Author: Editor

ශ්‍රී ලංකාවේ තේ වගා කටයුතු සදහා ඩ්‍රෝන යානා යොදා ගෙන කළ අත්හදා බැලීමක් ගැන පසුගිය දා මාධ්‍ය වාර්තා කළා. ඒ අතර දකුණු පළාතෙන් ද ඩ්‍රෝන යානා යොදා ගෙන දියර පොහොර ඉසීමක් ගැන ද වාර්තා වුණා.

ලංකාව කෘෂිකර්මාන්තයට ඩ්‍රෝන යානා තාක්ෂණය භාවිතා කිරීම ගැන අත්හදා බැලීම් කරන විට ඝානාව වැනි අප්‍රිකානු රාජ්‍ය කජු වැනි දැවැන්ත වගාවන් සදහා ඩ්‍රෝන තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් සිටිනවා. ඒ අතර කෘෂිකාර්මික කටයුතු සදහා ගවයින් අවශ්‍ය බවට කරුණු දක්වමින් ගව ඝාතනය නතර කිරීමට තැත් කරන විට ලෝකය පුරා කෘෂිකර්මාන්තයට නවීන තාක්ෂණය යොදා ගැනීම 13%ක් වැනි වේගයකින් වර්ධනය වෙනවා.

මේ ලිපිය මගින් කෘෂිකර්මාන්තය සදහා නවීන තාක්ෂණය යොදා ගැනීම ගැන සරල සහ පැහැදිලි තොරතුරු ඉදිරිපත් කරනවා. ඒ ගැන ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගේ සහ ඔවුන්ට උපදෙස් දෙන පර්යේෂකයින්ගේ ද අවධානය යොමු විය යුතුයි.

මොකද ලංකාව තවමත් පරාක්‍රමබාහු – සේනානායක යුගයේ සිටියත් ගෝලීය කෘෂිකර්මාන්තය දැන් අපට වඩා සියවස් ගණනාවක් ඉදිරියට ගිහින් අවසන්.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්තයේ ගොවිබිම් වල සශ්‍රීක තෘණ භූමියක නිදැල්ලේ තණ කමින් සිටින එළදෙනුන් රංජුවකි. බැලූ බැල්මට ඔවුන්ගේ වෙනසක් දැකිය නොහැකිය. එහෙත් වඩාත් ළංව බැලූ විට වෙනසක් දැකිය හැකිය. ඒ ඔවුන්ගේ කන්වල කිසියම් ඉලෙක්ට්‍රොනික් පෙත්තක් බදු දෙයක් එල්ලා ඇති බවය.

කතාවේ රහස එයයි !

මේ විද්‍යුත් උපකරණය නැතහොත්  smart “tag”එක දළ වශයෙන් ගිනිපෙට්ටියකට සමානය. එය සූර්ය බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර චන්ද්‍රිකා සමග සම්බන්ධ වෙමින් නිරන්තරයෙන් ගොවියා වෙත තත්‍ය කාලීන දත්ත සම්ප්‍රේෂණය කරයි.

“මේ ජීපීඑස් උපකරණය සත්වයා සිටින්නේ කොහේද යන්නත්, සත්වයා සිටින්නේ කුමන තත්වයකද යන්නත් එය අපට කියනවා” යැයි මෙම තාක්ෂණය හදුන්වා දුන් බ්‍රිස්බේන්හි පිහිටි සෙරෙස් ටැග් Ceres Tag හි ප්‍රධාන විධායක ඩේවිඩ් ස්මිත් පැහැදිලි කරයි.

“ගවයින් තණබිම් මත ආහාර අනුභව කිරීම ඇතුළු ඔවුන්ගේ සියලු ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා අපට ඉතා නවීන විද්‍යුත් උපකරණ තිබෙනවා. . එබැවින් සත්වයාගේ ආහාර කාර්යක්ෂමතාව කෙබදුදැයි අපි දන්නවා. එතැන් සිට අපට ජානමය තේරීම් කිහිපයක් ආරම්භ කළ හැකියි”

ගවයින් ආහාර ගැනීමේ සිට ඔවුන්ගේ සියලු දෛනික ක්‍රියාකාරකම්, සෞඛ්‍ය හා යෝග්‍යතා සාධක අධීක්ෂණය කරන මෙම ටැග් – නවීන තාක්‍ෂණයන් කෘෂිකර්මාන්තයට පිවිසෙන එක් ක්‍රමයක් පමණි.

මිනිස් මැදිහත්වීමකින් තොරව ස්වාධීනව අස්වනු නෙළන රොබෝවරු, බීජ, පොහොර සහ කෘෂි රසායන ඉසීමට හැකි ඩ්‍රෝන යානා, කෘත්‍රීම බුද්ධිය විසින් ලබා දෙන විකල්ප දත්ත වර්තමානය වන විට ලොව පුරා ගොවිබිම් වෙත පිවිස ඇති අතර එය කෘෂිකාර්මික ශ්‍රම හිගයට, කාර්යක්ෂමතාවට සහ තවත් බොහෝ ගැටලු සදහා සාර්ථක පිළිතුරකි.

සාමූහිකව ගත් කල, කෘෂිකර්මාන්තයේ තාක්‍ෂණය වැඩි කිරීම “නිරවද්‍ය ගොවිතැන – “precision farming” ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය වේගයෙන් වර්ධනය වන කර්මාන්තයකි (booming industry).

එක් වාර්තාවක් යෝජනා කරන්නේ 2027 වන විට එහි ගෝලීය වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 12.9ක් දක්වා ළගා වනු ඇති බව සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ධනය 13%ක් වනු ඇති බවයි. (One report suggests that its global value will reach $12.9bn (£9.1bn) by 2027, with average annual growth of 13% between now and then)

“තාක්‍ෂණය කෘෂිකාර්මික ලෝකය වඩා හොඳ තත්වයකට පරිවර්තනය කරයි” යැයි අයර්ලන්ත සමාගමක් වන මූකාල් හි මෙහෙයුම් ප්‍රධානී ස්ටීවන් ෆැගන් පවසයි. ඔවුන් ගැබිනි එළදෙනෙකුගේ වලිගයට සම්බන්ධ කරන ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනයක් සම්බන්ධ සංවේදකයක් නිපදවන අතර සත්ව පැටවා බිහි කිරීමට පෙර එමගින් ගොවියාට කෙටි පණිවිඩයක් යවයි.

මෙමඟින් ගොවියාට වෙනත් කටයුතු වල ද නිරත වෙමින් තම දෙනුන් ගැන විමසිලිමත් වීමට අවස්ථාව උදාවන අතර එය කාලය ඉතිරි කිරීම පමණක් නොව ගොවියාගේ ඵලදායීතාවය ද වර්ධනය කරයි.

“ගොවිපලවල කාර්යක්ෂමතාව වැඩි දියුණු කළ හැකි ක්‍රම ගැන අපි වෙන කවරදාටත් වඩා ඉගෙන ගන්නවා. අනෙක් අතට සමස්ත ලාභදායිතාවය වැඩි දියුණු කරනවා” යනුවෙන් ෆැගන් මහතා පවසයි.

ගොවීන් තම පශු සම්පත් සමඟ ගොඩනඟා ගන්නා මානව සාධකය හෝ සබඳතා ඉවත් කිරීමට කිසිවෙකුට අවශ්‍ය නැත. එහෙත් අනෙක් අතට, තාක්‍ෂණික විසඳුමකින් ශ්‍රම කාලය, මානව දෝෂ සහ සාමාන්‍ය දුෂ්කරතා අවම කිරීමෙන් ජීවිතය පහසු කර ගත හැකි නම් ගොවීන් වාසි ලබා ගනී. එම විසඳුම කිසිදු සැකයකින් තොරව වාසිදායක වේ.

ගොවිතැනේ අනාගතයට වර්ධනය වන තාක්ෂණයෙන්  increased technology ඇති වන බලපෑම අධ්‍යයනය කිරීමට පෙරමුණ ගෙන සිටින අය අතර ඉලිනොයිස් විශ්ව විද්‍යාලයේ ස්වයං පාලන පද්ධති රසායනාගාරයේ (Distributed Autonomous Systems Laboratory (Daslab) අධ්‍යක්ෂ මහාචාර්ය ගිරිෂ් චෞද්රි ද වේ.

ඔහු පවසන්නේ බොහෝ දුරට ස්වයංක්‍රීය ගොවිපලවල් යථාර්ථයක් වෙමින් ඇති බවයි. දැනටමත්, බෝග වල සෞඛ්‍යය නිරීක්ෂණය කළ හැකි රොබෝවරු වැනි බොහෝ නැගී එන තාක්ෂණයන් ඩස්ලැබ්ගේ පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රවල භාවිතයට ගෙන තිබේ.

“ගොවිපලකට විවිධ වර්ගයේ රොබෝවරු අවශ්‍ය වේවි ” මහාචාර්ය චෞද්රි පවසයි. 

“ඔවුන්ගෙන් සමහරක් ඉතා කුඩා වනු ඇති අතර අනෙක් ඒවා විශාල වනු ඇති. සමහර විට අස්වනු නෙලීමේ යන්ත්‍රය තරම් විශාල වනු ඇති. මෙම රොබෝ කණ්ඩායම සම්බන්ධීකරණය කරන ස්වයං පාලන පද්ධතියක් තිබේ. ඔවුන්ට අවශ්‍ය දේ පවසමින් විවිධ කාර්යයන් ඉටු කිරීම සඳහා එමගින් හැකියාව ලැබේ ”

රොබෝවරුන්ට අමතරව මහාචාර්ය චෞද්රි පවසන්නේ ඩ්‍රෝන යානා වැඩි වැඩියෙන් භාවිතා කරන බවයි.

“ඩ්‍රෝන යානා විශාල ඉඩ ප්‍රමාණයක් ආවරණය කිරීමට ඇත්තෙන්ම හොඳයි” ඔහු පවසයි. “ඒවාට කොහේ හරි ගොස් යමක් ඉසීමට හෝ පින්තූරයක් ගැනීමට හැකියි”

කෘෂිකර්මාන්තයේ තාක්ෂණයේ යෝජකයින් ද සඳහන් කරන්නේ මෙම නවෝත්පාදනයන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ප්‍රයෝජනය සඳහා යොදා ගත හැකි බවයි.

