Category: සුපිරි Cases

  • ‘පුරුෂ ලිංගික බෙලහීනතාව’ ඔබ දැනගත යුතු සියල්ල

    ‘පුරුෂ ලිංගික බෙලහීනතාව’ ඔබ දැනගත යුතු සියල්ල

    ලිංගික බෙලහීනතාව පවුලෙන් සහ සමාජයෙන් සැඟවිය යුතු නැහැ

    වෘත්තීයමය කාර්ය බහුලත්වය සහ සංකීර්ණ ජීවන රටාවකට හුරු වී ඇති වර්තමාන සමාජය ලිංගික සම්බන්ධතාවයන් සහ පවුල් ජීවිතයේ සතුට වෙනුවෙන් ලබා දෙන්නේ ඉතා සුළු අවධානයකි. මෙහි අතුරු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මානසික ආතතිය සහ පවුල් ජීවිතයේ ගැටලු වැඩි වෙනු දක්නට හැකිය.

    පුරුෂ ලිංගික බෙලහීනතාව ශ්‍රී ලාංකික සමාජය තුළ අදත් විවෘතව සාකච්ඡා නොකරන මාතෘකාවක් වන අතර, බොහෝ පුද්ගලයන් එය ‘රහසක්’ වශයෙන් තබා ගෙන දැඩි මානසික පීඩනයකින් පසු වන බව පවුල් සෞඛ්‍ය විශේෂඥ වෛද්‍ය ශ්‍රීන් විලත්ගමුව පවසන්නීය

    මානසික ආතතිය හේතුවෙන් ලිංගික ආශාව මෙන්ම ලිංගික ක්‍රියාකාරිත්වයේ ද අඩුවීමක්‌ සිදුවේ. ඊට අමතරව දීර්ඝ කාලීනව පවතින මානසික ආතතිය නිසා අධිරුධිර පීඩනය, හෘද රෝග, රුධිරයේ අධික කොලෙස්‌ටෙරෝල් සහ දියවැඩියාව වැනි රෝගී තත්ත්වයන් ද ලිංගික බෙලහීනතාවට හේතු වෙයි.

    “බොහෝ වෙලාවට ශ්‍රී ලංකාවේ පුරුෂයන් මෙවැනි දෙයක් පිළිබඳ කෙළින්ම කතා කරන්න අකමැතියි. අදාළ පුද්ගලයාගේ පවුලේ කෙනෙක් තමයි ඔහු වෙනුවෙන් කතා කරන්න පැමිණෙන්නේ. එසේ පැමිණියත් සම්පූර්ණ විස්තරය අපට හෙළි කරන්න මැළි කමක් දක්වනවා” පවුල් සෞඛ්‍ය උපදේශකවරියක් සහ කථිකාචාර්යවරියක් වන විශේෂඥ වෛද්‍ය ශ්‍රීන් විලත්ගමුව පවසයි.

    පුරුෂ ලිංගික බෙලහීනතාවට හේතු මොනවාද?

    විශේෂඥ වෛද්‍ය ශ්‍රීන් විලත්ගමුව පෙන්වා දෙන පරිදි ,ලිංගික බෙලහීනතාව ශාරීරික, සමාජීය හෝ මානසික තත්වයක් නිසා ඇති විය හැකිය. එවැනි ගැටලුවකට මුහුණ දෙන යුවළක් සාකච්ඡා කොට එක්‌ව පිළියම් සෙවීම වැදගත් වේ. මේ සඳහා දෙදෙනා අතර එකඟතාව වැදගත් වන අතර උපදෙස්‌ සහ ප්‍රතිකාර පතා වෛද්‍යවරයකු වෙත යොමු වීම ඉතා වැදගත්ය.

    “යම් පුද්ගලයෙකුට තිබෙන ශාරීරික රෝගී තත්වයක් සහ එම රෝගයට ඔහු ලබා ගන්නා ඖෂධ නිසා ශිශ්නය අප්‍රාණික වෙන්න පුළුවන්. අධික ලෙස මත්ද්‍රවය වලට ඇබ්බැහි වීම සහ තරබාරු බව ද මෙයට හේතුවක් විය හැකියි. ඒ වගේම යම් පුද්ගලයකු ජීවත් වන පරිසරය සහ ඔහුගේ මානසික තත්වය මෙයට ඍජුව බලපානවා” විශේෂඥ වෛද්‍ය ශ්‍රීන් විලත්ගමුව වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන්නීය.

    පුරුෂ ලිංගික බෙලහීනතාව

    “ලිඟුව අප්‍රාණික වීම මානසික රෝගයක ප්‍රතිවිපාකයක් නොව පුද්ගලයකු තුළ වර්ධනය වන එක්තරා මානසික තත්වයක්. නමුත් සමහර පුද්ගලයන් මානසික රෝගීන් වශයෙන් හඳුනා ගැනෙන අතර, ඔවුන්ට ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ වෙනස් ආකාරයකට” විශේෂඥ වෛද්‍ය විලත්ගමුව පවසන්නීය.

    “උපතින් හෝ පසුව ඇති වූ ශරීරයේ වෙනස්කම් නිසා මෙවැනි රෝගී තත්වයක් ඇති වෙන්න පුළුවන්. වැදගත්ම කාරණයක් වන්නේ යම් පුද්ගලයෙක් ඔහුගේ පවුල සමග සතුටින් සිටිනවාද? කියන එකයි. පවුල් ආරවුල් නිසා ඇති වන මානසික ආතතිය මෙයට බලපාන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ලිංගිකව එක් වන විට අනෙක් පුද්ගලයාට රිදීමක් හෝ අපහසුවක් ඇති වීම වගේම ‘කිසිම හැඟීමක් නැහැ’ කියා නිතර පැවසීමෙන් ඇති වන මානසික පීඩනයත් මෙයට හේතුවක්,” ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය.

    පුද්ගලයෙක් ජීවත් වන පරිසරය මෙම තත්වයට බලපාන්නේ කෙසේද?

    බාහිර බාධකවලින් තොරව යුවලක් සාර්ථකව ලිංගික එකතු වීම මානසික ආතතිය සමනය කිරීමටත් මානසික සහ කායික සම්බන්ධතාවය වැඩි කිරීමටත් උපකාරී වේ. මෙමගින් එකිනෙකා අතර බැඳීම ශක්තිමත් වන අතර බොහෝ ගැට‍ළු දෙදෙනා සාකච්ඡා කර විසඳා ගැනීමට යොමු වෙති.

    “දෙදෙනෙක් ලිංගිකව එකතු වීමට තෝරා ගන්නා කාමරය හෝ ස්ථානය මෙයට බලපානවා. බාහිර ශබ්ද සහ වෙනත් කාරණා දෙස මනස යොමු වීම නිසා පුරුෂ ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් අඩපණව ලිඟුව අප්‍රාණික විය හැකියි. ඒ වගේම තවත් පුද්ගලයන් තමන් අවට සිටීම සහ දරුවන් සමග එක කාමරයේ නිදා ගැනීම මෙවැනි තත්වයකට ගොදුරු වීමට හේතුවක්. ලිංගිකව එක් වන විට සයනයෙහි ශබ්දයක් ඇසීම, කාමරයේ දොර හරි හැටි වසා දමන්න බැරි වීමත් මෙයට හේතු වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම සිය දෙමාපියන් සමග එක නිවසක ජීවත්වීම නිදහසේ ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීමට බාධාවක් විය හැකියි” වෛද්‍යවරිය පැහැදිළි කරයි.

    “තවත් සමහර පුද්ගලයන් නිල් චිත්‍රපට බලන්න ඇබ්බැහි වෙලා ඉන්නවා. එම චිත්‍රපටවල අසාමාන්‍ය ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් පෙන්වනවා. මේ දේවල් අනුකරණය කරන්න උත්සාහ කිරීම බොහෝ විට ලිංගික අප්‍රාණික බවට හේතු වෙනවා. එසේ නැත්නම් යහළුවන්ගේ ලිංගික අත්දැකීම් සමග සංසන්දනය කරමින් ඒවා අනුකරණය කිරීමට උත්සහ ගැනීමත් මෙයට හේතුවක්” විශේෂඥ වෛද්‍ය විලත්ගමුව තවදුරටත් සඳහන් කරයි.

    ලිංගික බෙලහීනතාව හේතුවෙන් දැඩි මානසික සහ කායික පීඩනයකට ලක් වූ බ්‍රිතාන්‍යයේ ජීවත් වන තරුණයෙකුගේ පෞද්ගලික අත්දැකීම් මෙසේ හෙළි කර සිටියේය:

    ස්වයං වින්දනයේ යෙදෙන විට මගේ පුරුෂ ලිංගය පෙර මෙන් ප්‍රාණවත් නැති බව මට නිරීක්ෂණය වුණි. එවිට මගේ වයස අවුරුදු දහසයකි.

    උදෑසන අවදි වන විට මගේ ශිශ්නය ප්‍රාණවත් නොවීම අයහපත් ලක්ෂණයක් බව මට තේරුම් ගත හැකි විය.

    ලිංගික බෙලහීනතාව

    ඉන් පසු ගෙවීගිය මාස දොළහ ඇතුළත මෙම තත්වය ටිකෙන් ටික දරුණු අතට හැරුණි. ස්වයං වින්දනයේ යෙදීම සහ ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීම කළ නොහැකි තත්වයකට පත් විය. ලිංගික උත්තේජනය නැවැත්වූ සැණින් මගේ ලිඟුව දුර්වල වීමට පටන් ගත්තේය. මම යම් අපහසුතාවකින් පෙළෙන බව ඒ දිනවල සිටි මගේ පෙම්වතියට හැඟී ගියත් මේ ගැන ඇය සමග කතා කිරීම ඉතා අපහසු කාර්යයක් වන්නෙමි.

    මේ පිළිබද කතා කිරීමට හෝ උපදෙස් ලබා ගැනීමට හැකි කිසිවෙක් ගැන මා දැන සිටියේ නැත. පියා නොමැතිව හැදී වැඩුණු මට මේ ගැන පාසල් මිතුරන්ට පැවසීමට ද නොහැකිය. ඔවුන් මෙය දැනගතහොත් මට දැඩි අපහසුතාවලට මුහුණ දීමට සිදු වනු ඇත. අන් අය මෙන් මමත් පාසලේදී ලිංගික ජීවිතය ගැන විහිළු කතා ගෙතීමට පටන් ගත්තේ වෙන කළ කිසිවක් නොමැති නිසාවෙනි.

    නමුත් යම් දෙයක් සිදුවන බව දැන ගෙන එය සැඟවීමට උත්සාහ කිරීම මට මහත් මානසික පීඩාවක් විය. මෙතෙක් කල් මා සිතා සිටියේ ලිංගික අකර්මන්‍යතාවයෙන් පෙලෙන්නේ මහළු පුද්ගලයන් පමණක් ලෙසය. නමුත් මෙය තරුණයන් අතර සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යන ප්‍රශ්නයක් බවට මෑතකදී සිදු කළ පරීක්ෂණයකින් හෙළි විය. එක්සත් රාජධානිය තුළ ලිංගික බෙලහීනතාවයෙන් පෙළෙන සෑම පුද්ගලයන් හතර දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු වයස අවුරුදු හතළිහට අඩු අය වෙති. සෑම පුරුෂයන් දස දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් ජීවිතයේ කිසියම් අවස්ථාවක දී මෙවන් තත්වයකට මුහුණ දී ඇති බව මගේ වර්තමාන වෛද්‍යවරයා පැවසුවේය. නමුත් මෙය අදටත් චාරිත්‍ර හා බැඳුන මාතෘකාවකි.

    ලිංගික දර්ශන ඇතුළත් චිත්‍රපට නැරඹීම මෙයට හේතුවක් විය හැකිය.

    ගැටවර වියේදී දිනකට කීප වතාවක් ලිංගික දර්ශන ඇතුළත් චිත්‍රපට නැරඹීමට මම පෙළඹී සිටියෙමි. මෙම ඇබ්බැහිවීම හේතුවෙන් සාමාන්‍ය ජීවිතයේ දී කාන්තාවක් සමග ලිංගිකව එක් වීම මට ඉතා අපහසු කාර්යයක් විය. බොහෝ පුරුෂයන් මෙවැනි අත්දැකීම්වලට මුහුණ දී ඇත.

    දැන් මට වයස අවුරුදු විසිපහකි. එක් අවස්ථාවක දී මම වෛද්‍යවරයෙක් හමු වුණෙමි. නමුත් එයින් මගේ තත්වය තවත් නරක අතට හැරුණි. මගේ තත්වය සුළු කොට තැකූ වෛද්‍යවරයා, ලිඟුව අප්‍රාණික වීමට හේතුව ඕනෑවට වඩා ස්වයං වින්දනයේ යෙදීම බව පැවසුවේය. මම තවදුරටත් මනසින් කඩා වැටුනෙමි. මම රහසිගතව අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ඉන්දියාවෙන් ‘ව්‍යඝ්‍රා’පෙති ගෙන්වා ගැනීමට පටන් ගත්තෙමි. ලිංගිකව එක්වීමට පෙර රහසේ නාන කාමරයට යන මම එයින් එක පෙත්තක් ගිල දමා පිටතට පැමිණෙන්නෙමි. ඉන් පසු මගේ ලිඟුව ප්‍රාණවත් වනතෙක් පෙම්වතියගේ ඇඟේ දැවටෙමින් විනාඩි විස්සක පමණ කාලයක් ගෙවීමට සිදු වේ.

    ලිංගික බෙලහීනතාව

    මා තුළ තිබූ අනියත බිය නිසා ව්‍යඝ්‍රා පෙති සදහා වසර ගණනාවක් ඇතුළත මම විශාල මුදලක් වැය කළෙමි. බොහෝ තරුණයන්ගේ පසුම්බිය තුළ උපත් පාලන කොපු තිබුණත්, මා ළඟ තිබුණේ ව්‍යඝ්‍රා පෙතිය. තරුණ වයසේ පසු වුණ මම මේ ප්‍රශ්නය හේතුවෙන් දැඩි මානසික පීඩනයකට ලක් වුණෙමි. ව්‍යඝ්‍රා පෙති අවසන් වූ සැණින් මහත් කලබලයට පත් වන මම ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීම මඟ හැරීමට පෙළඹුණෙමි. පෙති භාවිතය තුළින් මගේ ලිඟුව ප්‍රාණවත් වුවත්, ලිංගික සංසර්ගයෙන් සතුටට පත් වූයේ නැත. කිසියම් මොහොතක ලිඟුව අප්‍රාණික වනු ඇතැයි බියෙන් පසු වුනෙමි.

    දිනක් මගේ පෙම්වතිය ව්‍යඝ්‍රා පෙති දැක ඒ පිළිබද අසා සිටි අතර මම මහත් අපහසුතාවට පත්වුනෙමි. මම ඇය පැවසූ දෙය නෑසුනාක් මෙන් සිටීමේ අසාර්ථක උත්සාහයක යෙදුණෙමි. පසුව මගේ මේ ‘රහස’ නිසා අප දෙදෙනාට වෙන් වන්නට සිදු විය. මගේ ප්‍රශ්නය ඇයට හෙළි කළ යුතුව තිබුණේ යැයි සිතුනත් ලැජ්ජාව නිසා අපහසුවෙන් වුවද එම සිතුවිල්ල යටපත් කර ගැනීමට සිදු විය.

    මෙම ප්‍රශ්නයත් සමග වසර ගණනාවක් ජීවත් වුණ මට අවසානයේදී සිය දිවි නසා ගැනීමට සිත් විය. මට ගැහැණු ළමයකු සමග කිසිදු කායික සම්බන්ධතාවක් පැවැත්වීමට නොහැකි විය. ලිඟුව අප්‍රාණික නම් මම කෙසේ කායික සම්බන්ධතා පවත්වන්නද? මෙම ප්‍රශ්නය නිසා කිසිදු දවසක ආදරය සොයා ගෙන පවුලක් ආරම්භ කළ නොහැකි යැයි මට හැඟුනි. තවත් මම උත්සාහ කර බැලීමේ තේරුමක් තිබේද?

    මෙම ප්‍රශ්නය ගැන සිතමින් මා හඬා වැළපුණු අවස්ථා එමටය. මම මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරීමට පටන් ගත්තෙමි. මගේ ශරීරය විනාශ වී අවසානය. මම තව දුරටත් ශරීරයට වධ දීම ගැන පසුතැවිය යුතුද?

    දැඩි මානසික පීඩනයකින් සිටි මම, දිනක් මගේ මව වැඩ කරමින් සිටි මුළුතැන්ගෙය තුළට ගොස් ඇය අසල හිඳ ගෙන සියලු දේ ඇයට පැවසුවෙමි. වයස අවුරුදු තිහ පසු වූ විටත් මගේ ප්‍රශ්නය නිරාකරණය වූයේ නැත්නම් සිය දිවි නසා ගන්නා බව ද පැවසුවෙමි. ඇය ඉතා කම්පනයට පත් වූවත්, මට මහත් ලෙස උපකාර කිරීමට සූදානම් වූවාය.

    ඇය වහාම වෙනත් වෛද්‍යවරයකු හමුවීමට දිනයක් වෙන් කළාය. පසුව මා විශේෂඥ වෛද්‍යවරකුට යොමු කරන ලද අතර, ඔහු නව ප්‍රතිකාර රැසක් නිර්දේශ කළේය. මෙම ප්‍රශ්නයෙන් මිදීමට මම උපරිම උත්සාහ කළෙමි. විටෙක ඖෂධ පෙති භාවිතා කළ අතර, නොයෙකුත් ‘ජෙලි’ වර්ග ද ආලේප කළෙමි. එතැනින් නොනැවතී ශිශ්නයට එන්නත් විදීමට ද මට සිදු විය. එය ඇඟ කිලිපොළා යන ක්‍රියාවලියකි.

    රූ ගත කිරීම් අවසාන වන තෙක් ලිඟුව ප්‍රාණවත්ව තබා ගැනීමට නිල් චිත්‍රපට නළුවන් එන්නත් විද ගන්නා බව දැනගන්නට ලැබිණි. එන්නත ශිශ්නය ආසන්නයට ගෙන එන සෑම වාරයකදීම මගේ අත් ගැහෙන්නට විය. කෙසේ වෙතත් මෙම ප්‍රතිකාරයෙන් පසු යම් ප්‍රගතියක් දැකිය හැකි විය. නමුත් එහි ඇති භයංකර ස්වභාවය නිසා සති හයකින් පසු එන්නත් ලබා ගැනීම සම්පූර්ණයෙන් නවතා දැමීමට කටයුතු කළෙමි. පුද්ගලයෙක් සිය කැමැත්තෙන් ශිශ්නයට එන්නත් විද ගන්නේ කුමන හේතුවකටද? යන්න මට සිතා ගැනීම අපහසුය.

    පුරුෂ ලිංගික බෙලහීනතාවට ඇති ප්‍රතිකාර මොනවාද?

    මම උපදේශන සේවාවලට සහභාගී වූ අතර, ලිඟුව අප්‍රාණික වීමට මානසික ආතතියේ ඇති බලපෑම පිළිබද ස්වයං අධ්‍යනයක යෙදීමට පටන් ගත්තෙමි. මගේ ප්‍රශ්නය තවත් කෙනෙකු සමග සාකච්ඡා නොකර මෙතෙක් කල් සඟවාගෙන සිටීමෙන් එය උග්‍ර අතට හැරුණ බව මට වැටහුණි. තව දුරටත් මෙය නොරහසක් බව හැඟෙන විට මට මහත් සහනයක් දැනෙන්නට විය. මගේ හිසෙන් විශාල බරක් නිදහස් වූවා වැනි හැඟීමක් ඇති විය.

    නොයෙක් ආකාරයේ පරීක්ෂණවලින් පසු මගේ ශිශ්නයට වටා ඇති රුධිර නාලිකාවල යම් සංකූලතාවයක් හඳුනාගැනීමට හැකි වුණි. එහි සරල තේරුම නම් ශිශ්නය වටා හරියාකාරව රුධිරය සංසරණය නොවීමයි. නමුත් මෙය ඇති වීමට හේතුව හෝ කෙතරම් දුරට පැතිරී ඇත්දැයි යන්න පිළිබද වෛද්‍යවරුන්ට එකඟතාවකට පැමිණීම නොහැකි විය. සනාල රෝග (රුධිරයේ නිදහස් සංසරණයට බාධා එල්ල වීමෙන් හෝ බිඳ වැටීමෙන් ඇති වන රෝගී තත්වයන්), ලිංගාශ්‍රිත තුවාල හෝ අනවශ්‍ය ලෙස ස්වයං වින්දනයේ යෙදීමෙන් ශිශ්නයේ පටක හානි වීම පෙර කී සංකූලතාවයන්ට හේතු විය හැකිය. මෙම තත්වය හේතුවෙන් විශාදිය සහ මානසික ආතතිය ඇති වීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇත.

    කෙසේ වෙතත්, ලිඟුව අප්‍රාණික බව සුව කිරීමට දීර්ඝකාලීන විසඳුමක් නොමැති බව මට වැටහුණි. නව ඖෂධ වර්ග භාවිතා කළත්, එය මාස කීපයක සහනයක් පමණි. නැවතත් මම ඉතා කනස්සල්ලට පත් වුණෙමි.

    අවසානයේ දී ශිශ්නයක් බද්ධ කිරීමට මගේ වෛද්‍යවරයා යෝජනා කළේය. මෙයින් සිදු වන්නේ ප්ලාස්ටික් කූරු දෙකක් ශිශ්නය තුළින් ඇතුළු කර එය මගේ උදරය තුළ තැන්පත් කළ ලවණ අඩංගු බෑගයකට සම්බන්ධ කිරීමයි. මගේ වෘෂණ කෝෂ තුළ සැඟවූ පොම්පයක අධාරයෙන් එකී පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක වෙනු ඇත. මම සැත්කමට මුහුණ දුන්නෙමි.

    පුරුෂ ලිංගික බෙලහීනතාව

    ලිංගිකව එක්වන සෑම අවස්ථාවකටම පෙර දස වතාවක් පමණ පොම්පය මිරිකීමෙන් මගේ ශිශ්නය වටා ඇති ධමනි ප්‍රසාරණය වන අතර, එයින් ලිඟුවේ ප්‍රාණවත් බව රඳා පැවතුණි. එය නැවතත් අප්‍රාණික වන්නේ මුදාහැරීමේ බොත්තම එබූ විටය. නමුත් මට සාමාන්‍ය පරිදි ශුක්‍ර මෝචනය සිදු කළ හැකිය.

    සැත්කමින් මාස තුනකට පසු හමු වූ මගේ වර්තමාන පෙම්වතියට මම සියල්ල හෙළි කළෙමි. මම ස්වයංක්‍රීය තත්වයෙන් මිදී දෑතින් පණ ගැන්විය යුතු තත්වයක සිටින බවට විහිළු කරමින් පැහැදිලි කළෙමි. ඇය ඉතා විවෘත මනසකින් සියල්ල තේරුම් ගත්තාය. මින් කලකට පෙර ඇය මට මුණගැසුනේ නම් ප්‍රශ්න මෙතරම් දුර දිග නොයන අතර මානසික පීඩනයට ලක් වන්නේ ද නැතැයි මට සිතුණි.

    යහළුවන්ට පවා මගේ තත්වය පැහැදිලි කර දුන්නෙමි. ඔවුන්ට මා හඳුන්වා දුන්නේ ‘රොබෝ මිනිසෙකු’ ලෙසය. ඒ වන විට මම රැකියාවේ නිරත වූයේ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් පොළකය. මෙම කතාව ඇසීමෙන් පසු කුතුහලයට පත් එහි සිටි සියලු දෙනා මගේ ශරීරයට සවිකළ පද්ධතිය ක්‍රියා කරන ආකාරය දැකීමට මහත් උනන්දුවක් දැක්විය. එය නව උපකරණයක් එළිදක්වන අවස්ථාවක් මෙන් විය.

    මගේ සමීප මිතුරෝ බොහෝ උපකාරශීලී වූහ. වසර ගණනාවකට පෙර ඔවුන් මෙම තත්වය දැන ගෙන විහිළු තහළු කරනු ඇතැයි සිතා සිටි මට මෙය පුදුමයට කාරණයකි. මගේ තත්වය මින් පෙර හෙළි නොකිරීම පිළිබද ඇත්තෙන්ම ඔවුහු දුකට පත් වූහ.

    ලිඟුව අප්‍රාණික නොවී ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදෙන්න ලැබීම මට මහත් මානසික සතුටක් ගෙන දුන්නේය. නමුත් ශිශ්නය බද්ධ කිරීමට ගත් තීරණය නිවැරදිදැයි මට සමහර අවස්ථාවල දී සිතුනත් එම තීරණය ආපසු හැරවිය නොහැකිය. තව වසර විස්සක් පමණ ගත වන විට ලිඟුව අප්‍රාණික වීමට ප්‍රතිකාර සොයා ගැනීමට හැකි වනු ඇත. නමුත් මට තවත් කළ හැකි කිසිවක් ඉතිරි වී නොමැත.

    කිසියම් ප්‍රතිකාරයක් ලබා ගැනීමට පෙර ඔබේ තත්වය තවත් කෙනෙකු සමග සාකච්ඡා කරන මෙන් මෙවැනි ප්‍රශ්නයකට මුහුණ දෙමින් සිටින ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට මගේ අවවාදයයි. හැකිනම් ඔබට උපකාර කළ හැකි පෙම්වතියක් සොයා ගැනීම ද වැදගත්ය. මා මෙන් සියල්ල සඟවා ගෙන ව්‍යඝ්‍රා පෙති භාවිතා කිරීම මෙම ප්‍රශ්නයට විසඳුමක් නොවන්නේය.

    පුරුෂ ලිංගික බෙලහීනතාවට ඇති ප්‍රතිකාර මොනවාද?

    “සමහරු සිතනවා ඔවුන්ගේ ශිශ්නය අනිත් අයට වඩා කුඩා ඇති කියලා. මේ වගේ අවස්ථාවක අපි එය මැන බැලීමක් සිදු කරනවා. මෙය බොහෝ විට මානසික ප්‍රශ්නයක් වෙන්න පුළුවන්. නමුත් ඇත්තටම කුඩා ශිශ්නයක් හිමි පුද්ගලයෙකුට දීර්ඝකාලීන වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දීම ආරම්භ කරනවා. මෙයට හේතුව යම් කිසි මානසික තත්වයක් හෝ ජීවත් වන පරිසරය නම්, ඒ දේවල් වෙනස් කර ගන්න අදාළ පුද්ගලයා උපදේශන සේවා වෙත යොමු කිරීමට අප කටයුතු කරනවා. නමුත් උග්‍ර මානසික රෝගයකින් පෙළෙන්නේනම් වහාම වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ගත යුතුයි”

    Talk with someone

    “විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු දේ වන්නේ, මේ වගේ ප්‍රශ්නයකින් යම් කෙනෙක් පීඩා විඳී නම් අනිවාර්යයෙන්ම එය තම සහකරු හෝ සහකාරියට, පවුලේ කෙනෙකුට හෝ හිතවත් යහළුවකු සමග සාකච්ඡා කරන්න. වෛද්‍යවරයෙකුගෙන් උපදෙස් ලබා ගන්න. එසේ නැත්නම් පවුල් උපදේශන සේවා වෙත යොමු වෙන්න. නමුත් කරුණු සඟවා ගෙන සිටීමට උත්සහ දැරීමෙන් සිදු වන්නේ ජීවිතය ප්‍රශ්න ගොඩක් බවට පත් වී දරුණු මානසික පීඩනයකට ලක් වීමය. රෝගයක් තිබේනම් එයට ඉක්මනින් ප්‍රතිකාර කළ යුතුයි. නැත්නම් රෝගය උත්සන්න වෙලා අවසානයේදී ජීවිතය පවා අහිමි වෙන්න පුළුවන්” යැයි විශේෂඥ වෛද්‍ය විලත්ගමුව සඳහන් කර සිටියාය.

    බී.බී.සී සන්දේශය ඇසුරිණි

  • සැබෑ පිරිමිකමේ ලක්ෂණ ඔබ දැන සිටියාද ?

    සැබෑ පිරිමිකමේ ලක්ෂණ ඔබ දැන සිටියාද ?

    පිරිමියෙකු වීම පහසු නැත, පෙනුම, ක්‍රියා කිරීම සහ සමස්තයක් ලෙස ඔබේ ජීවිතය ගත කරන ආකාරය පිළිබඳව බොහෝ දේ ඔබෙන් අපේක්ෂා කෙරේ. ඒකාකෘති පිරිමි ලක්‍ෂණ ඒ සඳහා අනුගමනය කිරීමට ඔබ උත්සාහ නොකළ යුතුය. එසේ නැතහොත් අනෙක් අය ඔබ ගැන කුමක් සිතයිද යන්න ගැන ඔබ කනස්සල්ලට පත්ව සිටිති.

    ‘පරමාදර්ශී පිරිමි ලක්‍ෂණ මොනවාද ?‘ යන්න පිටුපස ඇති අදහස් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ සමාජගතව ඇති අතර ඒවා සංස්කෘතිකමය හා සමාජයීය ඇගයීම් බවට පත්ව ඇත. මෙනිසා ‘පිරිමිකම‘ සංස්කෘතියෙන් සංස්කෘතියට මෙන්ම ඇතැම් විට කාලයෙන් කාලයට ද වෙනස් විය හැකිය.

    නායකත්ව ගුණාංග

    ඇමරිකානුවන්ගෙන් 40% ත් 50% ත් අතර සංඛ්‍යාවක් තමන් ලැජ්ජාශීලී අය ලෙස හදුනාගෙන ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. ඇත්ත වශයෙන්ම එහි කිසිදු වරදක් නැත. නායකයෙකු වීම යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ඔබ වේදිකාවක් උඩට පැන හැඟීම්බර ලෙස කථා කිරීමට පටන් ගත යුතුය යන්න නොවේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, නායකත්ව ගුණාංග ලබා ගැනීම සඳහා ඔබට හොඳ ප්‍රසිද්ධ කථිකයෙකු හෝ විශේෂ විශ්වාසයක් තිබිය යුතු නැත.

    ‘නායකත්ව ගුණාංග‘ යනු ඔබ නායකයෙකු වන විට ඔබ මිනිසුන් සමඟ කටයුතු කරන ආකාරයයි. ඔබ හැසිරෙන ආකාරයයි. උදාහරණයක් ලෙස ජනතාව ඔබ දෙස බලනු ඇත. බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී මෙය වැදගත් වන්නේ ඔබ දෙමාපියෙකු නම් හෝ ඔබ සේවා ස්ථානයේ ප්‍රධානියෙකු නම් ඔබේ දරුවන් හෝ සේවකයින් ඔබ ආදර්ශයට හෝ අනුගමනය කිරීම දක්වන නැඹුරුවයි.

    නායකයෙකු වීම යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ඔබ තීරණ ගන්නා සහ නියෝග ලබා දෙන තැනැත්තා බැවින් ඔබ වටා සිදුවන දේ පිළිබඳ වගකීම ඔබ විසින් ගත යුතු බවයි.

    හොඳ නායකයන් වන පුද්ගලයින් ඔවුන්ගේ යටත් නිලධාරීන් ඔවුන් වෙනුවෙන් වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කරන අතර ඔවුන් මුහුණ දෙන ගැටලු විසඳා ගන්නේ කෙසේදැයි සොයා බැලීමට පෙළඹෙනු ඇත.

    කෙසේ වෙතත් නායකයා ලෙස ඔබ මැදිහත් වී සිරවී සිටිය යුතු නැති අතර යමක් වැරදිව සිදුවුවහොත් ඒ සඳහා සූදානම්ව සිටිය යුතුය.  සෑම කෙනෙකුම වැරදි කරන අතර ඒවා නිවැරදි කිරීමට ඔබ බිය නොවිය යුතුය. ඒ වෙනුවට ඔබ ඔවුන්ගෙන් ඉගෙන ගෙන අනාගතය සඳහා දියුණු විය යුතුය.

    ශක්තිය සහ ශාරීරික පෙනුම

    පරිපූර්ණ පිරිමියෙකු සතු විය යුතු භෞතික ලක්ෂණ චිත්‍රපටවල සහ තවත් බොහෝ තැන්වල හුවා දක්වනු ලැබේ. එහෙත් ඒවා සර්වසම්පූර්ණ නොවන බව වටහා ගත යුතුය. මළල ක්‍රීඩා දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බලන විට පිරිමියෙකු වේගවත් සහ ජවසම්පන්න විය යුතුයැයි අදහස් කෙරේ.‍

    තවත් ප්‍රධාන පිරිමි ලක්‍ෂණයක් වන්නේ පිරිමියෙකු උස විය යුතු බවයි. බටහිර ලෝකයේ මිනිසෙකුගේ ප්‍රශස්ත උස අවම වශයෙන් අඩි 6 ක් හෝ මීටර් 1.83 කි.

    ඔබට හොඳ ආහාර අනුභව කිරීමෙන් හා ව්‍යායාම කිරීමෙන් සෞඛ්‍ය සම්පන්නව සිටීම සතුටක් බව පිළිගත යුතුය. කෙසේ වෙතත්, පරමාදර්ශී පිරිමියෙකු වීමට නම් ඔබ අයෝමය පුරුෂයෙකු විය යුතු නැත. නමුත් එක්සත් ජනපදයේ සිදු කරන ලද සමීක්ෂණවලින් පෙනී යන්නේ ගැහැනු ළමයින්ගෙන් බහුතරයක් පිරිමි ළමයෙකුගේ පෞරුෂත්වය ගැන සැලකිලිමත් වන බවයි.

    මීට අමතරව, උස වැනි වෙනස් කළ නොහැකි හෝ වැඩිදියුණු කළ නොහැකි ජානමය ලක්ෂණ ප්‍රවර්ධනය කිරීමට තැත් කිරීම අතිශයින්ම සෞඛ්‍යයට අහිතකර ය.

    භෞතික ආකර්ෂණය

    මෙම පිරිමි ලක්ෂණය තරමක් නුසුදුසු වුවද සාකච්ඡා කළ යුතුය. ප්‍රධාන පිරිමි ලක්ෂණයන්ගෙන් එකක් වන්නේ බොහෝ මිනිසුන්ගේ විශ්වාසයන් සමඟ ඇති ශාරීරික ආකර්ෂණයයි. ගැහැනු ළමයි පිරියෙකුගේ භෞතික ආකර්ෂණය ගැන අනවශ්‍ය ලෙස උනන්දු වන අතර එහෙත් එය දිගු කාලීන පවතින ස්ථායි කරුණක් නොවේ.

    ඔබේ ශාරීරික සෞඛ්‍යය හැරුණු විට ඔබ ඔබේ මානසික සෞඛ්‍යය ගැනද සිතා බැලිය යුතුය. මන්ද මානසික සෞඛ්‍ය දුර්වල අයෙකු කොපමණ ආකර්ෂණය වුව ද කිසිදු වටිනාකමක් ලැබෙන්නේ නැත.

    බුද්ධිය

    බුද්ධිමත් වීම බොහෝ විට නොසලකා හරිනු ලැබුවද එය වැදගත් පිරිමි ලක්ෂණයකි, බුද්ධිය යනු විවිධ මාතෘකා පිළිබඳ අහඹු කරුණු දැන ගැනීම නොව එය සාක්ෂාත් කර ගැනීම වඩා පහසු වන අතර එය පැය භාගයක් කියවීම හෝ ලෝකය නැරඹීම වැනි පහසු කාර්යයකි. ලෝකයේ සිදුවෙමින් පවතින දේ සහ ඔබ ජීවත් වන ප්‍රාදේශීය ප්‍රජාව පිළිබඳව යාවත්කාලීනව සිටීම ද මෙහිදී වැදගත් වේ.

