Category: සුපිරි Politics

විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලක්ෂ්මන් කිරිඇල්ල මහතා කළ ඉල්ලීමකට අනුව ලබන 13 වන සිකුරාදා පාර්ලිමේන්තුව රැස්වීමටත් එදින විපක්ෂය විසින් ගෙන එනු ලබන සභාව කල් තැබීමේ යෝජනාව විවාදයට ගැනීමටත් පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව තීරණය කළේය.

ඒ අනුව හෙට (12) දිනයේ පැවැත්වෙනුයේ 2020 විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ දෙවනවර කියවීම සහ කාරක සභා අවස්ථාව පිළිබඳ විවාදය පමණි. හෙට දිනයේ දිවා භෝජනය සඳහා කාලය වෙන් කිරීමකින් තොරව 2020 විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ විවාදය පෙරවරු 10.00 සිට පස්වරු 5.00 දක්වා පැවැත්වේ.

විපක්ෂය විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන සභාව කල්තැබීමේ යෝජනා පිළිබඳ විවාදය ලබන 13 වනදා පෙරවරු 10.00 සිට පස්වරු 1.00 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිතව තිබේ. 

2021 වසර සඳහා වන අයවැය ලබන 17 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසු එය දින 19 ක් විවාදයට ගැනීමට පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව තීරණය කර ඇත.

ඒ අනුව ලබන 18 සිට 21 වනදා දක්වා අයවැය දෙවන වර කියවීfම් විවාදය සිදුවන අතර දෙවන වර කියවීම පිළිබඳ ඡන්ද විමසීම 21 වන දා පස්වරු 5ට සිදුකරන බව පාර්ලිමේන්තුවේ මහ ලේකම්  ධම්මික දසනායක මහතා පැවසීය.

ඉන් පසු නොවැම්බර් 23 වනදා සිට කාරක සභා අවස්ථාව පිළිබඳ විවාදය පැවැත්වෙන අතර එය අවසන් වීමට නියමිතව ඇත්තේ දෙසැම්බර් 10 වනදා ය. එදින පස්වරු 5ට ඡන්ද විමසීම සිදුවන බව ධම්මික දසනායක මහතා වැඩිදුරටත් පැවසීය.

පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව මෙම තීරණය ගනු ලැබුවේ කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී අද ( 11 ) පෙරවරුවේ මෙම කාරක සභාව රැස් වූ අවස්ථාවේදීය.

අයවැය විවාදයේදී පාර්ලිමේන්තුව දිනපතා පෙරවරු 9.30ට රැස්වීම් ආරම්භ කර සවස 5.30 දක්වා පැවැත්වේ. නොවැම්බර් 18 වන දා සිට 20 දක්වා පෙරවරු 9.30 සිට 10.30 දක්වා මන්ත්‍රීවරුන්ගේ වාචික ප්‍රශ්න විමසීම පවැත්වෙන අතර නොවැම්බර් 25 සිට  දෙසැම්බර් 10 වනදා දක්වා පෙරවරු 9.30 සිට 10.00 දක්වා මන්ත්‍රීවරුන්ගේ වාචික  ප්‍රශ්න විමසීමේ අවස්ථාව ක්‍රියාත්මක වේ.

අද පෙරවරුවේ පැවති පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභා රැස්වීමට සභානායක දිනේෂ් ගුණවර්ධන, විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස, ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ජොන්ස්ටන් ප්‍රනාන්දු, අමාත්‍යවරුන් වන ප්‍රසන්න රණතුංග, නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා, මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස්, ඩලස් අලහප්පෙරුම, වාසුදේව නානායක්කාර, සහ  අලි සබ්රි යන මහත්වරුන් හා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් වන ලක්ෂ්මන් කිරිඇල්ල, මහින්ද සමරසිංහ, රංජිත් මද්දුමබණ්ඩාර, ගයන්ත කරුනාතිලක, අනුර දිසානායක, ඩිලාන් පෙරේරා, අම්. ඒ. සුමන්දිරම්, රවුෆ් හකීම් සහ මනෝ ගනේෂන් යන මහත්රුද සහභාගී වූහ. එසේම පාර්ලිමේන්තු නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් සහ කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානී නීල් ඉද්දවල මහතා ද මේ සඳහා සහභාගී වූහ.

රජයේ මුදල් කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා ලෙස ආණ්ඩු පක්ෂය නියෝජනය කරන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී  අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා මහතා තේරී පත්විය.

රජයේ මුදල් කාරක සභාව අද (09) පාර්ලිමේන්තුවේ කමිටු ශාලාවක රැස්විය.මෙහිදී  අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා මහතාගේ නම අමාත්‍ය ආචාර්ය බන්දුල ගුණවර්ධන මහතා විසින් යෝජනා කළ අතර පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ඩිලාන් පෙරේරා මහතා විසින් ස්ථිර කරන ලදී.

අනතුරුව නව වැනි පාර්ලිමේන්තුවේ පළමු සභාවාරයට අදාල  මුදල් කාරක සභාවේ ඉදිරි වැඩ කටයුතු පිළිබද  මූලික සාකච්ඡාවක් මෙහිදී පැවැත්විණි.

කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල,සුසිල් ප්‍රේමජයන්ත,විදුර වික්‍රමනායක ,ඩී.වී චානක, ආචාර්ය නාලක ගොඩහේවා යන අමාත්‍යවරුන්ද, ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා ,හේෂා විතානගේ,ඉසුරු දොඩන්ගොඩ,සහන් ප්‍රදීප්, මහාචාර්ය රංජිත් බණ්ඩාර සහ අනුප පැසකුවල් යන මන්ත්‍රීවරුන්ද මේ අවස්ථාවට එක්ව සිටියහ.

ලබන 12 වැනිදා නැවත කාරක සභාව රැස්වීමට නියමිත අතර 2020 විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත මෙහිදී සාකච්ඡාවට ගැනීමට නියමිතය.

මැතිවරණ කළමනාකරණයේ‘ දී ජයගන්නේ අපේක්ෂකයින් හෝ පක්ෂ නොව දත්ත පාදක ‘මැතිවරණ විද්‍යාව‘ යි. ඇමරිකාවේ අප අත්දකිමින් සිටින්නේ ලංකාවේ 2015 ජනාධිපතිවරණයේ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන වෙනුවෙන් ගොනුකළ ‘මැතිවරණ විද්‍යාවේ‘ ජයග්‍රහණයේ කථාවයි. නැතිනම්, 2019 දී බැසිල් රාජපක්ෂ විසින් ගොනු කළ ‘මැතිවරණ විද්‍යාවේ‘ සාර්ථකත්වය යි

1994 – 2019 ලංකා ජනාධිපතිවරණයන් හි ජයග්‍රාහකයා පිළිබඳ තීරණාත්මක සාධකය කුමක්ද?දෙමළ ජනතාවගේ ඡන්දය මිලදී ගැනීම, හා මුස්ලිම් ජාතිකයින් ගේ ඡන්දය අවහිර කිරීම ය.

ද්වි පක්ෂ දේශපාලනයේ ජයග්‍රහකයා තීරණය වන්නේ තරාදියේ එක් තට්ටුවක ඡන්ද අඩු කිරීමෙන් පමණක් නොවේ. අනෙක් තට්ටුවේ ඡන්ද වැඩි කිරීමෙන් ද එය සිදුවේ. ඇමරිකාවේ දැන් තත්වය ද එයමය. ජෝර්ජියාව, ජෝ බයිඩ්න් ගේ පැත්තට හැරී ඇත. අන්තිම මොහොතේ ජෝ බයිඩ්න් පය ගැසූ මිචිගන් ද ඔහු දිනා ඇත. ‘මැතිවරණ විද්‍යාව‘ ම ජයගත් සම තත්වයකට ඇමරිකානු ඡන්දය දැන් පත්ව ඇත.

බයිඩ්න්ට ජය කැන්දන තැපැල් ඡන්දය

ඇමරිකාව පුරා කෝවිඩ් රැල්ල පැතිර යද්දී, ඡන්දය තියෙන දවසේ ඡන්දපොළට යාමට ඉඩම් නොලැබෙනු ඇතැයි බියක් ඇති විය. ඒ බිය පැතිර වූවේ නිදහස් ජනමධ්‍ය යි. ඇමරිකාවේ ප්‍රකාශිත ඡන්ද ප්‍රතිශතය 55% – 57% සීමාවේ පවතී. නමුත්, 2020 ඡන්දයේ ඉතිහාසයේ වැඩිම ඡන්ද ප්‍රමාණය (66.4%) ප්‍රකාශයට පත්ව ඇත. අතිරේක ඡන්ද වැඩිවූයේ තැපැල් ඡන්ද ලෙසිනි.

ඩිමෝක්‍රටික් පාක්ෂිකයින් හා ඔවුන්ට අනුබද්ධ සංවිධාන කෝවිඩ් නිසා ඡන්ද පොළට යා නොහැකි බැවින් තැපැල් ඡන්දයට ලියාපදිංචි වන ලෙස ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයක් ගෙන ගියේය. එයට ඉහළම දායකත්වය දැක්වූවේ නිදහස් හා සමාජ මාධ්‍ය යි.

මේ ප්‍රවණතාව හදුනාගත් ට්‍රම්ප් කණ්ඩායම තැපැල් ඡන්දය ලියාපදිංචි වළක්වන්නට සෑම දේම කළේය. උසාවි ගියේය. ටෙක්සාස් ඇතුළු ප්‍රාන්ත ගණනාවක තහනම් නියෝග ගත්තේය. ඒ සඳහා ට්‍රම්ප් අලුතෙන් පත් කළ විනිසුරුවරු දැක්වූ දායකත්වය ද ගැන කාටුනයක් මේ සමඟ අමුණා ඇත. (මතක තබා ගන්න. ලංකාවටත් මෙය අනාගතයේ දී අදාළ විය හැකිය)

ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ වැඩිම ප්‍රකාශිත ඡන්ද ප්‍රතිශතය (66.4%) මෙවර වාර්තා වී ඇත. මිචිගන් හි 73% කි. (මෙයට පෙර වැඩිම 2008 – 69%කි) ජොර්ජියා මෙවර 67% කි. (ජොර්ජියාවේ පෙර වාර්තාව 2008 හි 62% කි)

තැපැල් ඡන්ද ජෝ බයිඩන් ගේ ජයග්‍රහණයේ තීරණාත්මක සාධකය වී ඇති ගැන කියන්නට මිචිගන් හා ජොර්ජියානු උදාහරණය ප්‍රමාණවත් අතර එය වැළැක්වීමට ට්‍රම්ප් දැරූ උත්සාහය පසුගිය මාස 4 තුළ ද, පසුගිය දින දිකේ ද කැපී පෙනුණි.

දැවැන්ත ජනතා ව්‍යාපාරයක් මගින් උපද්දවා ගත් ඡන්ද ගොඩ තම මල්ලට දමාගන්නට ජෝ බයිඩ්න් ගේ ඩිමෝක්‍රටික් පක්ෂය සමත්ව ඇත. ඔහු ජනාධිපතිවනවා නම්, තීරණාත්මක ජය සාධකය මේ අලුත් ඡන්දය යි. පරාජය වූවත්, මෙහෙම සටනක් දෙන්නට අවස්ථාව උදාවූවේ තැපැල් ඡන්ද නිසාය.

ලංකාවේ ද මේ තත්වය වෙනස් නැත.

2005 දී මහින්ද රාජපක්ෂට දිනන්නට අවශ්‍ය අලුත් ඡන්ද ටික ගෙනාවේ ජවිපෙ යි. එය ජවිපෙ හි ලක්ෂ 2 කාඩර් එකට වැඩි ප්‍රමාණයකි. උතුරේ දෙමළ ඡන්දය පාගාවක් දී නැවැත්වූ දුප්පත් රනිල් උදේ 10 වන තුරුම එය දැන සිටියේ නැත. නැගෙනහිර මුස්ලිම් ඡන්ද වැලැක්වන්නට අවශ්‍ය වූවේ බෝම්බ කිහිපයකි.

2015 දී සිදු වූයේ එහි අනික් පැත්තය.

හැදුණුම්පත් නැති අති බහුතරයක් වූ දෙමළ – මුස්ලිම් ජනතාවට හැදුණුම්පත් සාදා දෙන ලදී. ජවිපෙ, චම්පික ලා අවසන එක් විය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ගැන උනන්දු වූ තරුණ කණ්ඩායම් (උදා – අලුත් පරපුර) ගෙනාවේ ඔවුන්ගේ ඡන්ද 100 – 150 නොවේ. එයට වැඩි ප්‍රමාණයකි. ජවිපෙ කළේ කාඩර් එක සමඟ පෝස්ටර් ගැසීම පමණක් නොවේ.

සුදර්ශන ගුණවර්ධන, උපුල් කුමරප්පෙරුම, උදුල් ප්‍රේමරත්න, ලක්ෂාන් ඩයස්, නිමල්කා ප්‍රනාන්දු ලා කියන්නේ නීතිඥවරුන් දුසිමක් දෙකකට වඩා වැඩි දෙයකි. උතුරේ දෙමළ ජන්ද සල්ලිවලට ගන්නට බැරි තැනකට සිවිල් ක්‍රියාකාරීත්වය ශක්තිමත් වූවේය.

2015 ජනවාරි 8 මෛත්‍රීපාල සිරිසේන දිනුවේ මුස්ලිම් ඡන්ද වළක්වන්නට නොහැකි වූ නිසාය. උදේ පාන්දර මුස්ලිම් ජනතාව ඡන්ද පොළට ගිය නිසාය. එය ඔහුට අලුත් ඡන්දයක් වූවේය.

1994, 1999, 2005, 2010, 2019 සෑම අවස්ථාවක දී ම දෙමළ ඡන්ද මිලදී ගැනීමත්, මුස්ලිම් ඡන්ද වැලැක්වීමේ දේශපාලන ජයගත ගත්තේය.

2015 දී එය මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ගේ දේශපාලන ශූරත්වය හෙවත් උදේ 4 රැස්වීම හරහා, චම්පික රණවක, ශිරාල් ලක්තිලක, මෛත්‍රී ගුණරත්න විසින් කළමනාකරණ කරනු ලැබීය. 2015 මෛත්‍රිපාල ට වඩා 2019 සජිත් ගේ රැස්වීම්වලට සෙනඟ සිටියේය. මෛත්‍රී දිනු අතර, සජිත් පැරදීම ‘මැතිවරණ විද්‍යාව‘ යි.  

ඇමරිකානු දත්ත සහ ලංකාවේ ‘නොදත්ත‘

හැමෝම කියන කතාව 2016 දී මෙන්ම මෙවරද ඇමරිකාවේ ජනමත සමීක්ෂණ වැරදුණු බවකි. (Project 358 බලන්න) සමීක්ෂණවලට හසු නොවන ‘සැඟවුණු දත්ත‘ ජයග්‍රාහී ටූල්ස් බවට පත්වී ඇත.

2019 දී බැසිල් රාජපක්ෂ විසින් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ගේ ජයග්‍රහණය වෙනුවෙන් දියත් කර තිබූ ‘බිග් ඩේටා‘ මාදිලිය ලංකාවේ බොහෝ දෙනා තවම දන්නේ වත් නැත. ‘බිග් ඩේටා‘ පද්ධතිය මුදල් හා දැනුම සම්පත ඇති නම් වෘත්තිකයින්ට කළ හැකිය. නමුත්, කුලියට ගන්නා මිනිසුන්ගෙන් ‘දත්ත පාදක සාධක‘ මහ පොළොවේ ජය ගත නොහැකිය.

1973 -1976 පරිගණකයක් හෝ නොමැති යුගයක, ජේ.ආර්.ජයවර්ධන ලංකාවේ ‘බිග් ඩේටා‘ ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක කර ඇත්තේය.

‘මහා සම්ප්‍රදායේ කථාව – එක්සත් ජාතික පක්ෂය‘ කෘතිය ලියන්නට මම එහි මැද කොළඹ, ඇතුළු දත්ත සාම්පල දැක ඇත්තෙමි. එයට සමාන්තරව, ජේ.ආර්. රට පුරා සහ සමාජ කණ්ඩායම් හරහා යන සංවිධාන හා සාමාජික ජාලයක් එදා එජාපය බිහි කර ගත්තේය.

2017- 2019 බැසිල් රාජපක්ෂ කළේ එදා ජේ.ආර්. අතින් කළ දෙයම තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් සිදු කිරීමය.

මිත්‍රවරුනි,

‘මැතිවරණ කළමනාකරණයේ‘ දී ජයගන්නේ අපේක්ෂකයින් හෝ පක්ෂ නොව දත්ත පාදක ‘මැතිවරණ විද්‍යාව‘ යි. ඇමරිකාවේ අප අත්දකිමින් සිටින්නේ ලංකාවේ 2015 ජනාධිපතිවරණයේ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන වෙනුවෙන් ගොනුකළ ‘මැතිවරණ විද්‍යාවේ‘ ජයග්‍රහණයේ කථාවයි. නැතිනම්, 2019 දී බැසිල් රාජපක්ෂ විසින් ගොනු කළ ‘මැතිවරණ විද්‍යාවේ‘ සාර්ථකත්වය යි.