ටෙක්නෝසර්ව් TechnoServe යනු බටහිර අප්‍රිකානු රටක් වන බෙනින් හි කජු නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීම සඳහා දුරස්ථ සංවේදනය, ඩ්‍රෝන් සිතියම්කරණය, යන්ත්‍ර ඉගෙනීම සහ චන්ද්‍රිකා දත්ත භාවිතා කිරීමට කජු ගොවීන්ට සහාය ලාබ දෙන එක්සත් ජනපද ජාත්‍යන්තර සංවර්ධනයක් වන ලාභ නොලබන සංවිධානයකි.

බෙනින් හි අපනයන ඉපැයීම්වලින් 8% ක් කජු වලින් සමන්විත වන අතර, ටෙක්නෝසර්ව් ගොවීන්ට ඔවුන්ගේ ගස් සිටුවිය හැකි හොඳම ස්ථානය දැන ගැනීමටත්, ඔවුන්ගේ අස්වැන්නෙහි ප්‍රමාණය හා ගුණාත්මකභාවය වැඩි කිරීමටත් උපකාර කරයි. මෙම ව්‍යාපෘතිය බටහිර අප්‍රිකාව පුරා සහ මොසැම්බික්හි ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට දැනටමත් සැලසුම් කර ඇත.

ටෙක්නෝසර්ව් අධ්‍යක්ෂ ඩේව් හේල් පවසන්නේ “ඉහළ මට්ටමේ නිරවද්‍යතාවයකින් යුත් කජු ගොවිපලවල් සඳහා භූමිය එමගින් හඳුනාගත හැකි” බවයි.

වැඩිදියුණු කළ කෘෂිකාර්මික භාවිතයන් සමඟ ගොවීන් ඔවුන්ගේ ඵලදායිතාව සහ ආදායම වැඩි කරයි.

ගෝලීය වශයෙන්, කොරෝනා වයිරස් වසංගතය සහ විවිධ අගුලු දැමීමේ ස්ථානවල ඇති හිස් සුපිරි වෙළඳසැල් රාක්ක, ආහාර හිඟය පිළිබඳ අවදානම වැඩි කර ඇත. සමහර තාක්ෂණික සමාගම් මෙම භීතීන් සමනය කිරීම සඳහා තාක්ෂණය වෙත යොමුවෙයි.

“අපගේ ආහාර සැපයුම කෙතරම් අවදානමට ලක්විය හැකිද යන්න කොවිඩ් වසංගතය විසින් හෙළි කළා. අපගේ සැපයුම් පද්ධතිය කෙතරම් බිඳෙනසුලුද යන්න එයින් හෙළි වුණා” යනුවෙන් Plenty නම් එක්සත් ජනපද සමාගමක සම-නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන විද්‍යා නිලධාරි ආචාර්ය නේට් ස්ටෝරි පවසයි.

ඔහුගේ සමාගම AI සහ මෘදුකාංග උපයෝගී කරගනිමින් උස බිත්ති මත එළවළු භෝග බහුලව වගා කළ හැකි ගෘහස්ථ “සිරස් ගොවිපලවල් – indoor “vertical farms” නිර්මාණය කරයි.

පවතින කෘෂිකාර්මික ඉඩම් ප්‍රමාණය අඩු වන විට සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනට ඇති පීඩනය සමනය කිරීමට ප්ලෙන්ටි අරමුණු කර ඇත.

ලෝක ජනගහනය වේගයෙන් ඉහළ යාම සමග ආහාර සඳහා ඇති ඉල්ලුම වේගයෙන් ඉහළ යමින් පවතී. එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවට අනුව ලෝක ජනගහනය දැනට බිලියන 7.7 සිට 2050 දී බිලියන 9.7 දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ .

“අවසානයේදී, කෘෂිකර්මාන්තය අසීමිත ලෙස තිරසාර වීමට අවශ්‍ය වනු ඇත,” මූකාල්ගේ ෆැගන් මහතා පවසයි. 

“මම හිතන්නේ මිනිසුන් පෘථිවියේ ජීවත් වන තාක් කල් මානව පැවැත්මේ මූලික ආහාර වීම බැහැර නොවනු ඇති බවයි. එහිදී ආහාර සැපයුමේ මූලික වගකීම ගොවිතැන විසින් දරනු ඇති නමුත් අනාගත අභියෝගයන්ට සහ අවශ්‍යතාවන්ට ගැළපෙන ආකාරයට ගොවිපලවල් ශක්‍ය විය යුතුයි.”

දිගු කාලීනව, වැඩිදියුණු කළ ගොවිතැන් ක්‍රමවල හදිසිභාවය සහ කෘෂිකාර්මික ශ්‍රම හිගය සම්බන්ධ ගැටළු විසඳීම සඳහා නවීන තාක්‍ෂණය වෙත හැරීම තවත් වැදගත් ආර්ථික ප්‍රතිලාභයක් විය හැකිය.

“මම හිතන්නේ අනාගත කෘෂිකර්මාන්තයට නව ජනකායක් පැමිණෙනු ඇති බවයි” ආචාර්ය ස්ටෝරි පවසයි. 

“කෘෂිකර්මාන්තය යල්පැන ගිය බවක් පෙනුන ද එය එසේ වී නැත. යාන්ත්‍රීකරණය, නවීන තාක්ෂණය සහ රොබෝකරණය සමග එයට තරුණයින් වැඩි වැඩියෙන් ආකර්ෂණය විය හැකියි. ගොවිබිම කර්මාන්ත ශාලාවක් හෝ කාර්යාලයක් ලෙස දැනීම ඔවුන්ට ආස්වාදයක් මෙන්ම ආකර්ෂණයක් ද වනු ඇති ‘‘

“ආහාර නිෂ්පාදනය කිරීම ඔබට මේ ලෝකයට කළ හැකි වඩාත්ම අවංක දෙයයි. සංකීර්ණ ලෝකයක එය සංකීර්ණ නොවන ක්‍රියාවකි‘ ආචාර්ය ස්ටෝරි පවසයි. 

“තාක්‍ෂණය සමඟ එය කිරීමට මිනිසුන් බල ගැන්වීම මගින් පාරිභෝගිකයින්ගේ ජීවන තත්ත්වය සහ නිෂ්පාදකයින්ගේ ජීවන තත්ත්වය යන දෙකටම සැබවින්ම අර්ථවත් කිරීමට උපකාරී වනු ඇති”

පරිවර්තක සටහන – ලංකාව තවමත් කෘෂිකර්මාන්තය ‘ගොවිතැන්බත්‘ කිරීමක් ලෙස දකින අතර මීහරක් සමග වගා කටයුතු කළ හැකි කුඹුරු ගැන කතා කරති. ඒ අතර සියවස් ගණනක පැරණි යල්පැන ගිය වගාක්‍රම සහ අස්වනු කල්තබා ගැනීම ගැන කාලය නාස්තිකරමින් සිටිති. මේ ලිපිය එවැනි ප්‍රාථමික ආකල්ප සහ ඌණ දැනුමින් යුතු පාර්ශ්වයන්ගේ ඇස් ඇරීමට උපකාරයක් වේවා.

බී.බී.සී. වාර්තාවකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

කොවිඩ් වසංගතයෙන් මියගිය පුද්ගලයින්ගෙන් 90%කට ආසන්න පිරිසක් අධික තරබාරු පුද්ගලයින් බව ලෝක ස්ඨුලතා සම්මේලනය විසින් නිකුත් කළ වාර්තාව සදහන් වෙනවා. ඔවුන් දක්වන ආකාරයට කොවිඩ් මරණ වැඩි වශයෙන් වාර්තා වූ ඇමෙරිකාව, බ්‍රසීලය, එංගලන්තය, ඉතාලිය ආදි රටවල් මෙවැනි අවදානම් තත්ත්වයකට පත් වුණේ එම රටවල අධික ස්ඨුලභාවයෙන් පෙළෙන ජනගහන ප්‍රතිශතය ඉහළ මට්ටමක පවතින නිසයි.

මේ සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කරන විශේෂඥයින් ලෝක ස්ඨුලතා සම්මේලනයේ අදහස ගැන දක්වන්නේ ධනාත්මක ආකල්පයක්. විශේෂයෙන් මිලියන 10කට අධික කොවිඩ් ආසාදිතයින් වාර්තා වූ ඉන්දියාවේ මරණ අනුපාතය අසාමාන්‍ය ලෙස පහළ අගයක පවතින්නේ ඉන්දීය ජනතාව අතර අධික ස්ඨුලතාවය ප්‍රශ්නයක් නොවන නිසා බවයි ඔවුන් පවසන්නේ.

අපට විද්‍යාත්මක සාක්ෂි තිබේ නම් ලංකාවේ තත්ත්වය සමග ද මේ සොයා ගැනීම සසදා බැලිය හැකියි.

ඒ කෙසේ වෙතත් ලංකාවේ වියපත් වැඩිහිටියන් අතර අධික ස්ඨුලභාවය ප්‍රශ්නයක් නොවුණත් අපේ තරුණ හා මැදි වයස් ජනගහණය තුළ සැලකිය යුතු පිරිසක් අධි ස්ඨුලභාවයෙන් පීඩාවට පත්ව සිටිනවා.

මෙනිසා අපි මේ පුවත ගැන වැඩි දුරටත් කරුණු සොයා බැලීමට තැත් කළා.

අධි ස්ඨුලභාවය – Over fat යනු කුමක්ද?

පාඨකයෙකු ලෙස, ඔබ වැඩිපුර බර Overweight හා තරබාරු Obese යන යෙදුම ගැන වැඩි අවබෝධයක් ලබා නැතිවා විය හැකිය. මේවා බොහෝ විද්‍යාඥයින් සහ වෘත්තිකයන් විසින් භාවිතා කරන ප්‍රධාන ධාරාවේ යෙදුම් වේ. 

ස්කන්ධ දර්ශකයෙන් – Body Mass Index (BMI) පැන නගින මෙම නියමයන් මඟින් පුද්ගලයෙකුට තමන්ගේ තත්ත්වය ගැන පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබාගත හැකියි.

පහත දැක්වෙන කාණ්ඩවලට අනුව (වර්ග මීටරයකට කිලෝග්‍රෑම් වලින්) පුද්ගලයෙකුගේ බර කිලෝග්‍රෑම් වලින් උසින් වර්ගීකරණය කරන ලද, සම්මත කැපුම් ලකුණු මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ අඩු බර, සාමාන්‍ය බර, අධික බර හෝ තරබාරු බව පිළිබඳ සායනික රෝග විනිශ්චයයි:

• <18.5 = අඩු බර
• 18.5–24.9 = සාමාන්‍ය බර
• 25–29.9 = අධික බර (පෙර තරබාරු)
• > 30 = තරබාරු.