    ඔබේ බුද්ධිය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා අමතර පියවර ගැනීමට ඔබට අවශ්‍ය නම්, ඔබ උනන්දුවක් දක්වන මාතෘකා පිළිබඳ ගුණාත්මක පොත් කිහිපයක් මිලදී ගැනීම රෙකමදාරු කරනු ලැබේ.

    බුද්ධිය ජීවිතයේ වැදගත් වත්කමක් වේ. එය ඔබට අවට ලෝකය වඩා හොඳින් වටහා ගැනීමට උපකාරී වේ. ඊට අමතරව, එය ඔබේ සමාජ ජීවිතයටද උපකාරී වන අතර එය මිනිසුන් සමඟ කතා කිරීමට තවත් මාතෘකා ලබා දේ. කාන්තාවන් ද බුද්ධිමත් පිරිමියෙකු වෙත ආකර්ෂණය වේ.

    හැඟීම්

    මෑතක් වන තුරුම, පුරුෂයින් යම් දෙයක් ගැන කෝපයෙන්, කණගාටුවෙන් හෝ කලබලයට පත්වන විට ඔවුන්ගේ හැඟීම් යටපත් කළ යුතු බව විශ්වාස කළේය. ‘පාලනය නැතිවීම‘  නම් මෙම පුරුෂ ලක්ෂණය වසර සිය ගණනක් තිස්සේ ප්‍රවර්ධනය කර ඇති අතර සමාජයේ විශාල කොටසක් විසින් තවමත් පිළිගනු ලබති. නමුත් එය ප්‍රශ්නකාරී කතාවකි.

    ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ වැඩිහිටියෙකු වූ විට ඔබට සෑම දෙයක් ගැනම කලබල වීමට හා ඕනෑවට වඩා කලබල වීමට නොහැකිය. ඒ වෙනුවට ඔබේ ගැටළු සමඟ කටයුතු කිරීම වඩා හොඳය.

    කෙසේ වෙතත්, ඔබ මානසික සෞඛ්‍යය සම්බන්ධ යම් ගැටලුවක් නිසා පීඩා විඳින බව විශ්වාස කරන්නේ නම් හෝ පිරිමියෙකු ලෙස ඔබට උපකාර අවශ්‍ය යැයි ඔබ විශ්වාස කරන්නේ නම්, යමෙකු සමඟ කතා කිරීමට ඔබ ලැජ්ජාවට හෝ බියට පත් නොවිය යුතුය.

    YOUNGMAN ඇසුරිණි – සැකසුම – තුෂාධවි

  • Covid-19: මොඩර්නා එන්නතේ මිල ගණන් මෙන්න

    Covid-19: මොඩර්නා එන්නතේ මිල ගණන් මෙන්න

    එක්සත් ජනපදයේ ඖෂධ නිෂ්පාදන සමාගමක් වන මොඩර්නා Moderna සමාගම විසින් නිපදවා ඇති 95%ක සාර්ථකත්වයක් ඇති බව කියන කොවිඩ්-19 එන්නතේ මාත්‍රාවක මිල ඩොලඒ 25-37 අතර විය හැකි බව එම සමාගම ප්‍රකාශ කර තිබෙනවා.

    මාධ්‍ය වෙත ප්‍රකාශයක් කරමින් මොඩර්නාහි ප්‍රධාන විධායක ස්ටෙෆාන් බැන්සේ පැවසුවේ තම සමාගම විසින් නිපදවනු ලබන කොවිඩ්එ-19 න්නතේ මාතාවක් සඳහා රජයකට ඩොලර් 25ත් 37ත් අතර මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවනු ඇති බවයි.

    ‘එහි මිල ඇණවුම් කරන ප්‍රමාණය මත යම් තරමක් වෙනස් විය හැකි‘ බව ද ඔහු සදහන් කළා.  

    “අපේ එන්නත සාමාන්‍ය සෙම්ප්‍රතික්ෂා/උණ සඳහා දෙන මාත්‍රාවක මිල වන ඩොලර් 10 ත් 50ත් අතර වෙයි කියලා අපි ගණනය කර තිබෙනවා‘

    මොඩර්නා සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කළ එන්නත් මාත්‍රා මිලියන ගණනක් මිලදී ගැනීමට යුරෝපා කොමිසම සාකච්ඡා කරමින් සිටින අතර යුරෝපීය කොමිසම පැවසුවේ එන්නතක් ඩොලර් 25කට ලබාගැනීමට ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන බවයි.

    “ගිවිසුම් කිසිවක් තවම අත්සන් කර නැහැ. නමුත් අපි නුදුරේදීම යුරෝපීය කොමිසම සමග එකඟතාවයකට පැමිණීමට නියමිතයි. අපි අපේ නිෂ්පාදනය යුරෝපයට යැවීමට කැමතියි. එය ඉදිරි දින කිහිපය තුළ සිදුවේවි” මොඩර්නාහි ප්‍රධාන විධායක ස්ටෙෆාන් බැන්සේ වැඩි දුරටත් පැවසීය.
      
    මේ අතර ජාත්‍යන්තර විශේෂඥයින් බිය පළ කරන්නේ කොවිඩ් එන්නතක් සොයා ගත්ත ද එය ධනවත් රටවලට පමණක් සීමා වනු ඇති බවට බියක් ඇති බවයි.

  • ධනපතීන්ගේ සුවපහසුවට හැදූ කොවිඩ් මාර්ගෝපදේශ දුප්පතුන්ටත් අදාළ කිරීම

    ධනපතීන්ගේ සුවපහසුවට හැදූ කොවිඩ් මාර්ගෝපදේශ දුප්පතුන්ටත් අදාළ කිරීම

    ඇත්තම කතාව නම්, කොවිඞ්-19 වසංගතය පාලනය සඳහා ආරක්ෂණ පියවර හා මාර්ගෝපදේශ සකසා ඇත්තේ සමස්ත ලංකාවම තමන්ගේ මැද පන්තික වුවමනාවන් හා අගයන් සහිත එකම සුවපහසු තැන්නක් යැයි සිතන්නාවූ ඉහළ නිලධර පැලැන්තිය වන්නේය. ඔවුන්ගේ ආත්මාර්ථකාමී පැවැත්මට ගැළපෙන අයුරිණි

    කුසල් පෙරේරා

    ගම දුප්පත් නිසා ජීවිතයක් සොයාගෙන මහ නගරයට පැමිණි අහිංසක තරුණයන් මහත්වරුන් සේ අන්දවා ගිනි ගහන මධ්‍යාහ්නේ මදුරුතලා පිති වනන්නට පදිකයේ සිටුවා තිබූ සැටි මම දැක ඇත්තෙමි. තුට්ටු දෙකේ දෛනික වැටුපකට “මෑන් පවර්” රැකියා ඒජන්සි මගින් තැන තැන රැකියාවල යොදවන දිනකට පැය 12 ක් කඹුරන තරුණියන් මට හමුව ඇත. නගරයේ මැද පාන්තිකයින් උදේ හවස සනීපාරාක්ෂාවට ඇවිදින බෙල්ලන්විල මංතීරු අසල පාරේ ත්‍රීරෝද රථයේම රෑ නිදන තරුණයන් සමග මා කතා කර ඇත. වැඩ මුරයට අතිකාලය එකතුව දවසම හිටගෙන සේවය කරන්නට සිදුවන සුපර්මාකට් තරුණ තරුණියන්ගේ දුක මම අසා ඇත්තෙමි. කොරෝනාව හේතුවෙන් ආදායම් සොයා ගත නොහැකිව කහට කෝප්පයකින් දවස ගෙවූ තරුණයන්ද මට හමුව ඇත.

    පැය කිහිපයක දැනුම් දීමකින් රටම වසා දැමීමේ ඇඳිරි නීතිය ඉකුත් මාර්තු 20 වන සිකුරාදා පැනවූ පසු මේ අසරණුන් ගම් බිම් බලා යන්නට පොරකන විට, ඔවුන්ට දොස් නැගූ නාගරික මැද පන්තිකයින්ගේ අවලාද මම අසා සිටියෙමි. ඉන්න තැන සිට ආරක්ෂා වන හැටි ඉගැන්වීමට සමාජ මාධ්‍ය ජාලවලට ගොඩ වූ සහතිකධාරීන් දුටුවෙමි. සුව පහසු ඇඳිරි නීති ජීවිත සඳහා බඩු තොග ගසා ගත් නෝනලාගේ මහත්වරුන්ගේ පාණ්ඩිත්‍යයද මට ඇසුණි. ඒවායේ තිබූ ආත්මාර්ථයද මම දුටුවෙමි.

    මේ කවිය ලියූවේ ඒ සියල්ල ගැන ඇතිවූ අපුල සමග, ඇඳිරි නීති සමගින් දිග හරින හිතුවක්කාර පිළිවෙත් නිසා මුල් උදුරා දැමෙන නාගරික අවිධිමත් ක්ෂේත්‍රයේ වන මේ අසරණුන් වෙනුවෙනි. කොරෝනා පාලනයට ඔවුන්ද සමගින් සමාජයේ පහළ ස්ථර ඇතුළු කරගත හැකි විසඳුම් නොමැත්තේ නම්, කෝච්චිය යන්නේ වැරදි පීල්ලක, වැරදි තැනකට යැයි කීමටය.


    අන්තිම රේල්ලුව
    ඇයද යා යුතුය ගම,
    අප වැනිම විය යුතුය
    ඇවිදින් ඇයද නගරයට,
    සොයන්නට බඩ වියත.
    ඇයද යා යුතුය දැන්
    නොතකා මීටරේ ඉඩ,
    තව අයට ගම යන්න.

    පොදි බැඳන් අවිනිශ්චිතය,
    හිර කරන් බඩු මල්ල,
    එල්ල ගෙන කර මතින් ජීවිත,
    හිර කෙටුණු දුම්රිය පෙට්ටිවල,
    ගම යන්න හදිස්සිය,
    ඇඳිරි නීතිය වැටෙන්නට පෙර.

    කිරි කහට කෝප්පය
    රැය නිදන්නට ඉඩ නොදුන්,
    වැඩක් නැති දහවල,
    සෝදන්නෙ ගම යන්න දෑතම.
    කිම පලය දහවල සේදු අත,
    රේල්ලුවෙ ඉඩ නැතිව හිට ගන්න.

    ඉඩක් නැති කහින්නට,
    හෙටක් නැති හිතන්නට,
    කණස්සලු හිත් තොග පුරවගෙන,
    පීලි මත ගාට ගාට යන රේල්ලුව,
    වැරදිලා අවසන් නැවතුම,
    පැමිණ ඇත කොරෝනා නගරෙට.
    කුසල්
    2020 මාර්තු 22

    “මුඩුක්කු” ජනතාව

    කොළඹ අවිධිමත් වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකයෙහි පොදි ගැසුණු එවන් අසරණුන් බහුතරයක් කොළඹ හැර ගියේ ඔවුන් කොළඹ නිත්‍ය පදිංචිකරුවන් නොවන හෙයිනි. එහෙත් කොළඹ හැර යන්නට නොහැකි නිත්‍ය පදිංචියක් ඇති එවැනිම දිළිඳු ප්‍රජාවක් කොළඹ සිටිති. අතීතයේ දෙමළෙන් “මුටුක්කු” යැයි කියූව සිංහලට පෙරළගෙන “මුඩුක්කු” වැසියන් යැයි හැඳින්වූ පිරිස ඔවුන්ය.

    කොළඹ නගරයේ මැද පන්තියට වඩා ඔවුන් ඓන්ද්‍රීය පදිංචිකරුවෝ වෙති. කොළඹ “ජැටිය” වටා මීට අවුරුදු සියයකට පෙර සිට පදිංචි වූ ඔවුහු ජැටියේ සහ අනෙක් අවශේෂ දෛනික සේවාවන්හි කුලී කම්කරුවන් වූහ. ජැටිය පසුව කොළඹ “හාබර් එක” වන විට එවැනි පිරිස් පදිංචි වූ මුඩුක්කු, විශේෂයෙන් උතුරු කොළඹ, මැද කොළඹ සහ බොරැල්ල, දෙමටගොඩ ප්‍රදේශවල “මුඩුක්කු වතු” ලෙස ව්‍යාප්ත විය. “හාබර් එක” කොළඹ “වරාය” ලෙස නවීකරණය වන කාලයේ, මේ මුඩුක්කු වතු සඳහා කොළඹ මහ නගර සභාව යම් නම්බුකාර යෙදුමක් ලෙස “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” යැයි ඒවා ආමන්ත්‍රණය කරන්නට විය.

    එහෙත් කොළඹ යැයි කී විට මැවෙන යෝධ වෙළෙඳ සංකීර්ණ, සුඛෝපභෝගී සුවිසල් නිවාස සංකීර්ණ, මාචුපීචු වල සිට මස්කට්, මහරස්ත්‍රා හරහා මැන්චුරියාව දක්වා කෑම වට්ටෝරු සහිත ඉහළ පෙළ අවහන් හල්, රාත්‍රී සමාජ ශාලා, නිරෝගී ශරීර සඳහා “ස්පා” හල්, ශරීර සෞඛ්‍ය වෙනුවෙන් ඇවිදින්නට ඉදිකෙරුණු මංතීරු සහිත උද්‍යාන, වාහන සඳහා විශාල රථ ගාල් වැනි අවශ්‍යතා සැපිරීමේ පහසුකම් ඇත්තේ මේ “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” ප්‍රජාවට නොවේ. ඒ වර්ණවත් සුවපහසු “කොළඹ” ඔවුන්ගේ කොළඹ නොවේ. එය දේශපාලන බලය කේන්ද්‍රගත වූ කොළඹ ය. එය විවෘත වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකයෙහි සල්ලිකාර පාරිභෝගිකයින්ගේ කොළඹ ය. එය වෘත්තිකයින්ගේ, විද්වතුන්ගේ, විශේෂඥයින්ගේ, ඉහළ පරිපාලකයින්ගේ කොළඹ ය. එය අත මිට මිල මුදල් ගැවසෙන මැද පන්තික පාරිභෝගිකයින්ගේ කොළඹ ය.

    නගර සංවර්ධන අධිකාරයේ නිල වෙබ් අඩවියට අනුව, කොළඹ මහ නගර සභා බල ප්‍රදේශයේ නිත්‍ය පදිංචිකරුවන්ගෙන් සියයට 50 ක් එනමුත් මේ මැද පන්තික පාරිභෝගිකයින් නොවේ. කොළඹ නගරයෙන් සියයට 50 ක් “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” ප්‍රජාව වන්නාහ. කොළඹ මහ නගර සභා බල ප්‍රදේශයෙහි එවැනි “වතු” 1,499 ක් ඇත. ඒවායේ මනුස්ස පදිංචිය සඳහා නිරෝගී පරිසරයක් නැතැයි එම වෙබ් අඩවියහි සඳහන්කර ඇත. පිරිසිදු ජලය, සනීපාරක්ෂක පහසුකම්ද ඒවායේ අවශ්‍ය පරිදි නැතැයි සඳහන් වන්නේය. (https://www.uda.gov.lk/urban-regeneration-programme.html). එයටම අනුව එම වතුවල පවුල් 68,812 ක් වාසය කරති.

    මීට වසර 04 ට පෙර 2016 දී “සෙවනත” රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය විසින් කොළඹ මහ නගර සභා බල ප්‍රදේශයෙහි කළ ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යනයකට අනුව, “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” ජනගහනයෙන් –
    ■ සියයට 41 ක් පාවිච්චි කරන්නේ පොදු වැසිකිළිය
    ■ සියයට 08 ට වැසිකිළි නැත
    ■ සියයට 33 ට නල ජලය නැත
    ■ සියයට 15 ක ගෘහයන්ගෙන් සියයට 50 ක් තනි දෙමාපිය ගෘහයන්ය
    ■ සියයට 78 ක ගේ මාසික ආදායම රුපියල් 20,000 ට අඩුය.
    පසුගිය වසර 04 ඇතුළත මේ තත්ත්වයන්හි ගණන් හැදිය යුතු වැදගත් වෙනසක් සිදුව නැති බැව් නගර සංවර්ධන අධිකාරියේ විස්තරයෙන් කියවෙන්නකි.

    දෙනුවර කොරෝනා අන්දරය

    කොවිඞ්-19 වසංගතයේ දෙවන රැල්ල ශීඝ්‍රයෙන් පැතිරීම ගැන කතාව ඒ හා බැඳුණකි. මේ වනවිට එය පාලනය කිරීමේ අසීරුවක් දැකිය හැකි අතර ඉන් වැඩි අවදානමකට පත්ව ඇත්තේ කොළඹ ය. මේ ශීඝ්‍ර පැතිරීම තේරුම් ගැනීමට ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලයයෙහි මහාචාර්ය නීලිකා මලවිගේ ප්‍රමුඛ විශේෂඥයින් කණ්ඩායමක් වෛරසයේ පැතිරීම පිළිබඳව සිදු කළ පර්යේෂණයකට අනුව එහි ඇතිව තිබෙන වෙනස්වීම් සමග අලුත් ප්‍රභේදයක් බිහිවීම එයට හේතු වන්නේය. එහෙත් උතුරු කොළඹ, මැද කොළඹ, බොරැල්ල හා දෙමටගොඩ ප්‍රදේශ විශේෂයෙන් එයට ගොදුරු වන්නේ ඇයිදැයි පර්යේෂණ මගින් කියවෙන්නේ නැත.

    කොළඹ නගරයේ ප්‍රාදේශීය වසංගත රෝග විද්‍යාඥ වෛද්‍ය දිනු ගමගේට අනුව කොළඹ මහ නගර සභා බල ප්‍රදේශයේ නොවැම්බර 16 වන දින වනවිට සමස්ත ආසාදිත සංඛ්‍යාව 4,500 ට අධික විය. ඒ වනවිට කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙහි ආසාදනයවීම් 5,366ක් විය. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ වසංගත රෝග විද්‍යා අංශයට අනුව ඔක්තෝබර් 04 වන දිනයද ඇතුළුව මෙතෙක් ගතවූ දින 14 තුළ කොළඹ මහ නගර සීමාව ඇතුළත ආසාදිත සංඛ්‍යාව 1,782 කි. මේ සංඛ්‍යාවෙන් බහුතරය ඇත්තේ “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” බහුතරයක් පිහිටි උතුරු කොළඹ, මැද කොළඹ, බොරැල්ල හා දෙමටගොඩ ප්‍රදේශවල ය. එය සනාථ වන්නේ හුදකලා ප්‍රදේශ ලෙස වසා දමා ඇති කොළඹ පොලිස් වසම් අනුවය. කොළඹ මහ නගර සභා සීමාව තුළ හුදකලා ප්‍රදේශ ලෙස දෙසතියකට පමණ ඉහතින් පළමුව වසා දමනු ලැබූයේ මට්ටක්කුලිය, මෝදර, බ්ලුමැන්ඩල්, කොටහේන, තොටළඟ, වෙරළාසන්න පොලිස් ප්‍රදේශය, ආදුරුප්පු වීදිය, මාලිගාවත්ත, දෙමටගොඩ, කෙසෙල්වත්ත සහ බොරැල්ල ප්‍රදේශයන් ය. පසුගිය 16 වන සඳුදා අලුයම සිට මරදාන, කොටුව, පිටකොටුව, කොම්පඤ්ඤවීදිය සහ වේල්ල වීදිය ප්‍රදේශ 05 හුදකලා කර වසා දැමුණි. ඒ අනුව කොළඹ මහ නගර සභා සීමාව ඇතුළත වසා දමා ඇත්තේ අධික ජනගහනයක් ඇති “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” බහුතරයක් පිහිටි උතුරු කොළඹ, මැද කොළඹ, බොරැල්ල හා දෙමටගොඩ ප්‍රදේශයන් ය.

    කොළඹ මියයෑම් වැඩියෙන් වාර්තා වන්නේද මේ ප්‍රදේශවලින්ය. ප්‍රවෘත්ති දෙපර්තමේන්තුවේ වාර්තා අනුව, මේ වනවිට 61 ක් වන මෙරට සමස්ත මරණ සංඛ්‍යාවෙන් නොවැම්බර් 04 වන දින සිට නොවැම්බර් 16 වන දිනය දක්වා කොළඹ 02, 08, 10, 11, 12, 13, 14 සහ 15 න් වාර්තා වූ මරණ සංඛ්‍යාව 21 කි. එනම් සමස්ත කෝවිඞ්-19 මරණ සංඛ්‍යාවෙන් සියයට 34 ක් උතුරු කොළඹ, මැද කොළඹ, බොරැල්ල හා දෙමටගොඩ ප්‍රදේශයන්හි ය. ඊට අමතරව, බොරැල්ල පොලීසියේ 90 ක්ද කොටුව පොලීසියේ 82 ක්ද ආසාදිතව ඇතැයි වාර්තා විය.

    මේ සියල්ලෙන් කියන කතාව වන්නේ වත් පොහොසත් මැද පන්තිකයින්ගේ සුව පහසු කොළඹට වඩා “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” වාසීන්ගේ කොළඹ කොවිඞ්-19 ට ශීඝ්‍රයෙන් ගොදුරුවී ඇති බවය.

    කොරෝනාවේ පන්ති පරතරය

    මේ හිර කෙටුණු “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” පිහිටි ප්‍රදේශවල මීටරයක සමාජ දුරස්ථභාවය, නිරතුරුව සනීපාරක්ෂක දියර සමග අත් සෝදා ගැනීම, ස්වයං නිරෝධායන පහසුකම් ක්‍රියාත්මක කළ නොහැකිය. ඔවුන් මුහුණු ආවරණ භාවිත කරන්නේද ඉතා ලාභ, සෞඛ්‍යාරක්ෂණ ප්‍රමිතීන්ට අනුව මසනු ලැබූ මුහුණු ආවරණ නොවේ. ඉතා කෙටියෙන් කියන්නේ නම්, කොළඹ නගරයේ මේ බහුතර පහත සමාජ ස්ථර සඳහා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ කොවිඞ්-19 වසංගත ආරක්ෂණ පියවර හා මාර්ගෝපදේශ අදාළ නැත. එකිනෙකා අතර ඉඩක් තබා ගත නොහැකි ඌන පහසුකම් ඇති පරිසරයක එවැනි පියවර සඳහා ඉඩක් හැකියාවක් නැත.

    ඔවුන්ගෙන් ඇතැමුන් කොළඹ වරායේ සේවකයින් වූවත් බහුතරය දෛනික ආදායම් සොයා ගන්නා, විවෘත වෙළෙඳපොළ අවිධිමත් ක්ෂේත්‍රයෙහි යැපෙනවුන්ය. ප්‍රායෝගිකව ඔවුන්ට අනුගමනය කිරීමට නොහැකි කොවිඞ්-19 වසංගත පාලනයට පනවා ඇති ආරක්ෂණ පියවර වෙනුවෙන් දින නියමයක් නැතිව, හුදකලාකර වසා දැමීම අති බහුතරයකට ඔරොත්තු නොදෙන්නකි. එවැනි ආරක්ෂණ පියවර බලහත්කාරයෙන් ඔවුන් මත පටවන්නටද නොහැකිය.

    ඇත්තම කතාව නම්, කොවිඞ්-19 වසංගතය පාලනය සඳහා ආරක්ෂණ පියවර හා මාර්ගෝපදේශ සකසා ඇත්තේ සමස්ත ලංකාවම තමන්ගේ මැද පන්තික වුවමනාවන් හා අගයන් සහිත එකම සුවපහසු තැන්නක් යැයි සිතන්නාවූ ඉහළ නිලධර පැලැන්තිය වන්නේය. ඔවුන්ගේ ආත්මාර්ථකාමී පැවැත්මට ගැළපෙන අයුරිණි. එබැවින් එම පියවර පිළිපැදිය හැක්කේ නිවසේ සිට රාජකාරි කටයුතු කළ හැකි ඉහළ වෘත්තිකයින්ටය. මේ විවෘත වෙළෙඳපොළෙහි අන්තර්ජාල පාරිභෝගිකයින් වීමේ හැකියාව ඇත්තවූන්ටය. තම දරුවන්ට අන්තර්ජාලයෙන් පාසල් යා හැකි මැද පන්තිකයින්ටය. මේ වසංගතය පාලනය සඳහා ආරක්ෂණ පියවර හා මාර්ගෝපදේශ සකසා ඇත්තේ ආණ්ඩු පාලනයේ දේශපාලන වුවමනාවන්ටද ගැළපෙන අයුරු නාගරික මැද පන්තියේ නිලධර පිරිස්වල සෘජු දායකත්වය ඇතිවය.

    කොළඹ මහ නගර සභා සීමාව තුළ කොව්ඞ්-19 වසංගතය පැතිරීම පෙන්වන්නේ එවැනි මැද පන්තික විසඳුම් රටේ සියල්ලන්ට අදාළ නොවන බව පමණක් නොව, ඒවා බලහත්කාරයෙන් ක්‍රියාවට දැමීමෙන් වසංගතය පාලනය කිරීමටද නොහැකි බවය. එහි භයානකකම ඇත්තේ මේ නාගරික මැද පන්තික පියවර කටුනායක වෙළෙඳ කලාපයේ හා කම්හල්වල සේවක සේවිකාවන් අතරද සාර්ථකව ක්‍රියාවට නගන්නට නොහැකි වීමෙහිය. එය වඩාත් භයානක වන්නේ සමස්ත තේ වැවිලි ආර්ථිකයම ඇණ හිටුවිය හැකි ලෙස වැවිලිකරයේ ලයින් කාමර වලට පැතිරුණහොත් මේ පියවර කිසිත් විසඳුම් නොවන හෙයින්ය.

    සියල්ලන්ට විසඳුම් හැදීම

    ආරම්භයක් ලෙස මේ මොහොතේ එනිසා ප්‍රමාදව හෝ කළයුත්තේ කොළඹ මහ නගර සභා බල ප්‍රදේශයේ කොවිඞ්-19 පාලනයේ සියලු වගකීම් එහි ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරීට හා ඔහුගේ සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවට බාරදීමය. කොළඹ මහ නගර සභා පොළොව හරි හැටි දන්නේ ඔවුන්ය. එහි ජනතාවගේ විශ්වාසය දිනා ගැනීමට මැදිහත්විය හැක්කේද ප්‍රදේශයේ ජනතාව දන්නා ඔවුන්ටය. ඒ වෙනුවෙන් මහ ආණ්ඩුව කොළඹ මහ නගර සභාවට සහාය දිය යුත්තේ හුදකලා කර වසා දමා ඇති ප්‍රදේශයන්හි ජනතාවට –
    ■ වැදගත් වියළි ආහාර මල්ලක් දෙසතියකට වරක් ලබා දීමට සහ වෙනත් අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩ හා අවශ්‍යතා සඳහා රුපියල් 10,000 ක මාසික දීමනාවක් ලබා දීමෙන්ද
    ■ නගර සංවර්ධන අධිකාරිය ගණන් හදා ඇති “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” වල පවුල් 68,000 සේ වැඩිහිටියන් වහා පී.සී.ආර් පරීක්ෂණ සඳහා යොමු කරන්නට හා නැවත දින 10 කින් එම පරීක්ෂණ කිරීමට පහසුකම් ලබා දීමෙන්ද වන්නේය.

    කොළඹ මහ නගර සභාව වහා “ඌන පහසුකම් සමගින් වන වතු” ජනතාවගේ විශේෂයෙන් කාන්තා නියෝජනයක්ද සමග ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කළ හැකි සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ පිළිවෙත් සැකසීමට පියවර ගත යුතුය.

    සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ පියවර සැලසුම් කළයුත්තේ පවතින සමාජ ආර්ථික තත්ත්වයන්ට අනුව මිස මැද පන්තියේ හැකියාවන්ට අනුව නොවන බැව් මේ දෙවන රැල්ලෙහි කොළඹ පැතිරීම ඔප්පු කරන්නකි. එනිසා ප්‍රමාදව හෝ ප්‍රදේශය හා සමාජය අනුව සැලසුම් කිරීමට අප ප්‍රජා සෞඛ්‍ය සේවාවන් මූලික කර ගැනීමට තීන්දු කළයුත්තේ විසඳුම ඇත්තේ එතැන හෙයිනි. ■

    කුසල් පෙරේරා විසින් 2020 නොවැම්බර් 22 වැනි දින රාවය ඊ පුවත්පතට සම්පාදිත ලිපියකි. කාලීනභාවය සහ මෙම තත්ත්වය ගැන වැඩි වැඩියෙන් පොදුජන අවධානය යොමු කළ යුතු හෙයින් සම්පූර්ණයෙන්ම උපුටා ගන්නා ලදි. ශීර්ෂ පාඨය පමණක් වෙනස්කර ඇත. – ප්‍රධාන සංස්කාරක

  • මධ්‍යම අධිවේගී මාර්ගය ඉදිකිරීමේ අක්‍රමිකතා රැසක් – කෝප් කමිටුවේදී හෙළි වෙයි

    මධ්‍යම අධිවේගී මාර්ගය ඉදිකිරීමේ අක්‍රමිකතා රැසක් – කෝප් කමිටුවේදී හෙළි වෙයි

    මධ්‍යම අධිවේගී මාර්ගය ඉදිකිරීමේදි අක්‍රමිකතා රැසක් සිදුවී ඇති බව පාර්ලිමේන්තුවේදී ඊයේ (20) පැවති පොදු ව්‍යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාවේදී (කෝප්) අනාවරණය විය. මෙම මාර්ගයේ ශක්‍යතා අධ්‍යයනයට පමණක්  රු.බිලියන 1.7 කට වැඩි මුදලක් වැය වී ඇති බව මෙහිදී තහවුුරු විය

    මේඅතර මධ්‍යම අධිවේගී මාර්ගයේ කඩවත සිට මීරිගම දක්වා පළමු කොටසේ වැඩ කටයුතු ආරම්භ වීම 2015 සිට 2019 දක්වා ප්‍රමාද වීම නිසා රුපියල් බිලියන 08ක මූල්‍ය අලාභයක් සිදුවී ඇති බවද මෙහිදී අනාවරණය විය.

    මෙහිදී පළමු ශක්‍යතා අධ්‍යනය සඳහා SMEC සමාගම තෝරා ගැනීම  ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියකින් තොරව සිදුව ඇති බව අනාවරණය විය. තවද 2012 දි උතුරු අධීවෙිගි මාර්ගය ලෙස  පියවර 03ක්  යටතේ පැවති ව්‍යාපෘතිය 2015 වර්ෂය වන විට මධ්‍යම අධිවෙිගී මාර්ගය ලෙස පියවර 04 ක් යටතේ වෙනස්ව තීබේ.

    මේ අනුව එඩේරමුල්ල සිට මීරිගම දක්වා ඉදිකරීමට තිබූ මාර්ගය කඩවත සිට ඉදිකිිරිමට තිරණය කොට ඇති අතර, එම තීරණය නිසා තවත් ශක්‍යතා අධ්‍යයන කිහිපයක් විශාල මුදලක් වැය කොට සිදු කර ඇත. වසර 2015 දී කිසිදු හෝ විද්වත් මත විමසීමකින් තොරව කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් මෙම තීරණය ගෙන ඇති බව මෙහිදි අනාවරණය විය.

    මෙලෙස මුල් ව්‍යාපෘතිය වෙනස්වීම නිසා සිදුවූ මූල්‍ය අලාභය පිළිබඳ වාර්තාවක් වහාම ලබා දෙන ලෙසද කෝප් සභාපති මහාචාර්ය චරිත හේරත් මහතා මහාමාර්ග අමාත්‍යාංශයයේ ලේකම්වරයාට  නියෝග කළේය.

    පොදු ව්‍යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාව  මෙසේ ඊයේ( 20 )  රැස්වූ අතර අමාත්‍ය මහින්ද අමරවීර, රාජ්‍ය අමාත්‍ය සරත් වීරසේකර, රාජ්‍ය අමාත්‍ය දිලුම් අමුණුගම ,රාජ්‍ය අමාත්‍ය අජිත් නිවාඩ් කබ්‍රාල්   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රිවරුන්  වන, එරාන් වික්‍රමරත්න, ජගත් පුෂ්පකුමාර, ප්‍රේම්නාත් සී. දොලවත්ත,රන්ජන් රාමනායක,ඩී.වී චානක  යන මහත්වරු  සහභාගී වුහ.

    මධ්‍යම අධිවේගී මාර්ගයේ  කඩවත සිට මීරිගම දක්වා කොටස උතුරු අධිවෙිගී මාර්ගය නමින් පැවති ව්‍යාපෘතියේ පොතුහැර සිට හෑදෙනිය කොටස ඉදිකිරීම සඳහා තෝරාගෙන තිබූ MCC නම් චීන සමාගමට ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියකින් තොරව  ලබා දීමට 2015 දී කැබිනට් මණ්ඩලය තීරණය කර ඇති බවද මෙහිදි හෙළි විය.

    මේ සඳහා රුපියල් බිලියන 159 ක මුදලක් වැය වන අතර මෙම තිරණය ආර්ථීක කළමනාකරණය පිළිබඳ කැබිනට් කමිටුව (CCEM) මගින් ගෙන ඇති බවත් ගෙවීමි පිළිබඳ ගැටලුවක් නිසා වසර 04 ක කාළයක් තුළ මෙහි ඉදිකිරීම් ප්‍රමාද වී 2019 අගභාගයේදි වැඩ කටයුතු ආරම්භ කළ බවද වැඩිදුරටත් අනාවරණය විය. තවද මෙම ප්‍රමාදය නිසා බිලියන 8කට ආසන්න අලාභයක්ද සිදුව ඇති බවද හෙලිවිය.

    එසේම මධ්‍යම අධිවේගී මාර්ගයේ  ‍තෙවැනි කොටස වන පොතුහැර – ගල‍ගෙදර කොටසේ ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියේ අක්‍රමිතා නිසා තවමත් ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය අවසන්ව නොමැති බව මෙහිදි අනාවරණය විය.ටෙන්ඩර් පටිපාටිය අනුව MS Taisei නම් සමාගමට මෙම ටෙන්ඩරය හිමිවිය යුතුව තිබුනද Fujita නම් සමාගමට මෙම ලබා දෙන ලෙස  CCEM කමිටුව මගින් බලපෑම්කර ඇති බවත් එමගින් ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය ප්‍රමාද වී ඇති බවටද කරුණු අනාවරනය විය.

    කෝප් කමිටු සභාපතිවරයා මෙහිදි පෙන්වා දුන්නේ CCEM වැනි කමිටු තිබීමේ වරදක් නොමැති වුවද බිලියන ගනනක ප්‍රසම්පාදන කටයුතු වලට සම්බන්ධ වන විට එය රටේ මූල්‍ය විනයට සුවිශාල බලපෑමක් සිදු කොට ඇති බවයි. CCEM කමිටුව ඇතැම් අවස්ථාවලදි ලිඛිතවද බලපෑම් කොට ඇති බවට සාක්ෂි ඇති බැවින් නිරීක්ෂණය හා සහය දීම සදහා වන කමිටු මෙලෙස එවැනි ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියට බලපෑම් කිරීම විශාල ගැටලුවක් බවද සභාපතිවරයා පෙන්වා දුන්නේය. එබැවින් මෙම අධිවේගී මාර්ගයේ ඉදිරි වැඩ කටයුතු ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියටම අනුකූලව සිදු කිරීමේ වැදගත්ම මෙහිදි සභාපතිවරයා විසින් අවධාරණය කරන ලදි.

