂ්‍යත්වය පවා නතර කෙරෙව්වා. වැඩ කරන තැන අනෙක් අයව මට එරෙහිව එයා යොදා ගත්තා. හැබැයි මම මේ ගැන රැකියා ස්ථානයට වගේම කාන්තා හා ළමා කාර්යංශයට පැමිණිලි කළා.

“රැකියා ස්ථානයේ දිගින් දිගටම පැමිණිලි විභාග කළත්, ඒවායේදී මගෙන් ප්‍රශ්න ඇහුවේ මම වැරදිකාරයා විදිහට. තවත් ගැහැණු ළමයින්ට එයා මේ විදිහට කරදර කළත් බලයට තියෙන බයට ඒ කිසි කෙනෙක් එයාට විරුද්ධව යන්නේ නැහැ.

“නමුත් පිටත දී දැඩි මානසික පීඩනයකින් ජීවත් වෙනවා.

“මගෙන් වුණ වැරැද්ද තමයි ලිංගික අල්ලස ඉල්ලපු වෙලාවෙම පොලිසියට පැමිණිලි නොකරපු එක. කාන්තා හා ළමා කාර්යංශයත් මට ඒ බව කිව්වා.

“මේ සිද්ධීන් නිසා මම දැඩි මානසික පීඩනයක ඉන්නේ. ඒක මගේ ශාරීරික සෞඛ්‍යයටත් තදින් බලපාලා තියෙනවා. හැබැයි මම සටන අත්හරින්නේ නැහැ. වරදේ පැටලෙන්නේ නැතිවම මම වින්දිතයෙක් වෙලා, සෑහෙන දේවල් නැති වෙලා. අවාසනාවට මේ සම්බන්ධයෙන් අපේ රටේ පැහැදිලි නීතියක්වත් නැහැ,” නවෝද්‍යා තවදුරටත් පැවසුවාය.

නීතිය අපැහැදිලි ද?

මුදල් අල්ලස් හා වෙනත් ආකාරයේ දූෂණ මෙන්ම ලිංගික අල්ලස් ද දෛනික ගනුදෙනුවල දී සිදුවන අපරාධයක් ලෙස හැඳින්විය හැකි නමුත් නීතියේ නොපැහැදිලි අර්ථ නිරූපණය හේතුවෙන් මෙය සාකච්ඡාවට බඳුන් වන්නේ කලාතුරකිනි.

මෙවැනි සිද්ධීන් නීතියට වාර්තා වී ඇත්තේ ද ඉතා අවම ප්‍රමාණයකි. 2010 සිට 2019 දක්වා අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීමේ කොමිෂන් සභාවට වාර්තා වී ඇත්තේ මෙවැනි සිද්ධීන් 13 ක් පමණි.

සිය අයිතිවාසිකම් සහ මෙම වරදෙහි නීතිමය තත්වය ගැන අවබෝධය අල්ප බව මෙවැනි සිද්ධීන්වලට මුහුණ දුන් කාන්තාවන් පළ කළ අදහස් අනුව පෙනී යයි.

අල්ලස් පනතේ ලිංගික අල්ලස් ගැන සෘජුව සඳහන් කර නොමැති වුව ද එය අල්ලස් වරදක් ලෙස නීතිය ඉදිරියට ගෙන ආ හැකිය. මුදල්, ණය, තෑගි වැනි දේවලින් අල්ලස් ලබා ගැනීම වරදක් ලෙස පැහැදිලිව සඳහන් කර ඇතත්, නීතියෙන් ‘අල්ලස’ අර්ථ දැක්වීම ලිංගික ස්වභාවයක් දක්වා විහිදුවා නොමැත.

කෙසේනමුත්, අල්ලස් පනතට ලිංගික අල්ලස් වරද ඇතුළත් කිරීමට මෑත වසරවලදී යෝජනා ඉදිරිපත් වී තිබිණි.

සමානාත්මතාව සහ සාධාරණත්වය මධ්‍යස්ථානය ද (CEJ) මේ වෙනුවෙන් යෝජනා කීපයක් ඉදිරිපත් කර තිබූ අතර, ඒවා අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීමේ කොමිෂන් සභාව පිළිගෙන 2019 අල්ලස් හා දූෂණයට එරෙහිව සටන් කිරීමේ ජාතික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මට එකතු කර ඇත.

ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ද ලිංගිකත්වය පදනම්ව සිදු කරන ඕනෑම ආකාරයක වෙනස්කමක් මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස හඳුන්වයි.

කෙසේනමුත්, ලිංගික අල්ලස් වරදක් ලෙස නීතියට පැහැදිළිව ඇතුළත් කර, වින්දිතයන්ට එම යාන්ත්‍රණය කෙරෙහි විශ්වාසය ඇති කිරීමට මෙවැනි සංවේදී සිද්ධීන් හැසිරවීමට නිලධාරීන් පුහුණු කිරීම ද සිදු විය යුතු බව නීතීඥ ප්‍රියංකා ලක්මාලි බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසුවාය.

“නීතියේ අපැහැදිලි බව වගේම, මේ වගේ සිද්ධියක් නීතිය ඉදිරියට ගෙන ආවාම එතනදී වින්දිතයන්ට ලැබෙන ප්‍රතිචාර ගැන බොහොම දුක හිතෙන කතා අපි දන්නවා. මේ තියෙන සිස්ටම් එක අනුව හැම පැත්තෙන්ම තැලෙන්නේ වින්දිතයන්. ඉතින් බොහෝ අය නීතිය ඉදිරියට මේ දේවල් ගේන්නේ නැහැ. නිහඬව සෑහෙන විඳවනවා.”

1954 යන කෙටි දුරකථන අංකයට ඇමතීමෙන් හෝ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීමේ කොමිෂන් සභාවේ වෙබ් අඩවියට පිවිසීමෙන් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළ හැකිය.

‘සියල්ලන් ඉස්සරහ නිරුවත් වෙනවා වගේ හැඟීමක්’

“මමත් මේ වගේ සිද්ධියකට මුහුණ දුන් කෙනෙක්. ඒ හිරිහැර වුණේ මගේ බොස්ගෙන්. මම මේකට ඔෆිස් එක ඇතුළේ ඉඳන් සටන් කරන්න ගිහින් වුණේ රස්සාව නැති වුණ එක විතරයි. ඇත්තටම මම ඉල්ලා අස් වුණා.

“නීතිය ඉදිරියට ගිය නැති එක මගේ වරදක්. හැබැයි දරුවෝ ඉන්න මම මේ වගේ දෙයකට නීතිය ඉදිරියට යනවා කියන්නේ සියල්ලන් ඉස්සරහ නිරුවත් වෙනවා වගේ හැඟීමක් මට දැනෙන්නේ. ඒකට ප්‍රධාන හේතුව සංවේදී ප්‍රශ්නයක් අහගෙන ඒකෙ රහස්‍ය බව රැකගන්න තරම් අපේ නීති පද්ධතිය, මාධ්‍ය ඇතුළු කිසිදෙයක් දියුණු වෙලා නැති වීම,” රාධිකා නම් තවත් කාන්තාවක පැවසීය.

උපකාර කළ හැකි වෙනත් ආයතන තිබේ ද?

කාන්තා හිංසන, ලිංගික අඩන්තේට්ටම්, ළමා අපචාර සහ ගෘහස්ථ හිංසනවලට ලක් වූවන්ට උපකාර කරන රාජ්‍ය හා රාජ්‍ය නොවන ආයතන බොහොමයක් තිබේ.

• කාන්තා හා ළමා කටයුතු සහ සමාජ ආරක්ෂණ අමාත්‍යාංශය ලිංගිකත්වය මත පදනම් වූ හිංසනයන්ට ලක් වූවන්ට සහන සැපයීමට 1938 නම් ක්ෂණික දුරකතන අංකයක් හඳුන්වා දී තිබේ.
• ‘කාන්තා පිහිට (WIN)’ නම් රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය කාන්තා අයිතීන් පිළිබඳ දැනුවත් කරන අතර, නොමිලේ නීති උපදෙස් සහ සේවා ලබා දීමට ද කටයුතු කරයි. මෙම සංවිධානය 011 4718585 නම් ක්ෂණික දුරකතන අංකය ඔස්සේ සම්බන්ධ කර ගත හැකිය.
• නීතිමය ක්‍රියාමාර්ගවලට අවතීර්ණ වීම මුල්‍යමය හැකියාව නොමැති පුද්ගලයන් සඳහා නීති ආධාර කොමිසම මගින් නොමිලේ නීති උපදෙස් ලබාගැනීමේ හැකියාව ඇත. ශ්‍රී ලංකා නීති ආධාර කොමිෂන් සභාවේ දුරකථන අංකය: 011 2433618.
• මානසික සෞඛ්‍ය ආයතනය අංගොඩ ක්ෂණික දුරකතන අංකය 1926
• ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය ක්ෂණික දුරකතන අංකය 119

ඉහත සඳහන් සිද්ධීන්වලට මුහුණ දුන් කාන්තාවන්ගේ රහස්‍යභාවය සුරැකීම පිණිස ඔවුන්ගේ නම් වෙනස්කර තිබේ.

දැහැමි රණවීර විසින් ජූලි 22 වැනි දින බී.බී.සී සන්දේශය වෙත සම්පාදිත ලිපියකි. ශීර්ෂපාඨය සංශෝධනය කර ඇත – ප්‍රධාන සංස්කාරක

පසුගිය ජූලි 17 වෙනි සෙනසුරාදා සාධාරණ සමාජයක් සඳහා ව්‍යාපාරය,  විපක්‍ෂ කණ්ඩායම් සමග එක් මේසයකදී හමුවිය. එදින විද්යුත් මාධ්‍ය නාලිකාවන්ට  එය තවත් සිද්ධියක් පමණක් විය. හේතුව රටේ වර්තමානයේ  ප්‍රමුඛතාවය තෝරාගත නොහැකි වීමය.  

හැම දිනකම, සංඛ්‍යාවෙන් ඉහළ යන, කොවිඩ් මරණ, වසංගතයට ගොදුරුවූ රෝගින් ප්‍රමාණය, වන අලි පහරදීම් සහ මරණ,  පොහොර හිඟයෙන් පා`ථ වූ ගොවිබිම්වලට  රැස්ව ආණ්ඩුවට සාප කරන ජනතාව  ආදි බොහෝ අනුවේදනීය සිද්ධින් එක් දවසක් තුළ වාර්තාවන නිසාය.