කෙසේ වෙතත්, ඇත්ත වශයෙන්ම අපගේ මාංශ පේශි හා සෞඛ්‍ය සම්පන්න ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සමඟ මිනුම් හා ගණිතය කරන අය, මෙම සූත්‍රයට අනුව ඔවුන් අධික බර (සහ සමහර විට තරබාරු) කාණ්ඩවලට වැටෙන බව ඉක්මනින් සොයා ගනී. මෙය පැහැදිලිවම වැරදිය. 

මෙය ක්‍රමයේ සාවද්‍යතාවය සහ නව තක්සේරු කිරීම් සහ නියමයන්හි අවශ්‍යතාවය ඉස්මතු කරයි (රූපය 1 බලන්න).

රූපය 1. වත්මන් නියමයන් සහ යෝජිත නියමයන් අතර සංසන්දනය

HIIT විද්‍යාවේ අප සැමවිටම පවසන පරිදි, වැදගත් දේ මැනිය යුතුය.

ඉතින්, සෞඛ්‍යය පිළිබඳ සන්දර්භය තුළ මෙහි වැදගත් වන්නේ කුමක්ද? එය පුද්ගලයෙකු රැගෙන යන දෘශ්‍ය මේදය visceral fat හෝ බඩ මේදය tummy fat මට්ටමයි. මෙම මට්ටම නුසුදුසු වූ විට, එය අධික ලෙස ආහාර ගැනීමේ සංඥාවකි – නැතහොත් සෞඛ්‍යයට හානියක් වන අතිරික්ත ශරීර මේදය තිබීමයි. 

යමෙකුට එය මැනිය හැක්කේ කෙසේද? අපි HIIT විද්‍යාවේ සදහන් කරන පරිදි, අපි ඉණ සිට උස අනුපාතය මැන බලමු – ඔබේ ඉණ ඔබේ උසින් අඩකට වඩා අඩු විය යුතුය.

රූපය 2. අධික බර තක්සේරු කිරීම සඳහා ඉණ සිට උස අනුපාතය මැනීම

ලොව පුරා සිටින බිලියන සංඛ්‍යාත ජනයා අධික ලෙස වෙහෙසට පත්ව සිටිති. කම්පන සහගත මෑත ඇස්තමේන්තු වලට අනුව ලෝකයේ වැඩිහිටියන්ගෙන් සියයට 80 කට අධික ප්‍රමාණයක් අධික ලෙස ආහාර ගනිති. 

වර්තමාන COVID-19 වසංගතය මැද මෙම සංඛ්‍යා ගැන වෛද්‍යවරු දැඩි කනස්සල්ලට පත්ව ඇති අතර, අධික ලෙස ආහාර ගැනීම සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වන සහසම්බන්ධතාවන් COVID-19 රෝගීන් තුළ දුර්වල සායනික ප්‍රතිඵල පෙන්නුම් කර ඇත. 

කොමෝර්බිටීස් වලට දියවැඩියාව, අධි රුධිර පීඩනය සහ හෘද රෝග ඇතුළත් වේ. මේ සියල්ලම අධික ලෙස ආහාර ගැනීමේ තත්වයට සම්බන්ධ වේ. එක්සත් රාජධානිය , ප්‍රංශය සහ එක්සත් ජනපදය වෙතින් දැනටමත් අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් වී තිබේ.

COVID-19 සඳහා අවදානම් සාධකයක් ලෙස අධික ලෙස ආහාර ගැනීම සඳහා ඇති සාක්ෂි මොනවාද?

2009 සූකර උණ (H1N1) වසංගතයෙන් පසුව, තරබාරුකම ආසාදන හා මරණ සඳහා ස්වාධීන අවදානම් සාධකයක් බව සොයා ගන්නා ලදී. මෙම COVID-19 වසංගතය අතරතුර, ඒ හා සමාන රටාවක් දැනටමත් මතු වී තිබේ. නිව් යෝර්ක් සහ නිව් ඕර්ලියන්ස් හි මෑත කාලීන සිදුවීම් එක් උදාහරණයක් ලෙස සසඳා බලන්න. ඒක පුද්ගල පදනමක් මත, නිව් ඕර්ලියන්ස් හි නිව්යෝර්ක් වලට වඩා අවම වශයෙන් 7x වැඩි සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වී ඇති අතර මරණ අනුපාතය 2x ගුණයකින් වැඩි ය . 

සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙන පරිදි බොහෝ නිව් ඕර්ලියන්ස් වැසියන් අධික ලෙස ආහාර ගැනීමේ අවදානමක් ඇති අතර දියවැඩියාව හා අධි රුධිර පීඩනය ඇතුළු රෝගාබාධ ජාතික සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළ අගයක් ගනී. 

COVID-19 වලට රෝගීන් වඩාත් අවදානමට ලක්විය හැකි කොන්දේසි. මෙම වඩාත් ම මෑත CDC දත්ත COVID-19 සහිත රෝහල්ගත රෝගීන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 90% ක් පමණ අධික ලෙස ආහාර ගැනීම හා සම්බන්ධ මූලික තත්වයන් එකක් හෝ කිහිපයක් ඇති බව පෙන්නුම් කරයි.

රූපය 3. අධික බර හා තරබාරුකම පිළිබඳ වාර්තා වී ඇති ව්‍යාප්තිය මත පදනම්ව, අධික ලෙස වැඩෙන වැඩිහිටියන්ගේ (2013–14) රාජ්‍ය අනුව ඇස්තමේන්තුගත ව්‍යාප්තිය. 

මෙම අවස්ථා වැඩිවීමට හේතුව කුමක්ද?

සූකර උණ වසංගතයෙන් වසර 10 කට වඩා වැඩි කාලයක් ගතවී ඇත. විශේෂයෙන් උදර ප්‍රදේශයේ අතිරික්ත මේදය තිබීම ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ සමස්ත සෞඛ්‍යය අඩපණ කළ හැකි බව අපි දැන් දනිමු. මන්ද? ශරීරයේ අතිරික්ත මේදය විවිධ ප්‍රතිශක්තිකරණ සෛල අඩංගු වන අතර එය සෞඛ්‍ය සම්පන්න මේදය මෙන් නොව ශරීරය ආසාදනයෙන් ආරක්ෂා කිරීමට නිසි ලෙස ක්‍රියා නොකරයි. 

පහත දැක්වෙන රූප සටහන 4, අපගේ ලිපියේ දැක්වෙන පරිදි, ගැටලුවේ සාරාංශයක් සහ ශරීරයේ මේද සාමාන්‍ය (සෞඛ්‍ය සම්පන්න) මට්ටම්වල වැදගත්කම අපට ලබා දෙයි.

රූපය 4. ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ පරිවෘත්තීය (අක්‍රීය) නියාමනය සහ සහාය සඳහා මේද සෛල ක්‍රියා කරන කාර්යභාරය. 

සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවන රටා හැසිරීම් අනාගතයේ ආසාදන අවදානම අවම කිරීමට උපකාරී වේ

පැරණි කියමනට අනුව, “පසු විපරම සැමවිටම 20/20 වේ”. මෙම අර්බුදයේ දී ඩේවිඩ් ලුඩ්විග් සහ රිචඩ් මලීගේ හඩ ප්‍රතිරාවය කරමින්, දැන් පැහැදිලි විය යුතු කාරණය නම්, COVID-19 වැනි දරුණු වෛරස් ආසාදන වලට ප්‍රතිකාර කිරීමට වඩා ඒවා වළක්වා ගැනීම පහසු වනු ඇති බවයි. 

කෙටිකාලීනව, පුද්ගලයන් සහ රජයන් අත් සේදීම, ශ්වසන ආචාර විධි සහ ආරක්ෂිත සමාජ දුරස්ථභාවය වැනි වර්තමාන අවම කිරීමේ උපාය මාර්ග අනුගමනය කළ යුතුය. 

කෙසේවෙතත්, අනාගතයේ දී, අධික ලෙස ආහාර ගැනීම අවම කිරීම ඇතුළුව සමස්ත සෞඛ්‍යය වැඩි දියුණු කිරීම කෙරෙහි අප වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. COVID-19 සඳහා වන පරීක්‍ෂණය නොපැහැදිලි වන අතර, ඉණ වට ප්‍රමාණය මැනීමෙන් පුද්ගලයන්ට අධික ලෙස ආහාර ගැනීම පරීක්ෂා කළ හැකිය (රූපය 2). කෙසේ වෙතත්, පුද්ගලයෙකු කෙසග නොසිටීම ද වැදගත් ය, මෙය ද වෛරස් ආසාදන අවදානම වැඩි කරයි (රූපය 5).

රූපය 5. මේද තත්ත්වය සහ ආසාදන අනුපාතය අතර සම්බන්ධතාවය.

ඔබ අධික ලෙස හෝ අඩු බරින් යුක්ත බව ඔබ සොයා ගන්නේ නම්, ගත යුතු හොඳම පියවර ගැන ඔබේ වෛද්‍යවරයා සමඟ කතා කරන්න. සෑම කෙනෙකුටම, ඔබේ මේද තත්ත්වය කුමක් වුවත්, ඔබේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා ඔබට නිවසේදී භාවිතා කළ හැකි උපාය මාර්ග තිබේ. 

සීනි ඉවත් කිරීම සහ ක්‍රියාකාරකම් මට්ටම ඉහළ නැංවීම, උදාහරණයක් ලෙස වැඩිපුර ඇවිදීම එක් ප්‍රවේශයක් පමණි.

ශරීරයේ අතිරික්ත මේදය, නිදන්ගත රෝග සහ ප්‍රතිශක්තිය අඩපණ කිරීමට දායක වන ප්‍රධාන හැසිරීම් කිහිපයක සාරාංශයක් රූප සටහන 6 මඟින් සපයයි.

රූපය 6. අධික ලෙස ආහාර ගැනීම, නිදන්ගත රෝග සහ ප්‍රතිශක්තිය දුර්වල වීම.

hiitscience.com ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට ලබා දෙන දායකත්වය 7% (2020දී) පමණ වන නමුත් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු වාර්ෂික වාර්තාව අනුව ‘කෘෂිකර්මාන්තය‘ යනු පුළුල් අංශයක්. ඒ තුළ ධීවර කර්මාන්තය, වැවිලි කර්මාන්තය, අපනයන බෝග වගාව, පශු සම්පත්, වනජ පමණක් නොව පතල් හා කැනීම් පවා තිබෙනවා.