2015 දී මෛත්‍රීපාල සිරිසේන නොවන අපේක්ෂකයෙකුටත් දිනන්නට තිබුණි. 2019 ගෝඨාභය නොවී චමල් රාජපක්ෂ අපේක්ෂකයා වූවත් පොහොට්ටුවේ ජයග්‍රහණය වෙනස් වන්නේ නැත.

2020 ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණයේ දී මේ වයෝවෘද්ධ ජෝ බියිඩ්න් හැර තරුණයෙකු ඩිමෝක්‍රටික් පක්ෂයට නොසිටියා දැයි බොහෝ දෙනා මැතිවරණ ව්‍යාපාරය පුරාම අසන්නේය. නූතන මැතිවරණවල දිනන්නේ අපේක්ෂකයාම නොව දත්ත හා උපක්‍රමය ය.

දෙවන වතාවේ පරදින ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරුන් ලැයිස්තුවේ හය වැනියා වන්නට ට්‍රම්ප් ට සිදු වන්නේ ඇයි? උත්තරය සරළ ය. ඉතා පැහදිලි ය. දෙදෙනෙකු අතර ද්වන්ධ සටනක ජනාධිපතිවරණය වඩා වැදගත් වන්නේ ‘මැතිවරණ විද්‍යාව‘ මිස අපේක්ෂකයා නොවේ. ‘මැතිවරණ විද්‍යාව‘ යනු විශේඥතාව (Specialization) හා වෘත්තීය භාවය (Professionalism) යි. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණය, 2024 ට ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂවලට උගන්වන පාඩම එයයි.

රජිත් කිර්ති තෙන්නකෝන්

බයිඩන් නිසා ඇමෙරිකානු අභ්‍යන්තර රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති මුලධර්ම හෝ විදේශ නැතහොත් ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිපත්ති මුලධර්ම හෝ මුලෝපා නම් කිසිදු වෙනසකට ලක් වන්නේ නැත. එවැනි වෙනසක් සඳහා ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයෙකුට තනි බලයක් ඇත්තේ ද නැත. අනික ඔහු ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාකරන්නෙකු මිස සම්පාදකයෙකු නොවේ ය.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපද දේශපාලනය තේරුම් ගත යුත්තේ ඔවුන් කියන දෙයින් නොව කරන දෙයින් ය. ඒ කියමන සෑම රටකට ම අදාළ වුවත් එක්සත් ජනපදය අළලා එය තීරණාත්මක ය. ඊට හේතුව එරට දේශපාලනය එහි අභ්‍යන්තරයට වඩා ලොව අනෙකුත් රටවලට ඉතාම බලපෑම් සහගත වීමය.

විශේෂයෙන් ගෝලීය සහ කලාපීය වශයෙන්, ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක, ආර්ථික සහ වෙළඳපොළ උපායමාර්ගවලට අදාළව අහස, අභ්‍යවකාශය, සාගරය, සහ ගොඩබිම් අරබයා එම දේශපාලනය තීරණාත්මකය. ඒ උපාය මාර්ගවලට  අදාළ අනෙකුත් තරඟකාරී රටවල් ඇමෙරිකානු දේශපාලනයේ ප්‍රධාන ඉලක්ක වේ. එම රටවල් සමඟ වන ඇමෙරිකානු තරඟයේදී ඔවුන් අප වැනි රටවල් යොදා ගන්නේ උපායමාර්ගික නැවතුම් පොළවල්, මුර කපොලු, සහ සක්ක ගල් ලෙස මිස ගෝලීය දේශපාලනයේ හෝ ආර්ථිකයේ නැතුවම බැරි සාධක ලෙස නොවේ. ඒ ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දේශපාලනයේ හැටි ය. නැතුව එය ඇමෙරිකානු එක්සත් ජනපද ජනාධිපති දේශපාලනයේ හැටි නොවේ ය. මේ අපබ්‍රංශය තේරුම් කිරීම මෙවර ලිපියේ මූලික අරමුණ ය.

රාජ්‍යයක ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම් හුදු මැතිවරණ හෝ ජනාධිපතිවරණ නිසා සිදු නොවන බවට වූ උදාහරණ අපමණ ය. එසේ සිදු නොවන්නේ, එම රටේ දේශපාලන ක්‍රමය/පද්ධතිය සහ දේශපාලන සංස්කෘතිය, මහජන නියෝජිතයින්ට සහ තනි පුද්ගල නායකයින්ට වඩා (අගමැති, ජනාධිපති, චාන්සලර්) බලවත් නිසා ය. මේ බලවත්කම විසින් ලෝකයේ සමහර රටවල් ශක්තිමත් රාජ්‍යයන් බවටත් ඇතැම් ඒවා, එනම් අපවැනි රටවල් දුබල රාජ්‍යයන් බවටත් පත්කොට ඇත.

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, චීනය, ප්‍රංශය, ජර්මනිය, ලෝක දේශපාලනයේ බලවත් රාජ්‍යයන් බවටත්  ෆින්ලන්තය, ඩෙන්මාර්කය, ස්වීඩනය, නොර්වේ, ස්විස්ට්සර්ලන්තය, නවසීලන්තය වැනි  රටවල් සාමකාමී නිදහස් විධිමත් රාජ්‍යයන් බවටත් පත්වී තිබෙන්නේ ඒවායේ දේශපාලන පද්ධතියේ සහ සංස්කෘතියේ බලවත්කම සහ දියුණුව නිසා ය.

අප වැනි රටවල් දුබල සහ පීඩාකාරී රාජ්‍යයන් වී තිබෙන්නේ දේශපාලන ක්‍රමයේ සහ සංස්කෘතියේ දුබලතාව සහ නොදියුණු බව නිසා ය.

ඒ බලවත් බව හෝ සාමකාමී නිදහස් විධිමත් බව හෝ දුබල බව හෝ, හුදු නායකයෙකුට වෙනස් කළ නොහැක්කේ ඉහත කී දේශපාලන ක්‍රමය සහ සංස්කෘතිය නායකයාට වඩා බලවත් නිසා ය. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය යනු බලවත් සහ ශක්තිමත් රාජ්‍යයකි. එය ඒ රටේ රාජ්‍යය ගොඩනැගීම සහ පවත්වාගෙන යාම ට අදාළ දේශපාලන ක්‍රමයේ සහ සංස්කෘතියේ නිර්මාණයකි. එහි යම් වෙනස්කම් සිදු වී ඇත්නම් එසේ වී ඇත්තේ එම දේශපාලන ක්‍රමයේ සහ සංස්කෘතියේ වෙනස්වීම් වලට සමගාමීව ය.

ලෝකයට පෙනෙන උත්සවකාරී රාජ්‍ය රූපකවලට යටින් ඇති සැබෑ එක්සත් ජනපද රාජ්‍යය හෙළිදරව් වී නැත, ඔවුන් එය හෙළිදරව් කරන්නෙත් නැත. එය යම් තරමකින් හෝ මැනගත හැක්කේ ඇ.එ.ජ. ය කියන හෝ පෙන්වන හෝ දෙයින් නොව කරන දේවල් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් ය. ඒ අනුව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරුන්ගේ වෙනස්වීම එරට රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියේ හෝ විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ තීරණාත්මක වෙනස්කමකට හේතු නොවන්නේ ඇයි දැයි දැනගැනීම අප වැනි රටකට වැදගත් ය.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරණ අළලා මෙරට ඇතිවන කතාබහක් වන්නේ අහවලා ජයගතහොත් අපට වාසිය, නැතහොත් අවාසිය යන්නය. මෑත ඉතිහාසයේ රේගන්, බුෂ්, ක්ලින්ටන්, බුෂ්, ඔබාමා, සහ ට්‍රම්ප් ජයගත් ජනාධිපතිවරණ වලදීත් ඒ කතාබහ දකින්නට ලැබුණි. එසේම එවැනි කතාබහක් බ්‍රිතාන්‍යයේ මැතිවරණ අළලා මතු වුණේ කම්කරු පක්ෂය සහ කොන්සර්වේටිව් පක්ෂය යන දෙකින් කුමක් ජයගතහොත් අපේ රටට වාසිද අවාසිද යන්න මුල් කර ගෙනය. ඉන්දියාවේ මැතිවරණ අරබයා ද මෙරට මතුවන්නේ භාරතීය ජනතා පක්ෂය සහ ඉන්දියා ජාතික කොන්ග්‍රසය අතුරින් කුමක් ජයග්‍රහණය කිරීම අපට වාසි අවාසි ගෙන දෙන්නේද යන්න මුල් කරගෙන ය.

නමුත් ඒ කිසිදු රටක්, තම රටේ ආණ්ඩු වෙනසකින් පසු අප වැනි රටවල් සම්බන්ධයෙන් වූ ඔවුන්ගේ විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ මුලධාර්මික වෙනසක්  සිදු කළේ නැත. එසේ සිදු නොවන්නේ එකී රටවල රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සහ ඒවායේ මුලධර්ම සැලසුම් කරන්නේ, තීරණය කරන්නේ, මුලෝපායික සහ උපායමාර්ගික තීන්දු තීරණ ගන්නේ හුදු නායකයෙකු විසින් නොවන නිසා ය. නායකයා විසින් සිදු කරන්නේ සම්මත, ස්ථාවර, සහ මුලෝපායික වැඩපිළිවෙලවල්වලට ‘නායකත්වය සැපයීම’ ය. ඒවා වෙනුවෙන් සහ ඒවායේ සංකේතාත්මක හෝ උත්සවකාරී නායකයා ලෙස පෙනී සිටීම ය. එවැනි පසුබිමක ජනාධිපතිවරයෙකු නඩු පැවරීමෙන් මුක්ත කළ යුත්තේ නැතහොත් ජනාධිපතිවරයෙකුට විරුද්ධව නඩු පැවරිය නොහැක්කේ ඔහු හෝ ඇය ගත්තා යැයි පෙනෙන තීරණ සත්‍ය වශයෙන් ම ඔහුගේ හෝ ඇයගේ තීරණ නොවන නිසා බව මගේ තේරුම් ගැනීමය.

එසේ වන්නේ නායකයාට වඩා රාජ්‍යය බලවත් සහ වැදගත් නිසා ය. මෙවර පැවැත්වූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය ගැන අප බැලිය යුත්තේ එවැනි අවබෝධයක පිහිටා ය. එරට රාජ්‍යය මෙහෙයවන්නේ තනි පුද්ගල ජනාධිපතිවරයෙකු ය, ඔහුගේ පුද්ගල අභිමතාර්ථ සහ පුද්ගලික දක්මවල් රාජ්‍ය පාලනයේදී සහ ජාත්‍යන්තර සබඳතාවල දී අතිශයින්ම තීරණාත්මක ය, යන දෙකම පරිපුර්ණ සත්‍යයක් නොවේ.

එසේම එක්සත් ජනපදය යනු අභ්‍යන්තර සහ ගෝලීය වශයෙන් එකට බැඳුණු බහු විෂයයික මූලෝපා කට්ටලයක් මිස, තනි නායකයෙකුට එහා මෙහා කළහැකි හුදු බලකාමී පුද්ගල එකතුවක් නොවේ. එරට ශක්තිය සහ බලවත්කම ස්ථාවර වී ඇත්තේ එකී මූලෝපා වෙනුවෙන් කටයුතුකරන උපායික බුද්ධි අංශ සහිත රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය නිසා ය. ප්‍රතිපත්ති සහ තීරණ ගනු ලබන්නේ තනි නායකයෙකු නොව, ඒ මූලෝපා විසින් ආරක්ෂා කරන සහ වර්ධනය කරන ජාතික අභිලාෂ සහ රාජ්‍ය අභිලාෂ මත පදනම්ව, එකී රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය විසින් ය.

මෙවර ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිරණයත් පෙර පරිදිම එරට ට උද්වේගකාරී බාස්කට් බෝල් ක්‍රීඩා තරඟයකි. ඒ තරඟය, රට අභ්‍යන්තරය සහ ලෝක දේශපාලනය හැසිරවීමේ, විශේෂයෙන් ම අනිකුත් බලවතුන්ට සහ ගෝලීය-ජාතික රාජ්‍ය අසරණයින්ට පණිවිඩ දීමේ ක්‍රියාවලියක් බවට පත්කරගනු ලබන්නේ එරට බුද්ධි අංශ, අනෙකුත් රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණ සහ ඇමෙරිකානු ස්ථාවර අභිලාෂ වෙනුවෙන් පෙනී සිටින ගෝලීය මාධ්‍ය බලාධිකාරය විසිනි.

මේ ලිපිය ලියන මොහොත වන විට ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ ජනාධිපති අපේක්ෂක ජෝ බයිඩන් 264ක් ද ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් 214ක් ද මැතිවරණ විද්‍යාලවල ඡන්ද ලබා සිටී. බයිඩන්ගේ ජයග්‍රහණය සහතික බව පෙනේ. එය එක්සත් ජනපදවාසී බයිඩන් පාර්ශවයේ බහුතරයකගේ කෙටි කාලීන අමන්දානන්දයට හේතු වනු ඇත. එසේම ට්‍රම්ප් පාර්ශවයේ කෙටි කාලීන අසතුට ට ද හේතුවනු ඇත. නමුත් බයිඩන් නිසා ඇමෙරිකානු අභ්‍යන්තර රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති මුලධර්ම හෝ විදේශ නැතහොත් ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිපත්ති මුලධර්ම හෝ මුලෝපා නම් කිසිදු වෙනසකට ලක් වන්නේ නැත. එවැනි වෙනසක් සඳහා ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයෙකුට තනි බලයක් ඇත්තේ ද නැත. අනික ඔහු ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාකරන්නෙකු මිස සම්පාදකයෙකු නොවේ ය.

ඒ කෝණයෙන් බලනවිට බයිඩන් ගේ ජයග්‍රහණය හෝ ට්‍රම්ප් ගේ පරාජය ශ්‍රී ලංකාව කෙරෙහි අමුතු හෝ පෙර නොවූ ආකායේ  බලපෑමක් සිදුකරන්නේ නැත. නව ජනාධිපති දිවුරුම් දීමත් සමඟ ඇමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් වෙනස්වෙනු ඇත. මයික් පොම්පියෝ වෙනුවට වෙනත් අයෙකු පත් කෙරෙනු ඇත. එහෙත් චීනය අරබයා වූ ඇමෙරිකානු පිළිවෙත නම් වෙනස් වන්නේ නැත. අපේ චීන සබඳතා ගැන අප කියන දේ නොව, චීනය කරන්නට හදන දේ ගැන දැනුමක්, අපට වඩා, ඇමරිකානු බුද්ධි අංශ සතුව ඇතිය යන තොරතුරවත් අපේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින් සහ පිං පඩි ගන්නා සමහර තානාපති නිලධාරීන් දැනගෙන සිටීම වැදගත්ය. මන්ද අපට අතීතයේ දී ගණුදෙනු කිරීමට සිදුවුණේ සහ ඉදිරියේ දී ගනුදෙනු කිරීමට සිදුවන්නේත් ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයෙකු සමඟ නොව, අප දෙස ඇස යොමා සිටින, මූලෝපා සහ උපායමාර්ග බාහුල්‍යයක් සහිත බලවත් සහ විධිමත් ඇමෙරිකානු රාජ්‍යය සමඟය.  

එසේම ආසියාවේ, ඉන්දියන් සහ පැසිෆික් සාගර කලාපවල ආධිපත්‍යයේ දී චීන බලවතා සමඟ වන උපායමාර්ගික සම්බන්ධතා තීරණය කිරීමේ දී ඉන්දියාව, ලංකාව, පමණක් නොව මාලදිවයින් දුපත් පවා වැදගත් ය යන ඇමෙරිකානු පිළිවෙත සඳහා දකුණු ආසියාවට පැමිණි පොම්පියෝ වෙනුවට ඒ අරමුණ සඳහා ම, වෙනත් ‘පොම්පියෝ’ කෙනෙකු පැමිණෙන බව අප දත යුතු ය. වෙනස් වන්නේ පුද්ගල නාමය පමණක් මිස ඇමෙරිකානු අභිලාෂ නොවේ ය යන්න අප කවුරුත් වටහා ගත යුතු ය. ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරණය, සහ පත්වන ජනාධිපති ගැන අපට ඇති මිථ්‍යා දුරු කරගත හැක්කේ එවිට ය. ඒ අනුව අප ඇමෙරිකාව දෙස බැලිය යුත්තේ කලාපීය සහ ගෝලීය, එසේම ආර්ථික, වෙළඳපොළ, ආරක්ෂක, දෘෂ්ටි කෝණයකින් මිස පුග්ගල මානයකින් නොවන බව මෙවර මගේ ‘කිවි දා දැක්ම’ ය.

ධම්ම දිසානායක

ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා විසින් පත් කරනු ලබන නියෝජිතයා ලෙස ධීවර අමාත්‍ය ඩග්ලස් දේවානන්දා මහතා පත්කර තිබේ.

අග්‍රාමාත්‍ය මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා කළ යෝජනාවට ඊයේ (02)  කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතාගේ අනුමැතිය හිමිවී ඇත.

ඒ අනුව ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා විසින් පත් කරනු ලබන නියෝජිතයා ලෙස ධීවර අමාත්‍ය ඩග්ලස් දේවානන්දා මහතා කථානායකවරයා විසින් පත් කර තිබේ.

20 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට අනුව ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සංයුතිය වෙනස්වේ.