43 කණ්ඩායම වෙනුවෙන් කතා කළ පාඨලී චම්පික එහිදී කීවේ,  ආණ්ඩුවට පමණක් නොව, විපක්‍ෂයට පවා ජනතාව දොස් නගන බවය. පාඨලී පවත්නා තත්වය මැනවින්  තේරුම් ගෙන ඇත.  එහි විලෝමය විපක්‍ෂ කාර්ය භාරය අසාර්ථක බවය. සාධාරණ සමාජයක් කරා ව්‍යාපාරය මූලිකවූ මේ පෙළගැස්ම කොතරම් ප්‍රබලවීද යත්  ජනධිපති ගෝඨාභයට තමන් ඊළඟ ජනාධිපති අපේක්‍ෂකයා බව කියන්නට සිදුවිය.

අනෙක් හාස්‍ය ජනක ප්‍රතික්‍රියාව, රනිල් මංගල දෙදෙනාත් තවත් බලවේගයක් සැලසුම් කරන බවය. අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් ගෙන්වා, අධිකරණයට භාර දෙන තෙක් රනිල් වෙන කිසිදු ව්‍යාපාරයකට සුදුසු විය හැකිද? එසේ කියන්නේ බැඳුම්කර නඩුවේ එක් විත්තිකරුවෙකු රනිගේ කැබිනට් සගයෙකු නිසාය. පාස්කු ප්‍රහාරයේ මහමොළකරු හෙළි කිරීම සිරිසේන කළ යුතුවේ. එසේ කියන්නේ ජනාධිපති වාර්තාවේ නිර්දේශ අනුවය.

රටම  බිඳ වැටී ගම් දනව් මළ ගෙයක්වී ඇති මේ නිමේෂයෙහි විපක්‍ෂයේ වගවීම  බිංදුවය.  ආණ්ඩු විරෝධයට රාජපක්‍ෂලා  කොඩිඩ් වසංගතයට මුවා වී මුහුණ දෙති.  සිවිල් පාලනය සිර කොට, ජනාධිපති ගෝඨාභය යාමට සැලසුම් කළ ගමනට ආණ්ඩුවේ බහුතරයත් විරුද්ධය.  බැසිල් පැමිණීමෙන් පෑ හැකි අමුතු ප්‍රාතිහාර්යක් නැත. බැසිල් පැමිණියේ ආණ්ඩුවේ අසාර්ථකත්වය තදින් දැනුණ නිසාය. කොළඹ දිස්ත්‍රික් මන්ත්‍රී ජගත් කුමාර ලවා පොලිස් මර්ධනය ගැන සරත් වීරසේකරට යම් ප්‍රමාණයක තරවට්ටුවක් කරවීය. සාගර කාරියවසම් ලවා දල්වා,  විසි කළ  ගුණ්ඩුව ගෝඨාභයට මිස, ගම්මන්පිල එල්ල කළ එකක්  නොවේ. මේ නිරූපනය වෙන්නේ ආණ්ඩුවේ බෙදිල්ල සහ කැළඹීම මිස නව ආර්ථීක ක්‍රමෝපායන් නොවේ. රාජපක්‍ෂලාට ඉවසිය නොහැකි මේ දේශපාලන බඩරිදිල්ල 2014ට පෙර නම් අයියා මළෝ  එකතුව දරා ගත්හ. වර්තමානයේ  රාජපක්‍ෂ පැටවුන්  මේ බඩේ ගායෙන් නගන කෙඳිරියට  උන්ගේ අම්මලාත් ගෝරි අදිනු පෙනේ.

වැලේ වැල් නැතිව සිටි ආණ්ඩුව සිටින්නේ ජනාධිපති සටන ගැන නොව, සැඟවී පන බේරා ගන්නා නිමේෂයකය.  ඊළඟ පාරත් එන්නේ මම යනුවෙන් ගිය සඳදා ගෝඨා කීවේ  රාජපක්‍ෂ පැටවුන්ට ඇහෙන්නටය.  සරත් වීරසේකර වැනි පිස්සන්ගේ රංගනය හරහා වැටෙන අඹ කොට්ට ලේන් කොට්ට අහුලා ගැනීමට තම සරම් කඩම`ථ අල්ලන තරමටවත් විපක්‍ෂය ශක්තිමත් නැත.

ආණ්ඩුවේ අනාගැනිල්ල නිවැරදිව තේරුම් නොගෙන විශ්වාසය භංගය හරහා විපක්‍ෂය කළ සරම ඇල්ලීමෙන්  ආණ්ඩුව තම අර්බුදය තුනෙන් දෙකෙන් වසා ගත්හ. කුඩා අවදියේ කුඩා එවුන් මුහුණ දුන් ආකාරයට විපක්‍ෂයේත් සරම් කැඩී බිම හැළිණ.  මේ කරන්නේ විහි`ථවක් නොවේ. රට වැටෙන ප්‍රමාණය, රටේ ප්‍රශ්න ගොඩ ගැසෙන ප්‍රමාණය උකහා ගැනීමට, කළමනාකරණය කිරීමට තැන තැන විසිරී සිටින වර්තමාන  විපක්‍ෂය අසමත් බව සිහි කිරීමය.   සාධාරණ සමජයක් පෙළ ගැසෙන්නේ ඒ නිමේෂයෙහිය. ඊට එරෙහිව  රනිල් මංගලගේ  කස්තිරම පුහුණු කරන්නේද රාජපක්‍ෂලා බවට ප්‍රාදේශීය සභා පෙරළි සාක්ෂි දරති. සජිත්ලා විශ්වාස භංගය හරහා ආණ්ඩුව කොඩිය ඉස්සූ බව මරික්කාර්ලා නොදනිති.  බැසිල්ගේ  සැලැස්ම  පළාත් සභා ඡන්දය දිනා ජනතාව තමන් සමග බවත් ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවට දැන්වීමට සහ බෙදුණ විපක්‍ෂයේ වාසිය ගෙන රනිල් වික්‍රමසිංහ 2024 පොදු අපේක්‍ෂකයා කිරීමටය.

එක දිගට, රනිල් කළ ජනතාවාදි වැඩ ඉහළින් තක්සේරු වන මොහොතක, රනිල් උස්සා තැබීමට බැසිල්ට පිස්සුදැයි ඇසිය හැකිය.  රනිල් කළ හොඳ සියල්ල ඇමති ලෙස කාගේ හෝ පාලන කාලයට අයත්ය. තරුණ සේවා සභාව යනු 1967 අංක 11 දරණ පනතේ දිගුවකි.  කරු ජයසුරිය හෝ පොන්සේකා 2015 ජනාධිපති වුණා නම්, අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් ලංකාවේ සෙල්ලම් දාන්නේ නැත.   සිරිසේනට රනිල් මෙහෙයවීමේ හයියක් නොතිබිණ. විධායක ජනාධිපති වී පළමු රාත්‍රියේම ගෝඨාභය හමුවන තරමට කොඳු ඇටය බිඳුණ සිරිසේන, පාස්කු ප්‍රහාරය නොදැන සිටියා නොවේ. විශ්වාස භංගයේදී සිරිසේන කළ කතාවෙන් ඔහු සිටින්නේ කාට මුවාවීදැයි තේරුම්ගත හැකිය. තිලක් මාරපන වජිර අබේවර්ධන දෙදෙනාම ඇවන්ගාර්ඩ් සමාගම වෙනුවෙන් යහ පාලන ආණ්ඩුව කඩේ යැවූහ. රනිල්ගේ නායකත්වයේ  බුද්ධිමහිමයේ දිල පළල එසේය. මානවම්ම ගැන දන්නේදැයි ඇසූ විට, ආන්න රනිල් කියා සමහරු චූන් වූහ. එහෙත් පස්දුන් කෝරළයට නම ලැබුණ හැටි කියන්නට ගොස් රනිල්ගේ යට ඇඳුම් තෙමී ගිය හැටි රටටු දනිති. ඉතිහාස දැනුම කෙසේ වෙතත් රනිල්ගේ දේශපාලන ඉතිහාසය එහෙමය.

රනිල් කළ සාර්ථක වැඩ පිළිබඳ ඔහු බුහුමන් ලැබුවාට පව් නැත. එය හරියටම 2005 මහින්ද ජනාධිපති කරවීමට ප්‍රභාකරන් කළ උදව් වාගේය. අදත් මහින්දලා තුනෙන් දෙක හදා ගන්නේ පාස්කු ප්‍රහාරයට සම්බන්ධ සැක කරුවන්ගේ උදව්වෙනි. දමිළ මුස්ලිම් කණ්ඩායම් ලවා බලය තහවුරු කර ගත්තාට සිංහල බෞද්ධ නාමයෙන් වාසි ගන්නා රාජපක්‍ෂලා දන ගැස්වීමට රනිල් පින් කරලාම නැත. රනිල් යනු මැතිවරණයක් අතර, එක් දිනකින් බිම දමා මහ පොළොවට සමතලා කළ  හැකි පඬරැලකි. පෙරේත පාදයෙන් හෝ දිනුවොත් රාජපක්‍ෂලාට ආරක්‍ෂාවකි. බැසිල්,  රනිල් ගේන්න ගේම් ගහන්නේ ඒ නිසාය.