ඒ අනුව ලංකාවේ ප්‍රමුඛ වගාව වන (ලංකාව කෘෂිකාර්මික රටක් බවට සහතික කරන) වී වගාව දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට දක්වන දායකත්වය 0.7%ක් වන අතර එළවළු වගාව දක්වන දායකත්වය 0.6%ක්. ඒ අනුව අප පොදුවේ කෘෂිකර්මාන්තය ලෙසත්, ප්‍රමුඛ රාජ්‍ය අවධානය යොමු කරන අංශය ලෙසත් දැක්විය හැකි වී සහ එළවළු වගාව දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට දක්වන දායකත්වය 1.1%ක් වැනි අල්පයක්.

ඒ සමග ලංකාවේ සමස්ත දේශපාලන යාන්ත්‍රණය ද කෘෂිකර්මාන්තය ලෙස දක්වමින් වී වගාවට දක්වන දායකත්වය කොතරම් වුවත් ලංකාව ලෝකයේ අඩුම වී නිෂ්පාදනයකට හිමිකම් කියන රටක්. ඒ වගේම වී – සහල් වලට ඉහළම මිලක් තිබෙන රටක්. පොදුවේ ගත්විට ලංකාවේ සියලුම කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනවල මිල ඉතා අධිකයි. ඊට හේතුව පැහැදිලිව පෙනී ගියත් ඒ ගැන කිසිවෙක් අවංක උනන්දුවක් දක්වන බවක් දැකිය නොහැකියි.

මේ සියලු තත්ත්වයන් තුළ අපේ පාලකයින් හා නිලධාරීන් තවමත් දැඩි අවධානයක් යොමු කරන්නේ පුරන් වූ කුඹුරු අස්වැද්දීම වැනි සරල සහ පහසු කාරණා ගැන පමණයි. වී වගාවේ ඵලදායිතාවය, එළවළු වගාවේ ඵලදායීතාවය වැඩිකර ගැනීම ගැන කිසිම අවධානයක් නැහැ.

මේ ගැන අවධානය යොමු කරන කෘෂිකාර්මික නොවන විද්වතුන් කියන්නේ ලංකාව තවමත් පරාක්‍රමබාහු යුගයේ, සේනානායක යුගයේ සේ ‘ගොවිතැන් බත් කරන‘ පසුගාමී කෘෂිකර්මාන්තයක් ඇති ඌණ උපයෝගී රටක් බවයි.

‘ලෝකයේ කෘෂිකර්මාන්තය මේ වන විට දැවැන්ත නවීකරණයකට ලක්වෙලා තිබෙනවා. එය දැන් තාක්ෂණික බවත් ඉක්මවා ගිය ‘සුහුරු – ඩිජිටල් කෘෂිකර්මාන්තයක් බවට පත්වෙලා තිබෙනවා. ඒත් ලංකාවේ අපි තාමත් පුරන් කුඹුරු ගැනයි, වී ටික ගැනයි වෙහෙසෙනවා. කෘෂිකාර්මික නවීකරණය තියෙන්නේ පොතේ පමණයි. අපි තාම හරකයි – නගුලයි ගැන සිහින දකින ජාතියක් ‘ දේශපාලන ආර්ථික විශ්ලේෂකයෙකු වන ආචාර්ය ඉන්ද්‍රජිත් හේවාවිතාරණ කියනවා.

මේ සියලු කරුණු මැද අප ඔබට විශේෂ ලිපියක් ඉදිරිපත් කරනවා. බලන්න ලංකාව ගොවිතැන් බත් කරද්දී ලෝකයේ කෘෂිකර්මාන්තය ගමන්කර ඇති දුර ! ඇතැම් විට ඔබ මෙම ලිපියේ සදහන් වන කෘෂිකර්මාන්තයට සම්බන්ධ නව ප්‍රවණතා ගැන අසාවත් නැතිව ඇති.

වර්ෂ කිහිපයකට පමණ පෙර නගර මධ්‍යයේ සමෘධිමත් ගොවිපලවල් තැනීම මනෝරාජික මනංකල්පිතයක් විය. නමුත් දැන් එය වර්ධනය වන ලෝක ජනගහනය පෝෂණය කළ හැකි ස්මාර්ට්, විවිධාංගීකෘත ආහාර පද්ධතියක් සංවර්ධනය කිරීමේ වැදගත් පියවරකි.

ගුයිලූම් ෆෝර්ඩිනියර් Guillaume Fourdinier පැරීසියේ වසර හයක් ජීවත් වූ නමුත් වර්ටන්හි පිහිටි ඔහුගේ පවුලේ ගොවිපොළේ වැඩෙන නැවුම් ධාන්‍ය වර්ග, බීට්, කැරට් සහ තවත් දේවල රසය ඔහුට තවමත් මග හැරී නැත. 

“ඔබ ගම්බද ප්‍රදේශවල සිටින විට සෑම තැනකම දේශීය ආහාර තිබේ. ඔබට පලතුරු හා එළවළු ලැබෙන්නේ වඩා හොඳ රසයකින් හා පෝෂණ ගුණයකින් ”යැයි ඔහු පවසයි. 

“ඔබ පැරීසියේ සිටින විට දේශීය ගොවිපලකින් එන කිසිවක් එහි නැත. විශාල නගරවල වෙසෙන ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය සඳහා මෙය විශාල ගැටලුවක් යැයි මම සිතමි. ”

2015 දී ෆෝර්ඩිනියර් (Fourdinier) විසින් සම හවුල්කාරීත්වය යටතේ ආරම්භ කරන ලද ‘ඇග්‍රිකූල් – Agricool නාගරික ගොවිපලක් (Urban farm) වන අතර එය දැන් ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරන ලද නැව් බහාලුම් 11 කින් සමන්විතය. 

ගොවීන් අට දෙනෙකු පළිබෝධ නාශක රහිත සලාද කොළ, ඖෂධ පැළෑටි සහ ස්ට්‍රෝබෙරි වගාකරන අතර ඒවා සුපිරි වෙළඳසැල් 60 කට අලෙවි කෙරේ. 2021 අවසන් වන විට එම සංඛ්‍යාව අවම වශයෙන් සිල්ලර වෙළෙන්දන් 200 ක් දක්වා වර්ධනය වනු ඇතැයි ෆෝර්ඩිනියර් අපේක්ෂා කරයි.

ඇග්‍රිකූල් වැනි නාගරික ගොවිපළවල් (Metropolitan agricultural) යනු සිරස් ගොවිපලවල සිට හරිතාගාර දක්වා ජලධරවල සිට ප්‍රජා උද්‍යාන දක්වා වූ (Vertical farms to greenhouses to quadraphonic to community gardens) අගනගර කෘෂිකාර්මික ප්‍රයත්නයන් හි එකතුවකි. 

නගරවල හෝ ඒ අවට ආහාර වගා කිරීමේ අදහස අලුත් දෙයක් නොවේ ( උදාහරණයක් ලෙස ලෝක යුද්ධ දෙකෙහිම Victory Garden ජයග්‍රාහී උද්‍යාන බලන්න), නමුත් දේශීය ආහාර ව්‍යාපාරය ශක්තිමත් වන විට මෑත වසරවලදී මෙම ව්‍යාපාර වැඩි වැඩියෙන් ජනප්‍රිය වී තිබේ. සුපිරි වෙළඳසැල්වල නැගීමෙන් පසු බොහෝ දෙනෙකුට ආහාර නිෂ්පාදනයෙන් විසන්ධි වී ඇති බවක් හැඟී ගිය අතර, පාරිභෝගිකයින් නැවතත් ඔවුන්ගේ ආහාර වගා කරන්නේ කෙසේද සහ කොතැනද යන්න පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි. 

බ්‍රසල්ස් සිට නයිජීරියාව දක්වා ව්‍යවසායකයින් සහ ගොවීන් ගොවිපලවල් යනු කුමක්දැයි යළිත් සිතා බලා කුඩා අවකාශයන්හි සහ වඩා තිරසාර ආකාරයකින් ආහාර වගා කිරීමට උපකාරී වන නව්‍ය තාක්‍ෂණය උපයෝගී කර ගනී. ඔවුන් උත්සාහ කරන්නේ පවත්නා ආහාර සැපයුම් දාම ගැටළු නිරාකරණය කිරීමට ය.

‘‘අප සියල්ලන්ම පසුගිය වසර තුළ ඊට ඉතා හොඳින් හුරු පුරුදු වී සිටිමු. හිස් වූ සිල්ලර බඩු රාක්කවල පින්තූර සහ ගොවීන් කොවිඩ් -19 වසංගතයේ මුල් අවධියේදී නිෂ්පාදන ඉවතට විසි කිරීම අපගේ වර්තමාන පද්ධතිවල අසාර්ථකත්වයන් හා අස්ථාවරත්වය මනාව ප්‍රදර්ශනය කරයි‘ ෆෝර්ඩිනියර් පවසයි.

2050 වන විට ලෝක ජනගහනය බිලියන 10ක් වනු ඇති අතර ඔවුන්ගෙන් 68%ක නගරවල ජීවත් වනු ඇත. එයින් අදහස් කරන්නේ බොහෝ භෝග හා සතුන් වගා කරන ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලින් ඈත්ව ජීවත් වන ජනතාව පෝෂණය කිරීම සඳහා වෙන කවරදාටත් වඩා වැඩි ආහාර ප්‍රමාණයක් අපට නිෂ්පාදනය කිරීමට සිදුවනු ඇති බවයි. 

නිෂ්පාදනය පරිභෝජනය සිදුවන ස්ථානයට සමීප කරවීම ආහාර සුරක්‍ෂිතතාව ඉහළ නැංවීමටත්, අපගේ සෞඛ්‍යය වැඩි දියුණු කිරීමටත්, කර්මාන්තය පෘථිවිය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කිරීමටත් හේතු වේ.

එක්සත් ජනපදයේ, නාගරික හා පෙර-නාගරික ගොවිපලවල් රටේ ගොවිපලවලින් 15% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. ඒවා අතර අක්කර 80 ගොවිපලවල් ද තිබේ.

ඔහියෝහි සිරස් ගොවිතැන (Vertical farming) ජනප්‍රිය වෙමින් හා ව්‍යාප්ත වෙමින් තිබෙන අතර තවත් නගර රැසක ඒවා අලුතින් ස්ථාපිත වෙමින් තිබේ. ඒ සියල්ලම පළිබෝධනාශක ශුන්‍ය  Zero pesticides ඒවා වන අතර සාම්ප්‍රදායික ගොවිපලවලට සාපේක්ෂව 97% අඩු ජල පරිභෝජනයක් සිදුවේ.