    තවද  මධ්‍යම අධිවේගි මාර්ගයේ වර්තමාන තත්ත්වය කෝප් සභාපතිවරයා විමසු  අතර මෙහිදී අනාවරණය වූයේ කඩවත මීරිගම කොටසේ වැඩකටයුතු 5%ක ප්‍රමාණයක් පමණක් අවසන් වි ඇති බවත් මීරිගම සිට කුරුණෑගල දක්වා දෙවන කොටසේ වැඩකටයුතු 75%ක් අවසන්ව ඇති බවයි.දේශිය කොන්ත්‍රාත්කරුවන් යොදා දේශිය බැංකු මගින් ණය ලබාගෙන මෙම කොටසේ ඉදිකිරීම් සිදුකර ඇති බවත් ලබන වසරේ ජූනි මාසය වන විට ඉදිකිරීම් අවසන් කළ හැකි බවත් මහාමාර්ග අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්තුමා මෙහිදී පැවසීය.

    මේ අතර පොතුහැර සිට ගල‍ගෙදර කොටසේ ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය  නැවතත් ආරම්භ වී ඇති බැවින් එහි වැඩකටයුතු ලබන වසරේ ආරම්භ කළ හැකිබව ව්‍යාපෘති අධ්‍යක්ෂවරයා පැවසීය.

    මෙහිදි මධ්‍යම අධීවේගී මාර්ගයේ පළමු, තෙවන හා සිව්වන කොටස්වල ප්‍රගතිය පිළිබඳ තත්ව වාර්තාවක් ලබා දෙන ලෙස කමිටුව නිර්දේශ ඉදිරිපත් කළේය.

    තවද 2012 වර්ෂයට පෙර මෙම අධිවේගී මාර්ගය ඉදිකිරීම සඳහා ශක්‍යතා අධ්‍යයන වාර්තාවන්  සඳහා රුපියල් මිලියන 284 අ‍ාසන්න මුදලක් වැයවී ඇති බව අනාවරණය විය. මෙම ඇතැම් ශක්‍යතා අධ්‍යයන වාර්තාවන් වර්තමාන අධිවේගී මාර්ගය සඳහා කිසිදු ප්‍රයෝජනයක් නොවීම පිළිබඳව කණගාටුව පළ කළ සභාපතිවරයා ඉදිරි සියලු  මූල්‍ය කටයුතු කළමනාකරණය කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කළේය.

    එමෙන්ම මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා වන සියලු  ශක්‍යතා අධ්‍යයනයන් ව්‍යාපෘතියේ සාර්ථකත්වයට කුමන බලපෑමක් සිදු කර තිබේද යන්න වාර්තා කරන ලෙසද කෝප් සභාපති මහාචාර්ය චරිත හේරත් මහතා මහාමාර්ග අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට  නියෝග කළේය.

  • කොරෝනාවලටත් වඩා හානිකර ‘කොරෝනා පුවත් වාර්තාකරණය’

    කොරෝනාවලටත් වඩා හානිකර ‘කොරෝනා පුවත් වාර්තාකරණය’

    බොහෝ වසංගත වලදී ලක්ෂ ගණනනින් මිනිසුන් කායිකව මියගිය කාල බොහෝ විය. එහෙත්, මෙවර තරම් මිනිසුන් මානසිකව මිය ගියේ නැත. එකල වියෝවන්නන් සහ වසංගතය වැලදෙනු ඇතැයි යන ශෝකය සහ භීතිය නිසා මානසික ව්‍යාධීන්ට ලක් වූවානම් ඒ සමීපතමයින් සහ අසල්වැසියන් ය. අද තත්ත්වය ඊට සපුරා වෙනස් ය. සමස්ත සමාජයම දැවැන්ත මානසික ඛේදවාචකයකට ලක් වී ඇත.

    ධම්ම දිසානායක

    මෙම ලිපිය, පැයෙන් පැයට ප්‍රවෘත්ති කියවන සහ පෙන්වන රේඩියෝ සහ රුපවාහිනී නාලිකා, අන්තර්ජාල මාධ්‍ය, ක්ෂණික පණිවුඩකරණ තාක්‍ෂණය, ක්ෂණික දැනුම් දීමේ මාධ්‍යය, සහ ජංගම දුරකථන භාවිතය විසින් වසංගත සමයක ඇතිකරන අතුරු ව්‍යසනයක් සහ ඉන් මිදීමේ ක්‍රියාමාර්ග ගැන ය.

    චීනයේ වුහාන් නගරය කේන්ද්‍රීයව මතු වූ කොරෝනා වයිරසය, එරට බොහෝ ප්‍රදේශවලට ව්‍යාප්ත වූයේ චීන ජනයා සහ පාලනයේ වගකිව යුත්තන් විශ්මයටත් භීතියටත් දැඩි නොසන්සුන්තාවයකටත් පත් කරමිණි. ලෝකයේ අනිත් රටවල් ඒ දෙස බලා සිටියේ ද විශ්මයකින් වුවත්, චීන භීතිය සහ නොසන්සුන්තාව තමන්ලා වෙත ද එතැයි යන්න පිලිබඳ එතරම් තැකීමක් කළේ නැත. නමුත් අඩුම තරමින්, සති කීපයකින් නොව දින කීපයකින් මේ වයිරසය වසංගතයක් වී ලෝකයම ආක්‍රමණය කළේ සියලුම මහද්වීප භීතියටත් විශ්මයටත් පත් කරමින් ය.

    ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ඇතුළු ගෝලීය සහ ජාතික සෞඛ්‍යයට අදාල වගකීම් දරන්නන් අසරණ විය. වග උත්තර බැඳීමට නොහැකිව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය කී එකම දෙය වුයේ, ‘පරීක්ෂා කරන්න, පරීක්ෂා කරන්න, පරීක්ෂා කරන්න, සහ පරිස්සම් වෙන්න’ යනුවෙන් ය.

    සියලුම ජාතික සහ මහද්වීපික සීමා සුනුවිසුණු කරමින් ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත වුණු කොරෝනා, කෝවිඩ් 19 ලෙස වෙනස් නමකින් හැඳින්වීමට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය කටයුතු කළා මිස, අප සමඟ දුක්වීමට එක් වුණා මිස, තවමත් පිලියමක් සොයාගැනීමට නොහැකිව අසරණව සිටී.

    ඒ අතර මේ වසංගතය ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ආරවුලක් බවට පත් වූයේ, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් චීනය වෙත එල්ල කරන ලද චෝදනා නිසා ය. වයිරසය චීන නිෂ්පාදනයක් බවත්, එය ඇමෙරිකාවට එරෙහිව සැලසුම් කළ රසායන අවි පර්යේෂණයක ප්‍රතිපලයක් බවත් ඒ චෝදනාවල අන්තර්ගතය විය.

    තම රටට පැමිණි ඇමෙරිකානු සෙබළුන් විසින් මේ වයිරසය ගෙන ආ බව චීනය ප්‍රකාශ කළේ එයට ප්‍රතිචාර ලෙස ය. මේ එකිනෙකාට චෝදනා කර ගැනීම මඳකට හෝ නැවතුන බව පෙනුනේ එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය දෙසට ජාත්‍යන්තර තොරතුරු මාධ්‍යවල අවධානය යොමු වීම නිසාය.

    කිසිවෙකුටත් කිසි මොහොතකටවත් ගැලවීමක් නොදෙන, මේ බලහත්කාරයෙන් තොරතුරු සැපයීමේ මාධ්‍යයන් රාත්‍රී 12.16 ටත්, කෝවිඩ් නිසා මිය ගිය අයගේ ගණන සහ වයස ඉදිරිපත් කරන්නේ තොරතුර ලද තැනැත්තාගේ රාත්‍රී නින්ද පවා මහා ව්‍යසනයක් බවට පත් කරමින්ය.

    කෝවිඩ් වසංගතය බරපතල ආකාරයෙන් වෙළඳපොළකරණය වීම

    එසේම කෝවිඩ් වසංගතය මේ වන විට බරපතල ආකාරයෙන් වෙළඳපොළකරණය වී ඇත්තේ එය දේශපාලනීකරණය වූවාටත් වඩා වැඩි වේගයකින් ය. මුහුණු ආවරණයෙන් අත් සෝදන දියරවලින් පටන් ගත් එකී වෙළඳපොළකරණය මේ වන විට මාධ්‍ය වෙළඳපොලේ ලාභ රේට්ටු සීග්‍ර ලෙස ඉහළ නංවමින් සිටී. ජනයාගේ දෛනික ජීවිතයේ හැම ක්ෂේත්‍රයකටම තොරතුරු තාක්ෂණ වෙළෙඳපොළ ඇතුල් වී ඇත. ජනයාට ඉන් ගැලවීමක් නැත. මේ වනාහි මේ මොහොතේ ‘වසංගත ධනවාදය’ ය.

    වාර්තා වී ඇති කෝවිඩ් 19 මරණ සංඛ්‍යාව මේ වනවිට මිලියන එකයි දශම තුනයි හතරකි. එනම් දහතුන් ලක්ෂ හතලිස් දහස් ගණනකි. ඉන් 69ක් ලංකාවේ ය. නමුත් භීතියට හා නොසන්සුන්තාවට පත්ව ලෝකය පුරා මානසිකව මියගොස් සහ මිය යමින් සිටින සංඛ්‍යාව නම් දක්වන්නට සිදුවන්නේ බිලියන ගණනින් ය. ලංකාවේ නම් මිලියන ගණනින්ය.

    අප සතු වගකීම විය යුත්තේ මේ මානසිකව මියයමින් සිටින ජනයා ඉන් මුදවා ගැනීමට මැදිහත් වීම ය. බොහෝ වසංගත වලදී ලක්ෂ ගණනනින් මිනිසුන් කායිකව මියගිය කාල බොහෝ විය. එහෙත්, මෙවර තරම් මිනිසුන් මානසිකව මිය ගියේ නැත. එකල වියෝවන්නන් සහ වසංගතය වැලදෙනු ඇතැයි යන ශෝකය සහ භීතිය නිසා මානසික ව්‍යාධීන්ට ලක් වූවානම් ඒ සමීපතමයින් සහ අසල්වැසියන් ය. අද තත්ත්වය ඊට සපුරා වෙනස් ය. සමස්ත සමාජයම දැවැන්ත මානසික ඛේදවාචකයකට ලක් වී ඇත. ඊට හේතුව කුමක් දැයි විමසීම ද  මෙම ලිපියේ අරමුණක් ය.

    වසරකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ ලෝකය කම්පනය කොට ඇති කෝවිඩ් වසංගතය පිලිබඳ ප්‍රවෘත්ති ආවරණය සහ වාර්තාකරණය අතිමහත්ය. තොරතුරු මාධ්‍ය විසින් නිරන්න්තරයෙන්, කිසිදු විරාමයකින් තොරව, ලබාදෙන ප්‍රවෘත්ති මගින් සාමාන්‍ය ජනතාව විස්මයට කනස්සල්ලට හා භීතියට පත්වී ඇත.

    ජනයාගේ හැම මොහොතක්ම  තොරතුරු මාධ්‍යයයන් විසින් අක්‍රමණය කරමින් සිටී. ඒ මාධ්‍යයන්වල අණසක අභිබවා යාමට ජනයාට නොහැකිවන ලෙස තොරතුරු තාක්ෂණික මෙවලම් සහ විධික්‍රම බලවත් සහ සූක්ෂම වී ඇත. මේ තොරතුරු මාධ්‍යවල හිතුවක්කාර සහ මානව විරෝධී ක්‍රියා, වඩාත් ම වැඩි හෝ මුළුමනින්ම සිදුවන්නේ පැයෙන් පැයට ප්‍රවෘත්ති කියවන සහ පෙන්වන රේඩියෝ සහ රුපවාහිනී නාලිකා, අන්තර්ජාල මාධ්‍ය, ක්ෂණික පණිවුඩකරණ තාක්‍ෂණය සහ ජංගම දුරකථන ඔස්සේ ය.

    මුද්‍රිත මාධ්‍යය එහිලා දක්වන්නේ ඉතාම අඩු දායකත්වයකි. ඊට හේතුව, මුද්‍රිත මාධ්‍ය පරිශීලනය මන්දගාමී කරමින් ක්ෂණික පණිවුඩකරණ සහ දැනුම්දීමේ තාක්ෂනය සහ ජංගම දුරකථන පරිශීලනය සීඝ්‍රගාමී වීම සහ ඒවා ‘නිතර අතැති උපකරණ’ බවට පත්ව තිබීමය. ඇත්තටම, අතිමහත් බහුතරයකගේ මේ මොහොතේ දවසේ ජීවිතය භීතියට සහ නොසන්සුන් කමට පත් කරන්නේ, ක්ෂණික පණිවුඩකරණ තාක්‍ෂණය සහ ජංගම දුරකථන භාවිතය ය.

    කිසිවෙකුටත් කිසි මොහොතකටවත් ගැලවීමක් නොදෙන, මේ බලහත්කාරයෙන් තොරතුරු සැපයීමේ මාධ්‍යයන් රාත්‍රී 12.16 ටත්, කෝවිඩ් නිසා මිය ගිය අයගේ ගණන සහ වයස ඉදිරිපත් කරන්නේ තොරතුර ලද තැනැත්තාගේ රාත්‍රී නින්ද පවා මහා ව්‍යසනයක් බවට පත් කරමින්ය.

    පුද්ගලයින් බරපතළ  මානසික ආතතියකට ලක් කරණ ඒ අශීලාචාර ක්‍රියාවේ දී සමාජ මාධ්‍යය සහ ක්ෂණික කෙටි පණිවුඩ කරණ තාක්ෂනය දක්වන්නේ විශ්මය ජනක හදිස්සියකි. ශාරීරිකව මියයන ප්‍රමාණයට වඩා මානසිකව මියයන, භීතියට පත්වන, නොසන්සුන් වන, අසරණ වන, තනිවන, මිනිසුන් ගණන වැඩිවන්නේ මේ හේතුව නිසා ය. කෝවිඩ් උවදුර ලොවෙන් තුරන් වී දශක හත අටක් යන තුරුම මේ මානසික ව්‍යාධිය නම් තුරන් නොවෙනු ඇත. එය කෝවිඩ්වලට වඩා දරුණු ව්‍යසනයක් වීම අනිවාර්ය ය.    

    පරෝපකාරය, අශිෂ්ට නොවීම, පුද්ගල ස්වාධීනත්වයට ගරු කිරීම, සහ සාධාරණත්වය යනු සෞඛ්‍ය සන්නිවේදනයේ දී අනුගමනය කළ යුතු මුල ධර්මයෝ වෙති. එසේම භීතියට පත් වීමෙන් නිදහස් වීම යන මූලධර්මයටද ගරුකළ යුතු ය. එනම් සමාජය භීතියට පත්කිරීම නොකළ යුතු ය.

    සෞඛ්‍ය සන්නිවේදනය

    ප්‍රවෘත්ති මගින් ඇතිවන මේ මානසික ආබාධය ‘සිරස්තල ආතති ආබාධය’ (headline stress disorder) ලෙස නම් කරන ලද්දේ  මනෝවිද්‍යාඥ ආචාර්ය ස්ටීවන් ස්ටොස්නි විසින් ය. ප්‍රවෘත්ති මාධ්‍යවල නිමක් නැති ව්‍යසන වාර්තාකරණය නිසා කාංසාව සහ ආතතිය ඇති වීම වෛද්‍යමය රෝග විනිශ්චයක් නොවුනත්, අඛණ්ඩ කාංසාව හෝ ආතතිය ශාරීරික අබාධ හෝ අපිළිවෙල ඇති කිරීමට එය හේතු වේ. එනම් හෘද ස්පන්දනය වැඩිවීම, පපුවේ තද බව සහ නින්ද නොයාම ඇතුළු ශාරීරික ක්‍රියාකාරිත්වයේ ආබාධ ඇති විය හැකි අතර, තවදුරටත්  කාංසාව, මානසික අවපීඩනය, සහ අධි රුධිර පීඩනය වැනි ශාරීරික හා මානසික රෝග වලට එය හේතු විය හැක.

    කෝවිඩ් සහ වෙනත් සෞඛ්‍ය අර්බුද වලදී මාධ්‍යය විසින් සිදුකරනු ලබන සාධනීය සේවා මේ නිසා අවතක්සේරු කළ නොහැක. ඒ පිළිබඳව අප කෘතඥ විය යුතු ය.

    නමුත් පෙරකී, පැයෙන් පැයට ව්‍යසන ප්‍රවෘත්ති කියවන සහ පෙන්වන රේඩියෝ සහ රුපවාහිනී නාලිකා, අන්තර්ජාල මාධ්‍ය, ක්ෂණික කෙටි පණිවුඩකරණ තාක්‍ෂණය සහ ජංගම දුරකථන විසින් සිදුකරණ මේ සමාජ මානසික ආබාධය හෝ ව්‍යාධිය නම් අප විසින් අවධානයට ලක් කළ යුතුම ය. එය එසේ සිදුවන්නේ සෞඛ්‍ය සන්නිවේදනය (health communication) ගැන හෝ එකී ක්‍රමවිධි හෝ ආචාරධර්ම ගැන අවධානයක් හෝ අවබෝදයක් නොමැති නිසා වන්නට ද පුළුවන.

    පරෝපකාරය, අශිෂ්ට නොවීම, පුද්ගල ස්වාධීනත්වයට ගරු කිරීම, සහ සාධාරණත්වය යනු සෞඛ්‍ය සන්නිවේදනයේ දී අනුගමනය කළ යුතු මුල ධර්මයෝ වෙති. එසේම භීතියට පත් වීමෙන් නිදහස් වීම යන මූලධර්මයටද ගරුකළ යුතු ය. එනම් සමාජය භීතියට පත්කිරීම නොකළ යුතු ය.

    මහජන සෞඛ්‍ය තොරතුරු සුදුසු සහ පැහැදිළි භාෂා උපක්‍රම මගින් ජනයාට සන්නිවේදනය කළ යුතු වුවත් හැම දෙයක්ම සන්නිවේදනය කළ යුතු නැත. සෞඛ්‍ය බලධාරීන් සහ ජනයා සමඟ සන්නිවේදනයේ අරමුණ සහ ස්වභාවය විය යුත්තේ විකල්ප විසඳුම් සොයාගැනීම සඳහා දැනුවත් එකඟතා ගොඩනගා ගැනීම මිස සමාජය භීතියට පත්කිරීම නොවිය යුතු ය.

    විශේෂඥයින් දන්නා සහ ලැබෙන සියලු තොරතුරු සාමාන්‍ය ජනයාට ද සැපයිය යුතු නැත. මාධ්‍යයයේ කාර්යය එය නොවේ ය. එසේ සිතන්නේ නම් එය වැරදි වැටහීමකි. ජනයාගේ තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව විවිධ ය. අති මහත් බහුතරයකගේ ඒ හැකියාව උපකාරී වන්නේ මානසික පීඩනයකට සහ ආතතියකට ය.

    මාධ්‍යය විමසිලිමත් සහ කාරුණික විය යුතුයි

    ව්‍යසන පිලිබඳ තොරතුරුමය විස්තර මගින් අනවශ්‍ය බරක් ජනයා මත නො පැටවීම ට තරම් මාධ්‍යය විමසිලිමත් සහ කාරුණික විය යුතු ය. විශේෂයෙන් ම, සංකීර්ණ තොරතුරු දැනුමක් වියහැකි වුවත්, ඒවා වධයක් හෝ පීඩාවක් හෝ ආතතියක් වීමට ඉඩ ඇති නිසා, අවධානම් කළමනාකරණය කිරීම ජනතාවාදී මාධ්‍යවල වගකීමක් ය. 

    විශේෂඥයින් දන්නා සහ ලැබෙන සියලු තොරතුරු සාමාන්‍ය ජනයාට ද සැපයිය යුතු නැත. මාධ්‍යයයේ කාර්යය එය නොවේ ය. එසේ සිතන්නේ නම් එය වැරදි වැටහීමකි. ජනයාගේ තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව විවිධ ය. අති මහත් බහුතරයකගේ ඒ හැකියාව උපකාරී වන්නේ මානසික පීඩනයකට සහ ආතතියකට ය. මාධ්‍යයේ වගකීම විය යුත්තේ ඉන් ජනතාව ගලවා ගැනීම ය.

    ඒ සඳහා ආවරණය ට සහ වාර්තාකරණයට වඩා, නැතහොත් ඉන් එහාට ගිය වගකීම් සහගත කාර්යභාරයක්, වත්මන් ව්‍යසන පරිසරය තුළ මාධ්‍යය වෙත පැවරේ. තොරතුරු සහ දැනුම ලබා දීම, නියාමනය, විකල්ප යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම, ආරක්ෂාව- වැළක්වීම- නිවාරණය-පරිස්සම් වීම සඳහා වන ඇවතුම් පැවතුම් හඳුන්වා දීම, සමාජය සන්සුන් කිරීම, චිත්ත ධෛර්ය වර්ධනය කිරීම, ආර්ථික-සමාජ-දේශපාලන සෞඛ්‍යය නැතහොත් ස්වස්ථතාව ස්ථාවර කිරීම යනාදිය සඳහා ‘නිතර අතැති තොරතුරු මාධ්‍ය තාක්ෂණික මෙවලම්’ හරහා කළ හැකි දෑ අපමණය.

    වසංගත සමයක සන්නිවේදන ක්‍රියාවලිය  සදාචාරාත්මක, විද්‍යාත්මක, සහ මානවීය යන ප්‍රවේශ තුනක් ඔස්සේ සිදු කිරීම පිලිබඳ කතිකාවක් අප අතර ගොඩ නගා ගත හැකිවෙනු ඇත

    දැනුම් දීමේ නග්න තරගය අත් හැරිය යුතුයි

    ඒ සඳහා ඒ මෙවලම් හරහා තොරතුරු ලබා දීමේ, දැනුම් දීමේ (notification) නග්න තරගය අත් හැරිය යුතු ය. ඡන්ද ප්‍රතිපල පළමුවෙන් ලබා දී ප්‍රථමයා වීමේ තරඟය මෙන් තරඟයක්, මේ ව්‍යසන සමයේ පවත්වාගෙන යාම ව්‍යසන සමයක නොකළ යුත්තකි. කළ යුත්තේ සියලු තොරතුරු සපයන්නන්ගේ එකඟතාවයෙන් යුත්ත ‘ඒකාබද්ධ කෝවිඩ් සන්නිවේදන මාධ්‍ය බියුරෝවක්’ පිහිටුවාගෙන සමගියෙන්, ඒකමිතිකභාවයෙන්,  සහ වගකීමෙන් කටයුතු කිරීම බව මගේ යෝජනාවය.

    එවිට වසංගත සමයක සන්නිවේදන ක්‍රියාවලිය  සදාචාරාත්මක, විද්‍යාත්මක, සහ මානවීය යන ප්‍රවේශ තුනක් ඔස්සේ සිදු කිරීම පිලිබඳ කතිකාවක් අප අතර ගොඩ නගා ගත හැකිවෙනු ඇත.

    අප සඳහන් කරන මාධ්‍යය විසින් කළ යුත්තේ ජනයාගේ පුද්ගලිකත්වයට, පෞරුෂයට, සහ පුද්ගල යහපතට ගරු කිරීමය. එය ජනයා අතිසංවේදීකරණයට (over sensitization)  ලක් කරනවාට වඩා ආචාරධර්මානුකූලය. අතිසංවේදීකරණයේ අවසාන ප්‍රතිපලය වන්නේ අවසංවේදීකරණය (in sensitization)  වූ සමාජයක් නිර්මාණය වීමය. එවැනි ව්‍යසනයකින් බේරීමට නම් කිසිදු එන්නතක් සොයා ගැනීමට නොහැකිවනු ඇත. මාධ්‍යයට විවිධාකාරයෙන් සම්බන්ධවන මා ද ඇතුළු පිරිස් මේ ගැන වඩාත් වැඩියෙන් සිතමු යන්න මගේ යෝජනාවය. 

    ධම්ම දිසානායක

  • මිනිසාගේ අධික තණ්හාව නිසා ලෝකයට වූ විපත කියන සුපිරි ඡායාරූප 25ක්

    මිනිසාගේ අධික තණ්හාව නිසා ලෝකයට වූ විපත කියන සුපිරි ඡායාරූප 25ක්

    මැණික් පතල්, මැටි කැනීම හා වැලි කැනීම නිසා ලංකාව තුළ ඇති වී ඇති විනාශයේ තරම ඔබට අලුතින් කියා දිය යුතු නැහැ. විකෘති වූ භූදර්ශන සමග නිමක් නැති පාරිසරික ගැටලු රැසක් ඒ හරහා උද්ගත වී ඇති අතර ඒවාට විසදුමක් පේන තෙක් මානයක නැහැ.

    ලංකාව තුළ මහා පරිමාණ වශයෙන් සිදු වන මේ පතල් කැනීම ගැන අපේ හිත් තෝන්තු වන විට ලෝකය පුරා සියවස් ගණනක් තිස්සේ සිදුකරන ‘දැවැන්ත‘ පතල් කැනීම් නිසා ඇති වී තිබෙන ‘විකෘති භූරූප නැතහෝ කැළැල් ගැන පසුගිය දා බී.බී.සීය සුවිශේෂ ඡායාරූපමය හෙළිදරව්වක් කළා.

    මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ තමන් උපන් භූමියෙන් සැතපුම් දහස් ගණනක් ඈත සිදුවන මේ දැවැන්ත විනාශයට ඔබ – මා අප සියලු දෙනා සාමූහිකව වගකිව යුතුයි. ඒ වෙන කිසිමක් නිසා නොවෙයි, අපේ නොසන්සිදෙන ‘පාරිභෝජන පිපාසය‘ නිසා මේ දැවැන්ත විනාශය සිදුවන නිසයි.

    මේ ගැන දැන්ම කල්පනා කරන්න එපා. මේ සුවිශේෂ ඡායාරූප එකතුව බලා අවසන් කළ පසු ඒ ගැන මෙනෙහි කරන්න. හෘද සාක්ෂියක් තිබේ නම් ඔබට බොහෝ දේ අවබෝධ වේවි.

    ඛනිජ වර්ග 84 ක් ඇති ලොව විශාලතම පතල් වලවල් වලින් එකක් වන්නේ චීනයේ ෂින්ජියැන් හි අංක 3 පෙග්මැටයිට් ය (ණය: ෂෙන් ලෝන්ග්වාන් / ගෙටි රූප)
    කිංහායි පළාතේ චීනයේ එමරල්ඩ් විල අතහැර දැමූ පතල් කලාපයකි (ණය: ගෙටි රූප)

    ඛනිජ වර්ග 84 ක් ඇති ලොව විශාලතම පතල් වලවල් වලින් එකක් වන චීනයේ ෂින්ජියැන් හි අංක 3 පෙග්මැටයිට් පතළ. ‘No.3 pegmatite’ in Xinjiang

    එහිදී green තිහාසික පතල් කැණීම් කොළ පැහැති පැහැයක් සහිත යෝධ පොකුණු වල ලුණු සහ අනෙකුත් ඛනිජ ලවණ ඉතිරි කර ඇත (ණය: ගෙටි රූප)

    කිංහායි පළාතේ චීනයේ එමරල්ඩ් විල China’s Emerald Lake, අතහැර දැමූ පතල් කලාපයකි 

    ස්පා Spain ් in යේ හුවෙල්වා පළාතේ රියෝ ටින්ටෝ පතල් ප්‍රදේශයේ ඔක්සිකරණය වූ යකඩ ඛනිජ (ණය: පීටර් ඇඩම්ස් / ගෙටි රූප)

    එහිදී ඓතිහාසික පතල් කැණීම් කොළ පැහැති පැහැයක් සහිත යෝධ පොකුණු වල ලුණු සහ අනෙකුත් ඛනිජ ලවණ ඉතිරි කර ඇත 

    ජලය සමඟ මිශ්‍ර වූ යකඩ ඛනිජ, ජල වර්ණ තීන්ත මෙන් භූ දර්ශනය පුරා පැතිරෙයි (ණය: පීටර් ඇඩම්ස් / ගෙටි රූප)

    ස්පාඤ්ඤයේ හුවෙල්වා පළාතේ රියෝ ටින්ටෝ Rio Tinto පතල් ප්‍රදේශයේ ඔක්සිකරණය වූ යකඩ ඛනිජ 

    ඛනිජ වාතය හමු වූ විට ඒවා රතු පැහැයට හැරේ, ගැඹුරු ජලයේ එකතු වන විට අඳුරු වේ (ණය: පීටර් ඇඩම්ස් / ගෙටි රූප)

    ජලය සමඟ මිශ්‍ර වූ යකඩ ඛනිජ, ජල වර්ණ තීන්ත මෙන් භූ දර්ශනය පුරා පැතිරෙයි

    පෘථිවියේ විශාලතම යපස් පතල් වලින් එකක් වන බ්‍රසීලයේ කරජාස් පතල (ණය: ගෙටි රූප)

    ඛනිජ වාතය හමු වූ විට ඒවා රතු පැහැයට හැරේ, ගැඹුරු ජලයේ එකතු වන විට අඳුරු වේ 

    යෝධ ඇඟිලි සලකුණු වල සුළි සුළඟ මෙන්: t ටාහි කෙනෙකොට් තඹ පතල ලෙසද හැඳින්වෙන බිංග්හැම් කැනියොන් පතල (ණය: ගෙටි රූප)

    පෘථිවියේ විශාලතම යපස් පතල් වලින් එකක් වන බ්‍රසීලයේ කරජාස් පතල Carajas Mine

    මෙක්සිකෝවේ ගෙරේරෝ ප්‍රාන්තයේ ලොස් ෆිලෝස් රන් පතල (ණය: රොනාල්ඩෝ ෂෙමිඩ් / ගෙටි රූප)

    යෝධ ඇඟිලි සලකුණක් මෙන් පෙනෙන එක්සත් ජනපදයේ ඌටා හි කෙනෙකොට් තඹ පතල  Bingham Canyon Mine 

    බ්‍රසීලියානු ඇමේසන් හි, එස්පෙරන්කා IV අවිධිමත් රන් කැණීම් කඳවුර, මැන්ක්‍රැග්නෝටි ආදිවාසී භූමිය අසල, ණය: ජෝඕ ලාට් / ගෙටි ඉමේජස්)

    මෙක්සිකෝවේ ගෙරේරෝ ප්‍රාන්තයේ ලොස් ෆිලෝස් රන් පතල 

    පේරු හි ඇමේසන් හි වෙනත් තැන්වල, මැඩ්රේ ඩි ඩයොස් ගංගා ද්‍රෝණියේ නීති විරෝධී රන් කැණීම් හේතුවෙන් ඇති වූ වන විනාශ වූ ප්‍රදේශයකි (ණය: ක්‍රිස් බෝරන්කල් / ගෙටි ඉමේජස්)

    බ්‍රසීලියානු ඇමේසන් හි, එස්පෙරන්කා IV අවිධිමත් රන් කැණීම් කඳවුර, මැන්ක්‍රැග්නෝටි ආදිවාසී භූමිය අසල, 

    චිලියේ රන්කගුවා හි තඹ කැණීමේ අතුරු නිෂ්පාදන ගබඩා කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ටේලිං පොකුණක් (ණය: මාටින් බර්නෙට්ටි / ගෙටි රූප)

    පේරු හි ඇමේසන් මැඩ්රේ ඩි ඩයොස් ගංගා ද්‍රෝණියේ නීති විරෝධී රන් කැණීම් හේතුවෙන් වන විනාශ වූ ප්‍රදේශයක්

    කොපර් යනු චිලියේ ප්‍රධාන අපනයන වලින් එකකි (ණය: මාටින් බර්නෙට්ටි / ගෙටි ඉමේජස්)

    චිලියේ රන්කගුවා Rancagua, හි තඹ කැණීමේ අතුරු නිෂ්පාදන ගබඩා කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ටේලිං පොකුණක් tailings pond 

    පාෂාණමය පෘෂ් on යක ඉරිතැලීම් එහි තවත් ටේලිං පොකුණක් වටා ඇත (ණය: මාටින් බර්නෙට්ටි / ගෙටි රූප)

    තඹ යනු චිලියේ ප්‍රධාන අපනයන වලින් එකකි 

    ටයිලිං වලින් away ත්ව, චිලී තඹ පතල වටා වාහන ධාවන පථ (ණය: මාටින් බර්නෙට්ටි / ගෙටි රූප)

    පාෂාණමය පෘෂ්ඨයක ඉරිතැලීම් එහි තවත් ටේලිං පොකුණක් වටා ඇත

    රුසියාවේ යූරල්ස් හි ලියොවිඛා ගම්මානය අසල භාවිතයට නොගත් තඹ-සල්ෆයිඩ් පතල අසල වනාන්තර භූ දර්ශනය පුරා තැඹිලි ජල විදුලි පංකා (ණය: සර්ජි සැම්කාඩ්නි / ගෙටි රූප)

    ටයිලිං වලින් ඈත්ව, චිලී තඹ පතල වටා වාහන ධාවන වන අයුරු

    වෙනත් ග්‍රහලෝකයක මතුපිට මෙන්, වරක් සෝවියට් සංගමයේ ටින් වලින් 30% ක් නිෂ්පාදනය කළ රුසියාවේ කවාලෙරෝවෝ හි අතහැර දැමූ කෘස්ටල්නි පතල (ණය: යූරි ස්මිටියුක් / ගෙටි රූප)

    රුසියාවේ යූරල්ස් හි ලියොවිඛා ගම්මානය අසල භාවිතයට නොගත් තඹ-සල්ෆයිඩ් පතල අසල වනාන්තර භූ දර්ශනයක්

    ජර්මනියේ ජුචෙන් හි ගාර්ස්වීලර් විවෘත විකාශන ලිග්නයිට් ගල් අඟුරු ආකරය (ණය: ඉනා ෆාස්බෙන්ඩර් / ගෙටි රූප)

    වෙනත් ග්‍රහලෝකයක මතුපිට මෙන් පෙනෙන මෙම පතළ වරක් සෝවියට් සංගමයේ ටින් වලින් 30% ක් නිෂ්පාදනය කළ රුසියාවේ කවාලෙරෝවෝ හි අතහැර දැමූ කෘස්ටල්නි පතලයි

    ලිග්නයිට් ගල් අඟුරු යනු ස්වාභාවිකව සම්පීඩිත පීට් වලින් සාදන ලද මෘදු පොසිල ඉන්ධනයකි (ණය: ඉනා ෆාස්බෙන්ඩර් / ගෙටි රූප)

    ජර්මනියේ ජුචෙන් හි ගාර්ස්වීලර් විවෘත ලිග්නයිට් ගල් අඟුරු ආකරය 

    විවෘත ගල් අඟුරු ආකරයක් ඉන්දියාවේ ජාර්කන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ මහගම අසල ක්ෂිතිජයට ළඟා වේ (ණය: සේවියර් ගැලියානා / ගෙටි ඉමේජස්)

    ලිග්නයිට් ගල් අඟුරු යනු ස්වාභාවිකව සම්පීඩිත පීට් වලින් සාදන ලද මෘදු පොසිල ඉන්ධනයකි 

    බැටරි වල ප්‍රධාන අංගයක් වන ලිතියම් බෝරෝන් ප්‍රභවයන්ගෙන් නිපදවන තුර්කියේ එස්කිසෙහීර් හි එටි මයින් වැඩ කරයි (ණය: අලි අට්මාකා / ගෙටි ඉමේජස්)

    ඉන්දියාවේ ජාර්කන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ විවෘත ගල් අගුරු ආකරයක්

    ඉලෙක්ට්‍රොනික හා විදුලි වාහන සඳහා අපගේ ඉල්ලුම වැඩිවන විට ලිතියම් සඳහා ඇති ඉල්ලුම ඉහළ ගොස් ඇත (ණය: අලි අට්මාකා / ගෙටි ඉමේජස්)

    බැටරි වල ප්‍රධාන අංගයක් වන ලිතියම් බෝරෝන් ලෝහ නිපදවන තුර්කියේ එස්කිසෙහීර් හි එටි පතළ Eti Mine

    නැමීබ් කාන්තාරයේ ලොව විශාලතම විවෘත වළේ යුරේනියම් පතල් වලින් එකක් වන නැමීබියාවේ රෝසිං යුරේනියම් පතල (ණය: වුල්ෆ්ගැන්ග් කෙහෙලර් / ගෙටි රූප)

    ඉලෙක්ට්‍රොනික හා විදුලි වාහන සඳහා අපගේ ඉල්ලුම වැඩිවන විට ලිතියම් සඳහා ඇති ඉල්ලුම ඉහළ ගොස් ඇත 

    ස්වර්ණාභරණ පෙන්ඩනයක් මෙන්, ග්‍රීසියේ චල්කිඩිකි කඳුකරයේ වව්ඩෝස් ගම්මානය අසල අතහැර දමා ඇති මැග්නීසයිට් වළක ඇති පොකුණක් (ණය: නිකොලස් ඉකොනමූ / ගෙටි ඉමේජස්)

    ලොව විශාලතම විවෘත යුරේනියම් පතල් වලින් එකක් වන නැමීබියාවේ රෝසිං යුරේනියම් පතල 

    රුසියාවේ හිම සහිත මිර් දියමන්ති පතල අපේ පරම්පරාවෙන් සොයා ගත හැකි දේ ගැන ඉඟි කරයි.  අපගේ පරිභෝජනයේ මෙම උරුමයන්ගෙන් ඔවුන් කුමක් කරනු ඇත්ද?  (ණය: ඇලෙක්සැන්ඩර් රූමින් / ගෙටි රූප)

    ග්‍රීසියේ චල්කිඩිකි කඳුකරයේ වව්ඩෝස් ගම්මානය අසල අතහැර දමා ඇති මැග්නීසයිට් පතළක ඇති පොකුණක් 

    රුසියාවේ හිම සහිත මිර් දියමන්ති පතල අපේ පරම්පරාවෙන් සොයා ගත හැකි දේ ගැන ඉඟි කරයි. අපගේ පරිභෝජනයේ මෙම උරුමයන්ගෙන් ඔවුන් කුමක් කරනු ඇත්ද? 