සාධාරණ සමාජයක් ව්‍යාපාරය ඒකරාශී කළ හමුව තීරණාත්මක වන්නේ මේ හේතු කාරණා අනුවය. කරු ජයසූරිය නායකයා නොවේ.  එහි කැඳවන්නා පමණකි. කිසිවෙකු කලබල විය යුතු නැත. ඒ කියන්නේ 2024 පොදු අපේක්‍ෂකත්වය සැබෙවින්ම විවෘත බවය. කාට කාටත් වෙන්වූ මහා කාර්ය භාරයක් ඇත. කරු ජයසුරිය කැඳවූ මේ සංධානය පොදුවේ  තේරුම් ගත යුතු යමක් ඇත. රට වැටී ඇති මේ ප්‍රපාතයට, උද්ගතව පවත්නා ගැට`ථවලට හේතුව කොවිඩ් වසංගතය නොවේ. වියත් මග  නොවේ. රාජපක්‍ෂ පවුලද නොවේ. මේවා  ඉදිමුම් පිප්පුම් රුදා මිස රෝග නිධානය  නොවේ. ආධාර මානසිකත්වයෙන් පිස්සු වට්ටා ඡන්ද කඩා ගැනීමේ ප්‍රවනතාව පරාජය කරන තෙක් මේ රට ගොඩගත නොහැකිය. සජිත් ප්‍රේමදාස, මේ විපක්‍ෂ එකමුතුවට එකඟව පැමිණීම හේතු දෙකක් නිසා වැදගත්වේ. පළමුවැන්න මෙතෙක් දෙකට බෙදී සිටි එජාපය සහ සජබය එක තැනකදී හමුවීමය. දෙවැන්න සහනාධාර මානසිකත්වය රජයේ මුදලින් දහස් ගණනින් පූජ්‍යස්ථාන තනමින් සිය ගොඩ ලොකු කර ගන්නා රටට ඔරෙත්තු නොදෙන රාපපක්‍ෂ ක්‍රමයෙන් බැහැරව  අ`ථතින් හිතන්නට අවස්ථාවක් උදාවීමය.

රටේ  විශ්‍රාමිකයන් හය ලක්‍ෂ හැට දහස් පන්සීයකි. රජයේ සෙවකයන් දහනව ලක්‍ෂයකි. සමෘධිලාභින් විසි ලක්‍ෂයකි. මේ සංඛ්‍යා ලේඛන පසුගිය ජූනි 23 දන අමාත්‍ය බන්දුල ගුණවර්ධන පාර්ලිමේන්තුවේදී තහවුරු කළේය. එකතුව හතලිස් පන් ලක්‍ෂ හැට දහසකි. දෙකෝටි විසි ලක්‍ෂයක් වන ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් මාසිකව රජයේ වැය බරෙන් ජීවත් වන්නෝ වෙති. එහෙව් රටක ඍජු බදු අඩුකර අත්‍යාවශ්‍ය භාණ්ඩවලින් ආදායම් ඉපයීම ගැන නව සංධානය කල්පනා කළ යුතුවේ. රටේ බලය ඇල්ලීම පිණිස සුභ සාධනය උගුල 1953 හර්තාලය හරහා මුලින්ම පාවිච්චි කළේ ආචාර්ය ඇන්.ඇම්.පෙරේරාට හිමිවේ. ඒ හරහා , ආණ්ඩුව දන ගස්වා අගමැති ඩඩ්ලි ගෙදර යැවීය.  එහෙත් 56 පෙරළිය හර්තාලයේ ප්‍රතිපලය නොවේ. නැවත ඇන්.ඇම්.ද එක්ව තුනෙන් දෙකක් දිනාගත් 1970 මැතිවරණයේ ආකර්ශණීය පොරොන්දුව ජනතා බඩගින්නට හඳෙන් හාල් ගෙන ඒමය.  1970-77 කාලයේ  ජනතාව බස් නැවතුම්පොළවල සාගින්නේ මිය ගියහ.  1977ට පසුව, ජේ.ආර්. හාල් පොත් ක්‍රමය ඉවත් කිරිමෙන් යම් පෙරළියක් විය. එහෙත් ආර්.ප්‍රේමදාස ජන සවිය පෙන්වා ජනාධිපති විය. බැසිල් රාජපක්‍ෂ ඒ ජනසවිය, සමෘධිය නමින් බෞතිස්ම කොට පවත්වා ගෙන යති. වර්තමානයේ විසි ලක්‍ෂයක් සමෘධි පවුල් යනු අසූ ලක්‍ෂයක ඡන්ද ප්‍රමාණයකට වැඩි දෙයක් නොවේ.  ඊට වැය කිරීමට ණය ගැනිමෙන් පිට උපායක් නැත. ශ්‍රී ලංකාව දිනෙන් දින හිඟමනට වැටෙන හේතුව නව සංධාන පුරෝගාමීන් තේරුම් ගත යුතුවේ.  

2024දීත්  බ්‍රෙස්ලට් දෙන්න කතා කරයි නම් රස්සා දෙන්න කතා කරයි නම් අපට මේ වලෙන් ගොඩ ඒමක් නැත.  සත්‍ය ලෙසම පෙරමුණක් ලෙස සංධානයක් ලෙස පවත්නා සැබෑව රටට අවබෝධ කර දීමට ව්‍යාපරයක් උවමනාවේ. එය පුද්ගලවාදි නොවේ. වාසි හානි දෙකම ව්‍යාපාරයකට මිස, පුද්ගලයෙකුට ආරෝපනය නොවේ. සාධාරණ සමාජ ව්‍යාපාරය යනු පනස් නව වසරකට පසුව, රටේ යහ පාලනය ඇති කළ මහා ශක්තිය වේ. සමහර සමෘධිලාභි ගම්වල වසර විසි තිස් ගණනක් පැරණි වැල් පාලම් දිරාපත්ව එල්ලී ඇති බව මාධ්‍ය වාර්තා කරති.  සමෘධිය සඳහා සුදුසු පවුල් තේරීමට,  උත්සාහ කරන ග්‍රාම නිලධාරින්  ප්‍රාදේශීය සභා කාරයන්ගෙන් පහර කා රෝහල් ගත කළ වාර්තා බොහෝය. බුලත් විටි තිහකට සරිලන මුදලක් සමෘධි නමින් බෙදා දී ජනතාව ගොනාට ඇන්දවීම, ගමේ පොදු පහසුකම්  වැඩි කරනවාට වඩා වාසි දායක බව තේරුම් ගත් දේශපාලනය පරාජය කිරීමේ වගකීම නව සංධානය භාරගත යුතුවේ.  දිය කඩිති තරණය කිරීමට දෙවතාවක්  සපත්තු මේස් ගලවන ගම්බද පාසල් දරුවන් වැල්  පාලමක් හදනවාද සමෘධිය දෙනවාද තීරණය කරන තැනකට රටේ දේශපාලනය වෙනස් විය යුතුවේ.  දරුවන් අනාගතය දරුවන් නම් සංවාදය ආරම්භ කළ යුත්තේ ඔවුන් සමගය. ඒ දරුවන් දෙමාපියන් දැනුවත් කරනු ඇත. ටැබ් දීමට සැලසුම් කරන විට, දරුවන් වඳවේ යයි කියා මාපියන් මුලාකොට ඡන්ද ලබාගත් දේශපාලනඥයන් අද බලයේ සිටිති.  ටැබ් ලැබුණා නම් නොමිලේ වයිෆයි ලැබුණා නම් ඔවුන්ට කොරෝනා වසංගතය අනාගත පරපුරට අභියෝගයක් වන්නේ නැත.

අපට සමෘධිය එපා වැව හදා දෙන්න කී ගම්වැසියන් මේ රටේ ජීවත් වෙති. මේ කසිප්පු මුදලාලිලා ප්‍රාදේශීය සභාවල බලය ඇල්ලීමට  සමෘධිය පාවිච්චි කරති. කොළඹ විපක්‍ෂයේ සගයන් බලය ලැබුණත් ඒ ක්‍රම වේදයම පාවිච්චි කරති. වෙනස් කළ යුත්තේ මෙය බව නව  සංධානය තේරුම්ගත යුතුවේ. කුඩා දැරියන් 200ක් අපයෝජනය කොට පාටි දැමූ අකුරැස්සේ සාරුව සුනිල් මෙන්ම, පළාතක් බිය වැද්දූ නූරියේ අතකොටාත් රාජපක්‍ෂලා නියෝජනය කළ  ප්‍රාදේශීය සභා සභාපතිවරු වෙති. නවගත්තේගම ගුරුවරිය දන ගැස්වූ එකාත් රාජපක්‍ෂ නිර්මාණයකි. සාරුව සුනිල් සහ අතකොටා යන දෙදෙනාම උ`ථ ගෙදරය. අදත් ඒ පුරුද්දට අපයෝජනයට කුඩා දැරියන් විකිණෙති. ඒවා  මාධ්‍ය උත්කර්ෂයෙන් වාර්තා කරමින් ජනතා මානසිකත්වය විකෘති කරති. 2005දී ආරම්භවූ කාඩ රාජපක්‍ෂ සංස්කෘතියට 2015දී සාධාරණ සමාජයක් ව්‍යාපාරය තැබූ අඩය රනිල් සිරිසේන දෙදෙනා එක්ව බුරුල්  කළහ. මාදු`ථවාවේ ගරුතර හාමුදුරුවන් වහන්සේ නිස්සරණාධ්‍යාසයෙන් ආරම්භ කළ ඒ සමාජ මෙහෙවර  අවසන් කිරීමේ  වගකීම යහපාලනයෙන් සුරක්‍ෂිත රටේ බහුතර ජනතාව සතු ඓතිහාසික කාර්යභාරයකි.

2012දී මාදු`ථවාවේ සෝබිත හිමියන් සාධාරණ සමාජයක් ව්‍යාපාරය  තුළ සිල්ලර දේශපාලන පොරොන්දු තිබුණේම නැත. ඍජු තේමාව යහ පාලනය විය.  මහින්ද පරම්පරාවට එකක් කරගත් ජනාධිපති ධුර කාලය යළි දෙවතාවකට සීමා කළේ යහ පාලනය විසිනි. යහ පාලනය යනු සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවෙක් ජනතාව අත් විඳි අයිතිවාසිකමකි. මිහිරකි. ඒ අයිතිවාසිකම රැකීමට 1970න් මෙපිට කිසිදු දේශපානඥයෙකු ක්‍රියා කළේ නැත. එදා ජේ.ආර්. වර්ජකයන් ගෙදර යැවීය. අද උද්ඝෝෂකයන් නිරෝධායනය  කරවති. ආර්. ප්‍රේමදාස, රිචඩ් සොයිසා මරා මුහුදට විසි කළේද ආණඩුවේ වියදමිනි. මාංචු දැමූ සැක කරුවන් පොලිසියෙන් වෙඩි කන්නේ  88-89 කාලයේ ජිනීවා ගිය දේශපාලුවන් භාර ගත් රටෙහිය. මේ ඓතිහාසික බිඳ වැටීම මාදු`ථවාවේ හාමුදුරුවන් වහන්සේ යථාවත් කළහ. ඒ හරහා බලයට පත්  සිරිසේන රනිල් දෙදෙනාටම ඒ තේමාව  අමතක විය. තනතුරු ලබා මාසයක් ගෙවීමට පෙර, එකෙක් මල්ලීට රස්සාවක් දීමෙන්ද, අනෙකා සිංගප්පුරු චාලි කෙනෙකු ගෙන්වීමෙන්ද  සකල ජයග්‍රහණය කෙළෙසූහ. යහ පාලන කාලයේ  සජිත් තනි නොකළා කියන්නේද ඒ සිරිසේනමය.