(සිරස් ගොවිතැන යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පාලිත පරිසරයක සිරස් ඇති ස්ථර වල බෝග වගා කිරීමයි. Vertical farming refers to growing crops in vertically stacked layers in a controlled environment, often incorporating soilless techniques)

ඩොලර් බිලියන ගණනක මෙම කර්මාන්තයේ විභවය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යාමට Agricool සම-නිර්මාතෘවරුන් වන මයික් සෙල්කින්ඩ් සහ ටිෂා ලිවිංස්ටන් උත්සාහ කරයි. අද වන විට, ඔවුන් වැනි ව්‍යවසායන් මූලික වශයෙන් අවධානය යොමු කර ඇත්තේ පහසුවෙන් වගා කළ හැකි සලාද කොළ වර්ග වගා කිරීම වෙතය. නමුත් තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ මිරිස්, තක්කාලි වැනි සැලකිය යුතු භෝග එකතු කිරීමට සෙල්කින්ඩ් සහ ලිවිංස්ටන්ට හැකි වී තිබෙන අතර ඔවුන් පිපිඤාඤා ද සාර්ථකව වගා කර තිබේ.

Agricool නිර්මාතෘ පැස්කල් හාඩි පවසන්නේ “එය නව මාදිලියක් වශයෙන් සැලකිය හැකියි. ගුණවත් සහ නැවුම් දේශීය එළවළු වගාවට එය අවස්ථාවක වී තිබෙනවා. අපේ නාගරික කෘෂිකර්මාන්තයේ අරමුණ මුළු නගරයම පෝෂණය කිරීමයි. එය දායකත්වයක් පමණයි. සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකර්මාන්තයට සාපේක්ෂව එය අතිරේක දීමනාවක්. ” 

මෙය තනි අත්දැකීමක් නොවේ. ලොව පුරා මෙවැනි සාර්ථක කතා රැසක් තිබේ. පැරිසියේ හෙක්ටයාර් 600 කට ආසන්න රථ ගාල් තුළ Cycloponics  වගා කටයුතු සිදුවේ. එම අවකාශයෙන් සමහරක් ප්‍රෝටීන් බහුල හතු නිෂ්පාදනය කිරීමට සහ වෙනත් නව්‍ය ආහාර ආරම්භකයින් සඳහා ඉඩ ලබා දේ.

“මිනිස්සු හොඳ කෑම හොයනවා. එය පැමිණෙන්නේ කොහෙන්දැයි දැන ගැනීමට ඔවුන්ට අවශ්‍යයි‘‘ තාප ඉංජිනේරුවෙකු වන ප්‍රධාන විධායක ජීන් නොයෙල් ගර්ට්ස් පවසයි. 

වර්තමානයේ, සයික්ලොපොනික්ස් වලට දිනකට හතු කිලෝග්‍රෑම් 100ක් දක්වා නිෂ්පාදනය කිරීමට හැකි වන්නේ වර්ග අඩි 38,000ක වපසරියක් තුළය. එය ලයිට්ස් නගරයේ ඇති මුළු රථගාල ප්‍රමාණයෙන් 0.1% ට අඩුය. 

මේ සියල්ල යහපත් සහ ආකර්ෂණීය බවක් පෙනෙන්නට තිබුණද, විසඳිය යුතු අභියෝග ඕනෑ තරම් තිබේ. එම බාධාවන්ට ඉඩම් හා පුහුණු ශ්‍රමිකයින්ට ප්‍රවේශය මෙන්ම පරිමාණයන් ද ඇතුළත් ය.

නවෝත්පාදන නාගරික කෘෂිකර්මාන්තය (Topsoil Innovative Urban Agriculture) යනු බ්‍රිතාන්‍ය කොලොම්බියාවේ වික්ටෝරියා නගරයට ආසන්නයේ වර්ග මීටර් 1,850ක භූමි භාගයක පිහිටි එළිමහන් ගොවිපළකි. එහි නිර්මාතෘ ක්‍රිස් හිල්ඩ්‍රෙට් පවසන්නේ “ඔබට මූල්‍යමය වශයෙන් තිරසාර ලෙස ගොවිතැන් කළ හැකි” බවයි. 

රෙදිපිළි සාප්පුවල පිළිවෙළට සලාද කොළ, රාබු, ඖෂධ පැළෑටි සහ පිපිඤ්ඤා වැනි විවිධ භෝග රඳවා තබා ගැනීම එහි ක්‍රමවේදයයි. පාසැල් අවට වහලවල් හෝ බොරළු බිම් වැනි වෙනත් භාවිතයට නොගත් නාගරික අවකාශයන් මෙවැනි වගාබිම් බවට අනුවර්තනය කළ හැකිය. 

“අපට සතියකට අඩු කාලයකදී වර්ග අඩි 20,000 ක භූමියක් සැකසිය හැකි අතර එය රෝපණය කර වර්ධනය කර ගත හැකියි. ඒ කාලය තුළත් අපට එය පහත් කළ හැකියි. ඒ සියල්ල අඩි 20ක කන්ටේනර් බහාලුමකට මනාව ගැළපේ. දැන් අපට පෙට්ටියක ගොවිපලක් ඇති අතර අපට ඕනෑම නගරයකට නැව්ගත කර ඕනෑම නගරයක එය ක්‍රියාත්මක කළ හැකියි” හිල්ඩ්‍රෙත් පවසයි. 

දැරිය හැකි මිල සහ ප්‍රවේශය අනෙකුත් අඛණ්ඩ කරදර වේ. නගරවල හෝ ඒ අවට වගා කරන නිෂ්පාදන වලින් බොහොමයක් කාබනික ආහාර මිල ගණන් යටතේ මිල කර ඇති අතර ඒවා අයවැය හිතකාමී යැයි නොදනී. 

LED විදුලි පහන් සහ AI සංවේදක වැනි තාක්‍ෂණය වඩාත් දැරිය හැකි මට්ටමකට පත්වීමත් සමඟම එම ඉතිරිකිරීම් පාරිභෝගිකයා වෙතට තල්ලු වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. දැනුම හා උපකරණවල දියුණුව නිසා අනාගත ජනගහනය පෝෂණය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ඉහළ ජෛව ස්කන්ධ භෝග කාර්යක්ෂමව වගා කිරීමට මෙමගින් අවකාශය උදාවේ. (මේවා පරිසර හිතකාමී ඒවා ලෙස සඳහන් නොකිරීමට ඉඩ ඇත)

මිදි වැලෙන් කඩා ගත් ගෙඩියක් යම්කිසි අවස්ථාවක ඔබ අනුභව කර ඇත්නම් එහි නැවුම් බව සහ මිහිරි රසය ඔබවට අමතක විය නොහැකිය. එය නැවුම් සහ මිහිරි වන්නේ ඒවා ශීතකරණයේ හෝ ඇසුරුම් පෙට්ටියක දීර්ඝ කාලයක් ගත නොකළ නිසා බව ඔබට දැන් සිහිපත් විය යුතුය.

මෙහිදී වඩාත් වැදගත් වන්නේ එළවළු හෝ පලතුරු ගොවිපොළේ සිට ඔබ අතට පත් වූ කාලය හා දුර කොපමණ ද යන්නයි.

මෙය රසය සහ පෙනුම සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව පෝෂණය සම්බන්ධයෙන් ද අදාළය. නිදසුනක් වශයෙන්, සමහර එළවළු (ශීත කළ විට පවා) අස්වැන්න නෙළා සතියක් ඇතුළත විටමින් සී වලින් 10% ත් 77% ත් අතර ප්‍රමාණයක් අහිමි වේ. 

නාගරික ගොවිපොළ මේ ගැටලුව සදහා ද මනා පිළිතුරක් වන්නේ ඒවායේ නිෂ්පාදන කාබනික වීම නිසා පමණක් නොවන ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ ඒවා ඔබ අතට පත් කිරීමට හැකියාව ලැබෙන නිසාය.

සෞඛ්‍යමය වාසි භෞතික විද්‍යාවෙන් ඔබ්බට විහිදේ. නාගරික ගොවිපලවලට රැකියා සහ අධ්‍යාපන අවස්ථා ලබා දීම සිදුකළ හැකි අතර වාතයේ ගුණාත්මකභාවය ද වැඩි දියුණු කළ හැකිය. ඒවා දේපල වටිනාකම් කෙරෙහි පවා බලපෑම් කරයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔවුන්ට එය තනිවම කළ නොහැකිය. නාගරික කෘෂිකර්මාන්තය සමන්විත වන්නේ තිරසාර හා විශ්වාසදායක ආහාර පරිසර පද්ධතියක එක් කොටසක් ලෙස පමණි. 

“මෙය ගොවිතැනම පමණක් නොවේ” යැයි ඇග්‍රිකූල් සම නිර්මාතෘෘ ෆෝඩිනියර් පවසයි. 

“එය අපට වඩා හොඳින් කළ හැකි දේ පිළිබඳව තවත් අත්හදා බැලීමක් වන අතර එය පරිසරයට ද වාසිදායකය. ඒ සමග පාරිභෝගිකයින්ට ද එය වඩා හොඳ අවස්ථාවක් වනු ඇත.”

තවද පාරිභෝගිකයින්ට ද ඔවුන්ගේම කාර්යභාරයක් ඇත. ඔවුන් නාගරික ගොවිපොළවල නිෂ්පාදනය වන දේශීය ආහාර මිලදී ගැනීමට උනන්දු විය යුතු අතර ඒවා ප්‍රවර්ධනයට ද දායක විය යුතුය.

වර්තමානයේ ගෝලීය කැලරි අවශ්‍යතාවයෙන් 2%ක් සාගරයෙන් උකහා ගන්නා අතර එයින් ද වැඩි ප්‍රමාණය මසුන් වේ. එහෙත් වර්තමානය වන විට ගෝලීය වශයෙන් මත්ස්‍ය නිෂ්පාදනය විශාල වශයෙන් ක්ෂය වීමකට ලක්ව ඇත.

නමුත් ලෝකයේ මෙගා නගරවලින් අටක් පිහිටා ඇත්තේ (සාඕ පාවුලෝ, ෂැංහයි සහ නිව්යෝර්ක් නගරය ඇතුළු) වෙරළ තීරයේ ය. එංගලන්තයේ බ්‍රික්ස්හැම් හි දීර්ඝ කාලීන වාණිජ ධීවරයෙකු වූ ජෝන් හොල්මියාර්ඩ්ට වඩාත් තිරසාර ප්‍රෝටීන් විකල්පයක් සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය වූ නිසා ඔහු විකල්පයක් වෙත යොමු විය. 