    බී.බී.සී. වාර්තාවක් ඇසුරිණි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • ශක්තිමත් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ‘හිමිකර ගැනීමට’ සුපිරි ඉගි 21ක්

    ශක්තිමත් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ‘හිමිකර ගැනීමට’ සුපිරි ඉගි 21ක්

    ‘සුව කිරීමට වඩා වැළැක්වීම හොඳය – Prevention is better than cure.. එබැවින් ඕනෑම වෛරසයකට හෝ රෝගයකට එරෙහිව සටන් කිරීමට ප්‍රතිශක්තිය වැඩි කිරීම නුවණට හුරුය. 

    ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට උපකාරී වන අයිතම

    කොරෝනා වසංගතය ලොව පුරා ජනතාවගේ ජීවිත අවුල් කර තිබේ. වෛද්‍යවරුන් හා විද්‍යාඥයින් පවසන පරිදි, කොවිඩ්-19 වෛරසයට එරෙහි හොඳම ආරක්‍ෂාව වන්නේ වෛරසයට එරෙහිව සටන් කළ හැකි සෞඛ්‍ය සම්පන්න ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් තිබීමයි. සමහර ආහාර සහ වෙනත් දෑ ඔබේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත්ව තබා ගැනීමට උපකාරී වේ.

    එහෙත් සෞඛ්‍ය අංශ විසින් නිර්දේශ කර ඇති සියලු පූර්වාරක්ෂාවන් ගත යුතු බව ඔබ අමතක නොකළ යුතුය. සමාජ දුරස්ථභාවය හැර වෙනත් කිසිදු අතිරේකයක්, ආහාර වේලක් හෝ වෙනත් ජීවන රටා වෙනස් කිරීමක් සහ නිසි සනීපාරක්ෂක පිළිවෙත් මඟින් COVID-19 වලින් ඔබව ආරක්ෂා කළ නොහැකි බව වටහා ගැනීම විශේෂයෙන් වැදගත් වේ. 

    Items which help immune system

    වර්තමානයේදී, COVID-19 වලින් ආරක්ෂා වීමට කිසිදු අතිරේකයක් භාවිතා කිරීමට කිසිදු පර්යේෂණයක් සහාය නොදක්වයි. නමුත් මේ ඕනෑම ආකාරයකින් වෛරසයක් හෝ රෝගයක් සමඟ සටන් කිරීමට හා වැළැක්වීමට නිරෝගීව සිටීම සඳහා අපගේ ප්‍රතිශක්තිය වැඩි කිරීම අපගේ යුතුකමයි:

    සුදුළුනු

    සුදුළූණු ලෝකයේ සෑම ආහාරයකම පාහේ දක්නට ලැබේ. මුල් ශිෂ්ඨාචාරවල ජනතාව ආසාදනවලට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී එහි වටිනාකම හඳුනා ගත්තේය. සුදුළූණු ආහාරයට ගැනීමෙන් ධමනි ඝන වීම මන්දගාමී විය හැකි අතර එය රුධිර පීඩනය අඩු කිරීමට (lower blood pressure) උපකාරී වන බවට දුර්වල සාක්ෂි තිබේ. සුදුළූණු වල ප්‍රතිශක්තීකරණ ගුණ ඇති බව පෙනෙන්නේ ඇලිසින් (allicin) වැනි සල්ෆර් අඩංගු සංයෝගවල අධික සාන්ද්‍රණයකිනි.

    පැඟිරි පලතුරු – Citrus fruits

    බොහෝ අය සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව වැළඳුණු පසු කෙලින්ම විටමින් සී වෙත හැරේ. එයට හේතුව එය ඔබේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ගොඩනැගීමට උපකාරී වන බැවිනි. විටමින් සී ආසාදන වලට එරෙහිව සටන් කිරීමට ප්‍රධාන වන සුදු රුධිරාණු නිපදවීම වැඩි කරයි. සෑම පැඟිරි කුලයේ පලතුරකම පාහේ විටමින් සී අඩංගු වේ. ජනප්‍රිය පැඟිරි කුලයේ පලතුරු අතරට ඇතුළත් වන්නේ: මිදි, දොඩම්, ක්ලෙමන්ටයින්, ටැංජරීන්, ලෙමන්, දෙහිය. විටමින් සී ඔබට ඉක්මනින් සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාෙවන් සුවය ලබා ගැනීමට උපකාරී වනු ඇත, එය COVID 19 ට එරෙහිව ඵලදායී බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැත.

    ඉඟුරු

    ඉඟුරු

    බොහෝ අය අසනීප වූ පසු හැරෙන තවත් අමුද්‍රව්‍යයක් වන්නේ ඉඟුරු ය. ඉඟුරු දැවිල්ල අඩු කිරීමට උපකාරී වන අතර එමගින් උගුරේ අමාරුව සහ ගිනි අවුලුවන රෝග අවම කර ගත හැකිය. ඉඟුරු ඔක්කාරය පාලනය සඳහාද උපකාරී වේ. එය බොහෝ පැණිරස අතුරුපස වල භාවිතා වන අතර, ඉඟුරු ඉස්ම මගින් නිදන්ගත වේදනාව අඩු කර ගත හැකි අතර කොලෙස්ටරෝල් අඩු කිරීමේ ගුණ ද එහි ඇත.

    කහ

    ‘කහ‘ බොහෝ ව්‍යංජන වල ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍යයක් ලෙස භාවිත වේ. ඔස්ටියෝ ආතරයිටිස්  osteoarthritis සහ රූමැටොයිඩ් ආතරයිටිස් rheumatoid arthritis යන දෙකටම ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ප්‍රති-ගිනි අවුලුවන ද්‍රව්‍යයක් ලෙස වසර ගණනාවක් තිස්සේ කහ භාවිතා කර ඇත. කහවලට එහි සුවිශේෂී වර්ණය ලබා දෙන කර්කුමින් curcumin ඉහළ සාන්ද්‍රණයකින් ව්‍යායාම මගින් ඇතිවන මාංශ පේශි හානිය අවම කර ගත හැකි බව පර්යේෂණවලින් හෙළි වී තිබේ. කහ ප්‍රතිශක්තිකරණ ඔසුවක් ​​(සත්ව අධ්‍යයනයන්ගෙන් සොයාගැනීම් මත පදනම්ව) සහ ප්‍රතිවෛරසයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන බව විශ්වාස කරන නමුත් ඒ ගැන තවත් පර්යේෂණ අවශ්‍ය බව විශේෂඥ මතයයි.

    ආමන්ඩ්

    සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව වැළැක්වීම සහ සටන් කිරීම සඳහා විටමින් ඊ සහ විටමින් සී වැදගත් වේ. කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රබල ප්‍රතිඔක්සිකාරක විටමින් ද්විත්වය සෞඛ්‍ය සම්පන්න ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියකට ප්‍රධාන වේ. එය මේද-ද්‍රාව්‍ය විටමින් (fat-soluble vitamin වර්ගයකි, එයින් අදහස් කරන්නේ මේදය නිසි ලෙස අවශෝෂණය කර ගැනීම අවශ්‍ය බවයි. ආමන්ඩ් වැනි ඇට වර්ග විටමින් වලින් පිරී ඇති අතර සෞඛ්‍ය සම්පන්න මේද (healthy fats) ද ඇත.

    නිවිති

    නිවිති

    නිවිති විටමින් සී වලින් පමණක් පොහොසත් නොවේ. එය ප්‍රතිඔක්සිකාරක සහ බීටා කැරොටින් වලින් පිරී ඇති අතර එමඟින් අපගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ආසාදන සමග සටන් හැකියාව වැඩි කරයි. නිවිති හැකි තරම් සුළු වශයෙන් පිසින විට එහි පෝෂ්‍ය පදාර්ථ රඳවා තබා ගැනීමය හැකි වේ. කෙසේ වෙතත්, සැහැල්ලු ඉවුම් පිහුම් මඟින් විටමින් A අවශෝෂණය කර ගැනීම පහසු කරවන අතර අනෙකුත් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ඔක්සලික් අම්ලයෙන් (oxalic aci) ලබා ගත හැකිය.

    පැපොල්

    පැපොල් යනු විටමින් සී උපරිමව ඇති තවත් පලතුරකි. ඔබට පැපොල් මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයක් ආහාරයට ගැනීම මගින් දිනපතා නිර්දේශිත විටමින් සී ප්‍රමාණය මෙන් දෙගුණයක් ලබා ගත හැකිය. පැපොල් වල ආහාර ජීර්ණ එන්සයිමයක් ඇති අතර එය ප්‍රති-ගිනි අවුලුවන බලපෑම් ඇති කරයි. පැපොල් වල ඉහළ මට්ටමේ පොටෑසියම්, මැග්නීසියම් සහ ෆෝලේට් ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඒවා සියල්ලම ඔබේ සමස්ත සෞඛ්‍යයට හිතකර වේ.

    කීවි

    කීවි-Kiwi

    පැපොල් මෙන් කිවිස් ද ස්වභාවිකවම ෆෝලේට්, පොටෑසියම්, විටමින් කේ සහ විටමින් සී ඇතුළු අත්‍යවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථවලින් පිරී ඇත.

    හරිත තේ- Green tea

    හරිත හා කළු තේ යන දෙකම ප්‍රතිඔක්සිකාරක වර්ගයක් වන ෆ්ලේවනොයිඩ් (antioxidant) වලින් පිරී ඇත. හරිත තේ සැබවින්ම විශිෂ්ට වන්නේ එහි ප්‍රබල ප්‍රතිඔක්සිකාරකයක් වන ‘එපිගල්ලොකැටෙචින් ගැලට්‘ (epigallocatechin gallate (EGCG) මට්ටම ඉහළ නිසාය. අධ්‍යයනවලදී, EGCG ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩි දියුණු කරන බව පෙන්වා දී ඇත. පැසවීම ක්‍රියාවලිය මගින් කළු තේ හරහා යන ඊජීසීජී විශාල ප්‍රමාණයක් විනාශ කරයි. අනෙක් අතට හරිත තේ පැසවීම සිදු නොකෙරේ, එබැවින් EGCG සංරක්ෂණය කර ඇත.

    බ්රොකොලී

    බ්රොකොලී-Broccoli

    බ්රොකොලි විටමින් සහ ඛනිජ වලින් පරිපූර්ණ වී ඇත. විටමින් ඒ, සී සහ ඊ මෙන්ම තන්තු සහ තවත් බොහෝ ප්‍රතිඔක්සිකාරක වලින් පිරී ඇති බ්‍රොකොලි යනු ඔබේ පිඟානට දැමිය හැකි සෞඛ්‍ය සම්පන්න එළවළු වලින් එකකි. එහි බලය නොවෙනස්ව තබා ගත හැකි ප්‍රධාන දෙය නම් එය හැකි තරම් සුළු වශයෙන් පිසීමයි. (වඩා හොඳ අමුවෙන් ආහාරයට එක්කර ගැනීමයි) 

    සුරියකාන්ත ඇට

    සූරියකාන්ත බීජ පොස්පරස්, මැග්නීසියම් සහ විටමින් බී -6 සහ ඊ ඇතුළු පෝෂ්‍ය පදාර්ථ වලින් පිරී ඇත. ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය නියාමනය හා පවත්වා ගැනීම සඳහා විටමින් ඊ වැදගත් වේ. විටමින් E වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අනෙකුත් ආහාර අතර අලිගැට පේර සහ තද කොළ පැහැති පළා වර්ග සහ එළවළු ද ඇතුළත් වේ. සතුන් පිළිබඳව බොහෝ දුරට සිදු කරන ලද විවිධ අධ්‍යයනයන් මගින් සූකර උණ (H1N1) වැනි වෛරස් ආසාදනවලට එරෙහිව සටන් කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව සොයා බලා ඇත.

    යෝගට්

    යෝගට්

    රසකාරක සහ සීනි යොදා ඇති වර්ගයට වඩා සරල යෝගට් (plain yogurt) ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න. පලතුරු හා මී පැණි බින්දු සමඟ සරල යෝගට් රස කර ගත හැකිය. යෝගට් ද විටමින් ඩී සඳහා හොඳ ප්‍රභවයක් විය හැකිය. එබැවින් මෙම විටමින් සමඟ ශක්තිමත් කළ වෙළඳ නාම තෝරා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න. විටමින් ඩී ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය නියාමනය කිරීමට උපකාරී වන අතර රෝග වලට එරෙහිව අපගේ ශරීරයේ ස්වාභාවික ආරක්ෂාව වැඩි කරයි. COVID-19 කෙරෙහි එහි ඇති විය හැකි බලපෑම් අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා සායනික අත්හදා බැලීම් පවා සිදු වෙමින් පවතී.

    රතු බෙල් පෙපර්-Red bell peppers

    රතු බෙල් පෙපර් වල Florida orangeවල (45 mg) මෙන් විටමින් සී (127 mg) 3 ගුණයක් පමණ අඩංගු වේ. එය ‘බීටා කැරොටින් (beta carotene) වලින් පොහොසත්ය. ඔබේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ඉහළ නැංවීමට අමතරව, විටමින් සී නිරෝගී සමක් පවත්වා ගැනීමට ඔබට උපකාරී වේ. ඔබේ ශරීරය විටමින් A බවට පරිවර්තනය කරන බීටා කැරොටින් ඔබේ ඇස් සහ සම නිරෝගීව තබා ගැනීමට උපකාරී වේ.

    හතු

    හතු

    තවත් බොත්තම් හතු අනුභව කරන්න. හතු වල සෙලේනියම් selenium, රයිබොෆ්ලැවින් riboflavin සහ නියාසින් niacin වැනි බී විටමින් අඩංගු වේ. මෙම ඛනිජ හා විටමින් ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතියට ඉහළ ස්වරූපයෙන් ක්‍රියා කිරීමට අවශ්‍ය වේ. ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි කරන ‘පොලිසැකරයිඩ – polysaccharides සීනි වැනි අණු ද හතු වල ඉහළ ය.

    පැණි කොමඩු

    පැණි කොමඩු

    කොමඩු යනු ප්‍රතිශක්තිකරණ බූස්ටරයකි. කොමඩු යුෂ කෝප්ප දෙකක පොටෑසියම් මිලිග්‍රෑම් 270 ක් ද, විටමින් ඒ දෛනික අවශ්‍යතාවෙන 30% ක් ද, විටමින් සී අවශ්‍යතාවෙන් 25% ක් ද අඩංගුවේ. කොමඩු වල කැලරි වැඩි නොවේ. කොමඩු යුෂ කෝප්ප 02ක් මගින් ලැබෙන්නේ කැලරි 80 ක් පමණි. කොමඩු විටමින් බී 6 සහ ග්ලූටතයෝන් (glutathione) ද සපයයි. නිසි ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා ශරීරයට මෙම විටමින්, පෝෂ්‍ය පදාර්ථ හා ග්ලූටතයෝන් වැනි සංයෝග අවශ්‍ය වේ.

    මිහිරි අර්තාපල්

    බතල

    බලත සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයක් ආහාරයට ගැනීම මගින් දෛනික විටමින් A අවශ්‍යතාවෙන් 120% ක් සහ විටමින් C හි දෛනික අවශ්‍යතාවෙන් 30% ක් ලබාගත හැකිය. මෙම විටමින් ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා ඉතා වැදගත් වන අතර ඔබේ සමට විශිෂ්ටයි. බතල යනු කොලෙස්ටරෝල් රහිත සහ මේද රහිත ආහාරයකි, එබැවින් ඔබට වරදකාරී හැඟීමකින් තොරව සියලු ප්‍රයෝජනවත්, ප්‍රතිශක්තිකරණ-විටමින් බතල මගින් ලබාගත හැකිය. බතල මගින් ඔබට ‘තන්තු‘ ද සපයයි.

    දෙළුම් යුෂ

    දෙළුම් යුෂවල උණ, හර්පීස් සහ වෙනත් වෛරස් වලට එරෙහිව ප්‍රතිවෛරස් ගුණ ඇත. හානිකර වෛරස් හා බැක්ටීරියා වලට එරෙහිව සටන් කිරීමට අමතරව, දෙළුම් යුෂ තුළ බිෆිඩොබැක්ටීරියම් සහ ලැක්ටොබැසිලස් (Bifidobacterium and Lactobacillus) ඇතුළු ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ඉහළ නවංවන ශක්තිය ද ඇත.

    පලතරු සහ එළවළු ඇතුළු ආහාර මගින් පමණක් ඔබට ඔබේ ප්‍රතිශක්තිකරණ ශක්තිය ඉහළ නංවා ගැනීමට නොහැකිය. ඒවා සමග පහත දැක්වෙන දේවල් ද අනුගමනය කළ යුතුය.

    නිදාගන්න

    ප්‍රමාණවත් කරම් නිදාගන්න

    අපගේ ශරීරයට විවේක ගැනීමට හා නැවත ආරෝපණය කිරීමට නින්ද අවශ්‍යයි. ප්‍රමාණවත් නින්දක් නොමැති විට හෘද රෝග, ඇල්සයිමර් රෝගය සහ තරබාරුකම වැනි බරපතල සෞඛ්‍ය ගැටලු ඇතිවීමේ අවදානමක් ඇත. නින්ද නොයෑම ද මර්දනය කරන ලද ප්‍රතිශක්තිකරණ ක්‍රියාකාරිත්වයට සම්බන්ධ වේ. එක් අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ රාත්‍රියට පැය පහකටත් වඩා අඩු කාලයක් නිදා සිටින අය වැඩිපුර නිදාගන්නා අය සමඟ සසඳන විට මානසික ආතතියෙන් පීඩා විඳීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩි බවයි.

    ජලය පානය කරන්න

    ජලය අගනා ප්‍රතිශක්තිකරණ ඔසුවකි. අප දිනකට වතුර වීදුරු අටක් පානය කළ යුතු බව අපගෙන් බොහෝ දෙනෙක් අසා ඇත. එය කිරීමට අපහසු විය හැකිය. ඒ වෙනුවට, ඔබ අවදි වන විට වතුර වීදුරුවක් පානය කිරීමට උත්සාහ කරන්න. ඔබේ ශරීරය නිදාගැනීමෙන් පසු විජලනය වී ඇත. එබැවින් මෙය විජලනයෙන් මිදීමට හොඳ ක්‍රමයකි.

    ආතතිය අඩුයි

    ආතතිය අඩු කර ගන්න

    මානසික ආතතිය Stress ශක්තිමත්ව සිටීමට ඔබට ඇති හැකියාව අඩු කරයි. මානසික ආතතිය දුරු කර ගත හැකි එක් ක්‍රමයක් නම් “ස්වයං රැකවරණය self-care.” සඳහා කාලය ලබා දීමයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ විවිධ පුද්ගලයින් සඳහා විවිධ දේ කළ හැකි බවය. නමුත් මූලික වශයෙන් එය කරන්නේ “ඔබේ ටැංකිය නැවත පුරවන” දේවල්ය. ඔබට ආතතියෙන් මිදීම සදහා උපායක් ලෙස හොඳ පොතක් කියවීම, සම්බාහනය කිරීම හෝ ව්‍යායාම කිරීමට හැකිය. ගායනය හෝ යාඥාව පවා ඔබට ආතතියෙන් ගැළවීමට උපකාර වනු ඇත.

    නිතිපතා ව්‍යායාම කරන්න

    අපි බොහෝ විට ව්‍යායාම ගැන සිතන්නේ හෘද රෝග සහ අධි රුධිර පීඩනය වැනි නිදන්ගත රෝග වැළැක්වීමේ ක්‍රමයක් ලෙස හෝ බර පාලනය කර ගත හැකි ක්‍රමයක් ලෙස ය. නමුත් ව්‍යායාම මගින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ඇතුළුව සාමාන්‍ය සෞඛ්‍යය තත්ත්වය ඉහළ නංවා ගත හැකිය. ව්‍යායාම මගින් රුධිර සංසරණය ප්‍රවර්ධනය කළ හැකි අතර එමඟින් ඔබේ සෛල හා ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ද්‍රව්‍ය ඔබේ ශරීරය හරහා නිදහසේ ගමන් කිරීමට ඉඩ සලසයි.

    වෙනත් ක්‍රම

    වෙනත් ක්‍රම

    පහත දැක්වෙන ජීවන රටා උපාය මාර්ග මගින් පුද්ගලයෙකුගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කළ හැකිය:

    දුම්පානයෙන් වැළකී සිටීම, සෞඛ්‍ය සම්පන්න බරක් පවත්වා ගැනීම, මත්පැන් පානයෙන් වැළකීම හෝ අධික ලෙස මත්පැන් පානය කිරීම අවම කිරීම, සමබර ආහාර වේලක් ගැනීම, නිවැරදි අත් සේදීම සහ මුඛ සෞඛ්‍යාරක්ෂාව පුහුණු කිරීම.

    spiritualindia ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • පුරවැසියන් ගැන ඔත්තු බැලීමට වඩා බොහෝ ඵලදායි දේ ‘ඩ්‍රෝන්’ යානාවලට කළ හැකියි!

    පුරවැසියන් ගැන ඔත්තු බැලීමට වඩා බොහෝ ඵලදායි දේ ‘ඩ්‍රෝන්’ යානාවලට කළ හැකියි!

    බලධාරීන් විසින් දිවා රෑ ඕනෑම වෙලාවක එලිමහනේ මෙන් ම තව නිවෙස් තුළ තමන් ආවේක්ෂණය කරනු ලබන බව යම් සමාජයක වැසියන් දත් විට, දිගු කාලීනව ඔවුන්ගේ චර්යාවන් අහිතකර ලෙස වෙනස් වන බව මානව විද්‍යා පර්යේෂකයන් සොයා ගෙන තිබෙනවා. 

    COVID-19 වසංගතයේ දෙවන රැල්ල කළමනාකරණය කරන්නට රජය දැඩි ප්‍රයත්නයක යෙදී සිටිනවා.

    වෛරසය පැතිර යාම සීමා කරන්නට තාවකාලිකව හුදෙකලා කර තිබෙන ප්‍රදේශවල ජනයා සිය නිවෙස්වල රැඳී නොසිට අහල පහල සංචරණයේ යෙදෙනවද යන්න සෝදිසි කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය සහ හමුදාව ඩ්‍රෝන් (drones) යොදා ගැනීම පසුගිය දිනවල ආරම්භ වුණා. 

    හෙලිකොප්ටර් වල නැගී ගමන් කරන හමුදා නිලධාරීන් මෙන්ම ඩ්‍රෝන් හරහාද නිරෝධායන ආවේක්ෂණය (surveillance) සිදු කිරීම අරඹා තිබෙනවා. රජය කියන්නේ කෙතරම් දැඩි ලෙස අවවාද කළත් සමහරුන් නිරෝධායන නීති කඩන බවයි.

    ඩ්‍රෝන කියන්නේ නියමුවන් රහිත, ගුවන්ගත කොට දුරස්ථව ක්‍රියාත්මක කළ හැකි කුඩා ගුවන්යානාවලට. මෙයට තවම සිංහල යෙදුමක් නැති නිසා ‘ඩ්‍රෝන්’ යැයිම කියමු. කැමරා සවි කළ ඩ්‍රෝන් යම් තැනකට ගුවනින් යවා, හසුරුවා යම් නිශ්චිත ප්‍රදේශයක ඡායාරූප සහ වීඩියෝ ගත හැකි හැකියි.

    ලෝකයේ මෙන්ම අපේ රටේත් ඩ්‍රෝන් මුලින්ම යොදා ගනු ලැබුවේ මිලිටරි වැඩවලට. සිවිල් යුද්ධ සමයේ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව ඔත්තු බැලීමට යොදා ගත් ”කේලමා” ඔබට මතක ඇති. ඔත්තු බලන්නට පමණක් නෙවෙයි, දුර සිට යම් ඉලක්කයන්ට පහර දෙන්නට අවි ගෙන යා හැකි යුද්ධමය ඩ්‍රෝන් ද ලොව තිබෙනවා.

    මහජනයා ආවේක්ෂනයට ඩ්‍රෝන් යොදා ගැනීම මෙම තාක්ෂණයේ ආන්දෝලනාත්මක භාවිතයක්. මෙය වඩාත් මතුව ආයේ 2020 වසරේ වසංගත ආපදාව සමගයි. මේ වන විට එය ලොව විවිධ රටවල දැකිය හැකි ප්‍රවණතාවක්.

    ඉතා ඉහළ රූපමය අගයක් (image resolution) සහිත විඩියෝ හා ඡායාරූප ගැනීමේ හැකියාව ඇති නිසා ඩ්‍රෝන් මිනිසුන්ගේ පෞද්ගලික ජීවිතවලට අනවසරයෙන් එබී බලන්නට පුළුවන්.

    ඩ්‍රෝන් ආවේක්ෂණය මෙරට පුරවැසියන්ගේ පෞද්ගලිකත්වයට තර්ජනයක් විය හැකි බව සමාජ ක්‍රියාකාරිකයන් සහ පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙනවා. 

    මේ ගැන අගනා විග්‍රහයක් කරන ‘සිලෝන් නිවුස්’ පුවත් වෙබ්අඩවිය, මෙසේ සඳහන් කළා: 

    “වසංගත අවදානමට මුහුණ පා සිටින ලක්වාසීන්ට හිඟ වී පවතින PCR යන්ත්‍ර හා ඇඳන් ඇතුළු ආම්පන්න සඳහා වියදම් කරනු වෙනුවට අධි තාක්ෂණික ඔත්තු බැලීමේ ගුවන් කැමරාවලට මුදල් යෙදවීම සමාජ මාධ්‍ය ජාල ඔස්සේ දැඩි කතාබහට ලක් වී තිබුණි.” සම්පූර්ණ ලිපිය මෙතනින්: https://www.ceylonnews.lk/archives/13961

    2016 සැප්තැම්බර් 25දා ‘ඩ්‍රෝන් තාක්ෂණය දැන් ශ්‍රී ලංකාවේ: අප එයට සූදානම්ද?’ නමින් රාවය ලිපියක් ලියමින් මා කීවේ මෙයයි: “අද වන විට සාමකාමී භාවිතයන් රැසකට ඩ්‍රෝන් යොදා ගැනීම ඇරඹිලා. බඩු ප්‍රවාහනයට, ආපදා හදිසි තක්සේරුවලට, ඡායාරූපකරණයට හා මාධ්‍යකරණයට ආදී වශයෙන්. අප සමහරුන් කැමති වුණත්, නැතත් ඩ්‍රෝන් තාක්ෂණය ලංකාවටත් ඇවිල්ලා.”

    සාමකාමී වැඩට ඩ්‍රෝන් භාවිත කිරීම ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික දෙඅංශයේම සමහර ආයතන විසින් දැන් වසර කිහිපයක් පුරා නිහඬව කරන බවත්, එය නියාමනයට සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරිය විසින් රෙගුලාසි සකස් කොට ඇති බවත් මා සඳහන් කළා.

    “ඩ්‍රෝන් භාවිතය වැඩිවත්ම අපේ සමහරු ඒවා ගැනත් භීතිකාවක් පැතිරවිය හැකියි. ඩ්‍රෝන් තාක්ෂණයේ නිසි ඵල නෙළා ගන්නා අතර ඒවා ප්‍රවේශමින්, ආචාර ධර්මීයව හා නිසි නියාමන රාමුවක් තුළ භාවිතයයි අවශ්‍ය වන්නේ,” යනුවෙන් මා එදා අවධාරණය කළා. 

    මෙම තාක්ෂණය ආරක්ෂිත සහ ආචාරධර්මීය ලෙසින් මෙරට භාවිත කිරීමේ පුරෝගාමියකු වන සංජන හත්තොටුව පසුගියදා මේ ගැන ට්විටර් හරහා අදහස් දැක්වූවා.

    මාධ්‍ය වාර්තාකරණයෙන් පෙනෙන හැටියට මෙම ආවේක්ෂණය සඳහා මෙරට යොදා ගනු ලබන්නේ ඉහළ ගණයේ හැකියාව ඇති ඩ්‍රෝන් බව ඔහු කියනවා. 

    “කොරෝනාවට එරෙහිව ඩ්‍රෝන් ආවේක්ෂණය ඇරඹීම ගැන ටෙලිවිෂන් ප්‍රවෘත්තිවල පෙන්වන ලද රූප අධ්‍යයනය කළ විට, හමුදාව යොදා ගන්නා ඇතැම් ඩ්‍රෝන්වල Zenmuse H20 නමැති කැමරාව සවි කොට ඇති බව පෙනෙනවා. මේ කැමරාවලින් තාප රූපගත කිරීම් (thermal imaging) පවා කළ හැකි නිසා රාත්‍රියේ අඳුරේ වුවද පුද්ගලයන් ගමන්කරනු සහ වෙනත් චර්යා හසුකරගත හැකියි,” ඔහු පෙන්වා දුන්නා.  

    දැනට නවසීලන්තයේ ඔටගෝ සරසවියේ ආචාර්ය උපාධි පර්යේෂණ කරන සංජන අවධාරණය කළේ මෙයයි: “සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරියේ ඩ්‍රෝන් රෙගුලාසි හමුදාවට අදාළ වන්නේ නෑ. (පෞද්ගලික ඩ්‍රෝන් හිමිකරුවන්ට මෙන්) එම අධිකාරියේ අවසරය හමුදාවට අවශ්‍ය වන්නේ ද නෑ. ඩ්‍රෝන් හසුරුවන්නාගේ ඇසට පෙනෙන මානයෙන් ඔබ්බට ඩ්‍රෝනයක් යැවිය නොහැකි බව සහ අඳුරේ ඩ්‍රෝන් ගමන් කර විය නොහැකි බවට ආදී වශයෙන් ඇති සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරියේ නියාමන සීමා හමුදාවට අදාල නොවන නිසා, පුරවැසි ආවේක්ෂණය කෙතරම් පුළුල් මේ ද යන්න අපට සිතා ගත නොහැකියි.” (අනුවාදය මගෙන්)

    උදාහරණයක් ලෙස සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරීයේ රෙගුලාසි අනුව පෞද්ගලික ඉඩම් උඩින් හිමිකරුවන්ගේ අවසරයෙන් තොරව ඩ්‍රෝන් පියාසර කරන්නට ඉඩ නැහැ. එහෙත් පොලීසියට සහ හමුදාවට අයත් ඩ්‍රෝන්වලට මේ සීමා බලපායිද?

    මේ අතර ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපති කාර්යාලය මෙම ඩ්‍රෝන් භාවිතය අනුමත කරමින් ට්විටර් පණිවිඩ නිකුත් කර ඇති අතර, චීනයේ රජය විසින් මහජනයා “විනයගරුක ලෙස හැසිරවීමට” ඩ්‍රෝන් භාවිත කරන බව ද ඔවුන් එහි කියනවා.

    පුරවැසියන් සැවොම නිරෝධායන නීති අකුරටම පිළිපදින බව සොයන්නට දිවා රෑ ආවේක්ෂණය කිරීමට චීනය ඩ්‍රෝන් යොදා ගැනීම පුළුල්ව සිදු කරනවා. එපමණක් නොව දැඩි අවවාද කිරීම හා දඬුවම් කිරීම ද කරනවා.

    මුඛ වැසුම නොපැලඳ ගෙදරින් පිටතට ආ මහලු කතකට අඩි කිහිපයක් ඉහළින් සමීප වූ චීන පොලිස් ඩ්‍රෝන් යානයක් ඇයට බැණ වදින වීඩියෝවක් ටික්ටොක් සමාජ මාධ්‍යයේ සංසරණය වනවා. (ඇත්තටම වී තිබෙන්නේ දුරස්තව ඩ්‍රෝනය හසුරුවන අය, එහි ඇති මයික්‍රෆෝනයක් ඔස්සේ ඇයට බැනීමයි!)

    දැඩි අධිකාරිවාදී පාලනයක් ඇති චීනය වැනි රටවල් ඩ්‍රෝන් සහ වෙනත් තාක්ෂණයන් හරහා පුරවැසියන් කරන කියන හැමදේම ආවේක්ෂණය කිරීම මහා පරිමාණයෙන් මානව හිමිකම් කඩකිරීමක්. එහෙත් ඒ රටවල ආණ්ඩු එය අහිතකර යයි පිළිගන්නේ නෑ.