රාජපක්‍ෂලා 2010දී පොන්සේකාට දුන් දසවද නතර කිරීමට, මහා සංඝායා වහන්සේටවත් නොහැකි විය. සෝබිත හාමුදුරුවන් වහන්සේ ඒ සිද්ධිය යහ පාලනය ලෙස විග්‍රහ කළහ. රාජපක්‍ෂ පවුල  නැවතත් රට  එතැනට තල්ලු කරමින් සිටිති. බැසිල් පාර්ලිමේන්තු ආ දවසේ හන්දි ගානේ රැස් කකා කිරිබත් පිසූ රතිඤ්ඤා පත්තු  කළ කිසිවෙකුට නිරෝධායන නීති නැත. අධිකරණයෙන් ඇප දුන් ආණ්ඩු විරෝධි  උද්ඝෝෂයන් නිරෝධායනයට යැවූහ. එකිනෙකට පරස්පර මේ සිද්ධි දෙකම දේශපාලනික නොවේ. රටවැසියාගේ අයිතිය සම්බන්ධ කාරණාවකි. 2012 සිට 2015 තෙක් සාධාරණ සමාජයක් කරා ව්‍යාපාරයට කිසිදු දේශපාලනයක් තිබුණේ නැත. මුල්ම සභාව රැස්වූ දවසේ ජාතික පුස්තකාල සේවා මණ්ඩලයට, කරු ජයසුරියත් සරත් පොන්සේකාත්, වාසුදේවත් හිරුනිකා ප්‍රේමචන්ද්‍රත් පැමිණි සිටියහ. විශිෂ්ඨ විදේශ සේවා නිලධාරි ජයන්ත ධනපාලත්, සුදු කොඩි නඩුවේ තීන්දුව විසම්මතික කළ විශ්‍රාමික මහාධිකරණ විනිසුරු පී.බි.වරාවැවත් පැමිණ සිටියහ. පැමිණ සිටි දේශපාලනඥයන් කීවේ තමන් පැමිණීයේ පුරවැසියන් හැටියට බවය. හෙවත් තම දේශපාලන පක්‍ෂ වෙනුවෙන් නොවන බවය. ඒ ගොඩනැගුණේ සමාජ ක්‍රියාකාරිත්වයකි.  එයින් වසර නවයකට පසුව, ජූලි මාසයේම (2021-07-17) දිනයක සාධාරණ සමාජයක් කරා ව්‍යාපාරය, (ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ හැර) සකල බලවේගයන් රැස් කරවූහ. ජවිපෙය 2015 සටනේදී  පවා පොදු වේදිකාවට හෝ ගොඩ වුණේ නැත. ගිය සෙනසුරාදා  එහි  මුලසුන දැරූ කෙනෙක් නැත. එහි ඉස්මතුවුණේ නායකත්වයක් නොවේ. සමාජ බලවේගයකි. සක්‍රිය දේශපාලනයෙන් සමුගත් කරු ජයසුරිය කැඳවුම්කරු විය. කැඳවීම සමග නිකුත් කළ පණිවිඩය විවෘත සංදේශයකි.

2012ට වඩා 2021 වෙනස්ය. අතර කාලය වසර නවයකි. කතා කළ යුත්තේ අ`ථත් පරම්පරාවකටය. අ`ථත් ආකාරයකටය. එකතැන පල්වූ අර`ථ බැස්ස නායකයන්ට මේ අභියෝගයට මුහුණ දිය හැකිද? ප්‍රශ්නය අභියෝගය වන්නේ එයයි. ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මුල් වරට තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය තහවුරු කිරිමේ අදහස පළ කළ කරු ජයසුරිය යහ පාලන කාලයේ එය පළ ගැන්වීය. සිරිසේන යහ පාලනය තුළට මහින්ද රාජපක්‍ෂ කැඳවා කළ කුමන්ත්‍රණය පාර්ලිමේන්වේ පරාජය කිරිමට හැත්තෑ අට  හැවිරිදි කරු ජයසුරිය ක්‍රියා කළ ආකාරයගිය සෙනසුරාදා මනෝ ගනේෂන් ලෝබ නැතිව සිහිපත් කළේය. 2024 තෙක් මේ  සමගිය බැඳගෙන යාමේ වගකීම මාදු`ථවේ සෝබිත හිමියන් වෙනුවෙන් කරු ජයදුරිය දැරිය යුතුවේ. මේ සංධානය ගැන ඇසූ පමණින් ගෝඨා කීවේ ආයෙත් මං එනවා කියාය. රනිල් මංගලත් සංධානයක් ගැන කතා කරති. මිසටර් ක්ලීන් මිස්ටර් බීන් කොට, 2005 ප්‍රභාකරන්ට පගා දී මහින්ද සමග එක්ව රනිල් විනාශ කළ මංගල, මේ හදන්නේ චන්ද්‍රිකාත් කුමාර වෙල්ගමත් එකට බැඳ රනිල්ට විකිණීමට නොවේද?

2015දී රටේ ස්ථාපනය කළ යහ පාලනය අදත් රට තුළ සක්‍රිය වෙමින් පවතී. ෂානි අබේසේකරලා නිර්දෝෂී විය. නිරෝධායනය කළ නායකයන් මුදා හරින තෙක් කළ උද්ඝෝෂණවලට පොලිසිය ළං වුණේ නැත. අධිකරණය පිළිබඳ ජනතාව විශ්වාස කරන්නේ ඒ නිසාය. 20 වෙනි සංශෝධනය ගෙනාවාට රාජපක්‍ෂලාට පරණ සෙල්ලම් දමන්ට නොහැකි බව තහවුරු වී හමාරය. සමගි ජන බලවේගය හෝ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ යහ පාලන තේමාවේ රැඳී සිය සටන කරත් නම්, ඒ අභ්‍යාසය 2024ට පාදමක් වනු ඇත. ඒ දෙපිරිමට ඊට කැමති නොවනු ඇත. එජාපයත් සජබයත් අද එක් වේ නම් හෙට පනස් ලක්‍ෂයක මිනිස් පවුරකි. ඒ ජයග්‍රහණ යහ පාලන සංකල්ප පාවා දුන් රනිල්ලා  සිරිසේනලා නන්නත්තාර වෙලාය. ආයෙත් දේශපාලන පෙරළියකට සාධාරණ සමාජයක් අවශ්‍ය ඒ නිසාය.

නීතිඥ චන්ද්‍රසිරි සෙනෙවිරත්න විසිනි.

බඩු මිල ඉහළ යාම, තෙල් මිල ඉහළ යාම, පොහොර අර්බුදය වැනි ජන ජීවිතයට බලපාන බොහෝ කාරණා හේතුකොටගෙන මහජනතාව වීදිබැස සිය විරෝධය ආණ්ඩුවට දක්වන මොහොතක එම උද්ඝෝෂණවලට සම්බන්ධ වූ දේශපාලන නායකයෝ පොලිසිය විසින් නිරෝධායන නීතිය යටතේ අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදහ. එම ක්‍රියාකාරීන්ට උසාවියෙන් ඇප ලබා දී තිබියදීත් ඔවුන් පොලිසිය බලහත්කාරීව නිරෝධායනයට යොමු කිරීම පසුගිය දිනවල මහත් ආන්දෝලනාත්මක පුවතක් විය.

එම උද්ඝෝෂණවලට සම්බන්ධ වී සිටි කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ දී පොලිසිය ඒ සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කළ ආකාරය ගැන සමාජය තුළ කතාබහක් නිර්මාණ වී ඇති මොහොතක මෙම ලිපියෙන් අප එසේ අඩන්තේට්ටම්වලට ලක් වූ කාන්තාවන්ගේ අත්දැකීම් හා ඒ සම්බන්ධ නීතිමය පසුබිම ගැන කතාකිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමු.මේ සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමුවුණේ ජුලි 07 වැනි දින ඉංජිනේරු සංස්ථා සේවකයන්ගේ වැටුප් සම්බන්ධ අරගලයට සහාය දැක්වීමට පැමිණි කම්කරු අරගල මධ්‍යස්ථානයේ දුමින්ද නාගමුව මහතා ඇතුළු පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ සිද්ධියත් සමග ය. උසාවියෙන් ඇප ලබා සිටි එම පිරිස පොලිසිය විසින් නිරෝධායනය සඳහා රැගෙන යාමට වාහනවලට දමා ගනිමින් සිටිය දී, එහි සිටි කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියකට ඉහළ පොලිස් නිලධාරියෙකු විසින් පා පහරක් එල්ල කිරීමේ දර්ශන මාධ්‍ය හරහා ප්‍රසිද්ධ විය.

ලංකාවේ දැනට පවතින නීතිවලට අනුකූලව කාන්තාවක පරීක්ෂා කරන්නේ නම් හෝ ස්පර්ශ කරන්නේ නම් එය අනිවාර්යයෙන් ම කළ යුතු වන්නේ කාන්තා පොලිස් නිලධාරිනියන් විසින් ය. සැකකරුවන්ට පහර දීමේ අයිතියක් ද පොලිසියට නොමැත. දඬුවම් කිරීමේ බලය ඇති ආයතනය වන්නේ අධිකරණයයි. කාන්තාවකගේ අකමැත්තෙන් කිසිදු පිරිමියකුට ඇගේ ශරීරය ස්පර්ශ කළ නොහැකි අතර එය පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන්ට ද වලංගු ය. එසේ බලහත්කාරීව කාන්තාවක ස්පර්ශ කරන්නේ නම් එය හිංසනයකි. ඇතැම් විට එය ලිංගික හිංසනයක් ලෙසද අර්ථ දැක්විය හැකි ය.