ඒ අනුව ව්‍යවස්ථාදායක සභාව අග්‍රාමාත්‍යවරයා, කථානායකවරයා, විපක්ෂ නායකවරයා ඇතුළුව අග්‍රාමාත්‍යවරයා විසින් පත් කරන නියෝජිතයෙකු, කථානායක විසින් පත්කරන නියෝජිතයෙකු හා විපක්ෂ නායකවරයා විසින් පත් කරන නියෝජිතයෙකුගෙන් සමන්විත වේ.

2020 මහ මැතිවරණයෙන්, යාපනය දිස්ත්‍රික්කයෙන් තරගකොට පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ, ඩග්ලස් දේවානන්දා මහතා කැබිනට් අමාත්‍යවරයකු මෙන්ම ඊළාම් ජනතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ (ඊ.පී.ඩී.පී) නායකයා ලෙස ද කටයුතු කරයි.

පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාව, පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබඳ කාරක සභාව, උසස් නිලතල පිළිබඳ කාරක සභාවේ සාමාජිකත්වය දරන, අමාත්‍ය ඩගලස් දේවානන්දා මහතා ධීවර කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යාංශයීය උපදේශක කාරක සභාපතිවරයා මෙන්ම කිලිනොච්චිය දිස්ත්‍රික් සම්බන්ධීකරණ කමිටුවේ සම සභාපතීත්වය ද දරනු ලබයි.

සමගි ජන බලවේගය සඳහා විධිමත් පක්ෂ යාන්ත්‍රණයක් ස්ථාපනය කිරීම දිගින් දිගටම ජලනි ප්‍රේමදාසගේ මැදිහත්වීමෙන් වැලකී තිබේ. ඒ වෙන කිසිවක් නිසා නොව විධිමත් පක්ෂ යාන්ත්‍රණයක් තුළින් නිසි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂ යාන්ත්‍රණයක් තුළ ඔවුන්ගේ සිතුමතේට පක්ෂය මෙහෙයවීමට සහ අවශ්‍ය අවස්ථාවල ඩීල් සඳහා කේවල් කිරීමෙ බලය නොලැබෙන බැවිනි.

සජිත් ගේ තීරන ගැනීමේ මන්ඩලය වන්නේ ඉමිටියාස්, ( ජලනි – බිරිඳ නිල නොවන පක්ෂ ප්‍රධානී)
නමුත් ප්‍රධාන තීරක) එරාන්, ලක්ෂ්මන් ෆොන්සේකා (කුඩා කල මිතුරා සහ මුදල් සපයා දෙන්නා, ප්‍රධාන තීරක වරයෙක්) රංජිත් මද්දුම බන්ඩාර. රවි ජයවර්ධන(පුද්ගලික ලේකම්) හා චමින්ද එදිරිවීක්‍රම. යන අයයි.

ජලනි – ප්‍රධානව හසුරුවන්නේ ටිරාන් අලස් විසිනි. එය තුල විශාල වශයෙන් මුදල් හා සබැඳිකම් ද ඇත.
ඊට අමතරව ඇයගේ තීන්දු තීරන වලට බලපාන්නාවු ප්‍රධාන පුද්ගලයන් වන්නේ ලක්ෂ්මන් ෆොන්සේකා සහ චමින්ද එදිරිවික්‍රමයි. ( ඊට අමතරව හරින් සහ එරාන්ය)

ලක්ෂ්මන්ව හසුරුවන්නේ දිලිත් ජයවීර සහ ටිරාන් අලස් විසිනි. දිනපතා ඔවුන් ලක්ෂ්මන් හමුවෙති.

උදාහරණයක් ලෙස යහපාලන සමය තුළ උග්‍ර සජිත් විරෝධියකු වූ රවී ජයවර්ධනව (රවී යනු මුල් කලීනව ජී.ඇල් පීරිස්ගේ ගෝලයකු වන අතර පොදු පෙරමුණ සමයේ ජී.එල් සමග කටයුතු කල අයෙකි.) ලක්ෂ්මන් හරහා සජිත් ලඟ plant කරන්නේ දිලිත් ජයවීර විසිනි. රවි සහ දිලිත් කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ බඩ බැඳගත් මිතුරන්ය.

චමින්ද එදිරිවික්‍රම – ලොකුබාලගේ ගේ සහ ගාමිනී සෙනරත් ගේ බඩියාය. ඔහු ඔවුන්ගේ ලාෆ් ගෑස් සමාගමේ CEO ය. මෙම තනතුරට පෙර චමින්ද හිටියේ LOLC ලොක්කා සමගය. LOLC ලොක්කා ගාමිනී සෙනරත් ගේ එකඟතාවය මත චමින්ද ලාෆ් සමාගමට ගත්තේ දීර්ඝ කාලීන අරමුනක් සහිතවය. ඒ සජිත් සමග චමින්ද සමග තිබු සම්බන්දයෙන් ප්‍රයෝජනය ගැනීමටය. ගාමිනී සෙනරත් ගේ දකුනු අත ලොකු බාලගේ වු අතර ලොකු බාලගේ ගේ දකුනු අත වුයේ චමින්දයි. මේ සම්බන්දතාවය ඇතිවන්නේ 2011 සිටය. එදා සිට අද දක්වා චමින්ද ලාෆ් සමාගමේ ලොක්කා වන අතර යහපාලන ආන්ඩුවේ සජිත්ගේ ආන්ඩුවේ ඉංජිනේරු සංස්තාවේ උප සභාපතිවරයාය. ජනාධිපතිවරනයේ දි සම්පුර්න මුදල් පාලනය කලේ චමින්දය. මේ මුදල් පාලනය භාරව ක්‍රියාකල නිසාම
අවසානයේ දී චමින්ද ජලනිගේ අතිජාත විශ්වාසවන්තයා බවට පත්විය.

රංජිත් මද්දුම බන්ඩාර මේ තාක් දුරට පාලනය කලේ ඩයනා විසිනි. ඩයනා පාලනය කරන්නේ සේනකය. සේනක හසුරුවන්නේ බැසිල්ය.

හරින් ට ජලනි හසුරුවන්නට බලය ලැබෙන්නේ පරන ප්‍රේමය හේතුවෙනි. හරින් හසුරුවන්නේ මල්ෂාය. මල්ෂා හසුරුවන්නේ බැසිල්ය.

තීන්දු ගන්නා ඉතුරු දෙන්නා ඉමිටියාස් සහ එරාන්ය.

එරාන් යනු ඇවන්ජලිකල් ක්‍රිස්තියානි දහම මෙරට ව්‍යාප්ත කිරීමේ ව්‍යාපෘතියේ පුරෝගාමියාගේ පුතාය. අදටත් ඔහු පාස්ටර් වරයෙකි. ඔවුන්ගේ න්‍යාපත්‍රය හසුරුවන්නේ බොර්න් අගේන් ක්‍රිස්තියානි සභාව මගිනි. දේශපාලනිකව විපක්ෂය ඇත්තේ දැඩි අනතුරක වන්නේ මෙලෙසිනි.

මේ අය විසින් හසුරුවණ සමගි ජන බලවේගයේ අනාගතය කොහෙටද?

මෙයට අමතරව තිස්ස පිළිබඳවද යමක් සඳහන් කල යුතුය. ඩයනා ආන්ඩුවට ගිය දවසේ තිස්ස, හේෂා සහ චමින්ද විජේසිරි සමග හිටියේ ඩයනාගේ ගෙදර බවට ඩයනා මේ වන විටත් ප්‍රකාශ කර ඇත. ඔවුන් අයවැය සමයේ ආණ්ඩුවට එකතුවනු ඇත.

විපක්ෂයක් නැත්තටම නැති කිරීමට බැසිල්ගේ කූඨ උපායන් සියල්ලටම සජිත් සහ ජලනි හසුවී ඇත. මේ සියල්ලට හේතුව ජලනි පක්ෂය තමන් අතේ නැටවීමට ඇති කෑදර කමත් මුදල් සදහා ඇති ගිජු කම නිසා ඩීල් වලට ඇති නැඹුරුවත්‍ ය. එය බැසිල් විසින් සිය අන්තේවාසිකයින් සජිත් සහ ජලනිට සමීප කර සිය වාසියට හරවා ගෙන ඇත.

එජාපය අද නැත. සජබය බැසිල්ගේ රූකඩයක් වී ඇත. විපක්ෂයක් නොමැති රටක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අනාගතය කොයිබටද..?

පිටු 32 ක සමගි ජනබලවේගයේ ව්‍යවස්ථාව සහ 17 දෙනෙකුගෙන් යුතු කෘත්‍යාධිකාරි මණ්ඩලයට, පක්ෂ සමාජිකයින් නෙරපා දැමීමට අවම ශක්තියක් ඇති ලේඛනයකි. කෙහෙළිය, අමුණුගම, අමීර් අලී නඩු තීන්දුවල අවධාරණය කරන විනය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමේ කාර්ය පටිපාටිය හා ක්‍රමවේදය එහි සවිස්තරාත්මක නැත. 

20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා පනත් කෙටුම්පතට පක්ෂව ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ සමගි ජන බලවේගයේ ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ඩයනා ගමගේ සහ ඊට පක්ෂව ඡන්දය ප්‍රකාශය කළ සමගි ජන බලවේගය යටතේ සන්ධානගතව තරග කළ සුළුජන පක්ෂවලට අයත් මන්ත්‍රීවරුන් 7 දෙනා සමගි ජන බලවේගයෙන් ඉවත් කළ නොහැකි ද? එයට ‘ඔව්‘ සහ ‘නැත‘ යැයි උත්තර දෙකක් තිබේ.  

මේ ඒ ගැන ඇතුළුව පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් තේරී පත් වූ පක්ෂයෙන් නෙරපා හැරීමේ නෛතික ප්‍රතිපාදන ගැන පුළුල් විමසුමකි.

ඉවත් කිරීමේ නෛතික ප්‍රතිපාදනය   

1978 ව්‍යවස්ථාවේ 99 (13) වගන්තිය අනුව,  ‘‘ඉල්ලා අස්වීමෙන් හෝ  පහ කිරීමෙන් හෝ අන් කවර හේතුවකි නිසා හෝ නතර වූ අවස්ථාවක ………………..‘‘ සිදු කළ යුතු ක්‍රියාමාර්ග දැක්වේ. මන්ත්‍රීවරයෙකු ඉවත් කිරීමේ එකම ප්‍රතිපාදනය මෙය යි.

99 (13) වගන්තියේ ව්‍යවහාරික නීතිය යුග දෙකකි. එහි පළමු වැන්න, පක්ෂ විනය කඩකල මන්ත්‍රීවරුන් ට අසුන් අහිමි කිරීමට දේශපාලන පක්ෂ සමත් වූ 1992 ට පෙර යුගය යි.

13 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට (පළාත් සභා) විරුද්ධව ඡන්දය දීම නිසා, එජාපය චන්ද්‍රකුමාර විජේගුණවර්ධන (කඹුරුපිටිය) වත්මන් කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන (හක්මන) පක්ෂයෙන් නෙරපනු ලැබීය.   ජේ.ආර්.ජයවර්ධනගේ තීන්දුවට එරෙහිව පැවරූ නඩු වලින් (SC 50/87Spl සහ SC 51/87 Spl) පැරදුණු ඔවුන් ට මන්ත්‍රී ධූර අහිමි විය. 

1988 මැයි 24 දින සම්මත වූ, 14 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මගින් කේවල ඡන්ද කොට්ඨාශ ක්‍රමය වෙනුවට දිස්ත්‍රික් මනාප ඡන්ද ක්‍රමය හදුණ්වා දෙනු ලැබීය.  එහි දී, අපේක්ෂකයෙකුට පමණක් නොව, මුලින් පක්ෂයකට ද ඡන්දය ලබාදීම සිදුවේ. 

මන්ත්‍රී ධූරය අයිති පක්ෂයට නැතිනම්, මන්ත්‍රීවරයාට ද, මන්ත්‍රීවරුන් පක්ෂ නායකත්වයේ නියෝගයට අවනත විය යුතු ද? හෟර්ද සාක්ෂිය අනුව ඡන්දය දීම සඳහා මහජන නියෝජිතයින්ට අවස්ථාවක් නොමැති ද? යන සෛද්ධාන්තික තර්කය මතුවන්නේ 14 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් පසුවය. 

නීතිය, ව්‍යවහාර බුද්ධිය, නායකත්වය හා දෝෂාභියෝගය

ජනාධිපති ආර්.ප්‍රේමදාස ට විරුද්ධ දෝෂාභියෝගයට අත්සන් කළ ලලිත් ඇතුළත්මුදලි, ගාමිණී දිසානායක, ජී. ඇම්.ප්‍රේමචන්ද්‍ර අමාත්‍යවරුන් සහ ලක්ෂ්මන් සෙනෙවිරත්න, චන්ද්‍රා ගන්කන්ද, ප්‍රේමරත්න ගුණසේකර, සමරවීර වීරවන්නි, වින්සන්ට් පෙරේරා යන මන්ත්‍රීවරුන් 8 දෙනා, 1991.09.06 දින එජාප කෘත්‍යාධිකාරි මණ්ඩල තීරණයක් අනුව එජාපයෙන් නෙරපා හරිනු ලැබීය. නෙරපීමට එරෙහිව, දිසා අධිකරණයේ ද,  ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ද නඩු (Dissanayake v. Kaleel SC (Special) Nos. 4 සිට 11/91 දක්වා) විභාග විය. එම නඩුව, පක්ෂ තහනම් කිරීම පිළිබඳ නෛතික තත්වය පිළිබඳ විශ්ව කෝෂයකි. විනිසුරු ප්‍රනාන්දු, වඩුගොඩපිටිය හා කුලතුංග ගේ තීන්දුව පිටු 248 කි.

‘‘පක්ෂ සාමාජිකත්වය නෙරපීම හිතු මනාපයට කළ නොහැකිය.  යුක්තිය තිබිය යුතුයි.  මන්ත්‍රීවරුන්ට තමන්ගේ පැත්තෙන් කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට අවස්ථාවක් දිය යුතුය.  වරද කුමක් ද කියා චෝදනා පත්‍රයකින්  දැන්විය යුතුය.  උත්තර දීමට, නීතිඥ සහාය ලබා ගැනීමට, පැහැදිලි කිරීමට ඉඩ දිය යුතුය.‘‘ යන්න ගාමිණී නඩුවේ පදනමයි.     

සමානුපාතික නියෝජනය තුල පක්ෂය  ලැබෙන ඡන්ද සංඛ්‍යාව මත පක්ෂයට ලැබෙන ආසන සංඛ්‍යාව තීරණය වන බැවින්, පක්ෂ සාමාජිකත්වය අහිමි වූ විට මන්ත්‍රී ධූරය අහිමිවිය යුතු බව අනෙක් පස තර්ක වූවේය. 

නඩුවෙන් ලලිත් – ගාමිණී කණ්ඩායම පරාජය වූවේ එජාපය ‘‘ස්වභාවික යුක්ති නීතිය අනුව කටයුතු කර තිබූ බව‘‘ තහවුරු කරන්නට එජාපය නීතිඥයින්ට හැකි වූ නිසාය.  

ඇත්තම කථාව නම් එජාප නායකයින්, විනය පරීක්ෂණය සඳහා කැඳවීම් ලිපි ලියාපදිංචි තැපෑලට යොමු කළ බවට ලේඛන තිබූ නමුත්, ඒවා මන්ත්‍රීවරුන්ට ලැබී නොතිබුණි. (තැපෑලේ දී අස්ථාන ගත කරනු ලැබීම එවකට මහ ලේකම් සිරිසේන කුරේ ගේ වික්‍රමයකි)

ප්‍රේමදාස හමුවේ දණ ගැසු මන්ත්‍රීවරුන්ගේ ඉරණම      

ආර්.ප්‍රේමදාස ට එරෙහිව දෝෂාභියෝගයක් අත්සන් කර පසුව තම අත්සන ඉවත් කර ගත්, ආරියරත්න ජයතිලක හා එස්.ඒ.මුතුබණ්ඩා ද, පක්ෂයෙන් නෙරපනු ලැබීය. නෙරපීම අභියෝගයට ලක් කර, ශ්‍රේෂ්ඨාධිිකරණයට ඉදිරිපත් වූ (මුතුබණ්ඩා එදිරි  කලීල් SC 2/92 Spl) නඩුවේ  පැමිණිල්ලේ නීතිඥවරු ලලිත් ඇතුළත්මුදලි ඇතුළු කණ්ඩායමකි. ජයතිලක, මුතුබණ්ඩා ගේ පෙත්සම නිශ්ප්‍රභා විය.  අඛණ්ඩව අභියෝග කළෝ ද, අතරමැද දී දණ ගැසූවෝ ද එකම ඉරණම උරුම කර ගත්තෝය.

විපක්ෂයේ කැරළිකරුවන්ගේ ඉරණම 

මේ කාලයේ ම (1993), ශ්‍රීලනිපයේ, ජිනදාස නියතපාල, ප්‍රදීප් හපන්ගම, තිලක් කරුණාරත්න, මර්වින් සිල්වා, හේමකුමාර නානායක්කාර ඇතුළු කණ්ඩායම මන්ත්‍රීවරුන් කිහිප දෙනෙකු ද, පක්ෂ නායකත්වය නොතකා කටයුතු කළේය. ශ්‍රීලනිපයේ ඔටුන්න හිමි කුමාරයා, අනුර බණ්ඩාරනායක එජාපට එක් වී උසස් අධ්‍යාපන හා ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍ය ධූරය දැරීය.  ශ්‍රීලනිප මේ මන්ත්‍රීවරු නෙරපා දැමූ අතර,  ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඔවුන්ගේ මන්ත්‍රී ධූර ආරක්ෂා කර දෙනු ලැබීය. 