    චීනයේ යොදා ගන්නා අධි බලැති ඩ්‍රෝන්වලට, මුහුණු හඳුනා ගැනීමේ (facial recognition) තාක්ෂණයද එක් කළ විට, නිශ්චිත තැනක යම් නිශ්චිත ක්‍රියාවක් කරන පුද්ගලයාගේ අනන්‍යතාවය ඉතා ඉක්මනින් නිර්ණය කිරිමේ හැකියාව බලධාරීන්ට ලැබෙනවා. තව ටික කලෙකින් අපේ රටේ ආවේක්ෂණයත් ඒ තැනට තල්ලු විය හැකිද?

    චීනයේදේශපාලකයන්මෙන්මනිලධාරීන්තර්ක කරන්නේසමාජයේපොදුයහපතසඳහාපෞද්ගලිකත්වය (privacy) සහපෞද්ගලිකනිදහස (personal freedoms) බෙහෙවින් සීමාකළයුතුබවයි.

    පුරවැසිඅයිතිවාසිකම්ගරුකරනප්රජාතන්ත්රවාදීරාමුවක්තුළආණ්ඩුකැරෙනශ්රීලංකාවටචීනයවැනිඅධිකාරිවාදී රටවල්ගන්නාපියවරආකාරයෙන්මඅනුකරණයකරන්නටබැහැ.

    ඒ වෙනුවට පොදු යහපත සහ පුරවැසි අයිතීන් අතර වඩාත් හිතකර තුලනයක් පවත්වා ගැනීම අවශ්‍යයි. (නිරෝධායන නීති සහ සීමාවන් සියල්ල හරිහැටි පිළිපැදීමේ පුරවැසි වගකීම අප සැම සතුව තිබෙන බවත්, ටික දෙනකු හෝ ඒවා කඩ කිරීම හරහා සමස්ත සමාජයම අවදානමට ලක්වන බවත් ඒ සමගම පෙන්වා දිය යුතුයි.)

    බලධාරීන් විසින් දිවා රෑ ඕනෑම වෙලාවක එලිමහනේ මෙන් ම තව නිවෙස් තුළ තමන් ආවේක්ෂණය කරනු ලබන බව යම් සමාජයක වැසියන් දත් විට, දිගු කාලීනව ඔවුන්ගේ චර්යාවන් අහිතකර ලෙස වෙනස් වන බව මානව විද්‍යා පර්යේෂකයන් සොයා ගෙන තිබෙනවා.  විශේෂයෙන්ම වාර්ගික, ආගමික සහ අනෙකුත් සුළුතරයන්ට දැනටමත් තිබෙන අනාරක්ෂිත හැඟීම, පුළුල් අවේක්ෂණය හරහා උත්සන්න විය හැකියි.

    පොදු අවකාශයේ පුරවැසියන් පිරිසක් නීතිගරුක ලෙසින් එක් රැස් වී, යම් දේශපාලන උද්ඝෝෂණයක් හෝ පුරවැසි අයිතීන් වෙනුවෙන් රැස්වීමක් සිදු කරනවා යැයි සිතන්න. එතැනට එන පොලිස් නිලධාරීන් එයට සහභාගිවන පුරවැසියන් වීඩියෝ ගත කිරීම ඇතැම් විට සිදු වන්නක් (උතුරු පළාතේ මෙය නිතර සිදුවන බව වාර්තාගතයි.)

    මෙවැනි අවස්ථාවකට පොලිස් ඩ්‍රෝන් කිහිපයක් පැමිණ, රැස්වූ පුරවැසියන්ට ඉහළින් සැරිසරමින් විවිධ කෝණවලින් ඔවුන්ගේ ක්‍රියා රූපගත කිරීම එහි සිටින සමහරුන් බියට පත් කළ හැකියි.

    ‘පෞද්ගලිකත්වය රකිනවාට වඩා කොරෝනා රෝග පාලනය වැදගත් බව’ කැබිනට් මාධ්‍ය ප්‍රකාශකයා මේ සතියේ පැවසූවා යයි මාධ්‍ය වාර්තා කළා. වසංගතයට පෙර ත්‍රස්තවාදය සම්බන්ධයෙනුත් මෙවැනිම තර්ක විටින් විට මතු කෙරුණා. 

    ත්‍රස්තවාදීන් මෙන්ම කොරෝනා වයිරස් ද ජන සමාජයේ එකවර හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර බව ඇත්ත. ඒ නිසා යම් විමර්ශන සහ ආවේක්ෂණ අවශ්‍ය වනවා. එය පොදු යහපතට දායක වන්නක්.

    එහෙත්‍ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල ඒවා සිදු කරන්නේ අධිකරණ සුපරීක්ෂාවට නතු වන පරිදි සහ නිසි සංවරණය හා තුලනය පවත්වා ගනිමින්.

    මානව නිදහසට ඉහළින් ගරු කරන රටක් වන ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර මහාධිකරණයක් විසින් එරට පොලිසිය ඩ්‍රෝන් යොදා ගෙන මහජනයා ආවේක්ෂණය කිරීම 2020 මැයි මාසයේ තහනම් කළා.

    එළිමහනේ සිටින පුද්ගලයන් මුහුණෙන් හඳුනා ගත හැකි තරම් පහළින් පියාසර කරමින් ඡායාරූප හෝ වීඩියෝ හසු කර ගැනීම ඔවුන්ගේ පෞද්ගලිකත්වය ආක්‍රමණය කිරීමක් බව එම අධිකරණය තීරණය කළා.

    “මේ තාක්ෂණය මහජන ආවේක්ෂනයට භාවිත කරන්නට කලින් පෞද්ගලිකත්වය රැකීමට තිබෙන නීති අලුත් කරන්න. නැතිනම් අඩු තරමින් එවන් අනවසර රූපගත කිරීමට හසුවන පුද්ගලයන්ගේ අනන්‍යතාවය ඒ හරහා හඳුනා ගත නොහැකි වන ආකාරයේ තාක්ෂණ සීමාවක් අනිවාර්ය කරන්න,” යයි පැරිස් අධිකරණය එරට රජයට නියෝග කළා.

    එයට සති කීපයකට පෙර ඇමරිකාවේ කනෙක්ටිකට් ජනපදයේ ද එබඳු සිදුවීමක් වාර්තා වුණා. කොරෝනා ආසාදන මහා පරිමාණයෙන් පැතිර යන විට එහි Westport නගරයේ පොලිසිය නගර වැසියන් සමාජ දුරස්ථ බව රකිනවද යන්න නිරීක්ෂණයට ඩ්‍රෝන් යොදා ගන්න සැලසුම් කළා.

    එහෙත් ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් සංගමයේ (ACLU) ප්‍රබල විරෝධය හමුවේ පොලිසිය එම සැලසුම් අකුලා ගත්තා. එසේ නොකළා නම් අධිකරණයට යන්නට සමාජ ක්‍රියාකාරිකයන් සූදානම්ව සිටියා.

    මානව අයිතිවාසිකම් රකිමින් වසංගතයක් මර්දනය කළ හැකිද යන්න මේ දිනවල පුළුල්ව විවාද වන කරුණක්.

    කොරෝනා මර්දනයේ විදෙස් අත්දැකීම් මීට පෙර කිහිප වතාවක් අප සම්පිණ්ඩනය කොට ඇති අතර, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාමුවක් තුළ නිසි ආපදා කළමනාකරණය සහ මහජන සෞඛ්‍යය බලගැන්වීම තුළින් වසංගතය පාලනය කළ හැකි බවට තායිවානය හා නවසීලන්තය හොඳ උදාහරණයි. 

    ඩ්‍රෝන් හරහා හසු කර ගන්නා පුරවැසි රූප සහ එයින් හෙළි වන පෞද්ගලික චර්යා තොරතුරු කෙතරම් කාලයක් පොලිසිය/හමුදාව ගබඩා කර ගන්නවාද? ඒවා නැරඹීමට හා විමර්ශනයට ඉඩ ඇත්තේ කාටද? දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන් සහ සිවිල් ක්‍රියාකාරිකයන් යන එන තැන් සොයන්නට සහ ඔවුන්ගේ ආශ්‍රිතයන් හඳුනා ගන්නට මේ ඩිජිටල් දත්ත අවභාවිත විය හැකිද? මෙවැනි ප්‍රශ්න රාශියක් මතු වනවා.

    පෞද්ගලිකත්වය හා දත්ත සුරැකීම යන කාලීන වශයෙන් වැදගත් කරුණු දෙක ගැනම මෙරට නීතිමය රාමුව දුර්වලයි. පෞද්ගලිකත්වයට ඇති අයිතිය (right to privacy) අපේ රටේ තවමත් නීතිගත වී නැති අතර, පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කිරීම (privacy protection) සඳහා වෙනත් නීති වලද ඇත්තේ සීමිත රැකවරණයක් පමණයි. 

    මේ අතර ඩිජිටල් ආකාරයෙන් හසු කර ගන්නා පුරවැසියන්ගේ පෞද්ගලික තොරතුරු නිසි පරිදි සුරැකීමට පෞද්ගලික දත්ත ආරක්ෂණ නීතියක් ද තවම නෑ. ඒ සඳහා නීතියක් පසුගිය රජය යටතේ 2019 කෙටුම්පත් කරනු ලැබුවත්, එම පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමට පෙර එය සම්මත කළ නොහැකි වුණා. 

    අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ ඩ්‍රෝන් කියන්නේ හුදෙක් ඔත්තු බැලීමේ මෙවලමක් පමණක් නොවන බවයි. වසංගත කලමනාකාරනයට ප්‍රශස්ත අන්දමින් ඩ්‍රෝන් යොදා ගන්නේ කෙසේද යන්න අද ලෝකයේ විවිධ රටවල අත්හදා බලමින් සිටිනවා.

    උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයේ ජාතික සෞඛ්‍ය සේවය (NHS) එරට ජාතික අභ්‍යවකාශ ආයතනයේ ද සහයෝගය ඇතිව කොරෝනා කලමනාකරනයේ එක් ප්‍රවේශයක් හැටියට සෞඛ්‍ය ඩ්‍රෝන් සේවාවක් ඇති කිරීමට පසුගිය මාසයේ මුල් පියවර ගත්තා.

    රෝහල් එකිනෙක අතරත්, ක්ෂේත්‍ර සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන සහ රෝහල් අතරත් COVID-19 පරික්ෂා සාම්පල, සෞඛ්‍ය සේවකයන් සඳහා ආරක්ෂිත ඇඳුම් කට්ටල ආදිය කඩිනමින් යැවීමට මේ දක්වා යොදා ගනු ලැබුවේ රජයේ වාහන හෝ පණිවිඩකරුවන් (courier). එහෙත් අර්බුදයේ විශාලත්වය නිසාම මේ සේවාවල ධාරිතාව ඉක්ම යාම නිසා නොයෙක් ප්‍රමාදයන් හටගත්තා. බර සැහැල්ලු සාම්පල සහ වෙනත් ද්‍රව්‍ය GPS චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය විසින් මනාව සම්බන්ධීකරණය කෙරෙන ඩ්‍රෝන් යොදාගෙන ප්‍රවාහනය කිරීමට ඔවුන් උත්සාහ කරන්නේ මේ නිසයි.

    ඩ්‍රෝන් තාක්ෂණයේ නිසි ඵල නෙළා ගන්නා අතර ඒවා ප්‍රවේශමින්, ආචාර ධර්මීයව හා නිසි නියාමන රාමුවක් තුළ භාවිතයයි අවශ්‍ය වන්නේ.

    නාලක ගුණවර්ධන

    ravaya@nalaka.org

    ඉහළ ඡායාරූපය – ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ ඩ්‍රෝන රෙජිමේන්තුව ආරම්භ කළ දා නිලධාරියෙකු විසින් එහි කටයුතු සිදුවන අයුරු යුද්ධ හමුදාපතිවරයාට පැහැදිලි කරන අයුරු.

  • සමාජජාල මාධ්‍යවල අනාගතය ලියන්න චීනය සූදානම්

    සමාජජාල මාධ්‍යවල අනාගතය ලියන්න චීනය සූදානම්

    වසර 30 කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ වර්ග සැතපුම් 45 ක් (වර්ග කිලෝමීටර් 116 ක්) ආවරණය වන කුඩා ඉඩම් කැබැල්ලක් අප වැඩ කරන, ජීවත්වන හා ක්‍රීඩා කරන ආකාරය කෙරෙහි බාහිර බලපෑමක් ඇති කර තිබේ.

    කැලිෆෝනියාවේ ‘සිලිකන් නිම්නය Silicon Valley අපේ ජීවිත හැඩගස්වයි. අප අපගේ ගෘහස්ථ සාප්පු සවාරියේ යෙදෙන වෙබ් අඩවි වල සිට අපගේ විද්‍යුත් තැපැල් ලිපි සපයන සමාගම්, අප නරඹන වීඩියෝ ප්‍රවාහ සේවා දක්වා සියල්ලම පාහේ එක්සත් ජනපදයේ මෙම කෙළවරේ පිහිටා ඇත.

    එහෙත් මෑතකදී සිලිකන් නිම්නයේ ආධිපත්‍යට බරපතළ ප්‍රහාරයක් එල්ල වී ඇත. ඒ ‘ටික්ටොක් –TikTok ‘ යෙදුම හරහාය. TikTok මව් සමාගම වන (චීන සමාගමක් වන) බයිට් ඩෑන්ස් ByteDance සිලිකන් නිම්නයේ ආධිපත්‍යයේ හදවතට කාවැදී ඇත. 

    චීනයෙන් නික්මෙන අනෙකුත් ඩිජිටල් නිෂ්පාදන සමඟින්, ටික්ටොක්ට තාක්‍ෂණයේ අනාගතය නැවත හැඩගස්වා ගැනීමේ හැකියාවක් ඇත. සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ බොක්කට වඩා කර්මාන්ත, සංස්කෘතිය සහ අවශ්‍යතා හැඩගැස්විය හැකි අනාගතයක් ෂැංහයි හෝ බීජිං වෙත ඉක්මනින් උදාවනු ඇත.

    ඕස්ට්‍රේලියාවේ නිව් සවුත් වේල්ස් විශ්ව විද්‍යාලයේ කලා හා මාධ්‍ය පාසලේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ඉලේන් ජිං ෂාවෝ (Elaine Jing Zhao) පවසන්නේ, ‘‘මීට පෙර චීනයේ සමාජමාධ්‍ය වේදිකාවල නිර්මාණය සිදු වුණේ බටහිර අනුකරණයෙන්. ඒත් වර්තමානයේ, බටහිර සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා චීන සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාවලින් ඉගෙන ගන්නා ආකාරය දෙසට මාරු වෙමින් සිටිනවා”

    චීන යෙදුම්, වේදිකා (Chinese apps, platforms) සහ සේවාවන් දැනට බටහිර රටවලට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් ය.

    චීන තාක්ෂණයේ නැගීම

    එක්සත් ජනපදයේ මිලියන 100 ක් සහ යුරෝපයේ තවත් මිලියන 100 ක් ඇතුළුව ලොව පුරා මාසිකව සක්‍රීය පරිශීලකයින් මිලියන 690 ක් ටික්ටොක් සතුව ඇත (ණය: ඩ්‍රූ ඇන්ජරර් / ගෙටි ඉමේජස්)

    ලොව පුරා මාසිකව සක්‍රීය පරිශීලකයින් මිලියන 690 ක් සිටින ටික්ටොක් වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ මිලියන 100 ක් එක්සත් ජනපදයේ වන අතර තවත් මිලියන 100 ක් යුරෝපයේ ය.

    එක්සත් ජනපදයේ මිලියන 100 ක් සහ යුරෝපයේ තවත් මිලියන 100 ක් ඇතුළුව ලොව පුරා මාසිකව සක්‍රීය පරිශීලකයින් මිලියන 690 ක් ටික්ටොක් සතුව ඇත

    චීන සම්භවයක් ඇති අනෙකුත් යෙදුම් මෙන්ම, ටික්ටොක් හි හිමිකරුවන් යෙදුමේ පසුබිම අවතක්සේරු කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. 

    “ඔවුන්ට අවශ්‍ය වන්නේ ජාත්‍යන්තර පරිශීලකයින්ට ඔවුන් චීන වේදිකා නොව ගෝලීය වේදිකා” යන හැඟීම ලබා දීමට ය ”යි නෙදර්ලන්තයේ ග්‍රොනින්ගන් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය ජියාන් ලින් පවසයි. 

    “ඔවුන්ට ඇත්ත වශයෙන්ම අවශ්‍ය වන්නේ ඔවුන් අනිවාර්යයෙන්ම චීන ජාතිකයන් නොවන බවට මෙම හැඟීම මහජනයාට සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට ය. ඔවුන් අනෙක් අය වගේම ගෝලීය වේදිකාවක්.”

    එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මෙම යෙදුමට එරෙහිව ගෙන ඇති දැඩි ස්ථාවරය නිසා ඔවුන්ගේ පසුබෑම පිළිබඳ භීතිය දරා ඇති අතර ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සැලකිය යුතු සාක්ෂි නොමැතිව කියා සිටියේ එය ජාතික ආරක්ෂක අවදානමක් බවයි. 

    2020 ජුනි මාසයේදී නවදිල්ලියේදී චීන යෙදුම් ඔවුන්ගේ දුරකථනයෙන් ඉවත් කරන ලෙස උද් rators ෝෂකයෝ පුරවැසියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිති (ණය: ප්‍රකාශ් සිං / ගෙටි රූප)

    ටික්ටොක්ට විරුද්ධ වන අනෙකුත් රටවල් අතර 2020 ජුනි මාසයේදී යෙදුම තහනම් කරන ලද ඉන්දියාව සහ ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී දින 10 ක් තහනම් කළ පාකිස්තානය ඇතුළත් වේ.

    2020 ජුනි මාසයේදී නවදිල්ලියේදී චීන යෙදුම් ඔවුන්ගේ දුරකථනයෙන් ඉවත් කරන ලෙස උද්ඝෝෂකයෝ පුරවැසියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටිති.

    නමුත් මෙම අභියෝගයන් අනෙකුත් චීන තාක්‍ෂණ සමාගම් ටික්ටොක්ගේ නායකත්වය අනුගමනය කිරීමෙන් වලක්වනු ඇතැයි සිතිය නොහැකි බව ලින් පවසයි. “ඉදිරි වසරවලදී චීන සමාගම් වඩාත් අභිලාෂකාමී හා ශක්තිමත් වනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි,” ඔහු පවසයි.

    මෙම සමාගම් ඔවුන්ගේ ගෝලීය අභිලාෂයන් වැඩි කර ගනු ඇතැයි ඔහු අපේක්ෂා කරයි: චීන දේශීය තාක්ෂණික වෙළඳපොල ඉතා සංතෘප්ත බැවින්, දැඩි මට්ටමේ තරඟකාරිත්වයක් ඇති බැවින්, ඔවුන්ට විදේශීය වෙළඳපොළෙන් වැඩි අවස්ථාවන් ලැබෙනු ඇත.

    බටහිර තාක්‍ෂණය වෙනස් කිරීම

    දැනටමත්, චීන දියත් කළ යෙදුම් පරිශීලකයින් සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කරන ආකාරය සහ ඔවුන් යෙදුම් තුළ සපයන සේවාවන් බටහිර වේදිකාවලට බලපෑම් කරයි. එක් උදාහරණයක් වන්නේ “සුපර්අප් superapp”ය.

    “චීනයේ සුපිරි යෙදුමක් බවට පත්වීම සාමාන්‍ය දෙයක් වන අතර එහිදී ඔබ එකම යෙදුම තුළ විවිධ දේ කරයි” යනුවෙන් ටික්ටොක් සහ එහි භාවිතා කරන ආකාරය පිළිබඳව සමාගම් සහ බලපෑම් කරන්නන්ට උපදෙස් දෙන ලන්දේසි සමාජ අලෙවිකරණ ආයතනයක නිර්මාතෘ ෆේබියන් ඕවෙහාන්ඩ් පවසයි.

    සමහර විට වඩාත්ම ජනප්‍රිය සංයෝජනය? සමාජ මාධ්‍ය සහ වාණිජ්‍යය. “චීනයේ මිනිසුන් සමාජ මාධ්‍ය විනෝදාස්වාදයේ වාණිජකරණයට ලක්වූ අනුවාදයට පුරුදු වී සිටින අතර ඔවුන්ගේ යෙදුම් හරහා ඊ-වාණිජ්‍යය සහ ව්‍යාපාර විශාල ප්‍රමාණයක් කරති” ලින් වැඩි දුරටත් පවසයි.

    නිදසුනක් ලෙස, ඩොයින් හි, නිර්මාණකරුවන්ට වේදිකාවට පළ කරන කෙටිමං වීඩියෝ (shortform videos) නරඹන විට පරිශීලකයින්ට කෙලින්ම යෙදුමෙන් නිෂ්පාදන මිලදී ගත හැකිය. බටහිර දෙසින් ටික්ටොක් විසින් 2020 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී දියත් කරන ලද අන්තර්ජාල සාප්පු සවාරි වේදිකාවක් වන ෂොපීෆි සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීම හඳුන්වා දෙයි.

    WeChat, බොහෝ විට තනිකරම චැට් යෙදුමක් (chat app) ලෙස විස්තර කර ඇති අතර එය ඊටත් වඩා වැඩිය: එය ගෙවීම් වේදිකාවක් (payment platform) සහ මිතුරන් සමඟ යාවත්කාලීනව සිටීමට මාර්ගයකි.

    චීනයේ සුපර්අප් ජනප්‍රිය වීමට හේතුව සරල බව ෂාඕ පවසයි. “තම ජීවිතයේ සෑම කොටසක්ම සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා සහ සුපර්අප් මඟින් සංවිධානය කිරීම සැබවින්ම පහසු යැයි මිනිසුන්ට හැඟේ,” ඇය පවසයි. 

    2020 සැප්තැම්බරයේ දී ටික්ටොක් සතු බයිට් ඩෑන්ස් හි බීජිං මූලස්ථානය පසුකර ජනතාව ගමන් කරති (ණය: ග්‍රෙග් බේකර් / ගෙටි රූප)

    “අන්තර්ජාලය හරහා සාප්පු යාමේ සිට කුලී රථ පැදවීම, මිතුරන් සමඟ සමාජගත වීම සහ ආගන්තුකයන් හමුවීම දක්වා ඔබට එක් යෙදුමක් තුළ කළ හැකි සියල්ල.”

    ටික්ටොක් සතු බයිට් ඩෑන්ස් හි බීජිං මූලස්ථානය

    මේ ආකාරයේ ප්‍රවේශයකට අසමාන පද්ධති පරිශීලකයින්ට පහසු ස්ථානයකට සම්බන්ධ කිරීම සඳහා තවත් දත්ත භාර දීම අවශ්‍ය වේ. (එය සැමට පහසු නොවන දෙයක්) නමුත් විශේෂඥයන් විශ්වාස කරන්නේ ජන විකාශනය යෙදුම් සංවර්ධකයින්ගේ පැත්තේ බවයි. 

    “තරමක් පරිස්සම් වන පැරණි පරම්පරාවට වඩා තරුණ පරිශීලකයින් එය ඉක්මණින් පිළිගනු ඇත,” ඕවහාන්ඩ් පවසයි. පුද්ගලිකත්වයට වඩා පහසුව ඔවුන් අගය කරයි. ”

    බටහිර සමාගම් සැලකිල්ලට ගනී. ෆේස්බුක් වැනි වේදිකා විවිධ අංග සහ සේවාවන් එකම කුඩයක් යටතට ගෙන ඒමට පටන් ගෙන ඇත: මෑත වසරවලදී, ෆේස්බුක් සිය ප්‍රධාන සමාජ ජාලයට මාර්ගගත වීඩියෝ (Facebook Watch) සහ සාප්පු සවාරි (Facebook Marketplace) ඒකාබද්ධ කර ඇත. ෆේස්බුක් හි හිමිකාරීත්වය දරන ඉන්ස්ටග්‍රෑම්, ටික්ටොක් වැනි කෙටිමං පුනරාවර්තන වීඩියෝ, ඉන්ස්ටග්‍රෑම් රීල්ස් (Instagram Reels) නමින් මෑත මාසවලදී එකතු කර ඇති අතර ෂොපීෆි (Shopify) සමඟ සම්බන්ධතාවයක් ඇති බැවින් බලපෑම් කරන්නන්ගේ රසිකයින්ට ඔවුන්ගේ ප්‍රියතම ඇඳුම් පැළඳුම් යෙදුම තුළ කෙලින්ම මිලදී ගත හැකිය.

    සිලිකන් නිම්නයේ වෙසෙන චීන තාක්‍ෂණ විශේෂඥයකු වන රූයි මා එකඟ වන්නේ “වැඩි වැඩියෙන් සමාගම් ඔවුන්ගේ යෙදුම් වලට තවත් විශේෂාංග එකතු කිරීමට උත්සාහ කරන බව මට පෙනේ. එය බොහෝ විට චීන තාක්‍ෂණය මෙන් මඳක් පෙනෙන විශාලතම විවෘත පියවර විය හැකිය.”

    වැඩි දියුණු කළ මධ්‍යස්ථභාවය

    එහෙත්, තිරය පිටුපස, අර්ථවත් වෙනසක් ඇති කළ හැකි වෙනත් වෙනස්කම් තිබේ.

    ටික්ටොක් ආබාධිත සහ අධික බර නිර්මාණකරුවන් (overweight creators) සඳහා වන ප්‍රවේශයන් විවේචනයට ලක් කර ඇති අතර , (ඔවුන්ගේ වීඩියෝ ප්‍රමුඛතාවය නොදක්වන බවට චෝදනා කර ඇත) එය චීනයේ කාර්ය මණ්ඩලය විසින් සකස් කරන ලද මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිපත්තිවල උරුමයකි. වඩාත් විවෘත, අඩු වාරණයක් සහිත බටහිර රසය හා සංස්කෘතිය සඳහා ඉඩ සැලසෙන පරිදි මධ්‍යස්ථභාවය පිළිබඳ සිය ප්‍රතිපත්ති නැවත සකස් කර ඇති බව යෙදුම පවසයි. 

    ටික්ටොක් පරිශීලක 'ගොල්බාබිගුල්' 2020 දී මැඩ්රිඩ් හි වාර්තා කරයි (ණය: එඩ්වාඩෝ පරා / ගෙටි ඉමේජස්)

    “මාධ්‍ය වාර්තා මත පදනම්ව අප දන්නා දෙයින් ඇඟවෙන්නේ කුමන ආකාරයේ අන්තර්ගතයන් ප්‍රවර්ධනය කළ යුතුද යන්න සහ වෙනත් පරිශීලකයින්ගෙන් කුමන ආකාරයේ අන්තර්ගතයන් මකා දැමිය යුතුද යන්න හෝ සැඟවිය යුතුද යන්න පිළිබඳව ටික්ටොක් සමාගමට තමන්ගේම සමාගම තුළ ඉතා පැහැදිලි මාර්ගෝපදේශ ඇති බව” ලින් පවසයි.

    ටික්ටොක් පරිශීලක ‘Ghoulbabyghoul” මැඩ්රිඩ් හි වාර්තා කරයි

    ටික්ටොක් එහි අන්තර්ගත නවීකරණ ප්‍රතිපත්ති දේශීයකරණය කර තිබියදීත්, බටහිර සමාජ වේදිකාවලට වඩා බොහෝ සෙයින් ක්‍රියාශීලී ලෙස රැඳී සිටින්නේ කරදරකාරී අන්තර්ගතයන් දකින තැනට මැදිහත් වීමෙනි. 

    සමාගමේ 2020 සැප්තැම්බර් විනිවිදභාවය පිළිබඳ වාර්තාවෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ, 2020 මුල් භාගයේදී ටික්ටොක් වෙතින් ඉවත් කරන ලද වීඩියෝ මිලියන 104 න් 90.3% ක් කිසිදු දර්ශනයක් ලැබීමට පෙර ඉවත් කර ඇති අතර උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳව අනතුරු ඇඟවීමට පෙර 96.4% යෙදුම විසින්ම ඉවත් කරන ලද බවයි.

    එය යූ ටියුබ් හි අන්තර්ගත නවීකරණ ප්‍රතිපත්ති සමඟ සසඳන්න. කොරෝනා වයිරස් අර්බුදය යූ ටියුබ්ට මිනිස් මැදිහත්වීමකට වඩා ස්වයංක්‍රීයව මධ්‍යස්ථකරණය මත යැපීමට බල කරන තුරු, යෙදුම ටික්ටොක් හි ක්‍රියාකාරී ඉවත්කිරීම් වලින් ටිකක් පසුගාමී විය. 

    නිර්දේශ

    චීන සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා බටහිර ඒවාට බලපෑම් කරන තවත් ක්‍රමයක් නම් ඔවුන් තොරතුරු ඉදිරිපත් කරන ආකාරය සහ පෙරහන් කිරීමයි – present and filter information.

    ටික්ටොක් හි වීඩියෝ පළ කරන ඕනෑම කෙනෙකුට වට්ටමක් ලබා දෙන බීජිං අවන්හලක් පසුකර මිනිසෙකු ගමන් කරයි (ණය: ග්‍රෙග් බේකර් / ගෙටි ඉමේජස්)

    ෆේස්බුක් සහ ට්විටර් ඔබේ මිතුරන් ඔබේ ප්‍රවෘත්ති සංග්‍රහයේ (news feed) පළ කරන සහ බෙදාගන්නා දේ පදනම් කර ගෙන පෝස්ට් නිර්දේශ කරන අතර, ටික්ටොක් සහ වෙනත් චීන යෙදුම් ඔබ ගැන හැකි තරම් ඉගෙන ගැනීමට උත්සාහ කරයි, පසුව ඔබ කැමති යැයි ඔවුන් සිතන අන්තර්ගතය ඔබට යොමු කරන්න පියවර ගනී . “චීනයේ විවිධ වේදිකා රාශියක් ගවේෂණය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන බව ඔබට පෙනේ. මෙහි එය ඔබේ සමාජ කවය ​​තුළ බොහෝ දේ ඇත,” ඕවහාන්ඩ් පවසයි.

    ටික්ටොක් හි වීඩියෝ පළ කරන ඕනෑම කෙනෙකුට වට්ටමක් ලබා දෙන බීජිං අවන්හලක් පසුකර මිනිසෙකු ගමන් කරයි

    මෙම ආකෘතිය අපගේ මනාපයන් තේරුම් ගන්නේ අප දැනටමත් දැක ඇති වීඩියෝ සමඟ පූර්ව හැසිරීම මත පදනම්ව, අපගේ අභිලාෂයන් උපකල්පනය කිරීමට වඩා අපගේ අතීත සෙවුම් වචන සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කරන හෝ ඒවා හරහා ය. එය අර්ථවත් වෙනසක් වන අතර එය අප තොරතුරු පරිභෝජනය කරන ආකාරය හැඩගස්වන අතර අන්තර්ගතය නිර්මාණය කරන අයගේ ආර්ථික විද්‍යාව වෙනස් කරයි.

    ඇල්ගොරි තම ගවේෂණය සහ නිර්දේශය පිළිබඳ චීන ආකෘතිය යටතේ, පරිශීලකයින් ඔවුන් අනුගමනය කරන තනි අන්තර්ගත නිර්මාණකරුවන්ට අඩු අවධානයක් යොමු කරයි. යූ ටියුබ් හි, උදාහරණ ලෙස, ධනවත් හෝ බලවත් පුද්ගලයින් ජනප්‍රිය පුද්ගලයන් බවට පත්ව ඇත්තේ ඔවුන්ට පක්ෂපාතී රසික පිරිසක් ගොඩනැගීමට ඇති හැකියාව නිසාය. නමුත් ටික්ටොක් හි, යෙදුමේ ජනප්‍රිය බව ඔප්පු කරන තනි වීඩියෝවක් නිසා ඕනෑම කෙනෙකුට එක රැයකින් තරුවක් බවට පත්විය හැකිය. (තවද යෙදුමේ කේතය හරහා ඊළඟ ජනප්‍රිය වීඩියෝව මතු වූ විට එම කීර්තිය ඉක්මනින් අතුරුදහන් විය හැකිය)

    එම උපායමාර්ගය කෙතරම් ජනප්‍රිය වී ඇත්ද යන්න, එය වෙනත් සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා අතර පුළුල් වෙනසක් සංඥා කළ හැකිය.

    තාක්ෂණයේ අනාගතය

    චීන සමාගම් තාක්‍ෂණය සඳහා වැඩි වැඩියෙන් බලපෑම් කරන කාර්යභාරයක් දිගටම කරගෙන යන්නේ නම්, අපගේ සබැඳි ලෝකයට 2030 වන විට බෙහෙවින් වෙනස් විය හැකිය.

    එකක් නම්, එය සිලිකන් නිම්න ප්‍රමිතියට වඩා විවිධාංගීකරණය කළ හැකි ය. චීන යෙදුම් දැන් වඩාත්ම ප්‍රචලිත වුවත්, එය වෙනස් විය හැකිය. “එය චීන සමාගම් පමණක් නොව ආසියාවේ අනෙකුත් සමාගම්” යැයි ෂාඕ පවසයි. 

    චීන සමාජ මාධ්‍ය දැවැන්තයෙකු වන වෙචැට්ගේ මව් සමාගම වන ටෙන්සෙන්ට් පසුකරමින් මිනිසෙක් (ණය: ග්‍රෙග් බේකර් / ගෙටි ඉමේජස්)

    “මෙම කලාපීය යෝධයින්ට ගෝලීය වෙළෙඳපොළ කොටසක් ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය විය හැකිය. ෆේස්බුක් සහ ගූගල් ආසියානු වෙළඳපොළෙන් කොටසක් සඳහා තරඟ වදින බව අපට පෙනේ, නමුත් ඒ සමඟම ආසියානු යෝධයෝ ද එක්සත් ජනපද වෙළඳපොළට ද පිවිසෙති. ”

    චීන සමාජ මාධ්‍ය දැවැන්තයෙකු වන WeChat මව් සමාගම වන Tencent

    ටික්ටොක් සමඟ අප දැනටමත් දකින යෙදුම් දේශීයකරණය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරන යෙදුම් ද අපට දැක ගත හැකිය. “ඔබට ගෝලීය සමාගමක් වීමට අවශ්‍ය නම්, ඔබ විවිධ පාරිභෝගිකයින්ට විවිධ සංස්කෘතික රුචි අරුචිකම් ලබා දිය යුතුයි” යැයි ෂාඕ පවසයි.

    බටහිර නිෂ්පාදන චීනයෙන් සහ ආසියාවෙන් පිටත සාර්ථක උපාය මාර්ග හෝ සේවාවන්ගෙන් වැඩි පෙරමුණක් ගන්නා බව අපට පෙනෙනු ඇත. “බටහිරයන් බොහෝ දේ පිටපත් කිරීමට යන්නේ එතැනයි” කියා ඕවෙහාන්ඩ් පවසයි. “ක්‍රියාකාරීත්වය සහ තවත් බොහෝ දේ කිරීමට ඔවුන්ගේම යෙදුම් පුළුල් කිරීම සම්බන්ධයෙන්.”

    ඉදිරි දශකය තුළ තාක්‍ෂණයේ අනාගතය නිසැකවම පසුගිය අවුරුදු 20 තුළ අප පුරුදු වී ඇති සිලිකන් නිම්නය විසින් නිර්මාණය කරන ලද පරමාදර්ශයට වඩා බෙහෙවින් අඩු වනු ඇත. නමුත් එය කුඩා පියවරයන් හා සුළු බලපෑම් තුළින් පරිණාමය වනු ඇති බව පෙනේ. ටික්ටොක් ඩොයින්ගෙන් වෙනස් වන ආකාරය සහ යෙදුමේ චීන අනුවාදයේ වෙනස්කම්වල පසුබෑම බටහිර දෙසට ගමන් කරයි.