ඔහුගේ සමාගම වන ඕෆ්ෂෝර් ෂෙල්ෆිෂ්, වරාය නගරයේ සිට සැතපුම් හයක් දුරින් බෙල්ලන් වගා කරයි. දිය යට ගොවිපලෙන් ඔහුට වාර්ෂිකව බෙල්ලන් ටොන් 11,023ක් නිෂ්පාදනය කළ හැකිය. 

“ දිය යට ගොවිතැන ඔබට ලබා ගත හැකි තරම් පිරිසිදු ගොවිතැන් ක්‍රමයක්” යැයි ඔහු පවසයි. 

“බෙල්ලන් තණකොළ වගෙයි. ඔවුන් මුහුදේ ඇති ස්වාභාවික ආහාර ගනී. අපි කරන්නෙ ඔවුන්ට ජීවත් වෙන්න කොහේ හරි තැනක් තනාදීමයි ”

බෙල්ලන් ආහාරයක් වශයෙන් පෝෂණීය වුව ද (බෙල්ලන් ග්‍රෑම් 100ක ප්‍රෝටීන් ග්‍රෑම් 24ක් අඩංගුවේ) ඔවුන් බැර ලෝහ සහ අනෙකුත් දූෂක ද්‍රව්‍ය ඇතුළු අවට ජලයෙහි ඇති සෑම දෙයක්ම ශරීරගත කරයි. මුහුදු ආහාර විශ්වාසදායක හා සෞඛ්‍ය සම්පන්න විකල්පයක් බවට පත් කිරීම සඳහා අනාගතයේ ජල මාර්ග පිරිසිදු විය යුතුය.

මේ වන විට විවිධාකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක වන නාගරික කෘෂිකර්මාන්තයට වේගයෙන් වර්ධනය වන ආහාර අවශ්‍යතා සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට සිදුවනු ඇත. 

කෘෂි කර්මාන්තය බුද්ධිමත් හා නිර්මාණශීලී විය යුතු අතර, නිසි ආකාරයේ ගොවිතැන් ක්‍රමයක් සමඟ පිරිවැය අඩු, ඵලදායී හොඳම නිෂ්පාදනයක් ලබා දිය යුතුය. සමහරවිට නිවසින් බැහැරව ඇතැම් ආහාර අඛණ්ඩව නිෂ්පාදනය කිරීම පවා එයින් අදහස් විය හැකිය.

 “කාර්මික ආහාර ක්‍රමය එක් දැවැන්ත විසඳුමකින් පමණක් විසඳන්නේ නැත” හිල්ඩ්‍රෙත් පවසයි. 

නාගරික කෘෂිකර්මාන්තය යනු වෙනත් විකල්ප ඇති බව පෙන්වීමට ඇති අවස්ථාවයි ”

බී.බී.සී. වාර්තාවකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

පසුගිය වසරේ ජනාධිපතිවරයාගේ නියෝග මත ලංකාගම මාර්ගයෙන් ආරම්භ කළ සිංහරාජ අඩවියේ නීති විරෝධී හානිකර සංවර්ධන කටයුතු හා වනාන්තර එළි කිරීම් අද වන විට සිංහරාජ අඩවිය වටා ම සිදු කෙරෙමින් පවතී.

මේ වනවිට ගොඩකවෙල ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් 231 සී රක්වාන දකුණ ග‍්‍රාම නිලධාරී වසමේ පන්නිල වනාන්තරයේ රොස්මේරිය කොටසේ ස්ථාන හතරක අක්කර 85 ක් පමණ වන වනාන්තර එළිපෙහෙළි කර ගිනි තැබීම සිදු කරමින් තිබේ. ගොඩකවෙල, ලලිත් රාජපක්ෂ, ගොඩකවෙල, කුරුප්පු ජයරත්න හා කහවත්ත, කොටකෙතන පන්සලේ නායක ස්වාමීන්වහන්සේ විසින් මෙම වනාන්තර විනාශය සිදු කරමින් පවතී.

මීට අමතර ව කලවාන ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් වැවගම ග‍්‍රාම නිලධාරී වසමේ පිහිටි සුදුවැලිපත ගමේ සිංහරාජ අඩවියේ සුවිශේෂී වනාන්තර ප‍්‍රදේශයක් වන දෙල්ගොඩ රක්ෂිතය හා සම්බන්ධ අක්කර 143 ක වනාන්තර භූමිය ව්‍යාජ ඔප්පු සකස් කර ගත් පිරිසක් විසින් මහ පරිමාණයෙන් එළිපෙහෙළි කරමින් තේ වගාව ව්‍යාප්ත කිරීම සිදු කරමින් පවතී. මේ වන විට අක්කර 10 කට වඩා වැඩි භූමි ප‍්‍රදේශයක් එළිපෙහෙළි කිරීමට ලක් කර ඇත.

මෙලෙස එළිපෙහෙළි කර ඇත්තේ කුකුළේ ගඟ හා සම්බන්ධ කුඩව ගගේ ප‍්‍රධාන අතු ගංගා වල ජලපෝෂක වනාන්තර පද්ධතියයි. කලවාන ප‍්‍රදේශයේ පදිංචි දෙල්ගොඩ අප්පු ලෙස හඳුන්වන පුද්ගලයකු සහ පානදුර, මතුගම, නුවර හා කොළඹ යන ප‍්‍රදේශ වල ව්‍යාපාරිකයන් පිරිසක් විසින් මෙම වනාන්තර කොටසේ ව්‍යාජ ඔප්පු මගින් වනාන්තර ඉඩම් අත්පත් කර ගෙන එළි කිරීම සිදු කරයි.

දැනට මාස දෙකක පමණ කාලයක සිට මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ සභාපති, සිරිපාල අමරසිංහ මහතාගේ අනුග‍්‍රහය යටතේ සිංහරාජ වන රක්ෂිතයේ මෝර්නග් සයිඩ් ප‍්‍රදේශයේ සිට හඳපාන් ඇල්ල ඔස්සේ දෙල්ලව – වලන්කන්ඳ වනාන්තර ප‍්‍රදේශයට සිංහරාජයේ ජීවත් වන අලින් ගමන් ගන්නා ප‍්‍රධාන අලි මංකඩ වන මාණික්කවත්ත, බෝටියතැන්න අලි මංකඩ අවහිර කරමින් ව්‍යාපාරිකයන් දෙදෙනෙකු විසින් වනාන්තර එළි කර හෝටල් දෙකක් ඉදි කිරීම සිදු කරමින් පවතී.

රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ කලවාන ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් දොලේකන්ඳ ග‍්‍රාම නිලධාරී වසමේ අක්කර 7 ක පමණ වනාන්තර ප‍්‍රදේශයක් එළි කර කහවත්ත, ගුරුගේ මැණික් ව්‍යාපාරයේ හිමිකරුගේ බෑනනුවන් විසින් එක් හෝටලයක් ඉදි කරමින් පවතී. මෙම ඉදිකිරීම සඳහා කලවාන ප‍්‍රාදේශීය සභාවෙන් පාරිසරික අණ පනත් උල්ලංඝනය කරමින් අනුමැතිය ලබා දී ඇත. මේ වන විට බැකෝ යන්ත‍්‍ර භාවිත කර වනාන්තර එළි කිරීම, භූමිය සකස් කිරීම හා ගොඩනැගිලි ඉදි කිරීම සිදු කරමින් පවතී.

අනෙක් හෝටලය ඉදි කරන්නේ බෝටියතැන්න අලි මංකඬේ ගොඩකවෙල ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් ප‍්‍රදේශයේ අක්කර 8 ක පමණ වනාන්තර භූමියක් එළි කරමින් ගොඩකවෙල, ලලිත් රාජපක්ෂ නම් ව්‍යාපාරිකයකු විසිනි.

සිංහරාජ අඩවියේ ජීවත් වන අලින් දෙදෙනාගේ ප‍්‍රධාන අලි මංකඩ මේ ආකාරයෙන් හෝටල් ඉදි කර අවහිර කිරීම හේතුවෙන් රඹුක, තණවෙළ, ඇල්ලගම, හන්දියෙකඩේ ගම්මානය, කජුගස්වත්ත, පොතුපිටිය, කෝපිකෑල්ල හා සයිප්රස්වත්ත යන ගම්මාන වලට අලින් පිවිසීමෙන් ගම්වාසීන්ට ජීවිත තර්ජන වලට හා වගා බිම් හා දේ‍පොළ හානි කිරීම් වලට මුහුණ දීමට සිදු වනු ඇත.   

සිංහරාජ අඩවියේ විශාල වනාන්තර ප‍්‍රමාණයක් රක්ෂිත ප‍්‍රදේශ ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කර නීතිමය ආරක්ෂාව ලබා දී තිබිය දී මේ ආකාරයෙන් ඒ වටා පිහිටි වනාන්තර එළි කිරීම, තේ වගාව ව්‍යාප්ත කිරීම හා හෝටල් ඉදි කිරීම ව්‍යාපාරික බලය හා දේශපාලන බලය භාවිත කරමින් සිදු කරමින් පවතී.

මෙම වනාන්තර ඉඩම් සිංහරාජයට සම්බන්ධ කිරීමේ සැලැසුම් ක්‍රියාත්මක වන අතරතුර එම කටයුතු වැළැක්වීම සඳහා කඩිනමින් මෙම වනාන්තර එළිපෙහෙළි කර තේ වගාව ව්‍යාප්ත කර සංවර්ධනය කර ඇති බවට සනාථ කර ඉඩම් අයිතිය ලබා ගැනීමට සූදානම් වේ.

සුවිශේෂී වනාන්තර සිංහරාජයට අහිමි කිරීම

“ගම සමඟ පිළිසදරක්” වැඩසටහන මගින් අතිගරු ජනාධිපතිතුමන් විසින් රක්ෂිත වනාන්තරවල වගා බිම් ව්‍යාප්ත කිරීමට අනුබල ලබා දීම හා රක්ෂිත වල මායිම් සංශෝධනය කර නීති විරෝධී හා අනවසර වගා බිම් පවත්වාගෙන යාමට අවස්ථාව ලබා දෙන ලෙසට නිලධාරීන්ට නියෝග නිකුත් කිරීමේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙවන් තත්ත්වයන් සිංහරාජය වටා වර්ධනය වෙමින් පවතී. එපමණක් නොව 2004 වසරේ දී ජනාධිපති කාර්යය සාධක බලකාය විසින් රටේ අනාගතය ගැන සිතා සැකසූ ඉතා හොද තීරණ ක්‍රියාත්මක නොවීම ද මෙම වන විනාශයන්ට ප‍්‍රධාන හේතුව වී ඇත.