ඒ අනුව, මන්ත්‍රීවරුන් නෙරපීම පිළිබඳ නඩු තීන්දු බලයේ සිටින පක්ෂයට වාසි සහගත වන බවට මතයක් රට තුල මතු විය. නමුත්, සත්‍යය නම්   ලලිත් – ගාමිණී කණ්ඩායම නෙරපීම සම්බන්ධයෙන් වන ලේඛන සැකසීමේ දී එජාපයේ මහ ලේකම් බී.සිරිසේන කුරේ සතු වූ විචක්ෂණ බුද්ධිය හා ක්‍රියාත්මක වීමේ හැකියාව හමුවේ ලලිත් ගාමිණී පරාජයට පත් වූ බව ය. 

1993 ශ්‍රීලනිප නඩුව, බණ්ඩාරගම ශ්‍රීලනිප සංවිධායක හා මන්ත්‍රී තිලක් කරුණාරත්න විසින් සිරිමා බණ්ඩාරනායක විරුද්ධවය. ‘ද අයිලන්ඩ්‘, 1993.01.24 දින ‘ලක්දිව‘, බීබීසී සම්මුඛ සාකච්ඡා මගින් ශ්‍රීලනිප විනය දැඩිව කඩ කළ බව චෝදනාව විය. 1993.05.31 දින තිලක් කරුණාරත්නගේ දිසා අධිකරණයෙන් තහනම් නියෝගයක් ගැනීමේ උත්සාහය සාර්ථක වූවේ නැත. නමුත්, විනය පරීක්ෂණවලට එරෙහිව අතුරු තහනම් නියෝග ගැනීමේ වත්මන් සුලබ ව්‍යවහාරයේ කේන්ද්‍රය තිලක් ලේ නඩුවයි. 

විනය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමේ දී නිසි ක්‍රමවේදය අනුගමනය නොකිරීම (ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ  මහා සභාව වසර ගණනාවකින් පවත්වා තිබුණේ නැත) මත තිලක් කරුණාරත්න නෙරපා හැරීම නීති විරෝධී බව අධිකරණය තීරණය කළේය. 

1994 ට පෙර යුගයේ දී ද, ස්වභාවික යුක්ති නීතියේ පියවර අනුගමන කිරිම හෝ නොකිරීම, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ඒත්තු ගැනීමේ හැකියාව/නොහැකියාව මත මන්ත්‍රීවරුන් ඉවත් කිරීමේ හැකියාව/නොහැකියාව ස්ථාපනය වී ඇත.

රනිල් වික්‍රමසිංහ යුගය – අසමත් නායකත්වය හා දුර්වල නීතිඥයින්

1994 නොවැම්බර් මස ඇරඹි ලංකා දේශපාලනයේ රනිල් වික්‍රමසිංහ යුගය ට එරෙහි පළමු එජාප කැරැල්ල 1999 දී මතු විය.  ආචාර්ය විමල් වික්‍රමසිංහ සහ පුජ්‍ය ඇල්ලේ ගුණවංශ ඇතුළු කණ්ඩායමක්, සිරිසේන කුරේ එජාප හිටපු මහ ලේකම්වරයා ගේ ද මැදිහත්වීමෙන් ‘පුරවැසි පෙරමුණ‘ ලෙස වෙනම මැතිවරණයට ඉදිරිපත්වීමට සැලසුම් කෙරුණි. 

එම සාකච්ඡා පැවැත්වෙන අතර, එම කණ්ඩායමේ සරත් අමුණුගම, සුසිල් මුණසිංහ, නන්ද මැතිව්, විජේපාල මෙන්ඩිස්, චූල බණ්ඩාර, ස්ටැන්ලි කල්පගේ ඇතුළු 35 ක් දෙනෙකු ‘ජාතික ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීම සඳහා‘‘ යැයි කියමින් චන්ද්‍රිකා ආණ්ඩුවට එක් විය.

‘‘පක්ෂයෙන් එලවීම සඳහා හේතු නොදැක්වීම, චෝදනා පත්‍රයක් නොමැතිවීම‘‘, හේතුවෙන් 1999 නොවැම්බර් මස එජාපය මන්ත්‍රීවරුන් පස් දෙනා පක්ෂයෙන් නෙරපීම නීති විරෝධී බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය  (SC SPL.(E) NO. 4/99) තීරණය කළේය.  සරත් අමුණුගම සහ තවත් අයට එදිරිව කරු ජයසූරිය නඩුවෙන් පසුව කිසිදු අවස්ථාවක, එජාප පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් පක්ෂවලින් ඉවත් කිරීම හා එමගින් ඔවුන්ගේ මන්ත්‍රී ධූර ඉවත් කිරීමට දේශපාලන පක්ෂ දැරූ උත්සාහයන් සාර්ථක වී නැත.

අධිකරණ කටයුතු සඳහා විශාල කාලයක් ගතවීම, තමන්ගේ නඩුවේ විනිසුරු තමන් විය නොහැකිය යන සිද්ධාන්තය මත පක්ෂයේ මහ ලේකම් ට විනය පරීක්ෂණය තියන්න ඇති නොහැකියාව, හා විනය පරීක්ෂණ කමිටුවකින් අදාළ විනය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට සිදුවීම, හේතුවෙන් බොහෝ විට දේශපාලන පක්ෂ සිය සමාජිකයින් නෙරපන්නට කටයුතු කරන්නේ ද නැත.   

මන්ත්‍රීවරයෙකු නෙරපා හැරීමේ ක්‍රමවේදය

දේශපාලන පක්ෂයක් සිය සමාජිකයෙකු නෙරපා හැරීම මහ ලේකම් විසින් මැතිවරණ කොමිසමට දැනුම් දිය යුතුයි.  එවිට මැතිවරණ කොමිසම ඒ බව අදාළ මන්ත්‍රීවරයාට ලිඛිතව දැනුම් දෙනු ලැබේ.  මන්ද, පක්ෂ සමාජිකත්වය අහිමිවීම හේතුවෙන් අදාළ මන්ත්‍රීවරයාගේ ධූරය අහිමි වන බැවිනි.  කෙසේ නමුත්, මැතිවරණ කොමිසම දින 21 යන තුරු අදාළ මන්ත්‍රීවරයා නෙරපා හරින්නේ නැත.  නීති ප්‍රකාරව පක්ෂයේ තීරණයට එරෙහිව අදාල පක්ෂ මුලස්ථානය ස්ථාපිත දිසා අධිකරණයේ නියෝගයක් ලබා ගැනීමට සඳහා ඉඩ ප්‍රස්ථාව සැලසීම එහි අරමුණ යි.  යම් මන්ත්‍රීවරයෙකු දින 21 ක් තුල දිසා අධිකරණයේ නඩු පවරන්නේ නැති නම්, මැතිවරණ කොමිසමට එරෙහිව අතුරු තහනම් නියෝගයක් ලබා ගැනීමට උත්සක නොවන්නේ නම්, එම මන්ත්‍රීවරයා ඉවත් කරනු ලබයි.

ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ – බුලේගොඩ නඩුව

ජවිපෙ දෙවැනි නැගිටීමෙන් පසුව,  ශ්‍රී ලංකා ප්‍රගතිශිලී පෙරමුණ නමින් මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූ ජවිපෙ මන්ත්‍රී නිහාල් ගලප්පත්ති, පක්ෂයේ ලේකම් බුලේගොඩ විසින් නෙරපනු ලැබුවා නොව, පන්නා දමනු ලැබූවේ ‘පක්ෂයේ සාමාජික ගාස්තු නොගෙවීම/ගෙවීම පැහැර හැරීම‘ චෝදනාව යටතේ ය.  ගලප්පත්ති ගේ මන්ත්‍රී ධූරය අහිමි කිරීමට සුදානම් විට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පනවනු ලැබූ ගලප්පත්ති ට එදිරි බුලේගොඩ නඩුවේ දී (1997 1 SLR 393) ද, ස්වභාවික යුක්ති මුලධර්මයට අනුව විධිමත් විමර්ශනයක් නොපැවැත්වීම, පෙත්සම්කරු ඇති චෝදනා පිළිබඳ කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට අවස්ථාවක් නොදීම මත නීති විරෝධී බව තීරණය විය.      

18 ට සම්මත කිරීමට ‘දෑත් ශක්තිමත් කිරීම‘

ජනාධිපතිවරයාගේ අතට බලය ගොනු කරන 18 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය 2/3 ක බහුතරයක් ලබාදීම සඳහා එජාප මන්ත්‍රීවරු 7 දෙනෙකු මහින්ද රාජපක්ෂ රජයට ඡන්දය දුන්නේය.  බදුල්ලේ ලක්ෂමන් සෙනෙවිරත්න, පොළොන්නරුව අර්ල් ගුණසකර, ගාල්ල මනූෂ නානායක්කාර, ගම්පහ උපෙක්ෂා ස්වරණමාලී, කුරුණෑගල නිමල් විජේසිංහ, මහනුවර අබ්දුල් කාදර් එම මන්ත්‍රීවරුන් ය. එජාප ය මෙම මන්ත්‍රීවරුන්ගේ පක්ෂ සමාජිකත්වය තහනම් කරනු ලැබූ නමුත්,  මන්ත්‍රී ධූරයෙන් ඉවත් කිරීමට හැකි වූයේ නැත. (18 ට විරුද්ධව එදා රනිල් වික්‍රමසිංහ ඇතුළු පිරිස ඡන්දය දුන්නේ ද නැත)

එක්සත් ජාතික පෙරමුණ නම් නාමික පක්ෂය (සැබෑ නම එක්සත් ජාතික පක්ෂය) යටතේ තරඟ කළ රවුෆ් හකීම් ඇතුළු ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොන්ග්‍රස් මන්ත්‍රීවරු 8 ක් ද 18 සංශෝධනයට පක්ෂව ඡන්දය දුන්නේය. ඔවුන් කිසිවෙකුට විරුද්ධව එදා එජාපය විනය වපියවර ගත්තේ නැත. 

ද්‍රවිඩ ජාතික සන්ධානයේ දිගාමඩුල්ල දිස්ත්‍රික් මන්ත්‍රී පී.එච්.පියසේන ද 18 ට පක්ෂව ඡන්දය දුන්නේය.  2010 නොවැ. 28 දින ‘ඉලංගේ තමිල් අරසු කච්චි‘ පක්ෂය විනය විරෝධී කටයුතු හේතුවෙන් ඔහු ඉවත් කළේය.  පියසේන තමන් පක්ෂයෙන් නෙරපීමට විරුද්ධව යාපනය දිසා අධිකරණයේ (DC Jaffna case No. 38/2010 (Misc), නඩු පැවරා, තහනම් නියෝගයක් ගැනීමට අසාර්ථක උත්සහයක් ගත්තේය.

තමන් පක්ෂයෙන් ඉවත් කිරීමට විරුද්ධව, පියසේන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට  SC Application Special [Expulsion] No. 03/2010) පෙත්සම ඉදිරිපත් කළ අතර, 2011 පෙබරවාරි 8 දින ද්‍රවිඩ ජාතක සන්ධානය විසින් පියසේන ගේ පක්ෂ සාමාජිකත්වය තහනම් කිරීම නිතිවිරෝධී බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කළේය.

මුස්ලිම් කොන්ග්‍රස් හා ද්‍රවිඩ ජාතික සන්ධාන අත්දැකීම, සන්ධානගත පක්ෂයක මන්ත්‍රීවරයෙකු විධිමත් විනය පරීක්ෂණයකට ලක් කිරීම පහසු නොවන බව ය.   

කරු ජයසූරිය එල්ටීටීඊ ට එරෙහිව දෑත් ශක්තිමත් කිරීම  

2007 වසරේ දී එජාපයෙන් තරඟ කර මහජන මන්ත්‍රීවරුන් බවට පත් වූ කරු ජයසූරිය, මහාචාර්ය ජී.එල්.පීරිස්, මිලින්ද මොරගොඩ, ඇතුළු 17 දෙනෙකු මහින්ද රාජපක්ෂ රජයට එක් විය.  එජාපය හා සන්ධානගත වී පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ රවුෆ් හකීම්, ඇතුළු මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසයේ කණ්ඩායම අමාත්‍ය ධූර ලබාගත්තේය.  2008 දෙසැ. 8 දින කරු ජයසූරිය නැවත එජාපයට එක් වූවේ නියෝජ්‍ය නායකයා ලෙසි නි.  මේ පිරිසෙන් කිසිවෙකුත් පක්ෂයෙන් හෝ සන්ධානයෙන් ඉවත් කිරීමට එජාපයට අවශ්‍ය වූවේ ද, හැකි වූවේ ද නැත.

හකීම් – රිෂාඩ් යුද්ධය

ස්වභාවික යුක්ති නීතිය, මන්ත්‍රීවරයෙකුගේ පක්ෂ තහනමට බලපාන ආකාර පිළිබඳ හොඳම උදාහරණය ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසයේ අමීර් අලි, රිෂාඩ් බදුර්දීන් හා නජිම් ඒ මජීඩ් 2005 අප්‍රේල් 4 දින පක්ෂයෙන් නෙරපීම යි. ඉහත මන්ත්‍රීවරුන්, මුස්ලිම් කොන්ග්‍රස් නායක රවුෆ් හකීම් විවේචනය කරමින් පක්ෂය වෙත ලිපියක් යැවීය.  එම ලිපියේ විවේචණය නොඉවසූ හකීම් එයට පෙරළා උත්තර දුන්නේ ‘‘ඔබ වැරදියි. උතුරු නැගෙනහිර මුස්ලිම්වරුන්, ඔබ විසින් සිදු කළ ක්‍රියාවට සමාව දෙන්නේ නැත.  පක්ෂය ඉදිරියේ දී සුදුසු ක්‍රියාමාර්ග ගනු ඇත්තේය,  (“Finally I woud  like to remind that the Muslims of the north east will not pardon you for the treacherous act committed and the Party to o will take appropriate action against you in due course .”)  යැයි කියමිනි. 

පක්ෂය රිෂාඩ් ඇතුළු කණ්ඩායම නෙරපීමට විරුද්ධ ශිරානි බණ්ඩාරනායක ලියූ නඩු තීන්දුවේ දැක්වෙන්නේ විනය පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමටත් පෙර ‘‘ඔබ වැරදියි.  මුස්ලිම් සමාජය පවා සමාව දෙන්නේ නෑ‘‘ යැයි පැවසීම තුලින්  ‘‘නෙරපීමට පෙර ඔබ අදාළ මන්ත්‍රීවරුන් වැරදිකරුවන් බවට පූර්ව නිගමනයකට පැමිණ තිබූ බව යි.  02/2005, 03/2005, 04/2005 ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ නඩු තුන එකට විභාග කොට අලී, රිෂාඩ්, මජීඩ් ගේ පක්ෂ තහනම නීත්‍යානුකුල නොවන බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සරත් එන් සිල්වා ප්‍රමුඛ පංච පුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල 2005 ජූලි 1 දින තීන්දු කරනු ලැබීය.

මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසයේ විනය කාර්ය පටිපාටියට අනුව, පක්ෂ සාමාජිකයෙකු ඉවත් කිරීමේ බලය ඇත්තේ පක්ෂයේ උත්තරීතර මණ්ඩලයට පමණී.  එසේ තිබිය දී, පක්ෂ නායකයා වරද පිළිබද පූර්ව නිගමනයකින් කටයුතු කළ බව එම නඩුවේ ප්‍රමුඛ තර්කය වූවේය.    

පසුගිය දා, කදුරට ජනතා පෙරමුණ සාමාජික, දෙමළ ප්‍රගතිශීලි සන්ධානය නියෝජනය කරමින් සමගි ජන බලවේගය යටතේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයෙන් තේරී පත් වූ අරවින්ද කුමාර් මන්ත්‍රීවරයා ද 20 සංශෝධනයට පක්ෂව පසුගිය දා ඡන්දය ලබා දුන්නේය.  පසු දින,  //“20 ට පක්ෂව ඡන්දය දුන් දමිළ ප්‍රගතිශීලී සන්ධානයේ මන්ත්‍රී අරවින්දකුමාර් පක්ෂයෙන් නෙරපීමට තීරණය කෙරුණා – දප්‍රස නායක මනෝ ගනේසන්//  යැයි සන්ධානයේ නායක මනෝ ගනේෂන් ෆේස් බුක් හා වෙනත් සමාජ මාධ්‍ය මගින් නිවේදනයක් නිකුත් කළේය.   යම් හෙයකින් අරවින්ද කුමාර් ඉවත් කිරීමට සමගි ජනබලවේගය උත්සාහයක් දරන්නේ නම්, මනෝ ගනේෂන් ගේ ප්‍රකාශය උසාවියේ දී අරුත් ගැන්වෙන ආකාරය අතිශයින්ම වැදගත් වනු ඇත්තේය. මන්ද, විනය පරීක්ෂණයක් හෝ නොපවත්වා ‘මන්ත්‍රීවරයෙකු නෙරපීමට තීරණය කිරීම ස්වභාවික යුක්ති නීතියෙන් කිසි ලෙසකින් හෝ යුක්ති සහගත නොවන බවට‘ තර්ක කළ හැකි බැවිනි.