පසුගිය වසරේ දී ද මෙවැනි ම සිදුවීමක් වාර්තා වූ අතර, ඒ ඇමරිකාවේ පොලිස් නිලධාරියෙකු විසින් ජෝර්ජ් ෆ්ලොයිඩ් නැමැති නිරායුධ කළුජාතිකයෙකු ගෙල සිරකර මරා දැමීමට විරෝධය පළ කරමින් 2020 ජුනි 09වන දින පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය සංවිධානය කර තිබූ විරෝධතාවට සම්බන්ධ වී සිටි පිරිස් අත්අඩංගුවට ගැනීමේ දී ය. එහි දී පොලිසිය අත්අඩංගුවට ගත් පිරිස කුඩා ලොරියකට දමා ගත් අතර, අත් අඩංගුවට ගනු ලැබූ එම පක්ෂයේ ක්‍රියාකාරිනියක පොලිස් නිලධාරීන් විසින් ඔසවා ලොරිය තුළට විසි කළ ආකාරය මාධ්‍යවේදීන්ගේ කැමරාවල සටහන්ව තිබිණි. එම සිදුවීම නිසා එම ක්‍රියාකාරිනියට රෝහල්ගතව ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමට ද සිදුවිය.

ජුලි 07 වන දින පොලිස් නිලධාරියාගේ පා පහරට ලක් වූ කම්කරු අරගල මධ්‍යස්ථානයේ ක්‍රියකාරිනී නයනා රංගනී ජයවර්ණ මහත්මිය ඇයගේ එම අත්දැකීම සම්බන්ධයෙන් ‘අනිද්දා’ වෙත මෙලෙස අදහස් පළකළා ය. ‘ඉංජිනේරු සංස්ථා පරිශ්‍රයේ දී මා ඇතුළු පිරිස අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවේ පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන් විසින්. එක් කාන්තා නිලධාරිනියක් සිටියත් මාව අත්අඩංගුවට ගෙන පොලිස් ජීප් රථයට දමාගත්තේ පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන් විසින්. අපව බලෙන් නිරෝධායනයට රැගෙන යාමේදී විරෝධය පළ කළ නිසා එතැන සිටි ඉහළ පොලිස් නිලධාරියෙක් උසාවි භූමිය තුළ දී ම මට පා පහරක් එල්ල කළා. මාධ්‍යයට වසං වී ඔහු එය කිරීමට හැදුවත් එය මාධ්‍යවේදීන්ගේ කැමරාවලට හසු වී තිබුණා.’

අප කළ විමසීමකදී නිදහස උදෙසා කාන්තා ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් හේමමාලි අබේරත්න මහත්මිය ප්‍රකාශ කළේ මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවට පැමිණිල්ලක් යොමු කළ බවයි. ඊට අමතර ව පොලිසියේ ළමා හා කාන්තා කාර්යාංශයට ද මේ සම්බන්ධයෙන් පැමිණිල්ලක් යොමු කර ඇත.

ඉන්පසු අධ්‍යාපනය මිලිටරීකරණය කිරීමට ගෙන එන කොතලාවල පනතට විරෝධය දක්වමින් නිදහස් අධ්‍යාපනය උදෙසා සිසු-ජන ව්‍යාපාරය විසින් පසුගිය 08 වන දින සංවිධානය කළ විරෝධතාවට සම්බන්ධ වූ පිරිස් ද පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර එහි දී ද කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන් ද මැදිහත් වී තිබුණි. එදින උද්ඝෝෂණයට සම්බන්ධ වූ විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යාවක ‘අනිද්දා’ වෙත පැවසුවේ එම විරෝධතාවට සම්බන්ධ වූ ඇතැම් කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන් පිරිමි පොලිස් නිලධාරීන් විසින් බිම දිගේ ඇදගෙන යනු ලැබූ බවයි.

එදින විරෝධතාවේදී අත්අඩංගුවට ගෙන පසුව මුදා හරින ලද හැත්තෑ දෙහැවිරිදි නැණසීලි ලියනගේ මහත්මිය ජුලි 12 වැනි දින ප්‍රතිකාර සඳහා මහනුවර රෝහලට ඇතුළත් වී තිබුණි.

කොතලාවල පනතතට එරෙහි උද්ඝෝෂණයේ දී තමාට විඳීමට සිදු වූ අත්දැකීම සම්බන්ධයෙන් විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යාවක, නිර්නාමිකව සිටිනු කැමතිව තම අත්දැකීම මෙලෙස විස්තර කළා ය.

‘අපි උද්ඝෝෂණය ආරම්භ කරලා ටික වෙලාවකින් පොලිසිය ඇවිල්ලා උද්ඝෝෂණයට සම්බන්ධ වෙලා හිටපු පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගත්තා. එතැන දී පොලිසිය හා අපි අතර යම් කලබලකාරී තත්වයක් ඇති වෙලා තිබුණේ. ඒ වෙලාවෙ දී ඉහළ පොලිස් නිලධාරියෙක් මගේ ළඟට පැමිණ ‘මැඩම් ඔයත් දැන් යන්න’ කියමින් මගේ ශරීරයේ පසුපස අනිසි ලෙස ස්පර්ශ කළා.’ ඇය තවදුරටත් පැවසුවේ එම පොලිස් නිලධාරියාට තමා එම ක්‍රියාවට බැණ වැදුණු බවත් එයින් කෝපයට පත් වූ පොලිස් නිලධාරියා ඇයගේ අතේ තිබූ සටන් පාඨ ලියන ලද කුඩා බැනරය උදුරාගෙන විසි කළ බවත්ය.

පොදුවේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය සම්බන්ධයෙන් ඇති වී තිබෙන ගැටලුවට හා උද්ඝෝෂණ මර්දනය කිරීමට මුහුණ දෙනවා මෙන් ම, උද්ඝෝෂණවලට සම්බන්ධ වන කාන්තාවන්ට ඔවුන් කාන්තාවන් වීම නිසාම විශේෂ වූ පීඩාවන්ට මුහුණ දීමට සිදුව තිබෙන්නේ එවැනි සිදුවීම් වළක්වාලමින් නීති රාමු පවා පවතින වටපිටාවක දී ය.
පොලිසිය අත්අඩංගුවට ගැනීමේ දී අත් අඩංගුවට පත් වූ කාන්තාවන් හැඳ සිටි ඇඳුම් අසාමාන්‍ය ලෙස ඉරී ගොස් තිබුණි. ඒවා චේතනාන්විතව ම පොලිසිය විසින් ඉරා දැමුවේ ද යනුවෙන් සැකයක් පවතින බව පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්‍යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ සමාජ මාධ්‍ය වෙත සටහනක් තබා තිබුණි. 08 වැනි දින මෙම ගැටුමට මැදි වූ කිසිදු පිරිමියකුගේ ඇඳුමකට හානි නොවී අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ කාන්තාවන් හැඳ සිටි ඇඳුම් පමණක් අසාමාන්‍ය ප්‍රමාණයකින් ඉරී ගොස් තිබුණේ කෙසේ ද යන්න ප්‍රශ්න සහගත ය.

පොලිසිය දිගින් දිගටම මෙවැනි නීති විරෝධී අපචාරී ක්‍රියාවල නිරත වීමෙන් හැඟවෙන්නේ, එක්කෝ ඔවුන් මෙමඟින් ඔවුන්ගේ පහත් ලිංගික ආශාවන් ඉෂ්ට කරගන්නා බවයි. නැතිනම් කාන්තාවන් අනවශ්‍ය ලෙස ස්පර්ශ කිරීම හා ඇඳුම් ඉරා දැමීම නිසා ඔවුන් ලැජ්ජාවට හා අපහසුතාවට පත් වී නැවත විරෝධතාවලට සම්බන්ධ නොවී සිටිනු ඇතැයි යන අමනෝඥ අදහසක් මත සිට කටයුතු කරන බවයි. එසේත් නැතිනම් පොලිස් නිලධාරීන් මෙම කරුණු දෙක ම ඉෂ්ට කරගන්නවා වන්නට ද පුළුවන. අනෙක් අතට බොහෝ අවස්ථාවල මෙලෙස කාන්තාවන්ට හිංසනය කර ඇත්තේ සාමාන්‍ය පොලිස් නිලධාරීන් නොව ඉහළ පොලිස් නිලධාරීන් විසින් ය. එනිසා මෙම කටයුත්ත චේතනාන්විතව සැලසුම්සහගතව සිදු කරන ක්‍රියාවක් බවට සැක කළ හැකි ය.

මෙම සිදුවීම් පෙළ සම්බන්ධයෙන් පවතින නීතිමය රාමුව පිළිබඳ අපි නීතිඥ නුවන් බෝපගේ මහතාගෙන් විමසීමක් සිදු කළෙමු.

ඔහු සඳහන් කළ ආකාරයට අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 30 වන වගන්තියට අනුකූලව කාන්තාවක පරීක්ෂා කරන්නේ නම් අනිවාර්යයෙන්ම එය කළ යුතු වන්නේ කාන්තා පොලිස් නිලධාරිනියන් විසින් විය යුතු අතර එහි දී ඉතාම දැඩි විනයක් පවත්වාගත යුතු ය. එමෙන් ම පොලිස් දෙපාර්තමේන්තු නියෝගවලට අදාළව උද්ඝෝෂණ විසුරුවා හැරීමේ දී කාන්තා පොලිස් නිලධාරිනියන් ඒ සඳහා කලින් ම සූදානම් කරගෙන සිටිය යුතුය. එහිදී ඉහත කී 30 වන වගන්තිය දැඩිව ආරක්ෂා කළ යුතු ය. එහෙත් පසුගිය දිනවල දී කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන් සම්බන්ධයෙන් පොලිසිය ක්‍රියා කළ ආකාරය ඉහත සියලුම නෛතික රාමුවලට පටහැණි බව ඔහු සඳහන් කළේ ය.