එම සැලසුමට අනුව 2004 ජූලි 22 වන දින අංක PS/CS/26/2004 දරණ අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශය මගින් ඉල්ලා සිටියේ සිංහරාජ ජාතික උරුම වන රක්ෂිතයට යාව හෝ ඉන් කිලෝමීටර භාගයක දුර ප‍්‍රමාණය ඇතුළත පිහිටි සියලු ම ඉඩම් ප‍්‍රතිසංස්කරණ කොමිෂන් සභාවට අයත් වනාන්තර ඉඩම්, 1972 ඉඩම් ප‍්‍රතිසංස්කරණ නීතියේ 22 (1) ඊ සහ 44 (tA) වගන්ති ප‍්‍රකාරව පසුව වන්දි ගෙවීමේ පදනම මත වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතට පැවරීමට නිර්දෙශ ලබා දෙන ලෙස ය.

ඒ සඳහා නිර්දේශ ලැබුණ මුත් ඊට අදාළ ලිපි ගොණු පරිසර අමාත්‍යංශයේ පරිසර කළමනාකරණ අංශයේ වසර ගණනාවක කාලයක් තිස්සේ ගොඩ ගසා තිබෙන නමුත් ලියකියවිලි හුවමාරුවට පමණක් මේ ක්‍රියාවලිය සීමා වී ඇත. අද දක්වා ම එම වනාන්තර සිංහරාජ වන රක්ෂිතයට ඇතුළත් කිරීමට නොහැකි වීම නිසා මෙම වනාන්තර දේශපාලකයන් හා ව්‍යාපාරිකයන් එක් ව ව්‍යාජ ඔප්පු සකස් කර රටට අහිමි කරමින් පවතී.

වර්ෂ 2010 වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්තා වලට අනුව සමස්ත තෙත් කලාපීය ස්වාභාවික වනාන්තර ආවරණය සියයට 3 ක් බව හඳුනාගෙන තිබේ. මේ තත්ත්වය තුළ රක්ෂිත ආශ්‍රිත ව පිහිටන තෙත් වනාන්තර මේ ආකාරයෙන් විනාශ කිරීමෙන් තෙත් කලාපය දැවැන්ත පාරිසරික බිඳ වැටීමකට ඉදිරි කාලය තුළ දී මුහුණ දීමට සිදු වනු ඇත. මේ තත්ත්වය වැළැක්වීම සඳහා තෙත් කලාපයේ සියලූ වනාන්තර රක්ෂිත බවට පත් කිරීම මෙන් ම එම වනාන්තර ජාල ගත කිරීමේ වැඩපිළිවෙලක් කඩිනමින් ක්‍රියාත්මක කළ යුතු ව ඇත.

සිංහරාජ රක්ෂිතයට අලූතින් වනාන්තර එක් කිරීම

සිංහරාජ ජාතික උරුම වන රක්ෂිතය වටා පිහිටන රක්ෂිත නොවන ඉඩම් ප‍්‍රතිසංස්කරණ කොමිෂන් සභාවට අයත් හෙක්ටයාර 2508.4 ක නැතහොත් අක්කර 6200 ක නොයිඳුල් වනාන්තර විශාල ප‍්‍රමාණයක් 2004 වසරේ කැබිනට් අනුමැතියට අනුව සිංහරාජයට අළුතින් එක් කිරීමට නියමිත ව තිබේ.

එම වනාන්තර රත්නපුර දිස්ති‍්‍රක්කයට අයත් මුරකැළේ වත්ත (50.4 ha) ෆැබ් වත්ත (181.3 ha), ඉළුබකන්ද වත්ත (567 ha), මෝර්නිග්සයිඞ් වත්ත (55.4 ha), කැන්ටර් වත්ත (130 ha), ගේස් වත්ත (137.5 ha) ගොන්හෙළ වත්ත (137.9 ha), ඇබරොස් වත්ත (35.4 ha), බැක්වෙයා වත්ත (109.9 ha), කෝදුරුගල වත්ත (99ha) හා දඹහේන වත්ත (8.6 ha), මාතර දිස්ත‍්‍රික්කයට අයත් එන්සල් වත්ත (436 ha), කුරුගල වත්ත (188 ha), බෙවර්ලි වත්ත (28 ha) හා හේමගිරි වත්ත (40 ha), ගාල්ල දිස්ත‍්‍රික්කයට අයත් හෝමදොළ වත්ත (304 ha) යන ඉඩම් ප‍්‍රතිසංස්කරණ කොමිෂන් සභාව මගින් වතු සමාගම් වලට ලබා දුන් ඉඩම් වල පිහිටා තිබේ. අද වන විට මෙම ඉඩම් පවරා ගැනීමට නිර්දේශ ලබා දී වසර 16 ක් ගත වී ඇතත් මේ වනාන්තර ඉඩම් පවරා ගැනීමේ කටයුතු අවසන් කිරීමට වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට නොහැකි වී ඇත. එය පමා වන සෑම මොහොතක ම විශාල වැසි වනාන්තර ප‍්‍රමාණයක් එළි පෙහෙළි කරමින් තේ හා එනසාල් වගා බිම් ව්‍යාප්ත කිරීම සහ හෝටල් ඇතුළු ඉදි කිරීම සිදු කරනු ලැබේ. 

සිංහරාජයේ ජෛව විවිධත්වය

ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත භූමි ප‍්‍රමාණයෙන් සියයට 0.17 ක් පමණ ආවරණය වන සිංහරාජ අඩවියේ මෙරට ගොඩබිම් පරිසරවල ජීවත් වන සත්ත්ව විශේෂ අතරින් සියයට 38 ක් වාර්තා වේ. ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික සත්ත්ව විශේෂ අතරින් සියයට 37 ක් හා මෙරටට ආවේණික ශාක විශේෂ වලින් සියයට 53 ක් සිංහරාජ අඩවියෙන් වාර්තා වෙයි. එම සියලූ ම විශේෂ වාර්තා වන්නේ දැනට සිංහරාජ ජාතික උරුම වන රක්ෂිතය ලෙස හා සිංහරාජ වන රක්ෂිතය ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කර ඇති සීමාවේ පමණක් නොවේ. බොහෝ ස්ථානීය ආවේණික විශේෂ සිංහරාජ රක්ෂිත භූමි වලින් පිටත පිහිටි රක්ෂිත නොවන වනාන්තර ප‍්‍රදේශ වලින් වාර්තා වේ. මේ නිසා සමස්ත සිංහරාජ අඩවිය ම ආරක්ෂා කර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

මුළු ලොවින් ම සිංහරාජ අඩවියට පමණක් ආවේණික ජීවී විශේෂ 40 ක් මේ වන විට පර්යේෂකයින් විසින් සොයා ගෙන ඇත. ඉන් විශේෂ 15 ක් සපුෂ්ප ශාක වන අතර ඉතිරි විශේෂ 25 සත්ත්ව විශේෂ වේ. මේ අතර උරග විශේෂ 11 ක්, උභයජීවී විශේෂ 9 ක්, මිරිදිය කකුළුවන් විශේෂ 3 ක්, මකුලූවන් හා ක්ෂීරපායීන් විශේෂ එක බැගින් වේ.

ශ්‍රී ලංකාවට වැඩි ම වර්ෂාපතනයක් හිමි වන නිරිතදිග මෝසම් සුළං මගින් ගෙන එන වළාකුළුවල ජලය වර්ෂාව ලෙස ලබා ගැනීම හා එම වර්ෂා ජලය භූගත කිරීමේ යාන්ත‍්‍රනය ශක්තිමත් ව ක්‍රියාත්මක කිරීමට විශාල දායකත්වයක් ලබා දෙන සිංහරාජ අඩවිය ඒ අවට ජනතාවගේ ජල අවශ්‍යතාවන් හා පහතරට සුළු පරිමාණ තේ වගාවට අවශ්‍ය ජලය ප‍්‍රමාණවත් ව ලබා ගැනීමට මනා දායකත්වයක් සපයයි.

ලංකාවේ ප‍්‍රධාන ගංගාවක් වන කළු ගෙඟ් හා ගිං ගෙඟ් ප‍්‍රධාන ජල පෝෂක අතු ගංගා ජලයෙන් පෝෂණය කරන සිංහරාජ අඩවිය මේ ගංගා ද්‍රෝණිවල ජීවත් වන ජනතාවට අවශ්‍ය පානීය හා දෛනික ජල අවශ්‍යතාවන් ප‍්‍රමාණාත්මක ව හා ගුණාත්මක ව ලබා දේ.

සිංහරාජ අඩවිය යනු සුවිශේෂී ජෛව කලාපයකි. නිවර්තන තෙත් සදාහරිත වනාන්තර වැස්මක් සහිත මේ ප‍්‍රදේශයේ හොර ශාක ප‍්‍රජාව, නා-දුන් ප‍්‍රජාව සහ මිල්ල-දියපර-හෙදවක-වැලිපැන්න ප‍්‍රජාව වශයෙන් සුවිශේෂී ශාක ප‍්‍රජා ත‍්‍රිත්වයක් පවතී. මීට අමතර ව සිංහරාජ අඩවියට අයත් නමුත්, රක්ෂිත ප‍්‍රදේශයට ඇතුළත් ව නොමැති සිංහරාජවත්ත හා එන්සල්වත්ත ලෙස හඳුන්වන වතු සමාගම් දෙකට අයත් නොයිඳුල් තෙත් සදාහරිත විශාල වනාන්තර ප‍්‍රදේශයේ ලංකාවට ආවේණික ශාක විශේෂ දෙකක් වන රත්දුන් (Shorea gardneri) හා යකහලූ දුන් (Shorea trapezifolla) යන ශාක විශේෂ දෙකෙන් සමන්විත සුවිශේෂී ශාක ප‍්‍රජාවක් දැක ගත හැකි ය. මේ අනාරක්ෂිත ශාක ප‍්‍රජාව වත්මන් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සැබෑ ස්වරූපය මනා ව විද්‍යමාන කරන කැටපතක් බඳු ය. මේ අනාරක්ෂිත වනාන්තර ප‍්‍රදේශ දිනෙන් දින එළිපෙහෙළි කරමින් තේ වගාව ව්‍යාප්ත කැරේ. එකී වනාන්තර පවරා ගැනීමට සැලැසුම් සකස් වන විට මේ සියල්ල වැනැසී ගොස් අවසාන වීමට ඉඩ ඇත.