මම මෙයින් අවධාරණය කරනු ලබන්නේ ‘ස්වභාවික යුක්ති නීතිය‘ ට අදාල තර්කනයේ දී දේශපාලන පක්ෂ නායකයින් තමන් ගැටුම් ඇතිකර ගන්නා මන්ත්‍රීවරුන් සම්බන්ධයෙන් කියන කරන දේ, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නඩු විභාගයක දී තීරණාත්මක වු බව ය!

සමස්ත ලංකා මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසය බිහිවීම හා අමිර් අලී නඩුව

මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසය හා විරසකවීමෙන් පසුව ඒ වන විටත් නීතිඥ හමිඩ් විසින් දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් බවට පත් කර තිබූ   දේශපාලනය ලෝකයේ ‘අනාගත රිෂාඩ් ගේ පක්ෂය‘ යැයි ඒ වන විටත් හදුන්වා දෙමින් තිබූ  ‘‘සමස්ත ලංකා මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසයේ සම්මේලනය සංවිධානය කෙරුණි.  එහි මහ ලේකම්වරයා වූයේ වයි.එල්.එස්.හමීඩ් ය.  පුත්තලමේ පැවති සම්මේලනයට රිෂාඩ් බදුර්දීන්, අමීර් අලී ඇතුළු ඒ වන විටත් මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසයෙන් කටයුතු සඳහා සම්බන්ධකර නෙගෙන සිටි පිරිසට ආරාධනා කර තිබුණි.  නමුත්, ඒ වන විට ඔවුන් පක්ෂයේ මුදල් ගෙවා සමාජිකත්වය ගත්තෝ නොවීය.  පක්ෂ සම්මේලනයේ දී රිෂාඩ් බදුර්දීන් පක්ෂ නායකයා ලෙස ද, අමීර් අලී පක්ෂයේ සභාපති ලෙස ද නම් යෝජනා විය. 

මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසයේ සාමාජිකත්වය දරමින් සිටින අතරම, වෙනත් දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවීම පිළිබඳ රවුෆ් හකීම් ඒ වන විටත් පක්ෂය සමග විරසකව සිටි මේ මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් නිදහසට කරුණු විමසනු ලැබීය.  අමීර් අලී, රිෂාඩ්  උසාවිය ගියේය.   පක්ෂයේ මහ ලේකම් ප්‍රකට නීතිඥ හමීඩ් එයට අපුරු උත්තරයක් දුන්නේය. එහි අර්ථය  ‘‘රිෂාඩ්, අමීර් අලී ට පක්ෂයේ තනතුරු යෝජනා කෙරුණා.  ඔවුන්ට පක්ෂ සාමාජික අයදුම්පත් බාරදුන්නා.  ඔවුන්ට තනතුරු ලැබෙන්නේ පක්ෂ සාමාජිකත්වය ගත්තේ නම් පමණයි.  නමුත්, ඔවුන් පක්ෂ සාමජිකත්වය ලබා ගැනීම ප්‍රතිකේෂප කළ බැවින් ඔවුන්ට තනතුරු ලබාදීම හෝ බාර ගැනීමක් සිදු නොවූ බව‘‘ ය.  උසාවිය හමීඩ් ගේ දිවුරුම් ප්‍රකාශය පිළිගනු ලැබූවෙන්, එවර ද, හකීම් ට විරුද්ධ මුස්ලිම් සමාජයේ ප්‍රභලම අභියෝගය බවට පත් වූ රිෂාඩ් බදුර්දීන් පක්ෂයෙන්  නෙරපීමට/එළවා දැමීමට/මන්ත්‍රී ධූර අහෝසි කිරීමට මුස්ලිම් කොන්ග්‍රස් නායකයාට හැකිවූවේ නැත. 

20 ට සහාය දුන් කණ්ඩායම හා අමීර් අලී නඩුවේ සිද්ධි ගලායාම අතර සමානකම් බොහෝ වේ.  නාමික සන්ධානයක් මගින් තරඟ කර ජයගත් මන්ත්‍රීවරුන්ට විරුද්ධව විනය ක්‍රියා මාර්ග ගත හැක්කේ නාම යෝජනා බාරදුන් පක්ෂයට ද? නැතිනම් හවුල්කාර පක්ෂයට ද? එසේ නම්, කුමන පක්ෂයක/සන්ධානයක විනය කාර්ය පටිපාටිය නෙරපීම සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කළ යුතු ද? යන්න එහි ප්‍රමුඛ හා වැදගත්ම සාධකය යි.

මාගේ පුද්ගලික අදහස නම්, ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසය, සමස්ත ලංකා මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසය හා කදුරට ජනතා පෙරමුණ/ද්‍රවිඩ ප්‍රගතිශීලි පෙරමුණ නියෝජනය කරන මන්ත්‍රිවරුන්ට විරුද්ධව විනය ක්‍රියා මාර්ග ඇරඹීමට හෝ සමගි ජනබලවේයට අදාල හවුල්කාර පක්ෂ ඉඩ නොදෙනු ඇති බව යි.

කෙහෙළිය, බෝගොල්ලාගම, මහින්ද සමරසිංහ එජාපයෙන් නෙරපීම

එජාපයට කිසිදු සාමාජිකයෙකු පක්ෂයෙන් එළවිය නොහැකි, මන්ත්‍රීවරයෙකුට විරුද්ධව උසාවියේ දී ශක්තිමත් තර්කයක් නැගීමට නීතිඥවරුන් නොමැති යුගයක් එලැඹුණා.  එයට හේතු වූයේ, එජාපයේ සිටි දක්ෂතම නීතිඥවරුන් රනිල් වික්‍රමසිංහ ගෙන් ඉවත්වීම යැයි කීම අතිශෝක්තියක් නොවේ.  එජාප ව්‍යවස්ථාවේ 3.3  (ආ)  හා 3.4 (ඇ) වගන්ති අනුව, පළාත් සභා සහ පලාත් පාලන ආයතනවල සභිකයින් හෝ ඉවත් කර ගැනීමට නොහැකි විය. 2011 – 2014 එජාප නායකත්ව කැරැල්ල සමයේ මේ වගන්ති පුද්ගලිකව මටත්, ශිරාල් ලක්තිලක, මෛත්‍රි ගුණරත්න, ගුණරත්න වන්නිනායක වැනි සජිත් ප්‍රේමදාස/කරු ජයසූරිය කණ්ඩායමට හිතවත් එදා කටයුතු කළ නීතිඥයින්ට කට පාඩම් ය. පළාත් පාලන මන්ත්‍රීවරුන්ට විනය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමේ ලිපි සඳහා එවූ ලිපි සඳහා ප්‍රති උත්තර බදින්නට හෝ එදා එජාපයට හැකි වූවේ නැත.

බෝගොල්ලාගම නඩුවේ දී, එජාප ව්‍යවස්ථාවේ 3.4 වගන්තිය හා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ  99 (13) අ වගන්තිය අතර ඇති පරස්පරය ගැන විනිසුරු ජයසිංහ ලියූ තීන්දුව සුවිශේෂි වේ.  නිසි විනය පරීක්ෂණයකින් තොරව එජාපයෙන් නෙරපා ඇති බව තීරණය කළ නිහාල් ජයසිංහ, නිමල් දිසානායක, රාජා ප්‍රනාන්දු විනිසුරුවරුන් බොගොල්ලාගම ගේ පක්ෂ සාමජිකත්වය රැකදුන්නේය. 

එජාපය අදටත්, ව්‍යවස්ථාවේ 3.4 වගන්තිය සංශෝධනය කොට විනය කාර්ය පටිපාටිය යාවත්කාලීන කර නැත.

එජාපයේ නීතිඥයින් එදා අධිකරණයට කීවේ බෝගොල්ලාගම මන්ත්‍රීවරයා ආණ්ඩුවට එක් වී ඇමතිධූර ලබා ඇති බැවින් ‘විනය පරීක්ෂණයක් නොපැවැත්විය යුතු බව‘ කියමිනි. එජාපයට එකම සාමාජිකයෙකු හෝ නෙරපා හැරීමට නොහැකිවීම පිළිබඳ පුදුම විය යුතු නැත.

2012 ඔක්තෝබර් 18 දින කොළඹ හයිඩ් පිටියේ දී රැස්වීමක් පවත්වමින් කරු ජයසූරිය හෝ සජිත් ප්‍රේමදාස හෝ 2015 ජනාධිපතිවරණයේ පොදු අපේක්ෂකයා කර ගැනීමේ රැස්වීමේ වෙිදිකාවට ගොඩ වූ අශෝක අබේසිංහ, පාලිත තෙවරප්පෙරුම, පාලිත රංගේ බණ්ඩාර ඇතුළු එජාප මන්ත්‍රීවරුන්ගේ පක්ෂ සාමාජිකත්වය තහනම් කිරීම විහිළුවක් ලෙස සලකා කටයුතු කරන්නට හැකිවූවේ ඒ නිසාමය.

කෙහෙළිය නඩුව

2000, 2001, 2004 මැතිවරණවල දී මහනුවරින් වැඩිම මනාප ලැබූ කෙහෙලිය රඹුක්වැල්ල 2005 දී මහින්ද රාජපක්ෂ ආණ්ඩුවට එක් වුයේ ආසන බලමණ්ඩලයේ දී පාක්ෂිකයින්ගේ නාටකයකට ද මුහුණ දෙමිනි.  අගවිනිසුරු සරත් එන් සිල්වා කෙහෙළිය නඩුවේ (S.C. (EXPULSION) NO. 1/2006)  තීන්දුව ලියුවේ 1978 අංක 2 දරණ අධිකරණ පනත 41 (2) වගන්තිය උපුටමිනි. 

විනය ක්‍රියාමාර්ග නිසි ලෙස සම්පූර්ණ නොවන්නේ නම්, මන්ත්‍රීවරයෙකු ගේ පක්ෂ සාමාජිකත්වය තහනම් කිරීම, පක්ෂයෙන් නෙරපීම කළ නොහැක්කක් බවට පොදු මතයක් ස්ථාපනය වූවේ කෙහෙළිය ගේ තීන්දුවත් සමඟ ය.  මහින්ද සමරසිංහ ගේ නඩුවේ තීන්දුව ද, කෙහෙළිය, බෝගල්ලාගම තීන්දුවලට වෙනස් වූයේ නැත. 

ද්‍රවිඩ ජාතික සන්ධානයේ මඩකලපුව දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී එස්.වියාලේන්ද්‍රන් 2018 ඔක්තෝබර් මස අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ දින 52 ආණ්ඩුවට එක්විය.  ඔහු පක්ෂයෙන් ඉවත් කිරීමට ද, ද්‍රවිඩ ජාතික සන්ධානයට හැකි වූයේ නැත.

2007 පෙබරවාරි මස මංගල සමරවීර හා ශ්‍රීපති සුරිආරච්චි ද එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ මහින්ද රාජපක්ෂ ගේ නායකත්වය හා ගැටෙමින් අමාත්‍ය ධූර අහිමි කර ගනු ලැබීය. මන්ත්‍රීවරුන් විපක්ෂය සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වමින් කටයුතු කළ නමුත් පක්ෂය ඔවුන් නෙරපා දැමීමට සැබෑ උත්සාහයක් දරනු නොලැබීය.

විමල් වීරවංශ ඇතුළු මන්ත්‍රී කණ්ඩායමක් 2008 දී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණින් ඉවත් කිරීමට පක්ෂය තීරණය කල නමුත්, ඔවුන්ගේ ද මන්ත්‍රී ධූර අහිමි කිරීමට හැකි වූවේ නැත. ජාතික නිදහස් පෙරමුණ ලෙස විමල් ප්‍රමුඛ මන්ත්‍රී කණ්ඩායම ඉන් පසුව ක්‍රියාත්මක විය.

ආණ්ඩුවට එක්වන මන්ත්‍රීවරුන් පක්ෂයෙන් නෙරපීමට උත්සහ දරන අවස්ථාවන් හි දී, දිසා අධිකරණ මගින් තහනම් නියෝග ලබා ගැනීම සුලබ සිදුවීමකි.  මොහාන් ලාල් ග්‍රේරෝ එසේ සාර්ථකව තහනම් නියෝග ලබා සිය මන්ත්‍රී ධූරය ආරක්ෂා කර ගත්තේ ය.

පසුවදන

ආසන 149 ක් ඇති සෞභාගයේ ආණ්ඩුවට 2/3 ගන්නට, 150 වැන්නා කර ගන්නේ නසීර් අහමඩ් බව මම 2020 අගෝස්තු 25 දින පාර්ලිමේන්තුව මුල්වරට රැස්වීමටත් පෙර ම රටටම කීවෙමි. (සටහන අමුණා ඇත)  එය නවතා ගන්නට සමගි ජනබලවේගයට හැකි නොවීය. 

නසීර් අහමඩ් සහ හාරිස් මන්ත්‍රීවරුන් මුස්ලිම් මන්ත්‍රීවරුන් එකිනෙක තම ගොඩට එක් කර ගනිද්දී, ඒ ගැන 20 පරාජය කිරීමට ආශා කළ නොසන්සුන් වූහ.  ඔක්. 2 දින 20 ට පක්ෂව ඡන්දය දිය හැකි මුස්ලිම් මන්ත්‍රීවරුන් ගේ  අනුමාන ලැයිස්තුව හෙළි කරන ලැබූවේ කදුරට ජනතා පෙරමුණ ද මුස්ලිම් පක්ෂ අනුව කටයුතු කරද් දී ය. 

මම රටකට ශක්තිමත් විපක්ෂයක් අවශ්‍ය බව විශ්වාස කරමි.  ඒ නිසා විපක්ෂයේ සමගි ජනබලවේගය, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ, ද්‍රවිඩ ජාතික සන්ධානය, උතුරේ අනෙකුත් පක්ෂ 2 හි මන්ත්‍රීවරුන් ආණ්ඩුවට නොයා රැකගත හැකි ද යන්න පිළිබඳ සවිඥානිකවීමට උත්සහ කරමි.

ඩයනා සහ මන්ත්‍රී කණ්ඩායම ඉවත් කළ හැකි ද? යන ප්‍රශ්නයට ලැබෙන උත්තරය ‘ඔව්‘ හා ‘නෑ‘ අතර විචල්‍ය වන්නේ සාධක 4 ක් මතය.  

1.      සමගි ජන බලවේගය පක්ෂයේ ව්‍යවස්ථාවේ පවතින දුබලතාව/ප්‍රබලතාව

2.      ඩයනා ගමගේ සම්බන්ධයෙන් විනය පියවර ගැනීමට සජබ ට ඇති සංස්කෘතික හැකියාව/නොහැකියාව

3.      මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසය/සමස්ත ලංකා මුස්ලිම් කොන්ග්‍රසය (රිෂාඩ්) හා කඳුරට ජනතා පෙරමුණ/ද්‍රවිඩ ප්‍රගතිශිලි සන්ධානයට ඇති උවමනාව/අවශ්‍යතාවය

4.      අනාගතයේ පක්ෂ මාරු කිරීම වැලැක්වීමට සජබ ට ඇති උවමනාව/වෘත්තීය භාවය යන කරුණු කරුණු හතර මත ය.

සමගි ජන බලවේගය පක්ෂයේ ව්‍යවස්ථාවේ පවතින දුබලතාව/ප්‍රබලතාව

පිටු 32 ක සමගි ජනබලවේගයේ ව්‍යවස්ථාව සහ 17 දෙනෙකුගෙන් යුතු කෘත්‍යාධිකාරි මණ්ඩලයට, පක්ෂ සමාජිකයින් නෙරපා දැමීමට අවම ශක්තියක් ඇති ලේඛනයකි. කෙහෙළිය, අමුණුගම, අමීර් අලී නඩු තීන්දුවල අවධාරණය කරන විනය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමේ කාර්ය පටිපාටිය හා ක්‍රමවේදය එහි සවිස්තරාත්මක නැත. 

විනය පියවර ගැනීමට සජබ ට ඇති සංස්කෘතික හැකියාව/නොහැකියාව

ඩයනා ගමගේ තමන්ට විරුද්ධව කථා කරන පිරිසට තර්ජන හා කිචෝක් කරමින් සිටී.  පක්ෂ නායකයින්, මන්ත්‍රීවරුන් ගැන ජනමාධ්‍ය යේ අදහස් දක්වයි.  නායකත්වය දැනුවත්ව 20 ට ඡන්දය දුන් බව අවඟයි.  තවදුරටත් පක්ෂ නියෝජ්‍ය ලේකම් තනතුරේ සිටින බව ද, සේනක සිල්වා උප සභාපති බව ද පවසයි.  ආණ්ඩුවට එක්වීමට සුදානමින් සිටි තවත් පිරිස් පිළිබඳ ඉඟි කරන අතරම, තමන්ට ඔවුන් මෙහෙයවිය හැකි බව දක්වයි. මේ ශක්තිය මන්ත්‍රී කණ්ඩායමට ලැබෙන්නේ කොතැනින්ද? යන්න ප්‍රශ්ණාර්ථයකි.   

සන්ධානගත (මුස්ලිම්) පක්ෂ සාමාජිකයින් ඉවත් කිරීම එම පක්ෂවල කැමැත්ත ද? අවශ්‍යතාවයද?