    මෙය ඇත්ත වශයෙන්ම ගෝලීයකරණය වූ ලෝකයක් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය බව ෂාඕ පවසයි. “එය හරස් පරාගනයට උදාහරණයක්. ව්‍යාපාර කිරීම යනු සැමවිටම එකිනෙකාගෙන් ආශ්වාදයක් ලබා ගැනීමයි‘‘

    2020 නොවැම්බර් 19 වැනි දින බී.බී.සී හි පළ වූ ලිපියක අනුවාදනයකි – සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • කෙසෙල් ගැන සුපිරි කතා එකතුවක්

    කෙසෙල් ගැන සුපිරි කතා එකතුවක්

    අද වන විට කෙසෙල් වල සෞඛ්‍යමය වාසි රැසක් ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ඉදුණු කෙසෙල් පොටෑසියම්, කැල්සියම්, විටමින් බී 6 සහ විටමින් සී වලින් පිරී ඇති අතර කාබෝහයිඩ්‍රේට් සහ තන්තු වලින් පොහොසත් ප්‍රභවයකි. ඉන්දියානු ජනතාව සහ වෛද්‍යවරුන් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ කෙසෙල් ඖෂධීය වශයෙන් අගය කර ඇත

    දශකයකට පෙර, මා විවාහා වූ අලුත ආගමික උත්සවයක් සඳහා කෙසෙල් ගෙඩි කිහිපයක් මිලදී ගැනීම සඳහා දකුණු ඉන්දියානු නගරයක් වන නාගර්කෝයිල්හි මගේ නැන්දම්මාගේ නිවස අසල පාර අයිනේ පළතුරු වෙළඳසැලක් අසල නතර වුණෙමි. 

    සුපුරුදු කහ පැහැයේ සිට රතු සහ දම් පාට දක්වා විවිධ වර්ණවලින් යුත් මෙම පෝෂණීය පලතුරේ පොකුර දෙස මම බැලුවෙමි. ඒවා වෙළෙදසැලේ වහළයේ එල්ලී සිටියේ ඕනෑම මොහොතක පාරිභෝගිකකයෙකු අතට පැනීමේ සූදානමිනි.

    වෙළෙද සැලේ අලෙවියට තබා තිබූ සෑම කෙසෙල් කැනකටම විවිධාකාරයෙන් වූ දේශීය නම් තිබුණි. ( පූවන් ,  චෙව්වාෂායි ,  මැටි පැස්හැම්…) ඉන්දියාවේ තෙලන්ගානා ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වන හයිද්‍රාබාද්හි නාගර්කෝයිල් සිට කි.මී. 1,200 ක් පමණ උතුරින් හැදී වැඩුණු මගේ මුළු කාලය තුළ මෙතරම් කෙසෙල් ප්‍රභේද රාශියක් මා දැක නැත. මෙහි දේශීය කෙසෙල් ප්‍රභේද 12 ත් 15 ත් අතර ප්‍රමාණයක් අලෙවියට තබා තිබුණේය. 

    []

    ස්වදේශික කෙසෙල් ප්‍රභේද තවමත් දකුණු ඉන්දියාවේ වගා කෙරේ

    කෙසෙල් යනු අතීතයේ සිටම ඉන්දියාවේ වඩාත්ම විවිධාකාර හා ගෞරවයට පාත්‍ර වූ පලතුරකි. එහි උපත, බහු වාර්ෂික ඵලදාව සහ දැරිය හැකි මිල නිසා එය සෑම අවස්ථාවකම පාහේ ඉහළ ඉල්ලුමක් සහ එවැනිම සැපයුමක් ඇති පලතුරක් වන අතර කෙසෙල් ගස මුළුමනින්ම රටේ සංස්කෘතිය සමග ගැඹුරින් බද්ධ වී ඇත.

    ඉන්දියාව පුරා ගෙවතු වල දේශීය කෙසෙල් ප්‍රභේද වගා කරන අතර, ඒවා නාගර්කෝයිල් වැනි ස්ථානවල දේශීයව හා වල් (කැලෑ කෙසෙල්) ලෙස වර්ධනය වේ. බොහෝ දුරට දකුණු ඉන්දියාවේ බටහිර කඳුකරයෙන් බැහැර ප්‍රදේශවල දක්නට ලැබෙන උණුසුම් හා තෙතමනය සහිත නිවර්තන දේශගුණය සහ සාරවත්, ලෝම පාංශු තත්ත්වයන් හේතුවෙන් එහි කෙසෙල් වගාව සුලභව සහ ව්‍යාපාරික මට්ටමින් සිදුකෙරේ.

    කෙසෙල් ලෝකයේ පැරණිතම හා වඩාත්ම වගා කරන ලද පලතුරක් ලෙස විශ්වාස කෙරෙන අතර ඉන්දියාවේ සහ ගිනිකොනදිග ආසියාවේ සරල මූලාරම්භයට වඩා බොහෝ දුර ගමන් කර ඇත. අද වන විට එය ලොව වැඩිපුරම පරිභෝජනය කරන පලතුරක් වන අතර, මෙම වසංගත කාලවලදී පවා සැනසිලිදායක සහ පහසුවෙන් සාදාගත හැකි කෙසෙල් පාන් ලොව පුරා ගූගල් සෙවුම් වල ජනප්‍රිය වී තිබේ.

    ඓතිහාසික වාර්තාවල සඳහන් වන්නේ මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා ‘කඩාලි ෆාලම්වල‘  kadali phalam (කෙසෙල් සඳහා සංස්කෘත නාමය) විස්මිත රසයෙන් පුදුමයට පත් වූ බවත් ඔහු ඒවා ඉන්දියාවේ සිට මැද පෙරදිගට ගෙන ගිය බවත්ය. එහිදී එය ‘banan ‘ (ඇඟිල්ලට අරාබි වචනයක්) ලෙස නැවත නම් කරන ලදී.

    තවත් සියවස් ගණනාවකට පසු අරාබි වෙළෙඳුන් කෙසෙල් ද රැගෙන (15 වන සියවසේදී) අප්‍රිකාව, ලතින් ඇමරිකාව සහ කැරිබියන් දූපත්වලට ළඟා වූ අතර පසුව උතුරට බර්මියුඩාව දෙසට ගමන් කළේය. 17 සහ 18 වන සියවස් වලදී බර්මියුඩාවේ සිට කෙසෙල් එංගලන්තයට නැව්ගත කරන ලදී. 

    1835 දී ඩර්බිෂයර් හි චැට්ස්වර්ත් වතුයායේ ප්‍රධාන ගෙවතු වගාකරු ජෝසෆ් පැක්ස්ටන් කහ පැහැති නව කෙසෙල් ප්‍රභේදයක් වගා කර වර්ධනය කර එය musa cavendishii ලෙස නම් කළේය. අද ලෝකය පුරා ජනප්‍රිය සහ ඉහළම අලෙවියක් ඇති කෙසෙල් ප්‍ර භේදයක ආරම්භය එසේ විය.

    කෙසෙල් ශාරීරික හා අධ්‍යාත්මික වශයෙන් ඇති වන සියලුම රෝග සඳහා පිළියමක් ලෙස සැලකේ

    අනෙකුත් ප්‍රභේද සමඟ සසඳන විට එහි කුඩා ප්‍රමාණය හා තරමක් මෘදු රසය තිබියදීත්, කැවෙන්ඩිෂ්හි Cavendish ඒකාකාරිත්වය, රෝගවලට ප්‍රතිරෝධය සහ ඉහළ අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමේ ධාරිතාවය නිසා එය බටහිර ලෝකයේ සොඳුරු ප්‍රභේදය බවට පත්ව ඇත. 

    ඉහළ අස්වැන්නක් සහිත ජී 9 කැවෙන්ඩිෂ් (G9 Cavendish variety)  ප්‍රභේදය (ඊශ්‍රායලයෙන් ලබාගත්) දැන් ඉන්දියාව පුරා වාණිජමය වශයෙන් නිෂ්පාදනය කෙරේ; කෙසේ වෙතත්, දේශීය කෙසෙල් ප්‍රභේද සහ ඔවුන්ගේ කෙසෙල් ඥාති සහෝදරියන් ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියාවේ දකුණු දිග ප්‍රදේශවල තවමත් වගා කෙරේ. ප්‍රදේශවාසීන් බොහෝ විට පූවන්, මොන්ඩන් සහ පියන්  (poovan, mondan and peyan) වැනි ප්‍රභේදවල ප්‍රශංසා කරති. 

    ඉන්දියාවේ, කෙසෙල් ශාරීරික හා අධ්‍යාත්මික වශයෙන් ඇති වන සියලුම රෝග සඳහා පිළියමක් ලෙස සැලකේ. සෙංගමාලය වැළඳීමෙන් පසු ඒවා ප්‍රතිශක්තීකරණ ඔසුවක් ​​ලෙස අනුභව කරන ලෙස මගේ අම්මා මට ආයාචනා කළ නිසා කෙසෙල් කැබලි ගිල දැමූ බව මට මතකය.  ආගමික උත්සවවලින් පසු ඒවා ප්‍රසාදම් (දිව්‍ය පූජාවක්) ලෙස ගිල දැමීමට මගේ ආච්චි මට අවවාද කළාය.

    අද වන විට කෙසෙල් වල සෞඛ්‍යමය වාසි රැසක් ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ඉදුණු කෙසෙල් පොටෑසියම්, කැල්සියම්, විටමින් බී 6 සහ විටමින් සී වලින් පිරී ඇති අතර කාබෝහයිඩ්‍රේට් සහ තන්තු වලින් පොහොසත් ප්‍රභවයකි. ඉන්දියානු ජනතාව සහ වෛද්‍යවරුන් වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ කෙසෙල් ඖෂධීය වශයෙන් අගය කර ඇත. කෙසෙල් ගස පූජනීය යැයි සලකනු ලබන අතර එහි සෑම කොටසක්ම භාවිතා කරනු ලැබේ. එය කෑමට පලතුරක් හෝ, ඖෂධීය ප්‍රතිකාර වලදී කොළ, මල් සහ පොතු වශයෙන් නිරන්තරයෙන් භාවිතා කිරීම සිදුවේ.

    ඉන්දියාවේ කෙසෙල් සුබ ලෙස සලකනු ලබන අතර ඒවා බොහෝ විට ආගමික අරමුණු සඳහා යොදා ගනී (ණය: ණය: මීනාක්ෂි ජේ)

    ඉන්දියාවේ කෙසෙල් සුබ ලකුණක් ලෙස සලකනු ලබන අතර ඒවා බොහෝ විට ආගමික අරමුණු සඳහා යොදා ගනී

    දිල්ලියේ නාඩ් වෙල්නස් හි ජ්‍යෙෂ්ඨ ආයුර්වේද උපදේශක වෛද්‍ය ශ්‍රීලක්ෂ්මි පැවසුවේ “ඉදුණු කෙසෙල් ගෙඩියක් ඊතර් හා වාතයේ ජීව බල මූලද්‍රව්‍යයන්ගෙන් සමන්විත වන අතර එය ආයුර්වේදයේ සමේ ආබාධ කිහිපයකට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා යොදා ගනී“

    එසේම ආයුර්වේදයේදී කෙසෙල් මල සහ කඳ දියවැඩියාවට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිතා කරන අතර ගසේ යුෂ (විශ්මයජනක ගුණ ඇති) ලාදුරු හා අපස්මාරය වැනි රෝග සඳහා මෙන්ම කෘමි දෂ්ට කිරීම්වලදී ඖෂධයක් ලෙස යොදා ගනී. 

    ශ්‍රීලක්ෂ්මි පැහැදිලි කළ පරිදි, අධි රුධිර පීඩනය හා නින්ද නොයාම වැනි මනෝ ව්‍යාධි ආබාධ සඳහා ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ ‘තලපොතිචිල්  thalapothichil‘ නම් ප්‍රතිකාරයෙනි. එහිදී හිස ඖෂධීය පේස්ට් එකකින් ආවරණය කර කෙසෙල් කොළයකින් ඔතන අතර එය සන්සුන් බලපෑමක් ඇති කරයි.

    සමහර පෙළ

    පාලි කැනනයෙහි (බුද්ධාගමේ ථේරවාදී ඉගැන්වීම්වල කේන්ද්‍රීය වූ ශුද්ධ ලියවිලි පද), වේද සහ භගවත් ගීතාවෙහි සඳහන් එකම පලතුර කෙසෙල් වන අතර ‘දෙමළ සංගම් සාහිත්‍යයේ මුක්කනි  (mukkani in Tamil Sangam literature) ලෙස හඳුන්වන අඹ සහ කොස් ගෙඩි සමඟ කෙසෙල් එක්ව පලතුරු ත්‍රිත්වය සාදයි. හින්දු ආගමේ කෙසෙල් ගස හින්දු දේවස්ථානයේ ගුරු කෙනෙකු ලෙස සැලකෙන ‘බ්‍රිහාස්පති‘ (බ්‍රහස්පති) හා සමාන වේ. 

    කෙසෙල් ගස ද සාරවත්බව හා ත්‍යාගය සමඟ සම්බන්ධ වේ. එබැවින්, දකුණු ඉන්දියාවේ, මංගල උත්සව, ආගමික උත්සව සහ වෙනත් විශේෂ අවස්ථාවන්හිදී නිවසකට හෝ ස්ථානයකට පිවිසෙන දොරටුවේ දෙපස සපුෂ්ප අතු සහිත කෙසෙල් ගස් යුගලයක් තබා ඇත. බෙංගාලයේ, දුර්ගා පූජෝ උත්සවය අතරතුර, දුර්ගා දේවතාවිය සංකේතවත් කරන රූපයක් (හින්දු – යුද්ධයේ හා ස්ත්‍රී ශක්තියේ දේවතාවිය) කෙසෙල් පැළයකින් සාදා, කහ පැහැති සාරියකින් රතු මායිමකින් ඔතා ඇත. 

    කෙසෙල් නිතරම ඉන්දියානු ආහාරවල දක්නට ලැබේ (ණය: ණය: vm2002 / ගෙටි රූප)

    කෙසෙල් නිතරම ඉන්දියානු ආහාරවල දක්නට ලැබේ

    ඉන්දියාවේ කෙසෙල් ආහාරයට ගැනීමේදී, ඉදුණු හෝ අමු වුවත් තෝරා ගැනීමට බොහෝ විකල්ප තිබේ. පහසුවෙන් ජීර්ණය කළ හැකි  (matti pazzham) වැනි ප්‍රභේද ළදරු ආහාර ලෙස භාවිතා කරන අතර ‘නෙන්ද්‍රන්‘ සහ ‘රස්තාලි ‘ (nendran and rasthali) වැනි ප්‍රභේද දිගු ආයු කාලය සහ අඩු ජල අන්තර්ගතය නිසා සාම්ප්‍රදායික හා සමකාලීන ඉන්දියානු කෑම වර්ග දෙකෙහිම භාවිතා වේ.

    කෙසෙල් ගස ඉන්දියාවේ සංස්කෘතික රෙදිපිළිවලට ගැඹුරින් වියන ලද (ණය: ණය: මැස්සුර් / ගෙටි රූප)

    කෙසෙල් ගස ඉන්දියාවේ සංස්කෘතිය සමග ගැඹුරින් බද්ධ වී ඇත

    ඉන්දියාවේ කෙසෙල් භාවිතා කරන සියලු ක්‍රම මා දන්නා බව මා සිතූ මොහොතේම, මට චෙන්නායි නගරයට ආසන්නයේ පිහිටි අනකපුතුර්හි පේෂකර්ම ශිල්පියෙකු වන සේකර් සී හමු විය. ඔහු කෙසෙල් අපද්‍රව්‍ය හා ස්වාභාවික කෙසෙල් තන්තු වලින් පරිසර හිතකාමී සාරි සාදයි.

    මෙසේ බලන විට වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මේ ශ්‍රේෂ්ඨ රටේ ජනතාව ඉතාම නිහතමානීව කෙසෙල් සමග විස්මිත සම්බන්ධයක් පවත්වන බව වටහා ගැනීම අපහසු නොවේ. එදා මෙන්ම අදත් කෙසෙල් ගස ඉන්දීය ජනතාවට පලතුරක්, ඖෂධයක්, දේවත්වය හා සංස්කෘතිය හා සම්බන්ධ පූජනීය ගසක් පමණක් නොව කර්මාන්ත සදහා අමුද්‍රව්‍යයක් ලෙස ද සුවිශාල සේවයක් ඉටුකරනු ලබයි.

    2020 නොවැම්බර් 18 වැනි දින බී.බී.සී. වාර්තාවක් ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • Covid-19 මලාපවහන පද්ධතිය තුළත් තිබෙන බව හෙළිවෙයි

    Covid-19 මලාපවහන පද්ධතිය තුළත් තිබෙන බව හෙළිවෙයි

    මලාපවහන පද්ධතිය තුළ ද කොවිඩ් -19 වෛරසය පැවතිය  හැකි බව වසංගත රෝග විද්‍යා අංශයේ ප්‍රධානී, විශේෂඥ වෛද්‍ය සුදත් සමරවීර මහතා පවසයි.

    සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන කාර්යංශයේ අද (18) පැවැති මාධ්‍ය හමුවකදී සුදත් සමරවීර මහතා මේ බව හෙළි කළේය.

    මේ සම්බන්ධයෙන් වැඩි දුරටත් කරුණු පැහැදිලි කළ සුදත් සමරවීර මහතා, “විශේෂයෙන් මලාපවහන පද්ධතිය තුළ මෙම වෛරසය තියෙනවා කියන එක මීට කලින් ඉඳන්ම වෛද්‍ය ප්‍රජාව දන්නවා. ඒ වගේම තමයි පුද්ගලයන් විසින් පිටකරන මෙම දේ යම්කිසි විදිහකින් ජල පද්ධතිවලට එකතුවීමේ හැකියාවක් තියෙනවා. ඒ තුළින් ඒ තැන්වල වෛරසය හඳුනාගැනීමේ හැකියාව තියෙනවා. මේ වෛරසය හැසිරීම පිළිබඳව තවමත් තියෙන්නේ අධ්‍යයන මට්ටමේ. ඉතින් අද මේ කියන කාරණා හෙට සමහරවිට වෙනස් වෙන්න පුළුවන් අලුත් සාධකත් එක්ක,”

  • ළමා ලෝකයේ සතුට ගැන සුපිරි සොයා ගැනීම් රැසක්

    ළමා ලෝකයේ සතුට ගැන සුපිරි සොයා ගැනීම් රැසක්

    අපගෙන් බහුතරයකට අපගේ ළමා කාලය අපගේ ජීවිතයේ ප්‍රීතිමත්ම කාල පරිච්ඡේදයකි. එම යුගයේදී අපට වගකීම් නොමැති අතර අපට කිරීමට අවශ්‍ය දේ කිරීමට දවසේ වැඩි කාලයක් තිබුණේය. 

    අප වැඩිහිටියන් වූ විට අපගේ ජීවිතවලට බොහෝ විට එවැනි නිදහසක් නොමැති බව අපට ඉක්මනින් වැටහෙන අතර අප බොහෝ දෙනෙක් ප්‍රාර්ථනා කරන්නේ ‘අපට නැවත දරුවන් වීමට හැකි නම් කොතරම් හොදද‘ කියාය.

     නමුත් සැබෑ ළමා සතුට යනු කුමක්ද? අපි මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සපයන්නෙමු.

    සහෝදර සහෝදරියන් සහ මිතුරන් සිටීම

    Children and Young Adults

    පවුලේ එකම දරුවාට වඩා තවත් සහෝදර සහෝදරියන් සිටින විට එම දරුවන් සාමාන්‍යයෙන් සතුටින් සිටින බව පර්යේෂණවලින් පෙනී යයි. මෙයට හේතුව ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන් රැකියාවෙහි කාර්යබහුල වන විට හෝ ගෙදර දොරේ වැඩ කරන විට ඔවුන් සමඟ සම්බන්ධ වීමට සමීප කෙනෙකු සිටීමයි.

    තවද, වැඩිහිටියෙකුට වඩා තම සහෝදරයා හෝ සහෝදරිය සමඟ දරුවෙකුට වඩා හොඳින් සම්බන්ධ විය හැකිය. සියලුම සහෝදර සහෝදරියන්ට ඔවුන්ගේම ආරවුල් තිබේ. නමුත් එය ස්වාභාවික තත්ත්වයකි. සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන් වයස්ගත වන විට ඔවුන් සතුව ඇති කුඩා එකඟ නොවීම් ගණන විශාල ලෙස අඩු වේ. එපමණක් නොව, දරුවන්ට හොඳ සමාජ ජීවිතයක් ගත කිරීමට සහෝදර – සහෝදරියන්ගේ ඇසුර ඉතා වැදගත් ය.

    ඔවුන්ගේ වයස් කාණ්ඩයේ සිටින අසල්වැසි ළමයින් සමඟ පිටත සෙල්ලම් කිරීමට ඔවුන්ට ඉඩ දීම හොඳය. ඊට අමතරව, ඔබට ඔවුන්ව වෙනත් ළමුන් හමුවීමට හා අන්තර් ක්‍රියා කිරීමට හැකි ක්‍රීඩා හා යෞවන සමාජ වෙත රැගෙන යා හැකිය.

    ළමයින්ට ඔවුන්ගේ වයස හා සම්බන්ධ නොවන වෙනත් පුද්ගලයින් සමඟ අන්තර් ක්‍රියා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මන්ද එය ඔවුන්ගේ සමාජ කුසලතා ගොඩනඟා ගැනීමට උපකාරී වන අතර ඔවුන්ට ජීවිත කාලය පුරාම මිතුරන් ඇති කර ගැනීමේ හැකියාව ද විවෘත කරයි.

         යම් දෙයකට දක්ෂ වීම

    ළමයින් ද යම් දෙයකට දක්ෂ වූ විට ඉතා සතුටට පත්වේ. මෙය ටෙනිස් වැනි ක්‍රීඩාවකට දක්ෂ වීම, මූලික කෑම පිසීමට හැකි වීම සහ පාසැලේ විශිෂ්ටත්වය වැනි විවිධ දේ විය හැකිය.

    මෙම අංගයෙන් වැඩි හරියක් දෙමව්පියන්ගෙන් හෝ භාරකරුගෙන් උරුම වන හෙයින් ළමයින් එවැනි කුසලතා තමන් විසින්ම වර්ධනය කර නොගනී. එනිසා දෙමව්පියන් විසින් ඔවුන්ට ඒවා ඉගැන්විය යුතුය. නැතහොත් තම දරුවන්ට ඉගැන්වීම සඳහා වෙනත් පුද්ගලයින්ට භාරදිය යුතුය. (ක්‍රීඩා, සංගීතය වැනි)

    යම් දෙයකට දක්ෂ වූ විට ළමයින් සතුටට පත්වීමට හේතුව අන් අය ඉදිරියේ පෙන්විය හැකි වීම නොව, යම් දෙයක් වටා ආශාවක් ගොඩනඟා ගැනීමට එය ඔවුන්ට උපකාර වන බැවිනි. ඔවුන් මෙම ආශාව වඩාත් හොඳින් භුක්ති විඳීමට හැකි වනු ඇත. මන්ද ඔවුන් එය හොඳ වනු ඇත. එබැවින් ඔවුන්ට එය කිරීමට පහසු වනු ඇත.

    සෞඛ්‍ය සම්පන්න වීම

    යහපත් සෞඛ්‍ය සම්පන්නව සිටීම ළමා කාලය තුළ සැබෑ සතුටක් ලබා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, ඔබේ දරුවා ජානමය රෝගයකින් පීඩා විඳින්නේ නැතත්, ඔවුන් තවමත් සෞඛ්‍ය සම්පන්න නොවන ජීවන රටාවක් වර්ධනය කිරීමේ අවදානමට ලක්ව ඇත.

    නිදසුනක් වශයෙන්, ඔවුන් අධික ලෙස සීනි පරිභෝජනය කරන්නේ නම් ඔවුන් තරබාරු වීමට හෝ දියවැඩියාව වැළඳීමට ඉඩ ඇත. එක්සත් ජනපදයේ ඇස්තමේන්තු කර ඇති පරිදි ළමුන් හා නව යොවුන් වියේ දරුවන්ගෙන් 18.5% ක් තරබාරු අය වෙති.

    තරබාරුකම හේතුවෙන් අධික රුධිර පීඩනය හා සන්ධි වේදනාව වැනි සෞඛ්‍ය අතුරු ආබාධ ඇති වන අතර එය ළමයින්ට සහ නව යොවුන් දරුවන්ට වඩා විශාල බලපෑමක් ඇති කරයි. මෙය ඔවුන් වැඩෙන හා වැඩෙන ජීවිතයේ කාල පරිච්ඡේදයයි. තවද, දරුවෙකු තරබාරු නම් ඔවුන්ගේ ශරීර බර පිළිබඳව ස්වයං විඥානයක් ඇති කර අනාරක්ෂිත බවට පත්වන අතර එමඟින් ඔවුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය තවදුරටත් අයහපත් ඇත.

         කුඩා දේවල් භුක්ති විඳීම

    සැබෑ ළමා සතුට යනු කුමක්ද යන ප්‍රශ්නයේ ප්‍රධාන අංගයක් වන්නේ ජීවිතයේ කුඩා දේවල්ය. වැඩිහිටියන්ට වඩා දරුවන් ජීවිතයේ කුඩා දේ භුක්ති විඳිති. මසකට වරක් සිනමා ශාලාවලට යාම, හෝ ඔවුන්ගේ ප්‍රියතම ක්ෂණික ආහාර හෝ අවන්හල වෙත යාම මෙන්ම ළමා උද්‍යානයේ හෝ ක්‍රීඩාපිටියේ නිදහසේ ගත කිරීම වැනි සරල දේවල් ඒ අතර වේ.

    එය තරමක් සරල වන අතර එය නිවැරදිව පැවසීමට විශාල මුදලක් හෝ කිසිදු මුදලක් වැය කිරීමට අවශ්‍ය නැත. ‘යමක් කොතරම් මිල අධිකද‘ යන්න දරුවන් ගණන් ගන්නේ නැත, ඔවුන් තම ආදරණීයයන් සමඟ කාලය ගත කිරීම හා විනෝද වීම සතුටට කරුණකි.

    ඔවුන්ට විනෝද වීම ද පහසු බව ජීවිතයේ සත්‍යයකි. නිදසුනක් වශයෙන්, ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන් සමඟ පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ යෙදීමෙන් නොව පන්දුවකට පයින් ගැසීමෙන් පවා ඔවුන්ට විනෝදයක් ලැබෙනු ඇත. ක්‍රියාකාරකම කෙතරම් සරල වුවත්, දරුවා තම ජීවිත කාලය පුරාම ආදරයෙන් රැකබලා ගන්නා විස්මිත මතකයන් නිර්මාණය කරයි.

         දරුවන්ට අවදානම් ගැනීමට ඉඩ දීම

    ළමයින් ඉගෙනීමෙන් ඉගෙන ගනී. – Children learn from doing. එබැවින් ඔබේ දරුවන් කෙරෙහි අධික ආරක්ෂාවක් නොතිබීම ඉතා වැදගත් වේ. ඔබ ඔවුන්ට උදව්වක් කරනවා යැයි ඔබ සිතුවත් එය එසේ නොවේ. ඔබ ඇත්ත වශයෙන්ම ඔවුන්ගේ සංවර්ධනය මන්දගාමී කිරීම නිසා නරක තීරණ ගැනීමට ඔවුන් වඩාත් කැමති වනු ඇත.

    එමනිසා, ඔබේ දරුවන්ට වැරදි කිරීමට ඉඩ දීම හොඳය, නිදසුනක් වශයෙන්, අධීක්ෂණයකින් තොරව ඔබේ දරුවන්ට පිටත සෙල්ලම් කිරීමට ඉඩ දෙන්න. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔවුන් වේගයෙන් බයිසිකලය පැදීම වැනි නොමේරූ දේවල් කිරීමෙන් දම් පාට තැලීම් කිහිපයක් ඇති වේ. නමුත් අවසානයේදී ඔවුන් ඔවුන්ගේ වැරදි වලින් ඉගෙන ගනු ඇති අතර ඊළඟ වතාවේදී එය අනිවාර්යයෙන්ම නොකරනු ඇත.

    යමෙකුගේ ළමා කාලය තුළ සිදුවී ඇති යහපත් දේ පමණක් නොව අමිහිරි දේද ඔවුන් තුළ නොමැකෙන මතකයන් ඇති කරයි. සෑම වැඩිහිටියෙකුටම ඔවුන් අද දක්වා සිනාසෙන තමන් විසින් කළ නරක දෙයක් ගැන විහිළු කතාවක් තිබේ.

         ජයග්‍රහණ සදහා ප්‍රසංශා කරන්න

    දෙමව්පියන්, භාරකරුවන් සහ වැඩිහිටි පවුලේ සාමාජිකයින් දරුවන්ගේ ජයග්‍රහණ සහ ඔවුන් කර ඇති ධනාත්මක දේ ගැන ප්‍රශංසා කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.

    ඔවුන් කළ දේ හොඳ දෙයක් බව දරුවාට පෙන්වීම හැරුණු විට එය දරුවන් සතුටට පත් කරන අතර ඔවුන් ගෞරවයට පාත්‍ර වන බවත් දැනගනී. ළමයින් ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන්ගෙන් හෝ වෙනත් අයගෙන් ‘ආදර්ශවත් චරිතයක් ලෙස අගය කිරීමක්‘ බලාපොරොත්තු වේ.

    විශාල මුදලක් වැය කිරීමට අවශ්‍ය නොවන හොඳ සම්මානයක් ඔබ සොයා ගත යුතුය. නමුත් එය දරුවාට සැබවින්ම අවශ්‍ය දෙයක් විය යුතුය. නිදසුනක් වශයෙන්, එය ඔවුන්ගේ ප්‍රියතම කේක් සාප්පුවෙන් මිලදී ගත් කේක් එකක් විය හැකිය. එය දරුවා මත රඳා පවතී.

    මෙය ඉතා හොඳ ක්‍රියාකාරකමක් වන අතර එය ඔබේ දරුවාට සතුට ගෙන එනු ඇත. නමුත් එමඟින් ඔවුන් වඩාත් වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමටත් වඩා හොඳින් හැසිරීමටත් හැකි වනු ඇත.

         ඔවුන්ට ආදරය කරන මිනිසුන්

    ඉතින් සැබෑ ළමා සතුට යනු කුමක්ද? එය ඇත්තෙන්ම ඉතා සරල ය, දරුවෙකුට අවශ්‍ය සෑම සෙල්ලම් බඩුවක්ම ලැබුණත්, ඔවුන්ට ඕනෑම තැනක සංචාරය කළ හැකි වුවත් ඇතැම් විට එය දරුවෙකුට සැබෑ සතුටක් ගෙන නොදෙනු ඇත. අවසානයේ ඔවුන් කෙටි කාලීනව පමණක් සතුටු වනු ඇත. කෙසේ වෙතත් ළමයින් සැබවින්ම සොයන දෙය ‘යමෙකුට ආදරය කිරීම‘ ය.

    දෙමව්පියන් වශයෙන් ඔබට ඔබේ දරුවන්ට ආහාර පිසීම, ඔවුන්ට හොඳ ජීවන තත්ත්වයක් ඇති බවට වග බලා ගැනීම වැනි බොහෝ ආකාරවලින් ආදරය පෙන්විය හැකිය. නිදසුනක් වශයෙන් ඔවුන් ජීවත්ව සිටින නිවස පිරිසිදුව තබා ගැනීම සහ ඔවුන්ට ආරක්ෂිත හා සාමකාමී වාතාවරණයක් යටතේ තබා ගැනීම දැක්විය හැකිය.

     මෙය ඉතා පහසු බව පෙනේ, නමුත් සියලු දෙමව්පියන් එකඟ වන පරිදි ‘එය පැවසීම වඩා පහසුය‘ කෙසේ වෙතත් වැදගත් වන්නේ ඔබ ඔබේ උපරිමය උත්සාහ කිරීමයි!

    සැකසුම – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • ආතතියට පත් නොවී සතුටින් නිවසේ සිට සතුටින් රාජකාරී කරමුද ?

    ආතතියට පත් නොවී සතුටින් නිවසේ සිට සතුටින් රාජකාරී කරමුද ?

    කොවිඩ් වසංගතය සමග රටවල් අගුළු දැමූ විට හෝ ඇදිරි නීතිය පැනවූ විට ලැබුණ අලුත්ම නියෝගයක් වුණේ ‘නිවසේ සිට රාජකාරී කරන්න‘. මේක කාටත් අලුත් අත්දැකීමක් වගේම අභියෝගයක් වුණා. ඉතිං මොකද වුණේ නිවස කාර්යාලය බවට පත් වුණා. සමහරු මුළුතැන්ගෙයි මේසවල වාඩිවී හෝ සෝෆා මත ලැප්ටොප් පරිගණකයක් සමඟ රාජකාරී ආරම්භ කළා.

    කොවිඩ් වෛරසයට එරෙහිව එන්නතක් ඉක්මනින් පැමිණියත්, බොහෝ අය කිසි විටෙකත් පූර්ණ කාලීනව කාර්යාලයට නොයනු ඇති බවයි විශේෂඥයින්ගේ අදහස වන්නේ.

    මේ අතර කොරෝනා වසංගත මිනිසුන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යට බරපතළ බලපෑමක් කරලා තිබෙන බව මානසික රෝග විශේෂඥයින් කියනවා. උදාහරණයක් විදිහට කොරෝනා වසංගතය එක්සත් රාජධානියේ මානසික සෞඛ්‍යයට බලපා ඇති ආකාරය පිළිබඳ මුල් සංඥා යහපත් නොවන බව කියනවා.

    එක්සත් රාජධානියේ ජනතාව අතර මානසික අවපීඩනය ඉහළ ගොස් ඇති අතර අතර බ්‍රිතාන්‍ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ රාජකීය ආයතනය – Royal Institute of British Architects  විසින් මෑතකදී කරන ලද සමීක්ෂණයකදී හෙළි වී තිබෙන්නේ ‘නිවසේ සිට රාජකාරී කටයුතු කිරීමට සිදුවීම මගින් ඔවුන් වඩාත් ආතතියට පත්ව ඇති බවයි.

    අප කොතරම් මානසික ආතතියට පත් වුණත් රජය, සේවා යෝජකයා අපට නිවසේ සිට රාජකාරී කරන ලෙස නියෝග කරන විට කුමක් කරන්න ද ? මේක බොහෝ දෙනෙක් මුහුණ දෙන ගැටලුවක්.

    ඇත්තටම සතුටින් නිවසේ සිට රාජකාරී කිරීමට අප කුමක් කළ යුතු ද ? මේ ඊට අවශ්‍ය විශේෂඥ උපදෙස්.

    ආලෝකයට ඉඩ දෙන්න

    ආලෝකයට ඉඩ හැරීමේ නිදර්ශනය

    “පෞරුෂත්වය අනුව මිනිසුන් බොහෝ වෙනස් වේ – People vary quite a lot in terms of personality type” යැයි උපදේශක මනෝචිකිත්සක වෛද්‍ය ටී.බී.එස්. බාලමුරලි පවසයි. “නමුත් මඟ පෙන්වන ආකාරය ඉතා පැහැදිලිය. හිරු එළිය (නැවුම් වාතය හා සොබාදහමට ප්‍රවේශ වීම) ඔබේ මානසික සෞඛ්‍යයට මූලික වශයෙන් යහපත් ය.”