උද්ඝෝෂණ ස්ථානයක් යනු අපරාධ ස්ථානයක් නොවන බැවින් ඉහත කී වගන්තිවලට අනුකූලව හා නිරෝධායන පනතට අනුව, පසුගිය දිනවල කරන ලද අත්අඩංගුවට ගැනීම් නීතියට පටහැනි බව ද කාන්තාවන්ව අනිසි ලෙස ස්පර්ශ කිරීම් ආදිය දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 345 වගන්තිය ප්‍රකාරව ලිංගික අඩන්තේට්ටම් යටතේ අපරාධමය වරදක් බව ද ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කළේ ය. මෙහි දී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවීමක් සිදු වී ඇති අතර භාෂණයේ නිදහස, ක්‍රෑර අමානුෂික වධබන්ධනයන්ට ලක් නොවී සිටීමේ අයිතිය වැනි අයිතීන් කඩ වීම නිසා මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ගොනු කළ හැකි බවද, ඊට අමතර එම කාන්තාවන්ට ලිංගික අඩන්තේට්ටම් සිදු වී ඇත්නම් දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 345 වගන්තිය ප්‍රකාරව අපරාධ නඩුවක් ගොනු කළ හැකි බවද නීතිඥ නුවන් බෝපගේ කියා සිටියේ ය.

මෙම සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් ගනු ලබන ක්‍රියාමාර්ග කුමක්දැයි දැනගැනීමට අප ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසමේ කොමසාරිස් ආචාර්ය නිමල් කරුණාසිරි සම්බන්ධ කරගත්තෙමු.

ඔහු ප්‍රකාශ කළේ උසාවි භූමිය තුළ කාන්තාවකට පොලිස් නිලධාරියෙකු පා පහරක් එල්ල කිරීමේ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් පොලිස්පතිවරයා දැනුවත් කළ අතර, ඒ සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණයක් වහාම පවත්වා වාර්තාවක් ලබා දෙන ලෙස මානව හිමිකම් කොමිසම පොලිස්පතිවරයාට දැනුම් දී ඇති බවයි.

ලෝක ඉතිහාසය තුළ ද අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් සටන් කළ කාන්තාවන්ට විවිධාකාර පීඩාවන්ට ලක් වන්නට සිදු විය. කාන්තාවන්ට ඡන්ද අයිතිය ඉල්ලා සටන් කළ ඇලිස් පෝල් වැනි කාන්තා ක්‍රියාකාරිනියන්ට ද විවිධ අඩන්තේට්ටම්වලට ලක් වෙමින් මාස ගණන් සිරගත වීමට පවා සිදු වූ අතර එයින් කාන්තාවන්ට ඡන්ද බලය දිනාගැනීමේ අරගලය වඩ වඩාත් ශක්තිමත් වූවා මිස පාලකයන් සිතූ පරිදි එය මර්දනයට ලක් වීම සිදු නොවී ය. එනිසා මෙලෙස විරෝධතාවලට සම්බන්ධ වන කාන්තාවන් අඩම්න්තේට්ටම්වලට ලක් කිරීමෙන් සිදුවන්නේ එම අරගල වඩ වඩාත් ශක්තිමත් වීම මිස ඒවා මර්දනය වීම නොවේ.

ජූලි 19 වැනි දින අන්ද්දා පුවත්පතට අමන්දිකා කුරේ විසින් සම්පාදිත ලිපියක සම්පූර්ණ උපුටා ගැනීම – ප්‍රධාන සංස්කාරක

මං දැන් අවුරුදු පහළොවකට වැඩිය ජපානයේ ජීවත් වෙනවා කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රයේම නියැලෙමින්. මගේ අත්දැකීම අනුව එහෙම එකක් නෑ. මොකද යම් පොහොරක් හරි වෙනත් කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍යයක් හරි භාවිත කරන්න මේ රටේ වෙනම නීතියක් තියෙනවා. මෙහෙ ගොවියෝ ඒ නීතිය අකුරට පිළිපදිනවා. ඒ නිසා ඒ විදිහේ දෙයක් ඇතිවෙන්න තියා එහෙම මතයක් සමාජගත වෙන්න ඉඩකුත් නෑ

රසායනික පොහොර භාවිතය තහනම් කරමින් කාබනික වගාව වෙත රට යොමු කිරීමට ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා විසින් ගත් තීන්දුව මේ වන විට ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී. ඒ අතර වී ගොවීන් ඇතුළු ගොවිජනතාව රටපුරා උද්ඝෝෂණය කරමින් තම වගාවන්ට පොහොර ඉල්ලා සිටිති. කෘෂි විද්වතුන්, පර්යේෂකයින් සහ දේශපාලනඥයින් දෙපිල බෙදී වාද විවාද කරමින් සිටී. එහෙත් මේ දෙස සියුම්ව නිරීක්ෂණය කරන විට පැහැදිලිව පෙනී යන්නේ මේ සියල්ල ඒකපාර්ශ්වීය බවය.

රසායනික පොහොර තහනම් කර කාබනික වගාවට යොමුවීමට ගත් මේ අභියෝගාත්මක තීන්දුව සම්බන්ධයෙන් වඩාත් පුළුල් හා ප්‍රා යෝගිකත්වය හා බැදී සංවාදයක් අවශ්‍ය බව අපගේ අදහසය. මෙහිදී ජාත්‍යන්තර අත්දැකීම් සේම මෙරට ගොවීන්ගේ සහ විද්වතුන්ගේ අත්දැකීම් සමාජගත කිරීම ජනමාධ්‍යවල වගකීමකි.

රසායනික පොහොර තහනම් කර කාබනික පොහොර භාවිතයට යොමු වීම සම්බන්ධ වැඩපිළිවෙළ හමුවේ ‘මධ්‍යස්ථ‘ සංවාද මණ්ඩපයක් නිර්මාණය කරමින් සිටින අප අද ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නේ වසර 15ක් පමණ ජපානයේ කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධව කටයුතු කරන ජපානයේ ස්ථාපිත, ‘හරිතාගාර කළමනාකරණ ටොමිටා ටෙක්නොලොජීස් ලිමිටඩ් හි සාමාන්‍යාධිකාරී නිලන්ත දිසානායක මහතා ජපානයේ කෘෂිකර්මාන්තය සහ ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තය සසදමින් ඉදිරිපත් කරන අදහස් කිහිපයකි.

කාබනික පොහොර භාවිතයට ජපානය වගේ රටක අවධානය ලැබෙන්නේ කොහොමද?

යම් කෙනෙක්ට කාබනික පොහොරද රසායනික පොහොරද කියලා වෙන්කරලා ගන්න රසායනික පොහොර භාවිත කළ ආහාර පරිභෝජනය කළොත් අපේ ශරීරයට අහිතකරයි වගේ හේතුවක් තියෙන්න ඕනෑනෙ. නමුත් ඒ වගේ මතයක් ජපානේ මිනිස්සු තුළ නෑ. පොහොර විකුණන තැන්වල යම් මට්ටමට කාබනික පොහොර විකුණන්න තියෙනවා. හැබැයි ඒ ප්‍රමාණය සියයට පහක් හයක්වත් නෑ. ගොවියෝ බහුතරය පාවිච්චි කරන්නේ රසායනික පොහොර. වෙළඳපොළේ පවා කාබනික පොහොර භාවිත කළ අස්වැන්න සහ රසායනික පොහොර භාවිත කළ අස්වැන්න ලෙස එළවළු පළතුරු ආදිය වෙනම විකුණන ප්‍රවණතාවකුත් මෙහේ නෑ.

ලංකාවේ කාලෙන් කාලෙට දකින්නට තියෙන දෙයක් තමයි, හාල්වල විස තියෙනවා, පොල්තෙල්වල විස තියෙනවා, කිරිපිටිවල විස තියෙනවා, වැව් මාළුවල විස තියෙනවා වගේ සංවාද. ජපානයේ මේ තත්ත්වය වෙනස්ද?

ජපානයේ ඒ විදිහේ අධිරසායන ද්‍රව්‍ය ගැන සංවාද ඉතාම අඩුයි. ඉඳලා හිටලා හරි එහෙම දෙයක් අහන්න ලැබුණොත් ඒ චීනය වගේ රටවලින් ආනයනය කරන ආහාර ගැන තමයි. හැබැයි ඒ සංවාද යන්නේ ලංකාව වගේ, අදාළ ආහාරය අවුරුදු ගණන් පරිභෝජනය කරමින් ඉද්දී නෙමෙයි. රටට ඒවා ගෙනෙද්දීම එම ආහාර ද්‍රව්‍යවල පිළිකාකාරක ආදි ශරීරයට අහිතකර දේවල් මොනවා හරි අඩංගු වෙලා තියෙනවාද කියලා පරීක්ෂා කරනවා. හැබැයි දේශීය වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන ආහාර ද්‍රව්‍ය ගැන නම් එහෙම ගැටලු මතුවෙන්නෙම නෑ.

ජපානය විතරක් නොමෙයි තවත් ගොඩක් දියුණු රටවල් කෘෂිකර්මය කර්මාන්තයක් විදිහට ගොඩනැගිලා තියෙනවා. නමුත් ලංකාව වගේ රටක තත්ත්වය ඊට වෙනස්. යම් දෙයක් ඉතා වැදගත් කර්මාන්තයක් ලෙස ගොඩනැගෙද්දී ඒකට අවශ්‍ය නීති රීති රජය මගින් ගොඩනගනවා. නැතිනම් ඒ කර්මාන්තයේ යෙදෙන අයම යම් යම් සම්ප්‍රදායන් ගොඩනගාගන්නවා.

විශාල වශයෙන් කෘෂිකර්මය ව්‍යාප්ත වුණු ප්‍රදේශවල, කෘෂි රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය නිසා සැදුණු බවට විශ්වාස කරන වකුගඩු රෝග හෝ වෙනත් එවැනි රෝග ගොවියන් අතර තියනවාද?