අමීර් අලි නඩුවේ දී සිදු වූ ලෙසම, එජාපයට තමා සමඟ සන්ධානගතවී ඇති මන්ත්‍රීවරුන් සම්බන්ධයෙන් පියවරගත හැක්කේ ද? සැබෑ ලෙසම ඔවුහු 20 ට පක්ෂව ඡන්දය දුන්නේ රිෂාඩ් හා හකීම් ගේ අනුදැනුම මත ද යන්න ප්‍රශ්ණාර්ථයකි.  පක්ෂ නායකත්වයට ඔවුන්ට එරෙහිව පියවර ගැනීමට උවමනාවක් ඇති ද? යන්න මෙන්ම එමගින් ඇති විය හැකි ප්‍රතිඑල ගැන ද? යන්න පිළිබඳ දේශපාලනික ඇඟයීමක් අවශ්‍ය ය.

සන්ධානගත පක්ෂ සාමාජිකයින් ඉවත් කිරීම දුෂ්කර බව අමිර් අලි නඩු තීන්දුව අපට පසක් කරයි.

අනාගතයේ පක්ෂ මාරු කිරීම වැලැක්වීමට සජබ ට ඇති උවමනාව, විශේඥතාව සහ වෘත්තීය භාවය

තම මන්ත්‍රීවරුන් පක්ෂ මාරු කරනවා දකින්නට විපක්ෂයේ කිසිදු පක්ෂයක නායකයින්ට අවශ්‍යතාවයක් තිබිය නොහැකිය.  නමුත්, එය වැලැක්වීමට නම් විශේඥතාව හා වෘත්තීය භාවය අවශ්‍ය ය.  ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ව්‍යවස්ථාව මගින් පක්ෂයේ ලේකම්ට කළ නොහැක්කක් නොමැති තරම් ය.  ඒ තරමටම, එජාප ව්‍යවස්ථාවේ 3.4 වගන්තියට සාමාජිකයින් රදවා ගැනීමට කළ හැක්කක් ද නොමැති බව ඒ තරම්ම සත්‍යයකි.

මන්ත්‍රීවරුන් රඳවා ගැනීමට නම් ඒ විශේෂඥතාව සොයා ගත යුතු අතර, වෘත්තීය භාවය ස්ථාපනය කර ගත යුතුව ඇත.

අනාගතය

සමගි ජනබලවේගය ‘නිල දේශපාලන පක්ෂයක්‘ ලෙස පිළිගැනීම අධිකරණය මගින් තහවුරු කොට ඇත. එය වෙනස් කළ හැකි තත්වයක් නොවේ. සජබ ට මන්ත්‍රීවරු 54 කි. එයින් 14 ක් සන්ධානගත පක්ෂ නියෝජිතයින් ය.  සෘජුව සජබ නියෝජනය කරන ඉතිරිය 40 කි.  2011 මහා මැතිවරණයෙන් රනිල් වික්‍රමසිංහ ගේ එජාපය ආසන 60 ක් ලැබූ අතර, එයින් 16 දෙනෙකු ආණ්ඩුවට එක් වූවේය. 

පක්ෂ තීන්දුවලට විරුද්ධව කටයුතු කරන පුද්ගලයින් ඉවත් කළ නොහැකි ය යන්න මිත්‍යාවකි. නමුත්, එය සිදු කිරීමට නම්, මා පෙර කී ලෙසම ‘‘විශේෂඥතාව සොයා ගත යුතු අතර, වෘත්තීය භාවය ස්ථාපනය කර ගත යුතු‘‘ ව ඇත.

රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්

ලොව ඕනෑම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සංශෝධනයන්ට ලක්වෙමින් ඉදිරියට යයි. එසේ ම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක යහපත් ලක්ෂණයක් වන්නේ සංශෝධනය වීම මිස සංශෝධනය නොවීම නොවේ. කෙසේ වෙතත් වරද ඇත්තේ මෙරට බහුතරයක් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයන්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ රටේ සුබසිද්ධිය තකා නොව, පෞද්ගලික ව ඇතැම් රාජ්‍ය නායකයන්ගේ හෝ පක්ෂවල යහපත වෙනුවෙන්, ඔවුන්ගේ න්‍යාය පත්‍ර අනුව සිදු වූ ඒවා වීමේ ය.

ඉකුත් දින ගණනාවක් මුළුල්ලේ දේශපාලන කරළිය උණුසුම් කළ 20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් විපක්ෂයෙන් මෙන් ම ආණ්ඩු පක්ෂයේ ඇතැම් පිරිස් වෙතින් ද පැහැදිලිව ම පෙනෙන පරිදි යම් යම් විරෝධතා මතු වූ බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. එහෙත් එම විරෝධතා කොයි ආකාරයකින් හෝ සමනය කරගනිමින් මේ වන විට 20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මෙරට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ කොටසක් බවට පත් වී හමාර ය. ඒ අනුව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යස්ථාව තුළ සැලකිය යුතු මට්ටමේ වෙනස්කම් ප්‍රමාණයක් ද සිදු වූ ඇත.  

1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්මත වූ තැන් පටන් ම විශේෂයෙන් ම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රමුඛ කණ්ඩායම්වලින් සහ වාමාංෂිකයින් ඇතුළු විවිධ පාර්ශ්වයන්ගෙන් එම ව්‍යවස්ථාවට විවේචන එල්ල කරමින් සිටියේ එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නොවන වග පෙන්වාදෙමිනි.

17 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේ ආගමනය පවා සිදු වූයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ප්‍රජාත්‍රන්ත්‍රවාදි නොවන්නක් බව කියමින් එල්ලවූ විවේචනවලට පිළිතුරක් ලෙස ය. ඉන් අනතුරුව 18 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ඔස්සේ තත්ත්වය යළිත් තල්ලු වූයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හීන කරන තැනකට ය.

එහෙත් නැවත වරක් 19 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය පෙරමුණට පැමිණියේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නැතැයි යන්නට ලබාදුන් ප්‍රතිචාරයක් වශෙයෙනි. එනම් එමගින් සිදු කළේ මෙරට ආණ්ඩුක්‍රමය තවදුරටත් ප්‍රජාතන්ත්‍රීකරණය කිරීමකි.

20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය හිස එසවූයේ ඊට පටහැනිව ය. එසේ නම් 20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත කරගැනීමත් සමඟ ආණ්ඩුව මුහුණදිය යුතු වන අභියෝග පිළිබඳ විශේෂයෙන් සලකා බැලිය යුතු ය. 

20 වැනි සංශෝධනය කරළියට ගෙන ඒමේදී ආණ්ඩුව ඉදිරිපත් කළ තර්කය වූයේ ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ස්ථාවර භාවය ඇති කිරීම වැදගත් බවත්, 19 වැනි සංශෝධනය මගින් එකී දේශපාලන ස්ථාවර භාවය බිඳවැටී ඇති බවත් ය

20 වැනි සංශෝධනය කරළියට ගෙන ඒමේදී ආණ්ඩුව ඉදිරිපත් කළ තර්කය වූයේ ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ස්ථාවර භාවය ඇති කිරීම වැදගත් බවත්, 19 වැනි සංශෝධනය මගින් එකී දේශපාලන ස්ථාවර භාවය බිඳවැටී ඇති බවත් ය. ඔවුන් 19 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය හඳුන්වා දුන්නේ විධායක බලය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ජනතා පරමාධිපත්‍ය ඔස්සේ ජනාධිපතිවරයාට ව්‍යවස්ථානූකූලව පැවරෙන බලය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඇති බාධාවක් ලෙස ය.

ආණ්ඩුව 20 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත කිරීම මඟින් දේශපාලන ස්ථාවරභාවය ඇතිකිරීම අදහස් කළේ නම් එම ස්ථාවර භාවය රැකගනිමින් ඉදිරියට යෑමේ ගැටලුවක් නැත. එහෙත් එය ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී නොවන අන්දමින් සිදු කිරීමට වගබලාගත යුතු ය. මන්ද 20 වැනි සංශෝධනය සම්බන්ධයෙන් එල්ල වූ ප්‍රධාන ම විවේචනය වූයේ එය ප්‍රජාතන්ත්‍ර විරෝධී වනු ඇති බව ය.

එසේ නම් එම අදහස තහවුරු නොවන අන්දමින් 20 ඔස්සේ මෙරට   දේශපාලන ස්ථාවරය රැකගන්නේ කෙසේද? යන්න මේ අවස්ථාවේ ආණ්ඩුව අභිමුව ඇති බරපතල ම අභියෝගය යි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් හදාරන විට පැහැදිලිව ම පෙනෙන පරිදි දෙපැත්තක් හඳුනාගත හැක. එනම් ආණ්ඩුවේ ස්ථාවරභාවය එක පැත්තක ඇති විට මහජනතාවගේ නිදහස, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ අයිතිවාසිකම් ඇත්තේ ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්තේ ය.

ස්ථාවර භාවය රැකගැනීම වෙනුවෙන් සීමාව ඉක්මවමින් කටයුතු කිරීමට යෑමේදී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, මානව අයිතිවාසිකම් සහ නිදහස අහිමි වේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, මානව අයිතිවාසිකම් සහ නිදහස ඇති කරනු වස් සීමාව ඉක්මවා කටයුතු කිරීමෙන් ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ස්ථාවර භාවයට හානි සිදු වේ. එබැවින් යහපත් ම තත්ත්වය මේ කරුණු දෙක අතර තුලනයක් ඇති කිරීම ය.

19 වැනි සංශෝධනයට පක්ෂ පිරිස ඉදිරිපත් කළ මතය වන්නේ ඉන් ආණ්ඩුවේ බලය අස්ථාවර වීමක් සිදුනොවුණ බවත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහතික වූ බවත් ය. 20 වැනි සංශෝධනයට පක්ෂ පාර්ශ්වය ඉදිරිපත් කළ මතය වූයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ස්ථාපනය වීම කෙසේ වුවත් ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ස්ථාවර භාවයට 19න් හානි වූ බව ය. ඉදිරිපත් වන ප්‍රධාන තර්ක ද්විත්වය එසේ වන විට  ඒ අතර තුලනයක් පවත්වාගෙන යෑම ආණ්ඩුව ඉදිරියේ ඇති තවත් අභියෝගයකි.   

20 වැනි සංශෝධනය ඉදිරිපත්වීමේදී ද්විත්ව පුරවැසි භාවය පිළිබඳ ගැටලුව ද ප්‍රධාන වශයෙන් කතාබහට ලක්විණි. එහිදී විශේෂයෙන් ම ආණ්ඩු පක්ෂයේ ඇතැම් පිරිස්, භික්ෂූන් වහන්සේලා ඇතුළු ආගමික නායකයින්, සිවිල් සංවිධාන, සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් මැති ඇමතිවරු ද්විත්වපුරවැසි භාවය ඇති පුද්ගලයන්ට ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය පාලනයට සම්බන්ධ වීමට අවස්ථාව ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් දැක්වූයේ විරුද්ධත්වයකි.   

යම් පුද්ගලයකුගේ පක්ෂපාතීත්වය ඇත්තේ කුමන රටටද? යන කාරණය හෙළි කරගැනීම සම්බන්ධයෙන් වන ගැටලුව ද වෙනත් නෛතික ගැටලු ද හේතුවෙන් ද්විත්ව පුරවැසිභාවය ඇති පුද්ගලයන්ව දේශපාලන තනතුරුවලට පත් නොකිරීම, අද වන විට සෑහෙන දුරටක ලෝක ප්‍රවණතාවක් බවට පත්වෙමින් තිබේ. ඒ අනුව 20 වැනි සංශෝධනය ඔස්සේ ද්විත්ව පුරවැසි භාවය ඇති පුද්ගලයන්ට මෙරට දේශපාලන තනතුරු දැරීමට අවස්ථාව ලබාදීම, රටට හානියක් නොවන පරිද්දෙන් කළමනාකරණය කරගැනීම ද ආණ්ඩුව හමුවේ ඇති ප්‍රබල අභියෝගයකි. 

අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් සම්බන්ධයෙන් වන ගැටලුව නිරාකරණය කරගැනීමට ඔහුගේ ද්විත්ව පුරවැසි භාවය බාධාවක් ව තිබෙන බව පැහැදිලි ය. ඔහුට විදේස් පුරවැසි භාවයක් නොතිබුණේ නම් මේ වන විට විදෙස් රජයක් විසින් අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් ශ්‍රී ලංකාවට භාරකොට හමාර ය.

අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් සම්බන්ධයෙන් වන ගැටලුව නිරාකරණය කරගැනීමට ඔහුගේ ද්විත්ව පුරවැසි භාවය බාධාවක් ව තිබෙන බව පැහැදිලි ය. ඔහුට විදේස් පුරවැසි භාවයක් නොතිබුණේ නම් මේ වන විට විදෙස් රජයක් විසින් අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන් ශ්‍රී ලංකාවට භාරකොට හමාර ය. මදූෂ් සම්බන්ධ ප්‍රශ්නයේදී සිදු වූයේ ඩුබායිහීදී මත්ද්‍රව්‍ය සම්බන්ධ වරදකට පොලිස් අත්තඩංගුවට පත් මදූෂ්ව ශ්‍රී ලංකාවට පිටුවහල් කිරීම ය. අර්ජුන් මහේන්ද්‍රන්ව එලෙස නොඑවන්නේ ඔහු විදෙස් පුරවැසි භාවය හිමි පුද්ගලයකු වන බැවිනි. එබැවින් ද්විත්ව පුරවැසිභාවය ඇති තැනැත්තන්ට මෙරට දේශපාලන තනතුරු දැරීමට ඉඩදීම සම්බන්ධ කාරණාවේදී එක් අතෙකින් ආණ්ඩු පක්ෂයේ මැති ඇමතිවරු විසින් ම මතු කළ විරෝධයේ යම්කිසි සාධාරණය භාවයක් ඇත.

උදය  ගම්මන්පිල වැනි දේශපාලන නායකයින් මතු කළ තර්කය වූයේ එලෙස විදෙස් පුරවැසි භාවය ඇති පුද්ගලයන්ට අවස්ථාව ලබාදීම මඟින් පාලනයේ වගකීම් සහගත භාවය අහිමි විය හැකි බව ය. එබැවින් මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුවට විශාල වගකීමක් ඇත.     

20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත වූයේ මහමැතිවරණය අවසන් වී දෙමසක් ඇතුළත ය. එම සංශෝධනය සම්මත කරගැනීමට ගත් උත්සාහයේදී ආණ්ඩු පක්ෂය ඇතුළත මෙන් ම ඔවුන් වටා වූ ජනබලවේගය තුළ යම් යම් මතභේදාත්මක තත්ත්වයන් ඇති විය. වත්මන් ආණ්ඩුව සහ ජනපතිවරයා බලයට ගෙන ඒම සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ ප්‍රධාන කණ්ඩායම් අතර ද මේ ඔස්සේ යම් යම් විරසකවීම් ඇති වූ බව නොරහසකි.   

ආණ්ඩුවක් බලයට පත්වූ මුල් වකවානුව තුළ ම එවන් තත්ත්වයක් ඇතිවීම ආණ්ඩුවට එතරම් සුබ නැත. 2010 වර්ෂයෙන් පසුව ද ඇතිවූයේ මෙවැනි ඉරිතැලීම් පරිසමාප්තියට පත්වූයේ 2015දි එම ආණ්ඩුවට ආණ්ඩු බලය අහිමි වීමෙනි. ආණ්ඩුව ඉදිරි කටයුතු පවත්වාගෙන යා යුත්තේ ඒ පිළිබඳව අවබෝධයෙන් ය.  

වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමේදී කියා සිටියේ තනි සිංහල ආණ්ඩුවක් හදන බව වුවත් මෙම සංශෝධනයට බලය ලබාගැනීම යන කාරණයේදී එම කාරණය වෙනස් වී ඇති බවක් පෙනෙන්නට තිබේ. සංශෝධනය සම්මත කරගැනීමේදී ආණ්ඩුවට සහයෝගය දීමට පැමිණි මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් එක් අයෙකු සිංහල ද තවත් අයෙකු දෙමළ ද වන අතර සෙසු සියල්ලන් මුස්ලිම් මන්ත්‍රීවරුන් ය.  ඕනෑම ආණ්ඩුවකට යම් මතවාදී පදනමක් ඇත.

යහපාලන ආණ්ඩුව අනවශ්‍ය පරිදි සුළු ජාතීන්ට තැන ලබාදෙන බව පෙන්වාදෙමින් වත්මන් ආණ්ඩුව ජනවරමක් ඉල්ලා සිටියේ සුළු ජාතික පක්ෂවල පදයට නටන්නේ නැති, සිංහලයින්ගේ ආණ්ඩුවක් පත්කර ගැනීමට ය.

2015 දී බලයට පත්වූ යහපාලන ආණ්ඩුවේ මතවාදී පදනම බවට පත්වූයේ හොරකම් නොකරන බව සහ හොරුන් අල්ලන බව ය. එහෙත් එසේ කියූ ඔවුන් බලයට පත්ව මහබැංකු හොරකම සිදු කළ සැණින් ඔවුන්ගේ මතවාදී සුජාතභාවය සුන්නද්දූලි විය. ඒ අනුව ඔවුන්ගේ පරාජය ආරම්භ වූයේ මහබැංකු වංචාව සිදු වූ දිනයේ පටන් ම ය.