    සූර්යාලෝකය සෙරොටොනින් හෝමෝනය (hormone serotonin) මුදා හැරීමට මොළය උනන්දු කරවයි. එය මිනිසුන්ට සන්සුන්ව හා අවධානයෙන් සිටීමට උපකාර කරයි, ඔවුන්ගේ මනෝභාවය වැඩි කරයි සහ කාංසාව අඩු කරයි.

    ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී බෙන් චැනන් පවසන්නේ “දිවා ආලෝකයේ ප්‍රතිලාභ අති විශාල” බවයි.

    “හිරු එළිය ආරම්භක කොටස වන්නේ එය අවකාශයක් ගැන අපට හැඟෙන ආකාරයට හා නින්ද නියාමනය කිරීමට විශාල බලපෑමක් ඇති කරන බැවිනි. කොවිඩ් සමඟ ගනුදෙනු කිරීම සෑම කෙනෙකුටම වෙහෙසකර වී ඇත. එබැවින් එය දැන් වැදගත් වේ.”

    බෙන් පවසන්නේ “මිනිසුන් සිතනවාට වඩා බොහෝ විට ආලෝකය පාලනය කළ හැකි” බවයි.

    ඔහු මෙසේ කියයි, ‘‘ඔබට හැකි නම්, ඔබේ මේසය ජනේලයක් අසල තබන්න. ඇතුළත සහ පිටත තිර රෙදි සම්පූර්ණයෙන්ම ඇදගෙන කවුළු පිරිසිදු කළ හැකි බවට වග බලා ගන්න. ජනේල මත ඇති අපිරිසිදුකම නිසා ඒවා හරහා ගමන් කරන හිරු එළිය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු විය හැකිය‘‘

    ‘‘එසේම, කාමරය වටා ආලෝකය විහිදුවාලීමට දර්පණ භාවිතා කරන්න, ආලෝකය පරාවර්තනය කිරීම සඳහා කාමරයට සුදු හෝ සැහැල්ලු වර්ණයක තීන්ත ආලේප කරන්න. ඔබට හැකි නම් උඩු මහලේ කාමරයක් තෝරන්න. ඉහළ සිවිලිමක් සහිත කාමර මෙන් ඒවා සැම විටම පාහේ වැඩි හිරු එළියක් අල්ලා ගනී.

    ශබ්දය වසා දමන්න

    ශබ්දය වසා දැමීමේ නිදර්ශනය

    නොටින්හැම් විශ්ව විද්‍යාලයේ විශේෂඥ වෛද්‍ය රෙබෙකා ඩිවි පවසන්නේ ඔබේ මොළයේ විවිධ කොටස් නිරන්තරයෙන් විවිධ ශබ්ද සහ ශබ්දවල වෙනස්කම් හඳුනා ගැනීමට උත්සාහ කරන බවයි. “එය වැඩ කිරීමට උත්සාහ කිරීමෙන් විශාල අවධානයක් යොමු කළ හැකිය,” ඇය පවසයි.

    “තියුණු ශබ්ද යනු පහත් මට්ටමේ බබල් එකකට වඩා ගැටලුවකි.” ඔබේ මොළයේ සමහර කොටස් වෙනස්කම් සඳහා පරිලෝකනය කරන විට: “ඔබ අවධානය වෙනතකට යොමු විය හැක්කේ ශබ්දය නතර වූ විට පමණි.”

    නිව්කාසල් විශ්ව විද්‍යාලයේ සෙසු ස්නායු විද්‍යාඥ මහාචාර්ය ඇඩ්‍රියන් රීස් මෙසේ පැහැදිලි කරයි: “ශබ්දය ඔබේ මතකයට හා අවධානයට බලපෑම් කරයි.”

    ආතති සහගත ශබ්දයක් (stressful sound) මගින් ආමිග්ඩලා (amygdala) නම් මොළයේ ප්‍රදේශය වෙත ආපදා සංඥා යැවීමට පොළඹවයි. මොළයේ තවත් ප්‍රදේශයක් වන හයිපොතලමස් hypothalamus විසින් ඒවා තෝරා ගනු ලැබේ. එමඟින් අධිවෘක්ක ග්‍රන්ථි මගින් ඇඩ්‍රිනලින් (adrenaline) රුධිරයට පොම්ප කිරීමට පෙළඹේ. ඔබේ රුධිර පීඩනය ඉහළ යයි.

    මහාචාර්ය රීස් පවසන්නේ “ශබ්දය ඔබට අර්ථවත් වන්නේ කුමක් ද යන්න ගැන ය. නිදසුනක් වශයෙන්, ඔබේම දරුවා අඩන විට එකම පරිමාවේ රථවාහන ශබ්දයට වඩා නොසලකා හැරීම දුෂ්කර වනු ඇත.

    සමහරුන්ට Earplugs විසඳුමක් විය හැකි නමුත් ඔබට තවදුරටත් ඉදිරියට යාමට අවශ්‍ය නම්, මෘදු ගෘහ භාණ්ඩ, ඝන බුමුතුරුණු සහ ශබ්දය උරා ගැනීමට වඩා බර තිර රෙදි වෙත යොමුවිය හැකිය. ඒවා ඔබට නිස්කලංක පරිසරයක් හිමිකර දෙයි.

    කැළඹිලිවලින් දුරස් වන්න

    පරිහානිය පිළිබඳ නිදර්ශනය

    ආතති හෝමෝනයක් වන ‘කෝටිසෝල්‘ (cortisol) මට්ටම ඉහළ නැංවීමට කැළඹිලි වලට හැකි බව අධ්‍යයනවලින් සොයාගෙන ඇත. එයට හේතුව වියවුල්සහගත මොළයට පරස්පර විරෝධී උත්තේජක ලබා දෙන නිසා උදව් කළ නොහැකි සංඥා පෙරීමට වඩා වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමයි.

    කෝටිසෝල් සාමාන්‍ය මට්ටම්දී පරිපූර්ණ සෞඛ්‍ය සම්පන්න වන නමුත් කාලානුරූපව ඉහළ මට්ටමේ කෝටිසෝල් කාංසාව, මානසික අවපීඩනය, හිසරදය සහ නින්දට බාධා කිරීම සමඟ සම්බන්ධ වේ.

    “ඔබේ අවශ්‍යතාවය ගැන ඔබ සිතා බැලිය යුතුයි”, ආචාර්ය රැට්ක්ලිෆ් පවසයි. විවේකීව සිටින නිවසක යම් තරමක කැළඹීමක් ඇතිවීම ගැටළුවක් නොවිය හැකිය, එය දැන් සේවා ස්ථානයක් නම්, “ඔබ වෙනත් අවශ්‍යතා තත්වයක සිටී, ඔබ අවධානය වෙනතකට යොමු කළ යුතුය”.

    ඒ නිසා නිසි පැහැදිලි කිරීමක් කරන්න, සංවිධානාත්මක වන්න.

    ක්‍රියාශීලී වන්න

    ව්යායාම පිළිබඳ නිදර්ශනය

    ඔබ රැකියාවට නොයන්නේ නම්, ඔබ බස් නැවතුම්පොළට හෝ දුම්රිය ස්ථානයට නොයනු ඇත, නැතහොත් රැස්වීම් සඳහා දිගු කොරිඩෝව හරහා ඉහළට හා පහළට නොයනු ඇත.

    ඔබගේ ක්‍රමික ගමන දැන් නිදන කාමරයේ සිට විසිත්ත කාමරයට හෝ මුළුතැන්ගෙයි මේසයට නම්, මානසික මෙන්ම ශාරීරික යෝග්‍යතාව පවත්වා ගැනීමට උපකාර වන ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් ඔබට මග හැරෙනු ඇත.

    ව්‍යායාම යනු ස්වාභාවික කාංසාවට එරෙහි ප්‍රතිකාරයක් පමණක් නොව, මානසික ආතතිය දුරු කිරීම, ශාරීරික හා මානසික ශක්තිය ඉහළ නැංවීම සහ එන්ඩොර්ෆින් මුදා හැරීම තුළින් යහපැවැත්ම වැඩි දියුණු කිරීමට හේතු වන්නක් බව බහුවිධ අධ්‍යයනවලින් සොයාගෙන ඇත.

    “ව්‍යායාම නොමැතිකම සැබෑ බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය” යැයි වෛද්‍ය රැට්ක්ලිෆ් පවසයි. “මිනිසුන් ව්‍යායාම අතපසු කරන්නේ නම්, ඔවුන්ගේ දිනය ව්‍යුහගත වී ඇති ආකාරය ගැන සිතා බැලිය යුතුය‘‘

    බ්‍රිතාන්‍ය මනෝවිද්‍යාත්මක සංගමයේ සාමාජික මහාචාර්ය ගේල් කිංමන් පවසන්නේ “නිසි ව්‍යායාම නොලැබීම මේ වසංගත සමයේ පොදු ගැටලුවක්. ව්‍යායාම නොමැති විට මානසික ආතතිය පමණක් නොවන තවත් ගැටලු රැසක් ඇති වෙනවා. මේ තත්ත්වය නිවසේ සිට රාජකාරී කරන සමයේදී වළක්වා ගත හැකියි. ඒ සදහා කාලය කළමනාකරණය කරගත යුතුයි‘

    ස්වභාවික පරිසරය හා එක්වන්න

    පැලෑටි භාවිතා කිරීමේ නිදර්ශනය

    ස්වාභාවික ලෝකය සමඟ සම්බන්ධ වීමේ මානසික ප්‍රතිලාභ රැසකි. එමගින් රුධිර පීඩනය, කාංසාව, ආතතිය පාලනය වන අතර ඔබගේ අවධානය, මතකය සහ නින්ද වැඩි දියුණු කරයි. ඔබේ නිවසේ වැඩ අවකාශයට ශාක හා වෙනත් ස්වාභාවික වස්තූන් සහ රූප එක් කිරීම මගින් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය.

    ආචාර්ය රැට්ක්ලිෆ් “අවධානය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය” පිළිබඳ න්‍යාය පැහැදිලි කරයි.

    “ස්වාභාවික වස්තූන් දෙස බැලීමෙන් ඔබේ මොළයට විවේකයක් ලබා දිය හැකිය. අපි සොබාදහම විනෝදාස්වාදය හා විවේකය සමඟ සම්බන්ධ කර ගනිමු. එමඟින් අපගේ මනෝභාවය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාරී වේ.”

    සමාජ සම්බන්ධතා පැවැත්වීම කළ හැකි වන්නේ online පමණක් නොවේ

    සමාජ සම්බන්ධතා පිළිබඳ නිදර්ශනය

    වෛද්‍ය බාලමුරලි පවසන්නේ නිවසේ වැඩ කිරීම ගැන නොසතුටට පත්වන අය කාර්යාලයට යාමෙන් ඔවුන් අතපසු කර ඇති දේ ගැන දැඩි ලෙස සිතා බැලිය යුතු අතර ඔවුන්ට අහිමි වූ ඕනෑම දෙයකට වන්දි ගෙවීමට උත්සාහ කළ යුතු බවයි.

    ලැයිස්තුවේ ඉහළින්ම, බොහෝ පුද්ගලයින් සඳහා, සමාජ සම්බන්ධතා වේ. අප බලාපොරොත්තු වනවාට වඩා අපගෙන් බහුතරයක් (සමහර විට 80 හෝ 90% ක්) අපගේ සමාජ සම්බන්ධතාවයෙන් වැඩ කිරීමෙන් වලක්වනු ඇතැයි ඔහු පවසයි.

    එය කාර්යාලයේ සගයන් සමඟ හෝ දිවා ආහාර පෝලිමේ, සෝපානයේ හෝ පඩි පෙළේ වේවා, එය විශාල පිරිසකට වැදගත් වේ.

    “අගුලු දැමීම පැමිණි විට – ඒ සියල්ල හදිසියේම අතුරුදහන් විය,” ආචාර්ය බාලමුරලි පවසයි. 

    “එය ඔබ කෙබඳු පෞරුෂයක්ද යන්න මත රඳා පවතී, නමුත් බොහෝ අය වෙනත් ආකාරවලින් වඩාත් සැබෑ සමාජ සම්බන්ධතා ලබා ගත යුතුය. එබැවින් දිවා ආහාර වේලෙහි සහ සවස් වරුවේ පිටතට යන්න’ මිතුරන්, පවුලේ අය සහ අසල්වාසීන් සමඟ සම්බන්ධ වන්න‘‘

    අන් අය හමුවීම පැහැදිලිවම අගුලු දැමීමේදී වඩා දුෂ්කර ය, නමුත් ඔහු යෝජනා කරන්නේ ව්‍යායාම කිරීමට හෝ ඇවිදීමට යාම මගින් වෙනත් පුද්ගලයෙකු හමුවීමට හැකි බවය.

    “මිනිසුන් සමාජ සත්ත්වයින්” යැයි ඔහු තවදුරටත් පවසයි.

    ‘ඔවුන් කුමන තත්ත්වයක් යටතේදී හෝ හුදකලාව සිටීමට නොහැකියි. ඒ නිසා වඩාත් ආරක්ෂාකාරී සහ ඵලදායී ක්‍රම මගින් සමාජ සම්බන්ධතා අඛණ්ඩවත් සජීවී ආකාරයෙනුත් පවත්වා ගෙන යා හැකියි‘

    ප්‍රිනා ෂාගේ නිදර්ශන විසින් බී.බී.සී වෙබ් අඩවියට සම්පාදිත ලිපියකි – සකස් කළේ – තීක්ෂණ වෙළෙන්එගොඩ

  • ‘ලෝකයේ සුපිරිම’ Boy Bands මෙන්න !

    ‘ලෝකයේ සුපිරිම’ Boy Bands මෙන්න !

    ඔබ කුමන ආකාරයේ සංගීතයකට සවන් දුන්නත්, පිරිමි සංගීත කණ්ඩායම්වල (Boy Bands)  වැදගත්කම ඔබට ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකිය. ඔවුන් විශාල ප්‍රේක්ෂක රැලි නිර්මාණය කරන අතර ඔවුන්ට ලොව පුරා මිලියන ගණනක් රසිකයන් සිටී. පරම්පරා ගණනාවක් හැඩගැස්වීමේ බලය ඔවුන්ට ඇති අතර විලාසිතා ලෝකයේ සුපිරි තරු බවට පත් වන්නේ නිසැකවම ඔවුන්ය. එනිසා ඔවුන් ගැන වැඩි වැඩියෙන් දැන ගැනීම කිසිසේත් පාඩුවක් නොවේ.

    ඒත් ලෝකය පුරා පිරිමි සංගීත කණ්ඩායම් ලක්ෂ ගණනක් ඇත. ඒ නිසා ඔවුන්ගෙන් ‘සුපිරිම කණ්ඩායම් තෝරා ගැනීම‘ සැබවින්ම අභියෝගාත්මකය. අසීරුය. එහෙත් එය කළ නොහැක්කක් ද නොවේ. ලෝකයේ සුපිරිම පිරිමි සංගීත කණ්ඩායම් 08 ගැනයි.

    BTS 

    ඔවුන්ගේ සාර්ථකත්වය ගැන කිසිවෙකුට අනාවැකි කිව නොහැක. අපි ඇමරිකානු සහ බ්‍රිතාන්‍ය පිරිමි සංගීත කණ්ඩායම් වලට පුරුදු වී සිටිමු. නමුත් බීටීඑස් කොරියාවෙන් පැමිණ ලෝකය අත්පත් කර ගත්තේය. ඔවුන් ලොව පුරා විශාලතම ක්‍රීඩාංගණ එකම හිස් ගොඩක් බවට පත්කරති. භාෂා බාධකය? කවදාවත් එය ප්‍රශ්නයක් වී නැත. ඔවුන්ගේ සරල පෙනුම, නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන ප්‍රතිරූපය, ඔවුන්ගේ දෝෂ රහිත ගායනය, ඔවුන්ගේ සිත් සසල කරන නර්තන විද්‍යාව – මේ සියල්ලම එකට වැඩ කරයි. 

    BTS |  හොඳම පිරිමි ළමුන් 8 දෙනා |  සෙස්ට්‍රඩාර්

    One Direction

    X-factor වෙතින් එළියට ආ එක් හොඳ දෙයක් තිබේ නම් – එය මෙම සංගීත කණ්ඩායම නිර්මාණය කිරීමකි. ඔවුන් නව යොවුන් වියේ පසු වන පිරිමි ළමයින් පස්දෙනෙකු ලෙස ආරම්භ වූ අතර, ඔවුන්ගේ හඩ අමතක නොවන පෞරුෂයකින් යුක්ත විය. ඔවුන්ගේ ඒකාබද්ධ චමත්කාරය ලෝකය අතට ගත් අතර ඔවුන්ගේ රසිකයන්ගේ හදවත් දිනා ගත්තේය. One Direction යනු නූතන යුගයේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය පිරිමි සංගීත කණ්ඩායම වන අතර, (ඔවුන් බිඳී ගිය දිනය දක්වා)  මේ වන විට ඔවුහු ස්වාධීනව සංගීත කටයුතුවල නිරත වෙති. අප කවුරුත් දන්නා පරිදි හැරී ස්ටයිල්ස් Harry Styles තවමත් පොකුරේ හොඳම වාදකයාය. 

    එක් දිශාවක් |  හොඳම පිරිමි ළමුන් 8 දෙනා |  සෙස්ට්‍රඩාර්

    NSYNC

    මේ අය 90 දශකය සංගීතයට ඉතා විනෝදජනක කාලයක් බවට පත් කළහ. හොලිවුඩ් වෝක් ඔෆ් ෆේම් (Hollywood Walk Of Fame) හි ඔවුන්ට තරුවක් ලැබීම පුදුමයක් නොවේ, ඔවුන් 90 දශකයේ හැඩය ගත්හ. ජස්ටින් ටිම්බර්ක් සහ ඔහුගේ ඒකල වෘත්තිය මැණික් අප සතුව තිබීම ගැන එන්එස්වයිඑන්සී වෙත ස්තූතිය පළ කළ යුතුය. ඔහු පිරිමි ළමයින්ගේ සංගීත කණ්ඩායමේ සිට බොහෝ දුර පැමිණ ඇත.

    NSYNC |  හොඳම පිරිමි ළමුන් 8 දෙනා |  සෙස්ට්‍රඩාර්

    Take That

    එහි අපි ගණන් කිරීමට වඩා වැඩි ගීත ගණනක් ප්‍රස්ථාරවල ඇත. ඔවුන්ගේ ගීත ස්වර්ගය මෙන් ආකර්ශනීය විය, ඔවුන්ගේ රංගනයන් ඇදහිය නොහැකි තරම් විනෝදජනක විය, ආශ්චර්යමත් ලෙස ඒවා තවමත් අවට ඇත. රොබී විලියම්ස් (Robbie Williams) වෘත්තිය ආරම්භ කළ කණ්ඩායම එයයි. අප තවමත් සිතන්නේ ඔහු බ්‍රිතාන්‍යයේ පොප් රජු (British King of Pop) ලෙසයි. 

    ඒක ගන්න |  හොඳම පිරිමි ළමුන් 8 දෙනා |  සෙස්ට්‍රඩාර්

    Backstreet Boys

    ඔවුන් 90 දශකයේ චමත්කාරය වූ අතර ඔවුන් අදටත් එය එසේමය. නමුත් Backstreet Boys පුරාවෘත්තයක් බව ඔබට ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකිය. “Everybody” හෝ “I Want It That Way” වැනි බැක්ස්ට්රීට් පිරිමි ළමයින් නොමැතිව 90 දශකයේ තේමාත්මක රාත්‍රියක් ඔබට සිතාගත හැකිද?  ඔවුන් තවමත් ක්‍රියාශීලීව සංගීත ක්ෂේත්‍ර යේ කටයුතු කරමින් සිටින අතර ඔබට ඔවුන් දැකීමට අවශ්‍ය නම් ඔබ ලාස් වේගාස් යා යුතුය.

    බැක්ස්ට්රීට් පිරිමි ළමයින් |  හොඳම පිරිමි ළමුන් 8 දෙනා |  සෙස්ට්‍රඩාර්

    Westlife

    Westlife 2000 දශකයේ විශාලතම පිරිමි සංගීත කණ්ඩායම විය. ඔවුන්ගේ සංගීත ඇල්බම් මිලියන 50 කට වඩා අලෙවි කර ඇති අතර ඔවුන්ට ප්‍රස්ථාරවල අංක 14 ක් ඇත. ඒවා අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම පිරිමි ළමයින්ගේ රන් සම්මතයයි.

    බටහිර ජීවිතය |  හොඳම පිරිමි ළමුන් 8 දෙනා |  සෙස්ට්‍රඩාර්

    The Jackson 5

    The Jackson 5 නොමැතිව අපට මයිකල් ජැක්සන් කෙනෙක් සිටීද? අපි එය සැක නොකරමු. ළමයින් පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලකට මෙතරම් දක්ෂ හා 60 සහ 70 දශකවල එතරම් ප්‍රසිද්ධ විය හැකි යැයි කවුරුන් සිතුවාද? 

    ජැක්සන් 5 |  හොඳම පිරිමි ළමුන් 8 දෙනා |  සෙස්ට්‍රඩාර්

    The Monkees

    The Monkees බොහෝ විට original boy band ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ඒවා නිෂ්පාදකයින් විසින් නිර්මාණය කරන ලද පළමු සංගීත කණ්ඩායම වන බැවිනි. ඔවුන් ද මොන්කීස් නම් ප්‍රසංගයේ රඟපෑමට තෝරාගත් නළුවන් / සංගීතඥයන් පමණි. ඔවුන් තමන්ගේම ගීත ලිව්වේ නැත. එහෙත් ඔවුන් 60 දශකයේ සංගීත ඇල්බම් මිලියන දස දහස් ගණනක් විකුණමින් ලොව පුරා ජනප්‍රිය විය. ඔවුන්ගේ ජනප්‍රියතම ගීතය “I’m a Believer” සහ තවත් බොහෝ ගීත අදටත් ජනප්‍රියයි. 

    මොන්කීස් |  හොඳම පිරිමි ළමුන් 8 දෙනා |  සෙස්ට්‍රඩාර්

    zestradar ඇසුරිණි – සකස් කළේ – තුෂාධවි

  • ගෝඨා සහල් අර්බුදයේදී හත්පොලේ ගාගත්ත හැටි හෙළිවෙයි !

    ගෝඨා සහල් අර්බුදයේදී හත්පොලේ ගාගත්ත හැටි හෙළිවෙයි !

    ඩබ්. ඩි. කේ. මුදිත් පෙරේරා – ආරම්භක සභාපති – ශක්ති සහල් ව්‍යාපෘතිය -2019 – ශ්‍රී ලංකා සහල් නිශ්පාදකයින්ගේ සමුපකාර සංගමය

    ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මැතිතුමාගේ රජයට වසරක් පිරෙන විට සහල් වෙනුවෙන් පාරිභෝගික අධිකාරිය නිකුත් කල ගැසට් නිවේදන ප්‍රමාණය 05 කි. එහෙත් වෙළදපොලේ රජය නියම කර ඇති මිලට සහල් නම් තාමත් නැත.

    යහපාලන රජය 2015 වසරේ සිට 2019 නොවැම්බර් 16 දක්වා කාලය තුළ ගෙවුණු වසර පහ තුළ  සහල් වෙනුවෙන් පාරිභෝගික අධිකාරිය හරහා ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති ගැසට් නිවේදන සංඛ්‍යාව පහකි.  ගෝඨාභය රාජපක්ෂ රජය එක් වසරක් තුළ දී එම සංඛ්‍යාව  සමාන කිරීමට සමත් වී ඇත. 

    ඉදිරියටත්  සිදුවනුයේ  පසුගිය වසරක කාලය තුළ සිදුවූවා වූ ආකාරයම නම් 2025 වන විට සහල් වෙනුවෙන් ගැසට්  නිවේදන  25ක් නිකුත්  වුවද ජනතාවට එය  පුදුමයක් නොවනු ඇත.  ඒ අනුව ගැසට් නිවේදන 5කින් පසුව ද ගෝඨාභය රාජපක්ෂ  මැතිතුමාගේ නව රජය  සහල් වෙළඳපොල  තුළ අතරමංවී ඇති බව පැහැදිලිය. මේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ රජය සහල් වෙළෙඳපොළ තුළ අනාථ වීමට බලපාන ලද කරුණු පිළිබඳව  කරන  පැහැදිලි කිරීමකි.

    ශක්තිව්‍යපෘතිය – 2019

    2020 වසරට ( ලක්ෂ 50යි)   වඩා 2019  වසරේ අස්වැන්න  මෙට්ට්‍රික් ටොන් ලක්ෂහතරකින් අඩුය. (  ලක්ෂ 46 ) .  2019 වසරේ යහපාලන රජය ගෙදර යන දිනය දක්වා ලංකාව තුළ සහල් මිල හෝ සහල් සැපයීම සම්බන්ධව කිසිදු ගැටළුවක්  නොතිබූ අතර  වී මිල පහළ යාම සම්බන්ධයෙන් ද කිසිදු චෝදනාවක් රජයට නොතිබුණි. ඒ අනුව  වී  ගොවියාත්  සහල් පාරිභෝගිකයාත් තෘප්තිමත් වන ලෙස වෙළෙඳපොළ හැසිරවීමට 2019 වසරේ දී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මැතිතුමාගේ  උපදෙස් මත ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ හා පොදු සැපයුම් අමාත්‍යංශය යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ  ශක්ති සහල් ව්‍යාපෘතියට හැකි විය .

    2017 වසරේදී ලංකාවේ වී නිෂ්පාදනය පැවැති නියඟය හේතුවෙන් විශාල වශයෙන් අඩාල විය. රිෂාඩ් බදුර්දින් සහ  පී හැරිසන් යන අමාත්‍යවරුන් අනවශ්‍ය පරිදි   සහල් තොග  ආනයනය කිරීම නිසා දේශීය කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ  සහල් මෝල් හිමියන්ට යන එන මං නැතිවිය.. බැංකු ණය ගෙවාගත නොහැකිව එක් මෝල් හිමියකු සිය දිවි නසා ගන්නා ලදී. 2000 වසරේ සිට   ක්‍රියාත්මක වූ රජයන් වල අදූරදර්ශී  වැසටහන් නිසා ගතවූ දශක දෙකක කාලය තුළ  සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ  සහල් මෝල්  හිමියන් ගණන 2000 සිට 700 දක්වා පහත වැටී තිබුණි  පැවති රජයන් සියල්ලක්ම මහා පරිමාණ මෝල්  හිමියන් කීපදෙනා සංවර්ධනය කිරීමට උත්සාහ කළා මිස  කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ මෝල් හිමියා ආරක්ෂා කිරීමට   පියවර ගෙන නොතිබිණි. 

    2018 වසරවනවිටකුඩාහාධ්‍යපරිමාණමෝල්හිමියන්මුහුණපාසිටිගැටලු

    1 – බැංකු ණය වාරික ගෙවා ගත නොහැකිවීම

    2-  තම සහල් මෝල පවත්වාගෙන යාම සඳහා ප්‍රමාණවත් කාරක ප්‍රාග්ධනයක් නොමැති වීම (අසාදු ලේඛන ගත ව ඇති බැවින් තවදුරටත් බැංකු ණය ලබාගත නොහැක)

    මෙම ගැටළු පිළිබඳව 2018 වසරේදී සමස්ථ ලංකා සහල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සංගමය  විසින් පැවැති රජය දැනුවත් කළ අතර ජනාධිපති  මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මැතිතුමාගේ හා අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ මැතිතුමාගේ උපදෙස් මත  ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ හා  පොදු සැපයීම් අමාත්‍ය ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මැතිතුමා මෙම ගැටලුව නිරාකරණය කිරීම සඳහා සුදුසු වැඩ පෙළක් සකස් කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. ඒ අනුව අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශයක් මගින් සහල් මෝල් හිමියන්ට එරෙහිව බැංකු විසින් ගනු ලබන නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග  ( නඩු පැවරීම හා දේපල වෙන්දේසි )  තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට ‍රජය ක්‍රියා කරන ලදී. මීළගට අමාත්‍ය හර්ෂ ද සිල්වා හමුවේ තිබූ විශාලතම ගැටළුව වූයේ මේ අකර්මන්‍ය වී පවතින කර්මාන්තකරැවන්ට කාරක ප්‍රාග්ධනය සපයන්නේ කෙසේද යන්නයි.  

    ඇතැම් මෝල් හිමියන් බැංකු විසින්  කර්මාන්තයේ ක්‍රියාකාරීත්වය වෙනුවෙන් ලබා දුන් ණය මුදල් භාවිතා කර තිබුණේ අධි සුඛෝපභෝගී මෝටර් රථ මිලදී ගැනීමට සහ දැවැන්ත මාලිගාව ඉදි කිරීමට විය.  තවත් මෝල් හිමියන් කීපදෙනෙක් එකම වී තොගය බැංකු දෙකකට උගස්කර ණය ලබාගෙන තිබුනි. ඒ අනුව යලිත් බැංකුවලට නම් එම මෝල් හිමියන්ට  යළිත් ණය ලබාදෙන ලෙස ඉල්ලා සිටීමට රජයට හැකියාවක් නොතිබිණි.  ඒ අනුව සහල්  මෝල් හිමියන්ට තනි තනිව බැංකු ණය ලබා දීම අවදානම් සහගත ක්‍රියාවක් බවත්  වඩාත් සුදුසුම ක්‍රියාමාර්ගය වනුයේ සහල් මෝල් හිමියන්  දිස්ත්‍රික් මට්ටමින් සමුපකාර ගතකර, එම සමුපකාර සමිතියට රජය මගින් කාරක ප්‍රාග්ධන ණය මුදලක් ලබාදී සමිතියේ  කළමනාකාරිත්වය මගින් සහල් මෝල් කළමනාකරණය කිරීමත්  ඒ හරහා ලැබෙන ආදායමෙන්  සහල් මෝල් හිමියන් ගේ හිඟහිටි බැංකු ණය වාරික ගෙවීම සුදුසු බවටත් තීරණය විණි.

    පොළොන්නරුව ,  අනුරාධපුරය, පුත්තලම,  කුරුණෑගල,  මහනුවර,  මඩකලපුව,  අම්පාර,  හා  හම්බන්තොට  දිස්ත්‍රික්ක තුල  සහල්  නිෂ්පාදකයන්ගේ සමුපකාර සමිති  පිහිටවූ අතර එම සියලුම සමිති  ආවරණය කරමින් රේඛීය සමුපකාර සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ශ්‍රී ලංකා සහල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සමූපකාර සංගමය පිහිටුවන ලදී.  ශක්ති වෙළද නාමයේ අයිතියත් සියළු දිස්ත්‍රික් සහල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සමුපකාර සමිති නියාමනය කිරීමත් මෙම සංගමයට පැවරිණි. 2019 මාර්තු මස අගදී මහා භාණ්ඩාගාරය විසින් රුපියල් මිලියන දහසක් මෙම සමුපකාර සමිති 8 සඳහා කාරක ප්‍රාග්ධනය වශයෙන් වෙන් කළ අතර 2019-04 මස සිට  ව්‍යාපෘතිය  ආරම්භ විය. මෙම ව්‍යාපෘතිය මගින් සිදු වූයේ සමුපකාර සමිතිය විසින් මිලදීගෙන (  අවම වී මිල රජයේ සහතික වී මිල )  තම සාමාජික සහල් මෝල් හිමියන් මගින් සහල් බවට පත්කර රජයේ රජයේ උපරිම සිල්ලර මිලට යටත්ව සහල් තොග වෙළඳපොලට සැපයීමයි.  සහල් මෝල් හිමියන් විසින්  නිෂ්පාදනය කරනු ලබන සහල්  වෙනුවෙන් සමූපකාර සමිතිය ඇඹරුම් ගාස්තුවක් මෝල් හිමියාට  ගෙවූ අතර  එම ආදායමෙන් මෝල් හිමියා ගේ මාසික බැංකු ණය වාරික ගෙවීම් සිදු විය. 

    මෙම  ව්‍යාපෘතිය  ප්‍රධානතම සමුපකාර සමිතිය වනුයේ  සහල් මාෆියාවේ අගනුවරවන  පොලොන්නරුවේ පිහිටුවා ඇති  දිස්ත්‍රික් සහල්  නිෂ්පාදකයින්ගේ සමුපකාර සමිතියයි. සමිතිය   වී මිලදී ගැනීම් ආරම්භ කරන විට වෙළෙඳ පොළේ සම්බා වී කිලෝවක මිල රු 35.00  කි. සමිතිය රුපියල් 41 බැගින්   වී මිලට ගැනීම ආරම්භ කළ පසු වෙළඳපොලේ වී මිල රුපියල් 41 දක්වා සති දෙකක් ඇතුළත දී ඉහළ ගොස් ඇත.  එසේම එම සමිතිය සහල් තොග අලෙවි කිරීම් ආරම්භ කරන විට වෙළදපොලේ සම්බා සහල් කිලෝවක මිල රුපියල්  115  ඉක්මවා ගොස් තිබූ අතර එම මිල සතියක් ඇතුළත දී රුපියල් 85 දක්වා අඩුවී ඇත.

    ව්‍යාපෘතියේ මාර්ගෝපදේශණ කඩකරමින් පළාත් සමුපකාර නිලධාරීන්ගේද සහය මත හම්බන්තොට සහ කුරැණෑගල සහල් මෝල් හිමියන්  වංචනික කටයුතු කිරීම නිසා එම සමිති දෙක ව්‍යාපෘතියෙන් තාවකාලිකව බැහැර කිරීමට අමාත්‍යංශයට සිදු විය. විශේෂයෙන්ම මෝල්හිමියෙකුගේ සියදිවි නසා ගැනීමක් වාර්තා වූ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික් සහල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සමිතියට ලබා දුන් මුදල එම සමිතියේ අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩල සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකු අවභාවිතා කර තිබුණි. අවම වශයෙන් සියදිවි නසාගත් මෝල්හිමියාගේ ව්‍යාපාරය සදහා වී කිලෝ සියයක් වත් ලබා දීමට ඔවුන් කටයුතු කර නොතිබූ අතර, එම පුද්ගලයින් පසුගිය මැතිවරණ වලදී හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ ආණ්ඩු පක්ෂ ප්‍රබලයෙකු වෙනුවෙන් සේවය කර ඇත.

    ව්‍යාපෘතිය ආරම්භයේ දී එනම් 2019  අප්‍රේල් මස සිට දෙදහස් 2019 ඔක්තෝබර් දක්වා සමිති විසිනි ගොවීන්ගෙන් වී මිලදී ගනු ලැබූ අතර ඔක්තෝම්බර් මස සිට වී අලෙවි මණ්ඩල සතු ව තිබූ වී තොගය සහ බවට පත්කර කරමින් ව්‍යාපෘතිය සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක විය. එම කාලය තුළ ලංකාවේ සහල් මිල නාඩු 80 /= සහ සම්බා රු 85/= පැවතිනි. ව්‍යාපෘතියට දිනකට සහල්  කිලෝග්‍රෑම් ලක්ෂ පහක් දක්වා වෙළඳපොළට සැපයීම්ට හැකියාව තිබූ අතර එය ලංකාවේ ප්‍රධානතම මහා පරිමාණ සහල් මෝලේ  ධාරිතාවයට සමාන විය. රාජ්‍ය අනුග්‍රහයත්,   ධාරිතාවයත්,   සහල් තොග වල ප්‍රමිතියත් ,ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා ගේ උපක්‍රමශීලීත්වයත්   හේතුවෙන්  මෙම  ව්‍යාපෘතියට  මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන්ගේ මාෆිය ක්‍රියාකාරීත්වය බොහෝ දුරට අඩපණ කිරීමට හැකි විය . 2019  ජනාධිපතිවරණ‍යෙන් සතියකට පසු මෙම ව්‍යාපෘතිය නවතා දැමීම ඉහළ අණකින් සිදු වූ අතර ඉන් සති කිහිපයකට පසු එනම්  2019-12-19 දින නව රජයේ පළමු සහල්  ගැසට්ටුව නිකුත් කරමින් සහල් මිල රු 98.00 දක්වා ඉහල දමමින් ගැසට් නාටකය ආරම්භ කරන ලදී.