මං දැන් අවුරුදු පහළොවකට වැඩිය ජපානයේ ජීවත් වෙනවා කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රයේම නියැලෙමින්. මගේ අත්දැකීම අනුව එහෙම එකක් නෑ. මොකද යම් පොහොරක් හරි වෙනත් කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍යයක් හරි භාවිත කරන්න මේ රටේ වෙනම නීතියක් තියෙනවා. මෙහෙ ගොවියෝ ඒ නීතිය අකුරට පිළිපදිනවා. ඒ නිසා ඒ විදිහේ දෙයක් ඇතිවෙන්න තියා එහෙම මතයක් සමාජගත වෙන්න ඉඩකුත් නෑ. හැම රටකම මිනිස්සු ජීවත්වෙන්න සිදුකරන කර්මාන්ත තියෙනවා. වාහන නිෂ්පාදනය, ඉලෙක්ට්‍රොනික් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය, රෙදිපිළි නිෂ්පාදනය ඒ වගේ කර්මාන්ත කිහිපයක්. වැදගත්ම දේ තමයි, කෘෂිකර්මය කියන්නෙත් ජපානය තුළ තවත් වැදගත් කර්මාන්තයක්. ජපානය විතරක් නොමෙයි තවත් ගොඩක් දියුණු රටවල් කෘෂිකර්මය කර්මාන්තයක් විදිහට ගොඩනැගිලා තියෙනවා. නමුත් ලංකාව වගේ රටක තත්ත්වය ඊට වෙනස්. යම් දෙයක් ඉතා වැදගත් කර්මාන්තයක් ලෙස ගොඩනැගෙද්දී ඒකට අවශ්‍ය නීති රීති රජය මගින් ගොඩනගනවා. නැතිනම් ඒ කර්මාන්තයේ යෙදෙන අයම යම් යම් සම්ප්‍රදායන් ගොඩනගාගන්නවා. ජපානයේ ඒ වගේ නීති හා සම්ප්‍රදායන් බිහිවෙලා තියෙන්නේ මිනිස් පරිභෝජනයට ගන්නා එළවළු, පලතුරු වගේ භෝග වගා කරද්දී විතරක් නෙමෙයි විසිතුරු මල් වගේ දේවල් වගා කරද්දී පවා ඒවා නිවැරදිව භාවිත වෙනවා.

ඒ වගේම ඒ ගොවියාට වෙනත් වෙළඳසැලකට ගොස් අදාළ පොහොර හෝ කෘෂි රසායනය ගන්න බෑ. යම් ගොවිතැනක් පටන්ගන්න දවසේම ගොවියා ලියාපදිංචි කරනවා. ඒ වගේම එදාම ඔහු රසායන ද්‍රව්‍ය ලබාගන්න තැන ලියාපදිංචි වෙනවා. ඒ ආයතනය ගොවියා ළඟට ඇවිත් ඔහු මොනවාද වගා කරන්නේ, කොච්චර ප්‍රමාණයක්ද වගා කරන්නේ, කොයි ප්‍රදේශයේද වගා කරන්නේ වගේ හැම දෙයක්ම ඒ අය ගන්නවා

කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය නියාමනය කිරීම ජපානයේදී සිදුවන්නේ කොහොමද?

වෙළඳපොළට ගිහින් තමන්ට හිතුණු පරිදි කෘෂි රසායන හා පොහොර ගන්න ජපානයේ ගොවියාට බෑ. අපි හෙක්ටයාරයක අල වගා කරන ගොවියෙක් උදාහරණයකට ගනිමු. ඔහු අවුරුද්දක් තුළ භාවිත කරන්න ඕනෑ පොහොර හා කෘෂි රසායන ප්‍රමාණය නියතයක්. ඒ වගේම ඒ ගොවියාගේ වගාවට අවශ්‍ය පොහොර ප්‍රමාණය හා වෙනත් කෘෂි රසායන පිළිබඳ වාර්තාවක් ඒවා විකුණන වෙළඳසලේ තියෙනවා. ඉතිං ඔහුට අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා ඒ වෙළඳසැල්වලින් ඒවා නිකුත් කරන්නේ නෑ. අල වගාව සඳහා යම් කෘෂි රසායන වර්ගයක් භාවිත කරන්න ඕනෑ අවුරුද්දට එකපාරක් විතරක් කියලා හිතමු. මේ ගොවියා වැරදිලා හරි ගිහින් මාස හත අටකට පස්සේ ඒ කෘෂි රසායනය ඉල්ලුවොත් සිල්ලර වෙළෙන්දා කියනවා ඔබේ බිම් ප්‍රමාණයට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට අදාල කෘෂි රසායනය අපි දීලා තියෙනවා, ඒක පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් අවුරුද්දට එකපාරයි කියලා. ඒ අනුව ඔහු ඒවා ගොවියාට ලබා දෙන්නේ නෑ.

ඒ වගේම ඒ ගොවියාට වෙනත් වෙළඳසැලකට ගොස් අදාළ පොහොර හෝ කෘෂි රසායනය ගන්න බෑ. යම් ගොවිතැනක් පටන්ගන්න දවසේම ගොවියා ලියාපදිංචි කරනවා. ඒ වගේම එදාම ඔහු රසායන ද්‍රව්‍ය ලබාගන්න තැන ලියාපදිංචි වෙනවා. ඒ ආයතනය ගොවියා ළඟට ඇවිත් ඔහු මොනවාද වගා කරන්නේ, කොච්චර ප්‍රමාණයක්ද වගා කරන්නේ, කොයි ප්‍රදේශයේද වගා කරන්නේ වගේ හැම දෙයක්ම ඒ අය ගන්නවා. මේ විදිහේ වෙළඳ ආයතන අතර ද යම් සම්බන්ධීකරණයක් සිදුවනවා. ඉතිං ගොවියාට ඒ ජාලය මගහරින්න බෑ වගේම ජපානයේ ගොවියන් එහෙම ගන්න උත්සාහ කරන්නෙත් නෑ. මොකද ජපානේ මිනිස්සු හිතන විදිහක් තියෙනවා. ඉතිං තමන් ලියාපදිංචි කළ ස්ථානයෙන් හැර වෙන තැනකින් රසායන ද්‍රව්‍ය ගන්න ඒ අය පෙළඹෙන්නෙත් නෑ.

කෘෂිකර්මාන්තය සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට ලංකාවේ තියෙන විශාලම සංවාදය රසායනික පොහොර තහනම් කරලා ඒ වෙනුවට කාබනික පොහොර භාවිත කිරීමට ගන්නා වෑයම. මේ කාරණය ලාංකීය කෘෂිකර්මයට සාපේක්ෂව ඔබ දකින්නේ කොහොමද?

මං මුලිනුත් කිව්වා වගේ ලංකාව මුලින්ම කරන්න ඕනෑ කෘෂිකර්මය කර්මාන්තයක් කිරීම. ඇග්රිකල්චර් කියන ඉන්ඩස්ටි්‍රය ගොඩ නොනගා මේ කිසි දෙයක් කරන්න බෑ. මෙහෙම එකක් හදලා එකල ලංකාවේ ඉන්න ගොවියෝ ඔක්කොම අනුගත කරලා, ඊට අදාළ නීති පද්ධතියක් ගොඩනැගීමයි මුලින්ම කළ යුත්තේ. කෘෂි ව්‍යාප්ති සේවය කියලා ලංකාවේ ගොඩනැඟුණු එක දැන් ඇත්තේම නැති තරම්නෙ. ඒ වගේ දේවල් හරහා තමයි හරි නම් මේ විදිහේ දෙයක් ගොඩනැගෙන්න ඕනෑ. ඒ නිලධාරීන් හා ගොවියන් අතර විශාල සම්බන්ධයක් ගොඩනගන්න ඕනෑ. හැබැයි එහෙම කරන්න ඕනෑ අර කියූ නීති රාමුවක් හදාගත්තාට පස්සේ.

කොහොම වුණත් මේ කාබනික පොහොර වැඩපිළිවෙළ තව මාස දෙක තුනක්වත් ඇදගෙන යන්න පුළුවන් එකක් වෙයි කියලා මට හිතෙන්නේ නෑ. කාබනික පොහොරවලින් විතරක් ලංකාවේ කෘෂි ආර්ථිකය ගොඩනගනවා කියන එක කරන්න අමාරු දෙයක්. මම හොඳින් දන්න ජපානය, නෙදර්ලන්තය වගේ රටවල් සියයට අනූනවයක්ම භාවිත කරන්නේ රසායනික පොහොර. එහෙම භාවිත කළා කියලා ඒ මිනිසුන්ට සෞඛ්‍ය ප්‍රශ්න ඇවිත් නෑ. ඒ මිනිසුන්ගේ ආයුෂ අඩු වෙලා නෑ. ජීවත්වන කාලය අවුරුදු අසූවට වැඩියි. මේ වගේ රටවල තියෙන්නේ වයසක ජනගහනය වැඩිවෙන ගැටලුවක්. අනික් පැත්තට මේ රටේ වයසක මිනිස්සු තමයි හරි හරියට ගොවිතැන් කරන්නේ තාමත්. මොකද ඒ අයගේ දරුමුණුබුරන් නගරයට සංක්‍රමණය වෙලා විවිධ රැකියාවන් සඳහා. අනික ලංකාවේ වුණත් තනිකරම කාබනික වගාව කළ කාලේ මිනිස්සුන් ජීවත් වුණ වයසට වඩා විශාල ආයු කාලයක් අද ජීවත් වෙනවා.

රසායනික පොහොර හා කෘෂි රසායන සම්බන්ධ ගැටලුව මතුවෙලා තියෙන්නේ ලංකාවේ ඒවා අධිමාත්‍රාවට භාවිත කිරීම නිසාද?

ඒක සැලකිය යුතු ගැටලුවක් තමයි. විශේෂයෙන් මිනිස්සු අනවශ්‍ය විදිහට පළිබෝධනාශක ආදිය භාවිත කරනවා දකින්න පුළුවන්. නමුත් ජපානේ එහෙම කරන්නේ නෑ. උදාහරණයක් විදිහට අපි හිතමු හෙක්ටයාරයක අල වගාකරන ගොවියෙකුගේ වගා බිමේ පොඩි කොටසකට කෘමි උවදුරක් ආවා කියලා. ලංකාවේ ගොවියෝ නම් එහෙම වෙලාවට කරන්නේ ඒ කුඩා තැනට විතරක් යම් කෘමිනාශකයක් යොදනවා. මොකද ඔහු හිතනවා එතනට විතරක් අදාළ රසායනික ද්‍රව්‍යය යෙදුවාම ඇති කියලා. නමුත් ජපානයේදී ගොවියෝ කරන්නේ මුළු වගා භූමියටම කෘමිනාශකය යොදන එක. අපි හිතමු ඒ කෘමිනාශකය ඔහුගේ වගාවට යෙදිය හැක්කේ වර්ෂයට දෙවරක් පමණයි කියලා නිර්දේශ වෙලා තියෙනවා කියලා.