ලංකාවට ආවේණික සපුෂ්ප ශාක විශේෂ 926 අතුරෙන් විශේෂ 495 ක් සිංහරාජ අඩවියෙන් වාර්තා වේ. ලංකාවට ආවේණික ශාක ගණ 25 අතුරෙන් 13 ක් ම සිංහරාජ අඩවියෙන් වාර්තා වන අතර, මුළු ලොවින් ම සිංහරාජ අඩවියේ පමණක් දැක ගත හැකි ශාක විශේෂ 15 ක් පමණ වෙයි. දැවමය ශාක විශේෂ 340 ක් පමණ සිංහරාජ අඩවියෙන් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඉන් විශේෂ 192 ක් පමණ ලංකාවට ආවේණික වේ.

දැනට ඇති වාර්තාවලට අනුව සිංහරාජ අඩවියේ මීවන හෙවත් පර්ණාංග ශාක විශේෂ 42 ක් පමණ හඳුනාගෙන ඇති අතර ඉන් විශේෂ 10 ක් පමණ ලංකාවට ආවේණික වෙයි. පාත‍්‍රා කොකු (Cyathea crinita), ගිනි හොට (Cyathea spp), වල් මැඩ (Angiopteris evecta), බරු කොකු (Blechnum orientale), කුරුලූ කූඩු මීවන (Asplenium nidus), මහ හැඩයා (Huperzia phlegmaria) වැනි මීවන ශාක අති බහුතරයක් සිංහරාජ අඩවියේ වාර්තා වේ. ලංකාවේ කුඩා ම මීවන ශාකය වන අපිශාකීය Microgonium motleyi ශාකය ද සිංහරාජයේ දැකගත හැකි වේ.

ලංකාවේ වාර්තා වන උඩවැඩියා ශාක විශේෂ 173 අතුරෙන් 80 කට වැඩි ප‍්‍රමාණයක් සිංහරාජ අඩවියෙන් වාර්තා වේ. වනරාජ (Anoectochilus setaceus), ඉරුරාජ (Zeuxine regia),  මහාපද්ම (Podochilus malabaricus), කුඩාපද්ම (Podochilus saxatilis), ජටාමකුට (Flickingeria macraei), වෙසක් මල් (Dendrobium maccarthiae) ඇතුළු ආවේණික හා ඉතා දුර්ලභ උඩවැඩියා විශේෂ රාශියක් සිංහරාජ අඩවියේ දැකගත හැකි ය.

ලංකාවේ වාර්තා වන වේවැල් ශාක විශේෂ දහය අතුරෙන් නවයක් ම සිංහරාජ අඩවියෙන් හමු වේ. වඳවීමේ තර්ජනයට දැඩි ලෙස පාත‍්‍ර වූ ලංකාවට ආවේණික කුකුළුවැල් (Calamus pachystemonus) ශාකයේ සිට ලංකාවට ආවේණික තම්බොටුවැල් (Calamus zeylanicus),  තුඩරෑන (Calamus ovoideus), නරවැල් (Calamus delicatulus), මා වේවැල් (Calamus thwaitesii) වැනි දුර්ලභ වේවැල් විශේෂ සිංහරාජයෙන් වාර්තා වේ.

සිංහරාජයේ දියපහරවල ලංකාවට ආවේණික ඉතා දුර්ලභ අති උඩයන් විශේෂ පහක්, කෙටල විශේෂ තුනක් වෙයි. ලංකාවට ආවේණික දුර්ලභ කෙකටිය ශාක විශේෂයක් වන Aponogeton rigidifolius, ලංකාවට ආවේණික දුර්ලභ කෙටල ශාක විශේෂ වන Lagenandra praetermissa, Lagenandra lancifolia, Lagenandra koenigii, Lagenandra thwaitesii, Lagenandra bogneri ශාක ද මෙහි වෙයි. මීට අමතර ව ලංකාවට ආවේණික දුර්ලභ අති උඩයන් විශේෂ වන Cryptocoryne beckettii, Cryptocoryne thwaitesii, Cryptocoryne bogneri    දියපහරවල දැකගත හැකි වේ. මේ දැනට සිංහරාජ අඩවියෙන් හඳුනාගත් අති විශාල ශාක විවිධත්වයෙන් ස්වල්පයක් පමණි.

සිංහරාජයේ සත්ත්ව විවිධත්වය ද මීට නොදෙවැනි තත්ත්වයක පවතී. මත්ස්‍යයන්, උභයජිවීන්, උරගයන්, පක්ෂීන්, ක්ෂීරපායීන් හා සමනළුන් යන සත්ත්ව කාණ්ඩ හයට අයත් සත්ත්ව විශේෂ 455 ක් සිංහරාජයේ වාර්තා වන අතර, ඉන් විශේෂ 144 ක් නැතහොත් 32% ක් ලංකාවට ආවේණික වෙයි.

ලංකාවට ආවේණික පක්ෂි විශේෂ 33 එක ම කලාපයක දී වාර්තා වන්නේ සිංහරාජ අඩවියේ හා ශ‍්‍රී පාද අඩවියේ පමණි. මෙපමණක් නො ව සිංහරාජයේ වාර්තා වන උභයජීවී විශේෂ අතුරෙන් නවයක් සිංහරාජ අඩවියට ආවේණික වෙයි. උරගයන් අතුරෙන් විශේෂ 11 ක් මුළු ලොවින් ම දැක ගත හැක්කේ සිංහරාජ අඩවියෙන් පමණි. ක්ෂීරපායී සතුන් අතුරෙන් එක් විශේෂයක් (කුණු හික් මීයා – Crocidura hikmiya) හා ලංකාවේ මිරිදිය කකුළුවන් අතුරෙන් විශේෂ තුනක් (Ceylonthelphusa savitriae, Perbrinckia quaratus හා Perbrinckia rosae) සිංහරාජ අඩවියට පමණක් සීමා වී ඇත. මීට අමතරව Onomustus nigricauds නම් මකුළු විශේෂය සිංහරාජ අඩවියට ආවේණික වේ. මේ අනුව දැනට හඳුනාගත් හා පර්යේෂණයන්ට ලක් කර ඇති සත්ත්ව කාණ්ඩ අතුරෙන් විශේෂ 25 ක් මුළු ලොවින් ම සිංහරාජ අඩවියට පමණක් සීමා වී තිබීම සිංහරාජ අඩවියේ අද්විතීය වූ ද අමිල වූ ද ජෛවීය වටිනාකම විද්‍යමාන කිරීමට ඇති ප‍්‍රධාන සාක්ෂි අතුරෙන් එකකි.

සිංහරාජ අඩවියට ආවේණික උභයජීවීන් විශේෂ නවය 2012 රතු දත්ත ලේඛනයට අනුව වඳවීමේ තර්ජනයට දැඩි ලෙස ලක් වූ විශේෂ වෙයි. එනම් සිංහරාජ පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus simba)” කම්මුලේ පැල්ලමැති පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus procax), පොපී ගේ පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus poppiae), දිවේ ගැටිති පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus papillosus), හඳපාන් ඇල්ල පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus lunatus), රන්වන් ඇස් ඇති පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus ocularis), භූෂණ පඳුරු මැඬියා (Pseudophilautus decoris), කරුණාරත්නගේ මුව පටු මැඩියා (Microhyla karunaratnei) හා එන්සල්වත්ත පඳුරු මැඬියා (Taruga fastigo) ය.

සිංහරාජ අඩවියට ආවේණික උරග විශේෂ 11 ම වඳවීමේ තර්ජනයට දැඩි ලෙස ලක් වූ විශේෂ වෙයි. ඒ අතුරෙන් පාංශුවාසී සර්ප විශේෂයන් වන දැරණියගල ගේ වල්ගා ඇඹයා (Rhinophis tricoloratus), එරංග විරාජ්ගේ තුඩුල්ලා (Rhinophis erangaviraji), රුක්වාසී සර්ප විශේෂයක් වන සිංහරාජ පදුරු හාල්දණ්ඩා (Dendrelaphis sinharajensis),  සිව්පා උරගුන් වන අර්ඩලන් ගේ අඟ කටුස්සා (Ceratophora erdeleni), කරු ගේ අඟ කටුස්සා (Ceratophora karu), මෝර්නින් සයිඞ් සිව්රුවන්ලන කටුස්සා (Calotes dersilvai), මෝර්නින්සයිඞ් මහකැළෑ හූනා (Cyrtodactylus subsolanus), සිහින් මහකැළෑ හූනා (Cyrtodactylus cresenes), ගොඩගෙදරගේ දිවාසැරි හූනා (Cnemaspis godagedarai), අලංකාර දිවාසැරි හූනා (Cnemaspis pulchra), මෙරිල්ගේ සිගිති හිකනලා (Lankascincus merrill) හා සමීරගේ සිගිති හිකනලා (Lanakascincus sameerai)  යන විශේෂ වේ. නවතම පර්යේෂණ වාර්තාවකට අනුව මෙතෙක් කලක් සබරගමු කඳුවැටියට ආවේණික විශේෂයක් ලෙස හඳුනාගෙන සිටි රළු අඟ කටුස්සා (Ceratophora aspera) සිංහරාජයට පමණක් ආවේණික විශේෂයක් ලෙසත් සබරගමුව කඳු වැටියේ අනෙක් ප‍්‍රදේශ වලින් වාර්තා වන විශේෂය නව විශේෂයක් ලෙසත් හඳුනාගෙන ඇත. මීට අමතර ව සිංහරාජ අඩවියට ආවේණික Rhinophis ගණයට අයත් පාංශුවාසී තුඩුල්ලන් විශේෂ දෙකක් අලූතින් සොයා ගෙන ඇති අතර මෑතක දීම එම විශේෂ නාමකරණයට ලක් කළ පර්යේෂණ වාර්තාව ප‍්‍රකාශයට පත් කිරීමට නියමිත ය.

මෙරටට ආවේණික මේ සියලූ දුර්ලභ ජීවීන්ගේ හා ජලපෝෂක ප‍්‍රදේශ වල සුරක්ෂිතතාව මෙන්ම සුළු පරිමාණ තේ වගාබිම් වල සුරක්ෂිතතාව උදෙසා මේ සියලූ වනාන්තර සුරක්ෂිත කිරීමට පියවර ගත යුතු ය. සිංහරාජ වන රක්ෂිතය වටා ඉඩම් වලට විශාල වාණිජ වටිනාකමක් ලැබෙමින් පවතින නිසා එම වනාන්තර ඉඩම් රක්ෂිත බවට පත් කර ගැනීමට දැවැන්ත අරගලයක් කිරීමට අපට සිදු වනු ඇත. ඒ සඳහා සියලූ ජනතාවගේ සහයෝගය මේ වන විට අවශ්‍යය.

සජීව චාමිකර