    ආණ්ඩු පෙරළියත් සමගම ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධානතම සමිතිය වන පොළොන්නරැව දිස්ත්‍රක් සමිතිය ආණ්ඩු පක්ෂයේ රාජ්‍ය අමාත්‍ය වරයෙකුගේ (පසුගිය කාලයේ හාල් මාෆියාවට එරෙහිව ව්‍යාජ රංගනයක් කල ) හෙන්චයියන් විසින් උතුරැ මැද සමුපකාර  කොමසාරිස්වරියගේ ආශිර්වාදය මත අත්පත් කරගන්නා ලදී.

    අද සහලේ අර්බුදය හමුවේ ආණ්ඩුවේ  යම් මැති ඇමැතිවරු මෙම මාෆියාව මර්දනය කිරීම සඳහා රජය විසින් සහල් මෝල් ඉදි කල යුතු යැයි යෝජනා කරන විට පෙර රජයේ  ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා තිබූ සුළු හා මධ්‍ය  පරිමාණ සහල් මෝල් හිමියන් නිසි පරිදි කළමනාකරණය කරමින් සහල් මාෆියාව මර්දනය කර තිබූ බව නොදැන සිටීම හාස්‍යට  කරුණකි.

    2019  ජනාධිපතිවරණඋණුසුම

    2019   ජනාධිපතිවරණය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට සම්බන්ධ සහල් මෝල් හිමියන්ගේ සංගමය බිහිවිය. එම සංගමයේ  ප්‍රධානතම පොරොන්දුවක් වූයේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ  මැතිතුමා  ජනාධිපති වූ සැනින් මෝල් හිමියන්ගේ ණය කපා හරිනු ලබන බවයි . කුඩා මෝල් හිමියන්ගේ සමස්ත ණය  ප්‍රමාණය රුපියල් බිලියන 15 ඉක්මවයි..  ඒ අනුව කුඩා මෝල් හිමියන් කල්පනා කළේ සහල් නිෂ්පාදනය කර ඒ ලැබෙන ආදායමෙන් ණය ගෙවීම් වෙනුවෙන් සජිත් ප්‍රේමදාසට ඡන්දය දෙනවාද එසේත් නැත්නම් නිකං ඉද  ණය කපා ගැනීම වෙනුවෙන් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ  මැතිතුමාට ඡන්දය ලබා දෙනවාද යන්නයි.  මෝල් හිමියන්ගෙන් අතිබහුතරය නිකං  ඉද තම බැංකු ණය කපා ගැනීම වෙනුවෙන් 2019  නොවැම්බර් 16 වන දින පොහොට්ටුව ඉදිරියේ තම  කතරය ගැසූ බව සුප්‍රකට කරුණකි.  ඒ  අතරම  මහා පරිමාණ මෝල්  හිමියන්ද ගෝඨාභය රාජපක්ෂ  මැතිතුමාගේ   ජයග්‍රහණය වෙනුවෙන් දැවැන්ත මුදලක් වියදම් කරන්නට  විය.

    ණය කපා ගැනීමේ  සිහිනයෙන් මත් වී සිටි පොදුජන පෙරමුණේ සහල් මෝල් හිමියන්ගේ සංගමයේ සම සභාපතිවරයා බව කියන පුද්ගලයා  2019 වසරේ දෙසැම්බර් විසි දෙවන දින මාධ්‍ය සාකච්ඡාවක් පවත්වමින් රජය මෝල් හිමියන්ගේ සියලු ණය කපා හැරි බව ප්‍රකාශ කළ මුත් අද වනතුරු රජය එවන් තීරණයක් ගෙන නොමැත. ණය කපා ගැනීමේ උත්සාහයට ශක්ති ව්‍යාපෘතිය බාධාවක් බව පොදුජන පෙරමුණේ මෝල් හිමියන්ගේ සංගමයේ , මහා මෝල් හිමියෙකුගේ ඉත්තන් බවට පත්ව සිටින ප්‍රධානීන්ට  ඒ වනවිට ඒත්තු ගොස් තිබුණි. 

    ඒ අනුව ශක්ති සහල් ව්‍යාපෘතිය නවතා දැමීම වෙනුවෙන් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මැතිතුමාගේ රජයට බොරු පෙත්සම් ටොන් ගානක් යවා ලණුව දෙනු ලැබුවේ එතුමාගේ  මෝල් සංගමය විසිනි. ( ශක්ති සුදු අලියෙක් කියූ   නිදහස් ව්‍යපාරිකයකු හැදීමට ගිය ඔවුන් දැන් යළිත් සමූපකාර විෂයභාර  අමාත්‍යතුමා පිටුපස‍ යයි. )  ඒ සමඟම   ශ්‍රී ලාංකීය සමුපකාර ඉතිහාස‍යේ නිෂ්පාදන සමුපකාරයක් විසින්  ක්‍රියාත්මක කරන ලද   සාර්ථකම ව්‍යාපෘතිය වන ශක්ති සහල්  ව්‍යාපෘතිය , සියෙස්ටා වෙළඳ නාමයෙන් පසු ලංකාවේ සමූපකාර සමිතියක් විසින් ගොඩනඟන ලද  ජාතික මට්ටමේ  එකම වෙළඳ නාමය වන ශක්ති වෙළඳ නාමයත්  සමග අවසන් ගමන් යන ලදී.

    නවරජයේප්‍රථම සහල්ගැසට්ටුව – 2019- 12-19

    2019-12-19 නව රජය  සහල් මිල වෙනුවෙන් නව මිලක්  ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ සම්බා  සහ නාඩු සහල් වර්ග දෙකම විකිණිය හැකි උපරිම සිල්ලර මිල රුපියල් අනූ අටක් ලෙසිනි.  යහපාලන රජය විසින් 2019-05- 31 දින ප්‍රකාශයට පත් කර තිබූ  නාඩු රුපියල් 80 යි හා සම්බා 85 යි යන ගැසට් නිවේදනය මෙම නව නිවේදනයත් සමග අහෝසි විය . 2019 මාර්තු මාසයේදී යහපාලන රජය හා කුඩා , මධ්‍ය , මහා යන සියලු පරිමාණ සහල්  නිෂ්පාදකයන් සමග  සහල් මිල සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡාවක් පැවැත්විණි. එහි දී සහල් මිල සම්බන්ධයෙන් යම් මිල සූත්‍රයක් ගොඩනැඟීමට රජයට හැකිවිය. එනම් රජයේ සහතික වී මිල මෙන් 2.1 සහල් සිල්ලර මිල විය යුතු බවයි.

    ඒත් අනුව නාඩු සහල් කිලෝවක උපරිම සිල්ලර මිල රුපියල් 80 ක් වූ අතර සම්බා සහල් කිලෝවක උපරිම සිල්ලර මිල රුපියල් 85 ක් විය.  එම මිල යටතේ 2020 මාර්තු මාසය දක්වා සහල් මිල පවත්වාගෙන යාමට සියලු පාර්ශවයන් එකඟ විය.  එම එකඟතාවයන් පිළිබඳ කිසිදු   සැලකිල්ලක් නොදැක්වූ  රාජපක්ෂ රජය දෙසැම්බර් මාසයේදී සහල් මිල රුපියල් 18  ඉහළ දැමීම මහා පරිමාණ  මෝල් හිමියන්ට ලබාදු දුන් ලොතරැයි වාසනාවක් විය.  ඒ  වන විට  වී තොග තිබුණේ ගොවීන් සතුව නොව මහා මෝල් හිමියන් සතුව ය.  80 සහ 85 යන සහල් මිල ඉලක්ක කර ගනිමින් වී මිලට ගත් මහා පරිමාණ මෝල්  හිමියන්ට රු 98/= සහල් මිල  නිසා තවත් කෝටි ගණනාවක අතිරේක ලාභයක් ලබා ගැනීමට අවස්ථාව උදාවිය.   එය ඔවුන්  ජනාධිපතිවරණය වෙනුවෙන් කරන ලද  කැප කිරීමට ලැබුණු ත්‍යාගයකි  .

    නවරජයේසහතිකවීමිල

    2020  මහ කන්නය සඳහා නව රජය විසින් නව සහතික වී  මිලක් ප්‍රකාශයට පත් කළ නමුත් ඊට සාපේක්ෂව  සහල් මිල යාවත්කාලීණ නොවිණි.

    නාඩු, සම්බා  හා කීරි සම්බා යන වී වර්ග තුනටම රජය ලබා දුන්නේ එකම වී මිලකි.. මේ නිසා ගොවීන් වැඩි වශයෙන් නාඩු වී වගාව කිරීමට පමණක් යොමු වූ අතර එම නිසා වෙළඳපොල තුළ සම්බා, කීරි සම්බා වී තොග හිඟ විය.

    2020-04-10 සහල්මිලඅඩුකිරීම

    කොරෝනා වසංගතයේ හේතුවෙන් මේ වන විට මුළු රටම  ලොක්ඩවුන් කර තිබූ පසුබිමක ජනතාව තිරිඟු පිටි ආහාර වලින් ඈත්ව සහල් පරිභෝජනය කිරීම නිසා සහල්  ඉල්ලුම වෙනදාට වඩා ඉහළ ගොස් තිබුණි.   එසේම සහල් මෝල්  උපරිම ධාරිතාව යුතුව ක්‍රියාත්මක නොවීම නිසා වෙළඳපොල තුළ සහල් හිඟයක් මෙන්ම එනිසාම සහල් මිල ඉහළ යාමක් ද සිදුවීය.   මේ තත්ත්වය නිසියාකාරව වටහා නොගත්  රජය, 65 පරිප්පු සහ 100 සැමන් සදහා රුපියල් 90 දක්වා සහල් මිල පහත හෙළීමත්  කීරි සම්බා සහල් සඳහා ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට  උපරිම සිල්ලර මිලක් පැනවීමත්  නව රජය සහල් අර්බුදයක් නිර්මාණය කර ගැනීම සඳහා වෙළෙඳපොළ පිළිබඳව අවබෝධයකින් තොරව  ක්‍රියා කළ තවත් අවස්ථාවක් විය.  නූතන දේශීය සහල්  කර්මාන්තයේ පියාවන නිපුන සහල් අධිපති සිරිපාල ගම්ලත් මැතිතුමා  මේ වෙළෙඳපොළ තත්ත්වය පිළිබදව  රජයට  පැහැදිලි කරදීමට උත්සාහයක් ගත් නමුත් එය තේරුම් ගැනීමට  රජයේ කිසිවකුට  අවශ්‍යතාවයක් නොවීය.

    වතුර බේරෙන  සහල්  ඇසුරුම් කර වෙළඳපොලට සපයන කිසිදිනක කීරි සම්බා සහල් නිෂ්පාදනය කර නොතිබූ කුඩා පරිමාණ  මෝල් හිමියන් කිහිපදෙනෙකුගේ අමනෝඥ උපදෙස් නිසා රජය කීරි සම්බා සඳහා පැනවූ රුපියල් එකසිය විසි 125 ක  උපරිම සිල්ලර මිල ඇත්ත වශයෙන්ම විහිළුවක් විය.

    2020-05-28 සහල්මිලවැඩිකිරීම

    මීට ඉහතදී   රුපියල් 90 දක්වා සහල් මිල අඩු කිරීම සාර්ථක පිළියමක් නොවන බව ඩඩ්ලි සිරිසේනගේ  ප්‍රතිචාරයත් සමග තේරුම්ගත් රජය මෙදින නාඩු 96/= දක්වා සහ සම්බා රු 98/= දක්වා ඉහල දැමූ මුත් යලිත් සහල් කර්මාන්තයේ ළදරුවකුගේ උපදෙස් මත කීරි සම්බා සහල් කිලෝවක මිල රුපියල් 120 දක්වා පහත හෙලීය. නිසි   ප්‍රමිතියෙන් යුතුව  කීරි සම්බා සහල්  නිෂ්පාදනය කිරීමේදී  වසරක පමණ කාලයක්  වී තොග ගබඩාවේ රඳවා තබාගත යුතුය. වී කිලෝවක් වෙනුවෙන් මාසිකව සත පනහක පමණ මුදලක් බැංකු පොලී වශයෙන් වැයවේ. ඒ අනුව රුපියල් 50ට මිලදී ගත් වී කිලෝවක් වසරකට පසු සහල් නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගන්නා විට රුපියල් පනස් හයක් පිරිවැය වී ඇත.

    2020-07-23 වීතොග / සහල්තොගසත්වආහාරසඳහාලබාදීමඅත්හිටුවීමේගැසට්නිවේදනය

     මහවැලි කලාපයන්හි යල කන්නය සඳහා  ජලය  නිකුත් කිරීම  වෙන වසරවලට  වඩා සති හයක් කලින් සිදුවිය.  අගෝස්තු හා සැප්තැම්බර් මාස  වල දී වෙළඳපොළට වෙනදා පැමිණෙන යල කන්නයේ වී අස්වැන්න මෙම වසරේදී ජුලි සහ අගෝස්තු මාසවලදී වෙලද පොලට ලැබුනි.  මෙම වී තොග මිලට ගැනීම වෙනුවෙන් රජයට  කිසිදු යාන්ත්‍රණයක් නොතිබූ අතර වෙළෙඳපොළ අතිරික්ත වී තොග සත්ව ආහාර ලෙස සකස් කර අලෙවි කිරීමට  මෝල් හිමියන්ට සිදුවිය.  වෙළෙඳපොළ තත්වයන් සම්බන්ධයෙන්ව හරිහමන් දැනුමක්  තිබූ එක් ඇමති ඇමතිවරයෙකු හෝ මෙම රජයේ හිටියේ නම් ගැසට් නිවේදන ගසා වී සත්ව ආහාර ලෙස ලබා දීම  අත්හිටුවීම දක්වා ප්‍රශ්ණය දුරදිග නොයනු  ඇත.  කළ යුතුව තිබුණේ අදාළ වී තොග රජයට මිලට ගැනීම වෙනුවන්   යාන්ත්‍රණයක් සකස් කිරීම හෝ අදාළ වී තොග කඩිනමින් සහල් කර රජය ආරක්ෂිත සහල් තොග ලෙස පවත්වාගෙන යාමයි . ගැසට් නිවේදන වදින විට යල කන්නයේ අස්වැන්නෙන්   25% අධික ප්‍රමාණයක් සත්ව ආහාර ලෙස යොමු කොට අවසන් කර තිබුනි.

    එසේත් නොමැති නම් සත්ත්ව ආහාර සඳහා අවශ්‍ය වෙනත් ධන්‍ය ආදේශකයක්  අදාල පාර්ශවයන්ට ලබාදී තිබුණේ නම් ඔවුන් කිසිදු  අවස්ථාවක සහල් තොග  සත්තුන්ට කන්න  නොදෙනු ඇත 

    2020-11-04 සහල්තොගමිලගැසට්නිවේදනය

    සෑම වසරකදීම ඔක්තෝම්බර් පහළොවෙන් පසු සහල් මිල ඉහළ යාම  ඉතිහාසය පුරාම සිදුව ඇත.  යල කන්නය සති හයක් කලින් ආරම්භ වීම්ත් එම වී  තොග සත්ව ආහාර ලෙස නිෂ්පාදනය වීමත් නිසා මෙවර සහල් මිල ඉහළ යාම සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට ආරම්භ විය.  සහල් මිල ඉහළ යන්නේ කුමන කාරණයක් නිසා ද යන්න තේරුම් නොගත්  මේ රජය මෙදින සහල් සඳහා  උපරිම තොග මිලක් නියම කරන ලදී.  වර්තමාන වෙළඳ අමාත්‍යවරයා ආර්ථික විද්‍යා  ආචාර්යවරයෙකි.  ඉල්ලුම් හා සැපයුම සම්බන්ධව  ප්‍රවීණ දේශකයෙකි.  එහෙත් එතුමා  තමන් උගත් ශාස්ත්‍රය මත නොව  ගැසට් නිවේදන මත වෙළෙඳපොළ හැසිරවීමට යන්නේ ඇයි යන්න ප්‍රහෙලිකාවකි. මෙම ලිපිය සකස් කරන විට අදාල තොග ගැසට් නිවේදන නිකුත් කර දින දහයකට අධික කාලයක් ගතවී ඇතත් අදත් වෙළඳපොල තුළ රජය කියන  මිලට සහල් නැත.  සිදුව ඇත්තේ  සහල් මෝල් හිමියන් සහල්  නිෂ්පාදනයෙන් ඈත්වීම පමණකි.- රටේ ප්‍රධාන ආහාරය සිල්ලර වෙළදුන් අලෙවි කරන්නේ සගවාගෙනය.

    රජයේවීමිලදීගැනීමේ වැඩසටහන්

    01-  වී අලෙවි මණ්ඩලය -වී අලෙවි මණ්ඩල ඉතිහාසයේ අසාර්ථකම  ( නව සහතික  මිලක් ප්‍රකාශ කල පසු ) වී මිලදී ගැනීම් සිදු වූයේ මේ 2020 වසරේය .  මහ කන්නයේදී වී මෙට්‍රික් ටොන් 25000න් සීමා වීමට මණ්ඩලයට සිදු විය. 2019 වසරේදී රු 38/= ට වී ටොන් 50000 මිලට ගත් වී අලෙවි මණ්ඩලයට 2020 වසරේදි රු 50 බැගින් හමුදා සහය මත මිලට ගත් හැකි වූවේ 2019 සාපේෂ්ව 50% කි. ඒ අන් කිසිවක් නිසා නොව වී අලෙවි මණ්ඩලයට රුපියල් 50 බැගින් වී මිලට ගන්නට කියූ රජය දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරුන්ට රුපියල් පනස් හතර බැගින් වී මිලට ගන්නට  උපදෙස් ලබාදී තිබූ බැවිනි.

    02 – දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරුන්ගේ වී මිලදී ගැනීම – රජයේ ප්‍රමිතිය අනුව  වී වල තෙතමනය 14%  කි. රජය සහතික වී මිල ප්‍රකාශයට පත්කරනුයේ ප්‍රමිතියෙන්  යුතු වී තොග වලට ය.  මුදල්   අමාත්‍යංශයේ  වැඩසටහනක්  අනුව මෙවර තෙතමනය 22% වන වී , රු 44/= මිලට ගැනීමට දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරුන්ට සිදුවිය. 22% තෙතමනය  වන වී කිලෝවක් 14% දක්වා   වේලීමට ලක්කර  ගබඩා කළ යුතුය.  නැත්නම් වී තොග විනාශ වේ. 22% සිට 14% දක්වා තෙතමනය ඉවත් කිරීමට වී වියලන විට  කිලෝවකින් ග්රෑම් 125ක්  තෙත බර  ඉවත් වේ. ඒ අනුව රජය ඇත්තවශයෙන්ම දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරු හරහා රු 44 බැගින් මිලට ගනු ලැබුවේ වී කිලෝවක් නොව ග්‍රෑම් 875 කි.  එම වී තොග වේලීම වෙනුවෙන් තවත් රුපියල් හතරක් රජය වැය කල අතර මේ  වැඩසටහන අනුව වී කිලෝවක පිරිවැය 54.28  විය. 

    රජය රුපියල් හතලිස් හතර බැගින් තෙත වී මිලට ගන්නා විට පුද්ගලික අංශයට ද 44 බැගින් තෙත වී මිලට ගන්නට සිදුවූ අතර වේලූ  පසු වී කිලෝවක පිරිවැය රු  53.00 විය. 

    දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරු සතු වී තොග සහල් බවට පත්කිරීම

    දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරු සතුව පැවතුනේ රජයේ  ආරක්ෂිත වී තොගයකි.  ආරක්ෂක තොගයක් වෙළඳපොළට නිකුත් කළ යුත්තේ හිගයක් පවතින අවස්ථාවක ය . ඒ වෙනත් රටවලය. ලංකාවේ සිදුවූයේ එහි අනෙක් පැත්තය.   වසරේ ජුනි,  ජුලි අගෝස්තු  මාස වල දී සහල් තොග මිල රුපියල් 80 – 85  අතර පහල වැටුනු  අතර ඉතිං අපේ රටේ මුදල් අමාත්‍යංශ නිලධාරීන්  රජයේ  ආරක්ෂිත තොගය  සහල් බවට පත් කළ යුතු සුදුසුම කාලය ලෙස එම කාලය තීරණය  කලහ.  ඒ අනුව අදාල නාඩු  සහල් තොග රුපියල් 95 බැගින් ලංකා සතොස  ආයතනයට ලබාදුනි. සතොසට එම කාලයෙදී රු 85  බැගින් වෙළඳපොළෙන් සහල් මිලට ගන්නට හැකියාව තිබියදී මේ අපූරු මුදල් අමාත්‍යංශ තීරණ නිසා රු 95 බැගින් සහල් මිලදී ගන්නට සිදු විය.

    එම වී තොග රඳවා තිබුනේ කුඩා මෝල් හිමියන්ගේ ගබඩාතුලය. ලැබෙන තොරතුරු අනුව මෙම තොගවලින් කොටසක් මේ වන විට අතුරුදහන්ය. රජයට මුදල් ද වී ද සහල් ද නැත.  නමුත් රජයේ නිලධාරීන්ට මේ   වැඩසටහන් නියාමනය කිරීම වෙනුවෙන් දිරිදීමනා ලැබී ඇත.

    වී අලෙවි මණ්ඩලයේ වි තොග සහල් බවට පත් කිරිමට ප්‍රමාද වීම

    ඔක්තෝබර් වන විට වි අලෙවි මන්ඩලයේ වි තොග සහල් බවට පත් කිරීම ආරම්බ කර තිබිය යුතුය. පසුගිය අවුරැද්දේ සහල් අර්බුදයක් නොතිබුණු නමුත් 2019- සැප්තැම්බර් මාසයේදි වි තොග සහල් කිරීමට අදාල තීරණ ජිවන වියදම් කමිටුව ගෙන තිබුණි. එහෙත් මේ දේශප්‍රේමි ආණ්ඩුව තිරණ ගනුයේ අශ්වයා පැන ගිය පසු ය.මේ සෑම ප්‍රමාද කිරීමක ම ඇත්තේ සහල් ආනයන කොමිස් සුවද ය.

    ආහාරකොමසාරිස්දෙපාර්තමේන්තුවේසහල්නිෂ්පාදනවැඩවැඩසටහන

    සමුපකාර සමිති හරහා  සහල් නිෂ්පාදනය කරමින් රටේ සහල් වෙලද පොළ පාලනය කිරීම සඳහා රජය විසින් ආහාර කොමසාරිස් දෙපාර්තමේන්තුවට රුපියල් මිලියන 300 ක් වෙන් කර තිබුනි .  මෙම මුදල් භාවිතා කරමින්  සහල්  වෙළඳපොළ පාලනය කිරීම වෙනුවෙන් මැදිහත් වීම අදාල දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීම නමුත් එය එසේ සිදු නොවීය. ඒ වෙනුවට සිදුවූයේ ආහාර කොමසාරිස් දෙපාර්තමේන්තුවේ ඉහල නිලධාරියෙකු එම මුදල් භාවිතා කරමින් තම පුද්ගලික  සහල්  ව්‍යාපාරය තර කර ගැනීමට කටයුතු කිරීම පමණකි. 

    රජයේ අරමුදල් වලින්  නිෂ්පාදනය වූ සහල් සෘජුවම සමුපකාර සමිති හෝ ලංකා සතොස ආයතනය වෙත යොමු කළ යුතු උවද අදාල ඉහළ නිලධාරියා එම සහල් තොග  ඔහු හරහා අලෙවි කිරීම්ට කටයුතු කරමින් සහල් කිලෝවකින් රුපියල් දෙක තුනක කොමිස් මුදලක් ලබා ගැනීමට කටයුතු කර ඇත . මේ වන විට අදාල රුපියල් මිලියන තුන සීයෙන් මිලියන දෙසීයකට අධික මුදලක් මහා භාණ්ඩාගාරය විසින් නිකුත් කර ඇතත්  ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු පාර්ශවයක් පසුවිපරමක් හෝ සිදුකර නොමැත. අඩුම තරමේ අදාල මුදල් වලින් වී මිලදී ගත්තේ ද යන්න  සොයා බැලීමටවත්  කිසිදු  නිලධාරියෙකු  උත්සාහ කර නැත.

    අර්බුදයටවිසදුමසහල්ආනයනයද

    සහල් වෙළෙඳ පොළේ මෙම  අර්බුදයට හේතුවනුයේ රජයේ වී මිල රජයේ සහල්  සිල්ලර මිල අතර ඇති නොගැලපීම‍යි.  රජයේ සහතික වී මිල රුපියල් 50 නම් ඊට සාපේක්ෂව සහල් සිල්ලර මිල රුපියල් 105ක් විය යුතු ය. තැත්නම් සහල් නිෂ්පාදකයාටත් තොග හා සිල්ලර වෙළෙන්දාටත්  තම වෙළඳාම ගැසට් නිවේදන ඇතුලේ කිරීමට  හැකියාවක් නැත. යල කන්නයේ වී අස්වනු  නෙලූ පසු ඔක්තෝබර් මස සිට ජනවාරි දක්වා වී  මිල ඉහළ යාම ඉතිහාසය පුරාම සිදු වූ වූවකි.  එම කාලය තුල වී කිලෝවක මිල රුපියල් 05 සිට රුපියල් 12 දක්වා ඉහළ ගියා අවස්ථා ඕනෑ තරම් ඇත.  මෙවර රජය රුපියල් පනස් හතර බැගින් වී මිලට ගෙන ඇත .  එම රුපියල් පනස් හතරේ මිලේ සිට  තවත් රුපියල් හයක් මේ වන විට වී මිල ඉහල ගොස් ඇත. එය සාමාන්‍ය  තත්ත්වයකි.  රජය රුපියල් පනස් හතර බැගින් වී මිලට නොගත්තේ නම් අද වී මිල වනුයේ රු 56 කි.

    රුපියල් 38 සිට රුපියල් 50 දක්වා වී සහතික මිල ඉහළ දැමූ රජය ඊට සාපේක්ෂව  සහල් මිල අද වනතුරු   යාවත්කාලීන කර නැත. සහල් මිල සූත්‍රය අනුව  2.1  වියයුතු සහල්  මිල 1.76 (රජයේ වී මිල 54.25   සහල් මිල 96  ) තබන  බන්දුල  ගුණවර්ධනලා ඒ මිලට සහල් දෙන ලෙස ගැසට්  නිවේදන ගැසූ පමණින් නිෂ්පාදකයාගේ නිෂ්පාදන වියදම වෙනස් වන්නේ නැත.   බන්දුලගේ ගැසට් නිසා වී කිලෝ සීයකින් ලැබෙන සහල් ප්‍රමාණය ඉහළ යන්නේ නැත. බන්දුලගේ ගැසට් නිසා මෝල් හිමියන්ගේ බැංකු ණය වාරික බැංකුව එපා කියන්නේ නැත. බන්දුලගේ ගැසට් නිසා සේවකයින් නිකන් වැඩ කරන්නේ නැත. බන්දුලගේ ගැසට් නිසා පොළොන්නරුවේ සිට කොළඹට සහල් පියඹා එන්නේ නැත. බන්දුලගේ ගැසට් නිසා රුපියල් සීයට සහල් තොග මිලට ගෙන රුපියල් අනූ හය බැගින් සහල් සිල්ලරට විකුණන්න ද කඩ හිමියන්ට ඔළුවෙ අමාරුවක්  නැත. බන්දුලගේ ගැසට් නිසා   රුපියල් අනූ හතක්  පිරිවැය වන සහල් කිලෝව රුපියල් අනුව දෙක බැගින් තොග දෙන්නට මෝල් හිමියන්ට ඔළුවෙ අමාරුවක් ද නැත.

    සහල් මෝල් හිමියාට 5% ක  ලාභයක් නොමැති නම් මේ කර්මාන්තය කිරීමෙන් ඵලක් නැත. එසේම තොග  වෙළෙන්දාට අවම වශයෙන් රුපියල් දෙකකුත් සිල්ලර වෙළෙන්දාට රුපියල් තුනක  ලාභයක් නොමැතිනම් ඔවුන්ට එම ව්‍යාපාර පවත්වාගෙන යා නොහැක  මේ තත්ත්වය ගැසට් ඇමතිවරු තේරුම් ගත යුතුය .

    සහල් නිෂ්පාදන කර්මාන්ත කරුවන් බන්දුලගේ ගැසට් මේනියාව නිසා අද මුහුණ පා සිටින තත්ත්වය මහා පරිමාණ මෝල් හිමියන් ප්‍රසිද්ධියේ කතා කරන්නේ ද නැත. ඒ පහුගිය දෙසැම්බරයේ  ඔවුන් ලබාගත් රුපියල් 98  මිල නිසා  තවත් වරක් සහල් මිල සංශෝධනය කරන ලෙස ජනාධිපතිතුමාගෙන් ඉල්ලා සිටිය නොහැකි බැවිනි. එසේම දුරස්ථ පාලකයකින් ක්‍රියාත්මක වන පොදුජන පෙරමුණේ මෝල් සංගමය ද කසාය බිව් ගොලුවන් සේය. ඔවුන්ගේ එකම ඉලක්කය ණය කපා ගැනීම ය. නැත්නම් යලි ණයක් ගැනීම ය. සහල් මිල  සම්බන්ධ ගැටලු නැත. කොහොමත් ඔවුන් බැංකු ණය ගෙවීමට ද බලාපොරොත්තුවක් ද නැත.

    මේ අර්බුදය විසදීමට නම්  සහල් ආනයනය කළ යුතු බව  එක් මහා මෝල් හිමියකු හා වෙළඳ අමාත්‍යවරයා ප්‍රකාශ කරනු පසුගිය දිනවල දකින්නට ලැබුනි. සහල් ආනයනය සිදුවුවහොත්  වෙළදපොල අහිමි වන්නේ මහා පරිමාණ මෝල්  හිමියන්ට නොව කුඩා මෝල් හිමියන්ටය. බැංකු ණය ගෙවා ගත නොහැකිව අසරණ වන්නේ කුඩා මෝල් හිමියන්ය. එවිට  අනාගතයේදි  වාසිය මහ මෝල්ලුන්ටය.. වෙළෙඳ ඇමැතිවරයාත්  මහා මෝල් හිමියකුත්  මේ අර අදින්නේ  තවත් කුඩා මෝල් හිමියන් 60/70 ක්  වසා දැමීමටය. ප්‍රශ්ණ යට ගැසීම සදහා සෑම දිස්ත්‍රික්කයකම පොදු ජන පෙරමුණේ මෝල සංගමයේ ප්‍රධානියාට ලංකා බැංකුවෙන් ණයක් ලැබෙනු ඇත.

    සහල් ආනයනය  ඇමතිවරුන්ට මෙන්ම ඇතැම් රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට ද කොමිස් ඉල්ලමක් වනු ඇත. ඔවුන් තීරණ ගැනීමේදී රටේ අවශ්‍යතාවය නොව කොමිස් අවශ්‍යතාවය මත තීරණ ගන්නා බව තේරුම් ගැනීමට නම්  විගණකාධිපතිතුමාගේ  සහල් ආනයනය  පිළිබඳ විශේෂ වාර්තාව කියවිය යුතුය. පොලිස් මත්ද්‍රව්‍ය කාර්්‍යාංශයේ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමේ යෙදී සිටියාක් මෙන්ම මෙම සහල් අර්බුදය ද ධන නිධානයක් කරගත් රාජ්‍ය නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු ඝෝඨාභය රාජපක්ෂ රජය අමාරැවේ දමා ඇත. එම නිලධාරීන් ද වසරක් පුරා ආණ්ඩුවට විහිළු කළ පොදු ජන පෙරමුණේ මෝල් සංගමය සමග තවදුරටත් මේ රජය ඉදිරියට යන්නේ නම් 2024  ජනාධිපතිවරණයේදී විපක්ෂ අපේක්ෂකයාට තම මැතිවරණ ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් වැඩිය මහන්සි විය යුතු නැත.

    රජයවිසින්නිර්මාණයකළඅර්බුදයවිසදීමට කළයුත්තේ කුමක්ද

    කෙටිකාලීන

    01- රජයේ වී මිල මත  නව සහල් මිල නියම කිරීම ( අනුපාතය 2.1 )

    02- රජයේ වී තොග කඩිනමින් සහල් බවට පත්කර ලංකා සතොස හා සමුපකාර සමිති හරහා අලෙවි කිරීම

    දිගුකාලීන

    01-  නාඩු ,  සම්බා හා  කීරි සම්බා වී සදහා සහතික වී මිල වෙන් වෙන්ව නියම කිරීම හා ඒ ඒ ප්‍රභේද වගා කලයුතු භූමි ප්‍රමාණය නියාමනය කිරීම.

    02-සෑම වසරකම මාර්තු  1 දින ඉදිරි වසරක කාලය සදහා සහල් මිල තීරණය කිරීම

    03- සහල් මිල තීරණය කිරීමේදී ප්‍රමිතිය මත මිල මට්ටම් 3 ක් නියම කිරීම ( ප්‍රමිති කාර්යාංශයේ ප්‍රමිතීන් අනුව  )

    04- රටේ සහල් අවශ්‍යතාවයෙන් 65% සපයනු ලබන සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ කර්මාන්තකරුවන් ආරක්ෂා කිරීම

    05 – රටේ සහල් අවශ්‍යතාවයෙන්   20% ශක්ති ව්‍යාපෘතිය යටතේ පවත්වාගෙන යාම

    06- වී අලෙවි මණ්ඩලය නවීකරණය කිරීම ( වී වියලීමේ යන්ත්‍ර ලබා දීම ) හා නිරතුරුව ආරක්ශිත වී තොගය ටොන් 100,000 පවත්වා ගැනීම ,  රජය වෙනුවෙන් වී තොග රැස් කිරීම වී අලෙවි මණ්ඩලයට පමණක් සීමා කිරීම.

    07. වී ගොවියාගේ නිශ්පාදන වියදම අවම කිරීම සදහා වැඩි අස්වැන්නැක් ඇති වී ප්‍රභේද හදුන්වා දීම ,  වී ගොවීන් සදහා ගොවි සංවිධාන මට්ටමෙන්  වී වියලීමේ යන්ත්‍ර ලබා දීම‍,ගොවි යන්ත්‍රෝපකරණ අමතර කොටස් වල මිල නියාමනය කිරිම .

    ඩබ්. ඩි. කේ. මුදිත් පෙරේරා – ආරම්භක සභාපති – ශක්ති සහල් ව්‍යාපෘතිය-2019 -ශ්‍රී ලංකා සහල් නිශ්පාදකයින්ගේ සමුපකාර සංගමය