යහපාලන ආණ්ඩුව අනවශ්‍ය පරිදි සුළු ජාතීන්ට තැන ලබාදෙන බව පෙන්වාදෙමින් වත්මන් ආණ්ඩුව ජනවරමක් ඉල්ලා සිටියේ සුළු ජාතික පක්ෂවල පදයට නටන්නේ නැති, සිංහලයින්ගේ ආණ්ඩුවක් පත්කර ගැනීමට ය. ජනතාව විසින් ඒ සඳහා අවශ්‍ය කරන ජනවරම ලබාදුන් පසුව එයින් වෙනත් අන්තයකට ගමන් කිරීම වනාහී එතරම් යහපත් තත්ත්වයක් නොවන බව ආණ්ඩුවේ යම් යම් පාර්ශ්වයන් ඉදිරිපත් කරන තර්ක අනුව සලකා බැලීමේදී පෙනී යයි.

ආණ්ඩුව බලයට ගෙන ඒම සඳහා සම්බන්ධ වූ පිරිස් එවන් තත්ත්වයක් තුළ බොහෝ සෙයින් අසතුටටත් විරසකයටත් පත්විය හැක. එවන් දේශපාලන අභියෝග ද මේ අවස්ථාවේ ආණ්ඩුව ඉදිරියේ වන බව පැහැදිලි ය.    එපමණක් නොව රාජපක්ෂවරුන් සම්බන්ධයෙන් ඇතැම් පිරිස් දරන ආකල්පයක් වන්නේ ඔවුන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී භාවයෙන් අඩු කණ්ඩායමක් බව ය. එසේ නම් එය එසේ නොවන වග පසක් වන අයුරින් කටයුතු කිරීම ද ඔවුන්ගේ වගකීමකි.

20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් යම් ආකාරයකට  ජනාධිපති ධුරයේ බලය වැඩිකරලීමත් සමඟ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී භාවයෙන් අඩුවීම සඳහා අවශ්‍ය මාවතක් විවෘත වී තිබේ. ආණ්ඩුවේ වගකීම වන්නේ එම මාවතේ ගමන් නොගෙන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ද සුරක්ෂිත කරමින් ම ආණ්ඩුවේ ස්ථාවරභාවය ගොඩනඟා ගැනීම ය. ඒ වෙනුවෙන් සබුද්ධිකව කටයුතු කළ යුතු ය.  මේ අතර තවත් පිරිසක් යෝජනා කරනුයේ පවතින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වෙනුවට අලුතෙන් ම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ආ යුතු බව ය.

1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩි ම කලක් ක්‍රියාත්මක වූ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව බව අමතක නොකළ යුතු ය. 1978 සිට වසර 42ක් මුළුල්ලේ ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින මෙම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විවිධ අධිකරණ තීන්දු ආදියෙන් මේ වන විට බොහෝ දුරට වර්ධනය වී තිබේ.  ඒ වෙනුවට වෙනත් ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒමෙන් සිදු වන්නේ අප අලුත් ම ක්‍රමයකට නැවත ගමන් ගැනීමකි. එවිට එය මුල සිට පටන් ගැනීමක් වනු ඇත. පවත්නා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව කාලයේ පරීක්ෂණයෙන් සමත් වී ඇත. ඇතැමුන් දොස් නඟනමුත් එම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මේ වන විට රටට පත්තියන් වී හමාර ය. එබැවින් මේ මොහොතේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙනඒමට කටයුතු කිරීම අරුත්සුන් ය.

පවත්නා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට කවුරු කවුරුත් කැමැත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන් එකඟ ය. සම්මුතීන් බිහිවෙන්නේ හැම විට ම   සැවොම කැමැති ම ආකාරයෙන් නොවේ. අකමැත්තේන් නමුත් යථාර්ථයන් පිළිගැනීම මඟින් ද සම්මුතීන් බිහි වේ. ඒ අනුව පවත්නා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්මුතියක් බවට පත් ව තිබේ. එහෙත් මඳකට සිතන්න මේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මුළුමනින් ම ඉවතලා වෙනත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒමට සැරසෙන්නේ නම් කුමකින් කුමක් වේද? එවිට උදාහරණයක් ලෙස පළාත්සභා ක්‍රමය, භාෂාව, ඉඩම්, පොලිස් බලතල කුමන කාරණය සම්බන්ධයෙන් වුවත් විවිධ මතධාරීන්, පෙත්සම්, පෙළපාලි පෝලිම් ගැසෙනු ඇත. එය වනාහි කෙළවරක් දැකිය හැකි ක්‍රියාවක් නොවේ.

මෙරට බලයට පත් වන ඕනෑම ආණ්ඩුවක් රාජකාරි අරඹන්නේ රටේ පවතින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට බැණ වැදීමෙන් අනතුරුව ය. සැබවින් ම මේ අවස්ථාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වෙනස් කිරීම වෙනුවෙන් වෙහෙස වීමක් අවශ්‍ය නොවේ.    

අලුත්ම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒමේදී අවම වශයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ 2/3ක් සහ ජනතාවගෙන් සියට 50%කට වැඩි පිරිසක් එම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සියලු ම වගන්ති සම්බන්ධයෙන් එකඟ විය යුතු ය. එවැනි තත්ත්වයක් ඇති කරගැනීම ප්‍රායෝගික ව ඉතා අසීරු ය.   ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මීට අවුරුදු 200කටත් එපිටදී සම්මත කරගත් ඉතාමත් ම කුඩා ලියවිල්ලකි. එහෙත් එම පිටු 10ක කුඩා ලියවිල්ල මත ලෝකයේ බලවත් ම රාජ්‍යය ගොඩනැඟී ඇති බව අප අමතක කළ යුතු නොවේ.  

මෙරට වැසියන් තර්ක කරන ආකාරය අනුව සලකා බලන විට ඇමරිකාව ද වහා ම කළ යුත්තේ ඔවුන්ගේ   ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වෙනස් කරගැනීම ය. එරට නීති පද්ධතියේ බොහෝ දේ වර්ධනය වී ඇත්තේ එම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට පිටස්තර ව ය. එසේ වුවත් ඔවුන් එය සහමුලින් වෙනස් කිරීමටත් උත්සාහ නොගනී. ඒ වෙනුවට සිදුකොට ඇත්තේ එය පවතින අන්දමින් ම පවතින්නට දී අධිකරණ තීන්දු වැනි දේ මතින් සංවර්ධනය වීමට ඉඩහැරීම ය.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්බන්ධයෙන් අප ද අනුගමනය කළ යුත්තේ එවන් ප්‍රතිපත්තියකි. මන්ද මෙරට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ද මේ වන විට අධිකරණ තීන්දු වැනි දේ මතින් සෑහෙන දුරකට සංවර්ධනය වී තිබේ.   ලිඛිත ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් නොමැති එංගලන්තය ලොව බලවත් ම රාජ්‍යයන් අතරින් එකකි.

එහෙත් මෙරට බලයට පත් වන ඕනෑම ආණ්ඩුවක් රාජකාරි අරඹන්නේ රටේ පවතින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට බැණ වැදීමෙන් අනතුරුව ය. සැබවින් ම මේ අවස්ථාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වෙනස් කිරීම වෙනුවෙන් වෙහෙස වීමක් අවශ්‍ය නොවේ.    

එහෙත් ඇතැමුන්ගේ මතය නම් පවතින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට දිගින් දිගට ම පැලැස්තර දමනු වෙනුවට මුලුමනින් ම අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ඇති කරගැනීම සුදුසු බව ය. කොටින් ම කිවහොත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන ඔවුන් පැලැස්තර ලෙස දැකීම ම වරදකි.

ලොව ඕනෑම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සංශෝධනයන්ට ලක්වෙමින් ඉදිරියට යයි. එසේ ම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක යහපත් ලක්ෂණයක් වන්නේ සංශෝධනය වීම මිස සංශෝධනය නොවීම නොවේ. කෙසේ වෙතත් වරද ඇත්තේ මෙරට බහුතරයක් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයන්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ රටේ සුබසිද්ධිය තකා නොව, පෞද්ගලික ව ඇතැම් රාජ්‍ය නායකයන්ගේ හෝ පක්ෂවල යහපත වෙනුවෙන්, ඔවුන්ගේ න්‍යාය පත්‍ර අනුව සිදු වූ ඒවා වීමේ ය. රටට වැඩදායී යහපත් සංශෝධන ද ඒ අතර සිදු නොවූවා ම නොවේ. කෙසේ වෙතත් කරුණු සලකා බලන විට පෙනීයන්නේ අලුතින් ම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ගෙන ඒම කිසිසේත් ම ප්‍රඥාගෝචර නොවන වග ය.  

අනුරුද්ධ ප්‍රදීප් කර්ණසූර්ය – ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යදේශපාලන විද්‍යා අධ්‍යනාංශයශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය

සටහන – කාංචනා සිරිවර්ධනSharing is caring!

20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පතට කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතා අද පෙරවරුවේ අත්සන් තැබීය.

පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණයේදී අද (29) පෙරවරු 11.30 ට කථානායකවරයා සිය සහතිකය සටහන් කිරීම සිදු කළ බව මහලේකම් ධම්මික දසනායක මහතා පැවසීය. මේ අවස්ථාවට පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් සහ කාර්‍ය මණ්ඩල ප්‍රධානි නීල් ඉද්දවල මහතා ද සහභාගි විය.

ඒ අනුව 20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය අද (29) සිට බලාත්මක වනු ඇත.

20 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය 2/3 ක විශේෂ බහුතරයකින් පසුගිය 22 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත විය. පනත් කෙටුම්පත දෙවන වර කියවීමේ විවාදය අවසානයේදී පැවැති ජන්ද විමසීමේදී  පනත් කෙටුම්පතට පක්ෂව ඡන්ද 156 ක් සහ විපක්ෂව ඡන්ද 65ක් ද හිමි විය.

ඉන් අනතුරුව පැවැති කාරක සභා අවස්ථාවේදී ආණ්ඩු පක්ෂය සහ විපක්ෂය විසින් ඉදිරිපත් කළ සංශෝධන විවාදයට ගැනීමෙන් අනතුරුව පැවති තුන්වන වර කියවීමේ ජන්ද විමසීමේදී ද පනත් කෙටුම්පත සංශෝධන සහිතව තුනෙන් දෙකක බහුතරයකින් සම්මත් විය. එහිදී ද පනත් කෙටුම්පතට පක්ෂව ජන්ද 156 ක් සහ විපක්ෂව ජන්ද 65 ක් හිමි විය.

2020 මුදල් වර්ෂයේ සේවා වියදම් සඳහා මුදල් අමාත්‍යවරයා විසින් ඉදිරිපත්කර ඇති විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත ලබන නොවැම්බර් 12 වැනිදා දෙවන වර හා තෙවන වර කියවා සම්මත කිරීමට  පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබද කාරක සභාව අද (29) තීරණය කළේය.

මේ අතර, කෝවිඩ් 19 අර්බුදය හේතුවෙන් ලබන සතියේ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු එක් දිනයකට පමණක් සීමා කිරීමට ද කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැති පාර්ලිමේන්තු කටයුතු පිළිබද කාරක සභාවේදී තීරණය විය.

ඒ අනුව ලබන නොවැම්බර් 03 වැනිදා පෙරවරු 10 සිට පස්වරු 12 දක්වා පමණක් පාර්ලිමේන්තුව රැස්වන අතර, එදින සෞඛ්‍ය අමාත්‍ය පවිත්‍රා වන්නිආරච්චි මහත්මිය විසින් වෛද්‍ය ආඥා පනතට ඉදිරිපත් කර ඇති නියෝග 02 ක් විවාදයට ගනු ලැබේ.

එදින මන්ත්‍රීවරයන්ගේ වාචික පිළිතුරු අපේක්ෂා කරන ප්‍රශ්න වාරය සඳහා කාලය වෙන් නොකෙරේ.

මේ අතර පාර්ලිමේන්තුව පැවැත්වෙන දිනයේදී මන්ත්‍රීවරයන්, ආරාධිත නිලධාරීන්, ආරක්ෂක නිලධාරීන් සහ කාර්‍ය මණ්ඩලය හැර වෙනත් කිසිවෙක් පාර්ලිමේන්තු සංකීරණය වෙත ඇතුළුවීමට ඉඩකඩ ලබා නොදීමටද තීරණය වී තිබේ.

ඒ අනුව ජනමාධ්‍ය නියෝජිතයන්ට ද පාර්ලිමේන්තු කටයුතු ආවරණය සඳහා පාර්ලිමේන්තු පරිශ්‍රයට ඇතුළුවීමට ඉඩ නොලැබෙනු ඇත.

එම රැස්වීමට සභානායක දිනේෂ ගුණවර්ධන, ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ජොන්ස්ටන් ප්‍රනාන්දු, විපක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ලක්ෂ්මන් කිරිඇල්ල, අමාත්‍යවරු වන මහචාර්ය ජී.ඇල් පීරිස්, ඩලස් අලහප්පෙරුම, මහින්ද අමරවීර, වාසුදේව නානායක්කාර, ප්‍රසන්න රණතුංග, අලි සබ්රි සහ මන්ත්‍රිවරු වන මහින්ද සමරසිංහ,  රවුෆ් හකීම්, ඩිලාන් පෙරේරා, යන මහත්වරු සහභාගී වූහ. ඔවුන්ට අමතරව පාර්ලිමේන්තු මහ ලේකම් ධම්මික දසනායක සහ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් හා කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානී නීල් ඉද්දවල යන මහත්වරු ද ඊට සහභාගී වූහ.

පසුගිය සතිය වනවිට “20 එපා” කියූ සමහරුන්ද ඔක්තෝම්බර 22 වන දින ගොම්මන් වේලාව පසු වූ විට 20 ට ඡන්දය දුන්හ. 20 ට විරුද්ධවීමේ එකම කොන්දේසිය “ද්විත්ව පුරවැසි අයිතිය” කරගත් අය රෙදි නැතිව යන තැනට පත් වූයේ එම වගන්තිය සඳහා වෙනම ඡන්දය විමසූ විට එයට 20 ට වැඩිය එක ඡන්දයක් ලැබුණු නිසාම නොවේ. ඊට විරුද්ධ වූ අයත් ඒ වෙනුවෙන් අත එසවූ නිසාය.

සමගි ජන බලවේගයේ පිරිසක්ද ඊට එකතු වීමෙන් රාජපක්ෂලාගේ ගණන් හැදීම අන්තිම ඉලක්කමටම නිවැරදි විය. එනිසා 20 ට ඡන්දය දුන් සමගි ජන බලවේගයේ සාමාජික පක්ෂ ඔවුන්ගේ මන්ත්‍රීවරුන්ගේ පක්ෂ සාමාජිකත්වය අත් හිටුවීමට තීරණය කළහ. එහෙත් සමගි ජන බලවේගයේ දේශපාලන නායකත්වයට තම දේශපාලන නිවටකමෙහි නිරුවත වසා ගැනීමට තරම් එය ලොකු රෙදිකඩක් නොවේ.

සමගි ජන බලවේගයේ නායකත්වය ගණන් නොගෙන 20 ට අත එසවූ මන්ත්‍රීවරුන් පක්ෂයෙන් අස් කළත් නොකළත් 20 කතාව දැන් අවසන් ය. දැන් ඇත්තේ අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව හැදීමේ කතාවය. 20 වන සංශෝධනයේ දෙවන වර කියවීමේ දිනයේදී විශේෂ ගැසට් නිවේදනයක් මගින් අලුත් ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීම වෙනුවෙන් මහජන යෝජනා කැඳවීමේ ක්‍රියාවලිය ආණ්ඩුව ආරම්භ කළේය. ඒ අනුව ජනතාවට තේමා 11 ක් යටතේ තම අදහස් ඉදිරි දින කිහිපයේදී ඉදිරිපත් කළ හැකිය. වෙනත් අදහස්ද ඉදිරිපත් කිරීමට ඉඩ ඇත.

විපක්ෂයේ සිංහල, දෙමළ හා මුස්ලිම් කිසිදු පක්ෂයකට සහ මානව හිමිකම් හා සිවිල් අයිතීන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සංවිධාන වලටත් පුද්ගලයින්ටත් රාජපක්ෂලාගේ මේ අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදන ක්‍රියාවලිය මග හැර යා නොහැක. එයට ඉතා පැහැදිලි හා විවෘතව ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ඔවුන්ට සිදුවන්නේය. එය එක්කෝ මුළුමනින් ප්‍රතික්ෂේපකර වර්ජනය කළ හැක. එයත් ප්‍රතිචාරයකි. එවගේම, විපක්ෂයේ සංවිධාන වලට තමන්ගේ යෝජනා ආණ්ඩුවේ කෙටුම්පත කමිටුවට ඉදිරිපත් කළ හැක. ඒ සීමාවන් තුල විපක්ෂය කවර තීන්දුවක් ගත්තද රාජපක්ෂලාට ඔවුන් තීන්දු කළ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්පාදනය කර සම්මතකර ගැනීමේ බාධාවක් නැත. එනිසා විපක්ෂයේ මැදිහත්වීම කෙවැන්නක් විය යුතු ද යන්න අතිශයෙන් වැදගත් වන්නකි. එය කෙතරම් ජනතාවාදී වන්නේද යන්න එහි වැදගත්කම තීන්දු කරනු ඇත.