අර කිව්වා වාගේ, කෘමීන් හිටි කුඩා තැනට විතරක් කෘමිනාශකය යෙදුවත් ඔහු ඒක ගන්නේ ඒ කෘමිනාශකය තම වගාවට යෙදිය හැකියැ’යි නිර්දේශ වෙලා තියෙන වාර දෙකෙන් එකක් ඒ මගින් ඉවර වෙනවා කියලා. බැරිවෙලාවත් එයා ඒ කෘමිනාශකය යෙදුවේ අදාළ කුඩා තැනට විතර නම් ඔහු තම වගාවටම කෘමිනාශකය යෙදිය හැකි එක වාරයක් එමගින් අයින් කරලා දානවා. නමුත් ලංකාවේ එහෙම නෑනෙ. පොඩි තැනක උවදුරක් තිබුණොත් එතෙන්ටත් කෘමිනාශක ගහනවා. ආයෙ තව තැනක තිබ්බොත් එතනටත් ගහනවා. ඒ තැන්වලින් ආයෙ මුල් තැනට ආවොත් ආයෙ ආයෙ ගහනවා. ඒ විදිහේ විනයක් ජපානේ ගොවියන්ට ඒ අයගේ ඇඟෙන්ම එන්නේ.

ගොවියන් තුළ තමන් කරන කාර්යය ගැන අවංක අදහසක් තියෙන්න ඕනෑ. මගේ පලදාව වැඩිකරගෙන, මං වගා කරන ගෙඩිය ලොකු වෙලා, කොළ ටික ලස්සන කරගෙන විතරක් හරියන්නේ නෑ තව කෙනෙක්ට කන්න පුළුවන් විදිහට දෙන්න ඕනෑ කියන ආකල්පය තියෙන්න ඕනෑ. සමහර විට ගොවියන් විශාල වශයෙන් දුප්පත් වීම වගේ කාරණා මේ සඳහා බලපාන්න පුළුවන්. ඒ නිසා තමයි අපි නීතියක් ගොඩනගලා නිලධාරීන් මගින් ඒ දේ ගොවියන්ට ගෙනියන්න ඕනෑ. හැබැයි ඒකට ගොවියා විතරක් අනුගත වෙලාත් බෑ. පොහොර විකුණන සිල්ලර වෙළෙන්දාගේ ඉඳන් පොහොර ගෙන්වන සමාගම දක්වා ඒ සඳහා අනුගත වෙන්න ඕනෑ.

මෙහෙ ඇතැම් විට අස්වැන්න ගොවියාගෙන් පාරිභෝගිකයාට යන්න පෙර අතරමැදි අවස්ථාවල සසම්භාවී ලෙස පරීක්ෂා කෙරෙනවා. ඒ අස්වැන්න ගොවියාගෙන් මිලදීගන්න පෞද්ගලික සමාගම් විසින්. ගොවියා අද එයාගේ තක්කාලි වගාවේ අස්වැන්න නෙලනවා නම් ඒ අස්වැන්න මිලදීගන්න සමාගම ගොවියාට දැනුම් දෙනවා තක්කාලි කිලෝ දෙකක් විතර පරීක්ෂණාගාරයට එවන්න කියලා. ඒ අය පරීක්ෂා කරනවා භෝගයක තිබිය හැකි උපරිම රසායන ද්‍රව්‍යයන් ඉක්මවා ඒවායේ තියෙනවාද කියලා. තිබුණොත් ගොවියාගේ අස්වැන්න ප්‍රතික්ෂේප වෙනවා. මේ රටවල විශේෂත්වය මේවා කරන්නේ රජයෙන් නෙමෙයි ගොවියාගේ අස්වැන්න මිලදී ගන්නා පෞද්ගලික සමාගම් මගින්ම වීම.

අපිටත් පුළුවන් නම් දඹුල්ල ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය වගේ තැනකදීවත් මෙහෙම පරීක්ෂා කරන්න. එතකොට ගොවියන් ඉබේම පුරුදු වෙනවා තමන්ගේ අස්වැන්න ප්‍රතික්ෂේප නොවන විදිහට නිසි ප්‍රමිතියට කෘෂි රසායන භාවිත කරලා වගා කටයුතු කරන්න.

කෘෂි රසායන භාවිතය සම්බන්ධ මේ සැකය දුරු කිරීමට අපිට ගත හැකි වෙන විකල්ප ලෙස ඔබ දකින්නේ මොනවාද?

නිර්පාංශු වගාව එහෙමත් නැතිනම් ග්‍රීන් හවුස්වල වගා කිරීම ලංකාව වගේ රටකට ඉතාමත් හොඳින් ගැළපෙන ක්‍රමයක්. ඒ සඳහා බොහෝවිට යොදාගන්නේ කොහුබත් වගේ මාධ්‍යයක්නේ. අපි ඒවාට යොදන්නේ දියර පොහොර. වතුරත් එක්ක කලවං කරලා අවශ්‍ය පොහොර දුන්නාට පස්සේ ඒකෙන් ගහ කොටසක් උරාගෙන තව කොටසක් ඉවත් වෙනවා. ඒ ගලා යන වතුරෙන් සාම්පල් එකක් ගත්තාම අපිට දැනගන්න පුළුවන් පොහොරවලින් ගහ උරාගත්ත ප්‍රමාණය මොකද්ද කියලා. ඒ ඒ බෝගය ඒ ඒ වයසෙදී ලබාගත යුතු ඒ ඒ පෝෂණ සංඝටක ගැන නියතයක් ගොඩනගලා තියෙන නිසා අපිට නිශ්චිතව මැනගන්න පුළුවන් ගහට තව කොච්චර පොහොර අවශ්‍යද කියලා. ඒ අනුව අපි නැවත එකතු කරන්නේ මදි ප්‍රමාණය විතරයි.

ඒ විතරක් නෙමෙයි ගහේ මුල් උරාගෙන ඉවත යන වතුර පවා පසට එකතු වෙන්නේ නෑ. ඒවා වෙනම එකතු කරලා නැවත භාවිතයට ගන්න පුළුවනි. අපි මෙහේ කරන්නේ පොහොර අඩංගු ඒ වතුර එකතු කරලා එහි බැක්ටීරියා වගේ දේවල් තියෙනවා නම් ඒවා නැතිවෙන්න පොඩි යූවී ප්‍රතිකාරයක් කරලා නැවත භාවිතයට ගන්න එක. ඒක ඉතා සරල තාක්ෂණයක්.

අනික් වැදගත් කාරණය තමයි ජපානය වගේ රටවල ශීත කාලයට අපි ග්‍රීන් හවුස් වෙනම උණුසුම් කරන්න ඕනෑ. ඒකට විශාල වියදමක් යනවා. නමුත් ලංකාවේ ගොඩක් ප්‍රදේශවල දවල් සහ රාත්‍රී තියෙන ස්වාභාවික උණුසුම ම භාවිත කරලා මේ වැඩේ කරන්න පුළුවන්.

සාමාන්‍යයෙන් හරිතාගාරයක් නිවැරදිව පවත්වාගෙන යද්දී එය බාහිර පරිසරයෙන් බොහෝ සේ වහලා තියෙන නිසා ස්වාභාවිකවම කෘමීන් ආදි සතුන් පාලනය වෙනවා. බැරිවෙලාවත් පළිබෝධකයින් ඇතුළට ආවොත් අද ගොඩක් රටවල කරන්නේ ඒ සඳහා කෘමිනාශක යෙදීම නෙමෙයි, ඒ පළිබෝධකයන්ව ආහාරයට ගන්න වෙනත් කෘමීන් ඇතිකිරීම. ඒ කෘමියා වගාවේ ව්‍යාප්ත වෙලා අපේ වගාවට හානි කරන පළිබෝධකයාව ආහාරයට ගන්නවා. නැතිනම් උගේ බිත්තර වගේ දේවල් ආහාරයට අරගෙන පලිබෝධකයා පාලනය කරනවා. මේක හරිතාගාර ඇතුළේ වගා කිරීම්වලදී විතරක් නෙමෙයි එළිමහන් වගාවේදී පවා දියුණු රටවල විශාල වශයෙන් යොදාගන්නවා. හැබැයි ඒ වගේ අවස්ථාවල වගාවට කෘෂි රසායන යොදද්දී අර කෘමියාට හානි නොවන මෘදු රසායන යොදන්න වගබලාගන්න ඕනෑ. ඒ නිසා අධිරසායන භාවිත කිරීමට ගොවියා තුළ ස්වයංවාරණයකුත් ඇති වෙනවා. නමුත් ලංකාව මේ වගේ දේවල් හඳුන්වා දෙන්න උත්සාහ කරන්නේ නැති එක ගැටලුවක්.

නමුත් කෘමි පාලනය සඳහා ජාත්‍යන්තරව ගොඩනගලා තියෙන ෂඡඵ වගේ ක්‍රමවේද ලංකාවේ නිවැරදිව භාවිත වෙන්නේ නෑ.

මේ කාබනික පොහොර ප්‍රශ්නය නිසා ලංකාවේ දැනටමත් හරිතාගාර පවත්වාගෙන යන ගොවියන්ට විශාල හානියක් වෙලා. මොකද දැන් ඊට අවශ්‍ය දියර ගෙන්නන්නේ නෑ. අනික තිබුණත් ඒවායේ මිල ඉතාම වැඩි බව ලංකාවේ නිර්පාංශු වගාව කරන අය කියනවා.■

පසුගිය ජූලි 19 වැනි දින ‘අනිද්දා‘ පුවත්පතට ප්‍රසාද් නිරෝෂ බණ්ඩාර විසින් කළ සංවාදය සම්පූර්ණයෙන් උපුටා ගන්නා ලදි. ශීර්ෂපාඨය පමණක් සංශෝධනය කර ඇත. – ප්‍රධාන සංස්කාරක