විපක්ෂය මූලික වශයෙන් පිළිගත යුත්තේ නූතන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ලෝකයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය ජනතාවගේ වගකීමක් සහ ජනතා සහභාගිත්වයෙන් සිදුවිය යුත්තක් යැයි වන පොදු පිළිගැනුමය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාව හෝ 1972 පළමු හා 1978 දෙවන ජනරජ ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය කළ පිළිවෙත කිසිසේත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නොවේ යැයි විපක්ෂය පිළිගත යුතුව ඇත. ආණ්ඩු බලය අත ඇති හෝ ඊට හවුල්වන අයට ජනතාව වෙනුවෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය කිරීමට තනි අයිතියක් ඇතැයි නූතන ලෝකයෙහි පිළිගනු නොලැබේ. වත්මන් ලෝකයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයේදී ජනතාවගේ සෘජු මැදිහත්වීම ප්‍රධානම සාධකය ලෙස සැළකේ. ඒ සම්බන්ධ අත්දැකීම් ගණනාවක්ද දැන් විද්වත් සංවාදයන්ට හා අධ්‍යනයන්ට ලක්ව ඇත.

නැගෙනහිර ටිමෝරයේ නිදහස සමග එහි නිදහස වෙනුවෙන් මැදිහත්වූ විමුක්ති සන්ධානය 1998 වන විට අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා ආරම්භකර තිබිණ. 2002 දී සම්මත කෙරුණු එය ජනතා සහභාගිත්වය ඇතිව කෙටුම්පත් කෙරුණක් යැයි ඒ ගැන කෙරෙන අධ්‍යයන ඇත. එවගේම 2000 – 2005 කාලයේ කෙන්යාවේ රාජ්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රීය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තුල සම්පාදනය කෙරුණු ඔවුන්ගේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්බන්ධයෙන්ද එවැනි අධ්‍යයන කෙරෙන්නේය. එහෙත් වඩාත්ම ජනප්‍රිය අත්දැකීම වන්නේ සුදු වර්ණවාදී දකුණු අප්‍රිකානු රාජ්‍ය වෙනුවට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නිදහස් රාජ්‍යයක් වෙනුවෙන් අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් හැදීමේ 1990 සාකච්ඡා සමග ආරම්භ කෙරුණු සමස්ථ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව කෙරෙන සංවාද හා අධ්‍යයනයන්ය.

දකුණු අප්‍රිකානු අත්දැකීම දේශපාලන වශයෙන් අපට වැදගත්වන කාරණාව වන්නේ ඔවුන් 1990 දී පිහිටුවා ගත් ව්‍යවස්ථා සභාවෙහි සාමාජිකයෙකු වූ විනිසුරු ඇල්බි සච්ස් වරෙක කියූ කතාවෙහිය. “…… මෙය ඉතා පටු, අධිකාරවාදී හා වර්ණවාදී රටක්. මේ දකුණු අප්‍රිකාව එහි ඉන්නා මිනිසුන් සමගම, ඒ තියෙන භූමියෙහිම, ඒ තියෙන සම්පත් සමගින්ම, ඒ ගොඩනැගිලිද සමගින්, මානව හිමිකම් සුරකින ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක් බවට පෙරළන්නට සිදුවුනා. එය විවිධ වෙනස්කම් සහිත පසුබිම් සමගින් වූ ජනතාවන් එකිනෙකාට ගරු කරන්නාවූ රටක් බවට පත් කළ යුතු වුනා. සියල්ලන්ට ආත්ම ගරුත්වයක් ඇතිව ජීවත් වෙන්න පුළුවන් සමාජ සාමයක් ඇති රටක් බවට පත් කළ යුතු වුනා. එය පොඩි පහේ අභියෝගයක් වුනේ නැහැ.” ඔහු ඇමෙරිකානු විශ්ව විද්‍යාලයකදී කියා තිබිණ.

ඒ වෙනුවෙන් 1990 දී අගමැති ඩි ක්ලර්ක්ගේ ජාතික පක්ෂය සමග නෙල්සන් මැන්ඩලාගේ නායකත්වයෙන් අප්‍රිකානු ජාතික කොන්ග්‍රසය ආරම්භ කළ සංකච්ඡා වසර 02 ක් අවසානයේ අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීමේ තීන්දුව සමගින් අලුත් අනාගතයකට පාර කැපීය. එහිදී අලුත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි අඩංගු විය යුතු මූලික ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳවද ඔවුහු එකගතාවකට පැමිණියහ. ඊළගට මුහුණ දුන් ගැටළුව වූයේ එහි කෙටුම්පත හැදීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ ගැටළුවය. එය ඔවුන් විසඳා ගත්තේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීමට නම්, එය සම්පාදනය කෙරෙන ක්‍රියාවලියද ප්‍රජාතන්ත්‍රවදී විය යුතු යැයි පිළිගැනීමෙනි. එබැවින් උපරිම ජනතා සහභාගිත්වයක් ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් ඔවුහු කැප වූහ. විවිධ අවස්ථාවන්හි මතු වුන සන්නද්ධ ගැටුම්, කඩාකප්පල්කාරි ක්‍රියා හමුවේ ඔවුහු නොසැළෙන දේශපාලන අධිශ්ඨානයකින් ජනතා සහභාගිත්වය මත තැබූ විශ්වාසය මත දැඩිව සිටියහ.

එවැනි ඉතා පුළුල් ජන සහභාගිත්වයක් වෙනුවෙන් ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත දකුණු අප්‍රිකාවේ භාවිත වන භාෂා 11 කින් ඔවුහු පළ කළහ. වෘත්තීය සමිති, කාන්තා හා තරුණ සංගම්, වෙනත් ප්‍රජා සංවිධාන වැනි සමාජ ගොනුවීම් ප්‍රාදේශීය වශයෙන් සංවාද සඳහා කැඳවනු ලැබ ඇත. සාක්ෂරතාව අඩු රටක් හැටියට ඔවුන් ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත ගැන සාකච්ඡා සඳහා විශාල වශයෙන් ගුවන් විදුලිය යොදා ගෙන ඇත. සංවාද මණ්ඩප වැඩි වශයෙන් ගුවන් විදුලි වැඩ සටහන් ලෙස සංවිධානය කරනු ලැබ ඇත. එවැනි ඉතා පුළුල් ජන සහභාගිත්වයක් සමගින් ඔවුහු 1996 දෙසැම්බර 10 වන දින ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් දිනයේ නෙල්සන් මැන්ඩෙලා අත්සන් තැබූ සමූහාණ්ඩු ව්‍යවස්ථාව සම්පූර්ණ කරන්නට වසර 02 ක කාලයක් ගත කළහ.

අද මෙන් අලුත් තාක්ෂණික මෙවලම් නොමැති යුගයේ ජනතාව සංවිධානය කරමින් දකුණු අප්‍රිකානු නායකයින් කළ ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයට අලුත්ම පූර්වාදර්ශය සැපයූවේ මෙක්සිකෝ නගරවාසීන්ය. ඔවුන් මිලියන 10 ක් පදිංචි තම නගරය සඳහා නව ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කළ අත්දැකීම, මේ කොරෝනා වසංගතය මැද්දේ ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය වෙනුවෙන් අපට පහසුවෙන් යොදා ගත හැකි දියුණු ආකෘතියකි. මෙක්සිකෝ නගරය වොෂිංටන් ඩී.සී වැනි මධ්‍යම ආණ්ඩුවෙන් යම් ස්වාධීනත්වයක් ඇතිව ස්ථාපිත කිරීමට මෙක්සිකෝ නගරාධිපති 2016 දී තීන්දු කිරීමත් සමග, ඒ වෙනුවෙන් අලුත් ව්‍යවස්ථාවක් ඔවුන්ට අවශ්‍ය විය.

මෙක්සිකෝ නගරයේ ව්‍යවස්ථා සම්පාදන ක්‍රියාවලිය ඇමෙරිකානු මාධ්‍ය හඳුන්වනු ලැබූයේ “ඩිජිටල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය” හා “ජනතා ගොනුකිරීම්” ලෙසය. මෙක්සිකෝ නගරාධිපති මිගුඑල් ආන්ජෙල් මන්සෙරා එය විස්තරකර තිබූයේ “ව්‍යවස්ථා සම්පාදන ක්‍රියාවලිය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී, ප්‍රගතිගාමී, සියල්ලන්ට විවෘත, සිවිල් හා බහුත්වවාදී ක්‍රියාවලියක් වන” බවය. එය 2016 මාර්තු මාසයේ සිට සැප්තැම්බර වන තෙක් ජනතාවට විවෘත වූ ක්‍රියාවලියක් විය.

ඔවුන්ගේ ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය වෙනුවෙන් ජනතාව සහභාගි කරගැනීමට ඔවුන් අන්තර්ජාලයේ විවෘත පෙත්සම් අත්සන් කිරීමේ විද්‍යුත් වේදිකාවක් වන “චේන්ජ් ඩොට් ඕආර්ජී” (change.org) සමග හවුල් විය. ඒ සඳහා අන්තර්ජාල පහසුකම් නොමැති අය සඳහා ඔවුහු නගරයේ අන්තර්ජාල මධ්‍යස්ථාන 300 ක් ජනතාවට සහායවීම වෙනුවෙන් සහායකයින්ද ඇතිව ස්ථාපිත කළහ. ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත් කමිටුව පත් කෙරුණේ දේශපාලනඥයින්, මාධ්‍යවේදීන්, මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන් පමණක් නොව, ආබාදිත ඔලිම්පික් රන් පදක්කම්ලාභියෙකුද සමගින්ය. එයට යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමේදී එම යෝජනා සඳහා සිය අනුමැතිය ඇතැයි නගරයේ නිත්‍ය පදිංචිකරුවන් 5,000 ක් අත්සන් තැබූ යෝජනා, ව්‍යවස්ථාව කෙටුම්පත් කිරීමේදී සළකා බලනු ලබන කෙටුම්පත් ලෙස පිළිගැණුනි. එවැනි අත්සන් 10,000 ක් ඇති යෝජනා වෙනුවෙන් කෙටුම්පත් කිරීමේ කමිටුව හමුවේ කරුණු දැක්වීමට අවස්ථාවත් ලැබිණ. අත්සන් 50,000 ක් ඇති යෝජනා ව්‍යවස්ථාව කෙටුම්පත් කිරීමේ “පාදක යෝජනා” ලෙස පිළිගැණුනි.

කෙටුම්පත් කිරීමේ කමිටුවට සති පතා අත්සන් 5,000 ක් හෝ ඊට වැඩි අත්සන් සහිත යෝජනා සාරාංශකර ලබා දෙනු ලැබිණ. ඒවාද නොපමාව සති පතා ප්‍රසිද්ධ කරනු ලැබිණ. එනිසා සමස්ථ ක්‍රියාවලිය ජනතාව හමුවේ විවෘත සංවාදයට තැබුණකි. අවසන් වශයෙන් ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කරනු ලැබූයේ සාමාජිකයින් 100 කින් යුත් ව්‍යවස්ථා සම්පාදන සභාවකටය. එහි සාමාජිකයින් 60 දෙනෙකු ජනතා ඡන්දයෙන්  තෝරා පත් කරනු ලැබූවන් විය. 2017 පෙබරවාරි 05 වන දින නව මෙක්සිකෝ නගරයේ ව්‍යවස්ථාව සම්මත කරනු ලැබිණ.

කොරෝනා වසංගතය මේ වනවිට අපේ සමාජ ක්‍රියාකාරිත්වය සීමාකර ඇති විටෙක, ආණ්ඩුව ඔවුන්ගේ නව ව්‍යවස්ථාව සඳහා අදහස් ඉදිරිපත් කරන්නට යැයි කෙරෙන ඇරයුම විපක්ෂයේ සියලු පක්ෂ හා සංවිධාන බාරගත යුත්තේ ආණ්ඩුවේ ඉල්ලීමට යටත්ව නොවේ. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදනය වෙනුවෙන් ජනතා සහභාගිත්වයක් ගොනු කර ගැනීම වෙනුවෙනි. විපක්ෂය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීමේ ක්‍රියාවලියට එනිසා හවුල් විය යුත්තේ ආණ්ඩුවේ දින නියමයන් හා කොන්දේසි පිළිගනිමින් නොවේ. සමස්ථ විපක්ෂයේ පක්ෂ, දකුණේ විපක්ෂ හා සංවිධාන සහ උතුරු-නැගෙනහිර දේශපාලන පක්ෂ හා සංවිධාන පුළුල් ජනතා සහභාගිත්වයක් සමගින් ආණ්ඩුවේ ආරාධනාවට ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතුව ඇත්තේ තමන්ගේ කොන්දේසි යටතේය. වෘත්තිකයින්ගේ සංවිධාන, වෘත්තීය සමිති, ගොවි හා ධීවර සංවිධාන, කලා හා සංස්කෘතික සංවිධාන, තරුණ හා කාන්තා සංවිධාන, ව්‍යාපාරික සමාජ සමගින් පුළුල් ජනතා ව්‍යාපාරයක් සමග සමාජය විසින් හදා ගන්නා කොන්දේසි සමගින්ය. එළෙස කෙටුම්පත් කරන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවකින් මෙපිට, 20 න් පසු මේ ආණ්ඩුවේ නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ක්‍රියාවලියට මුහුණ දිය නොහැකි බව විපක්ෂයත් මානව හිමිකම් හා සමාජ ක්‍රියාකාරීන් තේරුම්ගත යුතුය.

බරපතලම ප්‍රශ්නය එවැනි ජනතාවාදී දේශපාලන තීන්දුවක් ගැනීමට මේ විපක්ෂ සංවිධානව වලට හයියක් කැප වීමක් හා අධිශ්ඨානයක් තිබේද යන්නය. ආණ්ඩුවට ඇති වාසියත් එවැනි බරපතල වගකීමක් වෙනුවෙන් තීන්දු ගැනීමට සූදානමක් නොපෙන්වන විපක්ෂයේ නිවටකමය.

කුසල් පෙරේරා

භාරත ලක්ෂ්මන් ප්‍රේමචන්ද්‍ර මහතාගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් මරණ දඬුවම නියම වී සිරදඬුවම් විඳිමින් සිටින හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දුමින්ද සිල්වා මහතා නිදහස් කරන්නැයි ඉල්ලමින් ආණ්ඩු පක්ෂයේ මන්ත්‍රීවරුන් පෙත්සමකට අත්සන් තබා ඇති බවත් ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායකවරයාගේ කාර්යාලයෙන් එම පෙත්සම ජනාධිපතිවරයාට යොමුකර තිබෙන බවත් අද (25) ‘සන්ඩේ ටයිම්ස්‘ පුවත්පතේ වාර්තාවක සදහන් වේ.

පසුගිය දා පැවැති ආණ්ඩු පක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායම් රැස්වීමට පැමිණි සියලු‍ දෙනා දුමින්ද සිල්වා මහතා නිදහස් කරන්නැයි ඉල්ලමින් ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායකවරයාගේ කාර්යාලයෙන් ඉදිරිපත් වූ පෙත්සමට අස්සන් තබා ඇති බොහෝ දුරට ඊට ජනාධිපතිවරයාගේ අනුමැතිය හිමිවනු ඇතැයි පැවැසේ.

හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු වන භාරත ලක්ෂ්මන් ප්‍රේමචන්ද්‍ර මහතා ඇතුළු තිදෙනකු ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් දුමින්ද සිල්වා මහතා සහ තවත් සිවුදෙනෙක් වරදකරුවෝ වූහ. ඒ අනුව ඔවුන්ට මහාධිකරණයෙන් මරණ දඬුවම නියම විය.

භාරත ලක්ෂ්මන් ප්‍රේමචන්ද්‍ර මහතා ඝාතනයට ලක්වූයේ 2011 වසරේ පැවැති බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණය අතරවාරයේදීය.

ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ලක් විසින් දුමින්ද සිල්වා මහතාට මරණ දඬුවම නියම කෙරුණු අතර අදාළ නඩු තීන්දුව බෙදුණු තීන්දුවක් විය. විනිසුරුවරුන් වන පද්මිණි රණවක මහත්මිය සහ චරිත් මොරායස් මහතා සැකකරුවන් පස්දෙනා භාරත ලක්ෂ්මන් ප්‍රේමචන්ද්‍ර මහතා ඝාතනය කිරීමේ චෝදනාවට වරදකරුවන් කරමින් ඔවුන් පස්දෙනාට මරණ දඬුවම්නියම කළහ. කෙසේ නමුත් ශිරාන් ගුණරත්න මහතා සැකකරුවන් පස්දෙනා සියලු‍ චෝදනාවලින් නිදහස් කළේය.

භාරත ලක්ෂ්මන් ප්‍රේමචන්ද්‍ර මහතා කොළඹ දිස්ත්‍රික් හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීනි හිරුණිකා ප්‍රේමචන්ද්‍ර මහත්මියගේ පියාය.

දහනවවැනි වියේ පසු වූ ඉවෝන් ජොන්සන් තරුණිය ඝාතනය කිරීමේ චෝදනාවට වරදකරු වූ ජූඩ් ශ්‍රමන්ත ජයමහට හිටපු ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා සමාව දුන්නේය.